Bên ngoài cuộc sống

Nguyễn Ý Thuần

Chào mừng các bạn đón đọc đầu sách từ dự án sách cho thiết bị di động

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

Mục lục

Lời nói đầu

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5

Chương 6

Chương 7

Chương 8

Chương 9

Chương 10

Chương 11

Chương 12

Chương 13

Chương 14

Chương 15

Chương 16

Chương 17

Chương 18

Chương 19

Chương 20

Chương 21

Chương 22

Chương 23

Chương 24

Chương 25

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Lời nói đầu

Sẽ không có một biến cố lớn lao nào xảy ra với nhân vật chính của câu chuyện này. Cũng không có những tình tiết hấp dẫn, lôi cuốn như các câu chuyện khác hoặc các sự kiện mang tính tiểu thuyết. Tại đây, chúng ta chỉ tìm thấy đời sống của một con người bình thường và có thể đang sống cạnh chúng ta với những sinh hoạt quen thuộc như ăn, ngủ, làm việc, rong chơi... Dĩ nhiên, hắn cũng có những suy nghĩ riêng tư về tình yêu, về bạn bè, về quá khứ... theo kiểu của hắn, nhưng gút lại chẳng có gì lạ. Cái khác biệt nếu có, thì cũng rất nhỏ, đó là một người cầm viết.

Và 400 trang sách chỉ là một đoạn đời của hắn tại San Jose, từ tháng ba đến tháng tám năm 1989. Vậy, hãy nhìn quanh để thấy hắn trước khi đọc. Biết đâu sự gần gũi này sẽ làm những dòng chữ còn lại trở thành của chúng tạ Riêng của chúng ta.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 1

Nếu đúng như lời Vĩnh và Hoàng nói thì Tường là thằng bỏ đi. Thằng bỏ đi, hiểu theo một nghĩa nào đó là hết xài, mất tư cách, không lý tưởng, hay gì gì đó không chừng. Cả hai người bạn đều có ý nghĩ đó, trong cái nhìn từ hai phía đối nghịch, dành cho anh. Tỷ như một đường thẳng với hai cực âm và dương, được căng ra hai đầu nhưng vẫn dính liền tại một điểm, để làm nên đường thẳng. Tường đứng ngay điểm đó để biến thành thằng bỏ đi của Vĩnh và Hoàng.

Họ chơi thân với nhau từ những năm trung học đệ nhất cấp. Số mệnh – nếu quả tình có số mệnh – đã buộc lấy ba người từ ấu thời đến tận hôm naỵ Luôn luôn sự liên lạc hoặc giao tình được giữ đều đặn. Dù có nhiều lần mỗi đứa ở một nơi thật xa đầu mối liên lạc vẫn là gia đình. Thư từ, quà cáp thường xuyên như ba đứa là con của chung của ba nhà. Đến độ ba bà mẹ nhớ rõ các thói quen, tật xấu của từng đứa. Và cách xưng hổ Cả ba bà mẹ đều được gọi là má, là mẹ, là me như mọi người trong gia đình vẫn gọi. Chẳng có gì phải quan ngại, bọn Tường lớn và trưởng thành trong vòng tròn tình cảm đó.

Hãy tưởng tượng đến tình bạn của họ để hiểu những điều Vĩnh và Hoàng nói về Tường. Bắt đầu là khoảng sân trường Võ Tánh của năm đệ thất với cái bỡ ngỡ của những học sinh tiểu học vừa lên trung học. Cũng có thể bằng bãi cát của biển, mùa hè Nha Trang, với đủ thứ trò nghịch ngợm của đám học sinh trung học. Hay bằng những phút mơ mộng, yêu thương, đau khổ... từ mối tình đầu của đám học sinh lãng mạn như vùng biển đang sống... Kéo dài, kéo dài suốt bảy năm trung học biết bao kỷ niệm. Từng góc phố, từng hè đường đều mang theo trong trí mỗi khi nhớ về quá khứ. Rồi Tường và Hoàng vào lính lúc Vĩnh theo học tại Sài Gòn. Vào tù khi Vĩnh di tản. Xa tăm tắp nhưng các lá thư được kể lại từ ba bà mẹ, bọn Tường như luôn luôn có nhau bên cạnh. Cuối cùng là lần vượt thoát của Hoàng. Rồi Tường. Và bây giờ là San Jose, năm 1989, họ đã gặp lại.

Như thế, hơn hai mươi năm có nhau, trách chi Vĩnh và Hoàng không dạn miệng và thẳng thắn với Tường. Mạnh dạn và thẳng thắn quá đi chứ! Có gì đâu mà ngại? Ba đứa biết về nhau còn hơn mỗi đứa nghĩ về chính mình. Rõ ràng như từng vết sẹo ở nơi kín nhất trong thân thể, mà người ngoài dĩ nhiên mù tịt, bọn Tường vẫn biết. Dấu làm cái quái gì. Có ba thằng chứ mấy. Bao nhiêu năm rồi không chết, gặp lại nơi xứ người thì còn gì hơn. Vậy, nói toạc cho nhau nghe là tốt nhất. Trong ý nghĩ đó, Tường biến thành thằng bỏ đi của Vĩnh và Hoàng.

Bằng cái nhìn của Vĩnh, thằng bạn vẫn được gọi là có số đẻ bọc điều thì Tường là kẻ đang đi trên mây. Thiên hạ ào ào chạy xe dưới đất từng giờ, từng phút với những account chi chít các con số để đuổi theo cuộc sống trong khi Tường vẫn trần xì một cái ví lép kẹp. Chẳng biết lo liệu tương lai gì cả. Như chiều nay, sau một tiếng chửi thề, Vĩnh nói với Tường điều đó tại quán cà phê Cheo Leo.

– Làm chó gì có tương lai mà lo liệu?

Vĩnh nhún vai sau câu hỏi ngược của Tường.

– Theo tao nghĩ mày nên đi học lại, vài năm chứ mấy. Ngày xưa mày là một trong những thằng thông minh và học giỏi mà.

– Tao không khoái.

– Khoái hay không kệ xác mày, nhưng dù không khoái mày cũng phải ráng. Đâu lông bông hoài được? Còn bà cụ Ở nhà, còn tương lai của mày.

– Ê! Lên lớp nữa sao bạn?

– Lên lớp cái gì? Tao nói không phải sao?

Tường tỉnh bơ trước các câu hỏi dồn dập của Vĩnh. Anh quá quen với những lời sửa lưng của bạn bè. Dù sao mình cũng là thằng bỏ đi theo kiểu nó nghĩ.

Vĩnh đẩy ly cà phê đá đến trước mặt Tường. Bàn tay còn lại mở hũ đường. Hai động tác cùng làm một lúc thật dễ dàng. Tự nhiên Tường liên tưởng đến Hoàng, thằng bạn cũng kém may mắn như anh – lời của Vĩnh – nhưng còn có điều khá hơn – vẫn lời Vĩnh, và nghĩ về anh hệt như Vĩnh đã nghĩ.

– Mấy hôm nay mày có gặp thằng Hoàng chứ?

– Không.

– Phone?

– Cũng không. Tao có gọi một lần ở chỗ nó làm nhưng điện thoại bận. Có chuyện gì không?

– Chả có gì cả. Đột nhiên tao nhớ đến nó.

Vĩnh thả chiếc muỗng xuống bàn, bưng ly nước lên uống. Cục adam nhảy lên, nhảy xuống và lớp da dưới thực quản phập phồng. Ngụm nước được nuốt một cách ngon lành như những ly rượu của Tường đã uống. Điều so sánh kỳ cục chợt đến, khiến anh thấy thằng bạn thân của những năm còn đi học có khoảng cách. Tường quay sang hướng khác để tránh ý nghĩ đó.

Quán bắt đầu đông khách. Đã có tiếng nói cười lẫn vào tiếng nhạc. Không khí Việt Nam của một quán cà phê sống lại khi chiều vừa xuống. Các cô tiếp viên như linh hoạt hơn, không còn những kiểu ngồi mệt mỏi, lơ đãng. Và đẹp hơn khi đèn trong quán được bật. Những vệt sáng mờ từ các cánh sao giấy trang trí trên trần nhà làm không khí ấm lại. Cả một không gian tan loãng được gom lại trong vùng ánh sáng đó. Tất cả như được khoác lên một thứ son phấn huyền hoặc, giả tạo. Đẹp hơn, gần gũi hơn, tự nhiên hơn. Người và vật trong quán được ngăn với cuộc sống của nước Mỹ bên ngoài. Tường nói ý nghĩ này với bạn. Vĩnh gật đầu.

– Thì vậy chứ! Cộng đồng này đang phát triển để làm một xã hội trong một xã hội.

– Một nước Việt Nam trong nước Mỹ?

– Không hẳn vậy, nhưng ít nhất cũng phải được như khu Little Saigon ở Santa Anạ Một tiểu Saigon nằm giữa quận Cam.

– Mày nghĩ sao về việc này?

– Mừng chứ bộ.

– Mừng?

– Phải!

Vĩnh ngạc nhiên nhấn mạnh tiếng “phải” trong khi Tường cũng ngạc nhiên nhìn bạn. Một thằng như Vĩnh cũng quan tâm đến cộng đồng hay sao? Làm sao mà tin nổi, khi cách đây chưa đầy nửa tiếng, nó còn khuyên Tường “lo toan cuộc sống” theo lối Mỹ và ráng hội nhập để lo tương lai theo kiểu nó. Tường buột miệng chửi thề một tiếng, với tay cầm gói thuốc. Vĩnh ngước lên.

– Mày sao vậy?

– Chả sao cả! Chỉ thấy mày nói chuyện thối như cứt!

– Cái gì thối?

– Thì thối chứ sao. Lúc thế này, lúc thế khác. Bố thằng nào biết mày đang nghĩ gì trong đầu.

– Thì ngoài cuộc sống Mỹ, tao cũng có phải có những suy nghĩ riêng tư chứ...

Giọng Vĩnh nhỏ lại rồi đứt ngang. Trong mắt bạn, Tường tìm thấy một tia lạ lùng lắm. Nhưng như thế là sao? Một người như Vĩnh, chuyện của cộng đồng, đất nước đâu đáng để tâm bằng cái job và cái nhà mới muạ Lại một trò giễu dở của thằng bạn cũ chăng? Tường bật lửa, châm điếu thuốc. Ánh sáng từ đầu que diêm hắt lên mặt Vĩnh một vầng sáng. Cặp má bầu bĩnh với nước da trắng hồng. Hai cánh mũi phập phồng theo nhịp thở. Nọng cằm xệ xuống một khoảnh mỡ. Tia long lanh trong mắt biến mất tiêu. Tường bực bội thổi que diêm bằng hơi thở gọn và mạnh.

– Mẹ kiếp! Có gì thì nói thật ra, đừng vòng vo tam quốc, ông đếch chịu nổi.

Vĩnh hơi ngượng, Tường định nói thêm vài câu nhưng nén xuống. Tình bạn hơn hai mươi năm đã ngăn anh lại. Dù sao cũng chỉ còn có ba đứa lạc lõng giữa xứ sở này. Tuy cuộc sống của mỗi đứa đã một khác nhưng sợi dây liên hệ vẫn còn. Sự quan tâm về nhau chẳng phải là cần thiết hay sao? Tường dụi điếu thuốc vào chiếc gạt bàn, giọng dịu đi.

– Có gì thế mày?

Vĩnh ngập ngừng.

–... Quán...

– Quán?

Tường ngạc nhiên hỏi lại khi Vĩnh gật đầu một cách khó khăn. Quán thì sao chứ? Đâu có chuyện gì quan trọng đến độ Vĩnh phải ngại ngùng khi nói? Vĩnh đã có gia đình. Và Loan, vợ của Vĩnh, là một trong những người bạn thân của bọn Tường.

Loan không đẹp, nhan sắc bình thường nhưng hiền lành và dễ mến. Rụt rè sống bên Vĩnh như chiếc bóng. Gần mười năm lấy nhau mà tính tình không thay đổi. Luôn luôn Loan nghe lời Vĩnh, chẳng bao giờ cãi lại. Với Loan, ranh giới của người đàn bà nói chung và người vợ nói riêng, là khung cửa nhà. Bên ngoài cánh cửa dành cho những người đàn ông, những người chồng. Loan sống bình thản trong hạnh phúc giản dị bên chồng, bên hai đứa con. Chẳng se sua, chẳng điệu bộ như đa số phụ nữ có tiền trên đất Mỹ. Người đàn bà trong Loan khép nép hơn cả người đàn bà Á Đông thường thấy. Cả Tường lẫn Hoàng đều mừng cho Vĩnh đã lấy được người vợ như Loan. Còn Quán, tại sao Vĩnh lại nhắc ở đây? Quán chỉ là một người bạn gái học Văn Khoa cùng thời với ba đứa. Sự quan hệ giữa Quán và bọn Tường, nếu cần nhắc đến, thì anh phải là người nhắc. Sao lại có thể là Vĩnh? Đằng nào Tường và Quán cũng đã có thời yêu nhau, tất nhiên là trước khi Quán lấy chồng. Hơn nữa, Hoàng và Vĩnh gặp Quán đều do anh.

– Quán thì sao?

Tường hỏi thêm lần nữa, Vĩnh nhìn sang hướng khác. Dưới ánh đèn xanh mờ, mặt Vĩnh hiện lên nét lơ ngợ Đôi mắt ẩn hiện sau cặp kính cận như có, như không, lẫn vào vùng tối của hốc mắt. Bây giờ thì anh thật sự ngạc nhiên về thái độ của người bạn cũ. Có một cái gì đó không thật hiện lên trong Vĩnh.

Chiều đã hết. Nắng nhạt và con đường loáng thoáng có ánh đèn xe qua lại. Khu thương xá nằm cạnh đó dần dần thưa khách. Vài cửa hàng đóng vội cửa. Cảnh đêm xuống của thành phố trái ngược với bên trong quán cà phê Cheo Leo. Những dẫy bàn chung quanh bàn hai người đông nghẹt khách và đa số là đàn ông. Lẫn vào đó là một vài cặp trai gái. Không khí của quán cà phê tại Mỹ vẫn còn phảng phất dáng vẻ Việt Nam. Đó là nơi dành cho những người con trai.

Người nhạc sĩ đã dạo những nốt đầu tiên trên chiếc dương cầm. Lẫn trong tiếng ồn ào của đám khách, tiếng đàn nghe lạc lõng. Cô đơn như người nhạc sĩ đang ngồi giữa bầu không khí ngập khói thuốc. Nhưng vẫn thản nhiên bấm từng nốt, thả từng cung. Người nhạc sĩ này có còn xúc động hay không? Hẳn cuộc sống đã đè nặng lên anh, nên mới có những nốt nhạc vung vãi tại đây. Có bao giờ anh nghĩ lại phút đầu tiên dạo tay trên phím ngà. Tường ngậm ngùi quay về phía đó.

Ngọn đèn tròn màu đỏ từ trần nhà chiếu vừng sáng hồng nhạt lên khung cảnh. Người nhạc sĩ hai vai nhấp nhô từng nhịp nhẹ. Theo nhạc, theo đàn. Toàn thân bất động trừ hai cánh tay, hai bàn chân và đôi vai gầy guộc. Đầu ngẩng lên, nhìn thẳng vào khoảng tối của bức tường trước mặt, khi những ngón tay vẫn bấm đều đặn. Đã quen thuộc như những hành động bình thường được làm để hoàn thành cuộc sống. Mười ngón tay thả rơi trên 52 phím trắng hoặc 36 phím đen như những tháng ngày thả rơi trên từng đoạn đời bao quanh. Nhịp rung truyền lên vai, nhịp rung tỏa xuống chân những lần nhấn nhẹ. Người nghệ sĩ chết trong bản đàn quen thuộc một cách phũ phàng. Còn nhịp rung nào truyền đến con tim khi đôi mắt mở to, trân trối nhìn vào khoảng tối bị bức tường ngăn lại. Tất cả bị vây kín trong không khí ngột ngạt. Ngay cả ý tưởng đang dõi theo đôi mắt. Trơ tráo và không hồn. Đôi mắt như phần uất nghẹn còn lại, chìm đắm vào bóng tối, như nghĩa tự do của người nghệ sĩ chưa từng có giữa cuộc sống này.

Tường nuốt nước bọt khi tiếng đàn cuối cùng được nghe xong. Một vài tiếng vỗ tay rời rạc vang lên từ những bàn bên cạnh. Có cái nhìn ngạc nhiên của đám người từ dãy bàn xa hơn ném về. Họ, như chưa từng biết đã có những tiếng đàn vừa rơi xuống. Tường không nhấc nổi tay để làm những động tác vỗ tay chiếu lệ khi nhịp tay của Vĩnh thật mạnh và dòn dã.

– Hay thật!

– Cái gì hay?

Tường hỏi lại.

– Bản nhạc vừa chơi xong.

– Bản nhạc?

– Phải. “Yesterday”. Nghe nhớ lại cả một thời còn đi học. Mày quên bản nhạc này rồi sao?

– Không...

Tường bỏ lửng câu nói khi người nhạc sĩ bắt đầu bản nhạc thứ nhì. Lần này nét nhạc dồn dập hơn với điệu tangọ Lại một bản nhạc cũ quen thuộc. “L amour C est Pour Rien”. Tiếng nhạc không còn rời rã nữa. Đã vang động, đã chiếm được một góc quán. Mười ngón tay chạy nhanh hơn trên phím đàn. Đôi vai và hai bàn chân cũng theo nhịp độ đó. Như sống hơn một chut. Người nhạc sĩ dưới ánh đèn màu hồng thôi không còn nhìn vào khoảng tối của bức tường trước mặt. Đầu cúi xuống giữa lũng vai. Hẳn mắt đang nhìn vào hai màu đen trắng của phím đàn. Điệu tango thả không khí rộn rã xuống quán, tỏa dần và tiếng ồn ào như bớt đi. Trong Tường, cảm giác dễ chịu chợt có. Có điều gì đó kỳ cục lắm, gần như an ủi dấy lên trong lòng anh. Nhưng chỉ thoáng qua rồi tắt ngấm khi bản nhạc dứt giữa tiếng vỗ tay lớn hơn của những người khách.

– Chơi khá thật.

Tường gật đầu sau câu nói của bạn. Vĩnh trở lại vẻ bình thường sau hai bản nhạc vừa nghe.

– Mai mày có làm chứ?

– Làm cũng được mà không làm cũng được. Báo đã in chiều hôm quạ Ngày kia, thứ sáu mới in nữa. Tao có thể làm xong tối thứ năm và sáng thứ sáu. Mà... mà có chuyện gì không?

– Không. Tao chỉ hỏi vậy.

Vĩnh dụi điếu thuốc vào chiếc gạt tàn.

– Sao mày không tìm một công việc nào ổn định hơn?

– Ổn định?

– Phải. Làm báo như mày bấp bênh thấy mẹ. Báo sống thì sống, báo chết thì chết theo. Chả có tí gì là bảo đảm cho tương lai.

– Tao thích vậy.

– Thích thế chó nào được. Không hiểu sao Nhu...

– Im đi mày.

Tường nạt lớn khi Vĩnh nhắc đến Nhụ Một vài người khách ở các bàn bên cạnh nhìn sang. Anh làm một cái nhún vai bất cần.

– Tao thích. Rõ hơn là tao thấy cần.

– Nhưng...

– Chả nhưng quái gì cả. Mỗi thằng có một cái nhìn khác nhau về cuộc sống. Tao không thể sống như mày hay thằng Hoàng được, mặc dù trong mắt của hai thằng mày tao là một thằng bỏ đi.

– Làm gì mà phẫn thế!

– Phẫn chó gì! Mày là bạn thân từ ngày còn bé mà. Muốn nói sao cũng được, tao ỌK. hết. Nhưng có một điều tao yêu cầu tụi mày: đừng bao giờ lôi Nhu vào.

Vĩnh đăm đăm nhìn Tường một lúc, rồi gật đầu.

– ỌK.! Thì không lôi Nhu vào! Nhưng mày phải nghĩ đến tương lai chứ.

– Mẹ kiếp!

– Tự ái làm cái quái gì? Mày ba mươi mấy rồi còn gì? Lang thang, lếch thếch mãi... Nhắm mắt, mở mắt là bốn mươi đến nơi con ạ! Yêu thì tiến tới, chần chừ mãi rồi có ngày ôm hận thiên thu đó con. Gặp tao là...

– Là thế nào?

Vĩnh bỉu môi.

– Mày đúng là thằng bỏ đi. Chỉ tội cho Nhu...

Vĩnh ngắt ngang, chờ một câu nạt của Tường. Đôi mắt nhỏ sau cặp kính cận nheo lại như mắt một con thú sắp chụp mồi. Môi bặm cong và nọng thịt hai bên má u lên. Tường bật cười trước khuôn mặt bạn.

– Mày làm cái gì vậy?

Vĩnh phá ra cười theo. Lại một vài cái nhìn từ đám khách chung quanh ném về. Vĩnh có vẻ hơi ngượng vì tiếng cười lớn của mình.

– Tao bảo thật đấy.

– Thật cái gì?

– Chuyện mày với Nhu.

– Thì bọn tao vẫn yêu nhau. Vài năm nữa Nhu ra trường bọn tao sẽ tính.

– Vài năm nữa mày sẽ thế nào?

Vĩnh đặt ngược câu hỏi thật bất ngờ. Sẽ thế nào? Làm gì đây? Những điều này quả tình Tường chưa lần nào nghĩ đến. Chỉ biết yêu Nhu và Nhu yêu... Có một cái gì đó xốn xang trong lòng khi anh nghĩ đến Nhu trong lúc này. Không phải là thứ cảm giác man mát lan rộng trong vùng ngực trái như mọi khị Lần này là sự buốt nhói từ tim. Cơn đau lan rộng, lan rộng làm Tường ngộp thở. Há miệng thật lớn, anh nuốt nhanh một ngụm không khí. Cơn đau dịu lại, anh ngượng ngập tránh cái nhìn của Vĩnh. Lại đổi thế ngồi và quay sang người nhạc sĩ.

Vẫn ánh đèn hồng nhạt chụp lên, vẫn trong thế ngồi như lúc đầu tiên, người nhạc sĩ đã trở lại dáng mệt mỏi. Từng nốt nhạc rã rời được buông khi đôi mắt lại chăm chăm nhìn vào khoảng tối trũng của bức tường trước mặt. Anh ta tiếp tục tách khỏi không gian đang sống bằng những hành động rập khuôn. Mười ngón tay chạy trên phím đàn một cách máy móc. Qua nốt này thì sẽ gặp nốt khác. Tuần tự, đều đặn như trăm ngàn lần trước với bản nhạc cũ kỹ. Bắt đầu bằng một hơi thở và kết thúc cũng bằng một hơi thở. Người nhạc sĩ chơi đàn không hề nghĩ mình đang chơi đàn. Tường đưa tay bóp trán cố tách ý nghĩ ra khỏi người nhạc sĩ. Nhưng hình ảnh của anh ta vẫn đập vào mắt anh. Tránh đi, tránh đi, tránh đi. Tường lẩm bẩm khi sự khó chịu chợt đến. Cuối cùng anh xô ghế đứng dậy.

– Đi về. Mày ra quầy trả tiền đi. Tao ra trước.

Bỏ lại Vĩnh với cái nhìn ngạc nhiên, Tường bước vội ra cửa. Đêm bên ngoài thoáng và mát. Có những cơn gió nhẹ của trời tháng ba đưa về làm không gian dịu hẳn. Tường thong thả bước về phía bãi đậu xe.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 2

Cho đến lúc nằm trên mặt chiếc nệm quen thuộc trong phòng, Tường mới nhớ đến câu chuyện về Quán mà Vĩnh vừa nói tại quán cà phê Cheo Leo. Có chuyện gì xảy ra giữa bọn nó chăng? Quán và Vĩnh? Hay Quán và Loan? Hay cả ba người: Quán, Vĩnh và Loan? Chuyện gì là chuyện gì đây? Chuyện gì xảy ra để Vĩnh phải ngượng ngập khi nhắc về Quán. Tường đặt ra vài lý do rồi kết luận. Vẫn chẳng có gì hợp lý cả. Cả bọn là bạn. Lại là bạn thân trong vòng gia đình nên khó thể xảy ra chuyện gì đến độ Vĩnh phải có thái độ đó. Tình cảm? Làm sao có được. Mọi việc rành rành ra đó mà. Làm ăn? Có đứa nào giống đứa nào trong cuộc sống đâu, chơi với nhau thì chơi, giúp đỡ nhau thì giúp đỡ, nhưng có bao giờ bàn với nhau về cú “áp phe” nào đâu... Vậy là cái gì? Tường bỏ rơi ý nghĩ khi hình ảnh Quán và kỷ niệm hiện về.

Hai người yêu nhau thời học chung ở Văn Khoa. Chỉ yêu thôi chứ không có gì hơn. Cả hai đều muốn thế, và hiểu một cách lãng mạn là có những con người chỉ sinh ra để yêu nhau chứ không thể lấy nhau được. Hôn nhân, hai tiếng đó có vẻ xa lạ với những người này. Và họ như bị “dị ứng” với hôn nhân. Nhưng chỉ với nhau thôi, còn với người khác thì được. Nghĩa là yêu một người và sẽ lấy một người. Quán và Tường nằm trong số đó. Hai người yêu và thỏa thuận không nhắc đến hôn nhân, dù chả có gì khó khăn trong việc muốn bước tới. Gia đình, cuộc sống, tôn giáo... mọi điều đều dễ dãi và thoải mái cho cả hai đứa. Nhưng chỉ yêu thôi, chưa đứa nào nhúc nhích hay có ý định nhúc nhích để tiến thêm. Một mối tình kỳ cục đối với mọi người.

Quán đẹp, thông minh và Tường cũng đường được, không đến nỗi nào trong cái nhìn bình thường của mọi người lúc bấy giờ. Lấy nhau hẳn sẽ hạnh phúc. Nhưng vẫn chẳng lấy, bởi theo cả hai, đó là cái nhìn của mọi người đâu phải cái nhìn của mình. Họ nghĩ khác mà. Làm sao mà lấy được khi cả hai đứa đều thấy lẫn nhau một số điểm mà người khác không thể thấy. Cho dù điều không thể thấy là chẳng quan trọng đối với những người lớn tuổi. Cái hố ngăn cách giữa những người khác thế hệ luôn luôn bắt nguồn từ cái nhìn và sự suy nghĩ mà! Nên chẳng nói đến hôn nhân cho đến ngày Tường vào lính.

Tình yêu vẫn còn qua những lá thư và những lần về phép của Tường. Kéo dài, đeo đẳng như chẳng bao giờ chấm dứt được. Tưởng thế, nhưng đùng một cái, Quán báo tin lấy chồng. Một anh chàng đại úy quận trưởng của một quận ven thành phố. Xa lạ với Tường và xa lạ với cả Quán nữa không chừng. Ngày nhận được thư và tấm thiệp báo tin anh hơi ngỡ ngàng. Bất ngờ quá trời! Cái mất mát đến thật nhanh, nhưng cũng đi thật nhanh. Anh hụt hẫng trong tâm trạng mất mát và buồn rầu. Dĩ nhiên phải thế! Sau những lần suy nghĩ Tường đưa đến kết luận đó. Rồi an tâm, rồi hết buồn, rồi quên cũng thật nhanh. Anh trở lại bình thường và ngạc nhiên với chính mình.

Sang đến đây, tình cờ gặp lại Quán trong bữa ăn sinh nhật người bạn. Bọn Tường nói chuyện bình thường như những người chưa từng yêu nhau. Nhưng thân và cao hơn tình bạn. Nghĩa là nếu thích, cả hai vẫn có thể trở lại tình trạng yêu nhau. Đâu có gì cản ngăn. Tường còn độc thân và chồng Quán đã chết. Cả hai đứa mới ngoài ba mươi và đã yêu nhau. Lấy nhau hay làm chung một cuộc sống tại xứ lạ cũng được thôi. Nhưng vẫn không, vẫn chỉ nằm trong vòng giao thiệp thân tình. Như hai người bạn rất thân. Thật thân. Đã có nhiều cái nhìn đầy sự hiểu lầm, của mọi người chung quanh, về quan hệ của hai đứa. Như lần Tường và Quán đi Réno cuối tuần. Chỉ hai đứa hiểu mình đã làm gì với nhau. Chỉ hai đứa thôi, vì sau chuyến đi đó, một trong đám bạn đã hỏi Tường bằng thứ giọng mất dạy.

– Xong rồi hả?

– Cái gì xong?

– Dấu hoài vậy cha nội.

– Cái gì mà dấu?

Tường thật tình ngạc nhiên, thằng bạn cười đểu.

– Tụi mày đi mấy ngày?

– Ba ngày.

– Ngủ mấy đêm?

– Hai đêm.

– Ở mấy phòng?

– Một phòng chứ mấy.

– Vẫn không có gì?

– Có gì là có gì? Giường đứa nào đứa ấy ngủ.

– Phét! Cứ như là thánh...

Tường đâu phải là thánh, và Quán cũng thế. Họ cũng có phút thèm muốn chứ. Đâu có gì khác mọi người chung quanh. Nhưng có, không có nghĩa là có với nhau. Cả hai đều hiểu thế. Ngay cả những phút gần gụi nhất, chỉ còn hai người trong phòng, đủ – nếu không nói là dư – điều kiện để làm những việc mà mọi người đã nghĩ, đã làm. Giữa họ, dù không có sự thỏa thuận, nhưng cả hai đều hiểu cái mức của mình cần đến. Giữ lại, giữ nhau lại như những năm còn học ở Văn Khoa tại mức đến cần thiết để tình bạn giữa người đàn ông và người đàn bà có thể còn suốt đời. Đó là thứ tình cảm cao hơn tình bạn và thấp hơn tình yêu.

Vậy đó, bọn Tường cứ tỉnh bơ có những cử chỉ săn sóc – gần như âu yếm – trước mũi mọi người. Mặc mọi cái nhìn nghi ngờ ném về ngày một nhiều. Riết thành một trò nghịch ngợm của hai đứa. Nghịch ngợm quá thái đến độ người khác khó chịu. Như một lần đi biển chung, Quán ôm choàng lấy Tường, hôn lên môi anh trước đám đông. Trên mình Quán chỉ có hai mảnh vải nhỏ xíu của cái gọi là bikinị Xong, Quán quay sang Nhu, trước cái ngây người của Tường vì không kịp phản ứng.

– Cô Nhu không ghen chứ?

Môi Nhu mím lại, mặt đỏ bừng, chiếc đồng tiền bên má phải lúm xuống. Nhu vẫn không quen với lối đùa giỡn của Quán, của đám bạn Tường... Tường mỉm cười, xoay người nằm xấp lại. Mặt anh úp xuống gối khi ngực trái cấn vào trong. Bức tượng nhỏ, tạc hình một cô gái đang cầu nguyện, bằng đồng thau của Nhu cho, nằm trong túi áo đã cho cảm giác lạ lùng. Lấn cấn giữa cái đau và cái man mát. Trộn lẫn thành thứ cảm giác nửa khó chịu, nửa thích thú mỗi đêm trước khi ngủ. Chỉ cần một động tác thò tay vào túi áo, lấy bức tượng ra, để lên mặt thảm là sẽ được hưởng thứ cảm giác bình thường của thế nằm xấp, úp mặt xuống nệm như trăm ngàn người khác. Nhưng vẫn không làm. Tường muốn thế, như Nhu đã muốn, khi đưa anh bức tượng.

– Em muốn anh luôn luôn cất bên mình.

Tường ngắm nghía bức tượng, chả có gì lạ cả, hệt như tất cả mọi bức tượng khác được bán tại nhà thờ để làm kỷ niệm. Ngạc nhiên, anh hỏi Nhu.

– Sao thế?

Nhu hơi ngượng, có sắc đỏ từ mép dưới tai trái lan xuống vùng má. Mãi lúc sau Nhu mới nói, thật nhỏ.

– Em... em... đã “làm phép”...

Sự xúc động trong Tường đến thật nhanh, dù hai chữ “làm phép” anh hoàn toàn không hiểu thế nào. Tường đâu có đạo. Anh chỉ mới mến Chúa từ ngày biết Nhu.

– Làm phép là thế nào?

– Là... Mà nói ra anh cũng đâu hiểu...

– Nói đi.

– Em không nói đâu... Kỳ lắm. Anh cứ để trên mặt bàn viết là được.

– Anh sẽ để bên cạnh tấm ảnh của mẹ anh.

Có nét cảm động hiện trên mặt Nhụ Màu đỏ từ mép tai lại lan nhanh. Vậy đó, lúc nào cũng đỏ mặt được. Giận cũng thế và cảm động cũng vậy. Người con gái dịu dàng trong Nhu luôn luôn sống với nàng. Tường mỉm cười bỏ bức tượng vào túi áo.

– Mà thôi! Anh sẽ không để lên mặt bàn viết đâu, nơi đó chỉ có ảnh mẹ anh thôi.

Nhu ngỡ ngàng ngước lên, mặt đỏ hơn.

– Vâng, anh để trên kệ sách cũng được.

– Trên mặt bàn chỉ có mẹ anh, để anh lấy thêm ý chí lúc làm việc, còn bức tượng của em, anh sẽ bỏ vào túi áo, nơi gần tim anh nhất!

Xong, Tường mới giật mình vì câu nói đầy tính cải lương của mình. Mẹ kiếp! Đám bạn mà biết chuyện này bọn nó sẽ cười thối mũi. Anh bối rối tránh ánh mắt có vẻ giễu cợt của Nhu, nhưng cố làm mặt tỉnh lái câu chuyện sang hướng khác...

Tường nằm ngửa trở lại, lôi bức tượng cô bé đồng thau ra. Dưới ánh sáng trắng bệch của ngọn đèn néon treo trên tường, màu vàng sơn nhũ nổi bật trên nền nỉ xanh. Anh đưa ngón tay cái của bàn tay trái xoa nhẹ lên cô bé đồng thau. Cái lành lạnh của chất kim khí truyền vào tay rồi tan loãng, như chưa hề có trong thân thể. Trong anh có ý tưởng dịu dàng, yên ổn hơn mỗi khi làm hành động này.

° ° °

Có tiếng đập cửa phía trước, Tường nhỏm dậy, nhét bức tượng cô bé đồng thau vào túi áo, nghĩ đến người mình sẽ gặp. Giờ này chỉ có hai người: một là Quán hai là thằng Mễ bụi đời. Cả hai đều đến bất tử, không báo trước và có lối đập cửa như ăn cướp giống hệt nhau. Thằng Mễ là dân bụi đời chuyên nghiệp thì chả nói làm gì. Còn Quán, một người đàn bà mà vẫn thế. Đã có lần Tường nói với Quán về việc này, Quán cười.

– Em thích thế.

– Bất lịch sự.

– Em chỉ lịch sự với người khác. Còn anh và cô Nhu, em chẳng khoái biểu diễn trò lịch sự tí nào cả.

– Lập dị.

– Ai bảo thế?

– Anh.

– Em đâu “care” lời anh nói.

Tường nhận được ở Quán luôn luôn là nét tự nhiên và các trò nghịch ngợm. Giữa hai đứa đã là những người yêu nhau, những người bạn thân hơn bạn thì còn điều gì phải nói nữa. Cười xòa lên một tiếng cho xong chuyện. Tường mỉm cười, mở khóa cửa với hình ảnh Quán trong đầu.

Không phải Quán, đó là thằng Mễ bụi đời.

– Chào.

– Rượu.

– Vào đây.

Thằng Mễ theo Tường vào phòng. Ở thân thể nó bốc ra mùi nằng nặng của hành và mồ hôi.

– Tao khoái uống rượu với mày.

– Tao biết.

– Hôm nay tao hết tiền.

– Không sao. Mai mày lại có.

– Chắc gì.

Tường rót rượu vào ly rồi đưa chai rượu cho nó. Bàn tay thằng Mễ với những ngón to, bẩn thỉu như những con đỉa trắng chạm vào tay Tường. Cảm giác đến thật quen thuộc và gần gũi như những ngón tay thon, nhỏ của Quán, của Nhụ Anh không – phải nói là chưa – bao giờ phân biệt được sự khác biệt giữa ngón tay của người này và những ngón tay của người khác. Tất cả đều là những ngón tay người. Sự chết lịm cảm xúc có từ bao giờ Tường không rõ. Từ những ngày đi lính? Từ những ngày đi tù cải tạo? Từ những ngày trốn chui trốn nhủi ở Saigon sau lần vượt trại? Từ lúc ngồi trên thuyền vượt biên? Từ đảo hay tại đây? Làm sao định được. Chỉ biết hình ảnh của những bàn tay người vẫn còn lẩn quẩn trong trí Tường. Có những bàn tay xiết cò súng một cách thản nhiên hay hối hả đến độ ngón tay tê cứng. Có những bàn tay nhám nhúa nắm lấy dụng cụ đi làm, rời rã trong cố gắng và gượng gạo. Có những bàn tay chới với, khuấy tung bọt nước trắng xóa lên mặt biển. Có những bàn tay tròn lẳng mỡ thịt, hờ hững đặt trên từng xấp đô la xanh ngoét. Có những bàn tay khô queo, đưa ra chờ đợi những gói mì Cao Ủy... Lẫn lộn và sống trong trí. Tưởng mất những mãi còn. Những bàn tay của người khác và những bàn tay của Tường là thế.

– Mày đang nghĩ gì vậy?

– Không!

– Sao không nói chuyện.

– Có chuyện gì mà nói?

Thằng Mễ cười ngu ngơ, tợp một hớp rượu. Đôi mắt nó mở lớn nhưng không ánh sáng. Gương mặt lì lì những xúc cảm nhục dục. Chút rượu bám trên bộ râu bẩn thỉu lóng lánh ánh điện.

– Tao thích mày. Thằng Mễ mở lời. Tường gật đầu.

– Tao biết.

– Còn mày?

– Tao cũng thích mày.

– Tại sao? Tao là thằng không nhà cửa, lang thang và lúc nào cũng có thể bị cảnh sát bắt và trả về.

– Nhưng mày tốt.

– Tốt? Tại sao?

Biết nói thế nào với thằng Mễ này bây giờ? Chẳng lẽ lại bảo mày tốt vì mày không phải là thằng ăn cắp hay ba xạo. Đã nhiều lần nó ngủ lại tại đây, sáng sớm bỏ đi lúc Tường còn ngủ mà chẳng bao giờ mất một cái gì cả. Ào ào đến rồi lặng lẽ bỏ đi. Khóa cửa cẩn thận. Nhưng dù không tin nó, anh cũng chẳng còn gì để mất.

– Bọn mình quen nhau mấy tháng rồi?

– Tao không nhớ.

Thằng Mễ gục gặt cái đầu.

– Chắc hơn nửa năm.

– Chắc vậy.

– Tao vẫn chưa biết tên mày, và ngược lại.

Tường ngỡ ngàng vì điều thằng Mễ vừa nói. Lâu lắm rồi, dễ chừng đến hơn nửa năm kể từ hôm nó đến xin Tường điếu thuốc. Anh cho và hỏi vài câu bâng quợ Nó trả lời nhát gừng với cái nhìn ngạc nhiên ném vào Tường. Rồi lần thứ nhì cách đó vài ngày, nó quay lại và thản nhiên xin tiền mua bia uống. Tường đưa tiền. Lát sau nó quay lại với xâu bia rẻ tiền và mời lại anh. Uống rồi tỉnh bơ ngủ lại. Nói chuyện trên trời dưới đất với thứ ngôn ngữ không phải của hai đứa. Nói, nghe và ráng hiểu nhau. Nó đã kể đủ thứ chuyện về nơi đã bỏ đi. Một ngôi làng nhỏ, nghèo nàn sát biên giới Mỹ và Mễ. Tường kể về quê hương với những trại giam, với những con người đang lui lại cuộc sống của thời kỳ đồ đá. Nói như một nhu cầu cần thiết và chẳng cần người trước mặt có hiểu hay không. Cũng có nhiều đêm nó nói toàn bằng tiếng Mễ với giọt nước mắt đọng ở đuôi mắt. Dĩ nhiên Tường không hiểu gì hết. Cũng có đêm Tường đọc những bài thơ tiếng Việt, nó nghe và cũng chẳng hiểu gì hết. Nhưng vẫn im lặng nghe. Giữa Tường với nó như đã có sự thỏa thuận ngầm về các lần đối thoại. Muốn nói gì thì nói. Bằng ngôn ngữ nào cũng được. Mỹ, Mễ, Việt. Đâu có gì là quan trọng trong phút cô đơn tại xứ lạ, không một người thân bên cạnh để tâm sự. Đêm không còn nghĩa là đêm bình thường. Đêm đã thành nỗi cô đơn đầy đe dọa.

– Mày muốn biết tên tao chứ?

Tường lắc đầu sau câu hỏi của nó.

– Biết chi vậy?

– Tốt.

Nó lại gục gặt cái đầu và rót thêm rượu vào ly của cả hai. Màu vàng óng của chất rượu Rémy Martin quyện tan trong nước suối thật đẹp mắt. Như những sợi khói vàng óng tỏa nhạt bầu trời trong ly.

– Mày sang đây mấy năm rồi?

– Sáu, bảy năm gì đó.

– Sao mày không làm thẻ xanh, vô quốc tịch.

– Tao không thích.

Thằng Mễ có vẻ ngạc nhiên. Ngạc nhiên là phải. Đã có lần Tường gặp nó mân mê tấm thẻ xanh của Nhu bỏ quên trên mặt bàn. Những ngón tay thô kệch bò trên lớp plastic bọc chiếc thẻ. Sự thèm thuồng hiện trong thái độ. Tấm thẻ xanh trên đất nước giàu có và văn minh nhất thế giới này đã có một giá trị riêng biệt cho một số người nào đó. Tường hiểu thằng Mễ lúc đó. Cái ngạc nhiên của nó về anh hệt như cái ngạc nhiên của đám bạn và mọi người chung quanh.

Thằng Mễ tợp một hớp rượu, lắc lắc chiếc ly chỉ còn đá. Dưới ánh điện bàn tay bẩn thỉu của nó bám lên thành ly trong suốt trông thật tương phản.

– Uống đi. Tao đã hết.

Tường đưa ly rượu lên, uống một hơi cạn sạch và cũng làm động tác y hệt như nó vừa làm. Anh thấy bàn tay mình khô khốc, nổi gân xanh trên thành ly trong suốt. Cũng tương phản như tay nó.

– Ngon lắm. Nó đưa bàn tay phải với ngón trỏ và ngón cái cong vào nhau thành một vòng tròn lên tán thưởng. Tường cười méo mó khi rượu lại được rót vào hai chiếc ly.

– Tao được như mày, tao sẽ làm khác.

– Được?

– Ờ, tao sẽ làm thẻ xanh, rồi vô quốc tịch sau năm năm.

Tường bắt đầu bất thường dưới mắt thằng bạn Mễ này.

– Tao sẽ đi học hoặc chọn nghề khác?

– !!!

– Như một lần mày nói, tao thấy nghề làm báo của tụi mày thật bấp bênh. Bọn làm báo Mỹ “bảnh” hơn nhiều. Ngay tại nước tao cũng thế, dù nghèo nhưng những thằng viết văn, làm báo vẫn khá hơn.

Khá hơn hay không khá hơn? Thằng Mễ này làm sao hiểu được những người cầm viết mà bị bứng ra khỏi quê hương thì xem như đã chết. Chỉ còn sự cố gắng để vượt ra khỏi những vòng gai đang cuốn mình vào. Nhưng khi vượt được, sẽ vượt khỏi cái mà nó vừa nhắc: khá hơn hay không khá hơn. Nó không hiểu. Nó không làm những công việc mà anh đang làm. Hệt như Hoàng và Vĩnh. Tường đã thành một thằng bỏ đi dưới mắt thằng Mễ.

– Tao thấy “uổng” giùm mày.

Tường vẫn im lặng.

– Mày có thể làm được những việc khác hơn, nhưng không hiểu tại sao không làm?

– Tao không thích.

– Mày không thích, nhưng mày phải nghĩ đến việc lập gia đình chứ. Vợ mày sẽ quyết định chứ không phải là mày.

– Bữa nay mày nói hơi nhiều.

Thằng Mễ cười cười uống cạn ly rượu lên và làm những động tác như cũ. Tường cũng uống cạn, và làm y hệt như trước.

– Mày bực mình?

– Không.

– Ờ! Mày là thằng bạn tốt nhưng là thằng...

– Thằng bỏ đi.

Tường cắt lời nó bằng ba tiếng “Thằng bỏ đi”, tiếng Việt Nam, khi liên tưởng đến Vĩnh và Hoàng. Thằng Mễ trố mắt lên nhìn Tường, ngọng nghịu lập lại ba tiếng đó. Rồi hỏi bằng tiếng Anh.

– Là thế nào?

Tường giải thích bằng thứ tiếng Anh hỗn độn, cố gắng làm cho nó hiểu bằng cách lôi Hoàng và Vĩnh vào câu chuyện. Thằng Mễ có vẻ hiểu.

– Hai thằng bạn mày nói đúng.

Thằng Mễ ngập ngừng một lúc rồi hỏi.

– Người con gái để quên tấm thẻ xanh tại đây là bạn gái của mày?

Tường im lặng khi nghe nó nhắc đến Nhụ Bây giờ ngoài những thằng bạn Việt Nam lại thêm một thằng bạn Mễ xen vào đời sống của anh. Cái vòng tròn của Tường vẽ cho mình vừa bị phá thêm một mảnh để thằng Mễ bụi đời chui vào. Bất giác Tường đưa tay vào túi áo. Ngón tay trỏ chạm vào bức tượng cô bé bằng đồng thau.

– Cái gì vậy?

– Không có gì cả.

– Đêm nay mày có vẻ kỳ cục.

Phải! Đêm nay Tường có vẻ kỳ cục vì Tường bắt đầu biến thành thằng bỏ đi dưới mắt thằng bạn Mễ bụi đời. Như đã kỳ cục vì là thằng bỏ đi dưới mắt mọi người chung quanh. Trừ Nhu và cô bé bằng đồng thau vẫn nằm trong túi áo của lồng ngực trái.

° ° °

Nhật ký tháng ba.

Thứ tư của tuần lễ thứ nhất.

Thẳng thừng mà nói, đêm nay không có gì cần thiết để ghi vào nhật ký. Những chi tiết của một ngày tưởng nhiều và mới lạ, nhưng thật ra chỉ là những điều lập lại. Cuộc sống của tôi bình lặng không ngờ. Sự thay đổi của một con người bị ném từ nơi chốn này sang chỗ khác đã làm tôi thành tôi hôm naỵ Nghĩa là thành một thằng bỏ đi như lời bạn bè thường gọi. Và gần đây nhất, cả thằng Mễ bụi đời cũng công nhận thế.

Nếu vậy, bắt đầu một cuốn truyện dài lại là sự trống không của đầu óc, khi nhìn về cuộc đời hay sao? Hơn thế nữa, điều mong nuốn của tôi là viết về cuộc sống này, với những con người đang sống tại đây. Như tôi, như bạn bè tôi, như mọi người chung quanh tôi. Nghĩa là viết về cuộc sống thật. Mà, với cái nhìn của một thằng bỏ đi, tôi làm sao ghi nhận được?

Đành hoãn lại đến tuần sau. Ngày mai, sẽ đăng lời cáo lỗi.

Viết báo bao giờ cũng dễ hơn viết văn. Tôi chợt nhớ lời một người bạn lớn tuổi đã nói. Nhưng trong trường hợp này, quả là kỳ và khó hơn, dù chỉ là một lời cáo lỗi láo khoét. Bởi cho đến giờ này, tôi cũng chưa biết bắt đầu từ đâu. Và liệu tuần tới, tôi có tìm được chưa?

° ° °

Thứ năm của tuần lễ thứ nhất.

Đêm qua tôi bỏ quên một chi tiết lạ. Đó là hình ảnh người nhạc sĩ trong quán Cheo Leo. Tại sao tôi không bắt đầu từ đó? Cheo Leo không phải là một quán cà phê tại San Jose hay sao? Và người nhạc sĩ, và Vĩnh, và Hoàng... ngay cả tôi nữa. Tất cả, không phải là những con người đang sống tại đây sao?

Đêm nay, tôi sẽ bắt đầu.

° ° °

Thứ bảy của tuần lễ thứ nhất.

Niềm vui vẫn còn trong tôi. Việc mở đầu cuốn truyện theo, cách này, thật dễ dàng. Đời sống hiện ra trước mắt, chỉ cần nhìn, gạn lọc, suy nghĩ và ghi nhận là đủ để diễn đạt trên giấy. Cuốn truyện sẽ được hình thành không cần theo tiến trình định sẵn bởi người viết. Mọi việc đều nằm trong đời sống hôm naỵ Cái gì ngươi tìm kiếm, đã được viết trong kinh thánh. Tôi chợt nhớ câu nói của thánh John, được viết trong kinh Patmos. Những sự kiện được sắp sẵn bởi nhà văn, tuy là hư cấu, nhưng vẫn nằm trong các dữ kiện thật. Tôi hiểu điều này từ lúc bắt đầu cầm viết. Vậy, tạo dựng một câu truyện đã xẩy ra hay viết một câu truyện sẽ xảy ra đâu có gì khác biệt. Tất cả đều là cuộc sống.

Điều quan trọng là nhân vật và những điều ghi nhận, sau khi gạn lọc.

Đêm nay, Nhu vui hơn khi nói chuyện qua phone.

° ° °

Thứ hai của tuần lễ thứ hai.

Như vậy là xong phần mở của cuốn truyện. Cảm ơn Vĩnh, cảm ơn Hoàng, cảm ơn Nhu, cảm ơn Quán, cảm ơn thằng bạn người Mễ đến giờ này vẫn chưa biết tên... Cảm ơn tất cả mọi người đang sống chung quanh, đã cho tôi trở thành một người cầm viết.

Vết thương cũ tại gò xương má trái đêm nay hơi buốt. Chắc tại thời gian này tôi uống rượu nhiều.

° ° °

Thứ ba của tuần lễ thứ hai.

Ngày mai tôi muốn lên thăm Nhu nhưng không đủ tiền đi xe bus. Mười ba đồng chỉ đủ uống một chầu rượu hạng bét với thằng Mễ.

Hạnh phúc cuối tuần này sẽ chia cho thằng Mễ vậy. Đành thế! Dù sao, Nhu cũng hiểu tôi yêu nàng.

° ° °

Thứ hai của tuần lễ thứ ba.

Vết thương cũ càng đau hơn. Mẹ kiếp! Mấy thằng Việt Cộng ở trại giam Đồng Bò đánh mạnh tay thật, hơn chục năm mà vẫn còn đau. Phải chi có tiền tôi sẽ đi khám bác sĩ để biết thế nào. Đám bác sĩ ở Mỹ này chặt còn đau hơn cả Việt Cộng đánh. Đành quên chuyện này.

° ° °

Thứ tư của tuần lễ thứ ba.

Đã xong chương một của truyện, các nhân vật đã được thành hình và quen thuộc với tôi. Họ bắt đầu cùng tôi bước vào đời sống San Jose, tháng ba năm 1989. Tôi không cần phải dựng bố cục cho cuốn truyện. Tất cả mọi diễn biến xảy ra chung quanh tôi sẽ được nhân vật chính tham dự. Ý nghĩ, cách thế sống, hành động sống của một con người trong một đoạn đời không phải là truyện hay sao?

Tôi sẽ tiếp tục theo cách này.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 3

Hình ảnh đầu tiên nhận được là chiếc đồng hồ treo trên tường. Mặt kính bóng láng, làm nhòe hơn nửa vòng chữ số. Từ số 7 đến 11 là rõ nét. Còn lại các chữ số khác biến mất. Tường nhíu mày cố tìm thêm, nhưng vô ích, chiếc đồng hồ mặt tròn vẫn trơ trơ mặt kính thả những tiếng “tích tắc” theo nhịp kim gió. Mấy giờ rồi và tại sao lại nằm đây, trong một căn phòng xa lạ. Anh cố nhớ lại bằng tất cả cố gắng. Từng hình ảnh chắp nối hiện về rời rạc. Bắt đầu bằng một cơn đau xé óc từ xương gò má trái. Cơn đau lan nhanh khi ngực nén lại, mắt tối sầm và thân thể như có một sức nặng khủng khiếp đè lên. Tường chơi vơi giữa cảm giác đau đớn và trí nhớ dật dờ. Chung quanh anh có tiếng lao xao, la hét của đám Mỹ đen bụi đời. Rồi những chớp xanh đỏ hiện trong trí. Rồi tiếng còi hụ của xe cứu thương. Rầm rĩ nhưng sắc bén, chui vào tai như sợi chỉ xuyên qua đầu, nhức buốt. Hình như Tường có gọi mẹ anh và tên Nhu lúc đó.

Bây giờ Tường nằm đây. Căn phòng rộng thênh thang. Một cái giường. Một bộ bàn ghế. Cái truyền hình treo lủng lẳng trên tường với hàng nút bấm đặt sát taỵ Đâu thế này? Sao lại ở đây, một nơi Tường chưa từng đến. Anh cố hình dung căn phòng quen thuộc với những bề bộn sẵn có. Tàn thuốc, phin lọc cà phê, sách vở, băng nhạc... Tất cả đều không còn, để thay vào là khung cảnh xa lạ này. Có cái gì thiếu thốn và mất mát vừa dấy lên trong Tường. Bàn tay phải đặt lên túi áo trái. Bức tượng cô bé bằng đồng thau biến đâu mất. Anh hốt hoảng cúi xuống. Màu xanh của bộ quần áo bệnh viện mặc trên người đập vào mắt, kéo Tường về thực tại để hiểu, để thấy rõ nơi chốn mình đang hiện diện.

Có tiếng động phía cửa. Một cô gái tóc vàng trong bộ quần áo điều dưỡng màu trắng bước vào. Sau cái cười khi gặp ánh mắt Tường, cô gái tóc vàng lặng lẽ đến cạnh giường. Trên tay bưng một ly sữa.

– Ông khỏe rồi chứ?

Tường định trả lời nhưng tiếng nói bị bít trong mồm. Hai cánh môi không mở được vì vết khâu bên trên hàm trái. Anh gật đầu. Cô gái tóc vàng cúi xuống, sửa lại chiếc gối sau ót Tường. Mùi thơm của nước hoa và da thịt cô ta xông vào mũi. Anh nhìn vào khoảng da thịt hở nơi cổ áo cô gái. Màu trắng của vùng ức và phần trên ngực phập phồng. Những lỗ chân lông lấm tấm, mờ nhạt, như không có. Tường nén thở, lồng ngực bị tức hơn. Cảm giác thích thú nổi lên, anh thôi nén thở, hít mạnh một hơi dài. Mùi thơm của nước hoa và da thịt cô gái như truyền nhanh trong thân thể. Cô gái tóc vàng nheo mắt, cười giễu cợt.

– Ông có thể uống sữa một mình được chứ?

Tường gật đầu. Má anh chạm vào cánh tay tròn lẳng của cô gái. Sự đụng chạm da thịt làm cơn đau của vết thương vừa mổ dịu đi. Lại thêm một ánh mắt giễu cợt nữa nhìn xuống. Tường muốn làm một hành động nào đó, một cử chỉ nào đó hoặc nói một câu gì đó mà chẳng được. Trời đất, đã như đống thịt chết mà vẫn còn vớ vẩn. Tường mỉm cười chế giễu mình trong đầu.

Cô gái tóc vàng đứng thẳng lên sau khi đặt ly sữa trên bàn. Bộ quần áo của Tường được đặt sát gối. Anh với tay mò vào túi áo. Những ngón tay chạm vào cô bé đồng thau làm anh mừng rỡ. Tường lôi mạnh, bộ quần áo rơi xuống đất. Cô gái tóc vàng có vẻ ngạc nhiên vì hành động này nhưng không nói thêm câu nào, chỉ lặng lẽ nhặt bộ quần áo lên, xếp lại và đặt vào chỗ cũ.

– Cần gì ông cứ bấm chuông.

Tường lại gật đầu, nhìn lên. Trong thế đứng sát giường, từ cái nhìn của anh, bộ ngực cô gái tóc vàng được nâng cao vút, đội lần vải trắng lên. Một lần nữa Tường lại mỉm cười trong đầu.

Cô gái tóc vàng nói thêm một câu chào rồi bỏ đi. Tường không nhìn theo cô tạ Bàn tay phải nắm chặt bức tượng cô bé đồng thau. Những ý tưởng cớt nhả vừa có đã biến mất. Bây giờ chỉ còn anh đối diện với chính mình, giữa khung cảnh xa lạ của một căn phòng bịnh viện.

Tường rướn mình, áp chặt lưng vào dãy song giường. Cảm giác ngột ngạt từ ngực và cơn đau từ vết thương trên mặt lại đến. Có chất nước mặn, nhờn nhờn ứa đầy trong mồm. Anh nuốt vội ngụm máu, đè cục nghẹn xuống lồng ngực. Đã bớt ngộp thở nhưng cơn đau vẫn còn đeo đuổi. Hai bàn tay Tường nắm chặt. Bàn tay trái với những ngón tay bấm vào lòng tay gây cảm giác tê tệ Bàn tay phải bóp chặt bức tượng cô bé đồng thau. Dằn cơn đau xuống và đừng nghĩ đến. Anh tự nhủ, nhưng vô ích cơn đau vẫn hiện diện và bẻ gẫy ý nghĩ trốn lánh thực tại, lần vào trí Tường như lưỡi dao bén xuyên qua trái táo bở. Cơn đau đã len vào ý nghĩ.

Cái ngúc ngắc từ vết thương lan từng tia một theo nhịp đập của máu. Giật, thoáng đau như mũi kim châm vào da thịt rồi tỏa ra chung quanh cơn nhức buốt. Vùng thịt bên má trái co giật làm Tường khó chịu. Chống hai tay lên mặt nệm anh rướn người cao hơn. Chất nhờn mằn mặn pha giữa máu và nước bọt lại ứa ra đầy miệng. Tường nuốt chất nước đó khó khăn với cảm giác lờm lợm dâng lên từ cuống họng. Mũi Tường xông lên mùi tanh của máu. Tường làm lại động tác nén thở, rồi thở mạnh như đã làm lúc mùi thơm của cô gái tóc vàng xông vào mũi. Sự dễ chịu tưởng có không đến như anh tưởng, mà ngược lại, sự khó chịu lại tăng thêm. Từ cuống dạ trên có cuộn hơi dâng lên làm Tường muốn mửa một thứ gì đó ra khỏi thân thể. Cục nước nhờn pha giữa máu và nước bọt. Ngụm hơi tanh mùi máu... Tường không thể phân biệt được cái mình muốn nôn. Chỉ biết muốn thải ra ngoài một thứ gì cho thân thể nhẹ bớt.

Tường quặn người lại, phần bụng dưới uốn theo thân hình. Cái bụng trống rỗng không có gì để đưa lên khi lồng ngực vẫn thẳng băng và bị nén lại. Phải nôn ra bằng mọi giá. Anh đưa bàn tay phải đập vào lồng ngực bằng tất cả sức mạnh còn lại. Cú đấm như một sự đụng chạm nhỏ, không gây phản ứng gì khác lạ. Anh bất lực với chính anh. Thân thể buông xuôi như một xác chết.

Tường nhìn quanh và xót xa tìm thấy mình trong nỗi cô đơn. Hoàng, Vĩnh, Quán, thằng Mễ và cả Nhu nữa. Mỗi người đã và đang ở trong một thế sống. Nhưng đều sống với họ. Ba mươi sáu năm vừa qua anh đã sống với anh như họ đã sống với họ chưa? Hay chỉ bằng ý nghĩ trong đầu? Và còn lại đều là thứ bỏ đi... Bỏ đi! Tường chua chát nhẩm lại hai chữ đó khi hình dung đến những khuôn mặt thân quen.

Cặp kính trắng gọng vàng của Vĩnh. Nếp nhăn trên trán của Hoàng. Nét hiền lành của Loan. Ánh mắt tinh nghịch của Quán. Bàn tay bẩn thỉu với những ngón to, thô kệch của thằng Mễ. Dáng gầy gò của cô bé bằng đồng thau. Và Nhu... Nhu thế nào? Tường hốt hoảng vì sự trống rỗng trong đầu. Nhụ Nhụ Nhu... Tường lẩm nhẩm tên Nhu cả chục lần, đến độ tiếng “nhu” bình thường trở thành vô nghĩa, vẫn không thể hình dung được khuôn mặt và hình dáng của một người con gái mang tên Nhụ Đôi mắt. Đôi mắt thế nào? Anh nhớ lại cả trăm đôi mắt đã gặp trong đời, vẫn không có đôi mắt nào của Nhu, đôi mắt nào Tường gọi là mắt Nhụ Những đôi mắt đeo kính trắng gọng vàng như mắt Vĩnh. Những đôi mắt đuôi lá răm, nheo nheo nghịch ngợm như mắt Quán. Những đôi mắt có lông mày rậm xịt, dữ dằn như mắt Hoàng. Những đôi mắt hiền lành, thành thật như mắt Loan. Những đôi mắt lờ đờ, đục ngầu tia thèm muốn như mắt thằng Mễ. Những đôi mắt ấy ẩn hiện, xay tròn trong đầu và chụp giữ thật dễ dàng để nhìn ngắm, để... Nhưng mắt Nhu thế nào... Đôi mắt ấy đã chìm vào vùng nào của bộ não này? Tường xoa nhẹ lên thái dương, bỏ ý tưởng đi tìm mắt Nhu trong trí. Anh quay sang một phần khác của thân thể Nhu để thử.

Nhưng vẫn không được. Mũi, miệng, hình dáng, bàn tay... Chẳng thể nào hình dung được từng nét riêng lẻ của Nhụ Hiển hiện chỉ toàn những mũi, những miệng, những hình dáng, những bàn tay của người khác. Nhu mất tăm trong anh rồi sao? Tường cố gắng sục tìm một hình ảnh nào đó còn sót lại trong đầu để gán cho người con gái tên Nhụ Những màu áo, những kiểu váy, những vệt kẻ chì vụng về. Đủ thứ, đủ loại trôi về, nhưng bây giờ Tường không còn khẳng định được cái nào là của Nhụ Đã mất tăm từ đầu và gây cho Tường ý niệm không có Nhu trong lần hình tưởng này. Điều này lớn dần trong các hình ảnh lẫn lộn. Và bây giờ Tường hiểu anh không thể gán cái của Nhu cho một hình ảnh nào được, dù đó chính là một mảnh hình ảnh của Nhu trở về.

Lại có tiếng động ở cửa. Tường ngước lên. Cô gái tóc vàng lúc nãy trở vào, trên tay là một ly nước và một gói giấy nhỏ. Hẳn là thuốc uống.

– Ông vẫn chưa uống sữa?

Tường lắc đầu.

– Ông thấy khỏe hơn chứ?

Tường gật đầu.

– Ông uống thuốc được chứ?

Tường lại gật đầu.

– Ông cần gì thêm? Tôi có thể giúp ông?

Tường đưa tay chỉ vào restroom. Cô gái tóc vàng đến cạnh anh, trong thái độ tự nhiên nâng Tường dậy bằng bàn tay có những móng tay sơn màu hồng nhạt. Và dìu Tường đi trong thế quàng qua lưng bằng cánh tay thon có những sợi lông măng xoăn tít, vàng chóe. Mùi hương của da thịt và nước hoa của cô ta vẫn xông vào mũi. Sự đụng chạm da thịt gần gũi hơn lần trước. Lưng Tường chạm vào đầu ngực nhọn của cô gái. Chẳng có cảm xúc gì là khoái cảm. Tường đang buồn tiểu. Cái cần bây giờ là thải được ra ngoài chất nước đang làm nặng bụng dưới. Còn sự đụng chạm! Mẹ kiếp! Có nghĩa lý gì một cảm xúc êm đềm trong lúc này.

Mở cánh cửa restroom, cô gái tóc vàng đưa Tường vào trong. Ngang qua tấm gương treo phía trên bồn rửa mặt, anh ngoái cổ ráng làm một cú soi gương.Trời đất! Tường khựng lại, lưng tựa mạnh vào ngực cô gái khi thấy thằng người trong gương hiện lên. Mặt xanh lét, tóc rối bù, hai con mắt lạc thần và một vệt máu khô bám ở mép môi trái. Tường đó sao? Kỳ cục quá vậy? Sao mà “ngộ” quá vậy cà! Tươi tỉnh lên một tí cha nội. Tường tự đùa với mình bằng một cái cười mỉm. Nhưng cái cười cũng méo xệch vì chỉ nhếch được nửa miệng bên phải. Nửa miệng bên trái lại nhói đau. Chắc khoảng da thịt của má trái bị kéo lên, chạm vào vết mổ vừa khâu, từ cái cười ráng.

– Ông có thể “làm” một mình chứ?

Cô gái tóc vàng hỏi khi đưa Tường đến trước bồn cầu. Anh gật đầu xoay sang cô ta tỏ ý cảm ơn vì câu hỏi cần thiết này. Đến bây giờ Tường mới nhìn kỹ khuôn mặt của cô gái tóc vàng. Nếu cắt rời các phần của khuôn mặt ra thành từng mảnh thì chả có gì đáng nói. Mắt thường, miệng thường, mũi thường, cằm thường... Nghĩa là tất cả đều bình thường. Nhưng trời, phải cám ơn trời đất về việc này, đã sắp đặt cho khuôn mặt cô gái một vẻ dễ nhìn. Một khuôn mặt làm thích mắt người đối diện bằng nét hài hòa và duyên dáng. Tường nhìn đăm đăm vào khuôn mặt cô gái tóc vàng. Có một cái gì lạ lắm, thân lắm mà anh chưa nhận ra được.

Cô gái mỉm cười trước thái độ của Tường. Nụ cười làm vùng má bên phải hũm xuống. Một cái đồng tiền hiện lên, giống hệt... giống hệt. Phải rồi! Giống hệt Nhụ Trí nhớ anh ào về với khuôn mặt Nhụ Rõ ràng, đậm nét như đang trước mắt. Từng cử chỉ, từng thái độ đều hiển hiện trong trí. Không sót một điểm nào. Tường mừng rỡ vì đã tìm lại được Nhu.

– Ông không cần tôi giúp chứ?

Tường gật đầu chống tay trái vào tường. Cô gái buông anh ra, lùi lại mấy bước nhưng vẫn không ra khỏi phòng. Tường lúng túng vì sự có mặt của cô tạ Muốn nói nhưng không nói được. Anh ngần ngừ, kéo dài động tác vén chiếc áo bệnh nhân màu xanh, được may như một kiểu váy đàn bà, để cô gái tóc vàng hiểu ý và bước ra khỏi phòng. Nhưng cô ta vẫn đứng yên. Khuôn mặt của cô ta giống Nhu, nhưng không thể là Nhu, bởi thiếu sắc đỏ lan từ mép tai trái xuống má mỗi khi thẹn thùng.

° ° °

Tường tỉnh dậy sau một giấc ngủ mệt nhọc. Hẳn viên thuốc hình hạt dưa bé tí, màu xanh nhạt của cô gái tóc vàng đưa là thuốc an thần. Đầu Tường nặng trĩu nhưng cơn đau đã dịu đi nhiều. Bây giờ trong mồm chỉ còn vài tia hơi nhức như kim đâm từ những vết khâu. Anh nheo mắt nhìn đồng hồ, ánh điện lấp nửa mặt kính không đáng ngại nữa vì hai cây kim chỉ giờ và phút đã quay về phía dãy chữ số trông thấy được. 11 giờ 35 phút. Kim ngắn chỉ phần trên của số 11. Kim dài chỉ phần dưới của số 7. Có lẽ chưa đến 11 giờ 35 phút. Có lẽ mới 11 giờ 34 phút hay 11 giờ 33 phút gì đó... Tường bật cười khi thấy mình vừa lẩn thẩn với những con số của thời gian trong sự thích thú của đứa trẻ mới tìm thấy một điều gì tưởng mất. Và tiếp tục trò chơi đó.

Mỗi nhịp là một nấc nhảy chứ không phải mỗi nhịp là một nấc quay như anh hằng tưởng. Chiếc kim giây nhảy từ giây này sang giây khác. Tách rời rõ rệt từng nấc thời gian, chứ không xâu liền một chuỗi. Điều đó hiển hiện trên mặt đồng hồ, trên mặt đời sống mà đâu ai ngờ! Điều khám phá trẻ con làm anh thích thú. Có những điều mình chợt nhớ là mình đã quên trong cuộc sống. Lụn vụn, tưởng không quan trọng nhưng biến thành hạnh phúc trong lần tình cờ tìm lại. Như Tường lúc này, hạnh phúc trong cơn đau và ý nghĩ trẻ thơ.

Tường nhìn quanh phòng trong tâm trạng bớt xa lạ. Màu sơn xanh nhạt đã dìu dịu không còn sắc xám bệnh hoạn như Tường đã tưởng. Các vật kê trong phòng cũng trở nên gần gũi hơn. Mặt bàn nổi vân màu nâu, ấm lại hơi người chứ không lạnh lẽo như lúc cô gái tóc vàng để bộ quần áo của Tường vào. Bốn chiếc ghế bọc nệm xanh nhìn mát mắt và ngay cả cái ti vi treo lủng lẳng trên tường cũng không chướng mắt nữa. Bệnh nhân nằm trên giường thì phải treo trước mặt chứ sao? Hợp lý quá đi chứ! Lại càng hợp lý hơn với hàng nút điều khiển nằm sát tay, cạnh song giường. Tường an tâm quan sát từng thứ một. Kéo chiếc mền ngang ngực, anh nhìn về phía cửa sổ. Khung cửa kín mít bởi lớp màn ngăn, từ chỗ Tường nằm không thể nào biết bên ngoài ra sao. Kín bưng như một bức tường. Anh nheo mắt cố tìm một khe hở. Nhưng vô ích. Cánh cửa sổ đã ngăn anh lại. Ngăn cả thời gian.

Tường quay về phía chiếc đồng hồ. 11 giờ 55 phút. Đúng 11 giờ 55 phút nhưng là 11 giờ 55 phút của buổi tối hay 11 giờ 55 phút của buổi sáng? Làm sao phân biệt được đây? Bây giờ ngoài kia là buổi sáng với nắng, với cuộc sống náo nhiệt hay là đêm với khoảng tối và sự yên ắng. Tường muốn biết. Nhưng không được. Căn phòng bị tách ra thành một không gian, một thời gian riêng rẽ từ không gian chung và thời gian chung. Bốn bức tường và 11 giờ 55 phút. Chỉ thế cho Tường lúc này.

Anh đã nằm đây bao nhiêu lâu? Chỉ nhớ buổi tối thứ bảy, đã khuya, Tường lang thang giữa đám Mỹ đen bụi đời với chai rượu đầy ắp. Có tiếng cười giỡn của bọn điếm tụ tập gần ngã tư William và Fifth, ngay trước cửa một tiệm bán rượu vang đến chỗ bọn anh ngồi. Anh đã chia từng hớp rượu với những thằng đen bụi đời. Ngược lại bọn nó cũng cho Tường uống bia. Thứ bia rẻ tiền với các loại nhãn hiệu không thể nhớ. Bốn, năm hay sáu đứa gì đó. Ngồi vắt vẻo ở lan can của một căn nhà đã xụp hết phân nửa. Cười giỡn, hồn nhiên như những người bạn thân. Không có khoảng cách giữa đen và trắng chỗ này. Không còn sự phân chia Mẽo hay Mít ở đây. Chỉ uống và thỉnh thoảng hút vài điếu cần sạ Tường vẫn tìm đến bọn đen này những lúc rảnh và ngược lại, bọn nó cũng tìm anh lúc cần hoặc thích. Hệt như thằng Mễ đã tìm đến Tường mỗi khi hết tiền hay bị cảnh sát rượt. Anh thích và thích được vậy. Bọn đen cũng thích và thích được vậy. Thằng Mễ cũng thích và thích được vậy. Đã có lần bọn Tường cùng đồng ý về điểm này.

Tường đã nằm đây bao nhiêu lâu? Chỉ nhớ bấy giờ đã có vài thằng đen say ngất, nằm vật xuống hè xi măng bẩn thỉu của căn nhà để ngủ. Còn lại anh và hai thằng nữa với chai rượu thứ hai vơi quá nửa. Tường không nhớ tên một thằng nào trong bọn này. Khi gặp, chỉ một tiếng “Eh! Men” là vui vẻ cặp tay nhau uống. Thoải mái như đang trần truồng ngâm vào bồn nước... Và bấy giờ, trong sự thoải mái đó, hai thằng đen và Tường nốc tiếp số rượu còn lại với đống “chip” mằn mặn. Một thằng cao, một thằng lùn. Ba đứa ngồi ba góc như ba cái đỉnh của một hình tam giác có cái tâm là chai rượu với gói “chip ”. Thằng lùn kể về mối tình với một con điếm đen đang hành nghề ở khúc đường Fourth. Chuyện hấp dẫn và gay cấn. Bắt đầu từ một lớp học của high school và kết thúc ở con đường William này. Thằng đen lùn bụi đời ở góc số 5 và con điếm hành nghề ở góc số 4. Tường có cười và nói. “Chuyện buồn quá là buồn.” Thằng đen lùn có vẻ mủi lòng, còn thằng đen cao tỉnh bơ, gục gặt cái đầu. “Không bằng chuyện của tao đâu.” Rồi nó bắt đầu kể. “Chuyện cũng bắt đầu từ high school nhưng con nhỏ đó da trắng hẳn hòi. Tất nhiên là có những màn bình thường như các chuyện tình Mỹ, và trắc trở như các mối tình đen, trắng thường gặp phải. Nhưng kết thúc khác hơn. Tao xiết cổ nó chết ngắt rồi vào tù. Vượt ngục và ở đây uống rượu với bọn mày.” Thằng đen cao cười khằng khặc đứng lên, tiến về gốc cây bên cạnh bảng “stop” đứng đái. Thằng đen lùn hỏi về chuyện tình của Tường. Anh lắc đầu. “Chuyện của tao dở lắm, không có gì để kể. Tao về.” Tường đứng dậy bỏ đi với hình ảnh của Nhu trong đầu. Rồi cơn đau vụt đến từ vết thương cũ. Tường nhận được cái đau như xé óc trước khi ngã xuống. Có tiếng la của bọn đen. Có tiếng còi của xe cứu thương.

Tường đã nằm đây bao nhiêu lâu? Chỉ biết mở mắt ra đã gặp hình ảnh cái đồng hồ giống hệt như đang thấy. Vậy là bao nhiêu lâu? Từ lúc ngã xuống đến lúc mở mắt là bao lâu? Từ lúc mở mắt đến bây giờ là bao lâu? Anh muốn biết và không muốn rơi vào sự quên lãng của chính mình.

Tường chống tay, lồm cồm bò ra khỏi giường. Bàn chân vừa chạm nền đá hoa đã run lẩy bẩy. Hơi lạnh thấm vào gan bàn chân, tỏa trong thân thể, dâng ngang đầu gối làm thành những cái giật nhẹ. Mẹ kiếp, run là ở chỗ này. Tường hít một hơi không khí, có ngụm máu pha nước bọt lại trôi xuống cổ. Anh nuốt vội, lần này không có cảm giác khó chịu. Anh thấy cơn run nhẹ đi và cúi xuống lôi bộ quần áo từ ngăn tủ dưới ra. Chiếc quần lót rơi xuống mặt xi măng. Tường đưa bàn chân trái cố làm một động tác quen thuộc của lúc khỏe mạnh là dùng hai ngón chân kẹp cái quần, hất lên rồi đưa tay bắt. Lần thứ nhất chiếc quần rơi xuống trước khi được hất lên. Lần thứ hai, chiếc quần vẫn rớt xuống, cái hất chân chưa đủ mạnh để đến tầm taỵ Lần thứ ba chiếc quần máng vào ngón út. Bàn tay Tường nắm chặt. Vậy là xong, anh vẫn còn sức.

Tường tựa vào mép giường thay quần áo. Xong, vất chiếc váy màu xanh dành cho bệnh nhân lên giường, định bước ra chợt nhìn thấy ly sữa còn đặt trên bàn. Mẹ kiếp! Hơi đâu mà bỏ, phí của trời! Anh tự nhủ rồi với tay bưng ly sữa lên, uống từng ngụm nhỏ. Chất nước béo, nhạt và lờ lợ chui vào bao tử thật dễ chịu. Đến bây giờ Tường mới biết là mình đang đói. Phía bụng dưới sôi lên những tiếng “ọc ọc” đầy khoái cảm theo từng ngụm sữa được nuốt vào. Anh nhâm nhi ly sữa một cách ngon lành như uống rượu. Cứ mỗi ngụm Tường thấy vị beo béo của sữa tươi lại một khác. Vị giác như được đổi mới. Tường chép miệng. Tường nuốt. Như lần đầu tiên biết được vị ngon của thứ nước uống bình thường tại Mỹ.

Ly sữa cạn dần, rồi đến ngụm cuối cùng. Tường ngậm thật lâu trong miệng, bên vùng má phải. Và nuốt từ từ bằng cách đẩy từng hớp sữa xuống. Mỗi hớp sữa trôi qua thực quản như một lớp gió mát tỏa trong thân thể. Hết lớp này đến lớp khác. Anh thấy mình khỏe hơn trong hớp cuối cùng.

Đặt ly không trên bàn, Tường bước ra thong thả. Trước khi khép cửa, anh vặn khóa cẩn thận. Ngày mai hay lát nữa, cô gái tóc vàng sẽ hốt hoảng bấm chuông gọi bác sĩ trực vì cửa đóng. Rồi tất cả sẽ ngạc nhiên, dĩ nhiên có phần nào giận dữ và lo sợ vì thằng bịnh nhân họ lượm được giữa đám bụi đời đã biến mất, sau một lần mổ. Tường khoái chí giật mạnh cửa, một tiếng “cách” vang lên. Cánh cửa phòng đã được khóa như ý muốn, anh xoay mình bỏ đi bằng bước chân của một người không bịnh. Anh tin thế.

° ° °

Nhật ký tháng ba.

Thứ ba của tuần lễ thứ tư.

Vậy là xong, chẳng ai biết tôi vừa nằm bệnh viện ra trừ Nhụ Đêm ở bệnh viện về, tình cờ Nhu gọi phone và tôi khai thật. Đúng ra chẳng cần ai biết bởi có quan trọng gì đâu? Vẫn còn sống là đủ rồi. Biết làm gì cho thêm phần phiền toái. Nhất là Nhu, tôi không muốn nàng lo lắng. Khoảng cách từ San Jose đến Sacramento, trong tình yêu, là quá đủ để nói chữ buồn cho người con gái. Đàn ông, con trai như tôi nhiều lúc còn muốn đứt ruột huống chi là nàng. Biết thế, nhưng vừa nhận phone Nhu, tôi lại phun ra hết. Gần như là tả oán nữa chứ. Sau những câu nói, Nhu lo lắng thật sự. Lúc đó tôi không thể thấy mình trẻ con đến mức nào. Chỉ có tâm trạng nao nao, pha trộn giữa hạnh phúc và an ủi. Đời sống quả là kỳ cục. Con người thường kiếm chỗ để núp, để níu mỗi khi ngã xuống. Dù việc đó có cần hay không cần cũng vậy. Cứ núp, cứ níu cái đã. Mọi việc tính sau, dù có phiền đến người khác cũng mặc. Tôi đã làm như vậy với Nhụ Và lạ lùng hơn nữa, tôi lại cảm thấy sung sướng khi nghe được giọng nói đầy lo lắng của Nhu.

Hạnh phúc có phải là việc mình làm khổ người mình yêu thương không?

° ° °

Thứ năm của tuần lễ thứ tư.

Tôi đã đi vào chương hai của cuốn sách. Những ý nghĩ của bệnh viện đã được ghi lại, qua cuộc đời nhân vật chính. Ngay từ đầu, hắn đã mang hình tượng của tôi. Sự việc thật tình cờ, nhưng đã được làm. Hắn mang bản lý lịch giống hệt tôi. Nhưng một cuốn sách không phải viết ra để kể lại cuộc đời của người viết. Hắn chỉ có thể giống tôi về quá khứ. Chỉ thế, còn cuộc sống, tự hắn phải có cuộc sống riêng tự Tôi muốn thế. Tôi muốn tạo một con người hệt như tôi, nhưng không phải là tôi, nghĩa là không phải một thằng bỏ đi hay một người cầm viết. Từ nay, tôi sẽ bắt đầu cuộc sống thứ hai. Cuộc sống của nhân vật tôi.

Sau lần nằm bệnh viện, hắn bước vào cuộc đời. Tại San Jose, cuối tháng ba năm 1988. Với con mắt của tôi.

° ° °

Thứ sáu của tuần lễ thứ tư.

Tôi đã lầm. Những giòng chữ viết cho nhân vật chính, trong thời gian nằm bịnh viện, không phải của hắn. Đó là ý nghĩ của tôi. Đó là tâm trạng của tôi. Tất cả đã được tôi gán cho hắn. Tôi đang núp dưới bóng nhân vật của tôi. Điều này tôi hoàn toàn không muốn. Hắn chỉ là một con người có quá khứ giống hệt tôi. Chỉ thế! tôi không thể diễn tả cái tôi kiểu đó. Phải nhớ, hắn là một con người khác, đang sống tại thời điểm này. Tôi phải nhìn và ghi lại những gì đã thấy từ hắn để một cuộc đời được hình thành trên giấy. Một cuộc đời thật của một con người giống tôi nhưng không phải là tôi. Hãy nhớ kỹ điều này để tiếp tục. Tôi sẽ nhắc lại câu này trước khi ngồi vào bàn viết.

° ° °

Thứ hai của tuần lễ thứ năm.

Hoàng đến, vẫn trong lối ăn mặc quen thuộc và thái độ bốc lửa, nó nói về buổi lễ tháng tư sắp được tổ chức. Tôi ậm ừ. Tôi nghe. Tôi lay out tờ báo. Tôi buồn ngủ.

Có nên cho nhân vật chính đi theo Hoàng vào buổi lễ tháng tư này không?

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 4

Vũ trường nằm tại phía bắc thành phố. Từ cái tên, nghe cũng đủ thích. Lidọ Vừa dài, mỏng lại vừa tròn trịa khi phát âm. Đang từ chữ “li” kéo đầu lưỡi chạm vào mép ngoài hàm trên, nghe dài ngoẵng và bén lẻm, lại hạ thấp lưỡi xuống gần chạm răng hàm dưới lúc đôi môi tru lại, tròn quay, để phát âm thêm tiếng “do” vừa đủ, thật thoải mái bởi có hai thứ giai điệu trộn lẫn một cách hài hòa như cách thiết trí của vũ trường dành phục vụ chu toàn hai lớp người khác biệt: già và trẻ. Trên lầu dành riêng cho những cô cậu vừa lớn và trung niên vẫn còn máu trẻ. Tuổi nào cũng vào được, khỏi xuất trình ỊD. hay bằng lái xe. Lối bài trí thích hợp với tuổi trẻ bằng những màu sắc trẻ và mạnh. Nhạc ồn ào, dập dợn như nhịp máu của thanh niên. Ngược lại, phía dưới lầu dành riêng cho người lớn tuổi, nhạc chơi theo “tour” và không khí nhẹ hơn trên lầu. Ngay cả những cô tiếp viên dưới lầu cũng có vẻ chững chạc và người lớn hơn. Điểm đặc biệt của lầu dưới là màn trình ỊD. của những cô cậu nào khả nghi – trong cái nhìn của người gác cửa – là dưới 21 tuổi. Chận lại và xét giấy tờ thẳng thừng, không kiêng dè gì cả. Người gác cửa đã làm điều đó tự nhiên. Và đêm nay hắn làm việc đó với Nhu, khi bọn Tường đưa vé ra.

– Em nhỏ này vô không được.

Nhu ngỡ ngàng nhìn người gác cửa, đây là lần đầu nàng đến vũ trường. Tường mỉm cười trước cảnh này vì người nhỏ tuổi nhất trong bọn là Đoan, em của của Nhụ Cô gái vừa tròn 21 tuổi và là người duy nhất có thể bị mời ra.

– Sao thế ạ!

Vẫn trong thái độ dịu dàng, Nhu hỏi lại người gác cửa. Nơi chốn này quả là xa lạ và không thích hợp với nàng. Nếu là Tường hoặc người nào khác thì sẽ là câu “Sao kỳ dzậy cha nội” hoặc một hai tiếng “Đ.M.” hoặc “Shit”. Cần quái gì phải nhỏ nhẹ với tiếng “ạ” đàng sau câu nói. Tường cảm thấy buồn cười.

– Dưới 21 tuổi không được vô lầu dưới.

Tường thấy Đoan lui lại một bước, đứng sát Hải, một người bạn trai – mà theo Nhu – là bạn của gia đình nàng. Và Nhu, sắc đỏ quen thuộc lại bắt đầu lan từ mép dưới tai trái khi người gác cổng tiếp.

– Em có ỊD. không? Nếu không, chịu khó lên lầu chơi. Ở trên đó dành cho mấy người vừa lớn.

Lần này không nhịn được, Tường bật cười chen vào.

– Cô này 25 rồi ông ơi!

Người gác cửa ngạc nhiên, nhưng vẫn chưa tin.

– Có bằng lái xe không... cô?

Nhu đã từ “em nhỏ” lên đến “cô”. Tường thích thú nhìn Nhu mở ví lấy bằng lái xe. Đoan chen vào.

– Hay mình lên trên...

Nhu xoay lại phía Tường và Hải. Có những cái gật đầu được làm. Họ cùng lên thang gác.

Qua khỏi lớp màn ngăn bằng nỉ, tiếng nhạc và bóng tối của vũ trường ôm choàng lấy Tường. Sự thay đổi này luôn luôn gây thích thú cho anh mỗi khi đến vũ trường. Dưới ánh đèn mờ nhạt, thái độ, hành động của con người được tự nhiên hơn. Nhu hình như cũng hòa nhập vào không gian này và đã trở lại bình thường trong khi nói chuyện với người tiếp viên chịu trách nhiệm xếp bàn.

Họ đến một bàn gần cửa ra vào. Từ chỗ ngồi hướng về sân khấu, cái nhìn bị khuất mất một phần bởi những thân cột được trang trí lập thể, đủ màu. Ban nhạc và người ca sĩ lấp ló theo từng động tác. Nhịp tay chân và thân thể chắp nối như một khúc phim bị quay không đều ẩn hiện sau hàng cột, lúc có, lúc không. Tường nói ý nghĩ này với Nhụ Nàng gật đầu.

– Em cũng thấy thế, như những con rối.

– Vậy mà cũng có người bỏ tiền ra để dắt anh đến xem những con rối này.

– Em... tội nghiệp anh.

Nhu mỉm cười khi Tường gọi người tiếp viên lấy nước. Ánh sáng từ quả cầu treo phía trên sàn nhẩy hắt những đốm màu trên mặt nàng. Một vệt hồng bám ở môi Nhu lúc nụ cười tròn nhất. Đồng tiền bên má phải hũm xuống một chấm đen. Hai cánh mũi lấp trong khoảng tối khi đôi mắt vẫn long lanh đốm sáng. Nét dịu dàng như hiện lên toàn diện. Nhan sắc – hãy tạm dùng tiếng này cho Nhu – bởi nơi nàng không có những biểu tượng gọi là đẹp dành cho một người phụ nữ. Nhưng tất cả đều được sắp xếp hài hòa thành nét duyên dáng riêng biệt, không thể lẫn lộn vào những người có nhan sắc bình thường hay tìm thấy ở các khuôn mặt khác. Như hình ảnh cô y tá Tường đã gặp tại bệnh viện. “Thương em mong manh như một cành lan”. Giữa cái ồn ào của một bản cha cha cha đang chơi, trong trí Tường hiện lên câu hát đó. Chỉ thế mới hình dung được Nhu.

Và ngược lại, như một đóa quỳnh đương độ, Đoan có vẻ đẹp rực rỡ, mạnh khỏe. Thứ nhan sắc đầy quyến rũ của một cô gái vừa lớn và lớn trong an bình, hạnh phúc. Mắt to đầy ánh lạc quan, môi hồng như mời gọi và dáng vẻ tự tin. Đoan đã và đang được hưởng những điều mơ ước của một người con gái. Một cánh lan và một đóa quỳnh. Đúng quá xá là đúng! Tường tự hài lòng, đón lấy chai bia từ khay người tiếp viên vừa đem đến. Vất tờ giấy bạc lên khay, anh khoác tay.

– Cảm ơn cô, chỗ còn lại cô giữ lấy.

– Cám ơn.

Người nữ tiếp viên quay đi. Tường mỉm cười. Nhu hỏi.

– Gì thế anh?

– Đúng lắm!

– Em không hiểu, cái gì mà đúng?

Tường nói điều ví von dành cho hai chị em với Nhụ Ánh mắt nàng hiện lên nét tinh nghịch. Tường nhìn thấy Tường trong đó. Và đột nhiên xấu hổ. Trời đất! Sao anh lại có ý nghĩ cải lương đến thế trong đầu? Cái gì là một cành lan với một đóa quỳnh? Tụi bạn mà biết việc này hẳn sẽ cười thối óc. Cứ làm như ngày vừa lớn, mơ mộng và lãng mạn với cảm xúc bồng bột. Nhu cười cười.

– Cải lương quá!

– Anh cũng vừa thấy thế.

Tường cười theo khi Hải và Đoan ra sàn nhẩy với một bản tangọ Vẫn trong dáng mạnh và tin tưởng, Đoan đi trước Hải. Người con trai bạn của gia đình Nhu nhìn Nhu trước khi xoay đi. Có một cái gì bất ổn trong tia mắt anh tạ Hơi ngạc nhiên nhưng Tường bỏ qua lập tức. Cái gì mà bất ổn? Chỉ được cái trông gà hóa cuốc. Hải đang theo Đoan. Buổi tối hôm nay Hải mời hai chị em Nhu và dắt Tường đi theo cho vui. Theo một người con gái và mời cô ta đi chơi, hiểu theo một nghĩa nào đó là đạt yêu cầu bước đầu, có gì mà bất an với bất ổn, nếu không muốn gọi là hạnh phúc. Vậy, mình nhìn lầm giữa tia nhìn bất an và ánh mắt hạnh phúc. Tường gật gật cái đầu, bưng ly bia lên, làm một hơi cạn sạch. Xong, gọi người tiếp viên đến cạnh. Nhu nhíu mày.

– Anh uống nhiều rồi đó.

– Chưa đâu...

Đôi lông mày của Nhu nhíu xuống. Tường thấy quen lắm. Lối nhíu mày khi cảm thấy khó chịu này, anh đã thấy ở đâu nhiều lần rồi. Ráng nhớ xem sao. Anh cũng làm một cái nhíu mày và trí nhớ ào về. Cái nhíu mày của Nhu giống hệt cái nhíu mày của Tường những lúc đứng trước tấm gương cạo râu gặp con dao cạo cũ hay cùn, nhưng vẫn cạo dù biết trước sẽ phải gặp những cảm giác gấp khúc, sường sượng đau từ các lỗ chân râu.

– Anh đừng uống nữa.

– Nhằm nhò gì ba cái lẻ tẻ.

– Sao lại lẻ tẻ được, anh mới mổ.

Nửa cảm động, nửa buồn cười sau những câu nói của Nhu, Tường tránh né bằng cách xoay sang sàn nhẩy. Ban nhạc đang chơi một bản “new wave”. Trái cầu thủy tinh treo phía trên sàn nhảy xoay nhanh hơn làm những đốm sáng tỏa xuống nhấp nháy, dồn dập như lẫn vào nhau trông rối mắt. Càng rối mắt hơn nữa khi những cánh tay, những bắp chân co giật một cách tự phát theo giòng nhạc. Anh mỉm cười nhớ đến những điệu “Twist, Agogo, Chicken Died... ” của Nha Trang và Sài Gòn năm nào với những cái co giật tự phát đi cùng khuôn mặt ngơ ngơ đầy vẻ mãn nguyện giữa không khí chiến tranh của đất nước.

Hai mươi năm sau tại đây cũng thế. Cũng vẫn cái co giật tự phát với khuôn mặt ngơ ngơ vẻ mãn nguyện tại xứ người. Thế hệ của những người trẻ này lạc lõng giữa giòng sống. Họ bị vất vào đất lạ cùng với dân tộc. Sinh lực và bản năng vươn lên trong từng kiếp người được bộc lộ qua cách sống, nhưng bị ngăn chận từ hai phía: nguồn gốc và nơi tìm đến. Họ muốn hội nhập một cách trọn vẹn lắm chứ. Nhưng sao được? Sau phút thả lỏng họ trở về đối diện với chính mình. Màu da, ngôn ngữ, chủng tộc là khoảng trống không thể lấp bỏ. Một thứ dân nhỏ bé, một thứ “sắc tộc” trong hàng trăm “sắc tộc” lẫn lộn. Nhưng để trở về với cộng đồng, với những người cùng phong tục, tập quán thì khó quá. Tuổi trẻ và bản năng tìm sống mãnh liệt đã ngăn họ lại sau khi tiếp giáp với cuộc sống xứ người. Không thể tìm lại một cái cũ – mà theo họ – là không cần thiết và lạc hậu tại đây. Với họ là sống, là hưởng thụ chứ không thể co mình trong cái vòng xưa cũ. Đi cũng không được và về cũng không xong. Họ ngơ ngác, không tìm thấy chỗ đứng của mình. Và tại đây, một vũ trường Việt Nam những điều đáng thương của tuổi trẻ hôm nay được lộ ra rõ ràng.

Họ quay cuồng, la hét theo giòng nhạc Mỹ y hệt những người trẻ tuổi Mỹ tại một vũ trường Việt Nam. Để đốt cháy, để phá vỡ thứ mặc cảm chỉ giống những người trẻ Mỹ chứ không phải là những người trẻ Mỹ. Hẳn giữa không khí một “club” Mỹ, giữa những người khác chủng tộc, màu da, họ đã thấy điều lạc lõng và gượng ép của mình nên tìm cách giải tỏa. Đến đây, dù sao họ cũng biểu lộ được sức sống, được cái mới – theo họ – với những người chung quanh. Biểu lộ để khỏi thấy mình đang soi gương mặc cảm.

– Anh nghĩ gì thế?

– Chả có gì.

– Sao lại im lặng?

Nhu gợi chuyện lúc bản nhạc vừa dứt. Tường nhìn chăm chăm vào đám người trẻ tuổi ngồi tại một bàn gần đó. Bốn cô gái và năm cậu con trai. Tất cả đều phục sức na ná như nhau bằng một màu đen dữ dằn với các màu tóc được nhuộm. Có những vòng xích, sợi giây màu vàng chóe được đeo lên người làm tất cả đều mang nét hoang loạn và ngổ ngáo. Tường chợt nhớ đến những vòng giây điện đủ màu được kết lại, bọn anh đã đeo với 2 chữ “Peace and Love” như chiếc huy hiệu, vào những năm vừa lớn.

Một trong bốn cô gái đã để ý đến hướng mắt của Tường. Đó là cô gái mặc chiếc áo trắng với áo khoác đen ngồi ngoài cùng. Khuôn mặt trẻ và lạc quan với đôi mắt mở lớn, cặp môi bôi đầy son đỏ đang hé ra nụ cười. Ánh sáng từ quả cầu vô tình hắt xuống đúng đôi môi làm màu đỏ ướt nhẫy ra. Cũng hấp dẫn đó chứ? Tường mỉm cười và nhìn cô gái kỹ hơn. Phía bên kia, hình như cô gái cũng thích thú khi nhìn thẳng vào mắt anh, và cũng mỉm cười. Tường nheo mắt trái, cô gái làm theo nhưng bằng mắt phải. Dù không nhìn kỹ được đuôi mắt của cô gái, Tường vẫn thấy được đuôi mắt của cô tạ Hẳn sẽ không có một nếp nhăn nào sau đuôi mắt của khuôn mặt đó. Cô gái còn quá trẻ, trạc Đoan hoặc bé hơn nữa không chừng. Anh làm thử một con tính trong đầu. Trời đất! Nếu mình lấy vợ năm 16 tuổi, có con năm 17 tuổi và nếu là con trai, biết đâu thằng nhóc đó sẽ là bạn trai của cô tạ Không chừng lại cùng ngồi bàn đó và khó chịu khi thấy hai cái nheo mắt vừa rồi. Bất giác anh sực nhớ Nhu đang ngồi trước mặt. Tường đưa tay lấy một điếu thuốc rồi gọi người tiếp viên. Đôi lông mày Nhu cong xuống khi tiếng nói rõ ràng và mạnh hơn.

– Biết vầy em không “dắt” anh đến đây.

– Em sùng vì anh uống nhiều hả?

Nhu im lặng.

– Em phải mừng chứ?

Nhu vẫn im lặng.

– Đêm nay, tình cờ anh hiểu được một phần nào những người trẻ mà anh hằng không thích vì chưa hiểu họ.

Ánh mắt Nhu dịu xuống.

– Nhưng dù sao em vẫn... thích thảm cỏ ở park hơn.

Trong Tường dâng lên cảm xúc nao nao khi Nhu nhắc đến thảm cỏ tại một công viên nằm ven sông, cạnh trường học của cô em út Nhu, nơi họ đã đến. Anh thấy cần phải nói một câu gì đó, nhưng không nói được. Chỉ vỏn vẹn một tiếng “cảm ơn em” bị lấp vào tiếng nhạc.

Người nữ tiếp viên đặt chai bia lên bàn. Tường ngước lên định trả tiền thì Hải đã dành làm việc đó. Anh nhún vai đồng ý. Đầu vai Tường chạm vào lớp vải áo nơi hông của người tiếp viên. Mùi nước hoa và da thịt của cô gái thoảng vào hơi thở trong thế đứng thật gần. Tường thấy rõ từng ánh đèn bé li ti, chớp tắt trên con bướm đeo ở ngực trái người nữ tiếp viên. Cô ta khá xinh với nước da trắng, sóng mũi dọc dừa và đôi mắt nâu. Có vẻ đa tình và lãng mạn.

– Cảm ơn cô.

– Vâng.

Người nữ tiếp viên mỉm cười, nấn ná đứng lại. Đúng ra Tường phải nói thêm một câu nào đó, rồi cười và nếu cần kéo ghế mời cô ta ngồi lại vài phút. Dễ dàng và bình thường như đã làm tại các vũ trường. Nhưng anh ngồi im, gật đầu một cách máy móc. Điều này không dính đến một lý do nào cả, ngay cả việc sợ Nhu buồn hay Đoan phật ý. Tường chỉ không thích làm như vậy, trong lúc này. Cũng giống anh đã thích làm như thế, những lúc trước. Người nữ tiếp viên bỏ đi. Tường lại tìm thấy một nét đẹp nữa của cô tạ Vòng eo thật tuyệt vời. Nhỏ xíu và cân xứng với tấm thân thanh thoát. Cô ta có dáng vẻ của một người sinh viên đầy mơ mộng hơn là một nữ tiếp viên trong bộ đồng phục.

Đoan xoay sang Tường.

– Anh uống có vẻ nhiều.

– Chả nhiều đâu.

– Bao nhiêu mới là nhiều?

– Anh cũng chẳng biết nữa.

Đoan cười nhẹ. Cái cười quyến rũ và làm rực rỡ khuôn mặt. Hẳn Hải cũng phải nghĩ thế và đang say đắm nhìn Đoan. Khuôn mặt anh ta có nét xúc động nhưng ánh mắt lại hướng về Nhu.

Hải và Đoan lại ra sàn nhảy. Cô ca sĩ quá thì của một thời Sài Gòn đang vặn vẹo trong bản boléro cũ. Nhu nhổm người qua phía Tường, cố gắng nói trong tiếng nhạc ồn ào.

– Em không thích anh uống nữa.

– Nhưng anh thích.

Nhu mím môi lùi lại. Khoảng cách giữa hai người như cũ. Đến lượt Tường chồm sang phía Nhụ Khoảng cách gần lại. Anh thấy vết thẹo nhỏ trên má Nhu.

– Anh yêu em.

Nhu quay lại, hơi thở của họ rất gần. Tường đột nhiên thèm một nụ hôn.

– Anh muốn hôn em.

– Bậy.

– Sao lại bậy, hôn người mình yêu đâu vi phạm luật pháp Mỹ...

Nhu mấp máy định nói thì Đoan và Hải quay về bàn. Vẫn nụ cười tươi tắn, Đoan vừa kéo ghế ngồi vừa đưa tay bưng ly nước.

– Vui quá!

Có hai nụ cười rưỡi sau câu nói của Đoan được làm. Một của Tường, một của Hải và phân nửa của Nhụ Môi nàng nhếch lên phía bên trái, lúm đồng tiền má phải không hũm xuống. Tường thấy khóe mép nàng hơi co giật. Hẳn câu chuyện đang nói lưng chừng làm Nhu khó chịu. Đoan không thấy điều đó, đặt ly nước xuống mặt bàn.

– Anh không ra nhảy?

– Anh già rồi.

– Chị Nhu còn trẻ.

Tường bật cười sau câu nói đùa của Đoan.

– Sao em không hỏi chị Nhu?

– Anh hỏi mới đúng...

Bây giờ là niềm vui với cô gái 21 tuổi. Ở Đoan, Tường tìm thấy anh của những ngày vừa lớn. Tự tin, lạc quan và khỏe mạnh. Bước vào đời bằng nụ cười rạng rỡ trên môi, bỏ quên những vòng gai – theo Tường năm ấy – là nhỏ nhặt và không đáng quan tâm. Chỉ sống và sống với nếp suy nghĩ riêng tự Những rối rắm, hệ lụy của đời sống chỉ là các thứ lẻ tẻ. Người trẻ tuổi của những năm 70 lạc lõng không ngờ. Lạc lõng với chung quanh và lạc lõng với chính mình. Đến lúc nhìn lại thì chợt hiểu đã trễ tràng. Đoan hôm nay thế nào? Giữa những thứ gọi là tiện nghi và văn minh nhất thế giới này, liệu Đoan có tìm thấy phút nào của riêng mình? Hay lấp lẫn và đã bỏ quên mình? Tường dụi mạnh điếu thuốc vào chiếc gạt tàn, gạt phăng ý nghĩ đang có. Tại sao lại lấn cấn những điều này trong đầu. Hãy để Đoan sống như mình đã sống.

Hải đã nghiêng qua phía Đoan. Họ nói gì vậy? Tán tỉnh nhau? Nhắc đến anh? Nhắc đến Nhủ Sao cũng được, Tường cảm thấy vui vui khi hai cái đầu châu vào nhau, được nối liền bằng ly cam vắt và một vỏ chai bia. Có những nụ cười trên môi hai người, có những tiếng thầm thì lẫn vào tiếng nhạc, có những tia mắt cởi mở tự nhiên. Tuổi trẻ đang sống với hạnh phúc là đây. Những phút tìm được nét hạnh phúc từ người khác luôn luôn làm lòng anh dịu lại. Một dấu hiệu tự nhiên của một người bất thường và không hạnh phúc. Hoàng đã nói với Tường một lần như vậy, nhưng cần gì? Quán, Vĩnh, Hoàng, Nhu, Đoan, Hải và cả thằng Mễ nữa... Thằng Mễ, anh giật mình khi nghĩ đến thằng bạn bụi đời này. Nhu thấy rõ cái giật mình của Tường.

– Sao vậy anh?

– Anh vội quá nên quên...

– !!!

– Lúc đi, vội quá nên quên không dán giấy dặn thằng Mễ mấy giờ anh về. Sợ nó chờ.

Hải và Đoan đã rời câu chuyện riêng tư và tình cờ theo dõi câu chuyện giữa hai người. Đoan ngạc nhiên.

– Anh ở một mình mà.

– Phải, nhưng có một thằng Mễ bụi đời hay đến nhậu và ngủ lại với anh. Bữa nay thứ bảy, thế nào nó cũng ghé, không có anh, nó lại thắc mắc.

– Thứ bảy nào anh cũng gặp nó.

– Ừ! Lúc nãy đi vội quá nên không báo cho nó biết.

Trên môi Hải và Đoan nở nụ cười gần như chế giễu khi thấy Nhu có vẻ quan tâm.

– Rồi ông Mễ làm sao.

– Vậy mới nói, phiền thật.

Hai nụ cười trên môi Hải và Đoan như nở lớn hơn. Làm sao hai người trẻ này hiểu được cái “phiền” Tường vừa nói. Đời sống họ phẳng lặng và ấm yên quá. Không một biến cố nào to lớn xảy ra trong đời họ đến độ đáng phải suy nghĩ ngoài biến cố tình cảm riêng tự Họ đâu có những tháng ngày lang thang, không nhà, sống lây lất trên từng vỉa hè. Bị ruồng bắt, xua đuổi từ những người chung quanh. Họ đâu có những phút tìm thấy một con người san xẻ với mình phút cô đơn tận cùng. Phút cô đơn đúng nghĩa của những con người đã từ bỏ nơi chốn thân yêu để tìm đến nơi chốn không chờ đón, phủ nhận sự có mặt của mình. Từ một ngôi làng nghèo khổ tại xứ Mễ với những con người cùng chủng tộc, với gia đình của mình, với tình thương thằng Mễ đã đến đây để gặp vỉa hè, gặp những chớp đèn xanh đỏ của xe cảnh sát, gặp những cơn gió lạnh cắt của San Jose lúc bụng đói... Muốn quay về lắm chứ, nhưng không dám. Đã có lần nó nói với Tường trong một cơn saỵ Trở lại một nơi chốn đã từ bỏ bằng sự rách nát sao đành?

Và Tường, anh đã có tháng ngày trốn trại tù cải tạo về. Những hè đường Sài Gòn, những góc vườn Củ Chi, Hậu Nghĩa, những bờ sông hôi thối với giòng nước đen kịt, bẩn thỉu và ngập rác rưởi đã được gọi là cuộc sống. Chung quanh vẫn là người, vẫn là thành phố cũ nhưng sao xa lạ. Không một nơi để anh tìm về. Ngơ ngác và cơ đơn. Để cuối cùng tìm gặp sự an ủi nơi một cô gái buôn hương tên Hoa. Sự thông cảm giữa hai con người bị vất vào đáy cuộc sống thật tuyệt vời. Không còn những điều kinh tởm, độc địa của những người bình thường trong cách thế đối xử. Chỉ còn là tình thương đúng nghĩa. Tường đã sống nhiều đêm ở đường Hồng Thập Tự bên Hoa. Cho đến lúc đợt ruồng bố của tháng chín năm 1981. Hoa bị bắt chung với hàng trăm cô gái khác. Lần đó Tường vượt biên nhưng không thành. Sau mấy ngày vắng mặt, anh trở lại căn nhà gỗ nhỏ bé, bẩn thỉu bên cạnh đường xe lửa. Cửa đóng và Tường vẫn không ngờ việc xảy ra cho Hoa. Anh đã ngơ ngác đứng trước cánh cửa bằng tôn khép kín với tâm trạng hụt hẫng. Nơi chốn ẩn náu cuối cùng cũng mất từ đây... Tường hiểu Tường phút đó hơn bao giờ hết, và không muốn điều đó xảy ra tại đây.

– Bây giờ sao anh?

– Lỡ rồi, còn biết sao?

– Hay mình về.

Tường nhìn đồng hồ, đã trễ giờ thằng Mễ thường đến.

– Trễ rồi em ạ.

Nhu gật đầu.

– Em xin lỗi đã giục anh.

– Cảm ơn em.

Ban nhạc đã hết giờ nghỉ và quay lại sân khấu. Một bản quân hành trong điệu Passo Doble nổi lên. Hải và Đoan đứng dậy. Lần này Tường không nhìn thấy tia mắt bất ổn của Hải ném về Nhu.

– Họ hạnh phúc thật.

– Không phải vậy đâu.

Nhu đính chính với cái cười rất lạ và tiếp.

– Anh không hiểu em muốn nói gì?

Tường gật đầu nhưng không tiếp tục câu chuyện. Từ lúc bắt đầu đi cho đến bây giờ Tường đã bỏ rơi nhiều câu chuyện. Như những mẩu ý nghĩ mà anh hằng bỏ rơi mỗi khi cảm thấy bị lấn cấn. Và vẫn cho chuyện đó là bình thường. Nhưng sao mọi người không nghĩ thế khi nhìn về anh. Hành động này đã bị Hoàng gọi là bất thường và biểu hiện của kẻ thiếu hạnh phúc. Có khoảng cách nào đó trong những cái nhìn này không? Nếu có thì nguyên nhân từ đâu? Và tại sao thế? Giữa bạn bè, giữa những người chung quanh anh vẫn sống bình thường như trăm ngàn người. Vẫn ăn, vẫn ngủ, vẫn làm việc... Đâu có gì khác biệt để những ý nghĩ gấp khúc lại có từ mọi phía? Thằng bỏ đi. Tường mỉm cười khi nhớ đến tên gọi đã có từ hai thằng bạn thân.

– Em còn nhớ Vĩnh và Hoàng gọi anh là gì không?

– Thằng... ” ông” bỏ đi!

– Thằng bỏ đi!

Tường chữa lại câu nói trớ của Nhụ Cả hai bật cười lúc Đoan và Hải về đến bàn.

– Gì thế chị Nhu?

– Chẳng có gì. Mình về chứ?

Đoan đưa mắt nhìn Tường, trước khi nhìn Hải. Rõ ràng cô bé này chưa muốn về. Người trẻ luôn luôn ham chơi hơn người già. Tường nói.

– Mình ở lại thêm một tí.

Có tia mừng rỡ trong mắt Đoan. Nhu bình thản hỏi thêm.

– Một tí là bao nhiêu?

– Nửa tiếng nữa.

Tường làm một con tính trong đầu khi trả lời. ba mươi phút đủ để Đoan và Hải nhảy thêm năm bản nữa. Đoan đứng dậy, cô bé cảm ơn anh bằng mắt. Tường thấy mình buồn cười vì những ý nghĩ loại đó. Nhu trở lại câu chuyện đang nói.

– Tại sao mấy anh gọi anh như thế?

– Em thừa biết mà còn hỏi làm gì.

– Em muốn chính anh... phát biểu.

Tường nhún vai.

– Thì như em và mọi người thấy, anh lơ ngơ, lạc lõng và chẳng chịu làm ăn đàng hoàng, không lý tưởng, không lo tương lai...

– Em không nghĩ vậy.

– !!!

– Anh có nếp suy nghĩ và thái độ sống riêng tự Em nhìn thấy điều đó từ lúc mình vừa gặp nhau lần đầu. Không thể lẫn lộn và hòa nhập với mọi người chung quanh được. Ở anh, có lúc sự cô đơn sừng sững, hiển hiện giữa dòng sống như một thân cây trơ trọi giữa sa mạc nhưng cũng có lúc hòa nhập, đổ ào ạt thương yêu vào cuộc đời, như cánh sông đổ ra biển những hạt nước mát. Em theo anh mệt muốn đứt hơi vì cách sống kỳ cục.

– Em đang viết văn bằng mồm đó hả?

– Em đâu dám múa rìu qua mắt thợ. Nhưng đó là những điều em nghĩ và thấy. Anh đừng lẩn tránh em như đã lẩn tránh mọi người.

– Em mà viết văn chắc hay lắm.

– Anh đừng giỡn. Em không nhìn anh bằng cái nhìn của mọi người chung quanh. Anh không phải là một... Ông bỏ đi.

– Thằng bỏ đi.

– Thì thằng bỏ đi cũng được. Đó là anh bắt em nói, chứ em chẳng bao giờ để tâm đến vấn đề đó với chữ “thằng” kỳ cục như vậy. Anh lúc nào cũng đùa giỡn và khôi hài hóa cuộc sống, hình như chả có gì anh cho là quan trọng cả. Anh đừng giỡn nữa.

– Anh không giỡn nữa, em nói đi.

– Nói cái gì? Mặt anh trông giễu như vậy ai mà nói được...

Nhu cầm lấy chai bia đặt trước mặt Tường, rót vào ly của nàng. Những ngón tay nhỏ bám trên cổ chai thật chặt. Tường suýt bật cười vì cử chỉ giận dỗi đó. Chai bia còn ít, chỉ chừng một góc lỵ Nhu bưng lên uống một ngụm. Cổ họng nàng giật giật thật ngon lành. Nhu có vẻ biết uống bia. Tường đổi ly bia còn đầy cho nàng.

– Uống đi em, hết anh sẽ gọi nữa... Bọn mình còn khối tiền, đừng lo gì cả.

Nhu mím môi, làm thêm một ngụm. Lần nầy có nếp nhăn trên mép sau khi uống. Chắc bắt đầu thấy đắng miệng. Tường nén tiếng cười, đưa tay gãi mũi khi Nhu đặt ly bia xuống bàn.

– Ngon không?

– Kệ em.

– Thì kệ em, nhưng uống không nổi thì trả anh, đừng màu mè.

– Em không giỡn.

– Anh cũng đâu dám giỡn.

Tường với tay lấy lại ly bia và uống cạn khi Đoan và Hải về chỗ. Nhu đứng dậy, không chờ Đoan ngồi xuống.

– Mình về.

Tường đứng dậy, theo ba người len qua những dãy bàn để đi ra. Qua khỏi lớp màn che, tự nhiên bốn người tách thành hai cặp. Đoan và Hải đi phía trước, còn Tường và Nhu theo sau. Hè phố rộng thênh thang, đủ chỗ cho họ cùng đi ngang nhau, nhưng những bước chân của từng người như đã bị buộc vào nhịp định sẵn để đi thành hai cặp. Những nhịp chân chậm, vang trên hè phố nghe rời rạc và buồn tênh. Suốt đoạn đường chỉ có bốn người. Nhu đi sát Tường hơn.

Thỉnh thoảng vai nàng chạm vào ngực anh. Những cử chỉ đụng chạm tình cờ, không gây cảm xúc da thịt, nhưng cần thiết cho một lần đi bộ của trai gái trong khung cảnh vắng tênh của thành phố về khuya.

– Nhớ Sài Gòn ghê em ạ!

– Em chưa bao giờ đi giữa khuya của Sài Gòn nên không biết. Giống Sài Gòn lắm hả anh.

– Chẳng giống tí nào cả. Nhưng anh chợt nhớ...

– Em không hiểu.

– Chả có gì cả, giữa anh và thành phố này như có một khoảng cách không thể giải thích được. Những con đường, những tòa nhà, những gốc cây, những góc phố... Tất cả luôn luôn mang một vẻ xa lạ nào đó mà anh không cảm được. Đã có những buổi chiều, đã có từng buổi tối anh lang thang trong nắng, trong cái im ắng để cố tìm một nét thân quen và gắng hòa nhập vào ý nghĩ là mình đang lang thang tại Sài Gòn. Nhưng vô ích em ạ! Luôn luôn trong anh dấy lên thứ tình cảm lạnh lùng... đôi lúc như khinh bạc trong cái nhìn... Chưa hết! Đã có lần anh tưởng mình đang ở một thế giới khác nhìn xuống thành phố này. Nhìn xuống! Em hiểu chứ?

Nhu mỉm cười, bước chân chậm lại. Khoảng cách giữa hai người và Đoan, Hải xa hơn.

– Anh... kỳ thị thấy rõ.

Tường đi chậm lại theo nhịp chân Nhu.

– Kỳ thị? Chữ hay quá! Em mà viết văn chắc hay lắm. Chưa bao giờ anh nghĩ đến hai chữ ấy cả. Có lẽ em nói đúng anh kỳ thị thành phố này một cách bạc bẽo và vô tình.

Nhu ngước lên, ánh mắt trong veo. Họ dừng lại khi đèn đỏ dù con đường vắng tanh, không một bóng xe cộ. Bên kia đường Hải và Đoan vẫn đi.

– Chắc anh phải viết một truyện ngắn để xin lỗi thành phố này. Quả là em nói đúng, anh kỳ thị thành phố này đến độ không có một chút cảm tình nào cả. Dù thành phố này, những người của thành phố này đã đón tiếp anh, nuôi dưỡng anh...

– Anh vẫn viết đều chứ?

Nhu hỏi khi họ băng qua đường dưới ngọn đèn xanh. Tường gật đầu.

– Vẫn phải viết đều. Thuốc lá dạo này tăng giá vì thuế và rượu cũng mắc hơn...

Nhu bật cười, nét mặt hồng và rạng rỡ dưới ngọn đèn đường chuyển sang màu đỏ. Con đường đi vào một khúc tối của dãy thương xá đã tắt đèn và sâu hun hút. Cuối mắt nhìn là các cột đèn báo hiệu nhấp nháy đổi màu. Thành phố vào khuya buồn và hoang lặng. Những cơn gió nhẹ, thoáng qua hai hàng cây ven đường gây nên những tiếng động xào xạc. Tường cố tìm một nét thân quen qua sự liên tưởng giữa Sài Gòn và thành phố này thêm lần nữa. Nhưng đành chịu. Khoảng cách đã ăn sâu trong đầu mỗi khi đi lang thang, không thể xóa bỏ, dù đêm nay có thêm Nhu bên cạnh.

– Chả có gì cả.

Tường lẩm bẩm trong miệng. Nhu ngạc nhiên.

– Gì thế anh!

– Chả có gì là giống cả. Có lẽ anh chợt nhớ Sài Gòn vì đêm nay có em bên cạnh.

– Lại liên tưởng đến một cô bạn nào đã cùng đi trong khuya Sài Gòn?

– Em rất thông minh.

– Cảm ơn anh.

Câu cảm ơn của Nhu như có giọng reo vui của sự tinh nghịch. Tường châm một điếu thuốc nhìn về phía bãi đậu xe bên kia đường. Trong khoảng tối, hình ảnh của Đoan và Hải mập mờ không rõ nét.

– Những người trẻ tuổi luôn luôn hạnh phúc.

– Anh bảo ai?

– Hải và Đoan. Đêm nay hẳn có một người rưỡi hạnh phúc.

– Là thế nào hả anh?

– Một người hạnh phúc trọn vẹn là Hải và nửa người là Đoan.

– Anh sai rồi!

– Sao lại sai?

Tường ngạc nhiên hỏi lại. Nhu mỉm cười.

– Hải không phải là bạn trai của Đoan.

– Vô lý.

– Sao lại vô lý. Hải có cảm tình với em từ bốn năm nay.

Tường khựng lại dù đèn báo hiệu bật sang màu xanh. Thành phố này quả tình là xa lạ, ngay cả đêm nay.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 5

Tường không thích thái độ của Hoàng trong buổi họp cựu quân nhân. Dù là bạn thân nhưng trước khuôn mặt hầm hầm, ánh mắt đỏ rực và từng câu nói gằn giọng của bạn, Tường khó chịu không ít. Ở Hoàng có một sự phẫn nộ – không, phải gọi là nét quá khích, cực đoan – được lộ ra. Ào ào nói, không dành cho người khác cơ hội phát biểu. Như một con thú dữ bị chọc giận, Hoàng vung tay, vung chân hò hét tại hội trường. Mọi người nhìn nó bằng đủ loại cái nhìn. Ngán ngẩm có, bực dọc có... Nhưng lúc đó Hoàng đâu cần. Nó chỉ biết một điều: cần phải lộ lập trường và thái độ rõ nét. Tường lắc đầu tự trách sao lại để thằng bạn này lôi vào đây.

Đã từ lâu Tường đứng ngoài mọi sinh hoạt của anh em cựu quân nhân. Ngay cả chi hội Biệt Động Quân được thành lập, Tường vẫn không quan tâm, dù đó là binh chủng đã sống trong cuộc chiến. Với anh, chỉ là sự ủng hộ hoặc phụ giúp anh em trong khả năng của mình. Còn bảo tham gia những hoạt động trực tiếp của anh em thì đành chịu. Anh hiểu anh hơn ai hết, và không muốn mình là một mối phiền cho những người còn có lòng. Chỉ lặng lẽ theo đuổi việc đang làm. Nhưng hôm nay không biết tại sao Tường lại yếu lòng theo Hoàng đến tham dự buổi họp này. Lấy tư cách một người làm báo ư? Tường không nghĩ vậy. Bằng cương vị một cựu quân nhân ư? Tường ngờ lắm. Với tình bạn với Hoàng ư? Đâu gì là cần thiết sau hơn hai mươi năm. Thế mà vẫn đến để dành lấy sự bực bội. Hay bởi sự trống rỗng của một buổi chiều tháng tư?

Tháng tư! Mẹ kiếp! Mười lăm lần tháng tư đã qua đời Tường với đủ kiểu suy nghĩ. Có tháng tư ngơ ngác, cởi áo, vất súng dắt thằng lính thân tín tìm đường về nhà. Có tháng tư nuốt không nổi hai miếng thịt heo bằng đầu ngón tay để “mừng ngày ba mươi tháng tư” trong trại tù cải tạo. Có tháng tư xếp hàng lãnh mì gói tại đảo Galang trước khi làm lễ. Có tháng tư lang thang trên đường Hồng Thập Tự với con điếm để nhìn kỹ khuôn mặt mọi người chung quanh. Có tháng tư say khướt, khóc như cha chết ở một thị trấn chỉ có một mình là người Việt Nam. Có tháng tư nóng mặt, đứng giữa đám đông biểu tình tại Santa Ana, Wichita, Washington... rồi mát mặt trong cuộc vui được gọi là gì gì đó. Có tháng tư rỗng tuếch, không biết sẽ làm gì rồi để rơi theo hành động của những người chung quanh một cách vô tình. Những tháng tư chất vào hồn Tường, nằm ỳ nơi đó, khơi dậy bất cứ lúc nào trong năm. Chẳng cần đợi một thời gian chính xác. Anh hiểu rõ ràng nhưng sao lại theo Hoàng đến đây? Trong buổi chiều tháng tư này.

Hoàng đóng mạnh cửa xe, mở khóa máy. Bàn chân ấn mạnh vào chân gạ Động cơ rú lên ầm ĩ. Người chung quanh nhìn về phía bọn Tường. Thêm vài cái lắc đầu của đám người vừa có mặt trong buổi họp. Những cái lắc đầu y hệt những cái lắc đầu đã làm mà Tường nhận được khi Hoàng phát biểu.

– Bớt nóng anh bạn.

– Sùng thật! Ngơ ngơ cả đám.

– Sùng cái chó gì, cũng phải có người này người khác chứ? Mày đòi hỏi ai cũng hừng hực như mày đâu được.

– Cái gì mà hừng hực? Vậy thì vào đây làm gì?

– Thì cũng phải có nơi cho họ đến, cho họ tìm lại con người của họ chứ. Giữa lúc này, còn những người có lòng là quí rồi. Còn làm được gì? Đóng góp bao nhiêu là tùy theo khả năng? Ai cũng có một đời sống riêng để lo toan.

– Tao không có chắc? Sao tao vẫn làm được?

– Đi đi, đậu hoài một chỗ sao cha nội!

Hoàng sang số. Chiếc xe rời khỏi bãi. Chiều đã xuống với ánh nắng vàng chói mắt. Thành phố đã bắt đầu vào sinh hoạt của đêm thường lệ. Và Tường cũng sẽ bắt đầu một buổi tối tại nơi chốn xa lạ. Giữa anh và những thành phố Mỹ chẳng có gì ăn nhậu với nhau. Hờ hững trong từng tia nhìn. Dù những thành phố đó đã bao dung và cho Tường cuộc sống hệt như những cuộc sống khác. Nghĩa là cũng ăn, cũng ngủ, cũng hít thở, rong chơi... Anh vẫn có một chỗ đứng tại đây. Nhưng sao chẳng quyến luyến, xúc động mỗi khi rời bỏ một nơi chốn để đến một nơi chốn khác. Quả tình là mình kỳ thị thành phố này. Tường bật cười khi nghĩ đến hai chữ “kỳ thị”, Nhu đã dùng trong buổi tối hôm nào. Hoàng quay sang Tường, lúc xe ngưng tại một ngã tư có bảng stop.

– Cười cái gì?

– Cười cũng không được sao? Con ông cụ hôm nay có vẻ khó tính hẳn ra. Cà khịa trong buổi họp không đủ hay sao? Lại còn tính cà khịa cậu nữa.

– Vậy mà là cà khịa hay sao?

– Còn thế nào mới được gọi là cà khịa? Mặt mày trong buổi họp trông kỳ bỏ mẹ. Tao là bạn của mày còn không chịu nổi huống chi người khác?

– !!!

– May mà hiểu mày từ ngày còn đi học bằng không tao cũng phải nghĩ không đẹp cho mày. Y hệt một thằng đang đóng trò trên sân khấu. Thế nào cũng có vài ý nghĩ loại đó từ những người họp hôm nay dành cho mày.

– Mày nghĩ vậy?

– Cần gì nghĩ với ngợi? Dù lờ ngờ với cuộc sống như tụi mày hằng nghĩ, nhưng tao đâu phải thằng mù. Tao thấy vậy.

Hoàng ngẫm nghĩ trong lúc chờ xe vắng để băng qua khúc quẹo trái. Khuôn mặt trầm tĩnh hơn, nét hung dữ trong buổi họp không còn. Ngón tay trỏ đập đập trên tay lái, nó có vẻ để tâm đến điều Tường nhận xét. Chừng vài phút sau, Hoàng gật gù khi xe bắt đầu chạy.

– Mấy thằng viết lách thật nguy hiểm. Nhận xét và thấy những điều người khác không thấy. Cái vỏ lờ ngờ chỉ là bề mặt, bên trong là con mắt mở to, chăm chú.

Tường nhún vai.

– Điều đó đâu quan trọng. Ai cũng có thể làm được nếu chịu để tâm nhận xét vấn đề. Điều quan trọng là thấy mà có dám nói thật hay không. Khối thằng hiểu rõ ràng những sự việc xảy ra mà vẫn câm như hến, không dám nói những điều cần nói.

– Cái gì là cần và cái gì là không cần?

– Tự mỗi vấn đề, mỗi sự việc đã lộ ra cái cần và cái không cần rồi. Cần quái gì phải phân tích, cân nhắc làm chi cho mệt. Chỉ... ngửi là đủ.

– Thối!

– Sao lại thối? Tao nói không đúng hay sao? Như hôm nay khối thằng bực mình vì mày mà có đứa chó nào nói với mày đâu? Nếu không là bạn cũ của mày, và cùng về bữa nay, chưa chắc tao có dịp để nói và mày đâu biết mẹ gì.

– Nếu không phải là bạn cũ liệu mày có nói với tao không?

Tường khựng lại trước câu hỏi của Hoàng. Phải rồi, nếu chẳng có tình bạn từ bao lâu nay, liệu anh có nói với Hoàng những điều mình thấy không? Hay cũng chỉ im lặng rồi bỏ qua như mọi người đã làm?

– Có lẽ không, việc này quá nhỏ nhặt, không đáng nhắc nếu không thù oán mày.

Hoàng cười giễu cợt.

– Như vậy mọi người đều... thương tao!

– Chưa chắc! Biết đâu mai mốt mày lại nhận được vài cái nhìn đố kỵ, xa cách.

– Tao đếch cần điều này, cái chính là nói và làm được việc.

– Nhưng dù sao cũng nên tế nhị.

Hoàng buông một tiếng chửi cho xe vào một exit dẫn đến down town. Con đường uốn quanh với hai hàng cột xi măng hai bên. Từ free way rộng thênh thang, thẳng băng có những vạch trắng phóng túng bất thần lọt thõm vào một exit chật hẹp, uốn éo với độ dốc thoai thoải tưởng như đang sống trong khung cảnh tự do bị ném vào vùng trời tù túng, trói buộc. Chiếc xe giảm dần tốc độ ngược với nhịp sống đang nhanh dần. Bây giờ dãy cao ốc hai bên đường hiện lên rõ ràng. Từng khung cửa sổ, từng bảng hiệu, từng vệt sơn... Bọn Tường đi vào lòng thành phố như đi vào lòng cuộc sống Mỹ.

° ° °

Xe vòng qua đường Second. Hoàng lên tiếng.

– Ăn ở đâu?

– Đâu cũng được. Cơm, phở, cháo, bún... thứ nào cũng như nhau. Mà thôi, vào Mini Club đi.

– Mini Club?

– Ờ... Cái vũ trường nằm ở bên trái kia kìa. Ngay cái bảng dựng trước cột đèn đó.

Hoàng ghé xe sát lề, móc túi lấy vài đồng cắc bỏ vào đồng hồ đậu xe. Chiếc kim đỏ, sau cái bật tay của Hoàng, xoay lưng chừng. Hoàng nhìn chăm chú vào mức số của kim đang chỉ. Xong, cẩn thận bỏ thêm một đồng cắc vào. Lại bật tay thêm lần nữa. Chiếc kim nằm sát đáy, Hoàng xoa tay.

– Vậy là đủ.

– Chiều rồi còn lo gì nữa.

– Cẩn tắc vô áy náy mà...

Tường không nói, cùng Hoàng vào quán, chọn một bàn sát cửa sổ. Bên ngoài khung kính là cảnh chiều đang hết. Nắng cuối ngày tỏa sau dãy cao ốc bên kia đường, hắt xuống bãi đậu xe trước mặt quán một vùng đen. Khung cảnh vắng tanh, không một người qua lại và những chiếc xe trong bãi như đang say ngủ. Cảnh buồn và không có một ý sống nào dấy lên. Ngay cả chớp đèn màu hồng của hàng chữ “Hilton Hotel” đang nhấp nháy trên sân thượng một tòa nhà cũng mang vẻ ảm đạm.

Hoàng vất gói thuốc lên bàn.

– Đây có gì ăn?

– Thiếu giống gì. Bún chả, cơm, bún riêu...

– Gì ngon nhất chứ?

– Tao làm sao biết được mồm mày thế nào? Nhưng theo tao thì xôi vò chè đường ở đây là nhất!

– Tao thấy không giống quán ăn.

– Đã bảo là một vũ trường mà. Tao thích ngồi ở đây. Khung cảnh dễ chịu cho cái nhìn. Từ chỗ này, tầm mắt của mình được phóng ra rộng rãi, không bị ngăn chận. Hơn nữa, quán này ít ồn ào.

– Mày đi ăn hay đi ngồi?

– Ăn thì ở đâu chả thế, món gì cũng vậy. Cũng thừa mứa và ngán tới cổ. Tao cần chỗ ngồi nhiều hơn.

Hoàng gõ điếu thuốc xuống mặt bàn. Đảo mắt nhìn chung quanh. Lối bài trí có vẻ xa lạ đối với nó. Tường thích thú trước nét lơ ngơ của thằng bạn vừa có thái độ hung hăng trong buổi họp. Ngơ ngáo như một học sinh của những năm 60 vừa đến vũ trường lần đầu. Cũng may cho nó hôm nay không phải cuối tuần. Chỉ là buổi chiều với sự im ắng của một quán ăn vắng khách.

Tất cả chỉ ba bàn có khách ngồi. Vỏn vẹn sáu người khách. Một cặp trai gái ngồi tại chiếc bàn sát quầy thu tiền, hai người đàn bà ngồi phía bàn bên trái và bọn Tường. Câu chuyện từ họ và từ hai người đàn bà được cả bốn người nghe chung. Còn đôi trai gái chỉ thấy những cái gật đầu và những nụ cười trên môi. Hai người đàn bà đang nói chuyện về một kiểu xe mới của năm 1989. Câu chuyện theo Tường thì bình thường, theo Hoàng có lẽ là nhạt nhẽo, nhưng hai người đàn bà có vẻ thích thú ra mặt. Màu sơn, cửa tự động, mở mui... sau cùng là giá tiền. Con số được nói làm Tường giật mình. Mẹ kiếp! Một cái xế với giá như vậy, tàn đời anh cũng chưa rớ được. Tường bắt đầu chú ý đến hai người đàn bà nhiều hơn.

Người đàn bà ngồi phía trong có khuôn mặt bầu bĩnh, mắt to, cánh môi ướt nhẫy son. Nhan sắc thuộc loại trung bình nhưng thân hình quả là hấp dẫn. Ngực căng cứng và da tươi mát. Sinh lực tràn đầy và gợi sự ham muốn của giống đực. Bà ta (hay cô tả) trạc ngoài ba mươi. Ngược lại, người đàn bà ngồi bên ngoài thân thể ốm o, không có nét gì hấp dẫn. Khuôn mặt cũng không nhận được bởi xoay lưng lại. Chỉ có mái tóc được nhuộm màu nâu thẫm và bàn tay đeo nhẫn là rõ. Một chiếc nhẫn kim cương to tướng, đè lên ngón tay trỏ ốm yếu và khẳng khiu. Cả hai đều là những người lạ mặt với Tường. Tại sao Tường lại để ý đến họ? Từ con số của giá tiền chiếc xe vừa nhắc đến hay sao? Kỳ cục quá vậy, giữa anh và chiếc xe cùng hai chị đàn bà này có gì dính đến nhau đâu. Lại ấm ớ với loại suy nghĩ này rồi! Tường quay lại với Hoàng, thằng bạn cù lần hẳn cũng vừa làm xong một màn quan sát.

– Lối bài trí lạ thật.

– Mày không thấy cái “piste” nằm chình ình ở giữa quán hay sao? Đây chỉ đông vào những ngày cuối tuần, vũ trường được mở cửa, còn ngày thường thì như mày thấy, vắng teo.

Người hầu bàn đến, đó là một thanh niên khoảng hai mươi, mặt mày sáng sủa và thông minh. Bọn Tường gọi thức ăn. Người thanh niên quay đi. Hai người im lặng cho đến lúc người thanh niên trở lại với khay thức ăn.

Phía bên trái hai người đàn bà đã ăn xong. Chuyện của họ đã chuyển từ cái xe qua một mốt áo mới vừa được phổ biến. Người đàn bà phía trong ngả vào thành ghế, khuôn mặt hiện lên nét thỏa mãn. Tường liên tưởng đến một con heo vừa ăn xong, đang nằm phưỡn bụng bên máng cám đã cạn. Mắt chị ta lờ lờ như đôi mắt cá ươn, cặp môi vẫn ướt nhẫy son nhưng thiếu hẳn vẻ linh hoạt ban đầu, lúc nói về chiếc xe năm 1989. Hai cánh môi rời rạc, buông từng lời phẩm bình về kiểu áo. Hình như tiếng nói của chị ta cũng bị ướp một lớp màng no đủ, thừa mứa. Bây giờ thì nọng thịt hai bên má nổi bật trên khuôn mặt. Nét hấp dẫn, gợi dục biến đâu mất. Chỉ trần truồng một vẻ ê chề, rã rượi như khuôn mặt được thỏa mãn quá mức sau một đêm truy hoan. Bất giác Tường cảm thấy lợm giọng.

Hoàng cắm cúi ăn. Món xôi vò chè đường có vẻ làm nó khoái khẩu. Chiếc muỗng trong tay Hoàng được làm việc liên tục và nhịp nhàng. Khoắng một ít xôi bỏ trong chén chè, múc đầy, đưa lên môi, húp, nhai. Xong tắc tắc vài cái trong mồm. Thằng bạn này tự nhiên giông giống chị đàn bà bàn bên kia. Cũng có vẻ mãn nguyện và thỏa thuệ Tường hất hàm, buông đũa xuống.

– Ngon không?

– Ngon.

– Thấy mày ăn đã thật. Cứ làm như chưa bao giờ biết xôi vò chè đường là gì.

Hoàng thản nhiên trước câu giễu cợt của Tường, vét nốt muỗng chè còn sót lại trong chén. Lập lại những động tác: húp, nhai, nuốt một cách ngon lành hơn. Rồi cũng tắc tắc vài tiếng trong mồm y hệt anh vừa thấy. Và rất tình cờ, nó cũng ngã ngửa, dựa lưng vào thành ghế y hệt chị đàn bà vừa làm. Tường chăm chăm nhìn nó y hệt cái nhìn dành cho chị đàn bà. Không có hai nọng thịt dưới cằm. Ít nhất thằng bạn này cũng còn nét khác biệt với một con heo vừa ăn xong.

– Mày dạo này ra sao?

– Sao là sao? Vẫn vậy, ngày hai buổi, làm báo, viết lách.

– Còn Nhu?

Gì nữa đây? Lại đến phiên thằng bạn này hỏi tội nữa sao? Chuyện của Tường và Nhu có ăn nhậu gì đến tụi nó mà bị nhắc hoài? Hết Vĩnh đến Hoàng.

– Thì cũng vậy. Nhu vẫn ở với gia đình, đi học đều và thỉnh thoảng bọn tao gặp nhau, gọi phone, thư từ.

– Tao thấy tội cô nhỏ đó...

– Im mẹ miệng mày lại.

– Im cái gì? Mày lơ ngơ, chả lo gì hết.

– T.. ao...

Tường buông lửng tiếng “Tao... ” được kéo dài, nhỏ dần, rồi tắt hẳn tại âm ”... ao”. Quả tình là “tao” thế nào đây? Anh chỉ biết bực bội, tìm cách khỏa lấp trước bạn bè bằng một tiếng chửi thề. Nhưng đó là với người ngoài, còn với chính mình làm sao lẩn tránh được? Anh đừng lẩn tránh em như đã lẩn tránh mọi người. Ngay cả Nhu cũng nói thế. Tường lẩn tránh mọi người? Phải thế không? Khi anh đang sống trong cuộc sống này. Mà lẩn tránh cái gì khi những điều thật đang được phơi lộ rạ” Nhu, Nhu, Nhu... ” Tường lẩm bẩm gọi thầm khi bàn tay phải theo thói quen đặt lên ngực trái. Những ngón tay lần mò trong túi áo, chạm vào bức tượng cô bé bằng đồng thau. Lòng dịu lại, anh nói nhỏ.

– Bỏ chuyện đó đi.

– Có gì đâu mà phải bỏ với không bỏ, đó là chuyện bình thường như trăm ngàn chuyện khác. Đâu quan trọng đến nỗi mày phải né tránh.

– Đã đành là chuyện bình thường, không quan trọng như mày nói nhưng tao không muốn nhắc đến. Vả lại có những điều người ngoài không hiểu đâu, chỉ riêng hai đứa tao biết thôi.

– Gì mà không hiểu? Tao thấy bọn mày lấy nhau thì vừa đẹp.

– Ờ...

– Sao không tiến tới?

– Ờ... Ờ... thì vài năm nữa...

– Rồi lại “ân hận cả đời” con ạ!

Tường ngờ ngợ khi Hoàng nói. Câu này hình như anh đã nghe ở đâu rồi, cũng trong trường hợp nhắc đến Nhụ Trí nhớ bỗng trống rỗng. Tường bực bội đập tay vào trán mấy cái.

– Gì vậy?

– Chẳng có gì.

– Mày đúng là thằng lơ ngợ Thôi bỏ chuyện đó cũng được, có dịp mình sẽ bàn lại. Bây giờ tao hỏi mày: tại sao mày lại đứng ngoài, không nhảy vào với tụi tao? Dù sao mày cũng là thằng lính, thằng tù, và gia đình mày...

– Đừng nhắc đến gia đình tao theo luận điệu lý lịch cộng sản. Tao đủ rồi. Gia đình tao chả ăn nhậu, dính dấp gì đến những việc tao làm cả. Đâu phải tao sinh ra trong một gia đình bị nát bét bởi Cộng Sản là bắt buộc phải thế này hay thế khác, theo kiểu mọi người. Tao có kiểu sống của tao chứ. Nói đi, mày muốn nói gì?

– Mày nên tham gia vào sinh hoạt của các hội đoàn. Đứng ngoài làm gì?

– Tao không thích.

– Tại sao thế?

– Tao muốn độc lập. Một thằng như tao không thể bị buộc vào một cái gì hết. Tao, như mày biết, từ năm mười bốn tuổi đã sống xa gia đình. Lớn lên như loài cây, loài cỏ hoang. Không một ai uốn nắn được. Tự tao tao lớn dậy và lớn theo cách thế suy nghĩ của tao. Không có thứ luật lệ nào áp đặt, trói buộc tao được.

Hoàng có vẻ suy nghĩ. Nó rít từng hơi thuốc dài. Điếu thuốc trên môi rực lên đốm sáng đỏ. Quán đã bật đèn và hai người đàn bà đã bỏ đi. Cặp tình nhân đã đổi thế ngồi. Người con trai qua ngồi cạnh cô gái. Trong ánh sáng mờ, bóng cặp tình nhân lẫn vào nhau thành một khối đen xì.

– Đâu có ai áp đặt lên mày điều gì? Chỉ là vấn đề tự nguyện tham gia và cùng làm việc. Rõ hơn nữa là ý thức trách nhiệm về sự có mặt của mình tại đây. Dù sao mày cũng không quên tại sao mình ở đây chứ?

– Tao hiểu điều mày muốn nói và chẳng bao giờ tao quên được lý do tại sao đang có mặt tại đây. Nhưng tham gia vào một hội đoàn nào đó, với mục đích gì, có cần thiết hay không, đó là điều tao muốn nói. Tao không phủ nhận những việc tốt đẹp mà cộng đồng đã làm được và cũng không xoi mói những lỗi lầm của cộng đồng. Nhưng trở lại căn nguyên của vấn đề là lý do tại sao mình ở đây không có nghĩa là xây dựng một cộng đồng tốt đẹp vững chãi tại đây. Đâu phải xứ sở của mình mà cần làm việc đó? Không lý chúng ta bám rễ ở đây suốt đời? Vậy thì đi để làm gì? Và quả là chúng ta bám vào ngọn mà quên mất gốc. Phải có hướng về rõ ràng chứ. Mẹ kiếp, tao tưởng những câu nói này mày mới là thằng phải nói ra chứ. Đâu đợi đến lượt tao phải nói hộ mày.

– Mày có vẻ khá hơn rồi đó.

Tường bật cười sau câu giễu cợt của bạn. Hoàng tiếp.

– Lâu lắm rồi tao mới nghe mày nói một câu nghe được. Nhưng chỉ mới nói thôi. Còn làm thì chưa thấy. Bao giờ mày bắt đầu với tụi tao.

Tường nhún vai.

– Tao đã bắt đầu, nhưng không phải với tụi mày.

– Là thế nào?

– Chả thế nào cả. Mỗi thằng có một hướng đi để mình đi. Dù cùng chung một cái gốc, nhưng sự chọn lựa phải khác biệt. Tao xin lỗi, tao không muốn thành một mối phiền cho bọn mày, cho anh em. Hãy để tao tiếp tục con đường của tao.

– Con đường của mày? Sống bấp bênh, lang thang với đám Mễ, đám Mỹ đen bụi đời, yêu không ra yêu, bỏ quên tương lai... Có gì chứng tỏ những lời mày nói và hành động mày đang làm là giống nhau đâu?

Hoàng bắt đầu lớn tiếng. Nó châm thêm điếu thuốc. Đốm lửa đỏ rực sáng liên tục trên đầu điếu thuốc tỏa ánh hồng trên mặt. Chập chờn, chập chờn một cách ma quái với tia mắt long lanh. Giữa hai người như có một khoảng cách không thể lấp bỏ được. Hẳn cũng từ những ánh sáng hồng lập lòe từ đầu điếu thuốc, Hoàng cũng cảm thấy điều đó khi nhìn vào mặt Tường.

– Nói đi.

– Nói cái gì?

– Nói về “con đường” của mày xem sao?

Thái độ của Hoàng hiện đầy sự mai mỉa. Tường làm sao giải thích cho bạn hiểu được những điều, theo tụi nó là đầy bê bối, mất tư cách mà anh đã làm. Những điều Tường đã gặp, đã không muốn gặp mà vẫn gặp, và những điều đó Tường đang tránh, đang không muốn những người khác gặp. Như thằng Mễ, như thằng Mỹ đen lùn, như thằng Mỹ đen cao, như những con điếm ế khách ngủ la liệt trong tòa soạn... Hoặc tình bạn với Vĩnh, với Loan và ngay cả Hoàng nữa, Tường chỉ muốn tròn vo trong vòng tình cảm yêu thương... Hoặc Nhu... Anh dịu giọng, nói với Hoàng, khi bàn tay tình cờ đặt vào túi áo trái.

– Có bao giờ mày đem điều gì khó chịu, theo mày là khó chịu, đến cho người khác không?

– Tao không hiểu.

– Bỏ qua chuyện đó đi. Mình về nhà mày hay ghé tòa soạn tao chơi. Kiếm ít bia về uống được chứ.

Hoàng ngần ngừ như chưa muốn dứt câu chuyện nhưng Tường đứng dậy, ra quầy trả tiền. Hoàng đi theo với cái níu tay.

– Để tao trả cho.

– Ờ, tao ra trước.

Tường bước ra ngoài. Không khí mát lạnh hắt vào mặt. Bất giác anh nhớ có một đêm cũng mang tâm trạng giống hệt như vầy, khi bước ra khỏi một quán nào đó, sau khi ngồi với một thằng bạn. Ngồi với ai? Quán nào? Nói chuyện gì? Tường lắc đầu cố nhớ nhưng đành chịu. Chỉ biết mang tâm trạng giống hệt đêm đó. Ngán ngẩm và mệt mỏi.

Hoàng mở cửa xe cho Tường.

– Bây giờ đi đâu?

– Mày muốn đâu?

– Đâu cũng được.

Tường chợt nhớ đến Quán. Phải rồi, tại sao giờ này không đến nhà Quán để uống bia, tán dóc. Tình bạn giữa anh với Quán đã rõ ràng hơn cả những quan hệ bình thường, đến độ không có gì là e ngại. Vả lại bây giờ cũng còn sớm chán. Tường chui vào xe.

– Mình ghé tiệm rượu, mua một chai gì đó rồi xuống nhà Quán uống.

– Quán?

Tiếng Hoàng hơi thảng thốt khi hỏi lại. Tường gật đầu.

– Ờ! Giờ này cô ấy có nhà, lại là dân thức khuya quen rồi. Đến thoải mái.

Hoàng ngập ngừng, chưa chịu mở máy xe.

– Liệu... liệu có gì phiền không?

– Phiền chó gì? Quán thì cũng như bọn mình. Tự nhiên, thoải mái như đàn ông. Nhiều khi tao thấy Quán còn bạo hơn cả mày nữa.

Suốt quãng đường từ Mini Club đến một tiệm rượu nằm trên đường Santa Clara, Hoàng không nói tiếng nào. Cho đến lúc Tường mua xong rượu, mang ra xe nó mới nói bằng thứ giọng khàn khàn, rất ít khi Tường được nghe.

– Sống như mày đôi lúc cũng thích thật. Thản nhiên và bất cần mọi thứ ràng buộc. Tao không thể như vậy được.

Tường đặt túi giấy đựng rượu vào băng sau.

– Có gì đâu mà không được. Sống như tụi mày hay lè phè, lang thang như tao đều như nhau. Cái quan trọng là có dám sống theo mình hay không.

– Mày nói đúng, điều quan trọng là có dám sống theo mình hay không. Hà! Muốn làm một thằng bỏ đi cũng đâu dễ gì phải không?

– Vậy ra tao vẫn còn chút giá trị của riêng tao. Mày nhớ đường đến nhà Quán chứ?

– Nhớ.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 6

Hoàng cho xe chạy theo đường William. Ngang qua toà soạn, Tường thấy đám bụi đời lảng vảng phía trước. Chắc thế nào cũng có vài thằng bạn của anh. Định bảo Hoàng ngừng lại nhưng không kịp. Đèn xanh liên tục và xe chạy ngon lành qua những ngã tự Con đường thật quen thuộc với Tường. Hai hàng cây hai bên, những dãy chung cư, những bar rượu, một rạp xi nê chuyên chiếu phim x. Tường đã sống gần một năm với con đường này. Từ bỡ ngỡ ban đầu khi gặp những thằng bụi đời say rựợu, những con điếm đủ màu da mời gọi cho đến bây giờ quen thuộc với từng đêm say khướt với bọn nó. Thứ tình thân giữa đám bụi đời và anh đến tự nhiên. Hệt như tình cảm đối với mọi người chung quanh.

Bụi đời không phải là người hay sao? Tường đã nghĩ thế khi tìm đến những thằng bạn dưới vỉa hè. Hơn kém nhau chẳng qua do hoàn cảnh, nơi chốn sinh ra. Đâu có gì cách biệt giữa con người với con người khi dòng dời vẫn trôi bằng những nhu cầu sống bao quanh. Một chai rượu, một miếng hamburger, một gói chip, một lần làm tình... Đám bụi đời và anh không sống hệt như mọi người đang sống hay sao? Còn sự khác biệt giữa một vỉa hè, một góc toà soạn và một căn phòng khánh tiết sang trọng, một giường ngủ hạng nhất của khách sạn Hilton có gì là quan trọng. Cuối cùng cũng dẫn đến cơn say hay lần thỏa mãn nhục dục. Điều quan trọng là có dám sống hay không. Có dám bước qua những điều bình thường để sống hay không. Nghe tưởng dễ nhưng không dễ làm. Những thói quen, tập tục đã ăn sâu vào đầu mọi người trong cách sống bình thường và mặc nhiên nghĩ đó là tiện nghi tối thiểu phải có. Tỷ như Hoàng, như Vĩnh làm sao sống kiểu đó được. Tường chợt thấy thương hai thằng bạn nhiều hơn. Bọn nó không thể có những điều anh đã có. Sự thiếu thốn một mặt của đời sống, nếu đặt đúng vào cái nhìn cần thiết, rõ ràng là một cuộc sống què quặt, thui chột. Từ dưới hè đường, với bọn bụi đời, Tường nhìn lên Hoàng và Vĩnh trong ý nghĩ thương hại.

Qua một cây cầu nhỏ, xe dừng lại tại ngã ba Brookwoods và William. Nhà Quán nằm giữa một khoảng vườn hẹp, đối diện với cái park bên kia đường. Căn nhà nhỏ, nép mình dưới những tàng cây cao. Bình yên và hiền lành giữa thành phố. Một hàng rào gỗ, thấp bao quanh căn nhà để làm dáng được sơn trắng làm khung cảnh dịu hơn. Lối đi dẫn vào nhà thẳng tắp, nằm ven hai dãy hoa đủ loại, cao thấp không đều gây cho cái nhìn một nét phóng túng. Hệt như cuộc sống của Quán. Phóng khoáng, thoải mái, tự nhiên nhập vào đời sống xứ người bằng sự lạc quan, tự tin. Lần nào đến thăm Quán, khi đi trên lối đi này Tường đều có ý nghĩ đó nhưng chưa lần nào nói với Quán. Chợt nhớ, chợt quên nên chưa đem niềm vui đến cho cô bạn cũ. Anh đưa tay bấm chuông.

Chừng phút sau, Quán mở cửa. Sau thoáng ngạc nhiên, Quán ôm choàng lấy Tường. Thân thể đàn bà qua lớp áo ngủ chạm vào da thịt gây cảm giác gai gai. Mùi da thịt trộn lẫn mỹ phẩm bay vào mũi. Tường đứng yên, khẽ gỡ tay Quán ra.

– Làm gì mà ôm kỹ vậy.

– Nhớ quá! Nhớ anh thấy mồ. Đi đâu mất mặt mấy tuần nay.

Quán hồn nhiên như một đứa trẻ rồi buông Tường ra, lùi lại sau ngắm nghía. Thế này thì bố bảo người ngoài cũng phải nghi kỵ. Cứ như là cặp vợ chồng vừa gặp lại, sau một thời gian xa cách. Bạn bè gì mà kỳ cục vậy? Nửa cảm động, nửa thích thú anh khẽ đẩy Quán ra.

– Khoác áo ngoài vào, có khách đấy.

Quán ngạc nhiên, nhón chân nhìn qua vai Tường. Nhận ra bóng Hoàng đang đi vào, Quán nói nhanh.

– A! Anh Hoàng, anh mời anh ấy vào hộ em, em đi thay áo.

Xong, bỏ mặc Tường và Hoàng, Quán chạy ào vào phòng trong. Dáng nhanh, khỏe như một con sóc chuyền cành. Ba mươi mấy tuổi mà như thời còn đi học. Từ nụ cười, ánh mắt, thái độ đều tinh quái và trẻ trung. Ở Quán là sức sống vươn lên, tràn ra ngoài, lấp kín người chung quanh. Kéo người chung quanh vào chung một không khí. Nhịp sống tưởng như không lúc nào chậm trong người đàn bà này. Mỗi lần gặp nhau, Tường đều nhận được niềm vui tràn đầy sức sống từ Quán truyền sang.

Tường bỏ đôi dép ngoài thềm, bước vào nhà khi Hoàng lui hui tháo giầy. Thằng bạn vẫn kỹ lưỡng trong từng hành động nhỏ. Bọc rượu được đặt ngay ngắn, dựa vào cạnh cửa và những mối giây giày được tháo cẩn thận. Giữa thái độ phóng khoáng của Quán và hành động tỉ mỉ của Hoàng bất giác Tường mỉm cười. Đáng lẽ hai người phải thay đổi cách sống cho nhau mới đúng. Những điều không nên có từ một người đàn bà lại thiếu từ một người đàn ông. Và ngược lại. Đời sống quả là rắc rối, qua cái nhìn về cách sống cho mỗi người, trong lề lối chung được đặt ra. Đàn ông phải thế này, đàn bà phải thế nọ. Tại sao lại phải và không bỏ hết để thoải mái sống theo nếp suy nghĩ riêng của mình. Tại sao lại sợ hãi sự phán xét của người chung quanh. Hãy sống như mình muốn. Tường đã là một thằng bỏ đi trong ý nghĩ của Hoàng và Vĩnh. Hôm nay lại thêm hai đứa loại đó trong ý nghĩ của Tường. Quán và Hoàng.

Quán trở lại phòng khách với chiếc áo khoác ngoài màu hồng nhạt có thêu hai cánh hoa hướng dương to tướng, vàng óng trước ngực. Nhìn thấy chai rượu và ba chai soda đặt trên bàn, Quán có vẻ thích thú, kéo ghế ngồi đối diện Tường và Hoàng.

– Uống hả? Mừng gì đây?

– Chả mừng gì cả. Thích uống thì uống vậy thôi. Nhà còn gì ăn không Quán?

– Chả quế được chứ anh?

– Được quá đi chứ.

Tường đứng dậy, theo Quán vào ngăn bếp lấy đá và lỵ Hoàng vẫn ngồi yên, thái độ không được tự nhiên. Hai chân xếp lại, tay trái tì vào gối dựa, tay phải cầm điếu thuốc và đưa mắt đảo quanh. Mỗi thứ vật dụng trong phòng của người đàn bà độc thân ngoài ba mươi này đều lạ lùng, Hoàng như lọt thỏm vào một khung cảnh chưa bao giờ được sống.

Quán đặt đĩa chả quế lên mặt bàn, đưa tay cầm chai rượu, mở nắp. Mọi cử chỉ đều thành thạo. Hoàng vẫn bằng cái nhìn chăm chú, đăm đăm vào Quán. Quen nhau đã lâu, nhưng sự giao thiệp giữa Quán và Hoàng vẫn còn khoảng cách chứ không thân mật như Vĩnh, Tường và Quán. Cuộc sống, ý hướng của nó đã thành lớp vỏ bọc ngoài con người. Che kín, cứng như lớp áo quan gỗ. Chỉ thò đầu thoải mái ra ngoài lúc ngồi với Tường và Vĩnh. Còn lại, lúc nào nó cũng có dáng điệu nghiêm nghị, hà khắc. Đã nhiều lần Tường gặp nó đeo mặt nạ với người chung quanh. Vĩnh thì không để tâm đến điều đó bởi chính Vĩnh cũng đang đóng trò trong cuộc sống. Nhưng với Tường thì đó là điều kỳ quái, anh không thể mặc áo gỗ như hai đứa được.

Hoàng đón lấy ly rượu đã được pha từ tay Quán.

– Cám ơn, cô Quán khéo thật

– Cám ơn anh!

Suýt nữa Tường buột miệng chửi thề trước cung cách của hai người bạn cũ. Cứ như là hai tay quí tộc, thượng lưu trong một buổi tiếp tân. Lại còn đưa ly lên cụng vào nhau nữa chứ! Sao tụi nó không thể tự nhiên như Quán đã ôm lấy Tường hay Hoàng vung vít chửi thề lúc nói chuyện tại Mini Club. Kỳ cục thật! Y hệt hai con cắc kè. Lúc xanh, lúc đỏ. Hai con cắc kè? Tự nhiên Tường thấy Quán và Hoàng thật “hạp” với nhau, dù trước đó không lâu anh vừa nghĩ hai đứa là hai thái cực khác biệt. Cái dư của đứa này là cái thiếu của đứa kia, và ngược lại. Cũng hay chứ, nếu hai đứa này thành một cặp thì hẳn là lý tưởng lắm. Bổ khuyết, chan hòa cho nhau những điều thiếu và dư để thành một cuộc sống chung tròn trịa. Như núi cao sẽ lấp bằng vực thẳm. Như biển sẽ chứa cuồng lưu đổ xuống.

Vẫn với tiếng “cô” khách sáo của Hoàng, vẫn trong thái độ lịch sự, dịu dàng của Quán, câu chuyện giữa hai người càng lúc càng cởi mở. Tường ngồi yên theo dõi câu chuyện lan man và thích thú vì được bỏ quên. Hết vấn đề này sang vấn đề khác, Quán chăm chú để Hoàng dẫn đi. Và Hoàng, cũng từ lớp vỏ nghiêm nghị biến sang lớp vỏ lịch thiệp, biết ăn nói. Sự thích thú trong Tường mỗi lúc một lớn theo lượng rượu được uống và những khám phá về lớp vỏ mới của hai người bạn. Cho đến lúc chai rượu vơi hơn nửa, đầu anh bắt đầu nặng thì câu chuyện đã chuyển đến việc làm của Hoàng. Tường nằm dài trên ghế, loáng thoáng nghe những chữ “ba mươi tháng tư, lễ, đồng bào, đấu tranh... ” lọt vào tai mơ hồ. Sau cùng anh nhắm mắt lúc bàn tay, theo thói quen, đặt lên ngực trái nơi có bức tượng cô bé bằng đồng thau.

° ° °

Tường tỉnh giấc lúc tấm chăn đắp trên người tuột xuống thảm. Cái lành lạnh đến với vùng da thịt chợt hở làm cơn say đang vật vờ biến mất. Căn phòng vắng tênh, chìm vào khoảng tối. Anh đưa tay xem đồng hồ. Mặt số và đôi kim dạ quang rực lên sắc xanh biếc. 3 giờ 15 phút. Vậy là mình nằm đây được hơn năm tiếng đồng hồ. Bắt đầu bằng hai mí mắt trĩu nặng với những tiếng nói, tiếng cười của Quán và Hoàng nghe chập chờn, lui tới trong vùng âm thanh dập dờ. Hình như có bàn tay đàn bà chạm vào thân thể lúc tấm chăn được đắp ngang ngực anh. Hình như có tiếng gọi loáng thoáng của Hoàng và tiếng cười của Quán. Hình như Tường muốn nói gì đó với Hoàng nhưng không nói nổi. Và bây giờ là cái vắng vẻ của căn phòng bao quanh với phần đầu nặng trĩu.

Tay mò mẫm xuống mặt thảm, Tường lôi tấm chăn lên. Mùi nước hoa “Sweet Heart” của Quán thoảng qua mũi. Cảm giác trĩu nặng trong đầu nhẹ bớt và theo hơi thở, mùi nước hoa ngòn ngọt như tỏa rộng khắp thân thể. Những bắp thịt dịu đi cơn mệt mỏi, giãn ra và gây từng tia kích thích. Đột nhiên Tường thèm một thân thể đàn bà bên cạnh. Trong trí anh hiện lên hình ảnh Quán. Liên tưởng đến những lần gần gũi thật thân mật nhưng không bao giờ đi quá mức bất giác Tường ngạc nhiên. Ôm kỹ, hôn bạo, đùa giỡn tự nhiên... Đã bao lần nhưng anh chưa bao giờ thèm muốn. Sao hôm nay, chỉ có mùi nước hoa từ tấm chăn lại thế này. Cơn kích thích đến thật tự nhiên làm Tường khó chịu và ngỡ ngàng. Nếu những lần gần gũi trước như thế này thì... Mẹ kiếp! Anh hất tấm chăn sang một bên, ngồi bật dậy với tay bật công tắc của ngọn đèn đặt sát ghế sô pha.

Ánh vàng của ngọn đèn lóe lên, tỏa vừng sáng mờ trong phòng. Từ khoảng tối đen của cái nhìn, Tường nheo mắt, cố gắng làm quen với vầng sáng. Sắc chói chan dịu dần rồi mọi vật nằm trong tầm nhìn. Bàn rượu đã được dọn sạch sẽ. Mặt kính phủ bàn khô ran, chiếc gạt tàn thuốc để cạnh lọ hoa giấy có ba mẩu tàn của đầu lọc hiệu Marlboro Light s 100. Đó là loại thuốc Hoàng thường hút. Nghĩa là sau khi tàn rượu, sau khi phụ Quán dọn dẹp, Hoàng còn ở lại một lúc lâu. Ba điếu thuốc cháy trong vòng ba mươi phút. Ba điếu thuốc được hút lúc nói chuyện kéo dài khoảng bốn mươi lăm phút. Thế nào cũng có màn uống trà, một thói quen của Quán. Vậy hai đứa, sau những câu chuyện trong bàn rượu, còn nấn ná được hơn tiếng trong khi Tường lăn ra ngủ như một con heo. Tìm thấy điều này anh đâm ra thích thú. Hoàng và Quán đã nói chuyện gì? Một thằng bạn lúc nào cũng hừng hực đấu tranh, căm thù đến độ thành quá khích và một cô bạn coi cuộc sống không lấy gì làm trọng, thoải mải rong chơi sẽ bắt đầu và dẫn dắt chuyện đến đâu? Đấu tranh và các công việc Hoàng đang làm hẳn Quán đâu khoái. Và ngược lại những thú vui, cách sống của Quán hiện tại đâu làm Hoàng chịu nổi. Thế mà kéo dài câu chuyện mới là kỳ. Cuộc rượu và ba cái tàn thuốc kia làm bằng chứng rõ ràng.

Tường cầm một cái tàn thuốc lên ngắm nghía. Dưới ánh đèn, màu trắng của đầu lọc ngả vàng. Điếu thuốc đã được hút sát đầu lọc hoặc bỏ quên, cháy dần sát đầu lọc? Phía trong đầu lọc một chút sơ của miếng bông tóe ra, đượm nhựa thuốc vàng vàng. Thằng bạn nổi tiếng kỹ lưỡng của anh hôm nay chỉ còn kỹ trong các cử chỉ nhỏ, còn ăn nói đã tiến bộ. Ngay lúc đầu câu chuyện, dù với tiếng “cô” khách sáo, nó cũng tỏ ra khá hơn. Dẫn dắt và có duyên thấy rõ. Tự nhiên Tường đâm tiếc vì đã bỏ đi ngủ sớm. Phải chi còn thức thì hay biết mấy, anh sẽ biết rõ tụi nó thế nào.

Vất chiếc tàn thuốc vào gạt tàn, một thoáng vui chợt đến với Tường. Nếu Hoàng và Quán yêu nhau hẳn thú vị lắm. Hai đứa với hai cách sống trái ngược sẽ là đầu đề cho những câu chuyện của bạn bè. Từ lâu, trong mọi sinh hoạt chung, hai đứa đã tách ra bằng cách thế riêng biệt. Tưởng như chẳng bao giờ gần gũi được. Sợi giây liên hệ giữa hai đứa là bạn bè. Tường là một. Anh như cái móc xích nối lại. Đôi lần chính Tường là người hòa giải những ý kiến khó chịu, dành cho nhau, có từ hai đứa. Vậy mà hôm nay như hai cục nam châm tự động hút. Ngon ơ và thoải mái. Chẳng cần đến một chất xúc tác nào cả. Cuộc sống rắc rối và khó hiểu thật. Những diễn biến tình cảm của con người không thể căn cứ vào một điều căn bản nào được. Tự do như không khí, bao bọc và đến riêng với từng người một.< i> Thấm nhiều hay ít tùy ở họ và không khí chung quanh. Và không khí tình cảm của Hoàng và Quán là đêm nay chăng? Kỳ thật! Kỳ thật! Không khí tình cảm mà lại là một bàn rượu ê chề bên cạnh một thằng bạn ngủ say như con heo chết. Kỳ thật là kỳ! Rồi từ cái không khí tình cảm quái đản này bọn nó sẽ tiến đâu? Tường lắc đầu, đứng dậy, tiến về phía gian bếp để tìm nước uống.

Cái khát đã có sau những suy nghĩ vẩn vơ về hai người bạn. Cổ họng khô và đầu lưỡi đắng ngét chạm vào răng gây những cảm giác dinh dính như có keo trong mồm. Anh le lưỡi liếm môi, vài lớp màng khô đóng ở môi trên tan trong nước bọt thành từng váng lầy nhầy. Mũi Tường ngửi thấy mùi hôi hám từ hơi thở. Cần phải có một ngụm nước thật lạnh để dịu đi cơn khó chịu này. Trong những bước ngắn, anh hình dung được cái ớn lạnh đầy khoái cảm từ ngụm nước đầu tiên được uống. Sẽ có cái rùng mình khi hớp nước đầu tiên thấm, trôi xuống cuống họng. Rồi cái mát dịu dàng tỏa trong thân thể. Đầu lưỡi hết đắng, môi hết khô, hơi thở hết hôi hám... Tường ngây ngây trong cảm xúc từ ý nghĩ và thấy những bước chân đến gian bếp sao quá chậm.

Tủ lạnh trống trơn chẳng có gì chứng tỏ là một cái tủ lạnh đang ở Mỹ. Lác đác vài lon nước ngọt với ít trái cây. Một miếng chả quế vất chỏng chơ tại ngăn trên cùng. Chỉ thế và hiện nét buông thả như cuộc sống của Quán. Cơm hàng, cháo chợ. Nay cuộc vui này, mai đám hội khác. Căn nhà chỉ là nơi để trở về sau một ngày. Thỉnh thoảng bạn bè đến chơi, bày cuộc vui, bàn rượu. Mọi thứ trong nhà như chỉ dính vào cuộc sống Quán bằng lớp keo mong manh. Sẵn sàng tách lìa bởi một cái quẫy tay hay một hơi thở ngắn. Giữa đám bạn, chỉ Tường và Quán mới có điều giống nhau này. Điểm khác biệt giữa họ có chăng là tính ngăn nắp, sạch sẽ của một người đàn bà khác với sự bừa bộn, cẩu thả một người đàn ông độc thân. Cuộc sống của Quán ngược hẳn với mọi người. Nhất là Hoàng, sự kỹ lưỡng, cẩn thận đã thành nếp. Mỗi đồ vật của Hoàng được gắn với nó bằng hai chữ “cần thiết” và “chắc chắn.” Như hai thái cực, vậy mà gần nhau, trong đêm nay.

Không có một chai nước lạnh nào cả. Tường thất vọng đóng cửa tủ lạnh. Những lon nước ngọt thật là vô duyên lúc này. Anh thèm một ly nước thật lạnh, thật trong như ý nghĩ đã có. Một ly nước bình thường thôi, chứ không phải thứ nước đóng hộp, mua bằng tiền với đủ thứ sinh tố đang nằm trong tủ lạnh. Tiện nghi và văn minh đôi lúc cũng gây khó chịu cho con người. Như Tường, lúc này. Sự thèm khát giản dị, không đòi hỏi sự trao đổi bằng những đồng đô la xanh ngoét. Những đồng đô la tối cần thiết cho cuộc sống và con người đang sống tại đây.

Tường đến bồn rửa chén, rúc đầu vào. Miệng ghé sát vòi nước. Khóe môi chạm lớp kim khí, cảm giác lành lạnh lan vào da thịt. Tay đặt trên khóa nước, anh kéo dài phút chờ đợi giòng nước thêm một chút. Sẽ có những giọt nước như ý muốn trôi qua cuống họng, vào thân thể như ý muốn đã có. Trong trí Tường hiện lên cảnh sa mạc có từ những hình ảnh được xem qua phim ảnh và sách báo. Cảnh sa mạc Tường chưa từng sống, chỉ biết bằng kinh nghiệm trí óc. Terre des Hommes. Một cuốn sách đã đọc từ lâu lắm với hình ảnh của Saint Exupéry và người bạn của ông trong một tai nạn phi cợ Giữa sa mạc mênh mông, khô cháy chỉ có hai con người chơ vơ trong ý tưởng tìm sống. Những ảo ảnh, những thèm khát, những cam chịu của con người trong cái khát tuyệt vọng. Ào ạt những giọt nước mơ ước trong sự trống rỗng tuyệt cùng của cái khát. Nhưng không chết, định mệnh giữ họ lại để những giọt nước bình thường sống mãi trong ý niệm yêu thương cuộc sống. Tường chợt hiểu sự khoái lạc của lần tìm lại cái tưởng mất của con người đó.

Tường vặn nhẹ khóa nước. Một giòng nước trôi qua cuống họng. Cảm giác đã tưởng tượng được biểu hiện rõ ràng. Môi hết khô, cổ họng hết khan, đầu lưỡi thôi đắng... Cái khát lùi lại. Bụng óc ách đầy nước, anh ọc một ít nước ra khỏi miệng. Sự đầy ứ làm thành ngán ngẩm. Tường trống rỗng. Không còn ý niệm thèm khát hay hiểu được những điều vừa hình dung từ cảnh sa mạc đã đọc trong sách. Chẳng hiểu Saint Exupéry sau lúc vục đầu vào giòng nước đầu tiên để gặp cái no ứ có thấy sự trống rỗng này không?

Quay lại chiếc ghế với cơn lạnh toàn thân, Tường kéo chiếc chăn, đắp ngang bụng. Lưng dựa vào thành ghế, anh nhìn quanh. Căn phòng khách quen thuộc này Tường đã đến đây, ngủ lăn lóc trên mặt thảm, cuộn mình trên sopha đã bao lần – như đêm nay – sao đột nhiên xa lạ. Tưởng đã thân quen lắm rồi chứ. Thân quen đến độ có thể thấy được vết nứt của cái khung ảnh treo trên tường, trong bóng tối. Hoặc có thể hình dung được độ lồi lõm của chiếc ghế sô pha và biết rõ ràng nằm thế nào được thoải mái... Vậy mà từ sự trống rỗng vừa có, anh đột nhiên thành người lạ mặt. Nơi chốn này đâu phải của Tường? Anh chỉ đến rồi sẽ đi như đã đến và đã đi. Có mà như không trong khung cảnh này. Tường đâu có về đây như Quán đã về. Anh hụt hẫng trong ý nghĩ vừa có. Như bị thúc đẩy bởi một điều gì trong lòng, Tường bước ra cửa. Xỏ chân vào đôi dép nhật, anh mở chốt cửa thật nhẹ, lách ra ngoài.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 7

Đêm yên tĩnh với từng cơn gió nhẹ. Tháng tư của San Jose thật hiền lành. Cây lá thay da đổi thịt làm thành phố không còn vẻ trơ trọi, mà trái lại mang nét đằm thắm, tròn trịa như một cô gái vừa tắm xong sau giấc ngủ no đủ. Mùa xuân nơi đây đúng nghĩa là xuân. Tường khép cổng nhà Quán lại, con đường William đang trước mặt với khúc quanh dẫn ngang chiếc cầu nhỏ. Hai bên đường những cây cột điện tỏa ánh sáng vàng vọt, hắt lên các tàng cây những đốm sáng rung rinh theo từng thoáng gió.

Tường dừng lại trên cây cầu nhỏ, nhìn xuống. Khe nước tối om lẫn vào màu đêm. Anh cố tìm con đường nhỏ từ cái park bên kia đường chui ngang gầm cầu, dẫn đến khoảng mát dưới các bóng cây. Con đường vòng quanh giòng suối nhỏ. Thật đẹp và nên thợ Tường đã lang thang trên quãng đường này nhiều lần và cứ mỗi khoảng mát dưới một bóng cây đều dừng lại. Chẳng suy nghĩ hay làm một việc gì cả. Nhưng dừng lại, vẫn dừng lại để cuối cùng thấy sự khác biệt từ mỗi khoảng mát. Đã có lần anh hứa đưa Nhu đi lang thang tại đây.

– Anh vừa tìm thấy một con đường đất nhỏ.

– Có gì lạ không anh?

– Đẹp lắm. Dẫn từ một cái park, xuyên qua cây cầu nhỏ và uốn quanh con suối. Có những tàng cây cao ôm choàng lấy nhau làm con đường như chui qua các hang động. Và nắng rơi từng hạt xuống tay, xuống vai, xuống mặt đường. Nhấp nháy như mảnh thủy tinh vỡ.

– Anh làm thơ đó hả.

– Không. Anh chỉ muốn nói về con đường đất tình cờ tìm thấy ở đây. Và muốn đưa em đến, một dịp nào đó... Em sẽ thấy con đường còn thơ hơn cả thơ nữa.

Bây giờ con đường lẫn vào màu đêm. Cái vẻ thơ hơn là thơ mất tiêu. Chỉ còn bóng đen ôm choàng tất cả. Những bóng đen đậm kịt chen vào những bóng đen mờ nhạt. Không còn những hạt nắng rơi xuống như các mảnh thủy tinh, không còn những khúc quanh với các tàng cây ôm choàng lấy nhau, không còn màu đất đất đỏ nhạt nổi bật giữa sắc của lá... Như một cánh cửa đã đóng lại. Một cánh cửa sơn màu đen của đêm. Tường chợt thèm có Nhu bên cạnh để nói với nàng điều này. Hẳn nàng sẽ bảo “Bài thơ của anh đã thành hình ảnh của cánh cửa sơn đen kịt”.

Bằng những bước chân ngắn, Tường xuống cầu. Tiếng dép lê trên đường vang lên những tiếng “lép nhép” đục và buồn tẻ trong sự yên ắng của đêm. Tường nghe rõ ràng sự khác biệt từ lúc mũi chân đặt xuống đường bắt đầu âm thanh cho đến lúc nhấc gót lên để chấm dứt âm thanh. Dư âm kéo dài từ bước này nối liền sang bước kia. Đôi dép nhật dưới chân như sống dậy. Mỗi bước là một nhịp thở khác biệt. Dài, ngắn không đều như nhịp thở con người. Nhanh chậm cũng thế thôi, mỗi phút như một ngăn của cuộc đời. Tường chợt nhớ câu thơ của ai đó, đã đăng trong một tạp chí văn chương hải ngoại. Có phải tác giả đã viết về nhịp thở của đôi dép không? Và có đúng là nhịp thở của đêm. Như Tường, đôi dép của Tường trong đêm naỵ Nếu thế, đâu phải mình anh cô đơn.

Cơ đơn? Tường khựng lại khi hai tiếng này hiện trong trí. Cô đơn hay không cô đơn đây? Anh nhìn quanh, những căn nhà đã chìm trong giấc ngủ. Ở đó có hạnh phúc, có sự đầm ấm của những con người đang sống. Nếu không bằng một gia đình thì những con người này cũng có nơi để về. Còn Tường, Tường sẽ về đâu? Không một nơi nào để anh trở về. Đã lâu lắm tiếng về mất dấu trong anh. Đến và đi trong suốt thời gian tại Mỹ. Chưa bao giờ Tường thắc mắc về những điều này cả. Nhưng đêm nay, tại con đường này anh chợt có.

Về đâu chứ? Tòa soạn tờ báo với tấm đệm rách nát đâu phải là nhà của anh. Đó chỉ nơi ngưng lại sau thời gian làm việc. Để ngủ, để ăn, để nhậu, để làm tình... Khung cảnh hiu quạnh với các bóng đèn néon trắng đục. Vài cái bàn bừa bãi sách, báo, giấy, bút. Hai cái máy computer, một cái máy typesetting nhô đầu lên trên ba cái bàn. Như ba cái đầu người không óc. Tiếng” e e” của chiếc máy in pha với tiếng nhạc trong đêm như tiếng con nít khóc trộn tiếng rụ Chấm hết! Chỉ máy và máy sống quanh anh. Không một con người để gần gũi. Không một hơi thở để làm ấm không khí. Vậy đó! Tường đã sống một thời gian dài tại khung cảnh như vậy. Ra, vào, ngêu ngao hát, ngâm thơ giữa máy móc. Bài thơ này hay chứ hỡi máy typesetting? Câu hát này tình tứ phải không máy computer? Bức tranh này đẹp quá, đúng không máy photo copỷ Đã bao lần Tường đối diện những cái máy, lảm nhảm nói chuyện để cố gắng tìm lại chính mình. Rồi sợ hãi khi tỉnh giấc lúc nửa đêm. Lại ngắm nghía, rờ mó từng cái máy. Và tưởng tượng đến người chung quanh trong phút đó, để hiểu nơi chốn này không phải là điểm mình định đến.

Bỏ một nơi để đi là tìm một nơi để đến. Tường đã mất tất cả để đến nơi này hay sao? Một thế giới của máy và cô đơn. Nếu đây không phải là nơi mình tìm kiếm thì đây là nơi duy nhất mình tìm được. Tường tự an ủi như thế, nhưng vẫn có một điều gì đó bất ổn dấy lên trong lòng. Anh không thể tự mình đeo mặt nạ để đánh lừa chính mình như đã lẩn tránh mọi người chung quanh. Đêm nay, điều đó lại về.

Tường dừng lại trước hàng rào của một căn nhà. Một ngọn đèn bóng tròn treo phía trước cánh cửa được sơn nước sơn xám đang khép kín, nằm cuối con đường nhỏ dẫn từ cổng vào. Đầu lối đi là Tường. Cuối lối đi là cánh cửa đang đóng. Bên ngoài là thế giới yên lạnh và cô đơn. Bên trong là hạnh phúc và đầm ấm. Tường mới bắt đầu đứng nhìn lối vào từ bên ngoài mà cửa đã đóng kín bên trong. Không một ngõ nào cho anh tìm về hay sao? Tường thở dài bước đi khi điều mong ước đè nặng trong lòng.

– Mỗi buổi tối em lại nhớ và thương anh hơn.

– Sao lại buổi tối?

– Sau khi ăn cơm, cả nhà quây quần xem ti vị Đông đủ mọi người bao quanh em, em nhớ đến anh đang lủi thủi một mình tại tòa soạn.

– Anh quen rồi!

– Anh dối em làm gì. Một mình buồn lắm hả anh?

– Anh thèm một nơi để về.

– Em thương anh.

Phải! Tường thèm một nơi để về. Đã có lần anh thú thật với Nhu khi nói chuyện. Thèm một nơi nào đó để về. Gia đình chẳng hạn. Nghe thật đơn giản nhưng với anh lại là mơ ước. Tường đã thấy mình lạc lõng giữa không khí gia đình của bạn bè. Những con người dù rất gần gũi, rất thân mật nhưng sao xa lạ. Luôn luôn có một lớp vỏ bọc quanh. Lớp vỏ hạnh phúc cho mọi người và lớp vỏ cô đơn cho Tường. Anh khát khao tình cảm gia đình. Một cử chỉ săn sóc, một thái độ âu yếm dành cho người thân đã lâu Tường không được làm. Và đã dành tất cả những điều mất đó cho bạn bè và đám bụi đời. San xẻ, đón nhận bằng những gì mình có và mọi người có. Để sau cùng, còn lại một mình, mơ ước đó lại lớn hơn trong anh. Như đêm nay Tường thấy lại mình giữa những căn nhà hạnh phúc chung quanh.

Có tiếng động cơ vang lên từ xa, rồi ánh đèn lóe lên. Một chiếc xe đang chạy về phía Tường. Tiếng động cơ mỗi lúc một lớn khi ánh đèn sáng dần, sáng dần và cuối cùng là một chùm sáng hắt vào mặt, chói chan. Anh nhắm mắt khi chiếc xe vụt quạ Tiếng động cơ nhỏ dần rồi tắt hẳn. Đêm bị khuấy động rồi lại lặng yên. Khung cảnh như chưa có gì xảy ra. Chỉ là một chiếc xe ngược chiều chạy vụt qua như trăm ngàn chiếc xe ngược chiều đã vụt qua trong đời. Mất tăm như hòn sỏi vất trên mặt hồ, không để lại dấu vết gì sau những vòng tròn bị khuấy động, tan loãng trong thời gian ngắn.

Còn ba khoảng đường nữa sẽ đến ngã tư William và Fifth. Có nghĩa là còn khoảng gần ba trăm bước nữa Tường sẽ đến trước cửa rạp chiếu phim X và cái bar rượu. Ở đó sẽ có những thằng bụi đời không nhà nằm lăn lóc trên thềm xi măng. Không chừng lại có vài thằng bạn của anh. Những thằng bạn kỳ quái trong mắt mọi người mà đến giờ này Tường cũng chưa biết tên và ngược lại. Chỉ vỏn vẹn những tiếng “Men, Guy” khi nói chuyện. Còn câu chuyện? Vẫn sẽ là thứ chuyện quái đản trong lỗ tai mọi người. Những chuyện tình kỳ cục, phi luân mà anh đã nghe một cách bình thường. Những lần đưa nhau từng lon bia, chai rượu với bọn này anh đã làm. Chẳng thấy một khoảng cách nào cả. Luôn luôn là sự thoải mái. Ngồi phệt dưới thềm xi măng, bưng lon bia, tu một hơi, chửi thề vung vít khi kể và nghe chuyện... Đâu có gì khác biệt khi như đang ngồi trong một buổi tiếp tân hay một cuộc họp. Ranh giới không có trong anh khi nhìn những thằng bụi đời đủ sắc tộc hay những thằng người với một thứ bằng cấp, chức vụ nào đó trong bộ quần áo sang trọng. Bất bình thường hay từ bản chất Tường đã vậy? Cả hai câu trả lời đều không quan trọng đối với Tường từ cái nhìn tất cả đều là người.

– Anh không giữ gìn gì cả?

– Giữ cái gì?

– Chơi lăng nhăng, ai cũng chơi được, Mỹ đen, Mỹ trắng, Mễ, bụi đời... có ngày mang họa à.

– Nhằm nhò cái gì? Anh còn cái gì mà mang họa.

– Mấy người đó ghê thí mồ!

Đó là Quán và Tường khi nhắc đến bọn bụi đời.

– Tao không hiểu nổi mày.

– Gì mà không hiểu?

– Tại sao mày có thể chịu nổi cái đám đó?

– Tao thấy chả có gì khác biệt.

– Khác chứ sao không? Bọn nó lang thang, mang đủ tật xấu, tội ác, mày coi chừng.

– Có đếch gì phải coi chừng. Tao thấy mấy thằng đó chơi với tao hệt như bọn mày...

Đó là Vĩnh và Tường.

– Mày vừa vừa chứ.

– Sao?

– Đổ đốn vừa vừa chứ, hết người chơi rồi hay sao lại giao thiệp với những thứ không ra gì, mất tư cách thấy rõ.

– Cái gì mà mất tư cách?

– Bọn homeless, đầu trộm đuôi cướp, du thủ du thực...

– Sao mày biết là đầu trộm đuôi cướp?

– !!!

– Bọn nó chỉ thua tụi mày và những người khác vì không ăn khớp với vòng quay của xã hội này do hoàn cảnh, do khả năng, hoặc do một điều gì đó. Những lần chơi với tụi nó, đôi lúc tao còn thấy thoải mái hơn là tại một buổi dạ vũ với đuôi cà vạt lua...

– Mày cũng không khớp với cái vòng quay mà mày vừa nói!

– Tao không nói thế, nhưng tao thích làm vậy.

Đó là với Hoàng. Còn Nhủ Lòng Tường dịu lại sau khi nhớ lại những mẩu đối thoại với ba người bạn. Chẳng bao giờ Nhu đặt vấn đề với anh cả. Sự thông cảm đã có giữa hai đứa. Dù với Tường, Nhu chỉ biết qua những đoạn quá khứ tình cờ được kể lại. Đáng lẽ ba người bạn này phải hiểu anh nhiều hơn Nhu chứ? Ít nhất bọn nó cũng biết Tường là thằng bỏ nhà đi lang thang từ năm 14 tuổi và chuỗi ngày khôn lớn nằm ngoài gia đình. Như một thứ cỏ dại mọc trong vườn cuộc đời, anh lớn lên bằng đủ thứ tình thương. Từ một thằng đánh giầy cho đến một người con gái buôn hương tên Hoa. Tường sống, Tường đã sống bằng những tình thương đó. Và bây giờ, tại đây bằng tình thương của chính mình và mọi người chung quanh. Bất giác anh đưa tay lên túi áo trái. Cô bé bằng đồng thau của Nhu vẫn nằm ngoan ngoãn cạnh lồng ngực có trái tim đang đập.

Lại có tiếng xe phía sau lưng lúc Tường đến ngã tư đường Sixth và William. Bước chân đang đều đặn bỗng chậm lại. Ánh đèn phía sau hắt tới làm cái bóng của Tường dài ngoẵng rồi thu lại thật nhanh và khi chiếc xe vụt qua thì chụm dưới chân anh. Mắt Tường dõi theo cái bóng của mình. Dừng lại lúc cái bóng chui xuống phía dưới đôi dép, rồi mất biến. Anh đứng lại đúng lúc đó và tưởng như đang dẫm lên chiếc bóng của mình. Hình như dưới hai chiếc dép có vật gì đang cục cựa. Sự dấy động nhẹ nhưng truyền vào gan bàn chân. Tường cảm thấy vậy. Và có ý nghĩ nếu nhấc chân lên lúc này, chiếc bóng sẽ chui ra, dài ngoẵng trên đường. Cũng có thể nó ào ra bay mất vào đêm. Anh thích thú nhấc chân từ từ để chờ chiếc bóng ào ra. Bàn chân mở lên, mở lên rồi nhấc hẳn khỏi mặt đất. Chẳng có gì cả. Có thể chiếc bóng nằm dưới chân kia chăng? Tường lại cảm thấy có gì lúc nhúc dưới chân mình, và nhấc nhanh bàn chân còn lại. Vẫn chẳng có gì. Tường băng qua đường. Đó chỉ là ý nghĩ trong đêm.

Không có thằng bụi đời nào nằm trên thềm rạp chiếu phim X cả. Cái bar rượu cũng đóng cửa im ỉm. Khung cảnh vắng tênh, khác hẳn mọi hôm. Mới buổi tối, khi ngồi trên xe của Hoàng chạy qua đây Tường còn thấy tụi nó mà? Có thể đêm nay cảnh sát bố ráp khu này chăng? Nếu thế thì bọn nó ngủ đâu và đứa nào đã bị bắt? Tường chợt âu lo khi nghĩ đến cái án giết người của thằng Mỹ đen cao và tình trạng cư trú bất hợp pháp của thằng Mễ. Dám có sự không may xảy đến cho tụi nó trong khi anh ngủ như con heo chết tại nhà Quán. Nếu điều này thật sự đã xảy ra thì lỗi cũng tại Tường một phần... Tòa soạn tờ báo, nơi Tường ở vẫn là nơi trú ẩn của bọn nó trong những đêm cần thiết. Điều bất ổn dâng lên thành nỗi ân hận, anh nhìn quanh quất cố tìm một con người đang nằm co quắp trên thềm nhà nào đó. Nhưng vẫn trống không. Những thềm nhà lạnh băng và phẳng phiu như chưa từng có chân người.

Bây giờ đã có vài chiếc xe chạy qua lại. Những ánh đèn hắt từ mọi phía khi Tường bước nhanh về tòa soạn. Chiếc bóng vẫn gắn liền với anh. Tỏa ra, thụt vào khắp mọi hướng theo bước chân. Hết những đoạn đường với cái đầu trống rỗng, không có một ý nghĩ nào ngoài tâm trạng bất an, Tường về đến tòa soạn.

Quay một vòng khóa, Tường đẩy cửa bước vào. Phía sau lưng anh trời đã mờ sáng.

° ° °

Nhật ký tháng tư.

Thứ hai của tuần lễ thứ hai.

Tôi ghi lại những ý nghĩ trong đêm từ nhà Quán trở về. Ít nhất mình cũng gạn lọc được một số điều cho cuốn truyện đang viết. Đêm thường làm cho người ta thông minh hơn. Nhưng đêm cũng làm cho con người dễ cảm thấy cô đơn và tuyệt vọng. Nhân vật chính phải lạc quan để bước vào cuộc đời. Hắn không sống cuộc sống của tôi. Tôi vẫn nhớ điều này.

° ° °

Thứ tư của tuần lễ thứ hai.

Sau khi nói chuyện, ông chủ biên của tờ báo có vẻ ngạc nhiên về cách viết này. Đã có những câu hỏi được đặt ra về cuốn truyện khiến tôi khó trả lời. Quả tình lối viết này làm mọi người không tin tưởng. Nhưng biết sao? Tôi tin vào điều mình đang làm.

° ° °

Thứ bảy của tuần lễ thứ hai.

Sự có mặt của nhân vật chính trong đời sống thật thú vị. Tôi tìm thấy mình sau khi tìm thấy hắn. Như vậy, sự có mặt của hai con người giống hệt nhau tại một nơi, cùng một thời điểm, nhưng khác vị trí trong xã hội thì sẽ lạ hơn cả người lạ. Nếu như tôi bỏ con đường đang đi để sống như hắn hẳn là thú vị và có nhiều điều bất ngờ. Bố Nhu chẳng hạn. Ông cụ sẽ không còn xía vào chuyện hai đứa. Ít nhất tôi cũng thoải mái khi nghĩ đến một chỗ dừng lại... Nhưng để làm gì? Sống như hắn, cũng được đi, nhưng bấy giờ tôi có còn là tôi không? Hay sẽ biến thành một trong những mẫu người chung của xã hội. Và Nhu, nàng sẽ thế nào, khi tôi không còn là một thằng bỏ đi.

Đừng quên hắn chỉ là một con người do mình đẻ ra.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 8

151 miles là khoảng cách giữa hai người. Nhu đón Tường tại bến xe bus Sacramento.

– Anh mệt?

– Không. Anh ngủ được một giấc ngắn trên xe. Em chờ lâu không?

– Em mới đến khoảng 15 phút.

– Bố mẹ biết em đi đón anh chứ?

– Không. Em bảo nhà là em đi bác sĩ và shopping.

Tường theo Nhu đến bãi đậu xe. Một thằng Mỹ đen ăn mặc bẩn thỉu đến trước mặt anh.

– Tao cần gọi phone về nhà. Mày có thể giúp tao 25 cents?

– Được.

Tường móc túi lấy hai đồng 25 xu đưa thằng Mỹ đen. Sau tiếng “cảm ơn” nó quay lưng bỏ đi. Một bên áo của nó dính dầu xe, lem luốc từ vai xuống quá lưng. Nhu đứng chờ, cửa xe đã mở sẵn.

– Gì thế anh?

– Một thằng đen cần tiền gọi điện thoại.

Nhu mỉm cười.

– Anh tin?

– Nó bảo thế...

Họ rời khỏi bến xe bus. Con đường dẫn vào trung tâm thành phố thật đẹp. Hàng cây hai bên đường xanh ngát, tàng ôm choàng lấy nhau làm dịu đi cơn nắng tháng tự Những căn nhà khang trang nằm giữa khoảng sân sạch sẽ, đều đặn, ngăn nắp như món đồ chơi được sắp đặt bởi tay người có óc thẩm mỹ. Xe cộ chạy hiền lành theo tốc độ được giới hạn, chậm đến độ những cánh lá khô rơi xuống cũng được nhìn rõ ràng. Khung cảnh trông thích mắt.

– Con đường đẹp thật em ạ.

– Vâng.

– Hao hao đường Nguyễn Du ở Sài Gòn.

– Anh lại nhớ?

– Không nhớ, nhưng thấy giống.

Nhu mỉm cười, mắt vẫn chăm chú nhìn về phía trước. Lúm đồng tiền trên má phải hũm xuống bởi bóng mát của con đường làm lòng xe tối hơn.

– Anh nhìn gì vậy?

– Đồng tiền trên má em.

Mặt Nhu đỏ bừng, môi mím lại làm nụ cười biến mất.

– Mất rồi.

– Cái gì mất hả anh?

– Đồng tiền trên má em.

– Kỳ cục.

Nhu bật cười, xoay sang Tường khi xe ngừng tại một ngọn đèn đường đang đỏ. Mắt nàng nheo nheo và cánh mũi phập phồng.

– Sao em không đeo kính?

– Trông... già lắm anh ạ.

– Ai bảo?

– Mẹ và Đoan nói lúc em vừa lấy kính về.

– Đeo thử anh xem sao...

– Thôi...

Đèn bật xanh, Nhu đạp chân ga khi Tường nhìn qua khung cửa xe. Cảnh tượng trôi qua thật êm đềm làm những hỗn độn, rối rắm của cuộc sống San Jose như đã qua từ lâu lắm. 151 miles từ một thành phố đến một thành phố sao mà xa lắc. Ba tiếng đồng hồ cho một chuyến xe bus đến đây, như ba tiếng cho một lần tìm về sự an bình của tâm hồn.

– Chắc anh lên đây sống.

– Ở đây đâu có tờ báo nào.

Mắt Nhu có ánh tinh nghịch. Tường lắc đầu.

– Đâu nhất thiết phải làm báo.

– Anh sẽ làm gì?

– Rửa chén, lau nhà, bỏ báo Mỹ, bồi... Thiếu gì cách sống cho một con người tại Mỹ, nếu quả tình muốn sống.

– Vậy thì buồn quá!

– Có gì mà buồn. Không làm cái này thì làm cái kia. Mỗi công việc đều có một vị trí riêng trong xã hội. Sự khác biệt chỉ nằm trong khả năng và trình độ, nhưng tất cả những điều này đều khởi đi từ hoàn cảnh của từng người... Cùng một thế hệ, một diễn biến lịch sử chung nhưng có người là lính, là thợ lại có người là bác sĩ, kỹ sư v.v... Bọn anh, những thằng lính tốt dỉn trong số gần một triệu thằng lính của cuộc chiến vừa qua chả bao giờ mang mặc cảm khi đứng trước những kẻ hãnh diện vì bằng cấp, khoa bảng, chức vụ. Ít nhất, bọn anh cũng thông minh hơn họ để hiểu được thế nào là chỗ đứng cần thiết hoặc bị ép buộc của mình. Thế này nhé! Nếu không có một triệu thằng lính thất học vì đủ mọi lý do thì làm sao đẻ ra hàng loạt trí thức tại thành phố? Cay đắng hơn nữa là một triệu thằng này bảo vệ những thằng – mà trong đó là đa số, anh không nói tất cả – sẵn sàng nhổ nước bọt hay bỉu môi trước những thằng bị thất học. Tội nghiệp cho thế hệ của anh đã bị cuốn vào cuộc chiến bằng đủ thứ hoàn cảnh. Bỏ trường, bỏ lớp để cầm súng, rồi sang đến đây lại chơ vơ, lạc lõng... Bằng cấp: không. Nghề nghiệp: không... Lại phải mò mẫm để bắt đầu lại, trong khi những thứ bọn anh bảo vệ thì họ đã có sẵn những thứ khả năng, trình độ mượn từ mồ hôi, máu xương của người khác để tiếp tục cách sống... Mẹ kiếp! Anh xin lỗi đã chửi thề. Anh không vơ đũa cả nắm, nhưng anh đã gặp những thằng tốt nghiệp đại học và hậu đại học huênh hoang tại một quán ăn San Jose mà quên hẳn với những thứ có từ đại học và hậu đại học bọn nó đã làm được điều gì cho mọi người chưa...

Nhu im lặng. Xe qua con đường ngập lá và đang lên khúc quanh dẫn vào xa lộ. Tường chợt thấy ngượng vì những lời vừa nói trong lúc phẫn kích. Tại sao lại để tâm đến những việc chỉ đáng là những thứ râu ria, những thứ lẻ tẻ của cuộc sống. Nhất là hôm nay, buổi sáng đẹp và thành phố hiền lành đang cho tâm trạng an lành.

– Anh xin lỗi em.

– Đâu có gì anh.

– Đúng ra anh không nên giận thế, nhưng nhớ lại buổi chiều đó... Hà! Bỏ qua là hơn hết.

– Em hiểu anh.

– Cảm ơn em.

° ° °

Xe ngừng tại một quán ăn Việt Nam.

– Vào đây hả em?

– Vâng! Em sẽ bao anh ăn bánh bèo và chạo tôm.

Không khí trở lại tự nhiên. Tường theo Nhu vào quán. Người hầu bàn ra tận cửa đón và đưa họ đến một bàn gần cửa sổ. Sau tiếng “cám ơn” của Tường, anh ta bỏ đi. Nhu cầm tờ thực đơn in màu đỏ lên. Những ngón tay của nàng đã xanh lại càng xanh hơn. Sau một lúc, Nhu đặt thực đơn xuống bàn. Một tay chỉ vào hàng chữ in trong thực đơn, một tay đưa lên sát cằm với ngón áp út vỗ vỗ lên môi. Chiếc nhẫn vàng tây có khắc chữ “love” nằm trên ngón tay lấp lánh chút ánh sáng từ nắng bên ngoài. Tất cả đều nhỏ nhắn, phù hợp với vóc dáng Nhụ Tường chợt nhớ buổi tối Nhu bị “xét giấy” tại vũ trường Lido.

– Đi bên em, anh thấy mình già hẳn.

– Vậy em phải đeo kính vào.

– Đeo vào anh xem sao...

Nhu lắc đầu khi người hầu bàn quay lại. Tường gọi thức ăn. Người hầu bàn hí hoáy ghi chép. Cây bút nguyên tử trong tay anh ta lia nhanh trên mặt giấy những hàng chữ và những con số. Cây bút màu đen hiệu “Pilot” giống hệt loại bút Tường dùng khi viết. Anh liên tưởng đến những giòng chữ của một truyện ngắn. Số mạng của mỗi cây bút khác nhau, tùy theo hoàn cảnh của người cầm bút. Nhưng mỗi cây bút đều có một vị trí riêng biệt khi được dùng. Như đời sống của từng con người trong xã hội. Bất giác hình ảnh của quán ăn tại San Jose hiện về trong trí với những con người đã gây cho Tường sự phẫn kích lúc nãy.

Quả tình lúc ngồi nhìn những con người đó, Tường hoàn toàn không thấy khó chịu hay nóng giận. Chỉ thương hại và tội nghiệp bọn họ. Những trí thức khoa bảng quên hẳn mình là ai trong lúc hùng hổ chứng minh mình là ai. Bia và đồ nhậu dĩ nhiên phải có trên bàn để các khuôn mặt đỏ hơn và lời nói lưu loát, nhiều nhạc điệu hơn. Vài ông văn thi sĩ, dăm ông học giả, nghệ sĩ chiếm một bàn gần cửa sổ. Vung tay, trợn mép bàn luận những điều không đáng bàn một cách say sưa. Bắt đầu từ một buổi ra mắt sách với những lần dành chụp micro để nói. Thêm tí rượu vào làm máu nóng hơn, phê bình bạo hơn. Tất nhiên sẽ thành hai phe: bênh và chống. Ào ào với đủ thứ lý luận căn cứ vào sách vở và những thứ nhồi nhét trong đầu, không tiêu hóa được. Như hai đường thẳng song song không thể gặp nhau, cuộc tranh cãi kéo dài cho đến khi chấm dứt buổi ra mắt sách vẫn chưa chịu dừng lại. Bèn lôi nhau đến quán ăn. Bấy giờ Tường vừa vào, định ăn chiều.

Tường đã ngồi im theo dõi câu chuyện một cách ngán ngẩm. Chỉ ngán ngẩm thôi chứ không muốn gì cả. Mọi thứ đã thành quen thuộc đến độ nhàm chán. Rập một khuôn khi rượu và bia đã được đổ vào mồm các đấng này. Trong thái độ được đúc sẵn, ông học giả lôi câu chuyện sang vấn đề bằng cấp để khỏa lấp những sai sót của mình. Rất thách thức, ông học giả nói về trường lớp và sức học. Tường hơi nhột. Mẹ kiếp! Ba năm lính, năm năm tù, vài năm lang thang ở Mỹ để theo đuổi con đường của mình, anh chỉ có mớ bằng không thể xài được ở đây. Thứ bằng cấp lấy từ các quân trường và không có con dấu của trường đại học nào cả. Đã ngán, Tường lại càng ngán hơn khi ông nhà văn không chịu thua, đứng bật dậy, trợn mắt phun ra mảnh bằng tiến sĩ. Suýt nữa thì Tường bật cười. Từ một câu chuyện văn nghệ bị chuyển tông sang việc khoe khoang bằng cấp. Chả đâu vào đâu cả. Nhưng họ, bấy giờ, đang nghĩ là đã làm được điều gì lớn lao lắm. Họ đang quên vị trí của họ với những điều làm được.

Có vài cái nhìn khó chịu của đám thực khách chung quanh ném về. Đó là những con người bình thường đang sống tại xã hội này, và hiểu được họ đang đứng ở đâu, làm gì. Có thể một vài người là thợ lao động tay chân, có thể là một vài anh kỹ sư, hay vài ông bà đang hưởng trợ cấp... Còn quá khứ, chắc cũng rối chung với cuốn chỉ bị vò viên của thế hệ. Như Tường, như những con người đang trợn mắt, to mồm tại bàn rượu. Anh cảm thấy ngượng khi bắt gặp những cái nhìn đó. Và đột nhiên tội nghiệp đám người đang vong thân trong vòng gai của chính họ dăng ra. Cục cựa, dãy dụa tuyệt vọng khi con đường trước mặt tối bưng, ngược hẳn với dĩ vãng rực rỡ. Họ chỉ biết ngoái cổ nhìn lại phía sau lưng khi đời vẫn trôi trước mặt.

Vậy đó, Tường đã có ý nghĩ nhìn xuống dưới khi chứng kiến cảnh đó. Tưởng thế, nhưng hôm nay, rất tình cờ những điều đó đã thành lần phẫn kích. Cơn nóng giận bùng lên thật nhanh, anh không thể kìm hãm được.

– Anh sao thế?

– Nghĩ lại lúc nãy, anh thực tình ngạc nhiên. Trong cuộc sống này, tưởng mình yêu đời và người hết lòng, ai ngờ còn những điều nhỏ nhặt khác chen vào nếp suy nghĩ. Vậy ra, mình vẫn còn lấn cấn trong lòng.

– Rất nhiều điều lấn cấn chứ không ít đâu anh.

– Em nói đúng. Giữa ý nghĩ và hành động còn rất nhiều điều gây nên khoảng cách.

– Hãy nghĩ đó là những cái lẻ tẻ, như anh vẫn nói nhằm nhò gì ba cái lẻ tẻ.

– Những cái lẻ tẻ làm bực mình.

Người hầu bàn quay lại với khay thức ăn. Cây viết nguyên tử đã được giắt lên túi áo trắng. Nếu không có khay thức ăn trên tay, anh ta giống hệt một thầy ký cần mẫn, tận tụy suốt đời không đổi nghề. Dáng ốm, cao và lưng hơi cong. Một cặp kính cận vuông làm khuôn mặt có vẻ trí thức. Lại trí thức, anh lại sắp sửa quay về với những cái lẻ tẻ đó rồi. Ngồi xe bus 151 miles đến đây, đâu phải để nghĩ đến điều đó khi trước mặt là Nhụ Tường đưa Nhu đôi đũa.

– Ăn đi em.

– Vâng. Mời anh.

– Em điệu quá!

– Con gái Bắc Kỳ phải lễ phép chứ anh.

Nhu nhắc lại một kỷ niệm chung của hai đứa. Tường gật đầu.

– Em thành một cô nhỏ Bắc Kỳ chuyên nghiệp rồi đó.

Có thoáng vui hiện trong mắt trước khi Nhu cúi xuống. Những ngón tay của nàng vụng về khi cuốn bánh tráng.

– Để anh cuốn cho.

Tường đỡ lấy chiếc đĩa từ tay Nhu, nàng cười.

– Em cuốn vụng lắm. Chả ra làm sao cả. Lần trước đi ăn cũng phải nhờ người khác cuốn hộ. Bây giờ là anh, anh là người thứ hai cuốn cho em khi ăn món chạo tôm.

Bàn tay đang cuốn bánh tráng của Tường khựng lại.

– Ai là người thứ nhất?

– Bố em!

Giọng Nhu như pha lẫn tiếng cười. Tường thấy tai mình nong nóng. Bàn tay đang khựng lại được tiếp tục khéo léo hơn. Xong chiếc cuốn, Tường đưa lên ngắm nghía.

– Được không em?

– Anh khéo tay quá, hơn cả... đàn bà. Anh cuốn cho bao nhiêu người rồi?

– Em là người thứ hai.

– Ai là người thứ nhất.

– Bà ngoại anh!

Nhu bật cười. Tường lắc đầu.

– Anh không giễu đâu. Thật đấy. Nguyên thời nhỏ, anh sống với bà ngoại tại Ban Mê Thuột. Bố mẹ Ở xa, chỉ có hai bà cháu lủi thủi. Bà ngoại là người nấu ăn có tiếng tại Gia Lâm, Bắc Ninh. Anh “học nghề” từ hồi đó...

– Anh kể em nghe đi.

– Ăn đi đã.

Nhu đón lấy chiếc cuốn với tiếng “cám ơn anh” khi Tường bắt đầu từ những ngày thơ ấu tại Ban Mê Thuột. Câu chuyện lẫn vào bữa ăn. Có những con đường lầy lội dưới mưa từ nhà đến chùa Khải Đoan. Có những đêm hai bà cháu rang bắp, ngồi trong chăn ăn, kể chuyện khi cái lạnh bên ngoài thật dữ dội. Có những món ăn cầu kỳ bà ngoại đã dạy Tường cách làm và cả hai bà cháu đều không ngờ đứa bé mười một tuổi đến bây giờ còn nhớ. Có những trò chơi với đám bạn cùng lớp người Radé... Và những lần chơi chồng vợ với cô bé nhà bên cạnh. Trí nhớ đang rực sáng bằng kỷ niệm đột nhiên tối om. Tường nhíu mày cố nhớ. Cô bé nhà bên cạnh, cách một hàng dâm bụt... Tên gì nhỉ? Tên của người bạn gái thủa ấu thời lọt thỏm vào vùng sâu thẳm của quên lãng. Tường vỗ lên trán, ngưng ngang câu chuyện đang kể.

– Sao thế anh?

– Không... tên cô bé đó là... là...

Hình ảnh người bạn gái cách đây gần ba mươi năm hiện rõ mồn một. Khuôn mặt trái soan, tóc búp bê, mắt to đen, má lúm đồng tiền, thân thể ốm o, bàn tay nhỏ nhắn... Từng nét nhỏ, ngay cả màu áo xanh cô bé hay mặc cũng rõ ràng trong trí Tường. Bây giờ anh lại thấy rõ vết bùn lấm trên vai cô bé lúc chơi chồng vợ Ở sân sau nhà. Bàn tay có những ngón nhỏ nhắn thái, cuốn từng lá dâm bụt để bày cỗ. Màu xanh của lá, màu đỏ của hoa, chất nhờn của nhựa cây... tất cả rành rành trong trí. Nhưng tên cô bé đành chịu! Tường lẩm nhẩm đủ thứ tên con gái, cố tìm một âm quen thuộc để dẫn đến tên cô bé. Vẫn không được. Anh vỗ lên trán thêm mấy cái, ráng gợi lại những mẩu đối thoại ngày xưa, để tìm cái tên trong các câu nói. Nhưng lạ lùng thay, những câu nói trở về hoàn toàn thiếu chủ từ. Mất đầu, mất đuôi, ngược với hình ảnh nhận được thật đầy đủ trong trí.

– Chịu thôi! Anh không thể nhớ nổi cô ta tên gì.

– Có gì quan trọng không anh?

– Chả có gì, nhưng đột nhiên lại quên tên cô tạ Kỳ quái thật. Bọn anh thân với nhau lắm, mãi đến lúc anh về Nha Trang sống vẫn còn liên lạc với nhau. Như một người bạn thôi!

– Em đâu có nói gì?

Tường ngập ngừng sau câu nói của Nhu.

– Cho đến lúc cô ta lấy chồng anh vẫn nhận được thiệp cưới, dù bấy giờ đã đi lính và đóng quân tận Bồng Sơn, Tam Quan.

– Anh có buồn không?

– Buồn? Có em ạ! Anh thấy như vừa mất một cái gì quí lắm. Nhưng sau đó là mừng và lọ Mừng vì cô đã yên ổn, còn lo là không biết cô ta sẽ ra sao. Nhưng chỉ vài ngày rồi anh quên tuốt. Lính tráng mà. Gần gũi với cái chết và sự tàn nhẫn làm mọi thứ trở nên tầm thường... Thủa nhỏ, quả tình anh vô cùng lãng mạn, gần như yếu đuối nữa là khác. Chỉ cần một sự việc nhỏ nhoi nào xảy ra cũng đủ làm anh xúc động. Một con dế chết, một cảnh tung xe, hay cành hoa mai cắm trong nhà héo úa và bị vất bỏ sau mấy ngày tết cũng đủ làm anh buồn... Kỳ quá hả em?

– Đâu có gì anh? Đó là lòng nhân.

– Cảm ơn em đã nghĩ là lòng nhân mà không nghĩ đó là tính yếu đuối, bịnh hoạn của một đứa trẻ như mọi người hằng nghĩ.

– Mọi người nghĩ sai...

– Ừ thì sai như em... binh vực anh. Đến bây giờ, anh vẫn nhớ hình ảnh của con dế bị chết trong hộp sữa bò. Cái bụng hóp lại, hai cọng râu cong queo và đôi cánh khô, xác xơ chứ không còn mềm mại óng ả như lúc còn sống. Anh buồn mất mấy ngày em ạ. Hệt như lúc anh thấy mẹ anh vất cành hoa vào thùng rác. Lá còn xanh và đang ra lá mới, hoa cũng thế, cũng có những nụ hoa mai vàng vừa hé. Nhưng pha vào đó là những cánh lá đang úa và những xác hoa héo, rụng. Nhất là thời gian. Đã hết thời gian để chưng hoa mai, nghĩa là hết tết đó em. Phải vất bỏ. Anh ngơ ngẩn buồn khi nhìn thấy cành hoa mai bị bẻ gãy để nhét vào thùng rác... Buồn cười thật em nhỉ! Vậy mà chỉ sau mấy năm lính, mọi thứ thành tầm thường... Ngay cả người bạn gái thân nhất của ấu thời.

Nhu chia đôi đĩa bánh cuốn vào hai chiếc chén, đẩy một sang phía Tường. Đó là phần nhiều chả. Những miếng chả được Nhu xắp trên các khoanh bánh thật khéo, dù đã chiết bánh vội vàng. Tường nhìn sang chén kia, chỉ một miếng chả nằm chỏng chơ trên giá và rau. Thoáng cảm động dấy lên, Tường đổi hai chiếc chén.

– Em ăn chén này đi.

– Không...

– Không cái gì. Anh ghét... chả luạ.

– Cảm ơn anh.

Nhu đón lấy chiếc chén từ tay Tường và xẻ nhanh những miếng chả vào chiếc chén trước mặt nàng. Tường ngồi yên, nhận sự săn sóc đầy nữ tính của Nhu.

– Ăn đi em.

– Vâng!

Tường cầm đũa nhìn hai chén bánh cuốn được chia đều. Hạnh phúc chia đồng đều cho hai đứa. Hạnh phúc không được đánh giá quan trọng và to lớn tại đây. Chỉ là những miếng chả độ vài xu một miếng. Hệt như sự chia xẻ từ hai chén nhựa làm đồ chơi được đựng đồng đều lá và hoa dâm bụt thái nhỏ trong trò chơi đám cưới với Phương! Tường vỗ trán la lên.

– Phương!

Nhu ngẩng lên.

– Cái gì phương hả anh?

– Cô ta tên Phương. Cô bạn của anh hồi nhỏ.

Bây giờ trong trí của Tường tên và hình ảnh người bạn gái năm xưa hiện về rõ ràng. Những kỷ niệm cũ trôi lại từng nét, từng thời gian, từng nơi chốn. Tường trôi nổi với kỷ niệm và đưa mắt nhìn qua khung cửa sổ. Bên ngoài, nắng rực rỡ trên tàng cây xanh. Không gian của thành phố này đúng là an lành. Tâm trạng nhận được thật bình yên với người con gái trước mặt.

Tường quay vào bàn ăn. Người con gái trước mặt đang cúi xuống chén bánh cuốn. Bàn tay nhỏ nhắn với chiếc nhẫn có chữ “love” trên ngón tay áp út đang cầm đũa. Khuôn mặt thanh tú với lúm đồng tiền trên má phải khi cười. Đôi môi nhỏ hồng, hài hòa với hai cánh mũi xinh xắn. Khuôn mặt thân quen và thân yêu của Tường. Anh nhìn chăm chăm vào nàng với lòng thương yêu dâng tràn. Trong tâm trạng bồi hồi Tường thèm gọi tên nàng. Tên nàng? Mẹ kiếp! Là gì nhỉ? Anh hốt hoảng nhìn người con gái trước mặt. Rõ ràng tình yêu có giữa hai đứa, rõ ràng đã trăm lần nói chuyện và gọi tên. Rõ ràng là thân quen như hơi thở, như ý nghĩ của mình... Nhưng tên gì nhỉ? Tường ngơ ngác nhìn vào khuôn mặt nàng. Tất cả đều quen thuộc với nét dịu dàng. Nhưng tất cả cũng không nói lên một cái tên nào cả. Mồ hôi dấm dấp trong bàn tay, anh ngập ngừng.

– Em... em.

– Gì thế anh?

Người con gái ngước lên, ánh mắt vẫn hiền lành. Ngay cả ánh mắt này cũng không nói lên một cái tên nào cả.

– Em... đừng giận anh nhé!

– Giận gì anh... Cô ấy là bạn anh hồi nhỏ và chỉ là bạn như anh nói... mà có là người yêu cũ thì cũng đâu có gì.

Ánh mắt của nàng pha thêm nét bao dung. Tường quệt tay ngang trán. Những hạt mồ hôi đọng trên bắp tay kéo thành vệt dài làm những sợi lông bám sát trên da, trông bẩn thỉu.

– Không... không phải là Phương... mà là em...

– Em?

– Phải! Em tên gì?

Tường nói nhanh và chờ nét giận hờn của nàng. Nhưng không, sau thoáng ngạc nhiên nàng mỉm cười.

– Anh lại quên nữa?

Tường gật đầu, nàng tiếp vẫn trong nụ cười.

– Và lần này là tên em?

Tường lại gật đầu. Nàng gật gật cái đầu.

– Anh ráng nhớ xem sao.

Tường nhíu mày, cố nhớ. Nhưng đành chịu. Tên nàng cũng mất tăm, như tên của Phương lúc nãy, dù nàng đang ngồi trước mặt. Tường lắc đầu.

– Anh không nhớ nổi... em nói anh nghe đi...

Người con gái cũng lắc đầu, nụ cười trên môi biến mất.

– Anh không nhớ nổi thì ráng chịu. Chết thật! Đến tên em, người ngồi trước mặt mà anh cũng quên.

– Anh xin lỗi em!

Tường bối rối vỗ vào trán mấy cái. Sự đụng chạm giữa bàn tay với gò xương trán vang lên những tiếng “lộp bộp” bên ngoài và trong đầu. Hình như có nước nằm trong óc Tường. Anh chăm chăm nhìn nàng, ráng lục lọi trí nhớ. Người con gái cũng chăm chăm nhìn anh. Mắt hai người chạm nhau.

– Anh gặp em ở đâu?

Nàng hỏi. Tường nói tên một người bạn của hai đứa và căn nhà tổ chức buổi tiệc sinh nhật nơi họ gặp nhau lần đầu. Nàng gật đầu.

– Đúng rồi! Em của em là ai?

Tường nói tên Đoan. Nàng lại gật.

– Đúng rồi! Bạn của anh là ai?

Tường nói tên Quán, Vĩnh, Hoàng và Loan. Nàng tiếp.

– Còn ai nữa?

Tường nhắc đến thằng Mễ và hai thằng Mỹ đen.

– Còn ai nữa?

Nàng lại hỏi. Tường lắc đầu.

– Hết rồi em ạ!

– Anh tên gì?

Tường nói tên mình. Nàng mỉm cười.

– Vậy em tên gì?

Tường lắc đầu thiểu não. Không thể nhớ được điều cần nhớ lúc này, trong trí anh chỉ toàn là những cái tên, những con người không cần nhớ. Tường nhìn nàng thêm lần nữa. Lúm đồng tiền vẫn nằm trên má phải. Mắt lại chạm mắt nàng, anh ngượng ngịu cúi xuống. Trước mặt vẫn là chén bánh cuốn còn nguyên. Nàng đẩy chiếc chén đến gần Tường hơn.

– Ăn đi anh. Biết đâu sau khi ăn anh lại... nhớ em!

Tường sượng trân. Cầm đôi đũa cắm cúi ăn. Trong đầu rối tung những cái tên, những khuôn mặt của từng người nhưng tuyệt nhiên không có điều gì dính dấp đến tên nàng cả. Đến miếng cuối cùng, Tường từ từ nhìn lên. Hình ảnh đầu tiên anh nhận được là chén bánh cuốn đã vơi của Nhụ Tường mừng rỡ nói lớn.

– Em là Nhu! Tên em là Nhu!

Nhu mỉm cười.

– Anh... giỏi lắm! Thấy không, sau khi ăn xong chén bánh cuốn là anh nhớ em liền.

– Đó là nhờ chén bánh cuốn của em gợi lại.

– Thì cũng là bánh cuốn. Sau này, em phải mua sẵn vài ký bánh cuốn, để sẵn trong nhà, đề phòng lúc anh quên...

Hai người vui vẻ đứng dậy. Đến quầy trả tiền, Nhu quay lại. Vai nàng chạm vào ngực Tường, như đêm họ đi bộ tại hè đường San Jose.

– Anh hư lắm! Có tên em mà cũng quên. Để phạt anh, hôm nay em... sẽ trả tiền.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 9

Thảm cỏ nằm trong khuôn viên của một trường đại học. Bọc quanh là con sông nhỏ, lờ lững giòng nước đục. Một lối đi vòng theo con sông với hàng rào thấp làm thành hai thế giới riêng biệt, bên trong khuôn viên và cuộc sống bên ngoài. Họ ngồi dưới một khoảng mát. Mặt cỏ êm và mát rượi. Cơn nắng bao quanh như không hắt sức nóng đến. Nhu, tháo đôi giày đen đặt cạnh chiếc xách tay, ngồi hai tay ôm gối. Tường nằm cạnh nàng, ngước lên tàng cây bên trên. Một hạt nắng xuyên qua lá rớt xuống ngực Tường lấp lánh cạnh chiếc khuy áo. Khoảng cỏ như cắt một không gian riêng cho hai người.

– Bọn mình đang ở một thế giới khác.

– Anh lại mơ mộng nữa rồi.

– Gì mà mơ mộng, giữa hai đứa có gì ăn nhậu với người chung quanh.

– Điều đó thì đúng, nhưng đang ở thế giới khác như anh nói thì hơi ép.

– Anh cảm thấy thế và nghĩ thế.

– Đó chỉ là ý nghĩ.

– Thỉnh thoảng em vẫn bướng bỉnh.

– Bướng bỉnh chứ không mơ mộng.

– Đáng lẽ người mơ mộng phải em, em là con gái.

– Tại sao lại là anh ?

– Anh thua em.

– Em đâu dám. Và chẳng bao giờ em nghĩ và muốn hơn anh.

– Thế em nghĩ và muốn gì.

Mặt Nhu đỏ bừng. Tường tìm tay nàng. Sự đụng chạm trên nền cỏ xanh mát cho cảm giác âm ấm. Qua bàn tay Nhu, anh tìm thấy nhịp thở của nàng. Những cái đập của mạch máu truyền đi nhẹ nhưng rõ ràng. Tường nhận thấy nhịp đập của tim mình. “Bập, bập, bập” từ tay anh truyền ra và chạm vào nhịp “bập, bập, bập” từ tay Nhu truyền đến. Tường so sánh nhịp đập của hai bên và cuối cùng thấy đồng một nhịp. Rất khẽ, những nhịp đập từ tim truyền đến, qua thân, đến lòng bàn tay và hòa vào nhau. Dưới khoảng mát của tàng cây và bụi cỏ, Tường và Nhu đã tách mình ra cho nhau.

Đốm nắng rơi trên ngực Tường đã chuyển lên mắt trái. Anh nheo mắt trái, nhìn bằng mắt phải lên tàng cây. Lẫn trong lùm xanh của lá là những khe hở, xuyên suốt lên cao. Bầu trời xanh có những đốm vàng bám trên lá, rung rinh theo gió làm hình ảnh nhận được thật lạ lùng. Như một thứ sinh vật có hình thù kỳ quái từ phía trên đang ôm lấy Tường. Anh nhắm mắt lại, bỏ cảnh vật chung quanh để tìm lại nhịp đập của tim Nhu.

Bàn tay Nhu vẫn trong tay Tường. Hơi ấm từ da thịt nàng đã tăng độ nóng. Anh cảm thấy có lớp mồ hôi dâm dấp, tại khe giữa hai lòng bàn taỵ Nhơm nhớp, nhơm nhớp một cách khó chịu. Tường cố gắng đánh dạt cảm giác này bằng cách tìm lại nhịp đập chung trong thân thể của hai đứa. Nhưng vô ích, cảm xúc thật chỉ là những tia gai gai. Ý tưởng lãng mạn đã bị xua đuổi tàn nhẫn. Bàn tay Nhu cục cựa trong tay Tường, hẳn nàng cũng có ý nghĩ đó. Anh nới những ngón tay để Nhu rút tay ra. Một thoáng mát hắt vào lòng bàn tay khi tay hai người rời nhau. Thật dễ chịu khi cảm giác nhơm nhớp không còn.

Tường mở mắt. Bàn tay Nhu xoa xoa trên bắp chân. Hẳn nàng đang... lau mồ hôi. Bất giác anh cảm thấy buồn cười. Giữa hai đứa lớp vỏ màu mè bình thường từ lâu đã được tháo bỏ. Tường bật cười và nắm lấy tay nàng. Những hạt mồ hôi đã khô.

– Anh thương em.

– Anh giễu hoài.. Em...

– Thì thôi vậy, Đoan thế nào?

– Đoan và Hải dạo này thân lắm.

– Em không buồn?

– Anh nói chuyện dở thí mồ!

Tường lật người, nằm xấp xuống. Một vài cọng cỏ đâm vào khoảng da thịt hở phía dưới cổ áo, nhồn nhột. Hai tay anh lại nắm lấy bàn tay Nhụ Ngón tay có đeo nhẫn của nàng co lại, chữ “love” nổi trên da thịt. Tường xoa trên chữ “love”. Ngón tay trỏ lần mò theo từng đường chỉ trong lòng bàn tay Nhụ Đường công danh và gia đạo thẳng băng, không một vệt cắt ngang. Những đường chỉ tay giản dị và dễ hiểu như đời sống của Nhụ Tường lần theo đường sinh mạng của Nhu, đưa xuống sát cườm taỵ Nhu rụt lại thật nhanh.

– Nhột em...

Tường châm một điếu thuốc. Sợi khói từ đầu diêm tỏa nhanh trong không khí rồi biến nhanh, như chưa từng có. Nắng đã lên cao với độ gay gắt của ngày. Đã quá buổi trưa.

– Mấy giờ em phải về?

– Anh về 5 giờ nhé! Em đưa anh ra bến xe để kịp chuyến đó, xong sẽ về nhà.

Tường nhìn đồng hồ. Còn hai tiếng mười ba phút nữa để ngồi với nhau. Đoạn đường 151 miles với ba tiếng đi và ba tiếng về dài ngoẵng, chả bù với năm tiếng đồng hồ ngồi bên nhau sao mà ngắn. Thời gian cũng biết co giãn trong từng khoảng khắc. Anh cười vu vơ, búng điếu thuốc về phía trước.

Mẩu thuốc bay theo hình vòng cung, rơi xuống mặt con đường đang chói chan dưới nắng. Một sợi khói vương lên, tan nhanh khi đầu thuốc chạm vào lớp cát trải đường. Tường đưa tầm mắt xa hơn, qua khỏi những bụi cây, bên kia đường là giòng sông đang trôi. Màu nước bây giờ trong hơn lúc vừa đến, và nắng như xuyên sâu xuống lòng sông làm nét dịu mát của nước giảm đi. Sau một thời gian ngắn ngủi con sông đã thay đổi, nói chi là kiếp người. Tường lẩn vẩn thả ý nghĩ về một ngày nào đó, trong tương lai, khi không còn nhau. Bấy giờ liệu anh có quay lại đây với con sông, với thảm cỏ, với tàng cây này không ? Nếu có, bấy giờ anh sẽ nghĩ gì ? Chắc lại châm một điếu thuốc, hút rồi búng tàn về phía con đường khi ý nghĩ dật dờ những hình ảnh hôm naỵ Chỉ thế! Và chỉ thế là quá đủ cho một lần đến. Tường cảm thấy an tâm khi ý tưởng lãng mạn vừa thoáng qua.

– Em có thấy giòng sông đã đổi màu không?

– Trong hơn hả anh?

– Giỏi! Anh tưởng em không để ý, hóa ra ý nghĩ của bọn mình trùng với nhau...

– Anh lại sắp sửa giễu phải không?

– Anh cảm thấy thế.

° ° °

Nắng càng thêm gắt. Bây giờ cái nóng đã hắt vào khoảng râm của tàng cây. Mồ hôi anh dâm dấp sau gáy và sống lưng. Tường đứng dậy.

– Bắt đầu nóng rồi em ạ. Mình xuống mé sông tìm tí gió xem sao.

Nhu gật đầu, xỏ chân vào đôi giày, theo Tường về hướng sông. Con đường cắt ngang bãi cỏ một vệt nâu đỏ, nhỏ nhoi và bị lẫn vào những cọng cỏ mọc lan ra, như một con rắn uốn eó giữa thảm cỏ dẫn đến mé sông. Một cặp trai gái người ngoại quốc ngồi tại bụi cây, đang hôn nhau khi hai người đi ngang. Người con trai nghiêng đầu qua cô gái, mặt hướng về phía Tường, vừa hôn vừa nheo mắt với anh. Bàn tay anh ta rời lưng cô gái vẫy vẫy, mắt như có nụ cười. Tường đưa tay vẫy lại, bàn tay đưa lên với ngón cái và ngón trỏ vòng lại thành cái vòng tròn nhỏ. Bàn tay người con trai thôi vẫy và đưa lên ngón cái khi bốn ngón còn lại chụm vào lòng bàn taỵ Dấu hiệu number onẹ Nhu theo dõi cử chỉ của Tường, mặt nàng dần dần đỏ.

– Anh như trẻ con vậy.

– Gì mà trẻ con? Anh... chia xẻ hạnh phúc với họ chứ bộ.

– Kỳ cục.

– Em không thích?

– Làm sao mà thích nổi?

Tường nhún vai.

– Nếu là Quán, Quán sẽ huýt gió một cách thoải mái.

Nhu dừng lại, nhìn Tường chăm chăm, hai bàn tay cầm chiếc bóp áp chặt vào bụng dưới.

– Sao anh không huýt gió?

Tường lắc đầu, khoác tay qua vai nàng. Nhu hất tay Tường ra.

– Kỳ cục!

Tường bật cười khi Nhu bỏ đi về hướng sông. Người con trai đã dứt cái hôn. Anh ta cười cười đưa ngón tay cái chỉ xuống đất, sau khi thấy cử chỉ hất tay của Nhụ Dấu hiệu number ten. Tường gật đầu với anh ta và làm hành động y hệt như vậy. Nhu và cô bạn gái của anh ta đều không thấy những điều đó. Vẫy thêm một bàn tay với người con trai bằng dấu hiệu từ giã, Tường bước theo con đường Nhu vừa đi quạ Người con trai lại bắt đầu một nụ hôn mới. Bàn tay anh ta bám chặt vào lưng cô gái, lôi mảnh robe vén lên và làm thành nhiều vết nhăn đồng tâm từ các đầu ngón tay.

Họ ngồi xuống một bờ đá sát mé sông. Nhu tháo giầy và vớ, chân thọc xuống nước. Bàn chân nhỏ lập lờ dưới mặt nước, lay động theo từng cái quẫy chân. Những bọt nước nổi lên rồi vỡ thật nhanh.

– Mát không em?

– Anh dạo này thế nào?

Nhu không trả lời mà hỏi lại, Tường ngạc nhiên không hiểu nàng muốn nói đến điều gì.

– Thế nào là thế nào hả em?

– Anh thấy trong người ra sao? Ăn, ngủ, làm việc...

Nhu hỏi với giọng thật nghiêm, mặt hướng về phía sông. Tường càng ngạc nhiên hơn.

– Thì vẫn vậy... anh chả hiểu em muốn nói gì.

Nhu im lặng một thoáng rồi thình lình xoay sang Tường. Mặt hai người sát nhau. Tường thấy rõ từng sợi gân li ti dưới lớp da má của nàng.

– Anh đừng giận em nghe.

– Giận em? Điều gì chứ?

– Anh phải đi bác sĩ.

– !!!

– Dạo này anh... lãng đãng quá! Quên và nhớ lẫn lộn, anh... anh... nên coi chừng... Hôm nọ mổ, bác sĩ có bảo gì không?

Tường khựng lại ý định sẽ cúi xuống hôn nàng khi Nhu vừa nói xong. Quả như lời Nhu nói, đầu óc Tường dạo này lộn xộn vô cùng. Lan man từ ý tưởng này sang ý tưởng khác một cách vô định. Sự suy nghĩ hoàn toàn hỗn độn, không nhắm vào một vấn đề chính nào cả. Đang từ việc này nhảy sang việc khác. Chẳng vô tình hay cố ý trong khi nghĩ. Chỉ từ việc này nhảy sang việc khác một cách tự nhiên. Mới nghĩ điều này lại quên ngay để thay vào việc khác. Lại còn tật lãng đãng nữa chứ. Dễ quên và cũng dễ nhớ. Tường đập vào trán mấy cái, ngượng nghịu.

– Em nói đúng... Đầu óc anh dạo này kỳ quá.

Nhu thở dài, vất một hòn sỏi vào mặt sông. Một vệt nước bắn lên sau tiếng tõm. Hòn sỏi mất tăm.

– Anh dạo này có thấy gì khác không?

Tường lắc đầu.

– Anh vẫn viết đều chứ?

Tường gật đầu.

– Anh đừng uống rượu nữa nghe...

Giọng Nhu nhỏ dần và đứt quãng sau âm “nghẹ. ẹ. e... ” kéo dài. Bàn tay họ lại gặp nhau. Viên sỏi còn sót trong tay Nhu bây giờ nằm giữa lòng bàn tay của hai người. Mép sỏi cứng, nham nhám chạm vào da Tường. Viên sỏi như điều bất ổn chung cho cả hai.

– Anh sẽ đi bác sĩ.

– Bớt uống rượu nghe anh.

Tường gật đầu.

– Thuốc nữa. Hút ít đi nghe anh.

Tường gật đầu, cúi xuống. Cạnh môi Nhu trễ xuống, hơi thở rối hẳn khi mắt nhắm lại. Bàn tay họ vẫn trong nhau, nhưng viên sỏi đã rơi xuống mặt cỏ. Con sông, bờ đá và không gian ngập nắng tháng tư như rơi vào một thế giới nào xa lắm. Tường ngửi thấy mùi chạo tôm từ khóe răng Nhu.

Nắng dịu dần khi những thoáng gió từ mặt sông đưa lên mỗi lúc một nhiều. Chiều đã xuống khi những viên sỏi chung quanh Nhu được ném gần hết. Sau nụ hôn họ ngồi yên. Hơn một tiếng đồng hồ chỉ có những viên sỏi thỉnh thoảng được ném xuống mặt nước. Các vệt nước bắn lên và những tiếng “tõm” vang đến lúc từng viên sỏi chìm xuống đáy sông thành một nhịp đều đặn. Cả hai như nhỏ lại, lãng mạn giống những kẻ mới yêu lần đầu, im lặng bên nhau, giữa cuộc sống của một thành phố Mỹ. Cuối cùng Nhu đứng dậy, trong tay có viên sỏi cuối cùng của bờ đá.

– Mình về chứ anh.

– Em ném nốt viên sỏi đi.

Nhu lắc đầu, cất viên sỏi vào bóp. Tường mỉm cười.

– Đừng kéo dài phút lãng mạn với cuộc sống ở đây.

– Chẳng phải lãng mạn đâu... Nhưng em thích cất viên sỏi này. Mai mốt em sẽ cho anh làm quà ngày cưới vợ.

Họ quay lại bãi đậu xe, trên đường đi đã có nhiều người rời công viên. Đã sắp hết một ngày.

– Mau thật! Mới đây mà anh phải về... Năm tiếng đồng hồ như thoáng quạ...

– Anh lại làm thơ?

– Ca cải lương thì đúng hơn! Em không buồn hả?

Nhu đóng cửa xe, mở công tắc. Tường xoay sang phía nàng. Có vài giọt mồ hôi đọng trên khóe mũi của Nhu.

– Em mệt?

– Sao tự nhiên em thấy hơi nhức đầu...

– Lái xe được chứ?

– Được anh ạ.

Suốt quãng đường đến bến xe bus, hai người nói chuyện rất ít. Cuối cùng cũng đến nơi. Lúc ấy mặt Nhu tái hơn, những giọt mồ hôi lại đọng thêm trên vừng trán. Một vài sợi tóc ép vào da.

– Em có sao không?

– Chỉ thấy buốt ở đầu thôi anh ạ.

– Chờ anh một tí.

Tường bước nhanh vào trạm xe bus, len qua hàng người, tiến vội về phía quán ăn. Một người đàn ông đứng chận trước mặt. Anh dừng lại. Đó là thằng Mỹ đen ban sáng đã xin tiền gọi phonẹ Mẹ kiếp! Gì nữa đây? Suýt nữa Tường buột miệng chửi thề. Thằng Mỹ đen nhe răng cười, bàn tay bẩn thỉu gãi gãi lên đầu. Anh móc vội tờ giấy bạc một đồng, dúi vào tay nó mà không đợi lên tiếng. Thằng Mỹ đen hơi ngạc nhiên, lắp bắp tiếng cám ơn phía sau lưng.

Quay lại xe với ly Seven Up trên tay, Tường thấy Nhu có vẻ đỡ hơn. Những hạt mồ hôi trên trán và khóe mũi đã được lau và bờ tóc trước trán đã được vén lại.

– Uống tí nước đi em.

– Vâng, cảm ơn anh.

Tường mở cửa xe, ngồi cạnh Nhụ Uống xong ngụm nước, Nhu nhìn xuống đồng hồ đeo tay, nói giọng hốt hoảng.

– Anh vào ngay đi, 5 giờ 5 phút rồi đó. Mau lên cho kịp chuyến xe... chuyến sau đến 8 giờ mới có lận...

Tường nhìn vào trạm xe bus, người xếp hàng để ra xe đã gần hết. Xoay sang Nhu, anh nói nhanh.

– Còn sớm mà em, thường thường gần 6 giờ xe mới chạy...

– Thật chứ anh, sao bảng ghi giờ là 5 giờ...

– Ghi vậy thôi... anh đi hoài mà... 6 giờ xe mới chạy. Dư sức ngồi với em thêm nửa tiếng nữa.

Nhu tỉnh táo hơn, chuyền ly nước sang Tường.

– Uống đi anh.

Tường đón lấy ly nước từ tay Nhụ Bàn tay họ chạm nhau, bất giác Tường nhớ đến Quán và Hoàng. Trong đêm uống rượu vừa rồi, lúc chuyền nhau ly rượu bọn nó có chạm tay và nghĩ gì không. Anh cười một mình, đưa ly nước lên môi. Vị Seven Up chua ngọt thật dễ chịu.

– Anh cười gì thế?

Tường kể lại buổi tối hôm đó, Nhu nghe thích thú. Khuôn mặt nàng tươi tỉnh và khoẻ hơn khi dứt chuyện. Nhu lại xem đồng hồ.

– Em khoẻ rồi, anh vào là vừa. Đã 5 giờ 35 rồi đó...

– Em lái xe được chứ? Thật khoẻ chưa?

Nhu ngước lên, mắt long lanh tia cảm động.

– Khoẻ rồi mà, anh vào đi kẻo trễ...

– OK! Lái xe cẩn thận nhé!

– Vâng! Anh về vui...

Tường đóng mạnh cửa xe, Nhu gài số, bàn tay trái đặt trên vô lăng, bàn tay phải vẫy vẫy. Tường nhìn theo chiếc xe rời khỏi lề đường. Phía sau lưng anh, một chuyến xe bus vừa ra khỏi trạm. Hàng chữ “San Jose” của tấm bảng ghi nơi đến treo phía trên kính chắn gió lấp lánh sắc xanh trong nắng chiều.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 10

Bước vào trạm xe bus, Tường làm một con tính trong đầu. Còn hơn hai tiếng nữa mới có chuyến kế về San Josẹ Chọn một chiếc ghế sát góc tường, anh ngồi xuống. Thằng Mỹ đen lại đến trước mặt. Nó nhe hàm răng trắng ển ra làm một nụ cười.

– Mày chờ xe?

Tường gật đầu, chỉ chiếc ghế trống bên cạnh. Thằng Mỹ đen ngồi xuống.

– Mày có thuốc lá?

Tường đưa gói thuốc cho nó.

– Mày là thằng bạn tốt.

Suýt nữa thì Tường phì cười! Lại thêm một thằng Mỹ bụi đời ở thành phố này nhận anh là bạn. Lại là bạn tốt nữa chứ! Đời chưa hẳn là rắc rối và khó hiểu. Chỉ cần hai đồng 25 cent buổi sáng, cộng thêm 1 đồng và điếu thuốc là thành một thứ bạn tốt. Quả là chơi với bọn bụi đời xứ Mỹ này thú và giản dị hơn chơi với đám thành đạt của cộng đồng.

– Mày ở San Jose?

– Sao mày biết?

– Tao thấy mày xuống xe lúc sáng.

Ra thế! Anh là người được nó chiếu cố trong đám khách từ lúc vừa xuống xe. Khuôn mặt Tường có gì đặc biệt? Hay tướng anh có vẻ thích hợp với những thằng bụi đời? Tường thích thú gật đầu.

– Tao lên đây thăm bạn.

– Bạn gái? Cô gái nhỏ ngồi trong xe?

Sự thích thú trong Tường càng lớn hơn. Thằng Mỹ đen này cũng không đến nỗi ngu lắm. Biết để ý từng chút. Anh vỗ vào lưng nó.

– Mày đói không?

Thằng Mỹ đen gật đầu. Tường xoa lên bụng mình.

– Tao muốn ăn. Mày đi với tao chứ?

– Tại sao không?

Cứ kể theo cách nói chuyện thì hai người rõ ràng là bạn thân từ lâu lắm. Và tất nhiên, quán ăn trong trạm xe bus là nơi để tình thân này thành thân hơn. Cuối bữa ăn, thằng Mỹ đen đột ngột hỏi.

– Mày còn tiền không?

Tường làm một con tính thật nhanh trong đầu. Trừ đi 15 đồng 95 xu cho một vé xe bus về San Jose, anh còn gần hai mươi đồng. Tường nói con số còn lại với thằng Mỹ đen. Nó có vẻ mừng ra mặt.

– Mày đưa tao 10 đồng và đi theo tao.

Họ đứng dậy sau khi thằng Mỹ đen nhét tờ giấy bạc 10 đồng vào túi quần. Nó khoác tay qua vai Tường, thân mật như hai thằng đồng tình luyến ái.

Qua khỏi đường L, con đường nằm gần trạm xe bus, thằng Mỹ đen dừng lại.

– Mày đứng đây chờ tao.

Dựa lưng vào tường, Tường nhìn nó đi vào một con hẻm. Dáng cao, đôi vai khoẻ mạnh trong bộ quần áo bẩn thỉu của thằng Mỹ đen làm anh thấy vui vui. Tự nhiên mình có một thằng bạn nữa. Không biết nó đi đâu đây? Tường ngó mông ra con đường L trước mặt. Những hàng xe vẫn chạy hiền lành với tốc độ được giới hạn. Một vài người ngồi trên xe nhìn ra ngoài. Ánh mắt họ tình cờ chạm vào ánh mắt Tường. Anh mỉm cười gật đầu chào. Thỉnh thoảng nhận được một cái gật đầu, hay một cái chào lại của vài người xa lạ ngồi trên xe. Thành phố này dễ thương lạ lùng. Dễ thương từ khung cảnh đến những con người. Quen, vừa quen và chưa quen. Nhu, thằng Mỹ đen và những con người ngồi trên xe. Đâu đâu cũng là nét dịu dàng và cởi mở. Tường chủ quan trong ý nghĩ này chăng? Có gì quan trọng đâu? Hãy bình an mở mắt với cuộc đời thì sẽ nhận được sự an bình của cuộc đời đem đến. Trong ý nghĩ đó, Tường lại mỉm cười với một cô gái Mỹ đang lái chiếc xe thể thao ngưng tại đèn đỏ. Cô gái Mỹ không những mỉm cười lại mà còn vẫy taỵ Bàn tay nhỏ có những móng đỏ nhấp nhô sau khung cửa kính, và cái cười rực lên khi đèn bật xanh. Anh đưa tay vẫy theo khi chiếc xe đã chạy xa.

Thằng Mỹ đen quay lại, vừa đi vừa huýt gió. Tường búng tàn thuốc xuống hè đường khi nó đến cạnh.

– Mày chờ tao lâu không?

– Không có gì.

– Đi theo tao.

Nó khoác vai Tường, băng qua vài con đường và đến công viên chính của thành phố. Chọn một bờ cỏ nó kéo Tường ngồi xuống, móc túi lấy ra một gói plastic nhỏ đưa đưa trước mặt. Đó là một gói cần sa.

– Mày thích chứ.

Tường gật đầu. Thằng Mỹ đen gật gù quấn bằng bàn tay phải. Những ngón tay thô kệch trở nên khéo léo. Điếu thuốc được quấn giống hệt hình dạng một điếu thuốc rê của người dân quê miền Nam.

– Mày là thằng bạn tốt.

– Tại sao?

– Mày không sợ tao cầm tiền của mày đi luôn.

– Tại sao tao phải sợ?

Thằng Mỹ đen nhoẻn miệng cười. Hàm răng trắng ển đưa ra. Họ chuyền nhau điếu thuốc giữa công viên. Mùi khói khét bay phảng phất, những tiếng “lộp bộp” của hạt thuốc cần sa bị đốt cháy, nổ nghe thích thú. Đầu Tường nhẹ tênh khi chiều đang tắt nắng. Bên cạnh, thằng Mỹ đen đã nằm xoãi người trên thảm cỏ. Hai tay buông thõng theo thân hình, miệng ư ư? hát một bài cạ Tường nhìn đồng hồ, đã sắp đến giờ xe chạy. Khẽ lay nó, anh chống tay đứng dậy.

– Tao phải về, đã đến giờ.

– Được. Gặp sau!

– Gặp sau!

Tường quay lại trạm xe bus trong cảm giác bềnh bồng toàn thân. Đầu nhẹ tênh và miệng khô ran. Tường thèm một ngụm nước. Cái khát rất lạ lùng. Không khó chịu như lần say rượu ở nhà Quán. Cái khát lúc này không nằm ở đầu lưỡi, trong mồm hay dọc theo cuống họng. Cái khát lan toàn thân. Rồi cảm giác tê tê lan trong thân thể, tụ lại tại các đầu ngón tay và đầu ngón chân. Tường bước đi dập dờ.

Ngang qua một vòi nước công cộng, Tường gục đầu vào, mở khoá nước. Giòng nước ào vào cuống họng mát rượi, nhưng cơn khát không dịu đi. Anh uống một hơi no căng bụng. Xong, tắt khóa nước, lảo đảo đứng dậy. Một cuộn hơi dâng lên trong lồng ngực, Tường ngồi thụp xuống đường và phun ra giòng thức ăn trộn nước. Miếng hamburger nát bét trộn chung với rau, chạo tôm và bánh cuốn bốc lên một mùi chua chuạ Anh nhổ mạnh một ngụm nước bọt vào đống thức ăn lầy nhầy. Lại chúi đầu vào vòi nước. Động tác xúc miệng được làm thật nhanh, Tường vuốt qua mái tóc đang xõa xuống trán và rảo bước về trạm xe bus. Hai bên đường giòng người và giòng xe vẫn trôi bình thản.

Bằng những bước chân cao, thấp, nặng, nhẹ không đều, Tường dật dờ tìm về trạm xe bus. Và sau sự cố gắng tột cùng để làm những hành động mua vé xe, xếp hàng trong khi thân thể đang đòi nằm xoãi trên đất, Tường cũng ngả người được vào nệm ghế của chiếc xe. Anh nhắm mắt lại. Trong đầu có một cái gì đó quay quaỵ Nặng bên phải, nhẹ bên trái, rồi nặng bên trái, nhẹ bên phải... Mi mắt Tường dật dật trong khi những vòng tròn xanh đỏ bay phất phơ trong óc. Những ảo giác tạo thành cảm giác khoái lạc cho thân thể. Anh vuốt khẽ lên hai mi mắt, lòng bàn tay chạm vào sống mũi dâm dấp mồ hôi. Bàn tay đè lên mặt như nặng không tưởng được. Như một trái núi đè lên mặt... Tường thiếp dần trong những xúc cảm đó.

Một bàn tay to lớn đặt lên vai Tường. Anh mở mắt. Đó là thằng Mỹ đen. Nó nhe răng, vẫn nụ cười trắng ển.

– Tao xin lỗi.

– Gì?

– Tao tên Jack. Tao chưa biết tên mày.

Tường cười méo mó, nói tên mình. Thằng Mỹ đen đưa tay chào. Sau tiếng “bye” của nó, Tường lại thiếp trong cơn say.

° ° °

Sau ba tiếng dật dờ giữa cơn say và giấc ngủ, Tường tỉnh dậy lúc xe về đến San Josẹ Tường đi dọc theo đường Almaden. Hè phố vắng tanh người qua lại, đêm đã khuya nhưng quán cà phê Việt Nam nằm trên đường này còn mở cửa. Ngang qua khung cửa kính của quán cà phê, Tường tình cờ nhìn vào. Bên trong tối om với những ngọn đèn mờ nhạt. Không khí quán cà phê Việt Nam nào cũng như nhau. Bất giác Tường nhớ đến quán cà phê Cheo Leo và người nhạc sĩ ngồi rũ đầu trước chiếc đàn dương cầm.

Đến ngã tư Almaden và Santa Clara, Tường ngưng lại trước quán ăn Đắc Phúc. Cái quán cũ kỹ nhưng được các đấng văn nghệ sĩ lui tới thường xuyên. Đột nhiên câu chuyện giữa ông học giả đại học và ông nhà văn tiến sĩ xảy ra một chiều tại quán này hiện về. Tường nhìn qua khung kính, ngọn đèn vàng hắt xuống những thân ghế chồng lên mặt bàn thấy buồn nản. Khung cảnh im ắng và như chưa bao giờ có người lui tới... Vậy mà là nơi chốn hấp dẫn cho những người làm văn nghệ San Josẹ Một bữa ăn, một ly cà phê, một chỗ ngồi đủ để bắt đầu cho các câu chuyện râm ran tại đây. Không khí quán sống động từ 11 giờ đến hơn 6 giờ chiều với cái cười gần như khinh bạc của người chủ quán. Tường thọc tay vào túi quần, cười một mình khi nghĩ đến người chủ quán này. Lúc nào cũng một dáng vẻ bình thản và cởi mở với nụ cười nhênh nhếch dưới bộ râu mép. Ai vào cũng thấy thân tình và như quen biết từ lâu, bởi thái độ gần gũi của anh tạ Song song với nét thân mật đó là cử chỉ có vẻ như hờ hững làm khách thấy xa hơn. Sự pha trộn giữa hai tính chất cho người chủ quán một cá tính riêng biệt. Và với anh, luôn luôn là sự sòng phẳng để giữ tình thân... Tường tắc lưỡi bỏ đi khi một chiếc xe bus đậu sát lề.

Bên kia đường, quán ăn “To Go” của Mễ đã đóng cửa. Tường nhìn về cuối quãng đường. Một quán ăn của Mỹ còn đèn sáng. Anh ngạc nhiên nhìn đồng hồ. Đã gần nửa đêm. Sao lại mở cửa trễ thế! Tường lẩm bẩm một mình và tiến về hàng chữ Sizzler bằng đèn néon đang nhấp nháy. Bụng thấy đói, anh định băng ngang đường để vào thì cửa quán được mở. Một cặp trai gái dìu nhau bước ra. Dưới ánh sáng trắng đục của những bóng đèn néon được sắp thành chữ Sizzler, Tường nhìn thấy rõ ràng khuôn mặt của đôi trai gái. Đó là Vĩnh và Quán.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 11

Lễ Quốc Khánh được tổ chức tại công viên Roosevelt của thành phố. Tường đến sớm hơn giờ khai mạc gần một tiếng đồng hồ, nhưng thật ngạc nhiên, người đến tham dự đã đông nghẹt. Dọc theo các con đường cắt ngang đường Santa Clara như Nineteenth, Twentieth... không còn chỗ đậu xe. Quang cảnh nhộn nhịp nhưng trang trọng. Từng tốp người đứng chụm chung quanh một kỳ đài được dựng ở giữa công viên. Hàng quốc kỳ và các biểu ngữ chống cộng giăng hai bên, làm mọi người có mặt đều mang tâm trạng đang dự một buổi lễ quốc khánh trong nước. Cuộc biểu dương tinh thần chống cộng của cộng đồng người Việt tỵ nạn ở San Jose đã đạt một thành quả cao. Đủ mọi thành phần, tuổi tác. Mỗi người trên tay là một lá quốc kỳ bằng giấy được phát trên đường vào công viên. Tường cũng nhận được một lá cờ từ tay một cô gái trạc hai mươi, tóc xõa và có nét mặt dễ nhìn.

– Cám ơn cô.

Cô gái gật đầu và quay về công việc đang làm. Tường bước theo giòng người, để tâm tìm Hoàng trong đám đông. Họ đã hẹn nhau đến đây sáng nay, nhưng với tình trạng này thật khó lòng mà tìm được. Người và người lẫn vào nhau với đủ thứ y phục làm rối mắt. Tường vòng qua phía sau kỳ đài. Lẫn lộn trong đủ loại áo quần của mọi người là những bộ quân phục hoa rừng quen thuộc hiện lên. Hẳn đây là một số anh em trong hội Cựu Quân Nhân. Có đủ các binh chủng với trang phục riêng biệt. Màu nón đỏ của Dù, màu nón xanh của Biệt Cách 81, Thủy Quân Lục Chiến và màu nâu của Biệt Động Quân. Tường bồi hồi nhìn màu nâu xưa cũ với huy hiệu binh chủng trên quần áo của những người đàn ông. Có một điều gì đó dấy lên trong lòng làm thành từng đợt cảm xúc khác nhau. Hãnh diện pha trộn xót xạ Lạc quan lẫn với tủi thẹn. Mặt Tường nóng bừng như vừa uống xong một ly rượu mạnh. Anh cúi xuống, nhìn vào hai bàn chân của mình nằm trên đôi dép nhật. Cô đơn giữa những mũi giày trận u lên, tròn trịa ở mũi. Mười mấy năm mà ngỡ như hôm quạ Cũng một đôi dép nhật được xỏ vội vàng vào chân, lúc quân phục vừa được cởi bỏ vào ngày cuối tháng tự Súng đập gãy và nón vất xuống ruộng. Hối hả thay lốt rồi hoang mang tìm đường về nhà... Mười bốn năm mà hình ảnh còn sáng nét trong trí như hôm quạ Và hôm nay, Tường cô đơn giữa những người cùng binh chủng như chưa bao giờ là lính. Anh đã đánh mất anh từ lúc nào?

Tường nhìn đăm đăm vào chiếc phù hiệu có hình con cọp nhe răng trên nền vàng. Dấu hiệu này đã bao lần Tường đeo trên áo sao hôm nay xa lạ. Đó không phải hình ảnh cái đầu cọp in trên phù hiệu mà anh đã mân mê, chọn lựa để may trên bộ đồ bông, ngày đầu tiên về trình diện Bộ Chỉ Huy Biệt Động Quân hay sao? Hay không phải là hình ảnh đầu cọp mà Tường đã vì nó, nổi tự ái binh chủng lên bắn què giò một thằng thiếu úy Sư đoàn 22 bộ binh vì thằng này dám gọi đó là hình ảnh của con mèo nước tương, tại quán cà phê Thùy ở Tam Quan, Bình Định hay sao? Hoặc không phải hình ảnh đầu cọp, mà anh đã hãnh diện, ngắm nghía khi dạo phố trong lần về phép đầu tiên tại Sài gòn hay sao?... Tường ngơ ngác nhìn chiếc phù hiệu Biệt Động Quân trên áo người lính khi kỷ niệm kéo về trong trí. Lá cờ trên tay Tường đang nhẹ tênh bỗng chĩu nặng. Những hình ảnh cũ của ngày còn mặc áo lính tưởng mất, lại trở về với sự xúc động, lẫn vào thực tại làm Tường hụt hẫng. Anh nuốt nhanh một ngụm nước bọt, cố trấn tĩnh và định bỏ đi thì một bàn tay đập vào vai, từ phía sau. Tường quay lại, đó là một người lính cũ cùng đại đội ngày xưa. Trên người anh ta là bộ quân phục với chiếc nón nâu được cài ở cầu vai.

– Ông thày đi lễ?

Câu hỏi của người lính cũ, với hai tiếng “ông thầy” ngày xưa, được dùng thật tự nhiên như những lần gặp trước làm Tường xấu hổ. Không phải là lối xưng hô đầy mai mỉa. Tường biết rõ điều này. Với anh ta, bản chất giản dị và chân thành của người dân quê miền Nam vẫn còn, dù đã sang đến đây. “Ông thầy” là “ông thầy” không có gì là khinh bạc hay giễu cợt. Tự nhiên và bình thản như ngày còn chung đơn vị. Có thêm vào cũng chỉ là chút vui vẻ của tình thân tưởng mất nhưng tìm lại được. Dù bây giờ, đứng trên một cái nhìn nào đó, rõ ràng anh ta bảnh hơn Tường. Ban đầu gặp lại Tường hơi ngượng nghịu trước lối xưng hô này, nhưng trước sự thành thật và cởi mở của người lính, Tường quen dần và cuối cùng thì thấy bình thường như các tiếng xưng hô khác của mọi người. Và cũng với anh ta, lối xưng hô này tự nhiên như việc mặc lại bộ quân phục của binh chủng trong ngày lễ. Chẳng có gì phải e dè hay suy nghĩ. Tự nhiên như mọi hành động cần thiết để làm nên cuộc sống... Vậy cái còn lại của sự xấu hổ sau câu hỏi là sự ngạc nhiên của người lính. Rõ ràng anh ta nghĩ việc Tường có mặt tại đây quả là bất ngờ. Ông thầy đi lễ? Mẹ kiếp! Rất tự nhiên và cũng rất là không tự nhiên một chút nào hết. Làm như anh thuộc một sắc dân xa lạ nào đó.

Bất giác Tường nhìn lại mình. Chiếc áo xanh bỏ ra ngoài, chiếc quần nâu nhăn nhúm và đôi dép nhật thảm hại. Cả một sự bê bối và luộm thuộm hiển hiện giữa chốn này.

– Ờ... Ờ...

– Chắc ông thầy tới để viết bài?

Người lính lại hỏi và vui vẻ kéo tay Tường.

– Ông thầy tới đây với anh em, ông thầy lặn lâu quá rồi. Tới đây, tui giới thiệu với chi hội mình.

– Thôi... để bữa khác đi.

Tường rút tay lại, người lính ngạc nhiên.

– Sao vậy ông thầy? Anh em không à! Toàn là dân Biệt Động Quân tụi mình.

Tường lắc đầu, cố gắng lái sang câu chuyện khác. Người lính sau thoáng ngạc nhiên cũng xoay theo chiều Tường nói. Bản chất chân thật và giản dị đến độ vô tâm của anh ta làm Tường càng xấu hổ. Anh đã tự bỏ quên mình, lảng tránh mình từ lúc nào? Không còn nhớ nổi hay chính Tường không muốn nhớ?

Tháng tư, tháng tư... Tường lẩm nhẩm trong đầu những hình ảnh của các tháng tư cũ trong đời một cách mệt mỏi, khi người lính vẫn thao thao nói về công việc đang phát đạt với số khách sửa xe ngày một tăng. Tường gật đầu, Tường lắc đầu, Tường nói “ừ”, Tường nói “không”, theo diễn tiến của câu chuyện cho đến lúc có tiếng gọi tên người lính từ đám đông vang lên mới dứt tâm trạng dật dờ. Sau câu chào, anh ta bỏ lại Tường một mình.

Tường đứng lơ ngơ giữa đám đông như đã lơ ngơ trong cuộc sống từ bấy lâu naỵ Bắt nguồn từ ngày tháng tù đày với đắng cay, tủi nhục cùng cực hay bắt nguồn từ sự sống sót của lần vượt thoát đầy kinh hoàng. Ở đó, ở những nơi đó đã không còn các lằn ranh bình thường của cuộc đời. Nhân phẩm và liêm sỉ chỉ gói ghém trong ý nghĩ. Bản năng phản kháng hay buông xuôi nhận lãnh cái chết chỉ bằng sự bất lực trong tia nhìn. Nhân tính và thú tính không thể định mức trong khoảng khắc đó. Chỉ còn lại ý niệm thèm sống, khao khát được trở lại cuộc sống bình thường. Rất giản dị nhưng tưởng như không bao giờ thực hiện được. Để lúc đến chốn an lành mới giật mình, hiểu mình vừa sống lại, vừa tìm lại được những gì ngỡ rằng đã mất. Đời sống quấn quít trước mặt, sau lưng, lúc thức và ngay cả khi ngủ. Nâng niu từng khoảng khắc được làm người, trân trọng đón nhận từng thái độ, hành động của người chung quanh. Nhìn đời bao dung hơn và đem cả yêu thương gói vào cách thế sống. Những hào nhoáng cũ của một thời, những hạnh phúc, khổ đau riêng lẻ, những dằn vặt, tủi nhục tưởng sẽ thành oán thù chất ngất bỗng dưng tầm thường, nhỏ nhoi dần và mất hẳn. Quên lãng để mỗi nhịp thở, tia nhìn gắn liền vào thế giới chung quanh. Dè xẻn từng khoảng khắc thời gian như một gã nhà giàu bủn xỉn, đếm từng xu nhỏ, trả giá cuộc đời. Nhưng cũng rất hào phóng như một anh nhà nghèo tung hê tất cả những gì mình có vào cuộc đời. Tường lơ ngơ và Tường chăm chú với đời đến độ bỏ quên mình. Và bước ra khỏi sinh hoạt thường nhật, để nhìn ngắm mọi thứ với tâm trạng yêu thương và sợ hãi. Yêu thương bởi đã gặp lại những gì tưởng mất và sợ hãi bởi e rằng những điều đó lại mất đi... Và thế, chỉ mình Tường trong tháng ngày vừa qua như mình Tường hôm nay.

Người đến dự lễ đã đông. Chung quanh kỳ đài ngập người. Từng nhóm, từng tốp với đủ loại quần áo. Hoàng hẳn cũng đang đứng tại một nhóm nào đó. Với những người lính hoặc với những người cùng một hội đoàn. Chẳng ai lẻ loi và chỉ có một mình, với lá cờ mỗi lúc một nặng trĩu trên tay, như Tường. Tự nhiên anh cảm thấy ngượng cho mình và cho người chung quanh. Anh là ai, sao tại tự tách ra và bị tách ra khỏi các nhóm người. Sao anh không có một nhóm nào để đến, hay không có một nhóm nào gọi anh nhập bọn lúc này? Người lính cũ hẳn bây giờ cũng đã quên mất Tường như Tường đã quên mình là lính bao nhiêu năm... Vậy đứng đây làm gì? Anh cuốn lá cờ trên tay lại và rảo bước về con đường đất.

Ngang qua nhóm người đứng dưới gốc cây sát kỳ đài, Tường gặp Quán.

– Anh... đi lễ...

Suýt nữa Tường chửi thề! Sau người lính cũ là Quán với câu hỏi đó. Rõ ràng anh thành một sắc dân xa lạ.

– Em hôm nay trông lạ ghê!

– Lạ gì anh?

– Thiếu phấn son, và hiền lành như một cô gái vừa lớn

– Thì... thì nhập gia tùy tục mà anh.

Quán cười rạng rỡ. Quả tình cô bạn cũ hôm nay khác hẳn mọi bữa. Không một vệt son, không một kẻ chì, chỉ đôi hoa tai nhỏ xíu bằng vàng tây. Quán giản dị và hiền lành như chưa bao giờ biết đến những thứ mỹ phẩm. Tường ngắm nghía một lúc. Cô bạn cũ có vẻ hơi ngượng.

– Nhìn gì thế anh?

– Trông hay lắm. Chả còn dấu vết gì của một cô Quán từng trải, coi đời như pha, uống rượu như nước lạnh.

– Ghê... anh cứ làm như em là...

Quán tru môi nhõng nhẽo. Cạnh môi đưa ra, một vài nếp nhăn hằn trên mép. Cô bạn cũ của Tường tự nhiên thành lạ hoắc. Có nét gì đó trên Quán đã làm Tường thành thiếu tự nhiên và ngán ngẩm. Anh vẫn thích Quán của ngày thường với các loại mỹ phẩm trên người, với phong thái từng trải, với nét phóng túng hơn là Quán hôm nay với một khoảng cách. Khoảng cách không tự nhiên, khác đời sống vốn tự nhiên của hai người.

– Em đến đây với ai?

– Với anh Hoàng.

– Hoàng?

– Vâng! Anh ấy vừa chạy sang với mấy người bạn.

Hai bàn tay Quán vân vê lá cờ nhỏ. Vạt áo dài màu xanh ép trước bụng, chiếc quần đen bóng nhẫy dưới nắng, đôi giày mũi nhọn bằng da giả màu vàng... mọi thứ bọc quanh Quán khi thân thể lắc qua, lắc lại theo lời nói. Cứ như là một cô gái thẹn thùng khi nhắc đến tình yêu đầu tiên. Tường liên tưởng đến tối chủ nhật trước, lúc vừa ở Sacramento về, tình cờ thấy Quán và Vĩnh từ quán ăn Sizzler ra. Ngả ngớn, phóng túng trong hành động dựa sát vào vai Vĩnh lúc vòng tay của Vĩnh ôm ngang eo. Hai cô Quán của hai thời điểm thật khác biệt. Bất giác Tường cảm thấy khó chịu trước cử chỉ làm duyên của Quán. Anh quấn lá cờ giấy vào ngón tay trỏ.

– Anh kiếm Hoàng nãy giờ.

– Anh có hẹn với anh ấy?

– Ờ, nó rủ đến đây... chơi. Tìm mãi chả gặp, hóa ra nó đứng đây với em.

Quán ré lên cười, đưa tay đập vào vai Tường. Thái độ của Quán vẫn có vẻ thiếu tự nhiên.

– Đứng với em thì sao cơ! Anh thật là...

Tường cười gượng, gỡ tay Quán ra khỏi vai, lảng qua chuyện khác.

– Đông ghê Quán nhỉ?

– Vâng, Quốc Kháng mà anh.

Một lần nữa Tường phải nhìn lại. Quán nói hai chữ Quốc Kháng gọn lỏn, trơn tru như việc tham dự những buổi lễ là điều bình thường. Hệt như lúc trước Quán nói đến dạ vũ hay các loại mỹ phẩm. Thằng Hoàng này khá thật! Cảm hóa được một cô bạn ăn chơi cỡ Quán đâu có dễ. Hay tại tình yêu? Vừa thoáng qua ý tưởng này, hình ảnh Quán và Vĩnh trước cửa quán ăn Sizzler lại hiện về. Mẹ kiếp! Không thể hiểu nổi con nhỏ này. Hay Quán với Vĩnh chỉ đi ăn và bàn một công chuyện làm ăn nào đó. Nhưng làm ăn thế chó nào được khi hai đứa tình tứ như vậy? Tường nhíu mày nhìn Quán thêm lần nữa. Lần này anh tìm được một lá cờ vàng ba sọc đỏ nhỏ xíu, được khâu vội vào tay áo. Trời đất! Gì nữa đây? Tường chỉ vào lá cờ trên tay áo Quán.

– Cái gì đây...

– À.. à... anh Hoàng cho em hôm kia. Em vừa khâu tối qua, vội quá nên không được thẳng... Xéo xẹo hả anh?

Quán kéo tay áo cho lá cờ được thẳng thắn khi nói. Cả câu nói lẫn hành động vẫn trơn tru và tự nhiên. Lá cờ đã thành món đồ trang sức trong ngày lễ cho Quán. Tường mím môi cố nén nụ cười giễu cợt khi sự bực mình vừa dấy lên. Riết hồi chả ra thể thống gì cả. Tất cả đều là một trò chơi mới của Quán. Ham thích với sự mới lạ vừa khám phá. Anh chợt giận Hoàng. Tại sao nó lại kéo Quán vào sinh hoạt này. Rõ ràng chẳng thích hợp, nếu không gọi là lố bịch hay kệch kỡm nữa. Đây đâu phải là trò chơi dành cho những con người như Quán. Với Quán, chỉ là những cuộc vui, những lần rong chơi buông thả dưới ánh đèn màu của vũ trường, của dạ hội. Thằng bạn của Tường kỳ cục thật! Để làm gì vậy? Muốn biểu diễn với Quán về tinh thần đấu tranh, hay muốn biểu diễn với mọi người về tài cảm hóa một cô bạn nổi tiếng vô tâm và chịu chơi?

Quán vẫn tự nhiên qua từng câu nói. Trong sự khó chịu, Tường nghe loáng thoáng tiếng của Quán lẫn vào lời hát từ các chiếc loa. Lúc rõ ràng, lúc mất tăm thành không đầu, không đuôi. Có những tiếng quen thuộc mà Tường đã đọc, đã nghe từ các bài diễn văn được Quán nói xuông xẻ, mạch lạc như được học thuộc lòng. Tường ngạc nhiên nhìn chăm chăm vào miệng Quán. Cặp môi mấp máy, rộng hẹp theo âm điệu những tiếng phát ra. Liên tục và đều đều như được phát ra từ một cái máy. Tường nhìn vào mắt Quán. Cả tròng đen, tròng trắng lẫn con ngươi đều giữ một mức linh động vừa phải của cái nhìn bình thường. Đôi mắt của Quán không biết nói như miệng Quán.

Tường chán ngán, ngắt lời Quán.

– Anh về...

– Anh không đợi anh Hoàng.

– Bảo nó anh hơi mệt, phải về tòa soạn trước, có vài cú phone cần phải nói...

– Phone của Nhu?

Tường nhún vai.

– Có thể...

– Ai đưa anh về?

– Anh đi bus hoặc đi bộ cũng được. Càng khỏe chân.

Mẩu đối thoại giữa hai người làm Quán quên hẳn những điều đang nói. Rõ ràng những loại chuyện như vầy có vẻ thích hợp với Quán hơn. Tường thấy tội nghiệp cả Quán lẫn Hoàng trong buổi sáng hôm naỵ Sự khó chịu trong anh dịu đi đột ngột.

– Anh về trước. Tối có gì gọi anh, có lẽ anh ở tòa soạn nguyên ngày. Muốn đi Lido không?

Quán có vẻ vui hẳn.

– Đêm nay hả anh?

– Ờ! Anh có vài vé mời của ông nhạc sĩ thổi kèn vừa chọ Rủ Hoàng và vài người bạn nữa xuống đón anh.

– Em sẽ gọi anh.

– Ờ.

Định bước đi thì có tiếng gọi sau lưng, Tường quay lại. Đó là Hoàng. Hôm nay thằng bạn này thật bảnh. Diện một bộ complet và chiếc cà vạt mới toanh. Dưới ánh nắng, đôi giày nó bóng loáng.

– Ê! Đi đâu vậy?

– Định về. Chờ mày mãi...

– Tao bận một tí... Sao lại về? Ở lại dự lễ chứ, xong đi ăn với tụi tao.

Nụ cười tươi tắn trên môi Hoàng làm khuôn mặt bớt đi vẻ đăm đăm. Cả đến thằng này hôm nay cũng có nét thay đổi. Ngày lễ có khác. Tường xót xa trong ý nghĩ đầy mỉa mai. Ngay lúc đó anh nhìn thấy một lá cờ bằng kim khí, được gắn thay kim cài, trên cà vạt Hoàng. Ai cũng có vẻ lạ hết! Tường nhìn xuống đất. Mười ngón chân ngo ngoe trên đôi dép nhật trông thảm hại.

– Mày thấy sao?

– Sao là sao?

– Thành công đến độ không ngờ... Đông quá!

Hoàng nói với tất cả sự hãnh diện, như việc thành công của buổi lễ do một tay nó làm nên. Tường lại nhớ đến hình ảnh nó vung tay, múa chân tại buổi họp Cựu Quân Nhân hôm nào. Anh buông xuôi một câu.

– Ờ... Tao cũng nghĩ thế...

Hoàng xoa xoa hai bàn tay vào nhau, mặt hả hê thấy rõ. Tường thở dài nhìn quanh. Đồng bào đến mỗi lúc một đông. Lòng người sau mười mấy năm vẫn còn nóng rực, hướng về đất nước. Nhiệt tình này ẩn hiện trên từng khuôn mặt người đến tham dự. Rõ ràng buổi lễ thành công nhờ ở tấm lòng của đồng bào, chứ không như ý tưởng của Hoàng đã biểu lộ qua thái độ tự mãn. Tường đưa tay sửa lại cái kim cài có hình lá cờ trên cà vạt Hoàng cho ngay ngắn. Tội nghiệp cho thằng bạn đã lầm lẫn trong cái nhìn và bằng giọng nói dịu dàng hệt như vừa nói với Quán lúc nãy, Tường bảo Hoàng.

– Tao có chút việc phải về trước, không thể dự lễ được. Bọn mày ở lại, có gì liên lạc ở tòa soạn.

– Sao vậy?

– Thì đã nói có chút việc mà.

Tường xoay lưng bỏ đi lúc tiếng nói từ loa phát thanh báo còn năm phút nữa là buổi lễ bắt đầu.

Lần theo con đường đất dẫn ra đường Santa Clara, Tường gặp từng tốp người kéo vào công viên Roosevelt. Bước chân của người nào cũng có vẻ hấp tấp. Hẳn cho kịp giờ lễ. Anh đi chậm lại, nhìn từng người một. Ngang qua một cô gái xõa tóc, dáng nhỏ nhắn và trạc tuổi Nhu, Tường chận cô ta lại.

– Cho cô lá cờ.

Cô gái ngước lên. Đôi mắt đen, dịu dàng như mắt Nhu, có pha chút ngạc nhiên nhưng vẫn đón lấy lá cờ từ tay Tường. Cô gái mặt hơi đỏ, vết đỏ cũng lan từ mép tai xuống gò má hệt như Nhu đã đỏ mặt, nói lí nhí.

– Cám ơn ông... anh...

Tường mỉm cười tránh sang một bước, nhường lối cho cô gái. Bước ngang Tường bằng bước chân hơi rối, cô gái một tay cầm lá cờ, một tay đè lên vạt áo dài đang bị hắt lên trong gió. Chiếc áo dài cũng màu xanh da trời như áo dài Quán đang mặc nhưng người cô gái không có mùi nước hoa “Sweet Heart” như Quán đã dùng.

May mà có em đời còn dễ thương. Tường lẩm nhẩm câu hát và thầm cảm ơn cô gái. Bàn tay phải theo thói quen, đưa lên lồng ngực trái. Trong túi áo, cô bé bằng đồng thau vẫn ngoan ngoãn nằm yên. Đời vẫn đẹp với những người như cô gái xa lạ, như Nhu, như cô bé bằng đồng thau... Giờ này hẳn Nhu đang trong buổi lễ do nhóm sinh viên tại Sacramento tổ chức. Tường thấy tiếc tại sao không đến với Nhu hôm naỵ Ít nhất, nàng cũng có niềm vui và anh không gặp những điều kỳ cục, bất thường của hai người bạn. Tường hình dung đến buổi lễ của đám sinh viên đang diễn ra tại một thành phố cách San Jose 151 miles. Hẳn cũng có những lá cờ được giăng, cũng có những khuôn mặt trang nghiêm, cũng có những ánh mắt long lanh lửa nhiệt tình và các bài ca được cất lên từ lồng ngực những người vừa lớn, máu còn hồng, môi còn tươi, chứa chan hy vọng... Như tuổi trẻ khắp nơi, họ sẽ ào ào đứng dậy và tham dự vào con đường được chọn. Hà! Đã xa lắm, Tường của những năm mười tám, hai mươi, đốt tin yêu bằng nhiệt tình từ máu, từ tim... Tại sao anh không tìm đến không khí đó trong buổi sáng hôm nay để thấy thoải mái hơn? Tất nhiên sẽ không có những cái kim cài hình lá cờ trên cà vạt của các cậu thanh niên, chắc chắn sẽ không có lá cờ được đính vội vào áo dài của các cô thiếu nữ. Nhất là không có bộ vest và mùi nước hoa “Sweet Heart”.. Lại lẩn vẩn nữa rồi. Tường buột miệng chửi thề một tiếng, tách ra khỏi dòng người, băng ngang đường để vào tiệm phở Hiền Vương nằm xéo với công viên đang có buổi lễ.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 12

Đẩy cánh cửa quán ăn, vừa bước vào Tường đã khựng lại. Quán đông nghẹt. Khách ngồi kín các bàn. Anh định đi ra thì nghe tiếng gọi tên. Nhìn về phía đó, Tường nhận được Vĩnh và hai người không quen. Một người đàn ông và một người đàn bà. Anh ngần ngừ một thoáng rồi tiến về bàn Vĩnh đang ngồi. Vĩnh giới thiệu anh với hai người cùng bàn. Đó là một bà thi sĩ và một ông nhà văn của địa phương. Cả hai người, thỉnh thoảng Tường được đọc tên trên các tờ báo biếu trong vùng. Lại sắp sửa phiền đến nơi, anh kéo ghế ngồi xuống. Vĩnh nhìn Tường.

– Mày đi một mình?

– Còn ai nữa để đi?

Bà thi sĩ đột nhiên bật cười, hàm răng trắng bóng giữa đôi môi đầy son đỏ quánh, trông thật gợi dục. Trạc bốn mươi nhưng thân thể vẫn còn hấp dẫn, khiêu gợi. Ngực vun cao, cổ no tròn, cánh tay mũm mĩm với những sợi lông đen xoắn tít. Nói chung là bà nầy... xài được! Vậy mà bày đặt viết lách chi cho uổng của trời. Tường mỉm cười với ý nghĩ trong đầu và hoàn toàn không hiểu nụ cười của bà ta.

– Tôi có được đọc của anh.

– Vâng, cảm ơn chị. Tôi cũng có đọc của chị.

– Đọc gì ạ?

Bà thi sĩ õng ẹo hỏi lại, điệu bộ hệt như Quán đã làm lúc nãy. Tường ráng nhắc đến tên vài bài thơ của bà ta kèm theo lời nhận xét chung chung. Bà thi sĩ hình như có cảm tình với Tường nhiều hơn. Ông nhà văn ngồi cạnh chen vào.

– Anh viết nhiều ghê...

– Vâng, cảm ơn anh. tôi cũng có đọc của anh.

Ông nhà văn cảm động ra mặt, mắt hấp háy sau cặp kính cận. Tường tiếp tục bằng tên một bài viết của ông ta, đăng trên một tuần báo trong vùng, đã tình cờ đọc được. Câu chuyện đột nhiên trở thành thoải mái và vui vẻ. Chẳng có gì là phiền toái như Tường nghĩ. Đời dễ dãi thật! Chỉ cần vài lời khen đãi bôi là đủ xoa tay mãn nguyện, hài lòng với những gì mình có. Hệt như Tường đã thành thằng bạn tốt sau hai đồng 25 cents, một đồng bạc giấy và điếu thuốc, với Jack. Dễ dãi như vậy, tại sao mình lại không đem đến cho họ những phút thăng hoa? Sao lại quay quắt trong ý nghĩ để đời thêm rối rắm? Tường cảm thấy vui vui và lại nhớ câu hát, đã thoáng qua trong đầu, lúc cô gái mặc áo dài xanh vừa đi. May mà có em đời còn dễ thương. Quả là đời còn dễ thương với những con người.

Người hầu bàn đến với ba tô phở. Tường gọi thức ăn khi ông nhà văn rất ga lăng, lau đũa và muỗng cho bà thi sĩ. Vĩnh bảo Tường.

– Bọn tao ăn trước nghe.

Tường gật đầu. Bà thi sĩ lịch sự với giọng Bắc kỳ.

– Xin phép anh.

Tường lại gật đầu. Ông nhà văn người Nam kỳ, tính giản dị, không mời mà chỉ nhe răng cười rồi cúi xuống tô phở. Những ngón tay béo, tròn khoắng đôi đũa thật đều đặn. Rau, giá sống, thịt bò, bánh phở trộn lẫn với nước dùng loang màu tương đỏ. Cái hấp dẫn của tô phở được biểu diễn bằng hai cánh mũi phập phồng trên mặt ông nhà văn. Có lẽ những bài viết cũng không quan trọng bằng tô phở lúc này.

Phía bên cạnh, bà thi sĩ cũng vừa húp xong muỗng nước dùng đầu tiên. Chép miệng mấy cái để phân biệt vị mặn nhạt, bà thi sĩ cầm lọ nước mắm, dốc mấy cái vào tộ Áng chừng vừa đủ, bà để lọ mắm xuống bàn, cầm lấy đôi đũa đặt trước mặt. Bàn tay có đeo nhẫn kim cương khoắng đũa lên,đưa những sợi phở vào miệng một cách ngon lành. Tường nghe thấy tiếng “tóp tép” từ mồm bà thi sĩ lúc cục adam trôi lên, trôi xuống làm ót cổ phập phồng như người có mang. Tự nhiên Tường nuốt nước bọt và hiểu ngụm nước bọt không bắt nguồn từ tô phở. Trong anh có sự thèm muốn dấy lên. Tường đưa mắt xuống thấp hơn một tí, khoảng ngực hở của bà thi sĩ trắng ngộn. Trông được quá đi chứ? Có gì đâu phải ấm ức đến nỗi phải... làm thở Ít nhất hôm nay, tại đây, cũng có ba người đàn ông thích thú khi nhìn bà ta mà. Anh cảm thấy nong nóng trong người như vừa cắn xong miếng ớt hiểm.

Người hầu bàn quay lại, trên tay là tô phở. Sau tiếng “cảm ơn” của Tường, anh ta bỏ đi. Ông nhà văn rút đôi đũa, đưa Tường. Lại một tiếng “cảm ơn” nữa được nói. Ngày hôm nay, Tường phải nói cảm ơn hơi nhiều. Hy vọng những người nhận các tiếng “cảm ơn” đó sẽ vui vẻ.

Bây giờ cả bốn người đều cúi xuống với những động tác khoắng đũa, nhai, húp. Câu chuyện văn nghệ được tạm ngưng. Thi ca và văn chương đôi lúc không hiện thực bằng bánh phở và thịt bò. Nhất lại là thứ thi ca và văn chương làm cho bữa ăn mất ngon, nên tạm quên là đúng.

Nuốt xong miếng thịt cuối cùng, Tường đẩy tô phở về phía giữa bàn. Trước mặt anh, bà thi sĩ đã ăn xong. Vẻ no đủ, thỏa mãn hiện rõ trên khuôn mặt. Vài giọt mồ hôi đọng trên hai cánh mũi khi bầu má như phúng phính hơn. Một sợi tóc ướt mồ hôi bám vòng theo thuông cổ, lọt vào khe của cái ngấn thứ hai. Những hạt mồ hôi và sợi tóc ướt trông thật hấp dẫn và gợi dục. Tường lại nuốt nước miếng thêm lần nữa.

Vĩnh và ông nhà văn cũng đã bỏ đũa xuống. Rất tự nhiên, ông nhà văn xỉa răng một cách thoải mái. Hàm răng đưa ra khi cây tăm được ấn vào, hắt lên, hắt xuống tạo nên những tiếng “lách tách, lách tách” nghe ê mình. Có những hạt nước miếng và bã thức ăn bị bắn ra tứ phía. Vĩnh ngả ngửa ra phía sau như né những thứ đó. Bàn tay nắn lại gút cà vạt.

– Mày đi lễ?

– Định thế, bởi có hẹn với Hoàng. Nhưng sau lại không thích, tao bỏ sang đây.

– Có gặp nó chứ?

– Gặp. Cả Quán nữa.

– Quán? Quán cũng đi lễ.

– Ờ! Đi chung với Hoàng...

Mặt Vĩnh có thoáng ngạc nhiên rồi trấn tĩnh lại. Tường liên tưởng đến hè đường của quán ăn Sizzler, và một lần nó nhắc đến Quán tại cà phê Cheo Leo. Vậy là giữa hai đứa đã có điều gì. Nhưng điều gì là điều gì đây? Vĩnh đã có Loan và Quán đang đến với Hoàng. Tất cả đều là bạn bè và nằm trong vòng thân tình. Đâu có thể lộn xộn được? Tường ném thêm một hòn đá thăm dò.

– Quán hôm nay lạ lắm. Không phấn, không son, hiền lành trong chiếc áo dài xanh. Lại còn lá cờ may ở áo nữa... Cứ như là một con người không biết gì ngoài lòng yêu nước. Thằng Hoàng khá thật, “cảm hóa” con bé cái một.

Môi Vĩnh bậm lại, cặp kính trắng trên mũi như trễ xuống. Tường tiếp.

– Bọn nó rủ đi ăn nhưng tao từ chối... Tối nay mày rảnh không, đi chơi với bọn tao.

Vĩnh móc khăn tay ra lau trán. Bà thi sĩ chen vào.

– Đêm nay hả anh?

– Vâng! Chị đi chứ? Mời chi... Cũng toàn là bạn bè thân tình cả.

Bà thi sĩ móc bóp đưa Tường một tấm businesscard.

– Nhờ anh gọi theo số phone này. Tôi sẽ đến.

– Cám ơn chị, tôi sẽ gọi khoảng 8 giờ.

Tường đứng dậy, quay sang Vĩnh.

– Nếu đi, tối liên lạc lại.

Đưa tay chào, Tường đẩy ghế bước ra. Quán ăn vẫn đông nghẹt. Một tốp người đang chờ bàn trống để vào ăn. Có vài người quen mặt trong số đó, Tường ngó lơ và đẩy cửa đi ra. Hôm nay như vậy là quá đủ, Hoàng, Quán, người lính, cô bé chưa quen, Vĩnh, bà thi sĩ và ông nhà văn... Tường cần về tòa soạn để ngủ. Giấc ngủ sẽ là nơi ẩn náu cuối cùng của cuộc sống, như lời một ông bạn già đã nói.

Trong tâm trạng trống rỗng Tường đi hết con đường Nineteenth. Nắng, bóng cây, những ngôi nhà, xe cộ ngược xuôi không để lại một hình ảnh nào trong trí. Tường mệt mỏi và cô đơn. Sự trống vắng đeo lấy anh cho đến ngã ba William. Bây giờ Tường thèm có một người bên cạnh. Làm bất cứ việc gì. Uống rượu, hút cần sa, làm tình hay chẳng làm gì cũng được. Chỉ cần có người bên cạnh cho hết hôm naỵ Anh không muốn làm bạn với những cái máy lúc không khí rộn ràng đang bao quanh mọi người. Tường ngần ngừ đứng tại ngã ba một lúc rồi tiếp tục đi. Không thể quay lại buổi lễ với sự trễ tràng này. Anh thở dài nhìn về cuối đường.

Vẫn khúc đường lượn quanh cái park. Vẫn chiếc cầu nhỏ. Vẫn những tàng cây xanh ôm choàng lấy nhau. Vẫn những hạt nắng len qua lá, rớt xuống đường như mọi hôm. Nhưng sao lại cô quạnh và im lìm. Không gian của ngày cuối tháng tư bao quanh. Mười bốn năm, mười bốn lần tháng tư với những đổi thay ý nghĩ theo tuổi. Tự Tường đã lẩn tránh, lãng quên mọi sinh hoạt hay tự mọi người đã tách riêng Tường? Ý tưởng này lại trở về, như những hòn sỏi có góc cạnh, lấn cấn trong bàn tay gây cảm giác nửa khó chịu, nửa thích thú. Anh chờn vờn trong những bước chân băng qua cây cầu nhỏ và cái park.

Nắng đổ gay gắt xuống quãng đường Tenth và Eleventh. Giống như tiệm phở Hiền Vương, quán ăn Đà Lạt cũng đông nghẹt. Khách chờ bàn ăn đứng trước quán, gần cánh cửa ra vào. Có những cái robe, có những bộ vest, có những cái váy, có những cái áo pull may bằng vải đủ các nước đắp lên những con người đang chờ đợi. Tường xem đồng hồ, 12 giờ hơn. Hẳn buổi lễ Quốc Kháng đang tiếp tục và Nhu cũng đang trong buổi lễ của trường nàng. Ngày hôm nay, giờ này, có bao nhiêu người như Nhu, như Hoàng, như người lính cũ và như cô bé anh đã cho lá cờ? Tường lẩm nhẩm những con số áng chừng khi hàng người chờ vào ăn mỗi lúc một đông. Giữa những người này và tháng tư hình như chả ăn nhậu gì với nhau cả. Mình đứng giữa hay đứng ngoài hai hạng người này? Khó hiểu thật. Tường cười một mình, búng chiếc tàn thuốc xuống rãnh đường, cắm cúi bước đi.

Qua những ngã tư, anh đến trước căn nhà đổ nát nằm gần đường Fifth, nơi vẫn cùng bọn đen uống rượu trong khoảng sân xi măng. Vắng tênh không có một đứa nào cả. Hơi thất vọng, Tường tiếp tục về tòa soạn. Từ đây đến tòa soạn, gặp bất cứ thằng nào mình cũng sẽ rủ về. Tám tiếng đồng hồ chờ Quán và Hoàng quá dài, cần phải có một người nào đó bên cạnh.

Vừa băng qua ngã tư Third và William, Tường đã thấy thằng Mễ ngồi tại cầu thang tòa soạn. Nó đứng dậy.

– Tao tìm mày.

– Có gì không? Tao cũng đang cần mày.

– Hôm nay tao có tiền, sẽ ngủ lại với mày.

– Đi mua bia đi.

Thằng Mễ nhe răng cười, chỉ vào cầu thang. Tại bậc trên cùng, một thùng bia đã đặt sẵn. Tường cười theo và khoác vai nó. Mùi mồ hôi của thằng Mễ vẫn khét như mọi hôm.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 13

Nhật ký tháng năm.

Thứ ba của tuần lễ thứ ba.

Biến động tại Thiên An Môn, Bắc Kinh gây xôn xao trong cộng đồng. Tôi đã gặp những khuôn mặt béo hồng nhắc đến như nhắc một biến cố nào đó trên thế giới không ảnh hưởng đến mình. Như một thứ mốt thời thượng. Tôi cũng gặp những ánh mắt long lanh khi kể lại từng chi tiết của vụ biến động, với hy vọng về một sự đổi thay nào đó, và mang cả đất nước hay chính mình vào cuộc... Nói chung, đây là một tin nóng.

Tuần này tôi sẽ bàn với ông chủ biên của tờ báo để làm một số đặc biệt về vụ Thiên An Môn.

Hoàng và Quán đã thân nhau hơn. Hoàng bây giờ có vẻ tươi trẻ và ngược lại Quán chững chạc, am hiểu những điều không thể ngờ được một con người như Quán có thể hiểu. Chiều nay, hai đứa đến tòa soạn lúc tôi đang lay out một trang quảng cáo.

– Rảnh rang nhỉ.

Quán cười, hàm răng trắng đều đặn.

– Bọn em đâu bận rộn như nhà báo.

Hoàng ngồi lên mép bàn làm việc của tôi, chiếc quần Jean bó sát mông mới toanh. Thằng này bắt đầu thay đổi cách phục sức. Đỡ quê mùa, đỡ... dữ dằn hơn.

– Mấy giờ mày rảnh?

– Chắc phải 7 giờ hơn mới xong. Hôm nay phải đem báo đi in. Bọn sinh viên Trung Cộng bảnh thật.

Hoàng cầm tấm ảnh của bản tin lên ngắm nghía. Trong ảnh, những người trẻ tuổi đang đứng trước cổng Thiên An Môn với hàng biểu ngữ đòi dân chủ. Cuộc biểu tình đã cuốn hút được cả triệu người.

– Không biết bao giờ nước mình mới làm được như vậy.

– Chưa đến lúc đó thôi. Con giun xéo lắm cũng quằn.

– Ở Trung Cộng, họ làm được nhờ sự giao lưu văn hóa với Tây Phương. Sinh viên du học chủ động phần lớn. Còn mình? Du học qua Nga, Đông Đức là hết cỡ. Ở đâu cũng thấy sao, thấy búa liềm.

Quán xen vào. Những nhận xét của Quán làm tôi ngạc nhiên. Sự thay đổi quá nhanh, cô bạn cũ quan tâm và nhận định vấn đề thời cuộc một cách ngon lành, như đã hằng tham dự vào những sinh hoạt chính trị. Tôi đăm đăm nhìn Quán. Phấn son đã bớt, phục sức giản dị hơn... Hay là bọn nó yêu nhau thật? Tự nhiên hình ảnh Quán và Vĩnh trước quán Sizzler lại hiện về. Có một điều gì đó, xảy ra giữa bọn nó mà tôi chưa hiểu được.

Hoàng đặt tấm ảnh xuống bàn.

– Mày định viết gì về vấn đề này không?

– Viết gì là viết cái gì? Tao...

– Tao cái chó gì? Mấy thằng cầm viết như bọn mày, ít nhất phải có những suy nghĩ về việc này. Đâu lơ ngơ với ba thứ văn nghệ viễn mơ hoài được. Phải tham dự với cuộc đời chứ.

Tôi mở to mắt nhìn Hoàng. Vẫn cái tật hùng hổ, vén tay áo nhảy vào đời tư người khác.

– Mày có lý của mày. Nhưng đừng bắt chữ nghĩa phải mặc một cái sơ mi gỗ. Tao không muốn nói văn nghệ viễn mơ hay văn nghệ dấn thân ở đây. Nhưng mỗi thằng có một quan niệm viết lách riêng. Không thằng nào giống thằng nào được.

– Me...

– Mẹ cái gì? Mày đâu cầm viết mà hiểu được tâm trạng những thằng cầm viết. Hơn ai hết, bọn tao quí trọng hai chữ tự dọ Khi cầm viết, là chỉ có mình đối diện với chính mình trong vấn đề muốn diễn tả. Không có một phong trào nào, hiện tượng nào trói buộc nổi. Vượt lên trên, đứng ra ngoài những điều đó để đạt đến điều muốn viết.

– Nhưng phải khẳng định mình đứng về phía nào chứ?

– Tất nhiên! Đấu tranh? Solzhenitsyne đó, cũng chống cộng, cũng tố giác nhưng theo cách của ông tạ Đâu ai có thể bảo phải viết cái này, hay viết cái khác theo kiểu trại sáng tác của Cộng Sản được. Nếu được chọn, tao sẽ chọn Herman Hess chứ không phải Solzhenitsyne... Vượt lên cuộc sống hiện tại để thấy cái đẹp của cuộc sống, bằng lòng yêu thương không phải là một hình thức chống lại chủ nghĩa cộng sản hay sao?

Hoàng im lặng. Tôi nhún vai.

– Nhưng chưa biết chừng, tao sẽ dành một chương của cuốn truyện dài để nhắc đến vấn đề này theo cách của tao. Dù sao cũng là một biến cố cần ghi nhận.

Hoàng gật đầu cùng lượt với Quán. Tôi định nói với nó về số báo đặc biệt dành cho vụ Thiên An Môn nhưng lại thôi.

° ° °

Thứ bảy của tuần lễ thứ ba.

Bọn sinh viên Bắc Kinh quả là bảnh. Cuộc xuống đường đáng đồng tiền bát gạo. Cả triệu người hưởng ứng, tham gia và chính quyền cũng rúng động. Dân chủ nở ngay giữa lòng Cộng Sản. Thật ly kỳ hết chỗ nói. Tôi đã thích thú trong sự xúc động lúc theo dõi những diễn biến trên màn ảnh truyền hình và báo chí.

Ông chủ biên đã đồng ý làm một số đặc biệt về Thiên An Môn. Ông ta có vẻ mặn vấn đề này.

Hoàng đến tòa soạn sáng hôm qua, đưa tôi một bài viết về vụ Thiên An Môn. Cũng tạm được nếu không có những vấn đề đặt ra mà không có hướng giải quyết.

– Mày viết?

– Phải, nguyên buổi tối thứ năm.

– Được đấy.

– Được cái gì?

– Chấm, phẩy đàng hoàng không đến nỗi như các “chí sĩ” khác.

– Mẹ mày!

Tôi bật cười, rồi nghiêm mặt.

– Sao mày không thử đưa ra vài hướng để giải quyết những vấn đề được nêu ra.

Hoàng ngập ngừng, rồi thú thật.

– Tao... tao... không dám, bởi chưa thấy vững.

– Đặt vấn đề thì ai đặt chả được, cái quan trọng là lối giải quyết vấn đề. Nhất là trong một bài quan điểm như vầy. Nhưng thôi, tao sẽ đi vào thứ tư này, trong số đặc biệt về Thiên An Môn.

– Cảm ơn mày!

– Ơn nghĩa mẹ gì! Được thì đăng chớ bộ.

Tôi chửi đổng một tiếng và đâm ra khó chịu vì thái độ của thằng bạn này. Cần quái gì phải cảm ơn một thằng chủ báo hay tổng thư ký khi bài mình được nhận đăng? Tại sao không tin vào những điều mình viết là sẽ được đăng, sẽ phải đăng? Tôi cảm thấy hối hận vì đã không từ chối bài viết của nó. Ít nhất, tôi còn được nghe một vài lời vặn vẹo, châm chọc quen thuộc như khi nó bảo tôi là thằng bỏ đi.

Hoàng cũng cảm thấy ngượng trước cái nhìn soi mói của tôi. Nó đánh trống lảng.

– Mày nghĩ vụ này sẽ diễn tiến thế nào?

– Mày nghĩ sao?

Tôi hỏi ngược lại nó, cố tạo cho thằng bạn một không khí thoải mái và tự nhiên. Quả nhiên nó bắt được cảm hứng ngay lập tức.

– Tao thấy lạc quan vô cùng. Cả thế giới cộng sản rung động trong vòng mấy tuần quạ Nga, Ba Lan, Trung Cộng...

Hoàng thao thao nói về tình hình thế giới, hệt như những bài báo mà ông chủ biên đã đăng và tôi đã đọc. Không muốn làm thằng bạn cũ mất hứng, tôi ngồi yên nghe nó “thuyết trình”. Hoàng nói trơn tru, mạch lạc như tình hình thế giới đều nằm trong tay và trước mặt là bản đồ thế giới được mở. Sau cùng nó kết luận.

– Rồi sẽ đến lượt Việt Nam.

– Mày tin thế?

– Tin chứ, rõ ràng quá mà.

– Tao nghĩ không dễ dàng như vậy, bọn Tàu không dễ thua đâu. Gần trăm năm chứ ít sao. Cai trị một tỷ thằng khoái hơn là nghe một triệu thằng.

– Mày...

– Tao cảm thấy thế. Nhưng làm sao biết được. Để rồi xem sao. Mới có vài ngày chứ mấy? Nhưng dù sao cũng thấy vui hơn.

Tôi lấp lửng và trở lại công việc lúc Hoàng bỏ về. Cái truyện dài đang đăng từng kỳ trên báo đã tản ra nhiều mối. Nhân vật đã bắt đầu mất hướng đi. Như vậy là xong phần một. Tôi sẽ bắt đầu đi vào phần hai, có thể bằng ảnh hưởng của vụ Thiên An Môn.

Sáng mai, tôi đi Sacramentọ Nhu có vẻ không được khỏe trong thời gian này. Nàng nhức đầu liên tục.

Hơn tuần lễ nay không thấy thằng Mễ đến. Nó bị bắt chăng? Dạo này cảnh sát ruồng bố khu William hơi nhiều.

Bức tượng cô bé bằng đồng thau lại bị tróc thêm một mảnh sơn, ngay chùm tóc nhô ra của mái tóc demi garcon.

° ° °

Chủ nhật của tuần lễ thứ ba.

Nhu xanh lét vì nhức đầu và mất ngủ. Chúng tôi ngồi tại công viên nằm trước thủ phủ của tiểu bang California. Bên cạnh là những bức tượng đen, trắng. Câu chuyện ngắt quãng nhiều lần vì thái độ lơ đãng của Nhụ Nàng có vẻ mệt mỏi. Hai tiếng đồng hồ ngồi cạnh nhau mà Nhu ngáp đến chục lần. Tôi không khó chịu, chỉ thấy thương Nhu nhiều hơn. Đã mong manh lại mong manh hơn. Đã yếu đuối lại yếu đuối hơn nữa. Thương em mong manh như một cành lan. Cành lan của tôi bây giờ là cánh lan mất rồi!

Tôi không gặp thằng Mỹ đen tên Jack tại bến xe. Cả lượt đi lẫn lượt về.

° ° °

Thứ tư của tuần lễ thứ tư.

Số đặc biệt về Thiên An Môn được đón nhận không ngờ. Ông chủ biên có vẻ mãn nguyện. Mái tóc trắng của người đàn ông trên sáu mươi như sáng hơn. Bước vào nghề báo với tất cả tấm lòng nên những thành công được ghi nhận từ độc giả là điều ông quí nhất. Chỉ thế, và chỉ có thế là ước vọng của người chủ biên này. Giản dị nhưng chân thật trong hoạt động văn hóa. Tôi đã cảm thấy an tâm khi làm việc bên cạnh ông ta, dù đời sống vật chất thật hạn hẹp.

Buổi sáng hôm nay, tòa soạn bận rộn với những cú phone được gọi từ độc giả. Điềm tĩnh nhưng đầy cởi mở, ông chủ biên trả lời và giải thích từng trường hợp. Tôi và chị thư ký cũng trong tâm trạng đó, nhìn ông mà mỉm cười. Đời trăm vạn lối thăng hoa cho trăm vạn nghề nghiệp, thì buổi sáng hôm này là phút thăng hoa cho chúng tôi, tại tòa soạn một tờ báo Việt ngữ trên đất Mỹ.

Xong một cú phone của độc giả, ông chủ biên quay sang tôi.

– Thích thật chú nhỉ?

– Vâng, sáng nay thấy mọi người bàn tán tại quán cà phê, em khoái vô cùng.

– Cũng bõ công “cam khổ” của anh em mình.

– Ít nhất mình cũng không cảm thấy xấu hổ vì nghề nghiệp.

Chị thư ký bật cười trước niềm vui của hai chúng tôi. Ông chủ biên như trẻ lại trong phong thái, tuổi 60 mất hẳn qua cử chỉ châm một điếu thuốc.

– Trưa nay tòa soạn mình đi ăn mừng!

Ông chủ biên nói. Tôi gật đầu.

– Phở đi anh.

– OK!

Chị thư ký vẫn cái cười dễ dãi.

– Toà soạn mình nghèo thật, ăn mừng bằng một chầu phở.

– Nhưng đúng là mừng!

Chúng tôi phá ra cười sau câu kết luận của ông chủ biên. Niềm vui đến thật nhẹ nhưng đầy đủ. Rất ngây thơ nhưng cũng rất thực tế. Ít nhất hôm nay, chúng tôi cũng có hạnh phúc là đem lại cho người đọc những gì cần đọc. Chẳng cần phải đứng trước đám đông đợi những tràng pháo tay hay tẩn mẩn ngồi đếm từng xấp dollar xanh ngoét. Phút thăng hoa của người làm báo chỉ cần thế, là thế.

Tôi tin tôi hơn trong buổi sáng hôm nay, với những người đang đi cùng mình.

° ° °

Thứ năm của tuần lễ thứ tư.

Nhận phone của Nhụ Nàng vẫn bệnh nhưng thêm chứng tê tay và co giật phía thân bên trái. Tôi cảm thấy ngộp thở khi nhớ lại trường hợp ung thư trong một truyện ngắn của Mai Kim Ngọc.

Suốt buổi tối, tôi ngắm nghía cô bé bằng đồng thau. Màu sơn nhũ đã bị tróc nhiều mảng và nền nỉ xanh bắt đầu xổ lông. Những ngón tay tôi chạm vào mặt kim khí, tạo cảm giác nham nhám khi trong lòng có sự xúc động dấy lên. Nếu đúng cô bé đồng thau đã được làm phép như lời Nhu nói, thì xin Chúa cho nàng được bình yên.

Tôi bắt đầu tin vào Chúa rồi hay sao?

° ° °

Chủ nhật của tuần lễ cuối tháng.

Tình hình vẫn bất lợi về phía chính quyền Trung Cộng. Sinh viên đã được toàn thế giới có cảm tình và ủng hộ. Ngay cả 150 ngàn binh sĩ được đưa về để thi hành thiết quân luật vẫn án binh tại Bắc Kinh, không hoặc chưa lộ điều gì có thể gọi là đàn áp cả. Sinh viên dự định sẽ dựng một tượng Nữ Thần Dân Chủ cao hơn tượng Mao Trạch Đông tại Thiên An Môn. Đây là một điều đáng gợi đến.

Dư luận của độc giả sau số báo về Thiên An Môn vẫn còn ồn ào và kéo dài đến hôm naỵ Có rất nhiều đề nghị, bài vở được gọi qua phone và gửi về toà soạn. Ông chủ biên gợi ý muốn làm một số thứ hai về vấn đề này. Nhưng làm thế nào? Đó mới là vấn đề được đặt ra. Không thể võ đoán được chính quyền Trung Cộng sẽ có thái độ nào. Đã mấy chục năm, mầm mống của chế độ đã ăn sâu, không dễ gì nhượng bộ một cách dễ dàng được. Nhưng nếu không nhượng bộ thì thế nào? Một cuộc đàn áp sẽ được làm trước mũi dư luận thế giới chăng? Không thể hiểu được. Tôi hoàn toàn mù tịt về vấn đề chính trị, và thú thật với ông chủ biên.

– Em chỉ cảm thấy sự việc không thuận lợi như mọi người đều nghĩ đâu.

– Chú căn cứ vào điểm nào?

– Căn cứ? Em mù tịt nhưng chỉ cảm thấy như vậy.

Ông chủ biên cười dễ dãi.

– OK! Mình cứ từ từ xem sao. Nhưng dù sao cũng nên đi một số bài của độc giả, thân hữu gởi về trong vấn đề này. Chú nên đọc kỹ.

Tôi im lặng định từ chối việc đọc kỹ mà ông chủ biên vừa nói. Thật tình là tôi không khoái đọc những bài báo kiểu “đón gió” với một số từ ngữ va chạm nhau kêu loảng xoảng bằng những bài thơ, bài phê bình văn học hay truyện ngắn. Nhưng công việc... Tôi ráng gật đầu khi nghĩ đến lá thư viết dở dang cho Nhu còn nằm trên bàn. Không “ráng” sao được khi nhiệt tình của ông chủ biên như vậy? Hôm nay chủ nhật, là ngày nghỉ mà ông vẫn đến bàn về vấn đề này. Tôi nhìn mái tóc bạc trắng của ông, cười gượng.

– Vâng... Em sẽ chọn cho số báo thứ tư tới.

Vậy là mất toi một buổi tối để đọc kỹ.

° ° °

Thứ hai của tuần lễ cuối tháng.

Suốt buổi sáng tôi ngủ vùi, đến hơn 12 giờ trưa mới dậy. Thân thể mệt nhừ, rời rã như sắp chết. Tôi không muốn làm gì cả, dù công việc còn đầy ra. Chưa bao giờ tôi thấy việc làm báo của mình lại ngán như vậy.

Đêm qua đọc lại những chương đã viết của cái truyện dài, tôi vẫn thấy tôi còn lẩn quất dưới bóng nhân vật chính.

Nhu khóc trong điện thoại sau câu nói “Em tự nhiên sợ sệt và cảm thấy cô đơn. Ngay cả lúc cầu nguyện. Chúa cũng bỏ em sao anh?” Tôi bóp chặt cô bé bằng đồng thau trên tay khi có ý nghĩ nàng không còn trong cuộc sống.

Chúa của một người yêu Chúa như Nhu mà cũng còn khoảng cách với nàng hay sao? Như vậy cô bé bằng đồng thau có còn ý nghĩa gì khi tôi bỏ trong túi áo trái, gần trái tim? Tôi bắt đầu nghĩ đến Chúa nhiều hơn. Những vấn đề về Chúa được đặt ra trong trí tôi có phải khuynh hướng đưa tôi gần đến người? Ngay cả sự hồ nghi về người.

° ° °

Thứ ba của tuần lễ cuối tháng.

Sinh viên đã mở tấm vải phủ bức tượng “Nữ Thần Dân Chủ.” Bức tượng được tạc phỏng theo tượng Nữ Thần Tự Do tại Hoa Kỳ. Qua màn ảnh truyền hình, tôi thấy bức tượng trông giống bức tượng cô bé bằng đồng thau của Nhụ Tự do và tình yêu hòa lẫn nhau trong ý nghĩ tôi chăng?

Hoàng khoái chí khi thấy bức tượng cao hơn tượng Mao Trạch Đông. Ngồi cạnh tôi, nó thao thao “thuyết minh” theo từng diễn biến trong màn ảnh truyền hình. Tôi nghe loáng thoáng từng câu nói của nó. Trong trí tôi, bức tượng Nữ Thần Dân Chủ bây giờ lại có nét hao hao giống Nhu.

Nếu không còn Nhu trong đời tôi sẽ làm gì để giữ được hình ảnh của nàng? Trong tôi chợt có ý định mới cho cuốn truyện dài đang viết. Tại sao không tạo một nhân vật nữ, có hình tượng của Nhu để làm người yêu cho nhân vật chính. Nên lắm chứ! Nếu đem được Nhu và những điều nàng có vào nhân vật nữ đó... Ít nhất, Nhu vẫn còn, mãi còn trong tác phẩm. Tôi mỉm cười một mình ghi nhận ý nghĩ đó vào trí khi buổi trực tiếp truyền hình từ Thiên An Môn chấm dứt.

Hoàng tắt máy truyền hình lúc màn ảnh hiện ra một cô gái mặc bikini quảng cáo cho thứ nịt vú mới.

– Đã quá hả!

Tôi giật mình.

– Đã chứ sao không, mấy con nhỏ quảng cáo trên ti vi Mỹ toàn là tài tử bạc triệu không đó. Đã thì đã vậy thôi, chứ tàn đời bọn mình cũng không rớ tới được.

Hoàng đăm đăm nhìn tôi, chửi thề một tiếng trước câu nói.

– Vậy là mày chẳng để ý gì cả.

– Để ý cái gì? Tao nói không phải sao?

– Sư mày... những điều tao nói là khúc phim về vụ Thiên An Môn vừa quạ Đâu dính gì đến cái nịt vú và con nhỏ tài tử.

Tôi ngượng nghịu.

– Tao... nghe và xem loáng thoáng.

Lại một tiếng chửi thề được làm thêm, nó đẩy ghế đứng dậy.

– Mày lúc nào cũng lơ ngơ, lếch nghếch như thằng mất hồn. Tao không hiểu mày sẽ ra sao nếu suốt đời cứ thế này. Chẳng chú tâm vào việc gì cả, dù con mắt lúc nào cũng mở to để ghi nhận. Mâu thuẫn rõ ràng đang xảy ra trong mày. Hãy định hướng lại con ạ. Rồi Nhu cũng đến khổ vì mày. Đúng ra, với một người như Nhu bên cạnh, mày sẽ khá hơn.

Vẫn câu nói nhảy xổm vào đời tư kẻ khác của Hoàng như mọi hôm, nhưng không làm tôi khó chịu như mọi hôm. Tôi chợt nghĩ đến nhân vật chính cùa mình. Tôi bịnh hay cuộc đời đang bịnh?

° ° °

Thứ tư cuối tháng năm.

Phản ứng của chính quyền Bắc Kinh hình như đã bắt đầu. Một cuộc biểu tình của công nhân và nông dân tại ngoại ô Bắc Kinh được tổ chức để ủng hộ chánh quyền. Những cú phone gọi về tòa soạn ít hơn và thái độ của mọi người cũng có vẻ dè dặt hơn lúc nói chuyện.

Hoàng không thấy ghé.

Buổi tối Vĩnh đến, nói bâng quơ đủ thứ chuyện. Tôi nhắc đến Quán và Hoàng, nó đánh trống lảng và khó chịu ra mặt.

Ý tưởng mang Nhu vào cuốn truyện đang viết vẫn lẩn quất trong đầu. Nhân vật chính của tôi bắt đầu biết quan tâm đến các vấn đề thời cuộc, dù vẫn còn hờ hững. Đọc và soi gương lúc tắm xong, tôi thấy tôi giống hắn thật nhiều.

Tại sao tôi phải đẩy nhân vật của mình cố gắng vượt lên trên cuộc sống, khi bản thân hắn vẫn chưa chịu tách lìa cuộc sống.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 14

Nhật ký tháng sáu.

Thứ năm của đầu tháng.

Chính quyền Bắc Kinh đã khuyến cáo báo chí ngoại quốc là dưới lệnh thiết quân lực, giới truyền thông phải xin phép để loan tất cả tin tức trong vùng. Điều quan trọng: không được loan tin biểu tình.

Bố mẹ Nhu bắt đầu khó chịu về những cú phone của bọn tôi. Và đêm nay, Đoan phải gọi thay Nhu để báo cho tôi biết về bịnh của nàng. Nhu đã khỏe hơn ít nhiều.

Tôi quyết định đem Nhu vào truyện. Nhân vật nữ có tính dịu dàng, hiền lành và thương người. Gương mặt thanh tú với một đồng tiền trên má phải. Trang sức giản dị, không phấn son chỉ một chiếc nhẫn có hình chữ “love” trên ngón tay áp út.

Tôi sẽ gọi phone cho Nhu biết việc này.

° ° °

Thứ sáu của tuần lễ đầu tiên.

Ông chủ biên vỗ vai tôi lúc chuẩn bị về.

– Vậy là xong một tuần.

– Vâng.

– Chú sẽ làm gì cuối tuần? Lên thăm cô Nhu?

Tôi ậm ừ trong cuống họng. Trước mặt tôi là bản tin về Thiên An Môn. Hơn 1000 quân lính đã xuất hiện tại nhà ga Bắc Kinh để biểu dương lực lượng. “Tình hình lặng yên như dấu hiệu một cơn bão sẽ đến.” Đó là nhận định của tờ Mercury News trong số báo mới nhất.

Ông chủ biên sửa lại nút cà vạt, chỉ vào tấm ảnh những người lính Trung Cộng được chụp tại nhà gạ Sau lưng họ là đoàn tàu xe lửa dài ngoẵng. Nền bức ảnh đen kịt bởi dãy nhà và các tàng cây, khoảng trời nhỏ nhoi xen vào giữa mờ nhạt.

– Thấy thế nào?

– Tối tăm quá anh ạ! Như một cảnh chết.

– Chú lại “cảm” thấy thế?

– Vâng.

– Cái cảm của người cầm viết thật lạ lùng.

Ông chủ biên cười sau câu nói và xuống thang. Tòa soạn còn mình tôi với ba chiếc máy computer. Khoảng thời gian cô đơn lại bắt đầu. Hệt như những cuối tuần không lên Sacramento hay Nhu không đến. Tôi cảm thấy cổ họng khô ran và thèm gặp một trong đám bụi đời.

Đêm nay, nếu không có gì “trục trặc” thì thằng Mễ sẽ đến như thường lệ và phone của Nhu sẽ có lúc 10 giờ. Lát nữa tôi sẽ mua một chai “Rémy Martin” loại 750. Túi tôi còn đủ tiền cho chai rượu và những mẩu bánh mì cuối tuần.

° ° °

Thứ bảy của tuần đầu.

Tôi tỉnh dậy trong cơn say váng vất. Hơi thở nồng mùi rượu, miệng đắng và cổ họng khô ran. Ánh nắng hắt qua cửa sổ thành vệt dài ngang tầm mắt, chói chan đến khó chịu. Đêm qua tôi uống quá nhiều. Thằng Mễ không đến, chỉ có hai thằng Mỹ đen và ba con điếm: hai trắng và một đen. Chai rượu Rémy cạn, rồi một hay hai chai gì đó được đem về. Uống, chửi thề, nói vung vít và cơn say đến rất nhanh. Hình như có tiếng chuông điện thoại reng lúc khuya nhưng không đứa nào nhấc phone nổi. Mọi cảm giác dật dờ, không định được. Tôi không nhớ đã làm gì với thân thể đàn bà to gấp rưỡi nằm bên cạnh.

Suốt buổi sáng tôi nằm im trong tòa soạn. Toàn thân rũ như bông, những cử động thật khó khăn. Tôi đã châm từng điếu thuốc, hút, nhả khói khi đầu mỗi lúc một nặng. Chẳng nhớ gì hết, chỉ biết bọn bụi đời đã bỏ đi và sự vắng lặng bao quanh. Rồi lại thiếp đi khi ánh nắng không còn in trên tường.

Bây giờ trước mặt tôi là bức tượng cô bé bằng đồng thau và tập nhật ký viết dở dang. Tôi lật lại những trang đã viết và ngỡ ngàng. Những điều xảy ra trong tháng năm lẫn lộn vào nhau. Biến cố Thiên An Môn và diễn biến tình cảm riêng tư chạy song song qua những hàng chữ, như một trò chơi vô tình của trí óc. Và đó là những trang ký ức.

Sự trống rỗng của một ngày thứ bảy thật lạ lùng. Mắt tôi vẫn mở lớn, chăm chút vào từng vật, từng sự kiện xảy ra nhưng sao chẳng nhận được gì. Tôi sẽ viết gì đây?

° ° °

6 giờ chiều.

Vẫn là sự trống rỗng. Tôi không viết được thêm một chữ nào cho cái truyện dài. Nhưng giòng chữ trên nhật ký thật gượng ép. Chỉ là những sự kiện mờ nhạt thoáng qua chữ, hoàn toàn không có tôi tham dự. Tôi đứng ngoài những trang nhật ký của tôi.

° ° °

9 giờ 45 đêm.

Sự trống rỗng bây giờ không còn nằm bên trong nữa, đã ôm choàng lấy không khí chung quanh. Không một tiếng chuông điện thoại reng từ lúc tỉnh giấc đến giờ. Không một tiếng gõ cửa nào để khuấy động không gian nhỏ hẹp của tòa soạn. Tôi đã đi lui, đi tới trong khoảng không gian này. Đã có những lúc tôi rờ rẫm từng chiếc máy computer như rờ đầu người. Cố tìm cảm giác ấm yên hơn từ bàn taỵ Nhưng lớp nhựa trắng nham nhám vẫn lạnh toát. Đã có lúc tôi lặng yên nhìn chiếc máy điện thoại trên bàn. Mười hai cái nút, mười con số, hai cái dấu: (*) và (#) đều câm lặng. Không một tiếng reng là không một ai gọi. Tất cả đều quên tôi rồi hay sao? Tôi biết chỉ cần đưa tay bấm bảy con số nào đó của Hoàng, của Quán, của Vĩnh... Hoặc mười con số quen thuộc của Nhu, tôi sẽ nhận được một giọng nói để thấy mình còn sống. Nhưng tôi vẫn không làm. Tôi chờ đợi mọi người đến với tôi trong phút này chứ tôi không chờ một lần nói chuyện. Đến, để thoát khỏi tâm trạng cô đơn chứ không tìm, để hết vắng lặng. Đã có lúc tôi cuộn mình vào chăn, trùm kín đầu tránh sự vắng lặng chung quanh, như con đà điểu bịnh hoạn chui đầu xuống cát trốn kẻ thù. Tôi đã làm đủ thứ hành động, cử chỉ để tránh tôi.

Chiếc phone vẫn câm. Những nút bấm nổi lên vuông vắn, đều đặn và trắng toát như hàm răng của một cái mồm đang cười giễu cợt.

Tôi có nên viết lại một thứ bảy này vào truyện dài hay không?

° ° °

Chủ nhật của tuần thứ hai.

Tôi tỉnh dậy lúc ánh nắng chưa hắt qua khung cửa để kéo thành một vệt dài trên bức tường trước mặt. Người tỉnh táo hơn sáng hôm quạ Những sớ thịt bớt râm ran. Đêm qua, tôi uống ít hơn đêm thứ sáu. Cũng say nhưng không đến nỗi nào. Thứ rượu Mễ, uống mỗi ngụm phải liếm một ít muối được đổ ở mu bàn tay, đắng nghét và cay xè không khoái như uống Rémy nên tôi chỉ uống vừa phải. Nghĩa là vẫn còn đủ tỉnh táo để móc túi trả tiền, không đợi một cái đá đít ra khỏi cửa cái bar Mễ bẩn thỉu như mọi lần

Tôi cảm thấy đói. Đã hai ngày không có gì nhét vào mồm. Chỉ toàn rượu và rượu. Tôi thọc tay vào túi quần, móc ra tờ giấy bạc một đồng nhăn nhúm. Đủ để mua một ổ bánh mì tại quán Đakao Food To Go.

Vẫn không một tiếng chuông điện thoại. Ai cũng quên tôi rồi sao? Chiều nay, tôi sẽ làm gì? Và rượu đâu để uống cho hết buổi tối chỉ có một mình?

Những trang nhật ký đọc lại thấy kỳ cục. Thói quen viết tiểu thuyết đã ăn sâu trong máu tôi mất rồi. Nhưng chả sao, nếu cần, tôi sẽ lấy đó làm sườn cho một chương của cuốn truyện đang viết.

° ° °

11 giờ 50 đêm.

Vẫn chẳng ai gọi. Những hàng chữ vẫn trống trơn trên trang kế của cuốn truyện đang viết.

Tôi quên Nhu đã hai ngày naỵ Và nàng cũng đã quên tôi chăng?

° ° °

Cuốn nhật ký bỏ trống một trang. Sáu trang liên tiếp là những dấu hỏi và những vòng tròn rối rắm được vẽ chồng lên nhau. Cả hai mặt giấy bị hằn lên và lốm đốm các chấm mực xen kẽ giữa vài vết rách.

Trang thứ tám là hình vẽ một mũi tên đâm vào một vòng tròn. Tại tâm vòng tròn có một chữ Nhụ Tất cả những trang này, được viết vào buổi tối chủ nhật đầu tiên của tháng sáu.

° ° °

Sáng thứ năm, Tường dậy sớm hơn thường lệ. Lại sắp sửa hết một tuần sống. Công việc vẫn đều đặn với từng bài báo, từng bản tin được dịch nhưng cái truyện dài đăng từng kỳ trên báo đã hết những trang viết sẵn. Chiều hôm qua trước khi về, chị thư ký đánh máy của tòa soạn đã nhắc. Sáng nay anh phải viết bù vào tuần lễ bỏ không. Ít nhất là chục trang viết tay cho số báo thứ bảy.

Những điều gạn lọc, từ các sự kiện sống của một tuần lễ, dành cho cái truyện dài chẳng được bao nhiêu. Nhân vật chính đang bị rối rắm bởi những ý nghĩ trong đầu nên khó lòng gom về một mối để giải quyết. Tản mạn, vung vãi như những mảnh thủy tinh văng tứ tán từ một chiếc ly bị đập. Tường cố gắng giàn xếp để nhân vật nữ xuất hiện như một cứu cánh. Nhưng vô ích. Sự mâu thuẫn đã được gắn liền từ chương đầu tiên để tạo thành bản chất nhân vật. Nghĩa là hắn phải sống với cuộc đời của chính hắn, không một hiện tượng nào, một phong trào nào có thể chi phối hay lôi cuốn được. Để trọn vẹn kiếp người của một mẫu dân tỵ nạn, giữa một cộng đồng đang sống thật trên đất Mỹ. Nếu có thể – chỉ là có thể – một lần nữa, thảy hắn vào đáy cuộc đời nhầy nhụa với đầy đủ tính bi thảm. Cho hắn chạm lại nỗi cô đơn và sự khổ đau tận cùng thêm lần nữa, giữa cuộc sống vừa tìm lại được mà hắn hằng chắt chiu, nuôi dưỡng. Từ đó hắn sẽ bắt mình ngoi lên. Ngoi lên cao hơn lằn ranh giữa oán thù và khoan dung, để chọn lựa. Chính hắn phải tự chọn lựa.

Tường thở dài, bước vào phòng tắm. Nhân vật do anh đẻ ra không thuộc về anh nữa. Hắn đã vượt khỏi lằn kẻ của những trang giấy để tự tạo cho mình một số mạng riêng biệt. Tường không có quyền chọn lựa cho hắn thêm, hay rõ hơn, anh không có quyền sắp đặt như một nhân vật tiểu thuyết nữa. Hắn hiện diện giữa cuộc đời của cuốn truyện mà anh đã lồng xã hội San Jose vào đó.

Tường mở khóa nước. Dòng nước lạnh bắn vào người gây nên cái rùng mình nhẹ. Những tia gai gai lan trên thân thể làm các lỗ chân lông săn lại, đẩy những sợi lông dựng đứng lên. Rồi dịu dần khi dòng nước từ từ ấm. Bắp thịt giãn căng và ý nghĩ lợn cợn mất hẳn. Anh rúc đầu vào giữa luồng nước, hai tay vò mạnh lên đầu. Những ngón tay cuốn tóc thành từng lọn. Tường giật nhẹ, khoái cảm chợt có làm đầu óc nhẹ hơn. Anh huýt gió một bản nhạc vui. Âm thanh phát ra không đều đặn. Lúc dài, lúc ngắn, lúc tắt nghẽn theo nhịp nhấp nhô của đôi môi tru lên chạm vào luồng nước. Nhưng giòng nhạc không ngưng trong hơi thở. Tường nghe rõ điệu trầm bổng trong thân thể, trong từng nhịp đập của máu. Niềm vui chợt có oà vỡ trong anh.

Khóa vòi nước sau khi dứt bản nhạc, Tường quấn chiếc khăn trên người và đứng trước gương. Thằng người hiện lên trong gương đang chăm chăm nhìn anh hệt như anh đang nhìn nó. Đôi lông mày rậm, mắt có những tia đỏ vì sũng nước, hai lỗ mũi phập phồng hơi thở, một cọng lông mũi đang run run nằm nhú ra ngoài lỗ mũi bên trái, khóe môi trễ xuống nếp nhăn và vài cái thẹo nằm vô trật tự trên mặt. Tường mỉm cười, thằng người trong gương mỉm cười theo. Hàm răng đưa ra, sạch sẽ đến độ làm nổi lên những vệt đen của thứ khói thuốc bám vào khóe răng lâu ngày. Tường nheo mắt, nó nheo mắt theo. Nó giống anh hay anh giống nó? Bất giác, Tường nhớ lại bài thơ đã học những năm trung học.

“Mình với ta tuy hai mà một

Ta với mình tuy một mà hai.”

Tuy một mà hai. Tuy một mà hai... Nó đâu phải là Tường! Nó chỉ là chiếc bóng, giống anh và do anh đẻ ra. Hệt như nhân vật của Tường. Cũng do anh mà có nhưng không thuộc về anh. Cái bóng sẽ theo số mệnh của từng chiếc gương và nhân vật của Tường sẽ theo số mệnh của từng cuốn truyện. Anh đâu nắm giữ hay áp đặt được điều gì để bọn chúng phải là của mình. Rất hợp lý và đúng nguyên tắc sống. Tại sao lại lấn cấn, lại lợn cợn và đã trăn trở vì nhân vật chính không thuộc về mình nữa? Mình đã thực tình tôn trọng tự do khi cầm viết, như một lần đã nói với Hoàng về quan niệm viết lách hay chưa? Tường lui lại một bước, thằng người trong gương cũng lui lại một bước. Khoảng cách giữa bọn Tường đã có. Thình lình Tường nhổ mạnh một bãi nước bọt về phía trước, thằng người trong gương làm theo. Hai bãi nước bọt gặp nhau tại mặt gương. Anh vui vẻ mặc quần áo và bước ra khỏi phòng tắm.

Ông chủ biên và chị thư ký đã đến. Cả hai người lạ hoắc trong lối phục sức. Trẻ hơn và tươi mát hơn. Với chiếc áo pull bỏ ra ngoài quần, ông chủ biên trông vui và khỏe hẳn. Cũng thế, chị thư ký đã đánh rơi số tuổi của mình trong chiếc váy vàng may theo mốt mới. Một chút kem bôi trên mặt làm nụ cười tươi và rạng rỡ. Tường nhìn hai người chăm chăm.

– Cả hai người, hôm nay trông lạ ghê.

– Lạ gì chú?

– Trông trẻ và đẹp hơn

Chị thư ký có vẻ thẹn, hai gò má hơi đỏ khi bàn tay vén lại mái tóc.

– Chú... chú cảm ơn chú.

– Cảm ơn gì chị. Tôi nói thật đấy, chị trông trẻ hẳn, bây giờ chị thành người nhỏ tuổi nhất toà soạn.

Buổi sáng của tòa soạn vui hơn. Ông chủ biên đưa Tường chồng báo Mercury News. Ngay trang nhất, một tấm ảnh màu cỡ lớn đập vào mắt anh gây nên sự xúc động. Trong ảnh, một đôi trai gái đang dắt chiếc xe đạp, nép vào nhau đứng dưới chân cầu. Bên trên là một đoàn chiến xa của quân đội Bắc Kinh đang di chuyển. Sự trái ngược hiện rõ trong tấm ảnh. Tình yêu và chiến tranh. Hạnh phúc và âu lọ Mơ ước và đàn áp. Mái tóc người con gái ép vào vai người con trai và những vòng xích sắt của chiến xa nghiến trên mặt đường. Cái nhìn của người thanh niên và họng súng chỉa lên cao. Giữa thế kỷ hai mươi mà vẫn còn pha trộn các điều đối nghịch trong cùng một thời gian, một không gian chung. Tường không đọc hàng chú thích ghi bên dưới. Bức ảnh tự nó đã nói lên tất cả những điều cần nói về cuộc đàn áp từ phía chính quyền dành cho sinh viên, bắt đầu từ hôm thứ bảy ngày ba tháng sáu.

Súng đã nổ, những vòng xích chiến xa đã lăn và người đã chết tại Thiên An Môn. Tin tức bắt đầu sôi động và nóng từ những ngày đầu tuần. Phản ứng dã man của chính quyền Bắc Kinh chẳng có gì mới lạ trong kinh nghiệm sống của loài người. Tường chợt nhớ đến cuộc khơi dậy của dân Ba Lan ngày trước. Cũng những đám đông đòi quyền sống, quyền làm người. Cũng gặp phải những vòng xích chiến xa của bạo lực. Hệt như Bắc Kinh bây giờ. Những vòng xích chiến xa cán nát bét từng vùng thịt xương con người có lẽ là biểu tượng rõ nét nhất cho cái gọi là bạo lực cách mạng. Anh chợt thấy ê răng khi hình dung đến tiếng rít của những vòng xích chiến xa cán trên mặt đường. Đẩy tờ báo sang phía ông chủ biên, Tường buột miệng.

– Dã man!

– Đó là điều tất yếu của chế độ.

– Phản ứng của thế giới không có ảnh hưởng gì sao anh?

Ông chủ biên nhún vai.

– Nếu ảnh hưởng thì không là họ Cậu đã biết dân ở Thượng Hải, Nam Kinh, Tây Tạng và các thành phố lớn khác đã biểu tình phản đối... Có lẽ bây giờ người Trung Hoa ở khắp nơi trên thế giới cũng bắt đầu tỏ thái độ. Nhưng...

Ông chủ biên bỏ lửng câu nói, với tay đưa Tường một tờ giấy.

– Cái này hẳn cậu thích hơn là những vòng xích chiến xa.

Tường mở tờ giấy. Đó là lá thư cậy đăng, của những sinh viên của các trường đại học miền Bắc Cali, thông báo về tuần lễ tuyệt thực để phản đối chính sách cưỡng bách hồi hương thuyền nhân, được tổ chức tại trước cửa tòa lãnh sự Anh Quốc tại San Francisco.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 15

Quán và Hoàng đến đón Tường tại tòa soạn.

– Đi chưa?

– Chờ tao vào lấy cái áo lạnh.

Tường trả lời Hoàng và bước vào phòng trong của tòa soạn, với tay lấy cái áo lạnh khoác lên vai. Quán nheo mũi khi Tường bước ra.

– Có mùi chưa anh?

– Sao em biết?

– Hôm ở Lido, em ngồi cạnh anh mà.

Tường cười, khoác vai Hoàng ra ngoài.

– Vĩnh đâu?

– Bây giờ mình xuống nó.

– Còn Loan?

– Chắc Loan không đi đâu, bận bịu con cái... Mà một mình thằng Vĩnh đi cũng đủ lạ rồi. Có bao giờ nó dính đến những sinh hoạt như vầy đâu.

Hoàng đạp chân ga, cười cười, rồi tiếp.

– Ngay cả mày nữa. Ai ngờ mày cũng đi.

– Cả bốn đứa mình, trừ mày ra thì chả đứa nào xứng đáng được đi hôm nay.

– Mày nói gì thế? Cái gì mà xứng đáng ở đây? Không sợ Quán buồn hay sao?

Sau câu nịnh đầm lòi ra mặt của nó, Tường quay ra phía sau hỏi Quán.

– Em buồn không?

– Buồn cái gì? Ai mà trách anh.

– Tốt.

Buông một tiếng gọn lỏn, Tường sửa lại thế ngồi. Xe đã đến nhà Vĩnh. Thằng bạn Tường đang đứng chờ trước cổng, bên cạnh nó là Loan. Tường đưa tay chào.

– Khỏe không Loan?

– Anh vào chơi.

– Thôi để lúc về hay dịp khác Loan ạ.

Loan gật đầu với nụ cười hiền lành. Đôi má bầu bĩnh, nước da trắng hồng làm người đàn bà có nét rạng rỡ, no tròn. Loan không đẹp như Quán nhưng hơn hẳn về sự dịu dàng. Tường lại nhớ đến cảnh tượng trước quán ăn Sizzler và ngạc nhiên về những điều mình đã nhận được từ bạn bè. Nếu bảo sống để có hạnh phúc với một người đàn bà thì hẳn ai cũng chọn Loan chứ không chọn Quán. Vậy mà Vĩnh có hành động kỳ cục như vậy. Khó hiểu thật, đời sống toàn những điều kỳ cục và mâu thuẫn. Nếu là Vĩnh thì Tường sẽ sống thế nào? Chăm chỉ, ngày hai buổi “cơm nhà, quà vợ” cho hết kiếp? Hay sẽ lông bông hơn? Làm sao mà biết được khi đến giờ này anh chưa bao giờ dám nghĩ đến điều đó. Nhưng dù sao Loan cũng thật tội nghiệp. Đột nhiên Tường cảm thấy bực bội vì Vĩnh và Quán. Hai đứa này quả là lộn xộn.

Vĩnh vẫn đứng lóng ngóng ngoài đường, chưa chịu vào xe. Hẳn băng sau có Quán đang ngồi một mình nên nó ngại. Tường nói lớn.

– Có đi hay không? Đi thì lên xe, bằng không bọn tao đi.

Vĩnh ngượng ngập chui vào xe. Qua kính chiếu hậu, Tường thấy nó mất tự nhiên khi ngồi xuống. Sự bực bội trong Tường càng lớn hơn khi Loan đưa tay vẫy vẫy lúc xe chạy một cách hồn nhiên và vui vẻ. Anh xoay sang Hoàng.

– Lên Freeway 101 đi.

– Tao biết đường mà.

Hoàng cho xe chạy vào xa lộ. Không khí trong xe đột nhiên thành khó thở từ lúc Vĩnh chui vào. Tường chăm chăm quan sát ba người bạn. Trừ Hoàng đang chăm chú lái xe, còn lại Vĩnh và Quán đều mang vẻ ngượng nghịu. Trong mặt kính chiếu hậu, Tường gặp cử chỉ của hai đứa. Thỉnh thoảng mắt bọn nó chạm nhau, thoáng một cái rồi nhìn ngay sang hướng khác. Thế ngồi của Vĩnh như co lại, sát với cửa xe. Quán, hai bàn tay đặt thẳng băng lên đùi, cứng ngắt. Bọn nó đang đeo thứ mặt nạ bằng đá.

Xe bắt đầu chạy vào giòng chung của xa lộ. Hoàng mở lời.

– Đúng ra, bọn mình nên đi từ hôm đầu tiên. Bữa nay gần xong rồi.

– Tại sao mày không đi từ hôm đầu?

Tường vặn vẹo sau thái độ kẻ cả của Hoàng.

– Tao bận họp để tổ chức ngày lễ 19 tháng sáu của hội Cựu Quân Nhân.

Hoàng thản nhiên trả lời và không nhận ra thái độ của Tường. Quán chen vào.

– Đi hôm này cũng đâu sao? Thứ tư mới chấm dứt mà.

– Nhưng có vẻ vuốt đuôi.

– Vuốt đuôi cái con mẹ gì? Bọn sinh viên tổ chức cả tuần lận. Không lý tất cả mọi người có lòng đều dồn vào ngày đầu tiên, còn những ngày sau vắng tênh, chẳng ai đến. Có người này người kia chứ. Nói như mày đâu có được.

– Đến là quí rồi!

Vĩnh buông một câu lãng nhách! Thằng bạn này hầu như chẳng bao giờ tham dự một sinh hoạt của cộng đồng. Hôm nay nó đi hẳn tại có Quán? Tường ngán ngẩm dựa lưng vào ghế, nhắm mắt lại làm ra vẻ buồn ngủ khi Hoàng bắt đầu nói về cuộc tuyệt thực đã đến ngày thứ năm của tuần lễ. Tiếng nói của Hoàng loáng thoáng trong gió và hành động làm như buồn ngủ của Tường lại thành thật khi lời nói của thằng bạn biến thành một một điệu rụ Anh duỗi chân trước khi rơi vào giấc ngủ.

° ° °

Tường tỉnh dậy lúc xe vào thành phố San Franciscọ Đang từ buổi chiều yên lặng của những con đường nhỏ, vắng dẫn từ nhà Vĩnh đến Freeway của San Jose, Tường như hụt hơi khi thấy cảnh sinh hoạt của San Franciscọ Người đi lại đông nghẹt các con đường, bất cần luật lệ giao thông. Muốn băng ngang đường là băng, chẳng kể những chớp đèn xanh đỏ. Những người lái xe thật khó khăn khi di chuyển. Tường nghe liên tiếp những tiếng còi xe vang lên như sự bực bội của họ gói trong đó. Hoàng khó khăn vượt qua từng đoạn đường dốc. Mắt nhìn chăm chăm, tay phải sang số liên tục, khuôn mặt hiện vẻ khó chịu và căng thẳng. Nó vẫn chưa quen với không khí sinh hoạt của một thành phố lớn và hỗn độn. Tường mỉm cười với ý nghĩ này và nhìn ra ngoài cửa kính của xe.

Những cao ốc vút lên, cao ngất hai bên đường đâm thẳng vào bầu trời như những cây cột xi măng. Câm nín và lạnh lùng. Không một biểu hiện nào cho biết được có cuộc sống của con người ở trong những cao ốc đó. Chỉ là những khối xi măng được gắn từng ô kính. Khô khốc và chết lặng ôm lấy các con đường nhỏ, bẩn thỉu. Tường ráng tìm nét tươi mát như các con đường ở Sacramento, nơi Nhu ở. Nhưng vô ích, các tàng cây xanh hay những thảm cỏ giữa đường chen vào thành phố thật gượng gạo. Thiếu hẳn nét tự nhiên. Ở đây văn minh đã đè bẹp thiên nhiên. Và con người hưởng thụ đã choán ngợp khắp nơi. Vậy mà là nơi phát xuất một cuộc đấu tranh cho tình người từ những thanh niên. Sự mâu thuẫn này đột khởi từ đâu? Hay dù ở đâu, bất cứ lúc nào vẫn còn những con người đúng nghĩa đang sống? Lòng dịu đi, Tường châm một điếu thuốc.

Xe vào đường Folsan. Một tấm bảng cắt hình mũi tên với hàng chữ “Golden Gate” chỉ về phía phải. Đó là đường đến cầu Cựu Kim Sơn. Cây cầu Tường đã mơ ước được gặp, được sờ vào thành cầu trong hơn hai mươi năm. Bắt nguồn từ một bài học anh văn của cuốn “English For Today” năm đệ lục. Xong bài học chú bé Tường đã ngơ ngẩn nhìn hình chiếc cầu được vẽ nguệch ngoạc in kèm theo bài học. Những chi tiết trong bài học viết về cái cầu đã làm nó mê mẩn. Ngày đó, đứa bé mười ba tuổi đã ước ao được một lần đến nhìn ngắm, sờ mó cái cầu. Đã có những đêm Tường nằm mơ thấy được đến San Franciscọ Nhưng đó chỉ là giấc mơ, tỉnh dậy, đứa con trai đệ lục vẫn còn lẫn lộn giữa thực và mộng. Tường yêu chiếc cầu đến độ tất cả những hình ảnh, bài vở nói về chiếc cầu đều được Tường cất giữ. Hơn thế nữa, năm đệ tứ trong bài thi vẽ đệ nhị lục cá nguyệt, với đề tài tự do Tường đã vẽ chiếc cầu và được Thầy Gĩ – ông thầy dạy vẽ của trung học Võ Tánh Nha Trang – chấm nhất. Cây cầu sống trong Tường như thế. Gần như có sự thiêng liêng nào đó gắn liền anh với cây cầu.

Cứ thế, hình ảnh cây cầu thành hình ảnh đẹp nhất của Tường những ngày niên thiếu. Và quyết tâm sẽ bằng mọi cách để đến gặp cây cầu một lần. Như một kẻ tình si quyết tâm tìm về người yêu cũ.

Rồi lớn lên, Tường thấy mơ ước đó khó thực hiện được trong hoàn cảnh chiến tranh của đất nước. Nhưng tình yêu đối với cây cầu vẫn không nhạt đi tí nào cả, nếu không gọi là còn lớn hơn.

Cho đến lúc mất nước, vào trại tù cải tạo thì cây cầu chỉ còn nằm trong đáy sâu của ý nghĩ. Những khổ nhục, đắng cay, đớn hèn đã làm con người lớn dậy trước bàn cân nhân phẩm và mơ ước không còn viễn vông nữa. Thực tại đập vào đời sống trước mắt một cách tàn nhẫn, phải giải quyết và nghĩ đến những gì cần làm. Thỉnh thoảng nhớ lại sự say mê tuổi nhỏ với hình ảnh cây cầu Tường vội vàng gạt phăng đi và cố tình lãng quên. Tường đã sống như thế trong năm năm nhưng hơn ai hết anh hiểu cây cầu vẫn sống trong anh.

Sang đến Mỹ, ban đầu ở tận một tiểu bang xa lắc tận miền Bắc Mỹ, Tường bắt đầu cuộc sống xứ người và hình ảnh cây cầu lại trở về. Mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Anh đã tự hứa: bằng mọi giá phải đến gặp cây cầu một lần. Nhưng đến năm thứ sáu ở Mỹ, Tường mới thực hiện được.

Mãi tận hôm nay Tường vẫn còn nhớ tâm trạng náo nức đầy xúc động của lần đầu tiên đi đến cây cầu. Suốt đoạn đường, anh đã nói rất nhiều với người bạn cùng đi. Hình như lúc đó nói là một hình thức đè nén và che đậy xúc cảm của mình. Người bạn thông cảm với Tường, im lặng nghe, không một ý kiến gì cả. Càng đến gần cây cầu Tường càng thấy nôn nao và mất bình tĩnh. Anh đã đặt ra cả đống câu hỏi về mình. Lát nữa Tường sẽ thế nào? Rớm rớm nước mắt, hay khóc oà lên hay im lặng, đưa tay sờ soạng thành cầu. Hơn hai mươi năm chứ ít sao? Như một kẻ cuồng tín sắp về thánh địa, anh thấy anh y hệt các nhân vật đó trong phim ảnh.

Rồi cũng đến nơi. Tường đã bàng hoàng khi nhìn thấy mình lúc đó. Tất cả những cảm xúc của anh chợt lạnh như chưa bao giờ có. Cây cầu quá tầm thường, không xứng đáng với những điều anh đã nuôi dưỡng trong suốt hai mươi năm vừa quạ Khi người bạn đề nghị ngưng lại ở cái park cạnh cầu anh đã lạnh lùng từ chối. Như vậy là quá đủ, nếu không muốn nói là dư cho một lần chạm mặt điều mơ ước. Tường rơi vào tâm trạng thất vọng hoàn toàn. Thất vọng về cây cầu và thất vọng cho chính mình. Anh đã già hơn trong ý nghĩ để tất cả thành vô nghĩa.

Tường nhìn thấy chính mình đã thay đổi. Sự náo nức, hồi hộp chìm lỉm trong lạnh lùng. Anh ngó cây cầu một cách lạnh nhạt như đã ngắm trăm ngàn cây cầu bình thường khác. Màu vàng cam trơ trẽn trong nắng, những sợi giây cáp thô kệch, các nhịp cầu phẳng lì, đều đặn đến ngán ngẩm. Chẳng có gì đáng dể Tường ao ước trong thời gian dài ngoẵng. Những nhận xét về cây cầu trộn chung với từng ý nghĩ trong đầu làm Tường mỗi lúc một tỉnh táo hơn. Và cuối cùng là sự xót xa vì hiểu rõ chính mình khi người bạn quay xe lại trên nhịp cầu đầu tiên.

Hơn hai mươi năm cây cầu mỗi ngày một lớn hơn trong ý nghĩ của Tường, nhưng cây cầu vẫn là cây cầu. Một thực thể không thay đổi từ đầu giấc mơ đến cuối giấc mợ Chỉ có anh và cuộc sống thay đổi từng giờ, từng phút mà chính anh không ngờ được. Mơ ước về lần gặp cây cầu đã thành một cái sườn, rõ hơn nữa là một cái màn che lấp sự thay đổi trong Tường. Anh nhìn anh trong mơ ước một cách ngây thơ bằng cái nhìn của một chú bé học sinh đệ lục. Nếu hôm đó không gặp cây cầu, với tất cả những nét tầm thường được khám phá, hẳn Tường vẫn còn bị che lấp bởi chính mơ ước của mình. Sự vong thân đau đớn đó đã kéo dài hơn hai chục năm... Tường nhắm mắt lại khi xe chạy qua nhịp cuối cùng của cây cầu.

– Nghĩ gì vậy?

Hoàng ngưng xe trên đường Market, hỏi Tường.

– Chẳng có gì cả, vẩn vơ về cây cầu Golden Gate.

– Golden Gate?

– Phải. Một cái cầu bình thường nếu không gọi là tầm thường như hàng vạn cây cầu khác.

– Biết tầm thường thì nghĩ làm gì?

Vĩnh chen vào khi Tường đóng mạnh cửa xe. Nói thế nào để tụi nó hiểu được cái vẩn vơ này bắt nguồn từ giấc mơ kéo dài hơn hai mươi năm. Hẳn lại phải kể câu chuyện từ năm đệ lục để cuối cùng ba đứa bạn này sẽ phát biểu ba câu khác nhau, theo cách thế suy nghĩ riêng lẻ của từng đứa. Và cả ba câu đó chắc chắn sẽ làm anh bực mình thêm. Bất giác Tường thèm có Nhu bên cạnh lúc này. Nàng sẽ hiểu và chia xẻ với anh những ý tưởng cần thiết. Tường tin thế.

Họ đi dọc theo đường Market. Chiều đã xuống, những hạt nắng vàng vọt chỉ còn bám trên các cao ốc của thành phố. Gió lạnh và mạnh hơn, không khí như một chiều của Đà Lạt. Đèn hai bên phố đã bật. Những chớp đèn xanh đỏ lấp lánh trên từng bảng hiệu trông đến rối mắt. Cảnh sống của đêm của một thành phố Mỹ đã bắt đầu. Hé mở sự trụy lạc và nét quyến rũ qua âm thanh và phong cách sống. Đêm San Francisco khởi từ giờ phút này như vòng tay của loài bạch tuộc uốn éo ôm chặt lấy loài người. Và con người, trong không khí này đột nhiên đổi khác. Thả lỏng hơn, phóng túng hơn để hòa nhập.

Quán khoác chiếc sắc tay lên vai.

– Nhộn nhịp quá anh hả.

– Nhộn nhịp thật!

Cả Vĩnh và Hoàng đồng trả lời một lúc. Tường quay lại nhìn vào mặt hai thằng bạn. Hoàng ngạc nhiên và Vĩnh ngượng ngập. Vĩnh lắp bắp, thái độ thiếu tự nhiên.

– Tổ chức... Ở... đâu... hả...

– Trên đường Sansome, trước cửa tòa lãnh sự Anh. Ngay ngã ba đó... Thấy không, có cắm cờ kìa.

Hoàng vừa nói vừa đưa tay chỉ về phía trước. Quán la lên.

– Ờ... cờ nước mình kìa.

Tường nhìn theo, giữa thảm cỏ của thềm xi măng để ngăn giữa đường, một lá cờ Việt Nam được cắm đang bay trong gió. Trong cảnh chiều của thành phố San Francisco lá cờ hiện lên như một thực trạng cô đơn và lạc loài. Màu vàng úa trong không gian thẫm và ba sọc đỏ trông từ xa như lẫn vào nhau thành một vệt nâu nhạt cong queo. Tường chợt thấy khó chịu vì cảnh vừa nhìn thấy. Hai bàn tay đột nhiên thừa thãi và trống trải, anh lóng ngóng đi theo Vĩnh, Hoàng và Quán. Cả ba đứa đều xăm xăm đi trước với từng câu nói ngắt quãng thoáng vào tai anh. Giữa hè đường, Tường cũng lạc loài như lá cờ đang cắm.

Càng đến gần ngã ba thì quang cảnh nơi tổ chức biểu tình và tuyệt thực để đối kháng của sinh viên càng hiện rõ. Những biểu ngữ được căng lên từ khoảng trống của một nền xi măng, nằm đối diện với tòa lãnh sự Anh Quốc đang đóng cửa im lìm. Từng nhóm người tụ tập, đứng ngồi lố nhố thành một đám đông, trộn lẫn nhau như một toàn thể đang thực hiện ý niệm đối kháng với những người đang quyết định số phận thuyền nhân. Rải rác nhưng đồng nhất. Câm lặng nhưng mãnh liệt. Những con người Việt Nam đang hướng về phía trước mặt, nơi tòa lãnh sự Anh Quốc đóng cửa như thế giới đang im tiếng trước khát vọng tìm tự do của những người ra đi muộn màng. Sự trái ngược của hai bên được ngăn bằng con đường Sonsome với giòng xe cộ đang di chuyển như giòng sống của loài người đang tiếp diễn từng phút, từng giờ trên trái đất. Ba hình ảnh của một nơi chốn đập vào mắt Tường những cảm xúc thật bất ngờ.

Như một mầm mống gieo ý sống cho khát vọng tự do, những người biểu tình đang đối diện với khoảng núi câm nín là tòa cao ốc đóng cửa im lìm, từ chối những con người đã sẵn sàng làm lại đời mình từ đầu. Và giòng sống hờ hững trôi quanh giữa hai điều đối nghịch đó. Văn minh và tình người đã bị cắt đôi bởi giòng sống. Tường nao nao theo ba người bạn đến sát đám biểu tình.

Bây giờ những khuôn mặt đã hiện rõ nét. Đa số còn rất trẻ, trên dưới hai mươi, còn lại là những người lớn tuổi hơn. Sự khác biệt về tuổi tác chỉ là bề ngoài. Tường tìm thấy nơi những người đang tham dự một nét chung được biểu hiện qua thái độ, ánh mắt, lời nói hoặc nụ cười... Có một điều gì đó như là sự phẫn nộ ẩn hiện nơi họ. Sự phẫn nộ cần thiết cho lòng nhân của loài người. Và gần hơn nữa là tình máu mủ, ruột thịt của những con người cùng màu da và tiếng nói.

Ba người bạn đã lẫn vào đám người biểu tình. Tường đứng dưới một tấm biểu ngữ được viết bằng tiếng Anh, có nội dung đòi hỏi quyền được bảo vệ cho những thuyền nhân. Ba người thanh niên tiến về phía Tường đó là một người con trai và hai cô gái. Tường nhận ra một trong hai cô gái là Đoan.

– Anh cũng đến?

Lại bắt đầu bằng chữ cũng kỳ cục. Tường gượng cười sau lời giới thiệu của Đoan với hai người bạn. Đoan vẫn hồn nhiên và xinh xắn dù trong bộ quần áo giản dị. Một chiếc áo khoác màu trắng phủ lên màu xanh của cái quần Jean.

– Nhu có lên không em?

– Bố mẹ không cho đi. Chị Nhu ở nhà là phải. Đang bịnh mà.

– Em đến đây từ bao giờ?

– Mới sáng nay, lát nữa anh Hải đón em về.

Cô bạn gái của Đoan đứng phía sau chợt mỉm cười. Tường liên tưởng đến câu nói của Nhu: “Dạo này Đoan và Hải có vẻ thân nhau hơn.” Người thanh niên đi cùng Đoan trạc ngoài hai mươi, dáng khỏe mạnh và cương quyết với nét mặt cứng cỏi. Một vòng ruban vải được quấn trên trán anh ta với hàng chữ “hunger– strike” viết bằng mực đỏ làm khuôn mặt trở nên hung dữ hơn.

– Anh làm báo ạ?

Câu nói lễ phép của người thanh niên khác hẳn với dáng vẻ khiến Tường ngạc nhiên. Anh nói tên tòa soạn tờ báo đang làm, người thanh niên có vẻ vui.

– Em có đọc báo của anh.

Tường nói tiếng cám ơn, người thanh niên đột nhiên tỏ ra thân mật hơn.

– Mấy bữa nay cũng có nhiều báo đến lắm.

– Vậy hả.

Người thanh niên kể một loạt tên của các tờ báo trong vùng và tên những người cầm viết thuộc các vùng San Jose, Oakland, Sacramento, San Francisco... Tường ậm ừ vài tiếng rồi xoay sang phía Đoan.

– Hải dạo này thế nào?

Mặt Đoan hơi đỏ. Cô gái lí nhí trả lời những tiếng gì đó không rõ trong miệng. Nét thẹn thùng làm Đoan đẹp hơn. Tường nhìn sang cô bạn của Đoan, người con gái tóc dài, xinh xắn với cánh môi nhỏ và sóng mũi thanh tú. Lại một cô sinh viên có nhan sắc tại đây. Bất giác anh nhớ đến lần nói chuyện với một người bạn già, cả hai đều công nhận một điều: chỉ có những cô gái... thiếu nhan sắc mới thích văn nghệ và hoạt động, còn lại các cô đẹp thì giờ đi chơi, đi shopping chưa đủ lấy gì mà dính vào những việc này. Sai bét! Ít nhất là hôm nay, với Đoan và cô bạn. Tường bật cười một mình, Đoan ngạc nhiên.

– Gì thế anh?

Tường kể lại ý nghĩ vừa rồi. Đoan bỉu môi.

– Đâu đúng vậy, mấy anh chỉ vơ đũa cả nắm.

– Ừ thì bọn anh sai.

– Sai là các chắc. Do lòng của từng người chứ đâu phải như anh nói, anh đừng... xuyên tạc hành động của người khác.

Cô bạn Đoan chen vào, đôi mắt như có nét cười cợt.

– Anh thấy không, nhỏ Đoan đẹp như vầy...

Người thanh niên buột miệng.

– Cả em nữa.

Hai cô gái phá ra cười. Tường và người thanh niên cười theo. Những nụ cười hồn nhiên của ba người thanh niên đang tham dự vào lần đấu tranh này làm Tường phải suy nghĩ. Họ trong sạch và thẳng thắn trong cuộc sống và hành động. Hiểu rõ ràng việc đang làm và can đảm theo đuổi, tham dự.

– Anh sang đây một tí.

Đoan kéo Tường đi về phía đám đông. Dưới những hàng biểu ngữ là từng nhóm người đứng ngồi lẫn lộn. Họ đủ loại tuổi. Có những khuôn mặt rạng rỡ của tuổi hai mươi xen lẫn những khuôn mặt đăm chiêu của người lớn tuổi. Có những ánh mắt hồn nhiên, tươi sáng chen giữa những ánh mắt đăm đăm âu lo... Nhưng tất cả đều ẩn hiện một tia lửa phẫn kích của tình thương yêu. Đoan chỉ một nhóm người ngồi dưới đất, phía sau dãy bàn đầy ắp thư, truyền đơn, chương trình trên mặt.

– Đây là những anh chị em tuyệt thực hôm naỵ Bọn em thay phiên nhau để tỏ thái độ.

Một vài ánh mắt ném về phía Tường. Đoan giới thiệu Tường với những người quen. Anh ngồi xuống cạnh họ. Một phụ nữ ngoài ba mươi gật đầu sau câu chào rồi bắt chuyện thật tự nhiên. Thái độ như đã công nhận Tường là một người cùng đến vì mục đích chung. Nửa cảm động, nửa xấu hổ anh theo dõi những điều do chị ta kể. Cuộc tuyệt thực, đối kháng đã gây được tiếng vang đáng kể, một thành quả để bắt đầu cho hội nghị tỵ nạn tại Geneva sắp đến. Những câu nói của chị phụ nữ loáng thoáng qua tai. Tường chăm chăm nhìn vào nét mặt của những người đang tham dự buổi tuyệt thực. Tất cả đều bình thản và lạc quan. Một lần nữa anh hiểu họ hiểu rõ chính việc họ đang làm. Một việc làm tưởng như lạc lõng giữa cuộc sống Mỹ.

Chiều đã hết, nắng đã không còn vương trên các cao ốc. Bây giờ là màu đêm đang phủ khắp và không gian rực ánh đèn đủ màu của một thành phố ăn chơi đã vào đêm. Đám sinh viên biểu tình chợt thành một nhỏ nhoi và lọt thõm vào không khí chung. Sự câm lặng đối kháng của họ chỉ còn trong tấm lòng và trui cứng thành một khối giữa sự hờ hững của đời sống bao quanh. Như viên ngọc lẻ loi giữa đám đất cát hỗn độn. Như những đốm lửa nhỏ bé đầy tình người giữa đêm văn minh quá mức. Như tiếng kêu thét của trái tim người giữa ngăn kéo đông lạnh toàn thể của xứ Mỹ. Giữa những người sinh viên này và cuộc sống chung quanh đột nhiên có khoảng cách. Họ lầm lũi theo đuổi con đường do chính họ chọn lựa, không một điều gì cưỡng bách hay dẫn dụ từ bên ngoài. Chỉ xuất phát từ tấm lòng của những con người nghĩ về con người. Tuổi trẻ thật đẹp ở khắp mọi nơi và bất cứ thời gian nào.

Bây giờ đã có những ánh lửa được đốt lên. Mắt mọi người đều có ánh long lanh ẩn hiện. Tường đứng dậy khi chị phụ nữ vừa nói chuyện xong. Đoan nói khi ánh lửa làm hai má cô bé hồng hơn.

– Anh thấy sao?

– Anh nhớ đến những lần đi trại CPS ngày xưa.

– CPS là gì hả anh?

– Là chương trình phát triển sinh hoạt học đường, một tổ chức cho sinh viên, học sinh ngày xưa. Cũng có những buổi trại, những đêm không ngủ nhưng không được bọn em hiện nay.

– Em không hiểu.

– Đa số bọn anh tham gia trại vì ham vui. Cũng lửa đốt lên, cũng ca hát, cũng hội thảo này no... nhưng đến vì nhiều lý do khác nhau lắm.

Đoan ngạc nhiên ra mặt. Cô bạn gái của Đoan lắc đầu.

– Hồi đó bọn em còn bé quá, chẳng biết gì cả.

– Bấy giờ bọn anh cũng bằng em bây giờ hay có thể bé hơn nữa không chừng. Đa số đến vì ham vui, ưa hoạt động và tìm cuộc sống thiên nhiên sau thời gian ở thành phố. Còn một số đến vì lý do... tình yêu!

Hai cô gái ré lên cười. Tường gật đầu.

– Tất nhiên không phải ai cũng vậy, nhưng có người này người kia. Những buổi trại, những đêm không ngủ còn là nơi hẹn hò của những người yêu nhau. Như một thứ picnic tình cảm đó mà.

Cô bạn Đoan nói trong tiếng cười.

– Anh giễu quá.

– Sự thật là vậy.

– Bọn em không phải vậy đâu... kể cả nhỏ Đoan do anh Hải đưa đến và đón về.

Đoan đập lên vai bạn.

– Nói gì vậy?

– Nói vậy chứ sao? Đừng bẻ cong ý nghĩ của người tạ Có tật giật mình chứ chẳng ai chen vào đời sống tình cảm người khác đâu mà lo.

Người thanh niên lắc đầu trước sự hồn nhiên của hai cô gái, anh ta xoay sang phía Tường.

– Anh nghĩ sao?

– Sao là sao?

Người thanh niên nhún vai. Tường thấy ngượng vì câu hỏi kỳ cục của mình. Giữa anh và những người trẻ tuổi này có khoảng cách xa lắm. Tường chợt thèm sống lại tuổi hai mươi để được làm những điều đã không làm trong thời gian đó.

° ° °

Vĩnh, Hoàng, Quán quay lại với hai người đàn ông lạ mặt. Một già, một trạc tuổi Tường. Sau lời giới thiệu, anh nhận ra đó là hai trong những cây bút của vùng này. Bài họ viết thỉnh thoảng Tường được đọc trên các báo với cái tên có kèm theo chức vụ của một hội đoàn trong vùng. Thật tình là Tường không thích lắm bởi những các “mác” kèm theo trong những bài viết. Anh gật đầu chào, hai người đàn ông và Hoàng tiếp tục câu chuyện đang bỏ giở. Lại những câu nói với những từ ngữ bốc lửa mà Hoàng thường dùng. Tường ngán ngẩm lui lại một bước, cái vòng tròn giữa những con người đang nói chuyện hụt mất một khoảng. Hoàng và hai người đàn ông hăng hái nói. Người thanh niên, Vĩnh, Đoan và cô gái im lặng nghe. Quán thỉnh thoảng góp thêm một câu. Tất cả làm thành một vòng tròn với lối đối thoại gạt Tường ra ngoài.

Người đàn ông trẻ là nhà văn kiêm phó chủ tịch một hội đoàn đang hăng hái nói về những biến chuyển của tình hình thế giới. Y nói lưu loát như đang “đăng đàn thuyết pháp”. Những câu nói với đủ thứ từ ngữ to lớn được tuôn ra dễ dãi từ cái miệng liến láu. Hùng hồn, hấp dẫn và đầy cảm hứng như đang đứng trước đám đông hàng ngàn người. Y dẫn dắt câu chuyện thật khéo léo, từ buổi tuyệt thực đối kháng của những người trẻ được lái sang quan điểm chính trị. Tường ngạc nhiên nhìn cái miệng với cặp môi mỏng. Phải chi hắn viết được như những điều đang nói thì đỡ biết mấy.

Ông nhà văn già cũng kiêm chủ tịch một hội đoàn thỉnh thoảng góp thêm một câu. Đại loại cũng cùng một ý với gã nhà văn đang nói. Những người trẻ tuổi bị cuốn vào câu chuyện mà không ngờ được. Bây giờ thì hành động đối kháng đầy lòng nhân đã biến thành hành động có xu hướng chính trị đàng hoàng. Ông nhà văn trẻ đã khoác vòng hoa đấu tranh lên cổ những người thanh niên. Tường chợt thấy ngứa trong mồm và thèm được chửi thề. Những trò chơi chó đẻ dành cho tuổi trẻ đang bị lập lại tại đây. Bầy diều – hâu – bịnh – hoạn – công – danh đang thỏa mãn mặc cảm bằng cách bám vào quá khứ để đè tuổi trẻ xuống gắn huy chương với ảo tưởng lãnh tụ.

Tường kéo tay Đoan.

– Đoan sang đây với anh một tí.

Đoan giật mình như vừa rời khỏi cơn mộng nào đó, cô bé đỏ mặt theo Tường về phía đám đông đang ngồi dưới các tấm bích chương. Cái vòng tròn bị hụt mất hai góc. Như một miệng cống bị khuyết hai lỗ và nước cống đang tuôn ra ngoài. Tường nói ý nghĩ này với Đoan. Cô bé cười cười.

– Anh lại phẫn nữa.

Tường gật đầu.

– Có lẽ phẫn thật, nhưng chả sao. Anh vẫn bị dị ứng với những loại người này từ hồi còn nhỏ. Mẹ kiếp!

– Anh lại chửi thề... Em mách chị Nhu cho coi.

– Ừ thì không chửi nữa, nhưng quả tình là anh bực bội. Tuổi trẻ của bọn anh bị lạc hướng bởi những tên phù thủy bẩn thỉu. Cả một thế hệ vỡ nát, không lý tưởng, lặn ngụp trong cái hoang mang để tìm hướng đi cho chính mình. Rơi vào đủ thứ hố khốn nạn, hiện sinh có, chém giết có, phản chiến có... chẳng đâu vào đâu cả. Vỡ nát hết khi bọn lãnh tụ đăng đàn thuyết pháp với cặp kính đen... Đã gần hai mươi năm không ngờ trò này vẫn còn ở đây.

– Em thấy đâu có gì?

Tường thở dài đứng lại trước một tấm bảng dán đầy hình ảnh của đồng bào tỵ nạn ở trại cấm Hồng Kông. Đoan đứng cạnh, đôi mắt mở tọ Ngạc nhiên và ngây thợ Hệt như mắt bọn Tường những năm nhìn vào các lãnh tụ sinh viên nói chuyện. Tuổi trẻ chỉ có nhiệt tình và lòng yêu thương chân thật để hành động. Và khi hành động, họ vẫn bằng cái nhìn thẳng về phía trước mà không chờ đợi những vòng hoa của kẻ khác choàng vào. Chỉ vỏn vẹn niềm tin trong sáng. Tường nhìn quanh, những người sinh viên vẫn trong thái độ đã có. Bất giác anh nhớ đến nét mặt của những người trẻ ở Thiên An Môn được xem qua báo chí, truyền hình. Có nét chung giữa những con người này. Thứ nét chung mà Tường đã đánh mất.

– Em không hiểu đâu Đoan ạ!

– Thì anh nói đi.

– Này nhé, anh hỏi Đoan, tại sao Đoan lại đến đây, tham dự với mọi người.

– Em thương đồng bào của mình đang bị đe dọa trả về Việt Nam. Mục tiêu là lần hội nghị về thuyền nhân ở Geneva sắp tới.

– Còn gì không?

Đoan lắc đầu.

– Còn gì đâu anh... mà đâu phải mình em nghĩ vậy. Bạn bè em đứa nào cũng thế. Đâu có gì sai phải không anh?

Tường mỉm cười.

– Thì đâu có gì sai? Đoan và các bạn khởi đầu việc làm đầy lòng nhân, tuy hành động có mang theo ít nhiều xu hướng chính trị nhưng tất cả đâu nghĩ đến điều này phải không?

– Vâng.

– Nhưng theo lời ông nhà văn hồi nãy thì sao?

Đoan ngẫm nghĩ một lúc rồi gật gù.

– Em hiểu rồi.

– Giỏi lắm. Đó là điều anh muốn nói với Đoan. Tuổi trẻ thật đẹp và thẳng thắn trong hành động, nhưng bọn phù thủy thì luôn luôn muốn bẻ cong mọi việc để được xưng danh lãnh tụ khi trao vòng hoa.

– Hồi xưa anh cũng bi...

Tường không trả lời, đưa tay chỉ vào một tấm ảnh. Cặp mắt của hai đứa bé trong ảnh mở to đầy nét hoang mang và buồn bã. Phía trước mặt là những đường kẽm gai bị chụp mờ nhạt.

– Thế hệ thứ ba tại hải ngoại là đây.

– Em hiểu.

Gió trở lạnh hơn trong đêm của San Francisco đang rực rỡ. Ánh đèn từ các cao ốc tỏa ra làm sáng rực con đường. Những ánh lửa của đám người biểu tình thật nhỏ nhoi và cô đơn. Tường kéo cao cổ áo. Đoan hỏi.

– Anh lạnh?

– Em không lạnh?

– Không, anh có vẻ yếu... giống hệt chị Nhu vậy. Bịnh hoài...

– Mấy tuần rồi anh không gặp Nhụ Bố mẹ khỏe chứ em?

– Vẫn khỏe và vẫn la chị Nhu khi gọi điện thoại cho anh.

– Em biết hết?

– Chị Nhu kể cho em nghe hết... và có lần phải nhờ em gọi cho anh, anh không nhớ sao?

– !!!

– Anh khờ lắm! Anh chẳng hiểu chị Nhu tí nào cả. Nhiều lúc anh thật khôn, nhiều lúc anh thật khờ... Buồn cười lắm...

Đoan lắc đầu. Từ phía đám đông có tiếng gọi, Đoan vẫn trong cái cười giễu cợt bỏ đi sau câu nói.

– Anh còn khờ hơn em và chị Nhu nữa.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 16

Tường bất lực trước nhân vật của mình. Hắn đã tự chọn riêng một cuộc sống để phù hợp với quá khứ của hắn do anh dựng lên. Hắn tham dự vào cuộc sống của xã hội trong truyện. Tường muốn tách rời hắn ra khỏi cuộc sống để tìm hướng cao đẹp nhưng vô ích, hắn không còn tuân theo ý muốn của anh như những chương đầu tiên. Mọi biến cố, hiện tượng xảy ra được ghi lại để làm cái nền phía sau lưng cho nhân vật để hắn nổi bật ý sống riêng lẻ đã thành liên quan đến ý nghĩ của hắn. Sự suy nghĩ mông lung, lan man của bản chất hắn phải được biểu lộ bằng hành động này. Hắn đã lớn hơn ngòi viết của Tường.

Các nhân vật phụ vẫn theo những tiến trình được sắp sẵn. Đó là những con người bình thường của cộng đồng. Việc phải đến sẽ tuần tự đến. Đúng “logich” sống. Nên hình thành phần hai của cuốn truyện tương đối dễ dàng, với những mẫu người này, Tường không cần phải suy nghĩ nhiều. Điều cần thiết là nhân vật chính. Hắn đã tự chọn đường đi. Anh phải theo hắn. Theo sát hắn từng bước như chính đời sống của hắn và anh đã trộn lẫn. Tường không thể tách rời hắn khi những giòng chữ được bắt đầu trên trang giấy. Và âu lo cho hướng chính của câu chuyện. Liệu hắn và Tường có cùng thỏa hiệp với nhau để đến một cái đích chung không? Hay sẽ bỏ rơi nhau trong những hố suy nghĩ riêng tư.

Nhân vật nữ mang hình dáng của Nhu đã được đưa vào truyện. Khung cảnh của lần xuất hiện là thảm cỏ của một công viên nằm bên cạnh con sông tại Sacramentọ Cũng có những đối thoại như bọn Tường đã nói, cũng có những cái cầm tay, cũng có những môi hôn dưới nắng... Và tình yêu được lồng vào để nhân vật chính tìm được nơi bám víu. Rất tự nhiên, nhân vật nữ bước vào đời sống của xã hội trong truyện và bắt đầu sống cạnh nhân vật chính – không, phải nói là sống trong ý nghĩ của hắn. Tường hy vọng hắn sẽ quay về hướng đã chọn lựa khi làm sườn cuốn truyện.

Tường đã mệt mỏi nhìn từng hàng chữ của mình chậm chạp bỏ trên giấy. Nặng nhọc, ngán ngẩm như đang đạp xích lô leo lên một con dốc. Anh phải nhìn kỹ hắn để viết. Xem hắn sẽ làm gì? Đi đến đâu? Theo dõi khít khao trong từng nếp suy nghĩ nhỏ của hắn để những trang giấy có được những hàng chữ cần thiết cho một kiếp người, một mẫu người. Và hôm nay, anh vừa xong hai trang bản thảo sau buổi sáng ngồi viết.

Tường vất cây viết xuống mặt bàn, đóng mạnh tập bản thảo và bỏ ra phòng ngoài. Sáng thứ bảy với sự vắng lặng quen thuộc ập lấy anh. Những cái máy nằm chỏng chơ trên các mặt bàn. Vài xấp giấy vở vất bừa bộn, đống báo cũ nằm vung vãi tại một góc phòng. Một vệt nắng hắt qua khung kính rơi trên mặt thảm xanh làm nổi bật các vết bẩn đang bám. Tường đi đi lại lại mấy vòng, từ phía bàn lay out bên trong đến sát cửa ra vào. Đi thật chậm để nghe từng bước chân của mình vang lên. Có tiếng “sột soạt” của để dép cao su chạm vào mặt thảm. Không gian lắng xuống với âm thanh rời rã của nhịp dép cô đơn.

Lại thêm một vòng với ý nghĩ dành cho nhân vật chính của câu truyện vừa đến trong trí. Giữa xã hội Tường sống và xã hội hắn đang sống có nhiều điểm giống nhau. Ngay cả anh và hắn cũng thế. Anh đang núp dưới bóng của hắn hay hắn đang ẩn hiện trong anh? Tường giật mình chợt nhớ đến những nhân vật phụ. Hình ảnh những người bạn của Tường đang ẩn hiện đâu đó trong từng nhân vật của truyện. Có nét của Quán. Có nét của Hoàng. Có nét của Đoan... của Vĩnh, của Loan, của thằng Mễ... Đủ hết với một thành phố cũng mang tên San Josẹ Này là đường William anh đang sống, này là tòa soạn anh đang hiện diện, này là những nơi chốn anh đã đến: Đắc Phúc, Đà Lạt, cà phê Cheo Leo, Mini Club, Lido... và thảm cỏ của công viên nằm trong một trường đại học của Sacramentọ Cái gì đây? Tường đứng lại, chân đạp trên vệt nắng. Vệt nắng không chịu thua, nhảy lên, nằm trên bàn chân Tường. Xã hội Tường đang sống đã được lồng vào truyện dưới ngòi viết bỗng nhảy chồm lên, biến thành những thứ hiện hữu chung quanh và nhốt anh trong đó. Tường đã đi vào truyện của mình dưới bóng nhân vật chính hay nhân vật chính đã kéo anh cùng tham dự vào xã hội do anh dựng lên? Đầu óc rối bong, Tường ngồi phệt xuống chiếc ghế cạnh chiếc máy typesetting.

Bên ngoài, có tiếng động cơ xe lẫn với vài tiếng nói cười vọng lại. Xã hội loài người đang diễn ra với những điều đã, đang và sẽ có sao chỉ mình Tường ngồi tại đây lắng nghe, nhìn ngắm như bị tách lìa khỏi cuộc sống. Anh cô đơn hơn nhân vật chính. Hắn có thế giới riêng trong tiểu thuyết. Một thế giới thật hơn thế giới bên ngoài mà Tường đang nhìn ngắm, lắng nghe. Bởi hắn đang sống với xã hội trong truyện, còn anh đang tách lìa khỏi xã hội này. Tường hoang mang trong ý nghĩ vừa đến. Anh là anh của xứ Mỹ này, với thời gian này hay đã bị gạt ra ngoài... Đừng nghĩ nữa, đừng nghĩ nữa. Hãy quên nhân vật chính, hãy quên xã hội đã dựng lên trong truyện, hãy trở lại với thời gian và không gian đang sống... Tường tự nhủ, đưa tay đập đập vào trán mấy cái để trấn tĩnh lại. Lòng bàn tay ướt nhẹp mồ hôi đã rịn ra từ trán. Anh nhìn chăm chú vào từng loang mồ hôi trong lòng bàn taỵ Những vệt nước nhơm nhớp lan trên từng khe chỉ tay đủ mọi hình thể. Trong cảm giác nhây nhúa, Tường đưa bàn tay còn lại bấm nhanh một số phone vừa hiện lên trong trí.

Sau những tiếng “tích tích” theo đầu ngón tay trỏ, Tường áp chiếc phone vào tai. Một tiếng “clich” trong ống nghe, rồi tiếng chuông đầu tiên vang lên. Ai sẽ nhấc phone đây? Tường tự hỏi khi tiếng chuông thứ hai vang lên. Quán? Hoàng? Vĩnh? Loan? Những cái tên với từng khuôn mặt hiện lên. Số phone của ai đến giờ này Tường cũng không nhớ nổi. Chỉ biết những con số như đã quen thuộc lắm, nằm sâu trong trí chẳng thể xóa nhòa. Tiếng chuông thứ ba vang lên. Ai vậy? Sao mãi chẳng nhắc phonẻ Hay chẳng có ai bên kia đường giây. Sau tiếng chuông thứ năm là giọng một người con gái. Đó là Đoan, Tường nhận ra ngay từ tiếng “hello”.

– Đoan đó hả? Anh đây...

– Anh đó hả, em định gọi anh đây. Chị Nhu bịnh nặng, bố vừa đưa vào nhà thương.

– !!!

– Anh lên ngay được không?

– Nhu... Nhu...

– Anh lên ngay đi. Em sẽ “check” chuyến xe “bus” đến gần nhất để đón anh.

– Ừ... Anh sẽ đi chuyến sớm nhất.

Tường buông máy và bước nhanh ra cửa. Ngang qua vệt nắng nằm trên mặt thảm, anh bước tránh sang một bên.

° ° °

Bố Nhu gật đầu sau câu chào của Tường, rồi đẩy cửa bước ra ngoài. Ông cụ vẫn không khoái có thằng rể tương lai làm báo dù con gái đang đau nặng. Tường cảm thấy buồn cười vì ý nghĩ vừa thoáng qua trong đầu, định quay lại đùa với Đoan thì sực nhớ đang đi thăm bịnh, và đó là người mình yêu thương. Anh nén nụ cười kịp lúc ngồi xuống chiếc ghế cạnh giường Nhu.

Nhu xanh lét, bàn tay đưa về phía Tường. Những ngón tay mềm, lạnh nằm trong tay anh.

– Em thấy thế nào?

– Đỡ rồi anh ạ. Anh đi xe chuyến mấy giờ?

– 11 giờ 45. Đoan đón anh đến đây.

Nhu mỉm cười, áp tay Tường vào ngực nàng. Nhịp tim người con gái đập khẽ vào tay người con trai. Đoan xen vào.

– Anh ngồi đây nghe, em ra ngoài một chút với bố.

Tường ngước lên chỉ kịp thấy cái nheo mắt của Đoan trước khi cô bé xoay lưng bỏ đi. Trên khuôn mặt tái xanh của Nhu có sắc đỏ vừa lan phía mép tai. Tường cúi xuống. Môi nàng khô và có vị đắng lan trên đầu lưỡi Tường.

– Anh thương em.

Nhu nhắm mắt lại, hơi thở của nàng nóng và ngai ngái phảng qua mũi Tường. Một sợi tóc chạm vào má anh gây cảm giác nhồn nhột. Tay của Nhu đã rời khỏi tay của Tường và làm thành vòng ôm qua gáy. Lẫn trong tiếng rì rào của máy điều hòa không khí đang chạy, tiếng Nhu thoảng vào tai Tường.

– Em nhớ anh.

– Anh biết.

Bây giờ môi Nhu mất vị đắng và mùi ngai ngái từ hơi thở nàng cũng hết. Nụ hôn đã tròn cho những người yêu nhau.

– Anh tham lam quá...

– Anh nhớ em.

Lại một nụ cười trên môi Nhụ Bàn tay họ lại trong nhau khi Tường ngồi lên.

– Bác sĩ bảo sao hả em?

– Em không biết. Em vừa tỉnh một tí thì anh đến. Chắc bác sĩ có nói chuyện với bố.

– Em thấy trong người thế nào?

– Sáng nay em đang ngồi đọc sách thì thấy nhức đầu. Em định đứng lên tìm thuốc uống thì thấy tê chân trái. Xoay thử người thì tay trái cũng nặng hẳn. Như mất hết cảm giác. Em sợ quá định gọi mẹ thì cơn nhức đầu tăng lên. Rồi có cơn buốt nhói từ phía thái dương trái... Sau đó em chẳng biết gì nữa. Mở mắt ra thì thấy nằm đây, bố ngồi bên cạnh. Chưa kịp nói chuyện gì thì anh đến.

– Anh thương em.

Tường bóp chặt tay Nhu.

– Anh vẫn viết đều đó chứ?

– Vẫn viết em ạ. Cuốn truyện đã sang phần hai với sự xuất hiện của nhân vật nữ. Giống em như tạc.

– Giống em?

Nhu bỡ ngỡ kêu lên. Tường gật đầu.

– Như một cứu cánh cho nhân vật chính. Em chẳng bảo là nhân vật chính có nhiều nét giống anh hay sao?

– Sao anh không hỏi em?

– Em buồn?

– Không. Em chỉ muốn biết anh viết thế nào.

– Đã bảo giống hệt em mà. Dễ thương, hiền lành, dịu dàng và rất thương người.

Nhu mỉm cười.

– Cô ta có bịnh không?

– Cô ta sẽ bịnh.

– Kỳ cục... mà đừng anh. Đừng để cô ta bịnh, bởi như vậy sẽ tội nghiệp anh chàng đó lắm... Đã mồ côi, lạc lõng giữa xứ sở này mà bây giờ lại yêu một cô nhỏ bịnh hoạn như em thì tội biết mấy.

Nhu bỏ lửng câu nói. Từ mắt nàng có chớm đỏ rồi hai giọt nước mắt ứa ra. Tình thương cho nhân vật chính đã rập khuôn từ cuộc sống thật của hai đứa. Tường hiểu rõ điều này.

– Nín đi em.

– Em thương anh.

Có tiếng gõ cửa. Tay họ rời nhau và cánh cửa được mở sau một câu nói của Tường. Đoan hơi bẽn lẽn nhìn Tường.

– Anh...

– Gì thế Đoan.

– Bố muốn nói chuyện với anh một tí.

– Bố?

– Vâng. Bố chờ anh ở ngoài.

Tường nhìn Nhu và bắt gặp thoáng lo ngại trong mắt nàng.

– Em nghỉ đi, anh ra ngoài xem bác bảo gì.

– Vâng.

Tường đứng dậy định đi thì Nhu nói với theo.

– Anh...

– Sao em?

– Anh đừng... đừng nóng nghe.

– Anh hiểu.

Tường mỉm cười xoay sang Đoan.

– Em ở đây với chị Nhu, tí anh quay lại.

Tường lách ra ngoài, khép cánh cửa thật nhẹ. Sau tiếng động nhỏ vang lên từ ổ khóa, không gian bên trong đã bị ngăn lại. Đoan và Nhu tưởng như đã lọt vào một thế giới nào xa lắm, chỉ còn mình Tường đang đối diện với thế giới bên ngoài và bắt đầu bằng hành lang của bịnh viện.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 17

Bố Nhu chờ ở cầu thang. Nét mặt ông không đổi khi Tường đến gần. Không buồn cũng không vui. Chẳng lãnh đạm cũng chẳng vồn vã. Một khuôn mặt không cảm xúc với đôi mắt sáng và bộ râu mét đốm bạc. Tường nhìn ông chăm chú, cố tìm một điểm nào đó trên khuôn mặt này có liên quan đến khuôn mặt người mình yêu nhưng đành chịu. Giữa hai khuôn mặt, của ông và Nhu, hoàn toàn xa lạ với nhau. Như hai khuôn mặt chưa hề quen trong đời.

– Bác ạ!

– Cậu vẫn khỏe chứ?

– Vâng, cháu vẫn đi làm đều.

– Vẫn làm báo? và viết?

– Vâng, vẫn làm báo và viết.

Tường bình thản trả lời khi cùng ông bước xuống nấc thang đầu tiên. Tiếng giầy của bố Nhu vang lên giữa không khí im vắng của bịnh viện nghe chát chúa và khó chịu. Tự nhiên Tường bước thật nhẹ. Đôi giầy ba ta dưới chân anh như không chạm vào nền xi măng của cầu thang. Bốn bàn chân đã chia làm hai cách thế khác nhau trong nhịp đi. Bố Nhu nện gót mạnh mẽ và gắn chặt nhịp đi như đang sống khít khao với cuộc đời. Tường rời rã và chạm khẽ vào mặt xi măng như đang lơ lửng, chân không chạm đất khi sống. Hệt như cuộc sống thực của họ. Tường thích thú mỉm cười một mình khi tìm được điều so sánh này. Bố Nhu quay sang Tường khi vừa đi hết nấc thang cuối cùng.

– Cậu có gì vui?

Tường nói ý nghĩ vừa có. Bố Nhu mỉm cười.

– Đúng đấy.

– Cám ơn bác.

– Những người trẻ thường can đảm quá lố, họ không sợ tương lai và đôi khi xa rời thực tế.

– Cháu vẫn sống.

– Phải! Tôi đâu bảo cậu không sống bao giờ? Nhưng cách sống của cậu tách rời khỏi cuộc sống chung. Lơ lửng và bất định. Nói cách khác là ngay cả lúc đang sống cậu cũng không hiểu được mình đang sống thế nào và sẽ sống ra sao.

Tường thấy ông cụ nói đúng phần nào.

– Nhưng không thế thì không phải là cậu.

– Cảm ơn bác.

– Chỉ khổ cho những người yêu thương cậu.

Tường thấy ông cụ nói không đúng lắm. Những người già thường không hiểu được tình yêu của những người trẻ khác thế hệ của mình và luôn luôn quên hẳn thời còn trẻ, thời còn yêu đã sống cách đó chừng vài chục năm. Con tim của người già chỉ còn làm đúng nhiệm vụ của một phần trong bộ máy tuần hoàn.

– Mình đi vòng sân cho mát nhé.

– Vâng.

Họ bắt đầu con đường nhỏ bọc quanh bệnh viện bằng những bước chân đều nhau. Cả hai đều như cố điều chỉnh cho bước chân vừa đủ để giữ cùng nhịp với người bên cạnh. Trò chơi đầy cố gắng của hai con người khác thế hệ để được gần gũi nhau hơn.

– Cậu nghĩ sao về cái Nhu?

Tường ngập ngừng.

– Thì... thì... như bác biết bọn cháu thương nhau.

– Ai chả biết cậu và nó thương nhau. Nhưng tôi hỏi cậu nghĩ sao về nó mà?

Trên môi ông cụ có nụ cười giễu cợt. Đột nhiên Tường thấy ông cụ trẻ lại và có vẻ gần gũi, thân mật hơn. Khác hẳn với lối cư xử lãnh đạm thường ngày.

– Nhu hiền lành... lễ phép... dễ thương và có lòng nhân.

Bố Nhu vẫn nụ cười giễu cợt trên môi.

– Những điều đó cậu phải nói với nó chứ. Tôi hỏi khác mà.

Tường hết biết trả lời thế nào. Thật tình những ý nghĩ về Nhu chẳng bao giờ được anh đặt đến. Chỉ thoáng qua vài điểm nổi bật của nàng mỗi khi bắt gặp và ghi nhận. Thế thôi! Đâu ai đem người mình yêu lên bàn cân đong đo kỹ lưỡng như một món hàng trước khi trả giá cho tình yêu đâu?

– Cháu...

– Trả lời không được hả? Cũng chẳng sao. Câu trả lời này thường chẳng ai làm được... ngay cả những người đã nói, đã viết thật nhiều điều cho người khác đọc, cho người khác nghe. Cậu là một.

– Bác nói đúng.

Họ đi vòng qua dãy phòng cấp cứu. Một chiếc xe cứu thương đang đưa bệnh nhân xuống. Những người mặc áo trắng lăng xăng trong các động tác cần thiết, bao quanh một con người được phủ mền đến ngực, nằm yên trên băng cạ Trên đầu xe cứu thương, hai chiếc đèn xanh đỏ nhấp nháy với tia sáng được xoay tròn. Tường hình dung đến cảnh Nhu cũng nằm yên trên băng ca vào sáng nay.

– Bác sĩ có bảo Nhu bị gì không bác?

Ông cụ nhìn Tường không trả lời. Ánh mắt ông cụ dịu đi khi hỏi ngược lại Tường.

– Cậu... Cháu nghĩ sao về tương lai?

Sự thay đổi lối xưng hô của bố Nhu thật bất ngờ. Tường ngạc nhiên nhìn ông cụ chăm chăm. Ánh nắng chiều trong sân bịnh viện như dịu đi. Bước chân của họ chậm lại khi bắt đầu vào lối đi nhỏ dẫn đến khuôn viên phía sau bịnh viện. Một vài bịnh nhân cùng người nhà cũng đi bách bộ trong khuôn viên. Khung cảnh an bình với các khóm hoa vươn lên giữa thảm cỏ xanh ngát.

– Cháu xin lỗi bác vì bọn cháu không thưa với hai bác trước.

– Nói đi cháu.

Bây giờ cái cười của ông cụ không còn nét giễu cợt nữa. Chỉ có sự thân tình và cởi mở. Hôm nay là lần đầu Tường nhận được điều này từ ngày biết bố Nhu đến giờ.

– Bọn cháu định chờ Nhu học xong rồi sẽ tính.

– Định chờ cái Nhu học xong rồi sẽ tính?

Ông cụ nhắc lại câu nói với chữ “định” và chữ “sẽ” được nhấn mạnh. Như một con đường bằng phẳng chợt thụt xuống hai lỗ hổng. Tường cảm thấy vui vui vì lối nói chuyện đầy tính trẻ của bố Nhụ Ông cụ tiếp.

– Sao mà lâu thế cháu?

Tường mỉm cười đùa theo ông cụ.

– Tương lai mà bác.

– Tương lai của những người trẻ tuổi thường dài hơn thời gian khi nghĩ đến. Ngày xưa bác cũng đo tương lai như cháu và cái Nhu bây giờ. Nhưng tất cả chỉ nằm trong ý nghĩ.

Giọng bố Nhu trầm xuống. Nhịp chân đã chậm lại càng chậm hơn. Ngang qua ghế đá có một cặp tình nhân người ngoại quốc đang tình tự, ông cụ nheo mắt với Tường. Anh thấy ông cụ chịu chơi hơn mình nghĩ.

– Hạnh phúc nhỉ?

– Vâng, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào tình yêu cũng đem đến một ý nghĩ hạnh phúc cho người trong cuộc.

– Ngay cả lúc xa nhau?

– Vâng... ngay cả lúc xa nhau. Cháu nghĩ thế. Trong đau khổ luôn luôn có pha vào hạnh phúc... Ranh giới của khổ đau và hạnh phúc mong manh tưởng chừng không có. Ông Lưu Trọng Lư rất có lý và đầy kinh nghiệm khi gọi đó là thú đau thương.

– Cháu có vẻ lãng mạn.

– Rất lãng mạn bác ạ.

Hai người đã đi hết con đường xuyên ngang khuôn viên phía sau bịnh viện. Nắng từ phía sau hắt đến, bóng của họ dài ngoẵng và chạm vào nhau tại một vài khoảng, chan hòa thành những đoạn nối đồng màu từ hai chiếc bóng riêng biệt. Tường liên tưởng đến những điều vừa nói. Có những điểm tương đồng, có những điểm dị biệt. Sự khác biệt của những người không cùng thế hệ không hẳn là hoàn toàn như anh nghĩ, mà ngược lại vẫn còn những điểm thông cảm nhau được. Đó là cái chung của ý sống loài người. Và ông cụ hôm nay chợt gần gũi Tường hơn bao giờ hết. Như một người anh nói chuyện với em. Gần hơn nữa là người bạn lớn tuổi.

– Bác... hình như bác không thích nghề cháu đang làm?

– Cháu nghĩ thế?

– Cháu cảm thấy thế. Trong mắt những người lớn tuổi, rõ hơn nữa là trong mắt đa số những người đang sống tại đây thì việc làm của cháu là... là...

– Vậy sao cháu lại làm?

Ông cụ cắt ngang khi Tường đang tìm một từ ngữ để diễn tả việc mình làm trong mắt mọi người. Một từ ngữ không to quá cũng không bé quá. Vừa đủ để giữ mình và cũng vừa đủ để mọi người dùng.

– Cháu thấy cần phải làm vậy.

– Làm báo hay viết văn?

– Cả hai bác ạ! Điều này cháu nghĩ rất kỹ. Cái còn lại sau một lần vỡ nát chung là một nỗi thất vọng trộn với hoài bão. Mỗi người trong nỗi buồn riêng tư phải tìm cho mình một hướng sống... Cháu không muốn nói đến số đông tách ra khỏi quá khứ, cố quên quá khứ.

– Bác hiểu.

– Vâng, cảm ơn bác. Cháu chọn việc này với ý tưởng thật giản dị, ít nhất mình cũng làm được một việc nhỏ đúng với khả năng của mình.

– Trên mặt báo chí?

Tường hơi ngượng vì hiểu ý của ông cụ. Quả tình là chả có gì đáng hãnh diện khi nói đến hai chữ “báo chí” một cách bình thường. Tình trạng “hỗn mang” của làng báo Việt ngữ tại hải ngoại Tường đã thấy. Những từ ngữ đẹp gắn liền với chữ “báo chí” đã bị từ bỏ rất nhiều. Chỉ còn lại những cái nhìn lệch lạc cho tình trạng chung. Lỗi tại ai? Đã có lần Tường nghĩ đến nhưng không kết luận được. Dù sao mọi người cũng phải sống chứ. Và đa số coi đó là một cách kiếm sống. Bất kể những điều căn bản cần có của một tờ báo. Sao cũng được, miễn là kiếm tiền được. Dễ dãi và giản dị như một thứ nghề chẳng cần trường lớp nào cả, ai làm cũng được và làm sao cũng được luôn. Chỉ cần khả năng... lấy quảng cáo. Riết hồi biến thành một tập quảng cáo... Nhưng làm sao mà nói được. Mỗi người có một quan niệm sống riêng thì cách – thế – hành – nghề đâu thể giống nhau? Có kẻ này, người kia chứ. Tường cảm thấy đắng trong miệng khi nghĩ đến những tờ báo đứng đắn – con số này thật ít ỏi – của một số người có lòng, họ chăm chút, hy sinh để thực hiện hoài bão và biến thành mối phiền cho gia đình họ, hoặc là mối phiền cho chính họ. Ít nhất về mặt vật chất. Thiểu số này lạc lõng như ngôn ngữ Việt Nam lạc lõng trên đất Mỹ.

– Cũng có người này, người kia chứ bác.

Tường ráng chống chế. Ông cụ gật đầu thông cảm.

– Bác biết chứ. Cháu nói tiếp đi.

– Dù sao trong lúc này, mình cũng có thể nói được những điều cần nói với mọi người, với kẻ thù và với chính mình nếu thật tình mình dám nói.

– Nói thật không cháu.

Lại một cái cười trên môi ông cụ và Tường lại hiểu để ngượng ngập thêm một lần nữa vì tình trạng báo chí tại đây. Lẫn trong những tập quảng cáo được gọi là báo là một thứ truyền đơn nổi được gọi cùng tên. Đủ thứ từ ngữ bẩn thỉu được xài để bôi bẩn, chụp mũ lẫn nhau. Lôi đời tư, gia đình của nhau ra để bêu rếu với hành động hiếp dâm chữ “bút chiến”. Bút mực ở Mỹ quá rẻ nên ai cũng có thể “chiến” được “chiến” một cách anh dũng với vài trăm bạc bỏ ra in... Lại nữa, còn những bài báo bốc thơm nhau vung vít. Bất kể người đọc có khó chịu hay không? Độc giả, dưới mắt của những tờ báo này đã không còn kí lô nào cả. Sự liêm sỉ khi cầm bút của các cụ ngày xưa đã thành lỗi thời tại đây. Đúng là trường hỗn mang... Vậy mà Tường đã sống trong đó mấy năm naỵ Anh chợt thấy ngứa ở cổ họng. Một triệu chứng báo hiệu sự mất dạy sắp sửa bung ra. Tường thú thật.

– Cháu thèm chửi thề một tiếng bác ạ.

– Chỉ một tiếng thôi à? Thì chửi đi cháu.

Ông cụ cười dễ dãi. Tường buộc miệng chửi liền. Cả hai cùng bật cười. Một vài bịnh nhân đi dạo quanh sân ngạc nhiên nhìn về phía họ.

– Nói cho cùng, ban đầu cháu mang nhiều hoài bão bước vào nghề này, nhưng càng ngày cháu càng hiểu những khó khăn của mình. Nhưng vẫn cố gắng làm hết sức của mình trong khả năng... Như một phương tiện để theo đuổi con đường của mình chọn lựa. Ít nhất làm báo cũng là nghề gần gũi với mình nhiều nhất lúc viết. Cháu không biết tương lai thế nào, chứ hiện tại cháu rất an tâm về những việc đang làm. Dù sao đó cũng là một cách để mình trả cái nợ vượt biên.

– Có bao giờ cháu nghĩ mình sẽ thôi viết?

– Chưa bao giờ cháu nghĩ thế. Cháu còn ba mươi năm nữa để theo đuổi con đường này. Biết đâu sau này...

– Những người trẻ thường lý tưởng và không biết sợ tương lai.

– Cháu nghĩ tương lai là sự nghiệp và điều để lại. Chữ nghĩa là một thứ sự nghiệp trang trọng.

– Cháu có lý của cháu. Bác hỏi thật nhé: tại sao cháu lại chọn con đường này? Hãy nói rõ thêm.

– Thì như đã nói, cháu thấy cần phải thế.

Bố Nhu lắc đầu.

– Phải có điều gì khác thúc đẩy cháu chứ? Phải có điều gì xảy ra trong đời, cháu mới có sự chọn lựa... khác thường này.

Tường bật cười vì chữ “khác thường” được ông cụ ngập ngừng trước khi nói. Đúng ra phải là “bất bình thường”. Tường hiểu thế. Và bắt đầu câu chuyện của mình bằng lằn ranh giữa cái sống và cái chết. Của lần vượt biển, giữa liêm sỉ và sự đớn hèn của tháng ngày tù tội. Ông cụ nghe chăm chú và họ dừng lại tại điểm khởi đầu của con đường vừa đi. Ông cụ vỗ lên vai Tường, thân tình như người anh nói với em.

– Cuộc sống không hoàn toàn vô nghĩa đâu cháu à.

– Vâng, cháu hiểu thế từ ngày tìm được con đường của mình. Và an tâm theo đuổi dưới cái nhìn đủ loại ném về.

Bố Nhu gật đầu.

– Bác hiểu cháu... Mấy giờ cháu về?

– Cháu lên với Nhu, kịp thì về lúc 5 giờ 30 còn không thì đi chuyến 7 giờ 45 cũng được bác ạ.

– Cháu lên với Nhụ Bác về nhà một tí. Bảo Đoan đưa cháu ra bến xe... Có dịp lên thăm bác.

– Vâng!

– Bảo Nhu đến tối bác chở bác gái vào.

– Vâng.

Bố Nhu đi theo con đường dẫn ra cổng bệnh viện. Dưới nắng, vai ông cụ như chĩu xuống. Tường thấy như hoài bão chưa kịp làm của một thời trai trẻ đang đè lên vai ông. Và giữa hai người, những điều đó vừa buộc nhau lại bằng sợi giây thông cảm. Trong niềm vui, Tường chạy hai bậc một. Gót giầy ba ta chạm vào mặt xi măng những âm vui, trầm theo anh lên hết cầu thang.

Anh quên hẳn mình đang ở trong một bệnh viện.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 18

–... Bọn tao quyết định như vậy.

Hoàng kết thúc câu chuyện với nét mặt nghiêm nghị như vừa đọc xong bản cương lĩnh chính trị. Chuyện nó với Quán đã ngã ngũ. Lại thêm một tin vui cho Tường. Tháng sáu này với những ngày cuối tháng quả tình là hên.

– Mày nghĩ sao?

– Nghĩ gì nữa? Thằng này hỏi kỳ cục. Tất nhiên là mừng cho bọn mày. Cuộc sống luôn đi về một cái gốc là gia đình. Mày và Quán cũng lớn rồi, quyết định như vậy là muộn rồi đó.

– Nhưng...

– Nhưng cái gì?

Hoàng ngập ngừng không nói ngay, khuôn mặt hiện nét thắc mắc pha trộn ngượng ngùng. Mãi lúc sau nó mới nói, hình như bằng sự cố gắng rất nhiều.

– Mày... mày nghĩ sao về Quán?

Tường ngạc nhiên nhìn nó, cố gắng hiểu câu hỏi của thằng bạn này là thế nào. Nghĩ sao? Tính tình, quan hệ tình cảm hay là cuộc sống? Anh cảm thấy khó chịu trước một câu hỏi thuộc loại này. Một câu hỏi mang tính chất mật – thám – tình – cảm của những con người yêu nhau bằng lý trí.

– Mày có yêu Quán không?

Tường hỏi ngược lại. Hoàng gật đầu.

– Dĩ nhiên là yêu. Tao hiểu tình cảm của tao hơn ai hết.

– Vậy còn hỏi làm gì? Mà câu hỏi của mày là thế nào? Nghĩ sao về Quán là nghĩ kiểu nào? Chẳng có gì là rõ ràng cả.

Hoàng ấp úng, nói thật khó khăn.

– Tao... tao sợ bọn tao không hợp.

– Nếu không hợp thì quyết định lấy nhau làm gì? Yêu nhau không đủ hay sao? Đất Mỹ này đâu có đạo luật nào cấm những người độc thân yêu nhau đâu? Mẹ kiếp! Dấm dớ vừa vừa chứ. Vậy mà dám bảo là hiểu rõ tình cảm của mình.

– Đây là chuyện tương lai.

– Phải! Tương lai là do mày và Quán, ăn nhậu gì đến tao? Tao chỉ là một thằng bạn và tao nói theo những điều tao nghĩ...

Chợt thấy vừa dùng giọng cay độc, Tường bỏ ngang câu và ngượng ngùng bởi vừa nói những điều vượt khỏi sự suy nghĩ của mình. Tương lai? Không phải là hai từ ngữ mà Tường vẫn thường né tránh mỗi khi nói chuyện với Nhu và chưa một lần nghĩ đến. Ngày mai của anh ra sao anh còn chưa biết được. Bấp bênh, trôi nổi như cái nghề đang làm. Chỉ còn bám víu vào ngòi viết, như mảnh phao cuối cùng của một kiếp người. Tường đã bỏ quên mọi việc chung quanh và chính mình để đối diện với giấy bút. Nhưng ngay cả những lúc đó Tường cũng không còn cái tôi độc lập. Anh phải theo dõi, quan sát, đặt ra những tiến trình suy nghĩ và hành động của từng nhân vật. Tường chỉ có quyền tạo ra nhân vật với nhân tính và quá khứ. Rồi chấm hết. Không còn một quyết định nào hết. Sản phẩm của tinh thần không phải là một sản phẩm vật chất để người tạo ra có quyền đặt để giá trị theo ý mình. Việc đó dành cho người thưởng ngoạn. Tường hiểu rõ điều đó và cũng hiểu mình đang bất lực. Bất lực với cuộc sống bên ngoài và bất lực với những điều đang có. Vậy tương lai, Tường có gì bám lấy để nói với Hoàng.

– Thôi! Mày nói rõ là muốn hỏi gì, tao sẽ trả lời theo ý nghĩ của một thằng bạn đối với thằng bạn.

Giọng Tường dịu hẳn. Hoàng kéo ghế ngồi gần Tường hơn.

– Liệu tụi tao có hợp với nhau không?

Vẫn câu hỏi cũ được nhắc lại nhưng lần này Tường không cảm thấy khó chịu nữa. Không khí giữa hai người đã trở lại bình thường với tình thân của hơn hai mươi năm quen biết.

– Thú thật với mày, tao chẳng biết gì cả. Tao có đời sống vợ chồng bao giờ đâu mà nói được? Tao viết lách chứ đâu phụ trách mục “giải đáp tâm tình” hay “bạn gái nhỏ to” mà trả lời được? Bất quá tao chỉ kết hợp tính tình của tụi mày rồi suy đoán ra, nhưng với tình yêu và hạnh phúc làm sao mà áp dụng kiểu này được. Khối cặp tưởng lấy nhau sẽ hạnh phúc nhưng chỉ ba bảy hai mốt ngày là thối như cứt. Ngược lại cũng có nhiều cặp tưởng cả đời chẳng bao giờ nói với nhau được câu thứ hai sau câu chào, vậy mà cứ phây phây an hưởng và tạo dựng hạnh phúc. Tình yêu với tao quả tình là kỳ cục, khó lòng mà hiểu và định được. Cho tao thua đi... mày đừng đưa tao vào cái thế nói những điều mà mình mù tịt.

Hoàng cười dễ dãi, bộ râu mép nó rung rung như biểu hiện tất cả sự thích thú.

– Mày thấy Quán thế nào? Tao muốn nói chung chung.

– Chung chung là cái quái gì? Cuộc sống? Tình cảm? Hay tính tình? Đừng giỡn chứ! Cả trăm thứ để nói về một con người được bắt đầu bằng hai tiếng “chung chung” đầy ác ý của Việt Cộng. Bỏ cái giọng đó đi con trai.

Hoàng lại bật cười. Thái độ thoải mái khác hẳn với tính cau có, hay nóng bình thường của một con người vẫn hừng hực lý tưởng và đấu tranh. Tình yêu quả là mầu nhiệm! Và với tình yêu đang có, thằng bạn của Tường hôm nay có vẻ dễ thương hơn.

– Thì nói theo ý mày đi.

– Tao thấy Quán khôn ngoan và có tình. Cuộc sống của Quán vừa qua có vẻ buông thả và phóng túng chẳng qua vì quá khứ của Quán gặp nhiều điều không may mắn. Cộng vào đó tính tình bạo dạn và sự thông minh như bọn mình biết, Quán đối mặt với cuộc sống Mỹ một cách thoải mái và dễ dàng. Mà cuộc sống này với thứ văn minh quá lố bao quanh nên cô ấy chả “crare” việc gì cả. Thành công trên mặt mưu sinh quá dễ dàng cộng với quá khứ đầy vết đau biến Quán thành dạn dĩ và coi thường mọi sự. Một lối hội nhập phũ phàng cho những người Việt Nam tị nạn.

– Có vẻ hiện sinh quá hả?

– Hiện sinh cái quái gì ở Quán với đất Mỹ năm 1989? Mày... Tao xin lỗi! Mày đã thấy có thằng nào rớ tới Quán được chưa? Chỉ thuần là tình bạn, dù đôi lúc hơi quá trớn. Nhưng dù có quá trớn đi đến đâu chăng nữa Quán vẫn nắm phần chủ động. Khối thằng thèm nhỏ rãi mà chẳng ăn được cái giải gì... Nếu tao không lầm mày sẽ hay đã... Bố thằng nào biết được là sẽ hay đã là thằng đầu tiên đụng tới Quán? Một hạnh phúc đó con!

Tường châm một điếu thuốc, Hoàng làm theo bằng cung cách riêng tư của nó. Điếu thuốc không được kẹp bằng ngón trỏ và giữa mà được cầm chắc chắn bằng ngón cái và ngón trỏ của bàn tay trái khi châm lửa. Tường đứng dậy mở cửa để khói thuốc tuôn ra. Bên ngoài, con đường William đã vào buổi chiều với sinh hoạt quen thuộc.

– Mày có vẻ hiểu Quán rõ ràng.

Tường hiểu Hoàng muốn nói đến điều gì. Không chút bực mình mà ngược lại Tường cảm thấy buồn cười và thương thằng bạn này hơn. Tình yêu với nó quả là một thứ xa xí phẩm thượng hạng. Anh nói rất thản nhiên.

– Sao lại không rõ. Tao với Quán thân nhau hệt như thân với mày và thằng Vĩnh. Như mày biết, bọn tao đã có thời yêu nhau nhưng đó là chuyện cách đây cả hai mươi năm. Bây giờ tao có Nhu và Quán hẳn là có mày! Coi như cả bọn đều được... trúng số!

Hoàng có vẻ cảm động trước sự thông cảm bạn. Ít nhất Tường cũng nói đến điều muốn biết mà nó không cần phải mở lời. Như một kiểu giải độc tình yêu cho những thằng đang yêu loại Hoàng. Tường liên tưởng đến những lần đi Réno với Quán, định tiếp tục “giải độc” nhưng lại thôi. Điều đó đâu cần thiết, giữa bọn anh đâu có gì lấn cấn để nhắc đến.

– Dạo này Nhu thế nào?

– Vừa nằm nhà thương về. Khá hơn rồi.

– Còn bố Nhu?

– Cũng “khá” hơn. Nghĩa là cảm tình đối với một thằng bỏ đi đã tiến triển đến độ không ngờ. Ông cụ thông cảm hơn, và cái nhìn về những thằng làm báo, viết văn bớt ác cảm đi...

– Cũng mừng cho mày.

– Mừng thấy mẹ chứ giỡn sao ? Ít nhất tao cũng sẽ có thể nói đến hai chữ “tương lai” một cách thoải mái như tụi mày mà không cảm thấy ngượng mồm.

Hoàng gật gù, hút hơi cuối rồi dụi điếu thuốc vào chiếc gạt tàn. Cung cách vẫn riêng tư với sự cẩn thận quen thuộc của nó. Điếu thuốc gập mạnh, gẫy đôi. Tường chợt nhớ đến buổi tối uống rượu ở nhà Quán. Cũng từ những chiếc tàn thuốc gẫy gập của Hoàng, anh đã nghĩ đến một cuộc tình kiểu bổ xung khuyết và ưu điểm cho nhau của hai đứa, thế mà hôm nay đã thành sự thật. Và vượt khỏi điều Tường đã nghĩ là hai đứa đã quyết định lấy nhau. Anh vui vẻ bảo Hoàng.

– Tao nghĩ bọn mày lấy nhau hẳn Quán sẽ thay đổi. Cô ta đang thay đổi mày không thấy sao?

– Mày tin thế?

– Tao nghĩ thế. Mày không thấy Quán càng ngày càng có nhiều nét giống mày, và ngược lại mày cũng có nhiều nét... na ná như Quán. Bọn mày đang thay đổi và thay đổi thấy rõ. Tình yêu ly kỳ thật!

– Me...

– Mẹ cái gì? Mày không thấy thằng Vĩnh sao? Nó đứng đắn và đàng hoàng ra từ ngày lấy vợ.

Hoàng đang vui vẻ chợt khựng lại khi Tường nhắc đến Vĩnh. Tường ngạc nhiên.

– Có gì thế? Mày với thằng Vĩnh dạo này thế nào?

– Kỳ lắm. Tao gọi cho nó mấy lần, lần nào Loan cũng bảo nó đi vắng. Nó như muốn tránh tao.

– Tránh cái gì, biết đâu nó vắng nhà thật?

– Vắng nhà cái con mẹ gì. Nó muốn tránh mặt rõ ràng. Đêm hôm kia, tao gọi phone gặp Loan. Loan bảo nó vắng nhà nhưng lúc đó tao nghe tiếng nó hỏi loáng thoáng trong phone... Kỳ cục thật!

– Mày có làm gì nó buồn không?

– Làm gì? Tao đếch làm gì cả. Mà có gì nó cũng phải nói tao biết chứ. Bạn bè chơi với nhau từ ngày còn đi học mà kỳ vậy. Cứ như đàn bà con gái sao được.

Hoàng bực bội chửi thề mấy tiếng liên tiếp. Tường im lặng nghĩ đến cảnh Quán và Vĩnh ôm nhau bước ra khỏi quán ăn Sizzler. Không lẽ lại rắc rối đến độ đó hay sao? Hoàng đứng dậy.

– Mày đi ăn với bọn tao không? Tuần sau Quán đi vacation xa, khoảng hai tuần.

Tường lắc đầu đưa bạn ra cửa. Xuống hết cầu thang, Hoàng quay lại.

– Tao về đón Quán. Mai mốt gặp. Đ.M. Thằng Vĩnh kỳ thật!

– Tao sẽ gọi nó.

Tường đóng cửa tòa soạn, tắt máy lạnh và bước vào phòng của mình. Ánh nắng cuối ngày hắt qua khung cửa sổ làm căn phòng tranh tối, tranh sáng. Tường ngồi xuống chiếc ghế. Trên mặt bàn, bên cạnh chồng bản thảo là bức tượng cô bé đồng thau. Nền nỉ xanh ngả sang màu đen thẫm và nước sơn nhũ tối hẳn. Tường cầm lấy bức tượng lên ngắm nghía. Các vệt sơn tróc vẫn chưa được sơn lại. Bức tượng bị trầy trụa quá nhiều. Ngay cả khuôn mặt của cô bé bằng đồng thau cũng bị một vệt trên má. Tội nghiệp người bạn nhỏ đã nối liền Tường và Nhu bằng ý nghĩ những lúc xa nhau.

Tường đặt cuốn băng của Nhu cho vào chiếc máy cassettẹ Bấm nút play một cách vui vẻ. Nothing gonna change my love for yoụ Tất nhiên phải thế. Câu này sẽ dùng chung cho hai đứa khi nghĩ đến nhau. Trong giòng nhạc, anh thấy mình lãng mạn hơn bao giờ hết. Lại lãng mạn! Tường mỉm cười nhớ đến bố Nhu.

– Cháu có vẻ lãng mạn.

– Rất lãng mạn bác ạ!

Lần nói chuyện vừa rồi đã cho Tường nhiều hy vọng. Suốt tuần lễ, anh làm việc thật thoải mái và vui vẻ. Sự thay đổi thái độ của Tường đã làm ông chủ biên và chị thư ký ngạc nhiên. Một vài câu hỏi được đặt ra. Anh tự nhiên kể lại chuyện và cả hai người cùng chia xẻ niềm vui. Và hôm nay với tin mừng của hai người bạn thân vừa đem đến, niềm vui đó tăng lên bội phần. Tường buột miệng hát theo tiếng nhạc hòa tấu. Bây giờ, tại Sacramento hẳn Nhu cũng đang sống trong ý nghĩ hạnh phúc. Gia đình là một trong những cản ngăn cho cuộc sống chung của hai đứa nhưng ngày hôm nay không còn nữa. Đã có sự thông cảm từ bố Nhu... và phần còn lại, chỉ là những toan tính cho tương lai. Hà! Đời sống đẹp và giản dị thật! Tường đứng dậy bật đèn. Ánh sáng hắt vào mặt bàn viết thôi thúc anh kéo ghế ngồi xuống. Nhân vật của anh chẳng biết có chia xẻ niềm vui hôm nay không? Hẳn phải có chứ? Tâm trạng đang vui của Tường sẽ ảnh hưởng đến hắn và biết đâu, trong suốt đoạn đời của câu truyện đây sẽ là một thoáng vui. Hy vọng thế. Anh lật xấp bản thảo, rút ra phiếu lý lịch của hắn, đọc rồi nghĩ đến những chương vừa viết xong. Những hàng chữ bắt đầu đem Tường đi ra khỏi mặt bàn viết.

° ° °

Hắn vẫn ngoan cố trong sự suy nghĩ của Tường. Mà chẳng phải vậy. Ngoan cố chỉ là một từ ngữ anh cố tình đặt lên, khi thấy mình hoàn toàn bất lực lúc đối diện với hắn. Những hành động của hắn sẽ làm, phải làm không dính dấp gì đến niềm vui của Tường cả. Chung quanh hắn đâu có niềm vui nào giống như anh vừa nhận được, chỉ đơn thuần là các sự kiện sống với đám nhân vật phụ lô nhô bao quanh. Xã hội Tường đem ngoài đời lồng vào xã hội truyện chỉ làm bật lên cá tính riêng biệt của hắn. Ngay cả nhân vật nữ mang hình ảnh của Nhu trong vai trò người yêu cũng không đem cho hắn những tình cảm như anh muốn. Hắn đã tách rời khỏi anh từ lâu lắm rồi. Tường biết rõ điều này hơn ai hết, nhưng Tường vẫn cố gắng thử, và bây giờ là sự thất vọng.

Tường viết. Nghĩa là hắn tiếp tục sống với cuộc sống của hắn. Tường đi theo cuộc sống của hắn. Nghĩa là anh đang cắt niềm vui của anh trong khoảng thời gian đó. Những hàng chữ được ghi trên giấy lôi Tường ra khỏi tình cảm đang có, thứ tình cảm dành riêng cho anh với hôm nay, ngày cuối tháng sáu năm 1989 tại San Josẹ Đối diện với chính hắn như đang đối diện với một cuộc đời khác không có Tường trong đó. Tại đây, vẫn là xã hội của xã hội bên ngoài đem vào, vẫn là những con người như con người bên ngoài đem vào nhưng chắc chắn hắn không phải là anh. Sợi giây liên hệ giữa họ chỉ là những điều nhận định và dự phóng được ghi lại. Thế thôi! Hắn đòi anh tôn trọng hắn và anh đã làm theo.

Bây giờ thì hắn đang đi vào một cuộc biểu tình của những người trẻ tuổi. Sự phẫn nộ được bộc lộ vì hành động của những nhân vật phụ bao quanh. Hệt như Tường đã phẫn nộ hôm ở San Francisco trước Đoan. Bởi quá khứ của hắn và anh hệt nhau. Tường ghi lại những hàng chữ cuối cho chương sách và dần dần trở về với niềm vui không dính gì đến hắn. Biết đâu, với một điều gì đó xảy đến, hắn sẽ được vui như Tường hôm nay? Nhưng thôi, đó là tương lai. Mà, tương lai ai biết được thế nào. Hãy để hắn ở lại với xấp bản thảo cho những ngày mai, ngày mốt tiếp tục. Tường phải quay về với cuộc sống của mình.

Đóng tập bản thảo lại, Tường trả về vị trí cũ, lôi trong kệ sách ra cuốn nhật ký. Đời sống của nhân vật là một xấp bản thảo riêng. Đời sống của Tường là cuốn nhật ký này, cũng riêng lẻ như sự cách biệt giữa họ. Tường muốn ghi lại niềm vui của mình ngày hôm nay.

Bỏ qua gần chục trang với các hình vẽ tứ tung, Tường lật đến trang giấy có vẽ hình mũi tên đâm vào cái vòng tròn có tên Nhu ở giữa. Anh ngắm nghía trang giấy cố hình dung lại ngày hôm đó, nhưng niềm vui hôm nay vẫn ôm chầm lấy, không cho anh trở lại quá khứ dù đó là một ngày cũng nằm trong tháng sáu. Tường lấy viết tô đậm mũi tên bằng những nét cong để đầu nhọn của mũi tên thành tròn trịa. Bây giờ mũi tên không có vẻ dữ dằn nữa. Một mũi tên không thể gây ra vết thương cho ai cả. Tường an tâm lật sang trang kế và bắt đầu đọc lại những gì đã viết.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 19

Thứ hai của tuần lễ thứ tư.

Hơn mười ngày tôi không ghi một hàng nào vào đây. Chỉ là những hình vẽ lộn xộn như tâm trạng rối bời. Tôi đã bị “áp lực” của nhân vật chính quá nhiều. Có một điều gì gần như sự khó chịu trong tôi mỗi khi nghĩ đến hắn. Tôi đẻ ra hắn nhưng hắn đã không thuộc về tôi. Sự thật này tôi đã tìm thấy khi tiếp tục câu chuyện đang viết. Sự từ chối những điều tôi định đem đến cho hắn thật mãnh liệt, đến độ tôi biến thành bất lực khi viết. Ngòi viết như không thuộc vào tôi, chỉ còn lại những ghi nhận từ sự quan sát nơi hắn. Tôi mệt mỏi theo hắn trên từng hàng chữ, từng trang giấy mà không biết tương lai hắn sẽ đưa tôi đi đến đâu. Tương lai? Nghe sao mà xa vời trong khi từ hàng chữ thứ nhất sang hàng chữ thứ hai đã là sự chuyển động của thời gian tạo nên khoảng cách. Vậy mà tôi chẳng biết gì cả. Mù tịt khi nhìn vào hàng kẻ kế tiếp, không đoán nổi sẽ cho tôi ghi nhận những gì. Rồi kết cuộc sẽ ra sao? Hắn sẽ đi về đâu trong cuốn truyện của tôi?

Chưa bao giờ tôi bị một nhân vật do mình tạo ra “vật vã” như hắn. Sự trăn trở vì những điều tìm thấy nơi hắn làm tôi khó chịu. Nếu cần, tôi sẽ bỏ đi những điều thật của hắn để lôi hắn về với mình. Nhưng để làm gì? Đời sống này đã quá nhiều ảo tưởng và con người chân rời khỏi mặt đất. Tại sao không có một mẫu người thành thật với hoàn cảnh dĩ vãng và sự suy nghĩ cần thiết về cuộc đời xảy ra trước mắt? Tạm coi hắn là một chứng nhân của thời điểm này đi. Một chứng nhân mang tính tiểu thuyết chứ không mang tính lịch sử. Tôi không phải là một người chép sử nhưng tôi phải thành thật với những loại người tiểu thuyết như hắn. Tôi hiểu rõ điều đó nhưng sao sự khó chịu vẫn có? Hay là mặc cảm tự tôn của những người sáng tạo chăng?

Khi tiếp tục những hàng chữ là tôi bị lệ thuộc vào hắn, và lúc đọc thì luôn gặp sự bực mình. Làm sao thoát khỏi tình trạng này đây? Giữa sự suy nghĩ và thái độ sống đâu luôn luôn đi cùng với nhau. Ngay cả những lúc mình tưởng rằng đang sống thật nhất với sự suy nghĩ của mình vẫn mang tính cách giả hình. Lúc đó, mình đang bắt mình phải làm theo điều đã suy nghĩ. Tính ép buộc đã có trong hành động và thái độ sống, sự tự do để đạt đến đời sống thật ngay thời điểm đó không có. Hoàn toàn không có. Chỉ là hành động của một thời điểm nối tiếp theo nếp suy nghĩ của một thời điểm đã quạ Khoảng cách đã có dù rất ngắn, và có thể không phân biệt được, nhưng vẫn có. Chúng ta đã lầm lẫn để từ ngữ “sống thật” thành lá bài gian lận cho chính mình.

Tôi lại rối rắm nữa rồi. Đây đâu phải là vấn đề từ ngữ được đặt ra. Cái vòng tròn của ý nghĩa và từ ngữ há không phải là mối bận tâm của những người cầm viết từ xưa đến nay hay sao? Phải đứng ngoài vòng tròn đó, bởi điều cần thiết là việc của tôi và hắn. Một mối bận tâm rất giản dị nhưng cũng rất phức tạp, đó là sự khó chịu của chính mình. Hãy tỉnh táo với đêm trước mắt.

Trăng tròn và xanh. Có lẽ hôm nay 16 tạ Đời sống ở xứ Mỹ đã làm mình quên những điều quen thuộc của ngày xưa. Ngày tháng là một. Bây giờ chỉ còn ngày tháng dương lịch với những điều thường xuyên nói trên môi: June, May, August... và first, tenth, twenty– second... Tôi cố nhớ những điều bỏ quên và bàng hoàng với chính mình. Cuộc sống đã làm mình thay đổi thật nhiều. Đầy rẫy các thói quen lạ hoắc.

Trăng vẫn tròn và xanh, đêm vẫn lắng, gió vẫn thoáng qua cửa sổ. Tôi vẫn thấy tôi đang hiện hữu giữa những đổi thay của chính mình. Qúa nhiều sự đổi thay đến độ không ngờ được. Tôi có còn là tôi hay không?

Đêm nay, hãy nhìn lại mình một lần.

° ° °

Thứ ba của tuần lễ thứ tư.

Tôi bàng hoàng vì sự thay đổi của mình. Đêm qua từ ánh trăng và ý niệm về ngày âm lịch tôi nhìn lại mình. Đêm với những suy nghĩ – như kiểu chữ “phản tỉnh” mà Việt cộng thường dùng – tôi đã không ngủ được. Những điều thay đổi gậm nhắm mình trong cách thế sống như con nước đang chơi trò xâm thực với bờ đá. Mòn mà không ngờ được mình đang mòn. Rồi đến lúc nào đó sẽ gãy, xụp một cách bình thản vào cuộc sống xứ người. Đúng là một thứ hội nhập không ngờ.

Những thói quen vụn vặt trong đời sống nghĩ lại đột nhiên ớn lạnh. Tôi đã bị Mỹ hóa một phần nào. Nhỏ nhặt thôi nhưng ăn sâu vào máu đến độ thành quen thuộc, quen thuộc như đã có từ lâu lắm. Từ một cuộn giấy đi cầu đến một lần di chuyển. Từ một ly nước uống đến những tiện nghi bao quanh. Từ bao giờ? Không biết từ bao giờ thói quen đi vệ sinh bằng giấy kiss me đã là cần thiết chứ không là những tờ giấy báo đầy mực được cắt vội hay đủ loại lá rừng – trừ lá chuối – của thời gian đi tù. Hay phương tiện di chuyển phải là một chiếc xe và đi bộ biến thành trò tiêu khiển hoặc thể dục. Hoặc phải là nước được lọc sạch chứ không phải bất cứ thứ nước nào thấy sành sạch là nốc liền... Rồi những tiện nghi bao quanh... Cái diêm, điếu thuốc, ti vi, tủ lạnh... Mọi thứ đã thành bình thường đến độ tách rời là sẽ thành bất thường mà chính những điều đó trước khi gặp, khi dùng đến mình hẳn nghĩ là không cần thiết. Thói quen tự phát hay là tính thụ hưởng tự nhiên của loài người? Và ngay cả những điều này có thuộc về con người hay là chỉ do hoàn cảnh bên ngoài đưa đến. Vậy lúc sống, mình có là của mình hay hoàn toàn bị chi phối bởi ngoại giới? Ranh giới lại được đặt ra với tiếng sống thật. Tôi lại rối rắm. Hãy tỉnh táo với đêm trước mặt.

Gió mạnh hơn hôm quạ Tôi cảm thấy thế bởi cơn lạnh có từ da thịt. Lại ấm ớ nữa rồi! Giữa cái lạnh và cơn gió thì có gì ăn nhậu đến nhau? Gió mạnh chưa hẳn là gió lạnh và cái lạnh nhận được cũng đâu hẳn là do gió mạnh hay nhe... Mà cả hai điều này cũng có gì liên quan đến mình chứ? Sao tôi cứ rơi vào những tâm trạng bất định thế này. Đã bảo hãy tỉnh táo đi mà!

° ° °

Thứ tư của tuần lễ thứ tư.

Vĩnh rủ đi uống rượu chiều naỵ Tôi ngạc nhiên bởi “quyết định” uống rượu của thằng bạn này. Vừa ngạc nhiên, vừa thích thú tôi nhận lời.

Đến quán Tự Do, thái độ và lời nói của nó khác hẳn cuộc sống của một thằng tạm gọi là thành đạt về vật chất tại đây. Ghi lại cũng là một thứ “note” của đời sống.

Chiếc quần Jean với chiếc áo bỏ ra ngoài làm nó có vẻ bụi đời. Bỏ đi bộ vest với chiếc cà vạt thằng bạn của tôi có vẻ trẻ và thoải mái hơn. Tôi nói điều này khi ngồi xuống. Vĩnh nhìn vào bóng mình trong chiếc gương treo ở khoảng tường bên cạnh.

– Thật vậy hả mày?

– Tao thấy vậy.

– Mày thích tao thế này?

– Sao lại thích. Mặc gì thì kệ xác mày. Mặc gì thì với tao mày vẫn là thằng Vĩnh.

Vĩnh nhún vai.

– Tao cứ tưởng mày bị dị ứng với “complete” và cà vạt chứ?

– Thì cũng có như mày biết, nhưng với mày thì không. Dù sao mày cũng là thằng bạn cũ... Chẳng qua vì công việc của mày.

– Vĩnh suy nghĩ một thoáng rồi lắc đầu.

– Mày sai rõ ràng, tại sao mày lại “thông cảm” riêng tao còn những người khác thì không. Đố kỵ hay thiên vị?

Tôi thấy cần phải suy nghĩ về điều Vĩnh vừa nói. Đố kỵ hay thiên vị? Và thứ mắt nhìn mà tôi gọi là “dị ứng” có đúng không? Hay là một hình thức đánh lừa mặc cảm của mình? Sẽ nghĩ về việc này và ghi lại đây để khỏi quên như đã quên những điều cần nhớ.

Câu chuyện được tiếp tục với những điều mới tôi tìm thấy nơi Vĩnh.

– Sao hôm nay mày lại đổi tính?

– Mày muốn nói đến việc rủ mày uống rượu?

– Mày có vẻ thông minh hơn tao tưởng.

Vĩnh cầm ly bia lên, uống một hơi cạn sạch rồi đưa tay gạt miệng, cung cách rất giang hồ.

– Ngoài cuộc sống bình thường với lớp quần áo phủ bên ngoài, tao vẫn còn là tao của chính tao. Sự đãi lọc của tâm hồn đâu biểu hiện hai mươi bốn giờ một ngày. Đừng tưởng bở con ạ! Đâu phải mình mày có nếp suy nghĩ của một thằng bỏ đi dám tung hê cuộc sống.

– Làm gì phẫn thế?

– Phẫn cái gì? Đa số những thằng, những con đang sống trong xã hội này đều đeo mặt nạ để đóng trọn vai trò của từng đứa. Chứ trong lòng đứa nào cũng có điều khác... Tung hê cuộc sống như mày là một... Nhưng có điều bọn nó đếch dám làm như mày vì cái mặt nạ đang đeo. Mày có vẻ can đảm.

– Có cần nói tiếng cám ơn mày không?

– Đừng tưởng bở con trai. Nghe nói “can đảm” là vội táp lấy và cảm ơn tuýt xuỵt. Tao khen mày can đảm vì mày dám đeo thứ mặt nạ khác với đám đông đang đeo thôi, chứ thật ra ngay cả lúc đóng vai thằng bỏ đi là mày cũng đếch sống thật với mày. Có thật tình là mày muốn thành một thằng bỏ đi như đang sống không? Hay là vì một lý do nào đó mày mới phải sống như vậy... Tao không biết là tại sao, bởi chẳng bao giờ mày nói dù bọn mình là bạn thân, nhưng ít nhất tao cũng đủ thông minh để hiểu... Lúc đầu vượt biên sang đây mày có nghĩ là sẽ sống thế này không?

– Đó là lý do.

– Đừng ấm ớ dẫn câu chuyện đi vòng vòng nữa. Tao đâu hỏi về lý do tại sao mày thay đổi? Mà nói cho cùng tao cũng đếch cần hiểu tại sao. Mỗi thằng có một lối sống, khác thường hay hòa lẫn vào đám đông là do sự suy nghĩ của mình, và đắm trong đó để thực hiện cho bằng được. Phải thế không? Rồi đến một lúc nào đó cách thế sống biến thành cá tính của mình, rồi ôm lấy, rồi tiếp tục... Như một cách đeo mặt nạ mà chính người đeo không ngờ được.

Tôi thấy thằng bạn này có lý phần nào. Vĩnh gọi thêm hai chai bia nữa, và nốc cạn ly của mình.

– Uống đi mày.

– Mày có lý phần nào.

– Chỉ có lý phần nào thôi ư? Tao tưởng là đúng chứ.

Người hầu bàn đem lại hai chai bia. Vĩnh vặn nắp và rót vào ly trong thái độ vẫn giang hồ. Trên tay nó, chiếc nhẫn kim cương đã được tháo ra khỏi ngón trỏ.

– Mỗi thằng có một lý do để chọn cách sống. Thằng Hoàng thì hung hăng con bọ xít, lúc nào cũng đấu tranh với đánh trận. Tao vì gia đình và muốn tròn trịa nên hội nhập và làm cuộc sống với xã hội này như mày thấy. Còn mày, dù bất cứ lý do nào cũng là lý do... Cái nhìn khác nhau vì phát đi từ các góc khác nhau... Và mỗi chỗ có một cái lý riêng biệt. Đ.M! Tao ngửi không nổi cái trò đứng từ góc này ném cái nhìn hằn học về góc khác của một số thằng tại đây... Lúc nào cũng đặt chữ “phải” ở đằng trước câu nói.

– Mày cũng vậy.

Tôi cắt ngang câu của Vĩnh. Nó thản nhiên nhún vai.

– Tất nhiên và tao biết điều đó hơn ai hết. Dù sao tao cũng phải “bảo vệ” cái góc của tao, nếu không muốn nhảy vào “trận chiến” với các góc khác. Một thái độ sống mà mày.

Chúng tôi bật cười. Vĩnh lại đưa cao ly bia lên.

– Uống đi mày.

Tôi làm theo. Hai chiếc ly chạm vào nhau, vang lên một tiếng động ròn tan, bọt bia sóng sánh trên lớp mặt bia như những chùm bọt biển trên sóng.

– Mày có vẻ lạ lắm.

– Đây là lần thứ hai mày nhắc đến điều này trong đêm naỵ Bỏ qua chuyện đó đi.

Lại một ly bia được cạn do Vĩnh. Quả tình là nó lạ lùng, khác thường nhưng tôi không nhắc thêm nữa. Vĩnh lại gọi thêm bia, mặt bắt đầu đỏ.

– Uống nổi nữa không?

– ĐM! Khinh nhau vừa vừa chứ.

Tôi mỉm cười trước nét tự ái dễ thương của thằng bạn cũ. Vĩnh vừa rót bia vừa nhìn tôi.

– Mày cười cái gì?

– Tao chợt nhớ đến bọn mình. Ba đứa như ba nhánh cây chung một cái gốc nhưng lớn lên tỏa về ba phía khác nhau.

– Điều đó tự nhiên thôi. Nhưng sao lại là ba đứa, Quán bỏ đâu?

– Quán như cái gốc nhánh chia bạ Quán đứng giữa ba đứa mình.

– Mày nghĩ sao mà nói thế?

– Nghĩ chó gì? Sự thật là vậy. Quán như một người bạn trai của bọn mình.

Vĩnh lắc đầu.

– Không hẳn vậy đâu... Mày không nói Quán và Hoàng dạo này thân nhau lắm hay sao?

– Đúng. Nhưng đó là điều tốt, hai đứa mà ráp lại được thì đó cũng là một tin vui chung cho bọn mình.

Vĩnh chợt im lặng, tôi lại liên tưởng đến cảnh đã gặp trước quán ăn Sizzler và thái độ của Vĩnh trong thời gian vừa quạ Vòng tròn bạn bè đã có vài kẽ nứt hay sao ? Mãi lúc sau Vĩnh mới mở lời.

– Mày vẫn viết đều chứ?

– Vẫn đều đặn, nhưng mỗi chữ đặt xuống khó khăn hơn trước. Từ ý nghĩ cho đến lúc hiện trên trang giấy những hàng chữ như có khoảng cách xa lắm.

– Tao không hiểu.

– Có gì mà không hiểu, khởi đi từ việc theo dõi hành động, diễn biến của nhân vật là việc ghi nhận của tao. Biến thành ý tưởng trong đầu vẫn là của tao nhưng khi viết xuống thì những điều đó hiện lên rõ ràng và ý nghĩa của những điều đó hoàn toàn chả dính gì với tao.

– Tao vẫn không hiểu.

– Bỏ qua việc đó đi.

– Thì bỏ quạ Những thằng như mày rắc rối thấy mẹ! Mấy thằng khác dễ hiểu hơn mày nhiều, dù nó cũng viết lách.

– Dễ hiểu hay khó hiểu là tùy theo từng thằng. Mỗi thằng là một cõi viết riêng lẻ, đâu thể xếp lớp với nhau như cá trong rổ được? Mày muốn nói đến ai?

Vĩnh nhắc đến tên Hoàng và tên ông nhà văn tiến sĩ. Tôi ngạc nhiên hỏi nó.

– Thằng Hoàng thì một năm rặn ra được một bài viết có tính đấu tranh thì chẳng cần nhắc đến. Còn thằng nhà văn, mày cũng biết hay sao?

– Biết quá đi chứ. Nó “hoạt động” dữ lắm mà! Làm chủ bút, biên tập viên tùm lum... xuất hiện trong các buổi họp mặt, nói năng rất có trình độ và hiểu biết lắm mà.

Tôi mỉm cười nhớ đến cặp kính cận đeo trên khuôn mặt bụ bẫm. Những hoạt động của ông nhà văn này như cặp kính cận trên khuôn mặt ông tạ Cặp kính cận là lớp vỏ trang sức cho ông nhà văn trong sinh hoạt văn nghệ. Chộn rộn, hám danh dưới lớp vỏ khinh khỉnh.

– Mày có đọc của thằng này đều không?

Vĩnh hơi khựng, mặt đực ra, mãi lúc sau mới gật gù.

– Mày nhắc đến điều này tao mới nhớ. Sao thằng này lại là nhà văn... Hình như tao được đọc của nó vài bài trên các báo. Chẳng đâu vào đâu cả. Viết như nó mà xưng là nhà văn thì tao dám là thằng Việt Nam đầu tiên bắt Nobel, nếu chịu khó ngồi viết... Nó viết ít lắm hả mày ? Thời gian của nó để làm gì? À...

Tôi nhún vai.

– Nó ngồi viết thì thời gian đâu mà hoạt động văn nghệ? Phải thông cảm với nó chứ. Mà cũng đầu cần viết nhiều mới là nhà văn. Chỉ cần dăm bài rồi tự xưng hay khoác lẫn cho nhau chức sĩ trên mặt báo hay lúc nói chuyện là đủ rồi... Thằng này đã được một ông chủ báo cõng trong một số báo bốc thơm mà coi độc giả như củ khoai... Đừng ngạc nhiên con trai ạ! Xứ tự do làm gì cũng cần phải có “skill” hoặc bằng cấp mới làm được trừ khi làm nhà văn với thi sĩ là không đòi bằng cấp, huống chi thằng này có tới cái bằng tiến sĩ để ký sau mỗi bài báo và cặp kính cận trên khuôn mặt. Cái “mác” đã có thì cần gì phải viết? Đời sống con người đâu có dài đâu? Vài chục năm chứ mấy? Phải cho nó sống hết vài chục năm của nó với ảo tưởng văn nghệ chứ?

– Mày có vẻ phẫn.

– Tao chỉ nói điều đã thấy.

Vĩnh im lặng gọi thêm bia. Câu chuyện lạc dần bởi lượng bia tăng thêm trong máu. Cuối cùng là những câu chửi thề vung vít của hai đứa với khuôn mặt đỏ bừng. Vĩnh “lạ” hơn tôi hằng nghĩ về nó.

° ° °

Thứ sáu của tuần lễ thứ tư.

Trăng đã khuyết và ngả sang màu vàng đục. Không gian của một thành phố Mỹ hình như chẳng có gì ảnh hưởng đến lòng người. Mọi sinh hoạt vẫn trôi qua đều đặn. Và hôm nay là bắt đầu cho một cuối tuần.

Tôi nhớ Nhu thật nhiều.

° ° °

Chủ nhật của tuần lễ thứ năm.

Nhu bịnh phải đưa vào nhà thương. Đoan cho biết thế và hôm qua tôi đã lên thăm. Những âu lo trên suốt quãng đường đi mất biến khi ngồi trên xe trở về, thay vào đó là niềm vui.

Ông cụ của Nhu có vẻ chịu chơi hơn tôi tưởng. Suốt thời gian nói chuyện với ông cụ trong sân bịnh viện, tôi thật tình thoải mái. Đã có sự thông cảm giữa chúng tôi. Và tình yêu? Hy vọng đó là “điều tốt” cho tình yêu.

Nhu và Đoan thích thú theo dõi câu chuyện giữa tôi và ông cụ. Trên giường bịnh với tấm chăn trải trắng toát, màu hồng rạng rỡ trên môi Nhu qua những nụ cười. Đoan, rất hồn nhiên đã bật cười ròn rã vì những chuyển biến “bất ngờ” của câu chuyện.

– Bố chịu chơi thật.

– Chứ sao? Anh đã bảo ông cụ chỉ làm mặt ngầu thôi, chứ trong bụng... thương anh lắm. Dù sao có thằng con rể như anh cũng...

Nhu cấu khẽ lên mu bàn tay tôi.

– Anh lại nói bậy nữa.

Đoan bỏ ra ngoài. Tôi hôn Nhu thật lâu trước khi về. Lần này nàng không trách tôi tham lam và mặt nàng cũng không đỏ. Chỉ thấy tay Nhu xiết vòng ôm qua gáy tôi chặt hơn. Hạnh phúc, tình yêu, niềm vui và hình ảnh Nhu theo tôi suốt chuyến xe bus.

Đêm nay tôi sẽ gọi cho Nhu.

° ° °

Thứ ba của tuần lễ thứ năm.

Vĩnh lại đến rủ đi uống rượu. Lần này nó ăn mặc bình thường và câu chuyện cũng bình thường khi nói. Tôi chỉ nhận được từ nó hình ảnh duy nhất là chiếc cà vạt mới mua, màu đỏ có những đường kẻ trắng đan nhau. Và chiếc cà vạt không đủ để ghi lại những hàng chữ khác cho trang này.

Ông nhà văn tiến sĩ đến tòa soạn sáng naỵ Vòng vo ít câu chuyện, xong ông khoe vừa được “bổ nhiệm” chức vụ chịu trách nhiệm bài vở cho một tờ báo đấu tranh trong vùng. Một job mới cho ông nhà văn này kể từ khi bản tin địa phương hàng tháng do ông chủ trương bị chết. Nhìn khuôn mặt phát ra từng câu nói bằng tất cả sự quan trọng, bất giác tôi nhớ đến những cái gọi là hoạt động văn nghệ của ông tạ Quả là kỳ cục!

Có cách nào để không viết mà vẫn trở thành một nhà văn hay thi sĩ không? Câu hỏi này chắc hôm nay đã có người trả lời được. Đó là ông nhà văn có cái bằng tiến sĩ ở San Jose.

° ° °

Tường cầm viết lên đề ngày tháng của hôm nay vào góc phải trang giấy. Anh sẽ viết gì về niềm vui của mình ngày hôm nay? Năm trang, mười trang của cuốn nhật ký này để ghi nhận hạnh phúc. Và sẽ bắt đầu từ đâu? Hạnh phúc của Quán và Hoàng hay tình yêu của anh và Nhủ Tường nhìn ra cửa sổ, bên ngoài trăng đã không còn trên bầu trời. Đêm cuối tháng sáu tối đen.

Trang nhật ký cuối cùng của tháng sáu vẫn mở ra trước mặt. Tường ngồi rất lâu, cuối cùng cầm viết lên ghi vội một câu dưới hàng chữ đề ngày tháng. “Đêm nay tôi sống với hạnh phúc vừa tìm thấy”.

Tường vất cây viết xuống bàn. Tắt đèn trong phòng và bấm mười số phone của Nhụ Để nối tiếp hạnh phúc, anh chờ tiếng phone bên kia giây nói.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 20

Qua con dốc đã có hơi biển pha vào không khí. Tường hít một hơi dài, lòng chùng lại. Đã lâu lắm anh mới nhận được sự thay đổi từ hơi thở của mình. Như những lần đi xa trở về Nha Trang, luôn luôn có cảm giác này khi đến một đoạn đường nào đó dẫn vào thành phố biển. Bao nhiêu năm rồi? Hai mươi năm? Trên mười năm? Có một khoảng thời gian nào đó không định nổi khi mình vừa tìm lại một cảm giác ngày trước. Sự cách biệt từ một đầu thời gian đến một đầu thời gian luôn luôn mang tính bất định trong ý nghĩ chứ không hiện rõ ràng như những con số được cộng trừ chính xác. Đó là thời gian của sự cảm nhận. Hôm nay Tường vừa có.

– Nghĩ gì vậy anh?

Tường giật mình.

– Chả có gì, chỉ nghĩ vẩn vơ.

– Anh lúc nào cũng vậy. Sắp đến biển rồi đó anh.

– Anh có ngửi thấy.

Phía ghế trước Hải và Đoan cùng bật cười.

– Anh ngửi thấy?

– Phải.

Tiếng cười của Đoan và Hải lớn hơn. Đoan quay kính xe xuống, xoay người nhìn về phía sau.

– Em mở cửa để anh ngửi được dễ hơn.

Tường hít một hơi dài. Đoan vén mái tóc đang bị gió lộng vào, nụ cười trên khuôn mặt như sáng hơn.

– Đã không anh?

– Cám ơn Đoan.

Nhu mỉm cười, đồng tiền trên má phải lúm xuống. Vẻ dịu dàng của Nhu và nét hồn nhiên của Đoan nhắc Tường nhớ lần so sánh tại vũ trường Lidọ Một cánh lan và một đóa quỳnh. Rất cải lương như lời Nhu đã nói và rất đúng như ý nghĩ Tường đã nghĩ. Anh gật gù một mình.

– Đúng thật!

Nhu nhìn Tường. Nàng đã quá quen với lối nói chuyện không đầu không đuôi này nên chẳng cần làm thêm câu hỏi mang tính ngạc nhiên, đại loại :“Cái gì đúng hả anh?” hoặc “Sao hả anh... ” như lúc ban đầu gặp nhau. Sự thân quen được biểu hiện bằng thái độ thay cho câu hỏi. Tường nói lại sự so sánh giữa hai chị em nàng. Nhu nheo mắt.

– Đã nói một lần rồi mà.

– Nhắc lại vẫn đúng.

Đoan trề môi. Cạnh môi dưới trũng xuống những nếp gấp. Màu son đỏ trên môi có những khe nứt như lớp băng của chất nước màu đỏ bị khuấy động.

– Cải lương quá anh ạ!

– Chị Nhu cũng nói với anh y hệt vậy lần ở Lido.

– Vậy mà nhắc lại.

– Đã sao? Đôi lúc cần phải cải lương để cuộc sống đẹp hơn chứ?

– Câu này còn tệ hơn cải lương nữa.

Sau câu nói, Đoan quay lên. Gió thốc qua cửa xe hắt mái tóc cô bé về phía sau. Nốt ruồi son nằm trên gáy Đoan hiện lên giữa lớp lông măng xoăn tít. Đã có lần nào Hải đặt tay lên đây chưa? Hẳn lúc đó Hải quên mất sự chờ đợi dành cho Nhu trong bốn năm. Cảm ơn nốt ruồi son nằm trên gáy người con gái.

– Em có nốt ruồi son nào không?

Nhu ngạc nhiên.

– Sao anh hỏi vậy?

– Không.

– Anh lại... liên tưởng.

Tường ngượng ngùng gật đầu. Nhu nhìn về phía trước. Nốt ruồi son trên gáy Đoan vẫn lồ lộ. Nhu đã hiểu và đập tay lên vai Đoan.

– Kéo cửa lên Đoan.

– Gió hả chị?

– Không.

Đoan ngạc nhiên nhưng vẫn làm theo lời Nhụ Tóc thôi bay và cái nốt ruồi được phủ lại.

– Anh là chúa vẩn vơ.

– Anh xin lỗi.

Xe đổ hết con dốc và vào thành phố. Hải vẫn trong phong thái đầy cẩn thận của một người già trước tuổi chăm chú lái xe. Những vòng cua được Hải làm đều đặn và êm rụ Lối lái xe y hệt như Hoàng. Chẳng biết họ còn điểm nào giống nhau nữa không? Còn Quán và Đoan sao Tường chưa tìm thấy nét tương đồng nào cả.

Xe vào parking. Hải đón lấy chiếc vé, cẩn thận nhét vào túi áo khi cổng vào tự động mở. Lại thêm một nét nữa của Hoàng. Từ phía sau Tường thấy Hải và Hoàng na ná như nhau.

– Anh mệt không?

– Em mệt?

– Không.

– Tại sao hỏi câu của anh?

– Thấy anh im lặng.

Nhu dịu dàng trả lời. Họ xuống xe. Gió từ biển hắt vào thật mạnh và hương muối ngập trong không khí.

– Em có ngửi thấy mùi biển không?

Nhu gật đầu khi Đoan ré lên cười.

– Đâu ai lớn lên từ biển như anh mà ngửi thấy được? Em chỉ thấy gió mạnh hơn và vui hơn.

Hải khoác chiếc sắc tay lên vai. Gọn và mạnh mẽ. Bên trong sắc, hẳn các gói thức ăn sẽ không bị đổ tung tóe. Tường đỡ lấy chiếc túi nhỏ trên tay Nhu.

– Để anh nịnh đầm một tí.

Nhu mỉm cười đưa Tường chiếc túi, mắt long lanh niềm vui. Chiếc túi nhẹ tênh, mềm mại. Tường vỗ lên lớp nhựa màu đỏ đậm có in hàng chữ “K Mart” màu xanh.

– Gì trong này thế em?

– Khăn để trải anh ạ!

Hải và Đoan đã đi về phía cổng. Họ chia thành hai cặp.

– Có vẻ xứng đôi đó chứ?

– Anh muốn nói Hải và Đoan?

– Không lý anh nói về tụi mình khi tình yêu đã có giữa chúng ta.

Nhu cười. Khuôn mặt nàng rạng rỡ dưới nắng.

– Em hy vọng thế.

– Em không ghen?

– Lại tầm bậy nữa rồi. Anh không sợ em giận hay sao ? Lần trước anh đã hỏi nhưng câu hỏi nhẹ hơn lần này.

– Em dễ thương lắm.

– Đừng đánh trống lảng và nịnh nữa.

– Thì lâu lâu cũng phải để anh nịnh đầm một tí chứ.

– Hôm nay anh có vẻ vui. Chắc nhờ không khí biển...

–... và em nữa.

– Lại lấy điểm nữa rồi.

Nhu nói bằng giọng chế giễu thật hiền lành khi đến con đường nhỏ dẫn xuống bãi. Chế giễu hiền lành ? Bốn chữ này tưởng như không bao giờ đi chung với nhau được bởi mâu thuẫn vậy mà hôm nay Tường tìm thấy nơi Nhụ Ý nghĩa và từ ngữ bị buộc với nhau trong luật lệ thông thường đôi lúc cũng thành vô nghĩa trước sự thật. Anh sẽ đem điều này vào ý nghĩ của nhân vật chính trong truyện khi hắn đối mặt với những từ ngữ khi sống.

– Giống biển Nha Trang không anh?

– Hơi hơi...

– Là thế nào?

– Biển, gió, bãi cát uốn cong theo biển... thế thôi. Người của Nha Trang lãng mạn nhưng kín đáo chứ không chai cứng và trân tráo như ở đây.

– Anh đừng kỳ thị nữa!

Tường nhớ đến lần cùng Nhu đi trên một con đường của downtown San Jose lúc đã khuya. Cũng có tiếng kỳ thị ngược đời này, được nàng nói khi nhắc đến không khí đêm của thành phố.

– Chẳng phải kỳ thị như em nói đâu. Anh chỉ nói đến sự thật, không chỉ là người, mà ngay cả những con hải âu cũng bạo hơn. Hải âu của Nha Trang rụt rè, không dám đáp xuống chỗ có người. Hiền lành và nhút nhát như cô gái vừa lớn. Còn hải âu tại đây? Tỉnh bơ sà xuống chỗ có người để kiếm ăn! Bạo dạn và tham lam như một bà góa chuyên cho vay lãi... Đất Mỹ có khác! Cả người lẫn chim đều sống theo lối Mỹ.

Đoan và Hải đã chọn được chỗ trống. Nhu đưa chiếc túi cho Hải.

– Khăn trải ở trong này.

– Vâng... Chị để Hải trải cho.

Tường mỉm cười khi Nhu khựng lại trước sự thay đổi lối xưng hô của Hải. Người thanh niên vẫn không để ý, thản nhiên đón lấy chiếc túi. Anh ngồi xuống bãi cát, đôi dép nhật được vất sang bên cạnh, hai gót chân chạm mặt cát. Cảm giác âm ấm quen thuộc lan vào thân thể, Tường thích thú kéo tay Nhu ngồi xuống bên cạnh. Lẫn trong gió, mùi thơm từ tóc Nhu phảng qua nhẹ nhàng. Anh bóp khẽ tay nàng khi tầm mắt đưa quanh.

Bãi cát đông nghẹt người ngồi. Có những cánh dù đủ màu, có những thân thể đỏ rực dưới nắng, có những tấm khăn trải sặc sỡ, có những nụ cười, có những tiếng động... với biển bao quanh thành một khoảng không gian riêng biệt, tách rời với khu giải trí phiá trên như hai thế giới lạ được đặt gần nhau. Biển Santa Cruz không giống biển Nha Trang.

– Anh đói chưa?

Tường đón khúc bánh mì từ tay Nhụ Nàng đã xé giấy bọc miếng bánh. Những con hải âu chạy lại gần. Phía bên cạnh, Hải và Đoan bắt đầu ăn. Họ chụm lại, bỏ quên Tường và Nhụ Tình yêu đang đến gần hai người trẻ tuổi. Tường thấy điều này qua thái độ săn sóc của Hải dành cho Đoan.

– Bạn bè của anh dạo này thế nào?

Nhu hỏi khi bàn tay vất một mẩu bánh mì xuống bãi cát. Đám chim hải âu chụm lại. Con chim cánh đen dành được mẩu bánh. Tường trả lời trong tiếng động của những cánh chim đập mạnh và tiếng ríu rít.

– Quán và Hoàng đã quyết định lấy nhau.

– Thật hả anh?

Giọng Nhu hơi ngạc nhiên. Tường gật đầu.

– Ban đầu anh cũng không ngờ Quán chịu dừng lại. Nhất là việc hai đứa yêu nhau. Tụi nó như mặt trời và mặt trăng, hai nếp sống trái hẳn.

– Người này sẽ cho người kia điều mình có, và nhận của người kia điều mình không có.

– Anh cũng nghĩ như vậy trong một lần cùng Hoàng đến nhà Quán. Vậy mà chuyện thành thật. Âu cũng là điều đáng mừng.

Nhu nheo mắt.

– Điều đáng mừng? Thật chứ anh? Anh không buồn sao?

Tường tung một mẩu bánh mì lên không. Những con hải âu đập cánh bay ào đến. Lần này con hải âu cánh đen không dành được mẩu bánh.

– Sao lại buồn? Anh và Quán... Chuyện cũ rồi! Em đang trả đũa anh đó hả... đừng giỡn nữa cô nhỏ.

Nhu lại nheo mắt.

– Tưởng mất một người... bạn thân như Quán anh phải buồn chứ? Em nhớ lần đi biển trước, cô ấy hôn anh tỉnh bơ, lại còn chọc em nữa chứ.

– Em ghen?

Nhu bỉu môi, cạnh môi trễ xuống những tia hồng nhạt. Tường nắm tay nàng.Những ngón tay nhỏ cục cựa rồi có hai chiếc móng tay cấu khẽ vào lòng bàn tay Tường. Nắng và gió vẫn bao quanh. Hạnh phúc được họ gói riêng trong hai bàn tay đang nắm vào nhau. Nhỏ nhoi, cách biệt và riêng biệt giữa biển xứ người.

Hải và Đoan đứng dậy, Đoan vất mẩu bánh mì xuống bãi cát. Những con hải âu sà về phía đó. Bây giờ những cánh hải âu của xứ Mỹ gần hai người trẻ tuổi hơn. Đoan hỏi Nhu.

– Đi vòng vòng không chị?

Nhu bối rối gỡ tay ra. Tường nắm chặt hơn, lại có hai chiếc móng tay bấu mạnh vào lòng bàn tay anh. Tường lắc đầu.

– Đoan và Hải đi đi, bọn anh ngồi đây được rồi.

– Anh...

Nhu ngập ngừng rồi lặng yên, nhìn theo Hải và Đoan. Tường thả tay Nhu và đưa tay vào túi áo trái. Cô bé bằng đồng thau được đưa ra ngoài. Dưới nắng, các đường chạm nổi óng ánh màu sơn nhũ. Nhu đón lấy bức tượng ngắm nghía.

– Trầy hết rồi anh ạ.

– Anh định sơn lại.

Nhu mỉm cười, mắt có thoáng cảm động. Nàng nhìn ra xạ Biển đã đổi màu xanh xám sang xanh đậm. Biển buổi trưa làm không gian thoáng và rực rỡ. Sóng êm hơn và người tắm thêm đông. Vài chiếc thuyền buồm và ca nô đã rời khỏi cầu tàu. Santa Cruz trong phút này hơi hơi giống Nha Trang. Tường hít mạnh một hơi không khí, lồng ngực căng ra gây nên cảm giác râm ran dễ chịu. Những cảm giác như ngày còn bé.

– Anh thèm bơi một vòng.

– Thì làm đi, nếu không sợ lạnh

– Em biết hết tẩy của anh.

– Anh sợ?

– Sợ thì chả sợ nhưng mai mốt hơi... khó sống một tí.

Có nụ cười thật dễ thương trên môi Nhụ Hạnh phúc và một ngày của biển Santa Cruz đã bắt đầu. Nắng gắt hơn và những con chim hải âu đã tản đi chỗ khác. Tường nằm úp mặt xuống cát, hơi ấm lan vào thân thể, hình như có những chấm mồ hôi đang rịn với cảm giác lành lạnh chạy theo sống lưng. Bàn tay Nhu đặt trên vai Tường. Anh mở mắt, bàn chân với những ngón hồng đập vào cái nhìn. Tường nắm lấy ngón út của bàn chân đó.

– Đừng anh...

– Em là ngón út của anh.

– Lại cải lương nữa.

Ngón chân út của Nhu cục cựa trong lòng bàn tay Tường. Cô bé bằng đồng thau vẫn được cầm trên tay nàng. Một mép nỉ xanh ló ra khỏi kẽ bàn taỵ Tường dùng tay còn lại vẽ những vòng tròn trong gang bàn chân Nhu, ngón chân út rụt lại theo những ngón chân khác và rời khỏi tay anh. Mặt Nhu đỏ bừng.

– Anh kỳ cục.

Tường vòng tay lại và gối đầu lên. Những âm thanh bên ngoài trôi đến loáng thoáng. Lẫn trong tiếng cười nói hỗn độn là tiếng sóng đập nghe rõ ràng. Âm vang từ lớp cát truyền đến như nhịp đập của tim. Lặng lẽ nhưng mạnh mẽ. Âm thầm nhưng vang động.

– Mấy người bạn khác của anh thế nào?

– Vĩnh thay đổi lạ lắm, có vẻ bụi đời hơn với những chầu nhậu tùy hứng bất kể giờ giấc. Còn ngược lại đám bạn bụi đời thì có vẻ đàng hoàng ra.

– Em không hiểu.

– Anh cũng không hiểu, chỉ thấy bọn nó đang chơi trò đổi chỗ cho nhau

– Còn anh?

– Anh vẫn đứng yên một chỗ trong trò chơi đó. Nếu có đổi cũng chỉ đổi chỗ với nhân vật của mình... Mà cũng không chắc nữa, hắn đã tách rời khỏi anh. Xa lạ như chưa từng quen biết nhau. Anh không ngờ lại gặp khó khăn trong trường hợp này.

– Ngay từ lúc đầu anh định viết, em cũng đã có ý nghĩ đó. Làm sao có thể tạo nên một cuốn truyện mà không có bố cục được? Anh đang lạc phải không?

Tường bật dậy đăm đăm nhìn vào mắt Nhụ Đôi mắt trong với cặp đồng tử màu đậm cũng đăm đăm nhìn vào mắt anh. Tường cố tìm mình trong đó.

– Em rất thông minh khi dùng đến tiếng “lạc,” nhưng không phải là anh lạc mà chính hắn đang lạc. Không giống như những cuốn tiểu thuyết khác, khi viết tác giả biết rõ số phận của nhân vật do mình tạo nên với từng hoàn cảnh, từng diễn biến được sắp đặt theo bố cục cuốn truyện. Anh và hắn ngược lại, anh chỉ biết hắn với những đặc tính, quá khứ, mẫu người do bản lý lịch ban đầu và khi đã thành hình ngay cả anh và hắn cũng đều không biết sẽ tiến về đâu bởi sự kiện được ghi lại chưa xảy đến. Mọi điều sẽ được lồng chung quanh nhân vật chính và tự hắn sẽ giải quyết. Những biến cố như Thiên An Môn, biểu tình cho thuyền nhân, tình cảm dành cho những nhân phụ xảy đến trong cuộc sống thật để làm cái sườn cho cuốn truyện đã lôi hắn ra khỏi tầm tay của anh. Ban đầu anh tưởng anh là hắn, rõ hơn nữa là anh núp dưới bóng nhân vật của mình nhưng càng về sau anh càng hiểu mình và hắn chả có ăn nhậu gì đến nhau. Anh chỉ còn theo dõi hắn để ghi lại. Ngày mai của anh, anh biết mình sẽ ăn cơm tại quán nào đó nhưng lát nữa đây của hắn anh chưa biết thế nào.

– Còn hiện tại?

– Hiện tại của anh là có em bên cạnh, một cô nhỏ hiền lành, dễ thương với biển Santa Cruz và đang quan sát theo dõi hắn. Còn hiện tại của hắn cũng biển Santa Cruz, cũng có cô nhỏ người yêu giống em, cũng có hạnh phúc nhưng sự suy nghĩ của hắn khác. Hắn không bận tâm để quan sát, ghi nhận điều gì cả. Hắn bình yên đón hưởng hạnh phúc như tất cả mọi người giống như hắn trong trường hợp này. Hắn ngon hơn và hội nhập dễ hơn anh cả triệu lần.

– Anh làm khổ anh.

– Anh hạnh phúc trong nỗi khổ này, nếu đó đúng là nỗi khổ như em nói. Sự phân thân để sống và ghi nhận đôi lúc cũng có... khoái cảm trong đó.

– Anh dùng chữ có vẻ bịnh hoạn quá!

Tường cười, hôn phớt lên môi Nhu, nàng không kịp nhắm mắt như các cô gái khi được hôn. Và trong thoáng thời gian các cánh môi chạm nhau, Tường thấy Tường thật rõ ràng trong mắt nàng.

– Có thật hạnh phúc không?

– Thật chứ, anh thích hôn em lúc em đang mở mắt. Nhìn bóng mình trong mắt người khác, anh có cảm tưởng mình vẫn còn đẹp trai như ngày còn đi học.

– Anh đừng đùa nữa. Câu em hỏi là anh có hạnh phúc thật trong nỗi khổ đó như đã nói không?

– Thật chứ, anh nói thật trong cả hai điều chúng ta vừa nhắc đến, chả có gì là đùa cả. Nhưng trong câu em hỏi quả tình cũng có nỗi bực mình chen vào. Đọc lại bản thảo và những trang nhật ký đôi lúc anh ghen với nhân vật của mình. Hắn bảnh hơn anh nhiều. Hắn chi phối anh đến độ chui vào nhật ký của anh qua những hàng chữ riêng tư, tưởng chỉ viết cho mình đọc. Và ngược lại anh bị đá văng ra khỏi những hàng chữ của cuốn truyện do chính mình viết.

– Tại anh muốn vậy, nếu thích, anh làm ngược lại cũng đâu sao?

– Bây giờ không còn chữ thích và không thích nữa rồi. Anh phải tôn trọng hắn và con đường mình vạch ra.

– Sắp hết chưa anh?

– Làm sao anh biết được? Tương lai đang xẩy đến làm sao anh biết sẽ thế nào? Đời sống đang tiếp diễn chung quanh anh và hắn từng giờ, từng phút!

– Như vậy sẽ kéo dài theo anh đến cuối đời? Anh đâu thể khai tử hắn một cách ép buộc được.

– Tất nhiên là chẳng bao giờ khai tử hắn được. Nhưng cũng đâu cần phải đợi đến cuối đời anh mới chấm dứt. Anh sẽ chọn một sự kiện, một biến cố nào đó thật thích hợp để chấm dứt.

– Anh đang chọn hay sắp chọn.

– Anh đã chọn từ lúc mới viết hàng chữ đầu tiên của cuốn truyện này, và đến bây giờ vẫn chưa thấy, nhưng anh tin sẽ thấy. Có thể vài năm nữa hoặc có thể một lát nữa đây sẽ có điều gì thích hợp để chấm dứt.

Nhu ngẫm nghĩ một thoáng, rồi nói.

– E rằng câu truyện sẽ không tròn và bố cục thiếu chặt chẽ.

Tường gật đầu khi bàn tay nắm lấy tay Nhu.

– Không tròn và thiếu chặt chẽ? Từ lúc đầu anh đã nghĩ đến điều này nhưng tròn hay không chính là ý nghĩ của hắn và bố cục há chẳng phải là một đoạn đời của một con người đang sống năm 1989 tại San Jose này hay sao? Điều đó đâu cần thiết hả em. Cái cần thiết là lối diễn tả sao cho trọn phần đời đó.

– Truyện sẽ khô như đá. Đọc khó thí mồ.

– Đã khô từ đầu và chẳng phải là khó đọc mà chính là đọc chán. Nếu muốn tươi lên cho dễ đọc một tí thì cũng dễ. Anh sẽ cho hắn và nhân vật nữ hôn nhau, đối thoại như bọn mình làm là tươi ngay.

– Anh lại giỡn.

– Anh muốn viết những điều mình muốn... Hà! Tính thời thượng của một tác phẩm với kỹ thuật đánh đúng lòng người đương sống để hưởng những tràng pháo tay chỉ có giá trị như cây kim đâm vào quả bóng đang căng cho hơi xì ra. Quả bóng khát vọng hoặc ẩn ức của mọi người chung quanh sẽ được giải tỏa và người cầm kim sẽ được ưa thích... nhưng sau đó quả bóng sẽ xì hết hơi và xẹp lép. Rồi chấm dứt! Đã rất nhiều người câm kim đâu cần thêm anh vào làm gì nữa? Mà thôi em ạ! Bỏ qua chuyện này đi.

Nhu gật đầu khi Hải và Đoan quay lại. Hai người trẻ tuổi ngồi xuống cạnh họ. Hai cái đầu chụm lại và hai cái nhìn long lanh. Tường kéo Nhu đứng dậy.

– Bây giờ phiên Hải và Đoan ngồi đây, anh và chị Nhu lang thang một vòng.

– Phía trên bãi vui lắm anh, đủ thứ trò chơi hết...

Đoan nói với theo khi bàn tay đón lấy lon nước ngọt từ Hải. Bốn người đã chia hạnh phúc ra làm hai phần rõ ràng.

– Mình lên trên kia xem sao.

Nhu gật đầu và đi theo Tường. Mặt cát nóng hơn với cơn nắng buổi trưa gây nên cảm giác khó chịu từ lòng bàn chân. Tường bước đi bằng những bước dài qua khỏi bãi cát và nhập vào đám đông. Nhu, vóc dáng đã nhỏ, lại càng nhỏ hơn. Tường choàng tay qua vai Nhu, nàng hất ra.

– Đừng anh... người ta nhìn kìa.

– Đâu ai rảnh rỗi mà nhìn người khác. Em không thấy mọi người đều tự nhiên hay sao? Em hất tay anh ra là hành động bất thường và bị mọi người để ý.

– Đừng đùa nữa.

Tường mỉm cười đưa Nhu đi qua những gian hàng giải trí nhưng không ghé vào. Tiếng động và những con người chung quanh lui lại sau lưng. Họ im lặng cho đến lúc vào cầu tàu. Vẫn những bước chân đều đặn, hai người băng ngang dãy xe đậu trên cầu tàu. Và cuối cùng là khoảng xi măng xa nhất với dãy lan can sơn trắng ẩm hơi biển.

– Từ đây mình có thể nhìn hết cảnh biển Santa Cruz.

– Đẹp chứ anh.

– Đẹp, nhưng như anh nói, vẫn còn những điểm khác biệt để anh yêu thích và gần gũi như biển Nha Trang... Nhưng dù sao có còn hơn không. Thằng Nguyễn Tất Nhiên thật có lý khi chế ra câu này.

– Bài thơ đó hay.

– Hay? Cũng đúng một phần nhưng không còn thích hợp với cuộc sống hôm nay, tại đây. Đã một lần anh bảo thế với thằng thi sĩ này và nó gật đầu. Hệt như những cảm giác nhận từ biển trong anh vẫn giữ một nếp riêng biệt không thể thay đổi để nhận những điều mới từ biển Santa Cruz.

– Anh lại lòng vòng nữa rồi.

Tường gật đầu nhìn về phía xạ Có những cánh buồm đang trôi trên biển. Có những bọt sóng đang vỡ. Có những cánh hải âu đang lượn. Và một khoảng mây trắng lẻ loi trên nền trời xanh như cảm giác biển có từ của Tường tại đây. Bám chặt tay vào hàng lan can ẩm, anh nghe thấy mình đang gọi hai tiếng: Nha Trang.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 21

Quán thay đổi đến không ngờ. Mắt sâu và má hóp xuống. Gò má lốm đốm những chấm xám nhạt nổi lên gần hai quầng mắt thâm. Nguyên một sự thảm não hiện trên khuôn mặt. Tường bàng hoàng khi Quán bước vào tòa soạn.

– Em sao vậy?

– Không. Không có gì anh ạ. Anh vẫn khỏe chứ?

– Vẫn vậy. Có gì xảy ra cho em trong thời gian vacation?

– Đâu có gì anh.

Quán mệt mỏi ngồi xuống chiếc ghế cạnh máy computer. Mái tóc không chải xõa từng lọn xuống vai trông bệ rạc. Nắng hắt vào chói chan làm nét thiểu não hiện rõ hơn. Một cô Quán hồn nhiên với nhan sắc lộng lẫy đã biến mất, chỉ còn lại người đàn bà ngán ngẩm bước về chiều.

– Nói anh nghe đi Quán. Có gì xảy ra mà em thay đổi dữ vậy. Xanh xao và...

– Thảm não hơn hả anh?

Quán cười như mếu, cắt ngang câu nói của Tường. Bàn tay đặt trên bàn giấy có những ngón tay bị tróc sơn nơi móng. Từ bao lâu nay, nhan sắc và lối phục sức là một trong những điều cần thiết cho Quán, như một phần đời sống, vậy mà hôm nay đã bị bỏ quên. Tường nhắc lại câu hỏi.

– Có gì không Quán?

Cô bạn cũ lần này không phủ nhận bằng câu nói hay cái lắc đầu. Chỉ ngồi yên, mắt đăm đăm nhìn vào cây bút chì vừa được cầm lên. Hai ngón trỏ và cái xoay xoay những vòng bút chì đều đặn. Quán như rơi vào một thế giới nào xa lắm. Mãi lúc sau mới lên tiếng.

– Ngày mai anh có bận gì không?

– Không. Thứ bảy anh chỉ đọc sách, lang thang và viết.

– Đi với em được không?

– Đâu?

– Réno.

– Réno?

– Vâng! Được chứ?

Tường nhìn vào mắt Quán, cặp đồng tử đen láy đã lõm xuống và tránh ánh mắt anh.

– Em yếu thế này đi làm gì? Ở nhà nghỉ ngơi tốt hơn. Nghe lời anh đi.

Ánh mắt Quán được đưa lên.

– Anh đi với em được chứ?

– !!!

– Được chứ?

Tường gật đầu trước ánh mắt đó.

– Để anh lấy phòng trước.

– Khỏi anh ạ. Lên đó rồi tính cũng được. Mai em đón anh lúc 10 giờ sáng.

Quán đứng dậy, hai vai trĩu xuống khi bước đi. Tường đưa Quán ra cửa. Lúc bàn chân vừa đặt xuống nấc thang đầu tiên Quán quay lại.

– 10 giờ nghe anh.

Tường gật đầu. Dưới nắng tóc Quán khô và xác xơ hơn.

° ° °

Như những lần trước, đến đầu free way 80, Quán rẽ vào đường North Gate Road tại Sacramento để đến quán ăn quen thuộc.

– Mình vào đây nghe anh?

– Em chỉ hỏi anh những chuyện đã rồi.

Quán có vẻ vui hơn. Suốt quãng đường từ San Jose đến đây họ nói chuyện rất ít. Quán lặng lẽ lái xe, nói nhát gừng và mắt đăm đăm nhìn về phía trước. Trước sự thay đổi của cô bạn cũ, Tường chỉ biết im lặng. Những câu đối thoại hoàn toàn vẩn vơ, anh chưa tìm được cách nào để biết nỗi buồn của Quán.

Quán ngưng xe dưới một tàng cây nhỏ, cạnh ba chiếc máy điện thoại công cộng. Họ xuống xe, đến chiếc bàn đá vẫn ngồi trong số ba chiếc bàn đá đặt phía hông quán ăn Mac Donald. Hai tàng cây lớn, phủ bóng mát xuống khoảng sân làm dịu đi cơn nắng giữa trưa. Khung cảnh thoáng và bát ngát tại đây cho thân thể thoải mái hơn.

– Ngồi đây hay vào trong hả anh?

– Đây được rồi. Anh không thích những hàng ghế bọc da màu nâu nhạt với tiếng máy lạnh chạy rầm rì bên trong. Ngồi đây mình có gió, có nắng và tiếng Việt khi nói chuyện không thành lạc lõng.

– Anh lại lãng mạn.

– Cho anh một ly cà phê, nhớ lấy đường.

Quán đẩy cửa kính bước vào trong, bước nhanh và khỏe. Cô bạn cũ đang lấy lại dáng dấp cũ. Tường ngồi xuống chiếc ghế đá, phóng tầm mắt nhìn chung quanh. Qua khỏi trạm xăng Shell là con đường dẫn vào xa lộ nằm chia đôi khu này. Phía bên kia là những dãy nhà với khoảng sân đậu xe rộng rãi. Một cột trụ cao nhú lên tấm bảng “Taco Bell” nằm cạnh tấm bảng “Traveller Inn” của cái khách sạn giữa đường. Khung cảnh của một trạm nghỉ giữa đường tại Mỹ đâu đâu cũng giống nhau. Chẳng có một nét nào khác biệt của từng địa phương. Bất giác Tường nhớ đến những con đường tại Việt Nam. Hình ảnh chiếc xe đò cũ rích, bẩn thỉu, đông đúc hiện lên cùng lúc với Quán trở ra. Trên tay Quán là hai ly cà phê.

– Cảm ơn em.

– Anh nghĩ gì vậy?

Quán ngồi xuống, đẩy ly cà phê về phía Tường, những ngón tay của cô bạn xanh mét.

– Em có thấy gì khác không?

– Cái gì khác hả anh?

– À... quên mất! Anh phải nói rõ mới được, em có thấy những trạm nghỉ giữa đường của Việt Nam và Mỹ khác nhau nhiều không?

– Thì mỗi xứ mỗi khác chứ? Vậy mà cũng nghĩ ngợi, anh rõ là lẩn thẩn.

Tường lắc đầu, đổ đường vào ly cà phê, khuấy nhẹ chiếc muỗng nhựa những vòng nhỏ. Mặt nước cà phê sóng sánh sắc nâu đậm làm mép ly giấy trắng loang lổ những vệt vàng nhạt.

– Chẳng phải lẩn thẩn như em nghĩ đâu. Sự khác biệt rõ ràng lắm. Tại Mỹ, nơi nào cũng vậy, cũng các quán ăn Mac Donald, Tacobell, Denny với những món y hệt nhau: hamburger, cheese burger, hot dog... thiếu màu sắc địa phương. Việt Nam thì khác hẳn, mỗi nơi một khác, đến Cần Thơ thì trái cây, đến Nha Trang thì hải sản, đến Thủ Đức thì nem... Mỗi nơi chốn đều có thứ để... chứng minh nơi đó là nơi đó và chỉ là nơi đó. Địa phương tính biểu hiện rõ trong từng món ăn. Em có bao giờ đi xe lửa từ Sài Gòn ra Nha Trang chưa? Anh còn nhớ đĩa cơm tôm rim tại ga Tháp Chàm, Phan Rang tới giờ này. Tuyệt lắm em ạ!

Tường chép miệng, nuốt một ngụm nước bọt. Quán cười.

– Anh có vẻ tham ăn. Đó chưa hẳn là “địa phương tính” như anh nói.

– Cũng được đi, nhưng địa phương tính của Việt Nam – anh biết tiếng này hơi kỳ cục – nhưng chả sao, ngoài thức ăn chúng ta còn cảm nhận được từ không khí. Đến Nha Trang thì mùi biển lồng lộng...

– Đến Phan Thiết thì mùi nước mắm nồng nàn trong hơi thở.

Quán cắt câu nói bằng lời giễu cợt. Tường gật đầu.

– Em có vẻ thông minh.

Cô bạn cũ lại phá ra cười. Tường chợt nhớ đến Nhu, phải chi có nàng lúc này. Hẳn không phải là trận cười ròn rã như Quán vừa làm mà sẽ là một lần nắm tay thật thông cảm. Tường ngước mắt nhìn lên khoảng trời xanh bên trên , lẩm bẩm trong miệng những tiếng “Nhu”. Nơi đây là Sacramento, Nhu đang sống. Giờ này Nhu làm gì tại nhà? Học, ăn, ngủ, xem truyền hình... và có biết anh đang ngồi đây, thật gần gũi. Khoảng cách 151 miles đã thu ngắn lại.

– Anh lại nghĩ gì vậy?

– Nhu.

– Thảo nào mặt anh đực ra, trông khờ căm. Sao anh không gọi cho cô ấy một tiếng cho đỡ nhớ. Đâu tốn tiền long distance mà lo.

Bưng ly cà phê lên Tường uống một ngụm nhỏ. Vị cà phê nhạt nhẽo và thiếu hẳn mùi thơm quen thuộc của ly cà phê tại quán Cheo Leo.

– Em với Hoàng chừng nào chính thức sống chung?

– Em... em chẳng biết nữa. Có lẽ cuối tháng này Hoàng sẽ sang nhà em ở.

Quán mất hẳn nét vui trên mặt, thở dài thật khẽ.

– Rồi cũng xong phải không anh?

– Em nói thế là thế nào? Em không yêu Hoàng hay sao?

Quán không trả lời, mắt nhìn thẳng vào khoảng tường phía sau lưng anh. Trong mắt Quán, Tường thấy không còn đốm sáng nào.

– Quán.

Im lặng thêm một lúc, rồi Quán nói thật chậm rãi.

– Đến một lúc nào đó người ta phải dừng lại anh ạ. Đâu thể rong chơi mãi được. Gia đình là nơi chốn cuối cùng để trở về. Dừng lại là một hình thức tìm về. Em nghĩ thế! Nhưng điều quan trọng là nơi chốn để dừng lại thế nào. Và Hoàng, như anh biết...

– !!!

– Em cũng lớn rồi, đã gần bốn mươi chứ ít sao? Lúc nào anh cũng nghĩ em như ngày còn học tại Văn Khoa đâu được? Đã hai mươi năm rồi anh ạ!

Có nếp nhăn hiện trên khóe miệng Quán khi nói. Hai mươi năm đã sống, tưởng như không có hôm nay chợt được nhắc và hiển hiện trên khuôn mặt cô bạn cũ. Hình ảnh một Quán hồn nhiên, tung tăng trong sân trường Văn Khoa năm nào trở về khiến Tường bàng hoàng. Thời gian đã làm mọi việc thay đổi đến không ngờ. Bây giờ là người đàn bà ngồi đó với tuổi bốn mươi đang rình rập. Mệt mỏi, chán chường tìm một nơi chốn để trở về. Rồi hai mươi năm nữa, sẽ là một lần nằm xuống trong chuyến trở về cuối cùng. Bỏ hết lại phía sau những khoảng thời gian làm nên một kiếp người. Cái còn lại sẽ là gì? Một căn nhà, một cái xe, một trương mục cho đám trẻ đang lớn lên, tiếp tục những khoảng thời gian của một kiếp người khác. Rồi cứ thế để thành cái vòng sống với tiến trình phát triển xã hội. Tại sao không tách ra để làm cho mình một cuộc sống riêng biệt với việc làm cần thiết. Nhưng để làm gì? Tường cảm thấy nhức nhối trong đầu khi trở lại với những vòng tròn luẩn quẩn của ý nghĩ.

– Em nói cũng phải. Đến lúc nào đó người ta phải dừng lại và chỗ dừng lại là thế nào? Tình yêu nếu có thì tốt, bằng không cũng chả sao. Như một hình thức bắt đầu cuộc sống mới, an lành.

– Vâng, em cũng nghĩ thế và hy vọng sẽ an bình như anh nói.

Quán cúi xuống, bàn tay mân mê chiếc ống hút nhỏ. Hành động nhỏ nhặt được làm một cách chăm chú để tránh nhưng điều khác cần phải làm. Hệt như sự chọn lựa nơi để dừng lại được làm để chấm dứt những việc khác phải làm trong một đoạn sống còn lại. Nén tiếng thở dài, Tường buông xuôi một câu.

– Dù sao cũng là một thái độ sống em ạ. Vả lại, Hoàng cũng là một người tốt. Chỉ cần... nguội lại một tí là đủ để thành một người chồng gương mẫu. Cả hai hẳn sẽ hạnh phúc.

– Anh chắc vậy?

Tường cảm thấy ngượng bởi những điều vừa nói ra. Quả tình anh hoàn toàn mù tịt về cái gọi là đời sống hạnh phúc gia đình. Chỉ vì muốn an ủi Quán mà Tường cộng trừ những sự kiện về hai người bạn để nói ra những điều mà mình không biết, nếu không bảo là ngược với quan niệm sống của mình. Hơn ai hết, Tường hiểu, với anh hạnh phúc phải có tình yêu trong cuộc sống chung. Không thể biểu hiện bằng những xấp dollar dày cộm hay tiện nghi phủ khắp... Sự chọn lựa cho chính cuộc sống của mình đã là bằng chứng rõ ràng nhất cho Tường. Anh cảm thấy nong nóng ở tai.

– À... à anh nghĩ vậy... Với Quán và Hoàng hẳn sẽ thế...

Quán lắc đầu.

– Em cũng mong vậy thôi. Còn lối cộng trừ như anh chưa hẳn đúng đâu. Mà thôi, mọi việc như đã xong. Mình đi chưa anh?

Tường theo Quán ra xe, trên tay vẫn còn ly cà phê uống giở giang. Đoạn đường đến Réno còn dài, Tường cần một cái gì đó để uống. Sự tính toán nảy ra trong đầu một cách chi li làm anh bật cười. Quán mở máy xe, hỏi khi Tường thắt giây an toàn.

– Có gì vậy anh?

Tường nói ý nghĩ trong đầu. Quán nhún vai, lái xe vào free way.

– Anh lúc nào cũng lẩn thẩn, chẳng chịu... nghiêm chỉnh để sống.

– Nghiêm chỉnh?

– Chứ sao? Anh cũng nên đàng hoàng để chuẩn bị ngừng lại. Cô Nhu là một điểm ngừng lý tưởng cho cái nghề kỳ cục của anh, cho cuộc sống quái đản của anh... Nhưng không phải vì thế mà anh cứ tà tà mãi được. Dù sao anh cũng phải lo toan đến tương lai chứ? Đừng nhíu mày khi em nhảy xổm vào đời tư của anh. Em nói với tư cách một người bạn, rõ hơn là một người thân trong gia đình. Em rất có cảm tình với Nhu, và giữa bạn gái với nhau, em không muốn Nhu khổ. Lại nhăn mặt nữa rồi! Anh là chúa xúi người này, người khác làm những điều mà mình không chịu làm. Anh không bảo em ngưng lại là đúng hay sao? Còn anh, hãy ngưng lại để bắt đầu.

Tường cảm thấy nhồn nhột, bưng ly cà phê lên uống một ngụm. Quán vẫn bằng giọng đều đều tiếp tục câu chuyện khi xe đã nhập vào giòng xe trên free waỵ Tình bạn mấy mươi năm giữa họ đã cho sự thân mật này.

– Em cũng giống như người khác khi dùng chữ quái đản và kỳ cục dành cho anh.

Quán lắc đầu.

– Anh giận em làm gì? Còn chữ nào khác để dùng đúng hơn trong trường hợp này?

– Nói như em thì muốn khỏi kỳ cục và quái đản anh phải bỏ nghề này? Trời đất, đây là điều anh chưa hề nghĩ đến.

– Em đâu bảo anh phải đi làm cho Mỹ hay bỏ làm báo, viết lách? Em chỉ bảo anh nên đàng hoàng lại, đừng... nghệ sĩ quá. Vậy thôi, và điều đó em nghĩ cũng đâu khó khăn gì?

– Em có vẻ lớn hẳn.

– Phải nói là già hẳn đúng hơn! Mau thật anh nhỉ, mới đây mà đã gần hai mươi năm...

Giọng Quán chùng lại và đứt hẳn. Tường bấm nút hé khung kính cửa sổ xe, gió tạt vào với những tiếng động làm ù tai. Không khí trong xe thoáng hơn. Vẫn giọng bùi ngùi, Quán nói.

– Thời gian qua đi thật không ngờ. Mới ngày nào bọn mình còn lang thang tại đường Nguyễn Du, Lê Lợi... Anh lúc đó thật hiền lành, hồn nhiên.

– Anh vẫn hiền lành.

Quán mỉm cười.

– Vâng, anh vẫn hiền lành nên mình mới có những lần đi chơi thế này.

Tường cười theo.

– Em hỏi thật nhé.

– Sao em?

– Ngày xưa, lúc còn ở Văn Khoa anh có yêu em không?

Tường gật đầu. Quán tiếp.

– Còn cô Nhu bây giờ?

Tường lại gật đầu. Quán xoay sang anh.

– Giữa em ngày xưa và cô Nhu bây giờ, anh yêu ai hơn... Nghĩa là tình yêu nào lớn hơn.

Tường im lặng. Quán chăm chú nhìn về phía trước.

– Anh nói đi.

– Tại sao em hỏi thế?

– Em biết thế nào anh cũng hỏi câu này. Nhưng đừng né tránh em. Em muốn biết.

Tường nhìn ra ngoài cửa xe. Dãy núi đá bắt đầu hiện trong tầm mắt với những khoảng xám đậm.

– Anh chẳng bao giờ đem tình yêu lên bàn cân để cân xem nặng nhẹ thế nào. Chỉ biết yêu, còn như em nói lớn thế nào, “lớn hơn hay kém” thì quả tình anh chẳng biết. Chỉ cảm thấy một cách mơ hồ thôi.

– Thì bây giờ anh cân thử xem, giữa em ngày xưa và Nhu bây giờ.

Tường ngạc nhiên xoay sang Quán.

– Cân? Anh đâu biết cân thế nào. Em đừng bắt anh phải làm điều mình không biết chứ?

– Đâu khó khăn gì, anh chỉ cần so sánh cuộc sống của anh là rõ liền. Ai chiếm thời gian nhiều hơn là biết chứ gì.

Suýt nữa Tường bật cười trước “phương pháp” cân tình yêu của Quán. Thật giản dị và dễ dàng. Như đọc được ý nghĩ của anh, Quán cười.

– Anh buồn cười phải không? Thì cười đi, rồi cân thử.

Tường gật gù.

– Nếu đó là một lối cân như em nói thì để anh cân thử.

Im lặng giữa họ một lúc. Xe đã xuống hết dốc của ngọn đèo đầu tiên. Bắt đầu lên dốc của rặng núi thứ hai. Con đường được tẻ ra làm hai nhánh ngược xuôi.

– Thế nào anh?

– Anh xin lỗi em.

– Em đâu cần anh xin lỗi. Em chỉ muốn biết, anh cứ nói thật.

Im lặng giữa họ thêm một lúc nữa. Cuối cùng Tường nói thật nhanh.

– Nhu.

– Em cũng nghĩ thế.

– Anh xin lỗi em, anh yêu Nhu nhiều hơn.

Quán cười nhẹ, đưa tay sửa lại cặp kính râm.

– Đây là một trong những điểm em quí mến anh.

– Cám ơn em.

– Có một người bạn như anh thật là thoải mái, ít nhất anh cũng dám nhìn vào sự thật chứ không vòng vo như Vĩnh.

– !!!

– Mấy anh chơi với nhau thật thân mà tính tình khác nhau đến độ kỳ cục. Nghĩ cũng buồn cười anh nhỉ.

Tường uống ngụm cà phê cuối còn lại trong lỵ Bên ngoài khung kính xe, hai bên đường bảng quảng cáo các khách sạn và sòng bài tại Réno đã có nhiều hơn.

– Sao em không để anh lấy phòng trước, sợ hôm nay đông.

– Đâu có gì mà lo... Em sẽ đưa anh đến một nơi bất ngờ. Mà không có phòng thì ngủ xe cũng được. Lâu lâu bụi đời một lần thì đã sao.

Tường nhắm mắt lại. Nắng gay gắt hơn khi giấc ngủ kéo đến. Lẫn trong tiếng máy xe là tiếng nhạc vừa bật. Một bản nhạc cũ được Khánh Ly hát mà Tường và Quán đã nghe những ngày còn học tại Văn Khoa.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 22

Nhà trọ là dãy lầu hai tầng nằm trên đường Virginia, một trong những con đường chính của thành phố, nhưng khung cảnh trái ngược hoàn toàn. Nhỏ bé, khuất lẫn với tấm bảng “Motel Uptown” tróc sơn nằm trên hàng chữ “Vacancy” bằng đèn ống đỏ đang nhấp nháy. Đầu dãy là văn phòng. Một người đàn bà luống tuổi đang chăm chú đọc báo bên trong, tỳ tay trên mặt chiếc bàn kê sát cửa kính. Trước mặt đặt một chiếc phone cũ nằm chỏng chơ cạnh dăm tờ giấy vất vung vãi làm nhà trọ mang vẻ lạc lõng giữa thành phố này. Nguyên khu chỉ là dãy lầu khoảng hai chục phòng, nằm đối diện với parking trải đá nhỏ trên nền đất. Một bờ tường cao quá đầu người ngăn ngang parking với nhà trọ bên cạnh, bẩn thỉu, loang lổ những hàng chữ tục tĩu viết bằng sơn đủ màu. Tường lấy túi xách ra khỏi xe lúc Quán quay lại.

– Được không anh?

– Nhà trọ bụi đời hơn những kẻ bụi đời.

– Đây là nơi cần thiết cho những kẻ đi chơi bất thần và tùy hứng như bọn mình. Em tưởng nơi này thích hợp với anh hơn là một phòng của khách sạn chứ.

– Dạo này em có vẻ thông minh ra. Bao nhiêu tiền?

– Sáu mươi hai đồng cả thuế.

– Hơn một ngày lương của anh.

Quán cười cười đưa Tường chiếc chìa khóa phòng buộc chung với miếng nhựa xanh có hàng chữ “Uptown Motel” nổi và con số 12 sơn trắng bám đầy cặn đất. Hai người lên những bậc thang của nhà trọ.

Phòng 12 nằm cạnh cầu thang giữa dãy. Quán mở cửa phòng, bên trong là hai chiếc giường phủ chăn vàng óng, nằm cân xứng với một bàn phấn đặt ở giữa, sát dưới tấm gương to tướng đính trên tường.Một cái ti vi cũ kỹ đặt phía đối diện tấm gương. Và tận bên trong, những chiếc móc áo treo trên một cây ngang để làm tủ. Quán đưa tay bật đèn. Ánh sáng vàng từ bóng đèn trên trần tỏa xuống làm cảnh vật thêm tồi tàn.

– Em muốn nằm trong hay ngoài?

– Nhường cho anh nằm cạnh cửa sổ đấy... Thích nhé! Tha hồ mà làm... thơ!

– Anh hết làm thơ từ lâu rồi.

Quán mở máy lạnh, xong bước vào phòng tắm. Tiếng máy lạnh rì rào pha lẫn tiếng nước chảy làm không khí bớt tẻ. Tường đặt túi xách lên bàn phấn, kéo ngăn kéo phía dưới ra. Một cuốn thánh kinh bằng tiếng Anh hiện trước mặt. Tường bật cười, cầm cuốn sách lên ngắm nghía. Giữa chốn ăn chơi, trụy lạc này lại lạc vào một cuốn kinh thánh. Để làm gì? Đọc cho đỡ... buồn lúc đánh bạc thua hay sao? Có thể lắm chứ? Người ta thường tìm sự giải thoát, để bám víu, vào những lúc tuyệt vọng mà! Tường bỏ cuốn kinh thánh xuống, đóng ngăn kéo lại, nhìn lên. Phía trước mặt, thằng người trong gương đang chăm chăm nhìn anh. Tường mỉm cười, hắn cười theo. Tường nhăn mặt, hắn cũng nhăn mặt. Tường đưa tay chà mạnh lên hai vùng má, hắn làm y hệt... Anh thích thú nheo mắt với hắn và nghĩ đến cuốn truyện đang viết. Nhân vật chính sẽ đi Réno chơi một lần, hệt như đa số những con người đang sống tại San Josẹ Tường sẽ dành cho hắn ít nhất là mười trang với những ý nghĩ về thành phố cờ bạc này.

– Anh làm gì vậy? Lại nghịch nữa phải không?

Tường mỉm cười vẫn nhìn vào thằng người trong gương.

– Anh buồn cười lắm, em thấy anh nhăn mặt, nheo mắt với chiếc gương giống hệt con nít.

– Đôi lúc mình cũng nên làm con nít để dễ thở hơn.

– Lại lẩm cẩm nữa rồi! Vào tắm đi ông tướng.

Tường nằm xuống chiếc giường bên ngoài. Kéo tấm chăn lên đắp ngang ngực.

– Ngủ dậy anh sẽ tắm.

Phía giường bên cạnh Quán cũng đã nằm xuống. Bộ quần áo ngủ mỏng nổi lên lớp vải của quần áo bên trong. Da thịt của người đàn bà dễ gợi cảm và kích thích trong khung cảnh của một căn phòng khách sạn. Tường nhắm mắt lại, kéo tấm chăn phủ kín mặt. Trong túi áo, cô bé bằng đồng thau đè nặng trên lồng ngực trái. Hình ảnh của Nhu lại hiện về với lúm đồng tiền trên má phải.

– Anh...

– Sao Quán?

Tường kéo tấm chăn xuống, mắt vẫn nhắm chặt. Tiếng Quán từ phía giường bên cạnh vọng đến, nhỏ nhưng rõ ràng trong tiếng rì rào của chiếc máy lạnh đặt trên trần nhà.

– Em hỏi điều này, anh nói thật nhé.

– !!!

– Trong cuộc sống, có điều gì làm anh phải ân hận mà không bao giờ quên được không?

Tường mở mắt. Trần nhà sơn màu xanh nhạt đập vào mắt.

– Sao em hỏi thế?

– Có hay không?

Trần nhà như thấp hơn trong mắt Tường. Màu xanh và những chấm dộp của sơn trông rõ ràng. Từng nét, từng khoanh loang lổ như miếng cheese khổng lồ bị mốc xanh.

– Rất nhiều điều Quán ạ! Nhưng em hỏi lúc này thật bất ngờ, anh không thể trả lời được, bởi những điều đó trộn lẫn vào nhau. Chợt nhớ, chợt quên trong từng ý nghĩ của từng khoảng thời gian.

– Điều nào lớn nhất hả anh?

– Làm sao anh biết được?... Nhưng sao em lại nhắc đến điều này.

Im lặng giữa họ một lúc. Tiếng máy lạnh rì rào nghe như mỗi lúc một lớn hơn. Mãi lúc sau Quán hỏi thật nhanh.

– Phá thai một lần có ảnh hưởng gì đến vấn đề sinh đẻ sau này không anh?

Tường giật mình xoay sang Quán. Cô bạn cũ đã úp mặt xuống gối từ lúc nào. Hai tay làm thành một vòng ôm quanh đầu.

– Hẳn... hẳn là có, nhưng chắc không quan trọng... Thú thật, anh không rõ lắm.

Quán nằm yên. Vòng tay ôm quanh đầu được xiết mạnh hơn. Mặt gối lõm xuống và hai mép gối bám chặt lấy đầu. Mái tóc rối tung, hẳn nét mặt mệt mỏi lại trở về. Tiếng Quán qua lớp bông của gối nghe nhỏ và yếu ớt.

– Em thèm có một đứa con nhưng rốt cuộc...

Liên tưởng đến hai tuần vacation bất thường và sự thay đổi của Quán, Tường giật mình nhỏm dậy.

– Có gì xảy ra vậy Quán?

Có tiếng thở dài của Quán. Cô bạn cũ nới vòng tay, từ từ ngước lên. Khuôn mặt không phấn son đầm đìa nước mắt.

– Chuyện xong rồi anh ạ!

– Chuyện gì?

Xong câu hỏi, Tường chợt hiểu. Hoàng, Vĩnh và Quán. Sợi giây liên hệ đã buộc họ lại một gút mà anh không ngờ.

– Đừng buồn nữa. Rồi em sẽ hạnh phúc với Hoàng. Mọi việc sẽ diễn tiến đều đặn và bình thường.

– Anh đã hiểu.

– Phải. Hiểu và không ngờ được. Nhưng dù sao, đó cũng là một lối giải quyết.

– Anh không thành thật khi nói câu này. Em không cần sự an ủi hay thông cảm của anh một cách gượng ép. Em quí mến anh vì những điều trái với điều này.

Tường cười gượng đứng dậy, mở xách tay lấy bộ quần áo sạch. Quán cũng ngồi lên, bàn tay phải lau những giọt nước mắt bằng cử chỉ chậm rãi.

– Em sửa soạn, anh tắm xong mình tìm cái gì ăn rồi đi chơi.

– Vâng.

Tường bước vào phòng tắm, với tay bật đèn. Ánh sáng vàng rực chan khắp phòng. Ba chiếc khăn tắm như trắng hơn dưới ánh điện. Cầm cục xà bông Ivory, Tường bóc lớp giấy có in những hàng chữ bằng hai màu xanh đỏ và nghĩ đến những người bạn. Điều biết được quả là bất ngờ đối với anh. Hình ảnh Vĩnh và Quán trước cửa quán ăn Sizzler, hình ảnh của Hoàng và Quán hôm tổ chức lễ Quốc Kháng, nét mặt trang trọng của Hoàng lúc nói đến cuộc sống chung với Quán, vẻ chán chường của Vĩnh lúc uống bia tại quán Tự Do... Tất cả các hành động, cử chỉ, thái độ của ba người bạn hiện về rõ ràng. Thật là rắc rối! Tường mở khóa nước bằng cử chỉ mạnh hơn bình thường. Giòng nước ấm bắn vào thân thể, anh chà mạnh miếng xà phòng mỏng dính lên người. Một vài vết bọt trắng trôi theo giòng nước, bám vào thành bồn tắm. Như những điều lợn cợn đang bám vào cuộc sống của đám bạn. Rồi Quán và Hoàng sẽ có hạnh phúc như Tường nói không? Hay chỉ là cuộc sống tẻ ngắt của những kẻ “đồng sàng dị mộng”. Và Vĩnh, và Loan, đã có điều lấn cấn, phụ bạc lẫn vào sinh hoạt... < i>Bạn bè... bạn bè... Tường lẩm bẩm những tiếng “bạn bè” thật nhỏ khi chợt hiểu mình không còn là cái tâm của sự quan hệ này.

Cái tâm của sự quan hệ. Tường bật cười, cảm thấy mình lố bịch trong ý nghĩ này. Mọi việc xảy ra và anh đã chứng kiến như chưa từng xảy ra trong cuộc sống. Tường còn thua nhân vật chính của mình xa lắc. Ít nhất hắn cũng là người biết để tâm đến những sự kiện đã xảy ra. Thiên An Môn, Lễ Quốc Kháng, cuộc biểu tình của sinh viên... Những chương sách đã được viết ra chính anh cũng không ngờ. Hắn đã dẫn anh đi vào các nơi tưởng chẳng bao giờ anh sẽ ghé mắt đến. Rõ ràng nhất là chuyện xảy ra giữa ba người bạn. Cái tam giác này đã tự động hất cái tâm ra ngoài.

Tường tắt nước, với tay lấy chiếc khăn, lau mình qua loa rồi mặc vội quần áo vào. Trong lớp hơi phủ trên mặt gương, thằng người hiện lên mờ nhạt trong mắt. Như anh đã mờ nhạt trong cuộc sống này với bạn bè.

° ° °

Quán đã thay quần áo xong. Một chiếc robe vàng với áo trắng làm cô bạn trở về nét rực rỡ hàng ngày. Tóc được chải và những vệt chì kẻ mắt cũng được làm kỹ lưỡng. Tường bước ra lúc Quán đang tô thêm những kẻ son trên môi dưới. Màu đỏ tươi hình trái tim nổi bật trên khuôn mặt. Cô bạn cũ bậm môi vài cái cho đều màu son, xong cười với anh trong gương.

– Được không anh?

– Đẹp lắm. Ít nhất em cũng phải thế này. Cứ buồn hoài sẽ già trước tuổi.

– Trang điểm chỉ là hình thức bám lấy tuổi trẻ, ngoái cổ ôm dĩ vãng rực rỡ của những người bắt đầu già.

– Em lại lây cái tật lẩm cẩm của anh rồi. Bỏ qua hết mọi thứ, bây giờ mình đi ăn, anh đã thấy đói.

Quán tắt máy lạnh, cùng Tường ra cửa. Hết những bậc thang dẫn xuống tầng dưới là cảnh tượng nhộn nhịp của đường Virginia.

– Ở đây cũng là một cái thú. Gần gũi với mọi nơi, sòng bạc, nhà hàng... Làm sao em biết được motel này?

– Chỉ là sự tình cờ, một lần đi chơi với người bạn.

– Vĩnh?

Quán im lặng nhìn Tường. Anh ngượng ngùng quay đi, và trách mình đã nhắc đến điều không nên nhắc. Họ băng sang đường. Trước mặt là sòng bài Circus. Dãy nhà lầu cao ngất cạnh hình một thằng hề lớn đang cầm chiếc bảng tròn có chữ “Hotel Casino” bên tay phải, và tay trái đưa lên tấm bảng vuông vẽ chữ “Free, Circus Acts! 11 AM to Midnight” nhô lên khoảng trời xanh đang ngả xám của chiều.

– Đúng là đủ thứ để câu khách.

Quán nhún vai không trả lời. Dưới ánh điện rực rỡ của thành phố đã lên đèn, màu vàng của chiếc robe Quán đang mặc sáng hơn.

– Mình ăn ở đâu anh?

– Em thích ăn gì?

– Đại cho xong anh ạ! Thôi đến chỗ lần đầu mình lên đây đi. Sòng bài gì đó... Anh nhớ chứ? Có phòng ăn trên lầu ba, sạch sẽ, lịch sự, ấm cúng mà lại... rẻ.

Quán kéo dài chữ rẻ một cách hồn nhiên. Tường gật đầu.

– Fitgeralds?

– Em không nhớ tên, nhưng nhớ khung cảnh... Anh nhớ chứ? Chỗ bọn mình ăn lần đầu đó.

Tường lại gật đầu, khẽ nắm tay Quán. Những ngón tay của họ chợt quấn lấy nhau bởi một hành động của Quán.

– Có bao giờ anh đưa cô Nhu lên đây chưa?

– Chưa bao giờ.

– Anh...

– Sao Quán?

– Mình đi thế này... có phiền gì anh không? Sợ cô Nhu hiểu lầm.

Tường bật cười, đứng lại tại ngã tư Fifth và Virginia. Ngọn đèn đường to tướng bật sang màu đỏ. Giòng người bị cắt ngang, chụm lại bốn hè đường. Trong đám đông xa lạ, bàn tay họ nắm chặt hơn.

– Em có thấy gì không?

– Gì anh?

– Đèn báo hiệu đi đường của thành phố này lớn hơn những chỗ khác và thời gian cũng dài hơn.

– Chắc sợ người đánh bạc thua quá thành quáng mắt, không thấy rõ màu đèn xanh đỏ nên mới phải làm bóng lớn.

Đèn bật xanh, cùng với giòng người, họ băng qua đường. Bàn tay Quán vẫn quấn lấy tay Tường. Sang đến hè đường phía trước mặt, Quán nhắc lại câu hỏi.

– Anh nói đi, cô Nhu có hiểu lầm và anh có phiền gì không?

– Sao em hỏi thế, Nhu biết rõ sự quan hệ giữa hai đứa mình mà... Vả lại, Nhu đâu ghen vớ vẩn. Những lần đi chơi thế này, anh đều kể cho Nhu nghe hết. Đúng ra, câu này, anh phải hỏi ngược lại em. Hoàng có hiểu lầm gì không và liệu cuộc sống tương lai của em có phiền hay không?

– Anh bực?

– Bực cái gì? Em không sợ thì thôi, lấy gì bảo anh sợ được?

–... Em không biết nữa... Nhưng dù có hiểu lầm hay phiền thì đây cũng là lần cuối cùng chúng ta đi chơi với nhau...

Giọng Quán nhỏ dần và trầm xuống giữa tiếng động ồn ào bao quanh.

–... Lần đi chơi cuối cùng riêng em và anh... Anh hiểu chứ?

Họ lại ngưng trước một ngã tư đang bật đèn đỏ. Trước mắt Tường là một cổng chào bắc ngang đường. Hai chữ “Réno” thật lớn, sáng choang với năm đường trắng làm bằng đèn ống trên nền đỏ. Bên dưới cũng nền đỏ với chữ trắng chạy thành một hàng. “The biggest little city in the world”. Dọc theo cổng chào và viền theo hai hàng chữ là những bóng đèn tròn đang chiếu sáng. Một góc phố rực rỡ lên bởi chiếc cổng chào này.

– Đẹp và... vĩ đại thật anh nhỉ?

– Đẹp và vĩ đại hơn cả Hồ chủ tịch của Việt Cộng nhiều. Em thấy không, xứ Mỹ này cái gì cũng vĩ đại cả. Từ một tô phở ở quán Hoà, cho đến cái cổng chào này. Đâu cũng thấy cái vĩ đại cả mà chả bao giờ chữ vĩ đại được xài. Lấy gì Đảng và Bác Hồ dụ dỗ nổi dân xứ này. Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam nhìn quanh chả có cái mốc gì mà lúc nào cũng đầy chữ vĩ đại. Từ hạt bo bo đến bác cũng đều vĩ đại. Nản thấy mẹ, dân bỏ đi hết là phải.

Quán nheo mắt

– Anh nổi máu gì lên vậy?

Tường cảm thấy ngượng trước Quán. Quả tình trong đoạn đời vừa qua, Tường vẫn có những phút buột miệng nói điều cay đắng trước đám đông, xong mới thấy hối vì tính xốc nổi của mình. Đã từ lâu anh hiểu chỉ có việc làm là cần, còn lời nói? Hà... vậy mà hôm nay... Tường cười gượng.

– Lâu lâu anh giễu một chút mà.

Câu nói giả lả của Tường hình như Quán không để ý. Họ qua đường với đoàn người. Cái cổng chào đang đứng sừng sững trước mắt. Quán đưa tay sờ vào thành cổng chào. Bàn tay nằm giữa hai chùm đèn đang sáng, lọt thõm vào một khoảng tối đen như không có. Tường kéo tay Quán.

– Vào đây em.

– Đây hả anh.

Tường gật đầu, chỉ hàng chữ Fitzgerald đang chiếu sáng, trên một tòa nhà cao ngất. Quán ngước lên, đọc khẽ tên sòng bài, mắt hướng về hình chiếc hoa xanh có chữ F ở giữa được treo trên cao.

– Có vẻ lớn hơn Circus phải không anh?

– Lớn hơn và sang hơn.

Bỏ sau lưng cái cổng chào rực rỡ với đường Virginia đang ồn ào, Tường đẩy cửa kính đưa Quán vào trong. Khung cảnh mang vẻ quyến rũ qua ánh đèn sáng ngợp. Những chiếc máy đánh bạc được kê thành từng hàng theo đơn vị tiền đánh, đông nghẹt người chơi. Tiếng động vang lên, với đủ loại âm thanh, làm thành sắc thái riêng biệt chỉ tìm thấy tại các sòng bài hợp pháp. Tiếng nói, tiếng cười, tiếng kéo máy, tiếng kết quả keno, tiếng đồng xu rơi xuống khay... Tất cả ào đến, ôm choàng lấy mọi người.

– Ăn xong, mình chơi ở đây luôn nghe anh.

– Sao cũng được... Em không muốn xem show haysao?

– Mấy giờ rồi anh?

Tường đưa tay xem đồng hồ. Dưới ánh đèn chớp nháy của một máy đánh bạc gần đó chiếu vào, làm những chữ số của mặt đồng hồ ẩn hiện, trông nhức mắt. Nheo mắt nhìn vào hai chiếc kim, Tường nói một con số. Quán gật.

– Còn sớm chán mà anh, nếu thích thì mình xem xuất sau cũng được... Hôm nay tự nhiên em cảm thấy mình hên, muốn thử thời vận một lần xem sao... biết đâu?

Tường mỉm cười, đưa cô bạn len qua dãy bàn máy đánh bạc đến đầu thang lăn. Quán chỉ những tấm bảng có in hình người, tên tuổi và số tiền trúng keno được gắn trên bức tường, bên cạnh thang.

– Dám ngày mai hình em cũng được gắn ở đây.

– Đây chỉ là những người trúng keno thôi.

– Em sẽ chơi keno.

Đến tầng thứ hai, Tường chỉ một phòng lớn có từng dãy ghế đầy nhóc người ngồi. Tất cả đang chăm chú dõi theo tiếng người xướng ngôn đọc các con số.

– Đây là phòng chơi keno, nếu thích, khi ăn xong mình vào đây. Còn bây giờ ăn cái đã.

– Em bắt đầu khoái sòng bài này. Những lần trước anh chỉ đưa em loanh quanh ở El Dorado với Bally... Anh có vẻ rành ở đây quá hả? Thua hết bao nhiêu rồi?

– Anh không ham giàu đến độ thua một số tiền đáng kể. Chỉ thích lên đây đi lang thang và xem thiên hạ cờ bạc, có lẽ nhờ vậy anh biết nhiều hơn em, một cô gái có máu đỏ đen... Nói đúng nghĩa là anh đi chơi còn em đi đánh bạc.

Quán níu tay Tường khi qua hết cầu thang dẫn lên lầu bạ Nhà hàng mang tên “Starlight” với ánh sáng tím dịu ngay trước mặt. Một dãy người xếp hàng dài phía lối vào. Không khí mát lạnh và yên tĩnh.

– Ăn ở đây cũng được, nhưng chỉ có màn xếp hàng là phiền.

– American way mà em!

– Biết thế, nhưng mình vẫn mang máu Việt Nam.

– Thứ máu Việt Nam mà em vừa nói chỉ là tính tự ái... Đôi lúc rất cần thiết, đôi lúc trở thành lố bịch trong cuộc sống xứ này. Cứ tỉnh bơ đi là tốt.

– Anh lại lẩm cẩm.

Câu chuyện cắt ngang cho đến lúc tới quày trả tiền. Cô thu ngân người Mỹ trạc hai mươi, đẹp và nhỏ nhắn hỏi bằng tiếng Anh.

– Mấy người thưa ông?

Tường buông một tiếng “two” gọn lỏn. Cô gái Mỹ gật đầu, cúi xuống mặt máy tính. Bốn ngón tay chạy nhanh trên từng nút bấm một cách thành thạo. Sau những tiếng “tạch tạch”, cô gái đưa Tường một tờ giấy xé từ máy, nói một số tiền. Quán đưa ra một tờ giấy bạc.

– Em “bao” anh.

Tường nhún vai, không nói gì. Sự quan hệ giữa họ đã đến mức không cần để tâm đến những điều lỉnh kỉnh. Một người nữ tiếp viên đến trước mặt Tường. Đó là cô gái trẻ có mái tóc đen, lông mày rậm như người Mễ, hỏi vẫn bằng tiếng Anh.

– Mấy người thưa ông.

Tường lại buông một tiếng “two” gọn lỏn. Cô gái tiếp.

– Ông hút thuốc hay không?

Tường gật đầu, nói chữ “yes” của bài học tiếng Anh đầu tiên trong đời, năm đệ thất. Trong trí Tường hiện lên cuốn sách “English for Today” “book one” bìa vàng.

Họ theo cô tiếp viên đến một bàn nhỏ kê giữa phòng, bên cạnh quầy để thức ăn. Quán đưa tay nghịch ngọn nến đặt trên bàn. Cô bạn cũ hình như đã bỏ quên nỗi buồn. Tường cảm thấy an tâm hơn.

– Phải công nhận ở đây đẹp và ấm cúng.

– Nếu không có màn xếp hàng trả tiền kiểu xã hội chủ nghĩa.

– Anh lại méo mó.

Một người tiếp viên đến dọn muỗng, nỉa và dao ăn. Đó là người đàn ông đứng tuổi, dáng cao ráo sạch sẽ. Hai người gọi nước với một tiếng “cám ơn” bằng tiếng Anh cuối câu nói. Người tiếp viên cúi xuống với tiếng “yes, sir!” làm Tường hơi ngỡ ngàng. Mẹ kiếp! Bốn đồng hai mươi chín xu cho một phần ăn đáng khủng khiếp thật. Đang từ một thằng bỏ đi mình biến thành “Sir” hẳn hòi. Lề lối lịch sự của xứ văn minh làm con người lớn hơn trong ảo tưởng.

– Lấy thức ăn chứ anh!

Tường gật đầu, cùng Quán đến đầu quầy thức ăn. Lại bắt đầu màn xếp hàng, nhưng lần này trên tay có một cái dĩa lớn.

– Văn minh đôi lúc cũng là cái phiền.

– Do lòng mình thôi anh ạ! Đáng lý câu đó phải là em nói mới đúng.

Ánh đèn của dãy thức ăn lạnh chiếu xuống mặt Quán khi nói. Những sợi lông măng nằm trên khóe tai óng ánh màu bạc. Quán xúc một muỗng olive bỏ vào đĩa. Màu xanh nhà binh của những trái olive ngả vàng trên dĩa. Bất giác Tường nhớ đến nồi cá kho trám của bà ngoại đã làm những ngày còn ở Ban Mê Thuột. Cái ngon thật tuyệt vời. Tường nuốt một ngụm nước bọt. Đã lâu lắm Tường chưa được ăn món này. Dễ chừng đã hơn hai mươi năm. Và tận cuối đời sẽ không được gặp bát cơm nguội ăn với cá kho trám, trong cái lạnh của một ngày mưa Ban Mê Thuột.

– Em rất thích olive.

– Có bao giờ em ăn cá kho trám chưa?

– Trám là gì hả anh?

– Một thứ quả ở Việt Nam, giống như olive nhưng hột lớn hơn. Ăn cũng có vị chát và bùi... Anh chẳng biết có phải là olive không.

– Anh muốn nói cà na?

– Ờ... có nơi gọi là cà na, có nơi gọi là trám. Người Bắc có món cá kho trám tuyệt vời lắm. Rất công phu! Hồi bé, ngày còn ở Ban Mê Thuột anh đã được bà ngoại kho cho ăn nhiều lần. Đến giờ này anh vẫn nhớ mùi vị của cá và trám khi kho chung.

Tường chép miệng khi đến dãy để thức ăn nóng, trên đĩa Tường, Quán đã xúc vào những quả olive với những lá sà lách xanh ngát. Dưới ngọn đèn hồng của dãy thức ăn nóng, những quả olive ngả sang màu tím nhạt. Tường xúc lấy vài muỗng cơm rang và một miếng sườn heo. Vậy là quá đủ cho 4 đồng 29 xu.

– Ít thế anh?

– Đủ cho anh rồi.

Họ quay lại bàn. Ly cà phê cho Tường và ly cam vắt cho Quán được đặt trên mặt bàn từ lúc nào. Quán kéo ghế ngồi xuống, mặt rạng rỡ. Những nét buồn phiền như chưa từng có.

– Anh nói tiếp đi... Nói tiếp về món cá kho trám... Thế nào là công phu và tuyệt vời?

– Em đừng giễu khi anh dùng chữ công phu và tuyệt vời nghe có vẻ chướng tai. Tuyệt vời thì phải nếm, mới biết được cái ngon của miếng trám thấm cá và ngược lại cái ngon của miếng cá thấm nhựa trám. Có nói đến đâu em cũng không hình dung được. Còn công phủ Thật tình là công phu đó em ạ. Nguyên việc làm trám cũng cả một vấn đề khó khăn chứ đâu giỡn. Trám hái xuống, lựa quả nào tốt, không dập, bỏ vào nồi nấu với nước muối bằng lửa riu riu. Chỉ riu riu thôi chứ không được sôi, bởi sôi là trám sẽ nát bét, coi như vất đi. Đun độ nửa ngày cho trám se lại, thịt tách khỏi hột. Rồi đổ ra, ngâm vào nước lạnh để khỏi xát, xong bắt đầu cắt theo chiều dọc. Mỗi quả trám chỉ cắt đôi, không bao giờ được cắt tư bởi sau này, lúc phơi khô sẽ bị gãy, nát.

– Như vậy đâu gì khó đến độ anh phải dùng chữ công phu?

– Chưa hết đâu... Còn nhiều màn lỉnh kỉnh nữa mới đến việc gắp miếng cá bỏ vào mồm. Trám tẽ ra làm đôi xong phơi nắng cho héo dần, độ hai nắng lớn hoặc ba nắng nhỏ là vừa, xong đem ngâm vào vại nước mắm mươi ngày. Khi trám thấm mắm đến độ nở tròn như cũ, lại đem phơi cho héo. Cứ thế, làm đến lần thứ ba mới xong. Rồi đến việc kho chung với cá cũng là điều đáng nói. Trám xếp lớp xen kẽ với cá trong nồi, thêm gia vị vào và đun bằng lửa thật nhỏ chừng hơn nửa ngày. Đã lắm em ạ, gỡ miếng cá và miếng trám ra dĩa, nhìn thấy đã chảy nước bọt.

– Anh nói làm em phát thèm, dù chưa ăn.

– Anh cũng đang thèm và nhìn đĩa cơm này đột nhiên thấy ngán. Có lẽ đến cuối đời anh sẽ không tìm thấy vị ngon của nồi cá trong những ngày ở Ban Mê Thuột.

Quán lắc đầu.

– Anh bi quan thế! Phải có hy vọng gì chứ?

– Anh không bi quan đâu. Nhưng anh nói vị ngon của nồi cá những ngày ở Ban Mê Thuột là rất đúng. Ấu thời và những cơn mưa ào ạt của vùng đất đó bao quanh hạnh phúc, phải gọi là hạnh phúc, rất bình thường của một chú bé đi học về, bụng đói, vừa ăn vừa hít hà vị cay, bên cạnh tình thương của bà ngoại... Đâu còn gì nữa! Thời gian trôi đi thật tàn nhẫn với sự chai cứng của lòng người.

Tường ngước lên trần nhà được xây hình cầu của nhà hàng. Những bóng đèn màu tím làm thành cái nền thẫm phía sau chùm đèn vàng, như quá khứ đang chìm dần vào quên lãng giữa cuộc sống văn minh đến đầu ngón chân của xứ người.

Phía trước mặt, Quán cúi xuống đĩa thức ăn. Màu tím của ánh đèn không đủ sức phủ lên mặt cô bạn cũ. Chỉ có ngọn nến đang cháy làm sáng thêm khuôn mặt. Quán đã sẵn sàng làm một cuộc sống tại đây, như đã nói.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 23

Nhật ký tháng tám.

Thứ bảy của tuần lễ thứ nhất.

Không khí của một sòng bạc như Réno dễ quyến rũ người ta rơi vào phút bốc đồng, coi thường mọi sự. Dưới ánh đèn rực rỡ, chung quanh là những trò vui, hưởng thụ đang diễn ra, và đột nhiên lọt thõm vào không gian ngút cháy của tiền bạc lòng người phút chốc thay đổi hẳn. Buông thả, tung hê hết để hòa nhập với sự ham muốn. Quán đã biến thành con người khác trong thời gian tại đây. Từ nhà hàng Starlight bước vào phòng chơi kéno tại lầu hai của sòng bài Fiztgerald, cô bạn cũ đã đổi lốt hoàn toàn. Ánh mắt say mê theo dõi từng con số hiện trên bảng khi bàn tay nắm cây bút chì, dò số một cách thận trọng. Có những nụ cười hiện lên sau một con số, có những tiếng xuýt xoa sau một lần xổ. Quán như đã lọt vào một thế giới khác.

Tôi đã bắt gặp những ngón tay của Quán bám chặt cây bút chì như chiếc vòi của loài bạch tuộc đang quấn lấy con mồi. Những ngón tay biến thành một sinh vật khác, tách rời khỏi thân thể con người. Lần mò, vân vê, sờ soạng, ấn sâu... Từng động tác được làm với sự tách biệt kỳ cục. Và điều này còn rõ ràng hơn nữa khi Quán ngồi vào một bàn bài Black Jack.

Black Jack là một trò chơi na ná như xì lác tại Việt nam, nhưng thêm thắt vào một số luật khác. Cũng xì lác, cũng tính điểm, cũng quắc, cũng kéo thêm... Và nhất là cũng chơi bằng tiền đổi ra chip để con người hoàn toàn biến thành một con bạc đúng nghĩa với thú đam mê đầy tính đỏ đen.Điều đó biểu hiện rõ nét nhất trên khuôn mặt Quán.

Mắt đăm đăm nhìn vào những con bài được chia khéo léo từ bàn tay nhà nghề của người dealer, khi cánh môi hé ra những nhịp thở nhẹ để bàn tay đặt hờ trên nền nỉ xanh trải bàn, Quán bắt đầu dáng vẻ của một con bạc từ phút đầu tiên.

Hai con bài trước mắt như làm bàn tay đặt trên bàn hồi sinh. Năm ngón tay biến thành năm sinh vật riêng lẻ, với cái khéo léo đầy thận trọng, bám lấy hai quân bài. Những con số được đếm và tính toán trong đầu lúc ánh mắt biến thành vui hay buồn trong một thoáng thật nhanh. Rồi năm ngón tay cầm hai quân bài đặt xuống bình tĩnh hoặc hồi hộp quẹt trên mặt nỉ để kéo thêm. Lần này sự thất vọng hay mãn nguyện được hiện lên rõ ràng, sau lá bài được người dealer chia cho, với bề mặt được lật ra. Trong phút đó, những đồng chip biến thành vô nghĩa. Được hay thua chỉ là ván bài đang đánh và được định giá bằng những quân bài đang có. Và đồng tiền chỉ có giá trị khi con người nhìn xuống đống chip trước mặt, sau ván bài.

Quán đã gắn chặt vào chiếc ghế, bằng hình ảnh một con bạc, cho đến lúc người dealer thu lấy đồng chip cuối cùng.

° ° °

Tường mệt nhoài sau một ngày, chỉ muốn nằm xoãi tay, xoãi chân trong giấc ngủ. Nhưng không được. Quán gợi chuyện liên tục. Sau phút thả mình vào không khí quyến rũ của Réno, cô bạn cũ đã trở lại với chính mình. Với nỗi buồn.

– Anh mệt lắm không?

– Mệt và buồn ngủ.

– Có cần em tắt đèn không?

– Sao cũng được em ạ.

Tại giường bên cạnh, Quán vẫn ngồi trong thế dựa lưng vào tường. Bộ đồ ngủ dưới ánh đèn làm nổi phần da thịt bên trong. Tường xoay mình ra phía cửa sổ, lẩm nhẩm tên Nhu trong đầu. Đêm của Réno vẫn còn trôi vào phòng qua ánh sáng rực rỡ, từ thằng hề khổng lồ của sòng bài Circus bên kia đường, hắt sang. Thành phố và con người vẫn quay vòng vào thú vui, nhịp sống tại đây như chẳng bao giờ ngưng nghỉ.

– Anh được hay thua?

Quán lại hỏi, Tường kéo tấm chăn đắp ngang ngực.

– Chả bao nhiêu, anh thì nói làm gì, chỉ thích nhìn chứ tiền đâu mà chơi! Hồi nãy xem em đánh bạc... Thay đổi thấy rõ Quán ạ! Như một con người khác đang sống trong lớp vỏ của em.

– Bệ rạc lắm hả anh?

– Không phải vậy, anh chỉ nói là thay đổi... Mà có quan trọng gì đâu... Cũng có lúc này lúc khác chứ?

– Em hiểu điều này. Lấy Hoàng cũng là một cách thay đổi... Nói cách khác là bắt đầu một canh bạc mới cho chính cuộc đời mình. Một canh bạc mà mình sẵn sàng để thua đến một mức nào đó. Không chơi hết mình bằng những đống chip... Em ví von thế này có cải lương quá không anh?

– Cải lương? Có đấy, nhưng điều đáng nói không phải là cải lương hay không, mà là cái tàn nhẫn của em khi nghĩ về hôn nhân.

Quán đưa tay tắt đèn. Bóng đêm tràn khắp. Trong bóng tối, tôi nghe thấy tiếng Quán trở mình bên giường. Tường xoay người, úp mặt xuống gối cố dỗ giấc ngủ. Bên trong thân thể, những tiếng đập của nhịp tim mạnh hơn và từng bắp thịt giãn căng đầy mệt mỏi. Mùi gối chăn phảng phất trong hơi thở. Có điều gì lấn cấn chợt nổi lên. Mím môi thật chặt, anh úp mặt vào gối sâu hơn khi hình ảnh của một kỷ niệm cũ với Quán tại sân trường Văn Khoa năm nào hiện về. Rõ nét và đầy cảm giác. Vị nước bọt còn đợm hương chanh, chua chua, ngọt ngọt. Cơn đau tê tê từ những ngón tay Quán bám chặt chân tóc. Tiếng lá xào xạt trong gió. Hơi nóng từ cơn nắng đang đổ trong sân trường hắt đến. Khi nụ hôn đầu tiên được làm... Tất cả đều trở về một lúc. Trong căn phòng số 12 của Motel Uptown. Hai mươi năm tưởng chừng như không có lúc này. Tường rướn mình, vòng tay qua đầu cố nhắc tên Nhu để lôi mình trở lại với mình.

– Anh ngủ chưa?

Tường ậm ừ mấy tiếng trong cuống họng. Im lặng thêm một lúc giữa hai đứa. Qua lớp chăn, anh thấy ánh sáng mờ của ngọn đèn vừa được bật. Rồi có tiếng mở nước trong phòng tắm, sau những bước chân thật nhẹ trên mặt thảm. Hơn phút sau, tiếng chân tiến về phía giường. Tường nằm im, mặt vẫn úp vào gối và nhịp thở như nén lại khi mé giường bên trong lõm xuống. Bây giờ mùi hương “Sweet heart” của Quán quyện đầy trong hơi thở. Tường xoay người lại, hất tấm chăn và mở mắt ra. Quán đang ngồi nhìn anh chăm chăm.

– Sao thế Quán?

– Anh thật tốt... Mình đi chơi thế này bao nhiêu lần rồi anh?

– !!!

– Cô Nhu thật hạnh phúc... Có lẽ em ghen với cô Nhu, dù anh chỉ là một thằng bỏ đi.

Có hai nụ cười trên môi họi. Một gượng gạo cho Tường và một như méo xệch trên môi Quán.

– Vĩnh và Hoàng chẳng giống anh tí nào cả.

– !!!

– Hai mươi năm rồi phải không anh? Chẳng phải là có lẽ nữa, mà chắc chắn là em ghen với cô Nhu.

Vẫn nụ cười như mếu trên môi, Quán đứng dậy. Mặt nệm căng lên như cũ. Nhịp thở trong Tường bớt nén và trở lại bình thường. Anh nhắm mắt, kéo mền đắp kín mặt.

Tiếng chân và mùi nước hoa của Quán không chui vào giấc ngủ của anh như hình ảnh Nhu.

Giờ này ở San Jose, Hoàng, Vĩnh và Loan hẳn đang trong giấc ngủ.

° ° °

Chủ Nhật của tuần lễ thứ nhất.

Không như một con cắc kè đổi lốt xanh đỏ tùy theo khung cảnh bên ngoài, Quán hôm nay khác hẳn hôm quạ Cũng trong không khí đầy quyến rũ của Réno, nhưng một con bạc tên Quán với từng mê say hiện đến tận đầu ngón tay đã biến mất. Chỉ còn Quán rời rã, mệt mỏi đối diện với cái máy đánh bạc.

Những ngón tay bỏ từng đồng cắc 25 xu vào máy liên tục, xen vào những lần kéo tay máy, được làm không chủ định. Đã có lần tôi bắt gặp Quán bỏ nhiều hơn số đồng cắc giới hạn. Tiếng leng keng của những đồng cắc dư rơi xuống không làm Quán để ý. Vẫn mải mê bỏ tiếp vào khe nhận tiền. Quán bỏ tiền vào máy như chỉ bỏ có lệ và động tác kéo tay máy tưởng chẳng cần thiết. Và kết quả với đám hình ảnh chùm nho, quả dưa hấu, số 7 hay chữ bar... hiện lên cũng không được để ý. Thắng và thua xem như không có. Điều lạ lùng cho một con bạc tại đây. Tôi nhắc.

– Đầy rồi đó Quán. Kéo đi.

– Vâng!

Quán với tay kéo máy, quay sang tôi với nụ cười gượng gạo trên khuôn mặt ngơ ngác. Những vòng quay lăn tít. Chuỗi hình ảnh nối nhau hiện phía sau mặt kính chậm dần và ngừng lại với bốn quả dưa hấu nằm thẳng hàng. Trên mặt kính đỏ, dưới hàng chữ win, hiện lên con số 125. Tôi với tay sang, bấm nút changẹ Những đồng xu rơi xuống khay loảng xoảng nghe vui tai. Tôi vỗ vai Quán.

– Em vẫn hên.

– Vâng. Cám ơn anh.

Bốc một nắm đồng cắc, Quán lại tiếp tục bỏ vào máy. Trò chơi này được làm cho qua thời gian. Quán, đối diện với máy, nhưng tưởng đang không đối diện. Nỗi buồn vẫn còn đeo đẳng lấy cô bạn cũ, sau phút ngút cháy hôm qua tại phòng keno và các bàn đánh Black Jack.

Sau một lần quay không kết quả, Quán đứng dậy.

– Mình sang máy khác... Em đổi máy.

Tôi nhìn theo Quán, từ sáng đến giờ cô bạn cũ đổi máy cả chục lần, hệt như một con bạc chuyên đợi cơ hội. Nhưng hơn ai hết tôi hiểu con bạc trong Quán không đang đối diện với máy đánh bạc mà ngược lại, đang bối rối, buồn rầu chờ bước vào bàn bạc để đánh ván bài cuối cùng của cuộc đời. Để chấp nhận thua đến một mức nào đó.

– Quán.

– Da...

– Nếu không thích chơi thì tìm chỗ nào ngồi, hoặc lòng vòng cho đỡ buồn. Ngồi làm chi cho mệt.

Quán ngước lên nhìn tôi thật lâu. Giữa những chớp đèn đủ màu của hai hàng máy đánh bạc đang đông nghẹt người chơi, cô bạn cũ đột nhiên nhỏ xíu và hiền lành. Tôi nắm tay Quán, giữa lòng bàn tay Quán còn một đồng 25 xu.

– Được chứ?

– Vâng.

Quán thở dài theo tôi đi ra. Ngang qua chiếc máy đánh bạc cuối dãy, Quán nhét đồng xu vào khe nhận tiền, xong kéo mạnh tay quaỵ Tôi dừng lại, nhìn qua vai Quán. Những hình ảnh xoay tít theo trục lăn. Chậm dần, chậm dần và dừng lại. Sau lưng cái vạch vàng hiện lên một khoảng trắng bệch. Ván bạc cuối cùng của Quán đã thua.

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 24

Thứ Tư của tuần lễ thứ hai.

Vậy là xong một lần tìm về của Hoàng và Quán. Thứ Bảy này, hai đứa sẽ tổ chức một bữa ăn tại nhà hàng China Town để ra mắt bạn bè. Tôi gọi điện thoại báo tin cho Nhu biết, trong phone giọng Nhu như có tiếng cười giễu cợt.

– Anh không buồn chứ?

– !!!

- Sao lại im lặng? Nói đi.

– Em đừng giễu nữa. Thứ bảy này xuống được không?

– Thứ hai em có test.

– Anh bảo thứ bảy mà.

Im lặng trong phone một thoáng, rồi giọng Nhu không còn giễu cợt.

– Em sẽ xuống với anh để anh bớt... buồn.

Tôi ghi lại mẩu đối thoại để làm bằng chứng yêu nhau. Hơi cải lương một tí nhưng đã sao? Từ một chiếc lá vàng trong đêm ba mươi của Trần Dạ Từ, đến một lần đối thoại được ghi trên giấy có cách xa bao nhiêu khi ý nghĩ về tình yêu thật tròn?

° ° °

Nhu đón Tường tại tòa soạn. Anh nheo mắt.

– Hôm nay em đẹp thật.

Sắc đỏ hiện trên má Nhụ Tường với tay lấy cuốn nhật ký, lật đến trang cuối cùng, chỉ những hàng chữ mới nhất.

– Em đọc xem... Anh thay quần áo xong mình đi.

Tường vào phòng tắm với bộ quần áo đàng hoàng. Thằng người trong gương sau phút sửa soạn có vẻ bảnh bao hẳn ra. Anh sửa lại nút cà vạt cho tròn trịa. Mẹ kiếp! Như vầy mà bị gọi là thằng bỏ đi sao đành? Tường huýt sáo khi bước ra. Nhu đang đọc trang chót của tập nhật ký.

– Sao em!

– Anh ghê lắm nghe!

Tường hiểu Nhu muốn nói gì. Trước mặt nàng là những hàng chữ viết về Réno.

– Hiền thì có.

Nhu nhún vai.

– Anh viết nhật ký giống hệt viết truyện. Cũng có đối thoại, cử chỉ, thái đô... Đọc ngộ ghê! Chẳng giống nhật ký của em tí nào cả.

Tường đóng cuốn nhật ký lại. Nhu giằng lấy.

– Em đang đọc mà...

– Mai mốt đọc tiếp. Bây giờ đi kẻo trễ.

– Anh có vẻ sốt sắng quá nhỉ!

– Nếu như em vẫn đùa thì đây là một hành động cần thiết. Nghĩa tử nghĩa tận mà em!

Hai người cùng bật cười khi bước ra khỏi tòa soạn. Chiều đang xuống với cơn nắng dịu dàng của tháng tám. Đến ngã tư William và Second, họ rẽ phải. Nhà hàng nằm ở ngã tư dưới, phía bên kia đường.

– Bữa nay ăn mặc đàng hoàng đi trên con đường này anh cảm thấy ngượng. Mọi người chắc ngạc nhiên lắm khi nhìn thấy anh... Nhất là đi cạnh em, một cô nhỏ dễ thương vô cùng là dễ thương.

– Nói hoài... anh đừng làm em ngượng. Anh nói mọi người là ai? Phải mấy “ông bụi đời” bạn của anh không?

Tường gật đầu, nhìn sang bên kia đường. Trên nền xi măng phía trước “Town House Motel” là đám bụi đời đang ngồi la liệt. Có vài cánh tay của đám Mỹ đen giơ lên. Tường chào lại với nụ cười bình thường.

– Quen anh?

– Ờ... Ờ... có nhậu chung vài lần... Tụi nó lang thang khu này hoài. Anh cũng lang thang nên... hạp nhau.

Nhu mỉm cười.

– Ai là “ông” Mễ bạn anh?

Tường khựng lại nhìn Nhụ Có thoáng xấu hổ dâng lên. Đã hơn tháng nay, thằng Mễ bụi đời không ghé đến tòa soạn. Ban đầu anh còn thấy vắng, sau quen và thản nhiên không để ý. Mặc thời gian trôi qua và hình ảnh thằng Mễ nhòa lẫn, mất biến trong những diễn biến xảy ra chung quanh. Dám đã có điều gì xảy ra cho nó mà Tường chẳng haỵ Để hôm nay, tình cờ Nhu nhắc đến anh mới nhớ.

– Không... không có nó trong đám này. Hơn tháng nay chẳng biết nó đi đâu mất tăm. Hy vọng đừng có gì xảy ra cho nó. Hà! Anh thật là vô tình, bỏ quên một thằng bạn như chưa từng gặp trong đời, nếu em không nhắc chắc anh không còn nhớ đến nó. Tệ thật! Tệ thật!

Tường đập lên trán mấy cái và cảm thấy ngượng. Đối diện với một người con gái hiền lành như Nhu, rõ ràng anh hiện nguyên hình một thằng bỏ đi. Dù điều này chưa bao giờ Nhu nghĩ đến. Ngay cả những lúc nhắc Tường về những toan tính cho tương lai. Cũng may người anh yêu là Nhu! Trong cảm giác ngượng ngùng Tường chợt thấy mình hên quá mức. Anh nói ý nghĩ này với Nhụ Nàng mỉm cười kéo anh qua đường tại ngã tư San Salvador và Second. Phía trước sân China Town là Hoàng và Quán đang đứng. Cả hai hôm nay trông lạ và sang hẳn lên, nhưng dưới lớp phấn được đánh, Tường thấy hai quầng mắt nổi lên sắc thâm.

Quán đặt tay lên vai Tường, xoay một vòng rồi cười lớn. Cô bạn cũ này không có vẻ gì là một cô dâu trong ngày cưới cả. Tỉnh bơ và dạn dĩ.

– Trời ơi! Hôm nay thằng bỏ đi của tôi lên khuôn coi bảnh ghê! Cô Nhu ơi! Coi chừng ông này nghe. Đây là kinh nghiệm của hai mươi năm biết nhau đó.

Sắc đỏ lại lan trên má Nhụ Hoàng cười hơi ngượng.

– Vào trong đi. Còn Vĩnh và Loan nữa là đủ.

– Bọn tao đứng đây với mày một chút cho đỡ lạnh. Mẹ kiếp! Cả hai đứa ngoài này lấy ai mà tiếp khách trong đó?

Quán nhún vai.

– Đâu có ai lạ, biết nhau hết mà! Họ tiếp lẫn nhau cũng được. Em đứng đây còn khoái hơn nữa à. Vừa thoáng lại vừa mát.

Tường bật cười trước khuôn mặt đỏ hồng và đầy nét ngạc nhiên của Nhụ Quả tình là nàng vẫn chưa quen với phong thái rất ư là tự nhiên của Quán. Thật là trái ngược với Hoàng. Thằng bạn cũ hôm nay mặt đực ra, trông khờ khạo. Đúng với câu “đần ra mặt” dành cho những chàng rể trong ngày cưới. Tường hất hàm.

– Thấy sao mày?

– Anh...

Nhu kéo tay Tường, nàng có vẻ không bằng lòng. Anh nắm chặt lấy tay Nhu, mặt nàng đã đỏ lại đỏ hơn. Tất cả những hành động của hai người đều lọt vào mắt Quán. Cô bạn cũ bỉu môi khi gặp ánh mắt Tường. Và lạy “Chúa của Nhu” Nàng không nhìn thấy cái bỉu môi đó.

Loan và Vĩnh đã đến. Nhu có vẻ tự nhiên hơn. Trong số bạn bè chơi với Tường, chỉ có Loan là gần gũi và hợp tính Nhu hơn hết. Cả hai cùng hiền lành và đều không quen với phong thái của Quán.

Nhu gỡ tay Tường ra tiến về phía Loan. Tường đứng yên nhìn năm người trước mặt. Trong những bộ quần áo sang trọng và lịch sự, đám bạn bè hoàn toàn có thái độ khác biệt. Nhu tíu tít hỏi thăm Loan. Quán chợt mất vẻ ngổ ngáo, im lặng nhìn Loan chăm chăm. Hoàng ngượng ngùng bắt tay Vĩnh. Vĩnh, sau cặp kính trắng gọng vàng là khuôn mặt đăm đăm. Thứ nét mặt được gọi nôm na đầy tính giễu cợt là “nghiêm và buồn”. Loan cười gượng gạo, không dấu nổi nỗi buồn khi nói chuyện với Nhụ Năm còn người mang năm nhân dáng khác biệt trong một ngày cưới. Bất giác Tường nhìn lại mình. Cái cà vạt, bộ áo vest, đôi giày, đầu chải bằng hair spraỵ Anh cũng mang một nhân dáng khác với mình. Nhân dáng thứ sáu đang bị quan sát bởi chính mình. Như anh hằng quan sát nhân vật chính của cuốn truyện dài đang viết. Hôm nay, hắn đứng đây với đám nhân vật phụ lô nhô bao quanh.

Sáu người bạn vào trong. Nhà hàng dành riêng cho buổi tiệc cái phòng nhỏ nằm cạnh cửa ra vào. Khách đến dự khoảng bốn chục người. Trong đám đông, Tường nhận được mặt của bà thi sĩ và ông nhà văn địa phương đang ngồi cạnh ông nhà văn có cái bằng tiến sĩ. Quả đất này thật nhỏ, và San Jose lại càng nhỏ hơn nữa. Đi đâu cũng gặp người quen. Vĩnh, Loan, Nhu và Tường được xếp ngồi cùng bàn với ba người này.

Sau những cái bắt tay, câu chào, lời giới thiệu, bà thi sĩ nở nụ cười trên đôi môi đỏ rực mùi son.

– Hôm nay là ngày vui của anh Hoàng và chị Quán, còn anh đến bao giờ?

Tường mỉm cười kéo ghế cho Nhụ Bên cạnh Nhu, Loan tự động kéo ghế ngồi xuống cạnh Vĩnh. Thằng bạn cũ của Tường vẫn đăm đăm khuôn mặt nghiêm và buồn. Tường với lấy chai bia đã được mở nắp đặt trên bàn đưa Vĩnh.

– Uống đi.

– Được.

Nhu trợn mắt nhìn Tường. Chẳng có nét gì là dữ dằn trong ánh mắt nàng khi biểu lộ hành động đó. Phía đối diện, ông nhà văn có cái bằng tiến sĩ cũng đang rót bia ra lỵ Tường cảm thấy thích thú vì sự đồng tình này. Hôm nay, cặp kính trắng của ông nhà văn này có vẻ thông minh hơn.

Người hầu bàn đem nước đến cho Nhu và Loan khi Hoàng và Quán đứng lên. Phía sau hai người là hồ cá lớn được gắn lõm vào bức tường. Phong cảnh và những con cá bơi lội trong hồ dưới ánh đèn đủ màu làm thành cái nền thật đẹp. Bóng Hoàng và Quán in trên cái nền đó. Trong tiếng nói loáng thoáng của Hoàng, Tường cảm thấy hai người đang tách rời đám đông chung quanh để tiến vào thế giới đó. Rồi tiếng vỗ tay vang lên, Hoàng và Quán tiến về phía trước. Bây giờ trong đầu Tường lại có ý nghĩ ngược lại. Hai người bạn cũ đang từ bỏ một thế giới thập đẹp phía sau để tiến đến, hòa nhập vào đám đông trước mặt.

Bữa tiệc được tiếp tục với màn “đi lòng dzòng nhận tiền” của cô dâu, chú rể như trăm ngàn buổi tiệc cưới khác. Cũng những lời chúc, cũng những ly rượu được đưa lên, cũng những phong bì được bỏ lên khay, cũng những nụ cười thật tươi trước máy hình. Tường bảo Nhu lúc Quán và Hoàng đến bàn họ.

– Mai mốt đến phiên mình, anh sẽ không dắt em đi lòng vòng. Đứa nào mừng thì cứ việc bỏ vào cái thùng đặt sẵn ở cửa ra vào. Hơi đâu mà đi cho mỏi chân. Thương em, anh không muốn...

– Bậy.

– Bậy gì mà bậy. Đi lòng vòng quê thấy mồ. Em nhìn xem, mặt thằng Hoàng đực ra, ngố ơi là ngố.

– Bậy.

– Lại bậy nữa.

Câu nói của Tường bị ngắt quãng bởi lời chúc của một ông khách lớn tuổi ngồi cùng bàn. Anh nhìn chăm chăm vào hai người bạn. Thật tình là mặt Hoàng trông kỳ cục. Cười không ra cười mà nghiêm cũng không ra nghiêm. Đứng thẳng băng với hai cánh tay nắm lấy nhau đặt trên bụng dưới. Quán đứng cạnh, bàn tay đeo găng bám hờ phía trong khuỷu tay Hoàng. Tường lại nhớ đến những ngón tay của Quán bò bên mặt bàn bài Black Jack ở Réno.

Sau một tràng pháo tay là những phong bì được đưa ra. Nhu cũng mở bóp lấy một phong bì. Tường suýt bật cười khi thấy Quán tỉnh bơ nhận từng phong bì bởi người bạn gái – nói đúng nghĩa là cô phù dâu – cầm khay đứng hơi xạ Rồi những ly rượu được đưa lên, cụng vào nhau khi ly Tường chạm ly Vĩnh. Tường thấy thằng bạn này hoàn toàn mất tự nhiên. Và Loan, đang ngồi cạnh chồng cũng đưa mắt đăm đăm nhìn Quán. Dù ánh điện không rõ, nhưng anh vẫn thấy mắt Loan không còn dịu dàng như thường ngày nữa. Xoay sang Hoàng, Tường nói thật nhanh, bởi anh biết rõ, nếu ngần ngừ anh sẽ phải buột miệng chửi thề vì cái đần độn của nó đối với mọi việc xảy ra chung quanh.

– Mừng mày và Quán.

Tường nâng ly uống một hơi cạn sạch. Qua thành ly còn ướt bia, anh thấy mắt Quán nhòe đi như đang khóc. Đôi mắt trong ly sinh động và thành thật hơn đôi mắt bên ngoài của cô bạn cũ.

Bây giờ trên mặt bàn là một chai rượu đã mở. Những ly bia vàng óng được thay bằng màu nâu sẫm của chất rượu Martell. Vĩnh lầm lì nốc từng ngụm lớn trước sự im lặng của Loan. Bàn tiệc bắt đầu ồn ào từ lúc Hoàng và Quán sang bàn khác. Những người đàn ông bắt đầu nóng mặt và nói lớn, nói hăng hơn. Ông nhà văn có cái bằng tiến sĩ đang nói với ông nhà văn địa phương về dự định tương lai của mình. Đó là việc ông trở lại đại học. Bằng giọng lớn và hấp dẫn như đang đứng trên diễn đàn trước hàng ngàn người, ông nói lúc cặp kính lóng lánh phản chiếu ánh đèn.

– Tôi thấy mình làm vậy là đúng. Trường lớp thích hợp với tôi hơn là những sinh hoạt văn nghệ. Chỗ của tôi là một lớp học với đám học sinh bên dưới. Dù sao cũng là một cách trả cho đời những gì mình vay mượn. Còn viết lách? Từ từ mình sẽ viết sau.

Ông nhà văn địa phương gật gù.

– Anh nghĩ rất đúng. Tôi cũng tính như vậy. Ráng làm một thời gian cho vững chắc cuộc sống. Rảnh rỗi sẽ viết thêm... Phải không em?

Ông nhà văn địa phương chấm dứt câu nói bằng cái xoay mình về phía bà thi sĩ với cái nhìn rất tình tứ. Bà thi sĩ ỏn ẻn mỉm cười. Trên khuôn mặt người đàn bà ngoài bốn mươi hiện lên nét hạnh phúc. Có một điều gì đó lấn cấn trong Tường khi nghe đến những dự định tương lai của họ. Nhưng anh hiểu, họ rất thành thật trong lúc này. Bất giác Tường thấy họ thật dễ thương. Dù sao cũng là một cách chọn lựa cách thế sống thích hợp với chính con người của họ. Như Quán đã chọn, dù ước muốn vẫn nằm ngoài điều chọn lựa. Tường nâng ly uống một ngụm rượu với ông nhà văn có cái bằng tiến sĩ. Vài năm nữa, ông có cuộc sống thong thả rồi sẽ viết đâu muộn màng gì?

– Anh uống nhiều rồi đó.

– Hôm nay là ngày vui mà em!

– Ai vui?

– Tất cả mọi người. Kể cả anh và em.

Nhu nhăn mặt khi Tường rót thêm một ly rượu. Bữa tiệc đã vào giai đoạn chót. Bắt đầu có những lời từ giã trộn với những câu hẹn hò đến một chỗ rong chơi tiếp cho buổi tối thứ bảy đang xuống. Vĩnh đã say lắm, đôi mắt lờ đờ và có những gân máu li ti màu đỏ nổi lên. Chiếc cà vạt được nới lỏng nút thắt, tròng thõng thượt quanh cổ. Loan vẫn im lặng bằng nét mặt lạnh lùng. Thản nhiên nhìn chồng uống mà không một tiếng cản ngăn. Như đang đối diện với một tên say rượu xa lạ. Và cuối cùng là cái khoác tay của Vĩnh trước khi đứng dậy.

– Về chứ?

Loan vẫn im lặng khi đứng dậy. Phía trước mặt, bộ ba văn nghệ cũng đã đứng lên. Những lời chào được làm giữa mọi người. Tường và Nhu đứng dậy sau cùng lúc Hoàng và Quán đang tiễn khách về. Ra đến cửa anh bảo Hoàng.

– Bọn tao về. Mừng mày thêm lần nữa.

Trong mắt Hoàng có thoáng cảm động. Rượu đã làm nó tự nhiên hơn. Tường thấy thương thằng bạn này nhiều hơn là mừng. Lần cuối cùng dừng lại của nó liệu có đạt được những điều nó mong ước hay không?

Quán đưa Tường và Nhu ra ngoài. Dưới ánh điện, bóng của ba người chụm lại thành một khối đen xì. Được hơn chục bước, chợt Nhu ngưng lại níu tay Tường.

– Em để quên cái sắc taỵ Anh chờ em một chút.

Nhu quay vào nhà hàng. Còn lại hai người, Tường và Quán vẫn đi những bước ngắn. Ngang qua khúc quanh cạnh nhà hàng, Quán dừng lại. Tường ngạc nhiên xoay sang cô bạn cũ. Trong bóng tối, mắt Quán chợt sáng long lanh và một vòng tay ôm choàng qua gáy Tường. Trong nụ hôn được làm vội và mạnh, anh nghe thấy tiếng Quán rất nhỏ nhưng rõ ràng trong mùi nước hoa Sweet Heart.

– Đáng lẽ hôm nay em cưới anh. Em vẫn còn yêu anh, anh biết không?

Nguyễn Ý Thuần

Bên ngoài cuộc sống

Chương 25

Từ câu nói và nụ hôn vội vã của Quán, trong bóng tối tại khoảng sân bên cạnh nhà hàng China Town, Tường bắt đầu bước vào những ngày cuối tháng tám. Sự cô đơn khi còn lại một mình giữa xã hội văn minh đến tận đầu ngón chân út này thật đáng sợ. Anh đã gặp chính anh lang thang dọc theo hè đường William mỗi chiều hoặc tìm đến bọn bụi đời với những cơn say ngất bằng các mẩu đối thoại không đầu, không đuôi. Như chiều nay tại cái park nằm trên đường William, phía trước mặt căn nhà cũ của Quán.

Thằng Mỹ đen lùn nằm cạnh Tường, đôi mắt nhắm nghiền khi vòng tay được làm thành gối cho cái đầu to tướng. Bóng mát dưới khoảng cây phủ lấy hai người giữa cơn nắng vàng vọt của buổi chiều đang xuống. Có những thoáng gió rất nhẹ nhưng lạnh làm thân thể lao đao trong cơn say của cần sạ Câu chuyện giữa họ đã đến đoạn thằng Mỹ này báo tin thằng Mỹ đen cao vừa bị bắt đêm qua.

– Vậy ra xong đời nó. Con bồ nó khóc như điên lúc thằng cảnh sát còng tay nó dẫn lên xe.

– Lúc đó mày ở đâu?

– Tao núp trong bụi cây ở đường Fifth. Mà cũng đâu có sao nếu tao bị bắt. Tao đâu có tội gì... chỉ lang thang, không có nhà, bất quá bị bắt vài ngày rồi được thả chứ đâu như nó, án nặng. Tao tính...

Tường im lặng hình dung đến cảnh thằng Mỹ đen cao bị còng trước ánh đèn chớp nháy của những xe cảnh sát. Và nhớ đến những buổi tối ngồi uống rượu trước khoảng sân của căn nhà bỏ hoang. Mãi đến giờ này anh vẫn chưa biết tên nó. Cuộc sống trôi đều đặn với những ý nghĩa thật vô tình. Sự quan hệ với một con người trong xã hội như có như không. Tường đã bỏ quên những người tưởng là thân quen lắm. Thằng Mễ, những người bạn ấu thời và bây giờ là thằng Mỹ đen cao... Chỉ phút nào có ai nhắc đến Tường mới sực nhớ. Anh có thật tình đang sống với cuộc sống này không. Hay chỉ như cánh lá đang trôi theo giòng nước và không hiểu nổi mình sẽ thế nào? Bất giác Tường đưa tay lên lồng ngực trái, nơi cô bé băng đồng thau đang nằm với hình ảnh của Nhu hiện về.

Khoảng cách 151 miles bây giờ không còn nằm trong ý nghĩ. Từng kỷ niện của hai đứa hiện về thật rõ nét. Ánh mắt, nụ cười, giọng nói của Nhu lúc này rõ ràng hơn bao giờ hết. Rồi đến lúc nào sẽ biến mất trong đời như thằng Mễ hay đám bạn của ấu thời? Tường hốt hoảng trong ý nghĩ này. Bàn tay nắm chặt lấy cô bé bằng đồng thau. Cảm giác lành lạnh của kim khí truyền vào lòng bàn tay khi đầu óc bắt đầu rời khỏi cơn say của cần sạ Tường lẩm nhẩm tên Nhu theo thói quen của những khoảng khắc bất định. Tương lai và tình yêu chợt gần gũi trong trí.

Rồi anh sẽ phải ngừng lại như mọi người đã ngừng hay sao? Một căn nhà, một cái xe, một trương mục nằm trong ngân hàng, một người đàn bà tên Nhu bên cạnh với chu kỳ sinh nở theo ý muốn. Như Hoàng, như Quán, như Loan, như Vĩnh, như bộ ba văn nghệ đã quen... Và con đường đang đi với những việc sẽ làm đến một lúc nào đó mất tăm trong ý nghĩ như hình ảnh những người đã quen. Phải thế không? Tường bật dậy nhìn chung quanh. Trên thảm cỏ đã thưa người. Cảnh chiều đã thật sự đến.

Thằng Mỹ đen lùn đã ngủ. Dự tính của nó đã được nói ra hay chưa nói Tường hoàn toàn không biết. Điều suy nghĩ của anh đã cắt ngang giòng sống đang trôi tại đây, lúc này. Tường chơ vợ Tường đang chơ vơ giữa cuộc đời bao quanh. Sự bình thản tưởng luôn luôn có trong anh biến mất. Thật tình Tường đang hốt hoảng khi thấy mọi người đang tách khỏi mình để làm từng cuộc sống riêng tự Và từ sự tách rời của mọi người Tường sẽ có, sẽ làm cho mình một cuộc sống riêng? Tường đập tay lên trán thật mạnh. Cuộc sống riêng là thế nào? Không phải Tường đang sống bằng cuộc sống của một thằng bỏ đi hay sao?

Tiếng động từ những cái vỗ tay lên trán làm thằng Mỹ đen tỉnh giấc. Đôi mắt trắng dã được mở ra.

– Mày làm gì vậy? Nhức đầu?

– Không. Hồi nãy mày nói mày sẽ tính gì tao nghe không rõ.

– À... à... Tao tính về Atlanta với gia đình. Đất Cali này vui thật và thích hợp với những thằng bụi đời như tao. Nhưng lang thang hoài đâu được. Tao muốn trở về nhà với gia đình, chấm dứt cuộc sống thế này. Cha mẹ tao có đất đai, tao sẽ lấy vợ và trở thành một nông dân.

– !!!

– Có lẽ tuần sau tao đi.

Đôi mắt trắng dã nhắm lại. Trên môi thằng Mỹ đen nở một nụ cười mãn nguyện. Lại thêm một lần tìm về của một con người Tường quen biết. Giá trị cuộc sống trong cái nhìn của anh chợt lung lay thêm. Ngày mai hay một ngày nào đó thằng này sẽ ra đi. Còn lại Tường một mình tại đây với những điều đang làm. Nhưng đến một lúc nào đó, cuốn truyện sẽ viết xong và nhân vật trong truyện cũng sẽ từ bỏ Tường. Gấp lại trang sách như đóng lại một đoạn đời đã sống. Đóng lại một đoạn đời đã sống... Đóng lại một đoạn đời đã sống... Tường lẩm nhẩm câu này thật nhiều lần khi hình dung đến nhân vật chính của cuốn truyện.

Hắn đã sống. Hắn đang sống. Và cuộc đời đang diễn tiến với những mảnh sống bao quanh. Hắn sẽ tiếp tục sống với những diễn tiến đó. Sự lần lựa tìm một đoạn kết cho cuốn truyện mà Tường hằng kiếm không còn cần thiết. Chẳng cần phải cho nhân vật nữ mang hình ảnh của Nhu phải chết. Chẳng cần phải đẩy nhân vật chính xuống đáy cuộc sống thêm một lần. Chẳng cần phải tìm một điều thích hợp để ngưng. Tự hắn, hắn sẽ có cuộc đời tiếp tục trong ý nghĩ của người đọc khi cuốn sách đi vào trang chót với nét chữ cuối cùng. Nghĩa là vừa đóng lại một đoạn đời đã sống được viết trên giấy để mở ra một đoạn đời khác trong ý nghĩ mọi người. Hắn sẽ ngưng lại tại đây bởi chính cuộc đời đã là cuốn truyện chưa được viết thành chữ.

Tường đứng dậy, phía trước mặt mọi người đã rời khỏi Park, thảm cỏ vắng tênh với ánh nắng nhợt nhạt còn sót lại cuối ngày. Một cơn gió thoảng qua, hơi lạnh thấm vào thân thể làm thành cái rùng mình thật nhẹ. Từ tàng cây trước mặt, những cánh lá vàng héo lao xao rơi xuống. Đã bắt đầu mùa thu của San Jose.

24 tháng tám năm 1989

Hết

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

Nguồn: mvatoi.com

Được bạn: mickey đưa lên

vào ngày: 5 tháng 4 năm 2004