Author: Shin Kyung Sook; Huyền Vũ (dịch)
Date: 2020-01-21T00:00:00+00:00
Keywords: văn học Hàn Quốc; hiện thực xã hội; tâm lý; Lãng mạn; TrươngĐịnh.vn
Description: Tải Ứng dụng Trương Định App Download ebook tốt nhất Với hơn 10.000 quyển sách và truyện update mỗi ngày Link https://TrươngĐịnh.Vn
Publisher: TrươngĐịnh.VN

THÔNG TIN EBOOK

Tên sách
CÔ GÁI VIẾT NỖI CÔ ĐƠN

Tác giả
Shin Kyung Sook

Dịch giả
Huyền Vũ

Thể loại
Kỹ năng sống

Phát hành
Nhã Nam

Nhà Xuất Bản
NXB Hà Nội

Ebook
2020 kindlekobovn ebook©vctvegroup Ebook: Hà Du, linhduong, Đức Hiếu, Trúc Quỳnh

—★—

MỤC LỤC

- Chương 1
- Chương 2
- Chương 3
- Chương 4

Chương 1

Trong mỗi đời người,
đặc biệt trong buổi bình minh của cuộc đời,
luôn tồn tại một khoảnh khắc sẽ định đoạt hết thảy mọi điều.

- Jean Grenier

Tôi có dự cảm, tác phẩm này sẽ không hẳn là hiện thực cũng chẳng hẳn là hư cấu, mà sẽ nửa nọ nửa kia. Tôi không biết liệu có thể gọi nó là tác phẩm văn học được không. Tôi thử suy ngẫm về chuyện viết lách, về ý nghĩa của việc viết đối với tôi.

Ở đây là đảo.

Bây giờ đang là đêm, ánh sáng từ những con thuyền đánh cá dập dềnh trôi nổi trên biển đêm đổ tràn vào qua khung cửa sổ để mở. Đột ngột, tôi nhận ra mình đang ở đây, giữa chốn tôi chưa một lần đặt chân đến này, lặng lẽ quan sát chính bản thân mình ở độ tuổi mười sáu. Tôi của tuổi mười sáu. Một thiếu nữ có khuôn mặt bầu bĩnh, mờ nhạt như khuôn mặt của bất kỳ cô gái nào khác trên khắp Hàn Quốc. Năm 1978, cuối thời Duy tân, Tổng thống Mỹ vừa nhậm chức Jimmy Carter đã công bố kế hoạch từng bước rút các quân đoàn bộ binh ra khỏi Hàn Quốc và Ngoại trưởng Warren Christopher công khai thừa nhận mối quan tâm sâu sắc của nước Mỹ với việc thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Triều Tiên và các quốc gia khác, tất cả đều đang khuấy lên nỗi lo âu cho ngài Tổng thống Park Chung Hee, còn tôi, mười sáu tuổi, đang ngồi ngoài hiên gỗ một ngôi nhà nông, cũng mờ nhạt như bất kỳ ngôi nhà nông nào khác trên đất nước này, lắng nghe đài phát thanh, đợi chờ thư. Anh phải làm sao, nếu em đột ngột ra đi... Đài phát thanh đang phát bài hát của nhóm nhạc đạt giải cao trong cuộc thi Tiếng hát Học sinh Sinh viên Toàn quốc, giọng ca chính não nề chẳng khác gì vùng hoang mạc. Không được, thực sự không được, đừng đi.

Trong lúc làn gió mới mang theo niềm hy vọng thay đổi thế giới đang quét ngang thành phố thì ở đâu đó, không, ở ngay chính mái nhà vùng nông thôn này của chúng tôi, tôi, một thiếu nữ mười sáu tuổi, không thể lên cấp ba, đang lắng nghe “Anh phải làm sao”. Mùa xuân chín mọng đã qua và mùa hè đang tới.

Thời nay, nếu so sánh với “Tôi biết”, ca khúc nhạc rap không tài nào hát theo được của Seo Taiji thì bài hát này đã là cổ điển lắm rồi, nhưng khi, lần đầu tiên nghe “Anh phải làm sao” trên đài phát thanh, tôi, mười sáu tuổi, đã co rúm lại vì sốc và phải tắt ngay đài đi. Bởi nó khác hoàn toàn so với những bài hát tôi vẫn thường nghe. Nhưng tôi, khi ấy mười sáu tuổi và đang ở một chốn khác một trời một vực so với thế giới ngoài kia, thế giới của những tiếng nói đang kêu gọi đặt dấu chấm hết cho chính quyền Duy tân cùng chế độ cai trị dưới tình trạng khẩn cấp của Park Chung Hee, chẳng có gì khác để làm ngoài nghe đài phát thanh suốt ngày, đã lại bật đài lên. “Anh phải làm sao” lại vang lên. Có lẽ “Anh phải làm sao” đang chinh phục toàn thành phố rồi. Bất cứ chương trình ca nhạc nào cũng phát “Anh phải làm sao”. Sau vài lần nghe, tôi, mười sáu tuổi, cất giọng hát theo. Sao em có thể, em xưa kia từng âu yếm thế, xưa kia từng dịu dàng đến thế.

Thiếu nữ hát theo, biểu cảm có phần thất thần. Người đưa thư đến tầm mười một giờ. Lúc đó, giấc mơ của thiếu nữ là thế này. Mau chóng rời bỏ nơi ảm đạm này và đến chỗ anh cả trên thành phố. Gặp một người ở đó và được nghe anh ta nói rằng, Anh hạnh phúc vì có cơ hội quen biết em. Nhưng hôm nay, một lần nữa, người đưa thư không dừng lại.

Ở đây là đảo, đảo Jeju.

Đây là lần đầu tiên tôi viết khi ở xa nhà. Nếu nói ai cũng có thói quen khi viết lách thì thói quen của tôi là, dù đang ở bên ngoài nhưng nếu muốn viết sẽ lập tức quay về nhà để viết. Thậm chí sau này, ngay trong những chuyến đi nảy ra từ cơn bốc đồng hòng xoa dịu nhiều giờ đồng hồ cằn cỗi của mình, tôi cũng vẫn thường tiếc than vì không được ở nhà khi cảm hứng viết lách tuôn trào. Về nhà đi, bị thôi thúc bởi những câu chữ đang trồi lên giữa chốn xa lạ, tôi vội vã đóng gói hành lý. Đối với tôi, có lẽ nào viết đồng nghĩa với nhà? Cho dù lúc đó tôi đang ở đâu đi nữa thì những câu chữ đang cuộn trào khắp cơ thể cũng hối thúc tôi nhanh nhanh trở về nhà. Khi viết, tôi phải ở giữa những thứ khiến bàn tay tôi thoải mái và đôi mắt tôi thấy quen thuộc, đôi tai tôi sạch sẽ còn bàn chải đánh răng của tôi ở yên trên giá cạnh bồn rửa mặt. Tôi phải có bên người những thứ mùi không gây cảm giác xa lạ cùng những cái áo cái quần tôi hay mặc, những đôi tất sạch tôi có thể thay bất cứ lúc nào. Mọi thói quen thường nhật của tôi đều ở đúng vị trí của chúng, như lưỡi nằm trong miệng, như chậu nhựa nằm dưới vòi nước.

Thỉnh thoảng có những câu chữ chẳng khác gì quân mai phục, thình lình nhảy bật ra từ sau những bụi rậm trong lòng tôi vào một ngày mùa thu như ngày hôm nay, giữa lúc tôi đang bước trên phố cho kịp giờ hẹn. Trong một thoáng, chúng đã chiến thắng thực tại và lấp kín lòng tôi bằng một cảm giác phấn khích dường như được bao bọc trong ánh sáng. Tôi sẵn lòng bị bắt giữ bởi đám phục binh ấy và quay lưng lại với cuộc hẹn. Tôi thẳng tiến về nhà.

Nhưng lần này tôi đã từ bỏ thói quen của mình. Tôi từ bỏ nhà.

Tôi từ bỏ nhà và đến nơi đây, nghĩ về nhà. Về thời thơ ấu của tôi dưới mái nhà lợp rạ, trước khi phong trào Làng Mới thay thế rơm rạ bằng ngói diễn ra; về gia đình tôi trong ngôi nhà mái rạ; về những mùa xuân hạ thu đông từng tuần hoàn sống động trên mái rạ đó.

Tôi hít thở sâu.

Tôi, mười sáu tuổi, giờ đang nằm sấp trên sàn nhà dán giấy sơn màu vàng, viết thư. Anh trai yêu quý, xin hãy nhanh đến đưa em rời khỏi đây đi. Viết được nửa chừng, tôi xé bức thư ra thành nhiều mảnh. Đã là tháng Sáu rồi. Ngoài đồng đang mùa gieo mạ. Trong đống phân bón, rơm đại mạch đang phân hủy. Ánh mặt trời đậu trên cổ tôi, nóng rát. Hoa mười giờ mọc bên cổng đã thò sẵn mặt ra như thể đang hờn dỗi. Tôi phát ốm vì ánh mặt trời và hoa mười giờ. Tôi lôi cái cào treo trên tường chuồng gia súc xuống. Đầu tiên, tôi lôi cái cào đến đống phân bón và xới đống rơm đại mạch lên. Ánh mặt trời giội xuống trán tôi nóng ran. Hai bàn tay tôi bắt đầu chuyển động hỗn loạn. Có chuyện gì vậy? Cái cào lóe lên dưới ánh mặt trời, rồi nó bổ xuống bàn chân đã vụng về giơ lên khỏi mặt đất của tôi. Tôi, mười sáu tuổi, chết sững. Tôi không dám lôi cái cào đang cắm vào bàn chân mình ra. Bàn chân bị thương của tôi thậm chí còn không chảy máu. Tôi, mười sáu tuổi, ngồi sụp xuống. Tôi không biết là mình đau, nước mắt cũng không chảy. Với cây cào đang cắm vào bàn chân, tôi nằm lên đống rơm đại mạch đang rữa. Bầu trời xanh đổ xuống mặt tôi. Mãi một lúc sau, mẹ ra ngoài về nhìn thấy liền hét to, Chuyện gì vậy? Mẹ. Chỉ khi tôi cảm nhận được sự hiện diện của mẹ, nước mắt mới bắt đầu giàn giụa. Chỉ khi đó, tôi mới thấy sợ, chỉ khi đó tôi mới thấy đau. Tiếng hét hoảng hốt của mẹ. Nhắm mắt lại đi con, nhắm chặt lại. Tôi nhắm mắt, nhắm chặt lại. Từ đôi mắt đang nhắm chặt của tôi, nước mắt chảy xuống thành dòng. Mẹ nắm chặt cái cào rồi lại hét to lần nữa. Đừng có mở mắt trước khi mẹ rút cào ra. Tôi len lén mở hé mắt và bắt gặp đôi mắt mẹ. Mẹ cũng đang nhắm mắt lại trong lúc nắm lấy cán cầm cái cào. Mẹ. Không hề lưỡng lự, mẹ vận sức túm chặt cái cào và nhổ nó khỏi chân tôi. Các dây thần kinh của tôi hẳn đã rất sững sờ, đến nỗi sau khi cái cào được rút ra rồi vẫn chẳng thấy máu chảy. Gan ghê gớm, mẹ ném cái cào sang một bên và nâng tôi lên. Cắm cào vào chân rồi cứ nằm yên đó? Thậm chí còn chẳng la lên nữa! Bàn tay to của mẹ vỗ vào tấm lưng mười sáu tuổi của tôi phát đau. Mẹ đặt tôi, mười sáu tuổi, nằm ngoài hiên nhà và đắp phân bò lên cái lỗ ở bàn chân tôi, lấy nylon quấn lại. Tôi, mười sáu tuổi, nằm úp ở hiên với bàn chân đắp phân bò và lại viết thư. Anh trai yêu quý, xin hãy nhanh đến đưa em rời khỏi đây đi.

Mùa xuân, mùa hè, mùa thu và mùa đông ở đó... Những cánh đồng mùa đông mênh mông, những cơn gió tuyết dữ dội, những trận tuyết dai dẳng suốt bốn ngày liền - thế nhưng tôi hoàn toàn không có chút ký ức nào về sự lạnh giá của mùa đông quê hương. Dù đầu ngón tay tôi luôn lạnh buốt vì đôi găng tay mẹ đan bằng những sợi len tháo từ chiếc áo len lông của anh đã sờn đến độ chẳng thể ngăn gió; dù tôi cứ phải đi đến cóng cả chân đôi tất rách hở gót nhìn như củ khoai tây bởi nhiều khi mẹ chẳng lấy đâu ra thời gian để mạng cho, vậy mà sao tôi lại không lưu giữ chút ký ức nào về sự lạnh giá nhỉ? Mùa đông đuổi hết tất cả mọi người, già trẻ gái trai, từ những cánh đồng mênh mông vào trong các căn phòng. Trong những căn phòng ấy, mùa đông khiến họ nướng hạt dẻ trên lò than, khiến họ lấy những quả hồng ra khỏi thùng gạo, và khiến họ lôi khoai lang từ trong chạn ra ném qua cửa sau vào trong tuyết, đợi đến khi chúng đông cứng lại thì lấy dao gọt vỏ ăn. Giữa một trong những mùa đông như thế, tôi đã thấy chúng. Không biết vì lý do gì, thiếu nữ nhỏ đứng bên cạnh dòng suối, nhìn chằm chằm những cánh đồng mùa đông phía bên kia suối. Những cánh đồng, dưới màn tuyết trắng xa xăm, dưới cơn gió tuyết lại bắt đầu quất lên từ phía đường tàu - con đường duy nhất thông với những miền đất khác, ôm vào trong ngực hàng đàn hàng lũ vịt trời. Đã mất hạt cỏ, trái cây cùng đám côn trùng không xương sống, những con vịt trời giờ quay sang lùng sục trong tuyết tìm bông lúa, một cảnh tượng hiện lên thật đẹp trong mắt thiếu nữ. Những con vịt đói bao phủ những cánh đồng mùa đông mênh mông trải rộng...

Đang nằm sấp viết thư trên sàn với bàn chân đắp phân bò, tôi nhổm người dậy, lê chân đi đến chuồng gia súc. Từ lúc chân bị đâm, dù ở đâu tôi cũng có cảm giác cái cào đang trừng trừng nhìn mình. Tôi lôi cái cào từ trên tường chuồng gia súc xuống, kéo lê trên đất, cảm giác như thể nó vẫn đang nhìn mình chằm chằm, băng qua sân tới bên giếng. Không hề lưỡng lự, tôi ném cái cào xuống giếng sâu. Nước kêu tõm một tiếng, bắn tóe lên. Một lúc lâu sau, tôi vẫn còn đứng nhìn không chớp mắt vào trong giếng. Cái giếng đen ngòm sâu hun hút nuốt chửng cái cào rồi lại trở nên tĩnh lặng, chào đón bầu trời như thể chưa từng xảy ra chuyện gì.

Viết. Có lẽ nào lý do khiến tôi gắn bó với việc viết lách đến thế chính là bởi nghĩ đó là thứ duy nhất cho phép tôi thoát khỏi cái cảm giác bị ghẻ lạnh, cảm giác rằng mình, sự tồn tại của mình, chỉ là con số không.

Một hôm, đứng bên ngoài cung Deoksu, đột nhiên bị quyến rũ bởi câu văn đang cuộn lên trong lồng ngực, tôi bèn bắt taxi về nhà, trước tấm kính chắn gió ô tô dựng một khung ảnh bên trong có câu, “Hôm nay cũng an toàn”. Ngay phía trên câu này, Samuel mặc áo trắng, không biết đón luồng ánh sáng từ đâu tỏa ra, ngồi quỳ gối, hai lòng bàn tay chắp vào nhau. Cạnh bức hình Samuel đang cầu nguyện “Hôm nay cũng an toàn” là bức ảnh gia đình của tài xế taxi - vợ và các con ông. Hiển nhiên đây không phải lần đầu tiên tôi đối diện với một sự sắp đặt như thế, nhưng chẳng hiểu sao, bức hình Samuel cùng bức ảnh gia đình hôm đó đã đè những câu văn siêu thực của tôi xuống và lấp đầy trái tim tôi bằng ý thức về hiện tại. Chỉ đến lúc đó, tôi mới bắt đầu băn khoăn tại sao mình lại vội vã quay về nhà, bỏ lỡ cuộc hẹn với người đang đứng bên ngoài cung Deoksu.

Đánh mất câu văn của mình rồi, tôi bảo taxi quay đầu, trở lại cung Deoksu.

Tháng Tư vừa rồi, một hôm, không lâu sau khi cuốn tiểu thuyết đầu tay của tôi được xuất bản, đang lơ mơ ngủ trưa thì tôi nhận được một cú điện thoại. Một giọng nữ âm lượng lớn đề nghị được gặp tôi. Một giọng nói xa lạ. Khi đó tôi vẫn đinh ninh đây là lần đầu tiên mình nghe thấy giọng nói ấy. Nhận ra rằng người đang nghe máy chính là người mình cần gặp, cô ấy bỗng mừng rỡ đến đổi cả giọng, hỏi lại tôi không biết cô ấy là ai ư, rồi nói tên mình là Ha Kye Sook.

“Tớ đây mà, cậu không nhớ à? Ha Kye Sook đây.”

“Ha Kye Sook?”

Những lúc khác, ngay cả khi đối phương đã giới thiệu tên mấy lần rồi mà vẫn không mảy may đoán được là ai thì nếu người đó tỏ vẻ chắc chắn quen biết tôi, tôi cũng sẽ lẩm bẩm, À vâng, đúng rồi, cố gắng không để người đó nhận thấy tôi chẳng tài nào nhớ ra anh ta hay cô ta, nhưng hôm nay, tôi nhận điện thoại trong cơn ngái ngủ nên thành ra buột miệng, Ha Kye Sook? Dù lúc ấy hẳn cũng thấy buồn vì tôi không thể nhớ ra cô, nhưng cô ấy vẫn xử sự như không để bụng và ngay lập tức giải thích Ha Kye Sook, người gọi điện cho tôi, là ai.

“Hồi còn đi học cậu và Mi Seo chơi thân với nhau, nhớ không? Tớ thì thân với Mi Seo. Sao? Không nhớ à? Con bé mập ú (Đến đây cô ấy phá ra cười. Chắc là hồi đó cô ấy mập ú nhưng giờ chỉ còn tròn trĩnh thôi.) ngày nào cũng đến trường muộn một tiếng đồng hồ ấy.”

Cảm giác lơ mơ của tôi liền bay biến sạch. Lúc mới nghe cô ấy nói “hồi còn đi học”, tôi đã băn khoăn không biết cô ấy nhắc đến hồi cấp hai hay đại học đây, nhưng khi cô giới thiệu bản thân là người ngày nào cũng đến trường muộn một tiếng thì trong ký ức tôi, một cánh cửa đã dè dặt mở ra, cánh cửa một phòng học nào đó của trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo, nằm sau trường cấp ba Janghun ở Sindaebang-dong, Yeongdeungpo.

Cô gái ấy, Ha Kye Sook.

Tiết học đã bắt đầu. Cô gái mặc đồng phục thắt ruy băng ở cổ, cặp sách màu đỏ tía đặt trên sàn hành lang, hông hơi đẩy về phía sau trong lúc cô dè dặt mở cánh cửa cuối phòng học, cô gái có môi dưới đỏ thắm. Mái tóc xoăn, cặp má bầu bĩnh, đôi mắt dường như luôn nói với chúng tôi, Tớ xin lỗi.

Giờ là năm 1994. Lần đầu tiên chúng tôi gặp nhau là năm 1979. Cô ấy gọi điện cho tôi, như thể để mắng tôi vì tội ngủ ngày, vừa nói rằng, Tớ đây mà, cậu không nhận ra à? vừa khẽ mở cánh cửa phòng học của mười sáu năm trước.

Thời gian biểu hằng ngày của chúng tôi gồm bốn tiết học. Môi dưới của cô ấy dường như lúc nào cũng đỏ hơn môi trên một chút, và khi cô đến muộn một tiếng đồng hồ rồi mở cánh cửa ở cuối phòng học, hơn lúc nào hết, môi dưới của cô lại càng đỏ lựng. Không hiểu sao nó lại đỏ đến thế chứ. Cô gái ấy, đôi mắt, mũi và miệng, tất cả những gì trên khuôn mặt cô đều đã biến mất hết, còn lại với tôi chỉ là môi dưới đỏ thắm. Nhờ bờ môi dưới ấy mà Ha Kye Sook, cô gái ấy đã sống trở lại trong ký ức của tôi. Một hôm nọ, cô ấy lại đi muộn một tiếng như thường lệ, khi cô dè dặt mở cửa bước vào lớp, Mi Seo đã thì thầm vào tai tôi. Công ty chỗ cậu ấy làm việc khắc nghiệt lắm. Mọi công ty khác đều cho công nhân nghỉ đúng giờ để họ đến trường, nhưng cái công ty đó toàn bố trí giờ giấc để học sinh lỡ mất tiết học đầu. Cậu có biết tại sao môi dưới cậu ấy lúc nào cũng đỏ thế không? Tại vì mỗi lần đến lớp muộn một tiếng, cậu ấy đều đứng bên ngoài cửa cắn môi mãi. Khi tôi nhận ra người gọi điện thoại chính là cô gái vẫn thường dè dặt mở cánh cửa cuối phòng học, rằng cô ấy chính là một trong những cô gái đã đi học cùng tôi từ năm 1979 đến năm 1981, lúc đó chính giọng nói của tôi cũng thay đổi. Ôi chao, cậu lại gọi điện cho tớ ư.

Ở đây là đảo, bởi tâm trạng được quay trở về với thiên nhiên, thiên nhiên mà tôi ngỡ đã trở nên xa cách từ sau thời thơ ấu, nên mấy ngày liền tôi đều đi dạo quanh hòn đảo. Ngày đầu tiên đi quanh thị trấn, tôi phát hiện ra một hiệu sách. Mặt tiền khiêm tốn của nó khiến tôi phải dừng chân mỉm cười. Cánh cửa trượt còn mắc cả rèm, tấm rèm với hoa văn hình các bông hoa nhỏ xíu thêu tay rất cẩn thận. Chính vì tấm rèm này mà nếu không nhờ tấm biển hiệu, tôi sẽ chẳng bao giờ cho đây là một hiệu sách. Mừng rỡ khi gặp một hiệu sách giữa chốn xa lạ, tôi nhẹ bước vào trong dù chẳng có ý định tìm kiếm thứ gì, rồi lại mỉm cười lần nữa. Hiệu sách rất nhỏ, nhỏ ngay cả so với một hiệu sách, nhưng ở một góc, người ta bán cả dao cạo và các đồ dùng học tập như bút chì, tẩy, bút kim, ở góc khác còn bày bỏng chiên và bim bim khoai lang. Chủ hiệu sách, khác hẳn với tưởng tượng của tôi, là một phụ nữ trẻ xinh đẹp, điều này khiến tôi thầm nở nụ cười, và ngay sau đó lại buộc phải cười thêm lần nữa, vì giữa hàng trăm cuốn sách trên giá, cuốn tiểu thuyết của tôi, cuốn sách đã khiến Ha Kye Sook gọi cho tôi, nằm đó.

Tôi mua một cuốn thánh ca ở góc giá sách rồi rời khỏi cửa hàng. Tôi không phải người theo đạo nhưng lấy làm tò mò về cấu tứ của các bài thánh ca nên đã từ lâu muốn mua một cuốn. Ở thành phố, trừ những việc nhất thiết phải hoàn thành ngay, chẳng dễ mà làm được việc gì đó khác cả. Ngày của tôi quẩn quanh giữa hết phiền toái này đến rắc rối khác, và tôi lúc nào cũng có cả một danh sách dài dằng dặc những cuốn sách phải mua. Thỉnh thoảng, tôi sẽ bất chợt nhận ra mình muốn mua một cuốn thánh ca, và cứ mỗi lần như thế, tôi lại thầm nhủ với chính mình rằng lần sau ghé qua hiệu sách nhất định phải mua một cuốn, nhưng tôi chỉ quyết tâm thế mà thôi, cuốn sách tôi từng lướt qua suốt mấy năm liền ấy, cuối cùng lại được tôi mua ở chốn này.

Kẹp cuốn thánh ca dưới tay, tôi lại lang thang quanh đảo hàng giờ liền. Quang cảnh tôi quen thuộc là những đồng bằng trên đất liền, cùng những xuân hạ thu đông của chúng, nhưng giờ đây, tôi đang đứng trước những cây chà là, trinh nữ hoàng cung, trúc đào xa lạ của hòn đảo, cùng những dải sóng xanh thăm thẳm trải dài bất tận. Tôi chợt nhận ra rằng đối với tất cả chúng ta, thiên nhiên là một chất dinh dưỡng màu mỡ, rằng chính thiên nhiên là thứ đẩy chúng ta du hành ngược thời gian theo con đường heo hút trong tim. Nếu là ở thành phố, nơi chúng ta cứ sống mà không bao giờ đặt chân trên nền đất, hẳn tôi sẽ lại để hàng bao nhiêu năm trời trôi qua rồi mới mua nổi cuốn thánh ca không nhất thiết phải có ngay lập tức này.

Cuộc điện thoại của Ha Kye Sook là cuộc điện thoại đầu tiên tôi nhận được từ những con người trong quãng đời đó của tôi. Sau khi cô ấy gọi điện, những người thời đó cũng lần lượt gọi đến, hỏi xem liệu tôi có đúng là người đó, học lớp đó, trường đó hay không. Khi tôi xác nhận rằng tôi đúng là người đó, học lớp đó, trường đó, họ nói, Hóa ra là cậu thật, và rồi tiết lộ họ là ai. Hóa ra là cậu thật, tớ là Nam Gil Soon. Tớ là Choi Jung Boon đây. Tớ đã nhìn thấy cậu trong quảng cáo trên báo. Nhìn tên và khuôn mặt thì ngờ ngợ là cậu rồi, nhưng tớ không nghĩ là cậu thật. Cứ lăn tăn mãi nên tớ đã gọi đến nhà xuất bản. Họ định không cho tớ số điện thoại của cậu, nên tớ phải năn nỉ mãi đấy. Phần lớn bọn họ đều nói đã nhìn thấy tôi ở mục quảng cáo trên báo. Và họ nói họ mừng thay cho tôi, như thể đó là chuyện xảy ra với chính họ vậy. Chuyện đó là chuyện tôi xuất bản sách. Một người trong số họ, tự giới thiệu tên là Yi Jong Rye, nói rằng cô ấy đã chỉ cho chồng mình xem ảnh tôi ở mẩu quảng cáo đăng trên báo và bảo với anh ta “Đây chính là bạn của em đấy”, còn nói lúc đấy cảm thấy rõ là hãnh diện, nhưng đến cuối giọng cô lại trở nên đẫm nước mắt. Tớ đã đến trường học thật, thế mà vì chẳng liên lạc được với ai nên có lần chồng tớ còn hỏi, Có đúng là em đã tốt nghiệp trường nữ sinh cấp ba không đấy?... Anh ấy chỉ bâng quơ nói thế thôi, nhưng buồn cười thật, câu ấy đã cho tớ một cú trời giáng... Có lẽ vì tớ đã phải vất vả biết bao nhiêu mới lấy được tấm bằng tốt nghiệp trường đó. Ngực đau thắt vì tổn thương, nhiều ngày liền tớ còn ngủ quay lưng lại với anh ấy cơ. Thế nên khi nhìn thấy cậu trên báo, khi tớ có thể nói với anh ấy rằng, Đây là bạn hồi cấp ba của em đấy, cậu không biết tớ như được cởi tấm lòng thế nào đâu.

Lắng nghe những lời cô ấy nói vọng đến từ đầu dây bên kia, tôi bật cười, nhưng sau khi cúp máy, tôi cũng thấy ngực mình đau thắt và phải ngồi đó một lúc, mân mê cái ống nghe. Chỉ mình cậu mới thế ư, tớ cũng có khác gì đâu. Đúng thế. Tôi cũng từng có một thời cấp ba, nhưng chính tôi cũng không có lấy một người bạn cấp ba nào. Dù chỉ là những bà trung niên trên phim truyền hình nhảm nhí chuyện phiếm với nhau xem có nên đi họp đồng môn cấp ba hay không thôi, tôi cũng nhìn không rời mắt. Thậm chí đến bây giờ, hễ ai đó giới thiệu người bên cạnh mình rằng, Bạn cấp ba của tôi đấy, là tôi lại ngập ngừng dừng bước để nhìn hai người họ thêm lần nữa.

Hờn dỗi khi bạn mình có một người bạn mới; ép khô một chiếc lá rồi viết tên cô ấy lên mặt sau; cùng nhau đạp xe leo núi; viết thư thâu đêm rồi tuồn nó vào giữa cuốn sách của cô ấy... tôi, cũng như những người bạn gọi điện cho tôi, chưa bao giờ được trải nghiệm một thời như thế. Không khoảnh khắc hờn dỗi, không khoảnh khắc ép lá - giữa chúng tôi không hề có những khoảnh khắc ấy.

Thứ tồn tại giữa chúng tôi là những dây chuyền lắp ráp tại các nhà máy may, các nhà máy điện tử, các nhà máy sản xuất quần áo, các nhà máy sản xuất thực phẩm.

Đâu đâu cũng nói số tôi sớm phải xa rời vòng che chở của bố mẹ. Đến cả dịch vụ bói toán trực tuyến tôi thử cho vui cũng nói vậy. Rằng tôi sẽ sớm rời khỏi nơi chôn nhau cắt rốn và trải qua những năm tháng đầu đời vất vả. Đôi lúc tôi cũng thầm băn khoăn, khi nào mới hết những năm tháng đầu đời của một người. Tôi suy nghĩ rất lung, y như lúc tôi tự hỏi, Văn chương là gì? Rồi tôi rút ra kết luận ba mươi tuổi sẽ là đáp án hợp lý. Giờ tôi đã ba mươi hai, như vậy những năm tháng đầu đời vất vả của tôi hẳn đã qua rồi. Hồi mười sáu tuổi, cái hồi mười sáu tuổi đang ngồi ngoài hiên đợi thư của anh trai thì bị cào cắm vào xé toạc bàn chân, trong lòng tôi đã dấy lên một nhận thức mơ hồ rằng cuộc sống được tạo nên từ những vết thương hiểm ác. Rằng để bấu lấy cái sự hiểm ác đó mà sống tiếp, tôi buộc phải gìn giữ trong tâm hồn mình một thứ sáng trong. Rằng tôi phải tin tưởng và dựa vào thứ sáng trong đó mà sống. Nếu không, tôi sẽ rất cô đơn. Và rằng nếu tôi cứ sống mà không có thứ sáng trong đó thì một ngày nào, một lần nữa, tôi sẽ lại cắm cái cào vào bàn chân.

Tôi, mười sáu tuổi, vào ngày cuối cùng của kỳ gieo mạ, đã bắt chuyến tàu đêm, rời khỏi ngôi nhà có cái giếng đã nuốt chửng cái cào. Ở cuối làng là đường ray tàu hỏa, bên phía đối diện là chỗ bố mở cửa hàng. Mẹ bảo tôi đến chào bố rồi bắt xe buýt ở đó. Bao giờ xe đi vào làng, mẹ cũng sẽ lên. Trước khi rời nhà, người chị mười sáu tuổi chăm chăm nhìn xuống khuôn mặt của cậu em trai bảy tuổi, đang thiếp ngủ sau bữa tối sớm. Em trai từ lúc mới sinh đã dính vào tấm lưng non nớt của người chị chín tuổi như cái mai rùa và lúc nào cũng cảnh giác, tràn ngập nỗi lo sợ chị sẽ đi đâu mất. Với em trai bện hơi chị và lớn lên trên lưng chị thì chỉ có chị là nhất. Với em trai, trường học là nơi duy nhất khiến cậu buộc phải thả cho chị đi. Khi chị nói, Chị đến trường đây, thì em trai sẽ dặn, Nhớ về nhé. Cho dù có đang đi chơi thì ngay khi mặt trời lặn, em trai vẫn sẽ lớn giọng gọi, Chị ơi, rồi chạy về nhà. Cho dù ở bất cứ nơi đâu, em trai cũng gọi to, Chị ơi. Cho dù là khi đi lấy trứng, khi đi vệ sinh hay khi hái hồng vàng. Một lần nọ, em trai đâm đầu vào xe tải trên con đường mới làm, được đưa đến bệnh viện rồi cậu vẫn còn gọi tìm, Chị ơi, chị ơi, chị ơi. Lúc được khâu đầu cậu cũng cứ gọi đòi chị. Chị ơi, chị ở đâu. Cháu muốn tới chỗ chị. Không còn cách nào khác, chị gái học lớp bốn của cậu phải đeo cặp sách rời trường học đến thẳng bệnh viện. Chị ngủ ở bệnh viện cùng em trai, ăn luôn tại bệnh viện và đi từ bệnh viện đến trường. Cậu em trai ấy hoàn toàn chưa sẵn sàng rời xa chị. Nếu bảo rằng chị sắp lên thành phố có lẽ em trai sẽ òa khóc nức nở, thế nên chị không dám nói gì mà chỉ chăm chăm nhìn xuống khuôn mặt say ngủ của cậu. Em trai mở hé mắt nhìn chị. Hẳn cậu phải lấy làm lạ khi chị mặc quần áo đi đường giữa lúc đêm khuya này, và dù đang trong cơn ngái ngủ cậu vẫn phải hỏi một câu.

“Chị định đi đâu à?”

Chị trả lời, Không phải đâu. Chị không đi đâu hết. Em trai yên tâm nhắm mắt lại. Chị đặt tay lên vết sẹo vẫn còn nhìn thấy rõ trên mái đầu em trai đang ngủ say. Sáng mai khi thức dậy, cậu sẽ náo loạn lên cho xem.

Tôi còn chưa băng qua đường ray thì đã nhìn thấy ánh đèn xe buýt. Tôi đã dành quá nhiều thời gian ngắm nhìn em trai ngủ. Tôi, mười sáu tuổi, nóng ruột khi ánh đèn xe buýt tiến lại mỗi lúc một gần, hét lên, Bố ơi! Bố chạy ra khỏi cửa hàng, đúng lúc xe buýt đến bến. Bố ơi, con đi đây! Tôi, mười sáu tuổi, lên xe buýt mà không thể chào tạm biệt bố cho tử tế. Tôi đi vội xuống cuối xe và nhìn ra ngoài cửa sổ. Bố đứng thất thần, bất động trong bóng tối. Khuôn mặt không lộ rõ, chỉ thấy dáng bố đứng thất thần, bất động.

Từ đó trở đi, tôi không còn cơ hội sống dưới cùng một mái nhà với bố. Ngay cả với mẹ và em trai, tôi cũng không ở được quá năm ngày bên họ dưới cùng một mái nhà.

Lên xe buýt ở giữa làng, mẹ hỏi tôi, đứa con gái mười sáu tuổi.

“Con đã chào tạm biệt bố chưa?”

“Rồi ạ.”

Đó có phải là chào tạm biệt hay không? Đến mặt bố còn chẳng nhìn được mà chỉ kịp hét về phía cửa hàng, Bố ơi, con đi đây! Lẽ ra tôi nên lên đường sớm hơn. Hình dáng sừng sững của bố khi chạy ra khỏi cửa hàng và đứng thất thần bất động trong bóng tối vẫn ẩn hiện mơ hồ trước mắt tôi. Xe buýt đang rời khỏi làng. Chuyện xảy ra năm phút trước đã thành quá khứ.

Mẹ đang mặc bộ hanbok truyền thống màu cam. Mẹ choàng thêm một chiếc áo khoác nhàu nhĩ bên ngoài áo cánh, được thắt chặt bằng cái ghim hình hoa cúc thay vì bằng dây thắt áo. Thấy tôi nhìn chằm chằm cái ghim hoa, mẹ nói, Đây là quà con mua cho mẹ hồi đi dã ngoại cùng trường đó. Cổ áo cánh màu trắng của mẹ lấm lem. Để ý thấy tôi có vẻ đang nhìn cái cổ áo bẩn, mẹ liền bảo, Mẹ đã định may một cái mới rồi, nhưng bận quá.

Ở ga tàu trong thị trấn, tôi gặp chị họ, người sẽ cùng mình lên thành phố. Chị họ với cặp chân dài thon thả, xách một cái túi lớn đứng bên cạnh bác, bác gầy đến mức da bọc xương. Chị họ mảnh mai mười chín tuổi. Từ bàn tay bác đang vuốt má mình, tôi ngửi thấy mùi tanh của cá sống. Bác đưa tay ngang qua má tôi để cầm tay chị họ. Lúc chào tạm biệt, tay hai mẹ con họ đan vào nhau.

“Hai đứa đừng có cãi cọ nhé.”

Lúc thả tay chị họ ra, đôi mắt bác tôi ầng ậng nước. Đến lúc phải soát vé, bác dặn chị họ, Viết thư sớm nhé. Để lại người bác phờ phạc của tôi ở phòng đợi tàu, mẹ, chị họ và tôi vào trong ga. Tôi, mười sáu tuổi, áp sát lòng bàn tay lên cửa sổ toa tàu và nhìn ra ngoài sân ga.

Tạm biệt, ngôi làng quê hương. Tôi đang rời bỏ người để mưu sinh đây.

Ngay cả trên chuyến tàu đêm, mẹ cũng không nói lời nào. Suốt cả ngày đã phải còng lưng để gieo cho xong mạ thế mà giờ mẹ thậm chí còn chẳng hề ngủ gật. Thỉnh thoảng, mẹ liếc nhìn sang tôi ngồi bên cạnh. Sự chia biệt khiến người ta nhìn chăm chú vào mắt đối phương. Và khiến người ta nhận ra nhiều điều mới mẻ. Rằng mắt người kia lại mang hình dáng như thế sao.

Suốt mười ngày, tôi cứ ngồi ăn trưa ở đúng một chỗ, cuối cùng cô chủ quán ăn cũng lên tiếng bắt chuyện với tôi. Hai giờ chiều. Giờ cao điểm của nhà hàng đã qua. Chẳng hiểu sao chiều nào tôi cũng đến nhà hàng vào lúc hai giờ, tôi cảm thấy áy náy, không biết có phải tại mình mà người phụ nữ đã sẵn sàng nghỉ giải lao sau giờ ăn trưa khách khứa tấp nập ấy lại phải quay vào bếp. Cô mang thức ăn ra cho tôi, sau đó rửa mặt rồi vừa bôi kem dưỡng lên mặt vừa trò chuyện với tôi.

“Cháu từ đâu đến?”

“Cháu từ Seoul.”

“Cháu ở đây lâu ghê.”

Thay vì trả lời, tôi mỉm cười. Tôi vừa bỏ một miếng kim chi vào miệng nên dù muốn cũng chẳng thể trả lời được. Cô bảo giá mà ban đầu tôi nói cho cô biết mình sẽ đến đây thường xuyên thì cô đã nấu cho tôi như cho gia đình mình và tính giá rẻ hơn chút rồi. Tôi liếc nhìn thực đơn trên tường. Cô sẽ tính rẻ hơn được bao nhiêu? Giá được ghi dưới mỗi món. Canh hầm kim chi giá bốn nghìn won. Một ttukbaegi canh tương đậu hầm bào ngư, trai hoặc tôm hùm đất giá năm nghìn won. Canh thịt bò cay giá ba nghìn năm trăm won.

“Cháu đi một mình à?”

Thật may cô ấy không nói thêm, Một mình thân gái?

“Vâng.”

“Du lịch hả?”

“Không ạ.”

“Cô cũng đoán thế. Nếu là khách du lịch thì sẽ không lý nào ở đây ngày này sang ngày khác.”

Tôi lại mỉm cười.

“Vậy là cháu đến đây vì công việc à?”

Tôi không khỏi bối rối. Tôi có thể nói tôi tới đây vì công việc không? Có phải tôi đến đây để làm việc không? Không biết trả lời sao, tôi đành nói, Đại loại thế ạ, rồi lại mỉm cười. Có vẻ cô ấy đã cho rằng nụ cười của tôi đồng nghĩa với vâng, rằng tôi đến vì công việc. Sau khi chải xong mái tóc xoăn, cô mang cái đĩa đựng ba quả quýt ra và lại hỏi.

“Cháu làm công việc kiểu gì?”

Tôi không thể tiếp tục ăn cơm được nữa. Tôi đặt thìa xuống và bóc vỏ một quả quýt. Hương quýt tươi rói thấm vào mũi tôi, mát mẻ dễ chịu. Người phụ nữ lấy tờ báo đang được đặt ở bàn khác sang cho tôi. Có vẻ cô vẫn nhớ ngày nào tôi cũng đọc báo sau khi ăn. Chỗ bàn tay cô chạm vào trên tờ báo ngấm mùi kem dưỡng. Sự hiếu khách của cô khiến tôi cảm thấy xấu hổ vì đã không trả lời câu hỏi, thế nên tôi vội nói, Cháu là nhà văn. Ngay lúc đó, khuôn mặt cô ấy, với những đốm đồi mồi lấm tấm trên má như tấm bản đồ, sáng bừng lên.

“Ôi chao, thật à? Vinh dự quá!”

Vinh dự ư? Thẹn thùng không để đâu cho hết, tôi bật ra một tiếng cười khẽ.

... Đây là lần đầu tiên tôi tự nói mình là nhà văn với một người lạ, với một người ở một nơi xa lạ...

Mẹ.

Đôi mắt đen của mẹ. Đôi mắt giống mắt bò. Tôi đã lần đầu tiên nghĩ như thế vào tối hôm đó. Và suy nghĩ ấy vẫn không hề đổi thay, dù là lúc đó hay bây giờ. Làm sao mà, thậm chí ngay cả bây giờ, sau khi đã nuôi dạy sáu đứa con, mẹ vẫn có thể gìn giữ đôi mắt trong sáng như thế... Nhiều khi, đôi mắt mẹ đẩy tôi chìm sâu vào suy nghĩ.

Đầu mùa hè năm tôi mười sáu tuổi, trên chuyến tàu đêm, đôi mắt đen của mẹ giàn giụa nước. Đây là lần thứ hai mẹ đi tàu đến Seoul. Hồi xưa, có lần anh cả tôi cần một số giấy tờ để nhập học đại học, nhưng vì lý do nào đó mà thư anh viết chỉ về trước hôm hết hạn nộp giấy tờ đúng một ngày. Gửi qua đường bưu điện thì sẽ trễ mất. Mẹ trở thành người đưa thư. Mẹ mang theo giấy tờ rồi bắt chuyến tàu đêm. Điều duy nhất hiện diện trong tâm trí mẹ là trong tối đó mẹ phải chuyển bằng được những giấy tờ mà con trai mẹ sẽ cần vào ngày hôm sau. Và điều duy nhất mẹ biết về Seoul là con trai mẹ làm việc tại Ủy ban phường Yongmun, quận Yongsan.

Bất kỳ khi nào kể lại câu chuyện về lần đầu tiên thăm Seoul, mẹ cũng đều nói rằng trên thế giới này có rất nhiều người tốt. Ngồi cạnh mẹ là một anh thanh niên, đấy, cũng trạc tuổi anh trai con đấy, thế là mẹ lôi cái phong bì to từ trong túi ra và bảo, ngày mai con trai tôi cần thứ này để nhập học đại học, nhưng tôi không biết đường, phải làm sao bây giờ? Nghe mẹ nói thế, anh thanh niên ấy xuống ga, lặn lội đưa mẹ tới tận Ủy ban phường Yongmun dù đêm đã khuya lắm. Đến cả tài xế taxi cũng không biết đường, nhưng anh thanh niên ấy hỏi thăm hết chỗ này chỗ kia và đưa mẹ đến đó. Xung quanh tối om om, anh thanh niên ấy bảo, Hẳn là nơi này rồi, thế là mẹ đập mãi đập mãi lên cánh cửa đang khóa rồi anh trai con xuất hiện, thế nhưng anh thanh niên đã không ngại bao nhiêu phiền phức để đưa mẹ đến đó chẳng nhận một lời cảm ơn của mẹ mà cứ thế đi mất.

Người mẹ đã lên Seoul một cách dũng cảm như thế giờ mắt lại đang nhòe lệ trên đường đưa tôi tới chỗ anh trai. Lảng tránh đôi mắt đẫm lệ của mẹ, tôi nhìn chăm chăm ra khoảng không gian tối đen bên ngoài cửa sổ phản chiếu ánh cam bộ hanbok của mẹ. Tôi nhìn chị họ, đang ngồi đó như một bông hoa mười giờ được đem đến trồng bên cửa sổ tàu. Mẹ với tay vuốt tóc tôi. Đã chào tạm biệt bác từ ga tàu, chị họ tránh không nhìn hai mẹ con tôi.

“Con ăn một ít không?”

Mẹ lôi mấy quả trứng luộc từ trong túi ra. Tôi lắc đầu. Lúc nhận quả trứng đã bóc vỏ từ tay mẹ, chị họ lấy trong túi ra một cuốn sách, đưa cho tôi bảo xem thử.

“Sách gì vậy?”

“Sách ảnh.”

Trên môi dính một ít vụn trứng luộc, chị họ thấp giọng nói với tôi.

“Chị muốn thành nhiếp ảnh gia.”

Nhiếp ảnh gia? Tôi, mười sáu tuổi, nhắc lại từ này. Tôi nhớ lại tất cả những người chụp ảnh tôi từng gặp trong hiệu ảnh đều là đàn ông. Tôi quay sang chị họ nói rằng tất cả những nhiếp ảnh gia tôi từng gặp đều là đàn ông. Chị họ bật cười, vừa nói, Không phải người chụp ảnh kiểu đó mà là người chụp những bức ảnh này cơ, vừa lật giở cuốn sách chị đặt trên đầu gối tôi, từ trang này sang trang khác. Mỗi trang sách chị họ lật qua đều lưu giữ một cảnh tượng đẹp đẽ. Sa mạc, cây cối, bầu trời, và biển. Lật đến một trang, chị họ dừng lại, thầm thì với tôi, Nhìn này. Đó là bức ảnh cảnh đêm, ở trong rừng, các vì sao sà xuống ngọn cây, trắng lóa và lấp lánh.

“Chúng là chim đấy.”

Kinh ngạc, tôi gí mặt sát vào cuốn sách dưới đầu gối. Nhìn kỹ thì thứ đang lấp lánh đậu trên các ngọn cây giữa rừng đêm kia hóa ra không phải sao mà là những con cò bạch. Giữa rừng cây chìm khuất trong bóng tối, những con cò chênh vênh đậu rải rác trên những cành cây cao, tỏa ra ánh sáng trắng.

“Chúng đang ngủ đấy. Đẹp nhỉ?”

Tôi gật đầu. Dưới bầu trời đêm xa xăm, những con chim trắng say ngủ dịu dàng, bao phủ cánh rừng một cách tuyệt đẹp.

“Chị muốn chụp ảnh chim, không phải chụp người.”

Khuôn mặt chị họ thần bí quá nên tôi cứ nhìn chị chăm chăm. Lúc nói với tôi rằng chị muốn chụp ảnh chim, má chị ửng hồng, như thể chúng được thấm đẫm mùi hương thanh mát từ những bụi cây, đất và lá cây của cánh rừng nơi những con cò bạch đang say ngủ.

“Khi nào kiếm được tiền, thứ đầu tiên chị làm sẽ là mua một cái máy ảnh.”

Con tàu đêm xình xịch, chở theo giấc mơ của chị họ. Tôi không còn lắng nghe tiếng thì thầm của chị nữa. Lúc này đây, tôi đã trao trái tim mình cho những con cò bạch, trong bóng tối, dưới bầu trời đêm xa xăm, đang say ngủ dịu dàng, bao phủ cánh rừng một cách tuyệt đẹp. Một ngày nào đó, tôi sẽ đi để được tận mắt nhìn những con chim trắng đó đậu trên những cành cao. Tôi sẽ đi để được tận mắt nhìn vẻ đẹp và sự dịu dàng của chúng khi đang say ngủ, khuôn mặt hướng về phía những vì sao.

Tôi không thể quên được tòa nhà Daewoo mình đã nhìn thấy vào sáng sớm hôm đó. Thứ cao nhất tôi từng nhìn thấy kể từ lúc chào đời. Khi đó, tôi không hề biết tòa nhà có tên là Daewoo. Theo chân mẹ ra quảng trường ga Seoul lúc bình minh, tôi, mười sáu tuổi, tất tả chạy lên để bắt kịp mẹ đang bước phía trước tôi vài bước rồi dán sát vào bên sườn bà. Như thể thế vẫn còn chưa đủ, tôi tìm tay mẹ, nắm thật chặt.

“Sao thế?”

“Con sợ.”

Tôi có cảm giác tòa nhà Daewoo nhìn sừng sững như một con thú khổng lồ kia sẽ sầm sập lao về phía chúng tôi, nuốt chửng cả mẹ, cả chị họ, và cả tôi. Chị họ, mười chín tuổi, vẫn toát lên vẻ đường hoàng ngay cả khi đối mặt với con thú khổng lồ ấy. Thấy tôi sợ, mẹ bảo tôi nó chẳng là gì cả.

“Nó chẳng là gì cả đâu. Chẳng là gì cả ngoài những khung thép.”

Bất chấp lời mẹ nói, tôi, mười sáu tuổi, lần đầu tiên đặt chân lên thành phố, vẫn nhìn tòa nhà Daewoo như con thú khổng lồ dưới ánh bình minh, những ánh đèn mới tinh mơ đã lấp lánh tỏa sáng, những chiếc xe hơi lao vun vút về đâu đó, với ánh mắt tràn đầy sợ hãi.

Cho đến lúc đó, anh cả vẫn chưa có phòng riêng. Đó là lý do mà chúng tôi phải đi tàu đêm. Vì ở Seoul, nơi duy nhất chúng tôi có thể kiếm được chỗ ngủ chỉ là nhà trọ. Anh cả không có phòng, nhưng da anh trắng bóc. Móng tay anh sạch sẽ và cái áo sơ mi trắng của anh sáng chói. Mắt, mũi và miệng thanh tú, nằm gọn gàng trên khuôn mặt dài trắng trẻo mịn màng của anh. Nếu anh không tự tiết lộ ban ngày mình làm việc tại ban vệ sinh của Ủy ban phường còn ban đêm học luật tại một trường đại học tại chức thì khó ai có thể đoán ra được. Vì có diện mạo như chẳng hề biết gì đến những vất vả của thế giới, nên từ anh toát ra khí chất của một chàng thanh niên lớn lên trong một nhà giàu có, đầy đủ điều kiện vật chất. Người thanh niên ấy giờ đây đang thết đãi em gái, chị họ và mẹ của mình, những người đã đi tàu đêm lên Seoul, món canh giá đỗ ấm nóng trên phố phía đối diện Ủy ban phường. Chỗ ở của anh là phòng trực đêm của ủy ban. Từ hồi anh bắt đầu làm việc ở Ủy ban phường, nhân viên ở đây đã không còn trực đêm nữa. Vì đêm nào anh cũng ngủ ở đó. Ngay sau đó, anh dẫn chị họ và tôi tới Trung tâm Đào tạo Việc làm. Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi tham gia khóa đào tạo.

“Công việc sẽ vất vả lắm đấy.”

Anh cả nói nghe còn khó nhọc hơn cả cái tương lai vẫn chưa tới của chúng tôi.

“Nhưng sau khi em kết thúc khóa đào tạo ở đây và kiếm được việc ở khu công nghiệp, em sẽ có thể đi học. Nhiều lớp học đặc biệt đã được thành lập để cho các công nhân khu công nghiệp bắt đầu đến trường vào năm sau.”

Anh nói thêm, nghe như một lời thanh minh.

“Vì là xuất thân nông thôn, nếu em không theo con đường này, em chỉ có thể vào được các trường dạy nghề. Trường dạy nghề thì không phải trường chính quy.”

Trung tâm Đào tạo Việc làm nằm ngay cạnh cổng khu công nghiệp Guro. Chúng tôi rời khỏi nhà hàng, bắt xe buýt tới cổng khu công nghiệp. Tại sân thể thao của Trung tâm Đào tạo Việc làm, tôi, mười sáu tuổi, và chị họ, mười chín tuổi, chào tạm biệt mẹ. Tôi vẫn còn nhớ sân thể thao ngày hôm ấy. Và sắc màu cam, sắc màu cam xa dần. Bàn tay to của mẹ nắm lấy tay tôi. Bàn tay không nắm tay tôi của mẹ đặt một tờ một nghìn won vào lòng bàn tay chị họ.

“Có đói thì cũng đừng cố nhịn nhé, mua lấy sữa chua mà ăn.”

Mắt chị họ nhòe nhoẹt nước. Bỏ lại chúng tôi sau lưng rồi tiến về phía cánh cổng thép của trung tâm đào tạo nhưng những bước chân mẹ tiếp tục vòng trở lại. Mẹ là một vết màu cam trên sân thể thao ấy. Vết màu cam xa dần, rồi lại gần lại, đặt tay chị họ và tay tôi nắm lấy nhau, dặn rằng chúng tôi phải nương tựa vào nhau.

“Giờ chỉ còn hai đứa với nhau thôi. Đừng làm phiền anh cả mà phải nương tựa vào nhau, các con rõ chưa.”

Vết màu cam lại xa dần, cách một bước đằng trước, anh cả cao lớn của tôi cắm mặt bước đi. Đứng giữa đám đông những người tụ tập để tham gia chương trình đào tạo việc làm, tôi, mười sáu tuổi, chăm chăm nhìn vết màu cam và tấm lưng anh cả đang càng lúc càng nhỏ dần. Chăm chăm nhìn mẹ và anh cả, càng lúc càng xa. Hai người cứ xa dần, xa dần, xa dần, rồi hoàn toàn khuất khỏi tầm mắt. Tôi, mười sáu tuổi, thúc thúc mũi giày xuống mặt đất, vô duyên vô cớ.

Cuộc sống ở Seoul của tôi đã bắt đầu như thế. Nhưng phải rất lâu sau, tôi mới gặp Ha Kye Sook, mới gặp những cô gái ấy. Bởi chẳng dễ mà gặp được họ.

Thứ gì nằm giữa tôi và họ, những người tôi vẫn chưa gặp đó?

Ban đầu khó khăn như vậy thôi, nhưng rồi Ha Kye Sook và tôi bắt đầu nói chuyện điện thoại thường xuyên với nhau hơn.

Đến một hôm, cô bảo tôi, “Mà cậu chẳng viết về chúng tớ gì cả.”

Tôi lại thấy thắt lại ở đâu đó.

“Tớ đã tìm đọc hết tất cả các cuốn sách cậu viết, chỉ trừ cuốn đầu tiên. Các hiệu sách trong vùng không nhập cuốn đó mà tớ thì khó có thể thu xếp thời gian đi đến các hiệu sách lớn. Thế nên còn mỗi cuốn đó là tớ chưa đọc được... Có vẻ cậu viết khá nhiều về thời thơ ấu của cậu, cả về trường đại học, về chuyện yêu đương, nhưng chẳng có gì về chúng tớ cả.”

“...”

“Bởi cứ băn khoăn không biết liệu cậu có viết gì về chúng tớ không, nên đã cố tìm sách của cậu để đọc đấy.”

Thấy tôi chìm trong im lặng, Ha Kye Sook gọi tên tôi, giọng cô trầm xuống hẳn.

“Có lẽ nào cậu thấy xấu hổ vì đã có thời quá khứ đó?”

Tôi bồn chồn chuyển ống nghe từ tai này sang tai kia. Ha Kye Sook hiểu nhầm sự bồn chồn của tôi là im lặng, giọng tán gẫu vui vẻ của cô trở nên rầu rĩ.

“Cậu, bây giờ như sống một cuộc đời khác với chúng tớ rồi.”

Nếu ngay lúc đó, tôi trả lời cô ấy rằng, Không phải thế đâu, thì liệu tôi có cảm thấy dễ chịu hơn không? Nhưng tôi đã không thể làm vậy. Tôi đã không thể nói, Không đâu, không phải thế đâu. Tớ chưa bao giờ thấy tự hào, nhưng tớ cũng chưa từng xấu hổ. Tôi cũng không biết nữa. Có lẽ nhiều khi tôi đã thấy xấu hổ cũng nên. Nhưng đó chưa bao giờ là một suy nghĩ quan trọng đối với tôi. Không, đúng hơn mà nói tôi chưa bao giờ có thời gian để mà tập trung vào những suy nghĩ như thế. Tôi không có cái xa xỉ được nhận thức tình huống của mình là khó khăn hay khổ sở. Bởi từng ngày từng ngày, tôi không thể suy nghĩ mà phải sống. Ngày nào cũng tất bật, sáng đằng sáng, tối đằng tối, chẳng còn thời gian nghĩ về bất cứ điều gì, giải quyết xong những việc khẩn cấp lại phải vội vàng đi ngủ hay thức dậy. Chỉ đến khi bước vào tuổi ba mươi, tôi mới nghĩ được rằng, hồi đó ắt hẳn tôi mệt mỏi kiệt quệ lắm.

Một ngày gần tuổi ba mươi nọ, tôi cảm thấy mệt mỏi tột độ. Và tôi đã nhận ra ngay, rằng sự mệt mỏi ấy chính là sự mệt mỏi của thời đó, rằng ngay từ thời đó tôi đã ba mươi hay ba mươi hai rồi. Chẳng phải nhờ vào gì khác mà chính là việc viết, vốn khiến tôi vừa sợ hãi vừa tôn thờ, đã khiến tôi nhận ra điều này.

Viết, có phải chính là như thế? Chừng nào còn viết thì chừng đó sẽ không bao giờ có thời gian nào là thời gian đã qua? Như cá hồi ngược dòng bơi về nguồn, sẵn lòng toạc vây vượt qua cả thác nước, có lẽ nào đó cũng là số phận được trao cho nhà văn - cái số phận phải theo dòng hiện tại bơi ngược về quá khứ đau thương. Cá hồi luôn quay về. Giữ trong bụng vết thương sâu, bằng mọi giá mạo hiểm cả mạng sống của chính mình để vượt thác quay về. Phải, quay về. Theo con đường mình đã từng qua, dò dẫm từng bước một, chỉ mình con đường ấy.

Trung tâm Đào tạo Việc làm. Tôi, mười sáu tuổi, thức dậy lúc sáu giờ sáng trong phòng ký túc xá. Thỉnh thoảng khi thức dậy tôi lại nghĩ đến cái cào đã bị mình ném xuống giếng, ở dưới đáy sâu đó trông nó đang như thế nào? Nhưng không có thời gian để suy nghĩ viển vông, tôi đã nghe thấy tiếng chuông rung triệu tập chúng tôi tới sân thể thao. Chúng tôi tập bài thể dục nhịp điệu theo một giai điệu vui tươi. Sau khi dọn dẹp khu vực được chỉ định, xếp hàng chờ rửa ráy, chúng tôi đi ăn sáng. Tôi, mười sáu tuổi, lần đầu tiên trong đời nhìn thấy cái khay đồ ăn đựng cùng lúc cả cơm, canh và các món ăn kèm. Cái khay xa lạ và vị kim chi thì thật kỳ cục. Chính vì cái khay hình dạng xa lạ và kim chi mùi vị kỳ cục mà hồi đầu tôi đã không nuốt nổi cơm. Khi chị họ hỏi sao tôi không ăn, tôi đổ lỗi cho món kim chi. Trong kim chi có vị mắm lạ, mẹ em chỉ dùng mắm làm từ cá đù vàng thôi. Không tìm được lời xác đáng nào để trách cứ cái khay nên tôi không đả động gì đến nó cả. Hồi còn ở quê, bát cơm và bát canh của tôi sẽ được nằm úp trên giá bát. Chị họ mua cho tôi một cái bánh ngọt ở quầy bán đồ ăn vặt. Chị họ mười chín dỗ dành tôi mười sáu tuổi.

“Không thể cứ mãi tiêu tiền vào bánh mì như thế này được. Chúng ta chỉ có mỗi tí tiền thôi, từ giờ đến lúc tìm được việc và nhận lương sẽ chẳng có tiền đâu.”

Chẳng còn cách nào tôi đành múc một thìa canh từ cái khay lạ lẫm kia đưa lên miệng. Lại nhớ đến cái bát ăn cơm của tôi nằm trên giá bát của mẹ, mắt tôi ứa lệ. Khuôn mặt ngái ngủ của em trai út bảy tuổi hỏi, Chị đi đâu thế? lúc tôi rời khỏi nhà hiện lên trên mặt nước canh đựng trong cái khay lạ lẫm. Tôi xúc một thìa cơm đầy. Tôi húp canh. Tôi nhai rau ráu món kim chi mùi vị kỳ cục rồi nuốt xuống.

Mọi giáo viên đều coi chúng tôi là nguồn lực lao động chính của khu công nghiệp. Thậm chí, giữa những giờ học hàn điện, chúng tôi vẫn được nhắc cho nhớ rằng chúng tôi ở đây với vai trò là nguồn lực lao động chính của khu công nghiệp. Mỗi cửa ra vào phòng ký túc xá của chúng tôi ở trung tâm đào tạo đều được đánh dấu bằng một tấm biển mang tên một loài hoa, y như ở trường mẫu giáo. Tên của phòng tôi là gì nhỉ? Hoa hồng? Hoa bách hợp? Tất cả những gì tôi nhớ được đó là ở mỗi cái giường gỗ đều có gắn một cái tủ cá nhân. Vài năm sau đó, trên ti vi có chiếu một bộ phim hài mang tên “Nghiêm!”. Tôi rất chăm chú đón xem bộ phim đó vì doanh trại trong phim có nhiều phần giống với căn phòng ký túc tôi từng ngủ hồi mười sáu tuổi. Khác biệt duy nhất là các phòng của chúng tôi còn có một tầng nữa, lên xuống nhờ một cái thang. Mỗi tầng có năm người ngủ. Chị họ và tôi, đúng như mẹ dặn, leo thang lên tầng hai nương tựa vào nhau mà sống. Sau khi điểm danh lúc chín giờ, đèn đóm phải tắt hết. Những đêm không ngủ được, nằm trong bóng tối nhìn trân trân lên trần nhà, tôi lại thấy hiện lên cái cào dưới đáy giếng như khi mở mắt tỉnh dậy lúc sáng sớm. Cứ nghĩ đến sự im lặng của cái cào chìm sâu dưới nước, bàn chân tôi lại phát đau khiến tôi không khỏi trở mình, xoay người với tay ra sờ lên trán, lên mắt chị họ. Nếu có vẻ như chị họ đang ngủ, tôi sẽ lay chị.

“Sao thế?”

Tôi định kể chuyện cái cào, nhưng rồi lại thôi. Nhưng tôi không muốn nằm thức một mình, vậy nên tôi cứ sờ trán sờ mắt chị họ mãi. Tận đến khi chị đập lòng bàn tay lên tay tôi.

Chị họ mười chín tuổi. Chị dùng kem bôi tay có mùi thơm. Lúc tôi rửa mặt xong quay về phòng ký túc xá, chị dùng những miếng bông tẩy trang giặm nhẹ nước hoa hồng lên vùng da quanh mũi trên khuôn mặt mười sáu tuổi của tôi. Rồi chị thì thầm nói với tôi.

“Thầy Kim ấy mà, thầy ấy bảnh nhỉ?”

Tôi gật đầu. Thầy Kim dạy các môn đại cương. Chính từ thầy ấy mà lần đầu tiên kể từ khi đến học ở trung tâm đào tạo, tôi đã được nghe từ “cuộc sống” thay vì “nguồn lực lao động chính của khu công nghiệp”. Thầy nói với chúng tôi cuộc sống thật đẹp. Thầy có nói với chúng tôi điều gì đã khiến cuộc sống đẹp thế không nhỉ? Tôi không nhớ nổi. Thầy chỉ nói rằng cuộc sống thật đẹp. Thầy không nói vẻ đẹp của cuộc sống mang lại gì cho chúng tôi hay tước đoạt của chúng tôi cái gì. Thầy chỉ nói là nó đẹp thôi.

Mọi thứ trong đầu tôi nhòa đi. Tôi nghĩ đến lối ra vào khu công nghiệp. Tôi, mười sáu tuổi, đứng ở lối ra vào khu công nghiệp, chị họ bên cạnh tôi. Mọi người đi đâu rồi mà ở đây chỉ còn lại chị họ và tôi? Hồi ấy, hai mươi người cùng ở chung một phòng ký túc, ấy vậy nhưng tôi chẳng nhớ nổi một gương mặt nào. Bất chợt, một cặp mắt kính hiện lên rồi lại biến mất. Lý do duy nhất khiến tôi nhớ đến gương mặt ấy chỉ bởi đó là gương mặt duy nhất đeo kính, không những chỉ trong phòng chúng tôi mà còn trong toàn thể khu ký túc xá. Tôi nhớ đến cái kính chứ không phải nhớ gương mặt đó. Cái kính gọng nhựa màu đen ngự trên gương mặt xanh xao. Và một cái tên, Kim Jeong Rye. Cái tên là thứ duy nhất tôi còn nhớ; khuôn mặt đã bị xóa sạch. Chỉ còn lưu lại trong ký ức tôi một ấn tượng mơ hồ rằng khuôn mặt của cô lớn hơn so với thân hình. Kim Jeong Rye. Cái tên thuộc về một cô gái mồ côi. Thứ Bảy hằng tuần, khi chúng tôi được phép qua đêm bên ngoài ký túc, cái tên đó lại rời khỏi Trung tâm Đào tạo Việc làm, nói rằng sẽ về thăm trại trẻ mồ côi của mình. Vào một trong những thứ Bảy mà Kim Jeong Rye về trại trẻ mồ côi, khu ký túc bỗng náo loạn.

“Bánh mì biến mất rồi.”

“Tớ bị mất ví rồi.”

“Quần áo của tớ!”

Chúng tôi mở tủ của Kim Jeong Rye. Trống rỗng. Kim Jeong Rye liệu có đích thực là trẻ mồ côi? Cho dù có phải hay không thì Kim Jeong Rye cũng đã lấy cả kem dưỡng của chị họ và đến tận giờ điểm danh tối Chủ nhật, cô cũng không quay lại. Cô đã bỏ khóa huấn luyện. Cùng biến mất theo cô là bảy cái quần con mới và ba cái khăn tay mới của tôi, vốn được mẹ ra thị trấn mua và gấp lại cho thành những hình vuông nhỏ nhắn rồi cất chung với những đồ đạc khác.

Cho dù đến kỳ nghỉ cuối tuần, chị họ và tôi cũng chẳng có nơi nào để mà đi. Chúng tôi thậm chí còn chẳng biết ở phía bên kia những bức tường trung tâm, con đường dẫn đến chốn nào. Những người chẳng biết đi đâu thì chơi bóng chuyền trên sân thể thao. Chị họ và tôi nhập hội cùng họ, đuổi theo quả bóng. Khi mệt rồi, chị họ và tôi đến tắm ở phòng tắm công cộng bên trong trung tâm, chà lưng sạch sẽ cho nhau. Bình thường, chúng tôi chỉ được tắm trong một khoảng thời gian cố định, nhưng khi các học viên đã rời ký túc đi nghỉ cuối tuần, chúng tôi có thể tắm một cách thong thả và thoải mái. Tắm xong, chị họ nằm úp sấp trên sàn ký túc với khuôn mặt phủ một lớp dày kem dưỡng da mặt, viết thư cho bác. Tôi nằm bên cạnh, nhìn trân trân lên trần nhà trong lúc lấy chân đùa nghịch. Chân tôi không ngừng chọc vào chị họ. Bực mình, chị họ bảo tôi cũng viết thư đi. Tôi lật người nằm sấp và thì thầm vào tai chị.

“Em không viết thư mà sẽ viết một thứ khác.”

Chị họ nhìn tôi chằm chằm, đầu bút bi vẫn đặt trên giấy viết thư.

“Ý em là thứ gì?”

Tôi, mười sáu tuổi, thì thầm vào tai chị họ bí mật mà tôi chưa từng nói với bất kỳ ai trong suốt mười sáu năm cuộc đời mình.

“Kiểu như một bài thơ hay một cuốn tiểu thuyết ấy.”

Mắt chị họ trợn tròn.

“Ý em là em muốn thành nhà văn hả?”

Tôi, mười sáu tuổi, sợ chị họ đang nằm sấp trên sàn gỗ ký túc phớt lờ lời mình nói nên ra sức giải thích thêm. Rằng đây là chuyện tôi đã ấp ủ từ lâu, và rằng tôi chẳng thích làm gì khác. Chị họ nhấc cây bút từ xấp giấy viết thư đưa lên cằm, nghiêng đầu.

“Chị nghĩ là những người kiểu đó, bẩm sinh họ đã khác rồi ý?”

Sợ có khi chị họ sẽ nói, Bởi vậy em sẽ chẳng bao giờ thành nhà văn được đâu, nên tôi lại nói tiếp.

“Không phải họ bẩm sinh đã khác. Họ nghĩ khác thôi.”

Chị họ không nói gì, miên man suy nghĩ một lúc.

Tôi, mười sáu tuổi, sợ chị họ không hiểu ý mình, dịch lại gần chị hơn, mặt đỏ bừng lên.

“Cũng không khác gì chuyện chị muốn trở thành nhiếp ảnh gia, chụp ảnh những con chim ấy.”

Chị họ gấp lá thư lại cất vào trong tủ, rồi nằm xuống cạnh tôi, lúc này đang nằm duỗi thẳng lưng, mắt hướng lên trần. Chị họ nâng chân lên hướng về phía trần, hai mắt cá chân bắt tréo, mảnh khảnh.

“Em định viết về cái gì?”

Trong một thoáng, cái cào ở đáy giếng lướt qua trước đôi mắt mười sáu tuổi của tôi.

“Em vẫn chưa biết.”

Hôm đó, chị họ dịu dàng với tôi đến không tả nổi. Bị cuốn vào sự dịu dàng ấy, tôi kể lại cho chị họ nghe chuyện tôi bổ cái cào vào chân. Thậm chí tôi còn chỉ cho chị họ xem bàn chân tôi.

“Nhìn mà xem. Giờ nó lành rồi nhưng mỗi khi em đi bộ quá lâu, nó vẫn đau như là gân chân của em bị kéo ra ấy.”

Chị họ nhìn chăm chăm vào chân tôi rồi hỏi lại.

“Cái đó thì có liên quan gì đến việc muốn viết cơ chứ?”

Tôi, mười sáu tuổi, không còn biết nói gì nữa. Phải nói thế nào đây. Phải làm sao mới có thể giải thích với chị họ rằng, nếu không giữ một thứ gì đó sáng trong trong tâm hồn, tôi sẽ không có cách nào ngăn mình bổ cào xuống chân lần nữa? Dù sao đi nữa thì, tôi nói với chị họ.

“Đây là điều duy nhất sẽ bảo vệ em.”

Sau khi nhấn giọng một cách kỳ cục, tôi cảm thấy mình trở nên nực cười nên tìm cách nói thêm, Không cần lo về cái cào nữa đâu, em đã ném nó xuống giếng rồi. Chị họ ngồi dậy.

“Em bảo sao?”

“Cái cào. Em đã ném nó xuống giếng rồi.”

Chị họ nhìn tôi chằm chằm như thể hoàn toàn không hiểu gì.

“Cố ý?”

Tôi gật đầu.

“Sao em làm thế?”

Tôi không trả lời được. Tôi không biết phải giải thích thế nào. Rằng tôi chỉ sợ một ngày nào đó tôi sẽ lại lôi cái cào xuống khỏi tường chuồng gia súc, lại xới tung đống rơm đại mạch và lại bổ nó vào chân. Chị họ vẫn lộ rõ vẻ hoang mang khi nói với tôi bằng giọng nghiêm trang.

“Khi nào chúng ta về thăm nhà, em nên kể cho chú nghe để chú hút cạn giếng đi.”

“...”

“Nước đó chắc đã bị nhiễm bẩn lắm rồi. Em có nghĩ đến chuyện mọi người vẫn uống nước từ giếng không?”

Nước ư? Tôi, kẻ chưa một lần nghĩ đến chuyện cái cào sẽ làm bẩn nước như thế nào, câm lặng. Khi anh cả đến thăm và dẫn chúng tôi đến một hàng bánh gần cổng vào khu công nghiệp, chị họ chỉ tay vào tôi, lớn giọng thông báo.

“Nó bảo sẽ làm nhà văn đấy.”

“Nhà văn? Em á?”

Bởi anh cả cứ nhìn mình chằm chằm đầy nghi hoặc nên tôi quay sang lườm chị họ.

“Thì làm sao? Có phải bí mật gì đâu chứ?”

Anh cả dẫn chúng tôi tới một quán Tàu ăn mì đen rồi đi bộ hộ tống chúng tôi quay về Trung tâm Đào tạo Việc làm, tiễn chúng tôi vào trong với một túi đầy sữa, bánh ngọt và đủ thứ linh tinh. Rồi anh băng qua sân thể thao, mắt dán xuống mặt đất, cái lưng dài gù xuống biến mất qua cánh cổng trung tâm.

Cuối cùng, các câu văn của tôi bắt đầu thành hình. Ngắn. Rất đơn giản. Quá khứ trong thời hiện tại; hiện tại trong thời quá khứ. Rõ ràng. Như chụp ảnh. Để cánh cửa dẫn vào căn phòng hiu quạnh không đóng lại lần nữa. Để truyền tải sự cô độc của anh cả, khi anh mắt dán xuống mặt đất bước về phía cánh cổng trung tâm, vào các câu văn.

Khi tôi nghe Ha Kye Sook nói, rành mạch, Một cuộc đời khác với chúng tớ, tôi nhận ra chỗ thắt lại trong mình chính là trái tim. Trái tim tôi nhức nhối. Từng có một người khác nói điều này với tôi, không y hệt như câu nói của Ha Kye Sook, nhưng cũng cùng một nghĩa tương tự: Con khác với mẹ. Đó là mẹ tôi.

Một ngày nọ, mười sáu năm sau năm tôi mười sáu tuổi, tôi, giờ là một nhà văn, đang gấp rút viết bản thảo. Mẹ lên Seoul thăm tôi và cứ gợi hết chuyện này đến chuyện khác. Tôi bèn lấy từ trên giá xuống một cuốn sách mình viết và đưa nó cho mẹ.

“Mẹ đọc cái này một lát nhé. Con sẽ xong ngay thôi.”

Đến khi tôi xong việc thì đã thấy mẹ đang ngủ, cuốn sách của tôi úp trên mặt.

“Mẹ!”

Mẹ có vẻ áy náy vì đã ngủ thiếp đi thay vì đọc sách của tôi, lúc trả cuốn sách lại cho tôi mẹ có nói, Giờ con đã trở thành người khác mẹ rồi. Lúc đó tôi nghĩ lời mẹ, Con khác với mẹ, là lẽ đương nhiên và chẳng có gì để bàn cãi. Tất nhiên là chúng tôi khác nhau rồi. Mẹ sinh ra hồi thập niên 30 còn tôi sinh năm 1963. Nghĩa của từ “người khác” trong câu nói của mẹ, tôi cho là khoảng cách thế hệ. Nhưng không phải thế. Có một điều tôi đã không hề biết. Những con chữ mẹ có thể đọc được chỉ là những con chữ trong cuốn kinh của mẹ, và thực ra mẹ cũng chỉ mở nó ra để đó thôi, chứ mọi lời cầu nguyện đều đã được mẹ khảm vào trong trí nhớ hết cả. Điều này, mãi đến năm sau đó tôi mới được biết từ em trai tôi. Khi ấy em đang dạy chữ cho mẹ.

Suốt mùa xuân và mùa hạ, các câu văn rời khỏi tôi và chỉ còn lại giọng nói của cô ấy, như những giọt nước tong tong chảy vào ngực tôi.

“Cậu chẳng viết về chúng tớ gì cả.”

“Có lẽ nào cậu thấy xấu hổ vì đã có thời quá khứ đó?”

“Cậu, bây giờ như sống một cuộc đời khác với chúng tớ rồi.”

Mỗi khi tỉnh dậy sau một giấc ngủ trưa ngon lành, giọng nói của cô trăm lần như một lại biến thành nước đá và rơi từng giọt từ trên trần nhà, tong, tong, tong, xuống trán tôi. C.Ậ.U. C.H.Ẳ.N.G. V.I.Ế.T. V.Ề. C.H.Ú.N.G. T.Ớ. G.Ì. C.Ả. C.Ó. L.Ẽ. N.À.O. C.Ậ.U. T.H.Ấ.Y. X.Ấ.U. H.Ổ. V.Ì. Đ.Ã. C.Ó. T.H.Ờ.I. Q.U.Á. K.H.Ứ. Đ.Ó. C.Ậ.U. B.Â.Y. G.I.Ờ. N.H.Ư. S.Ố.N.G. M.Ộ.T. C.U.Ộ.C. Đ.Ờ.I. K.H.Á.C. V.Ớ.I. C.H.Ú.N.G. T.Ớ. R.Ồ.I.

Anh cả đến thăm, nhìn chăm chăm vào một mẩu giấy trắng. Trên đó viết tên những công ty chúng tôi có thể vào làm sau khi hoàn thành khóa đào tạo. Sau một lúc lâu nhìn trân trối tên những công ty ấy, anh cả khoanh một vòng tròn vào cái tên Công ty cổ phần Điện tử Dongnam.

“Ít ra thì ở công ty điện tử công việc cũng sạch sẽ.”

Khi anh cả đưa cho tôi mẩu giấy đã được anh khoanh tròn đó, tôi, mười sáu tuổi, ngước mắt nhìn anh.

“Em nghe nói em không đủ tuổi nên sẽ phải kê khai giấy tờ bằng tên người khác.”

“Em bao nhiêu tuổi?”

“Mười sáu.”

Mười sáu, anh cả nhắc lại, vẻ mặt trở nên ủ rũ.

“Đừng lo. Anh sẽ xử lý việc này.”

Anh cả nhổm dậy khỏi cái ghế ở quầy bán đồ ăn nhanh, lấy tay phủi phủi quần áo.

Trong số những học viên ở trung tâm, có khoảng hơn hai mươi người đã chọn Công ty cổ phần Điện tử Dongnam. Đi từ không có bất kỳ mối liên kết nào, rồi cùng được đào tạo và cùng rời đến một nơi để làm việc, giữa chúng tôi đã nảy sinh một cảm giác thân thuộc. Nhóm hai mươi mấy người chúng tôi ngồi quây quần bên nhau, nghĩ về Công ty cổ phần Điện tử Dongnam. Đó là nơi như thế nào, ở đó rồi sẽ xảy ra những chuyện gì.

Hôm chúng tôi rời khỏi Trung tâm Đào tạo Việc làm, thầy Kim đã viết một bài thơ lên tấm bảng đen trong giảng đường. Đẹp biết bao, bóng lưng của người biết rõ khi nào nên ra đi. Mái tóc xoăn của thầy. Thầy nắm viên phấn bằng bàn tay phải, tay trái đỡ lấy khuỷu tay phải. Một bài thơ buồn làm sao. Chị họ nhòe nhoẹt nước mắt. Thầy Kim đọc bài thơ cho chúng tôi nghe và chào tạm biệt. Các em là niềm hy vọng của nền công nghiệp nước nhà... Mái tóc xoăn, cuối cùng cái từ “công nghiệp” cũng buông ra từ miệng thầy. Niềm hy vọng của nền công nghiệp nước nhà. Giờ đây các em sẽ rời khỏi nơi này và bắt đầu làm việc kiếm sống. Chỗ làm việc của các em sẽ là nền móng cuộc đời các em... Tuy chỉ sống bên nhau chừng một tháng, nhưng các học viên chúng tôi vẫn viết tên mình và tên các công ty mình sẽ đến làm việc rồi trao đổi cho nhau. Chúng tôi chia tay nhau. Thầm nhắc lại trong lòng, Đẹp biết bao, bóng lưng của người biết rõ khi nào nên ra đi.

Công ty cổ phần Điện tử Dongnam nằm trong Khu Liên hiệp Công nghiệp Guro số 1.

Chúng tôi, hơn hai mươi học viên được phân về Công ty cổ phần Điện tử Dongnam, giờ bước chân từ cổng khu công nghiệp vào hẳn bên trong khu công nghiệp. Sau khi được phân vào công ty, chúng tôi được nghỉ phép một tuần. Anh cả dẫn chị họ và tôi tới căn phòng anh thuê trong khu nhà riêng của Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3, gần ga tàu điện ngầm.

Ngôi nhà ấy vẫn còn ở đó chứ? Ngôi nhà tôi chưa từng quay trở lại kể từ khi rời đi. Các căn phòng trong ngôi nhà đó. Không chỉ ngôi nhà đó, không chỉ căn phòng đó, mà thậm chí cả khu vực quanh đó tôi cũng không một lần quay trở lại, nhưng nó vẫn sống động như một bức ảnh được bảo quản cẩn thận, hiển hiện rõ rệt trong tâm trí tôi, căn phòng trong ngôi nhà đó.

Đường tàu hỏa quốc gia hướng Suwon sau khi đi qua ga tàu điện ngầm của khu ấy sẽ chạy vào tỉnh Gyeonggi. Nếu đến Suwon bằng tàu điện ngầm thì ga tàu điện ngầm đó chính là ga cuối cùng của Seoul. Sáu năm trước tôi đã viết thế này. Rằng ga tàu điện ngầm nơi các chuyến tàu hỏa hướng Suwon đi qua là nơi bắt đầu của khu ấy. Rằng từ ga tàu điện ngầm, con đường rẽ thành ba ngả. Rằng mặc dù con đường rẽ thành ba ngả nhưng có đi theo ngả nào, nó cũng sẽ đưa bạn đến với khu công nghiệp. Rằng duy nhất chỉ có con đường bên trái đi qua ngôi nhà đó là còn rẽ vào một con hẻm nằm giữa hiệu ảnh và quán trà Đồng Lúa Mạch, và nằm hai bên con hẻm là nhiều ngôi nhà khác. Rằng tuy vậy, khi rời khỏi con hẻm nằm giữa các ngôi nhà và băng qua cầu đi bộ dẫn tới chợ thì ở phía cuối chợ, sẽ lại là khu công nghiệp. Ngôi nhà gồm ba mươi bảy phòng, những căn phòng nằm trong lòng một mê cung. Căn nhà gạch đỏ ba tầng, nơi mà sau khi leo lên cầu thang bước hết hành lang ngoằn ngoèo đâm sâu vào trong góc, tưởng chừng như đã cùng đường thì hóa ra vẫn còn thêm một phòng nữa, nối sát với một căn bếp nhỏ.

“Đến rồi đây.”

Anh cả dẫn chị họ và tôi đi qua cánh cổng để mở. Đến rồi đây - giọng anh cả giờ đây chảy vào tai tôi, y hệt như hồi đó. Kia rồi. Một trong số ba mươi bảy phòng, căn phòng hiu quạnh của chúng tôi. Ngôi nhà bị chặn trước chặn sau bởi những ngôi nhà khác cũng nhiều phòng chẳng kém, nhưng chỉ cần mở cửa sổ là chúng tôi có thể nhìn thấy cơ man nào là người đang túa ra từ ga tàu điện ngầm. Con hẻm hoặc cầu đi bộ dẫn tới hàng tạp hóa nhỏ hay cổng vào khu chợ lúc nào cũng đông nghịt người, nhưng chẳng hiểu tại sao, cả hồi đó lẫn bây giờ, bất cứ khi nào nghĩ về căn phòng đó, suy nghĩ đầu tiên nảy ra trong đầu tôi luôn là nó quá sức tách biệt, quá cô đơn, chúng tôi, đã sống ở đó đơn độc và hiu quạnh.

Tôi lại viết tiếp. Rằng cách ba mét kể từ cầu thang dẫn lên tầng hai, nhìn từ trên xuống sẽ thấy nằm giữa sân phủ xi măng có một cái vòi nước cắm trực tiếp xuống mặt đất. Bên trái cầu thang là hai cánh cửa gỗ màu vàng. Rằng ô kính của hai cánh của gỗ ấy ken đặc bụi. Rằng, được viết bằng sơn trắng bên dưới lớp bụi đó là hai chữ Nam và Nữ. Rằng mỗi sáng, mọi người trong nhà sẽ qua lại quanh cái vòi nước, lóng ngóng trước mặt nhau, làm vẻ như thể mỗi người đang ở đó chờ một việc nào đấy khác. Rằng đây là khoảng thời gian duy nhất họ có thể nhìn mặt nhau. Họ thậm chí còn không cả giả bộ mỉm cười. Rằng sau cánh cửa thứ hai bên phải cầu thang... là nơi chị Hee Jae sống, một mình.

Hee Jae... cái tên đó, cuối cùng cũng bật ra. Chúng tôi, cùng với chị Hee Jae, tạo thành một bức tranh sinh hoạt của nguồn lao động chính khu công nghiệp những năm cuối thời Duy tân. Họ của chị ấy là gì nhỉ. Tôi đang xem một bộ sưu tập các bức tranh sinh hoạt của Kim Hong Do. Thật thần kỳ biết bao khi Kim Hong Do chỉ cần ngồi hướng ra đường, bến phà, trường làng, quán rượu hay bãi đấu vật, khu giặt giũ bên bờ nước, rồi nhấc cây cọ vẽ lên là những con người của thời ấy được khắc họa trên các bức tranh của ông còn chân thực hơn cả ngoài đời. Sao người ta có thể đạt đến trình độ nghệ thuật như thế nhỉ, không ai là không vỗ tay ca ngợi ông. Không biết ông sẽ phác họa chân dung chị Hee Jae như thế nào?

Các nhân vật trong tranh sinh hoạt hầu hết đều được khắc họa qua dáng dấp cử chỉ, nhưng chị Hee Jae sẽ được khắc họa bằng một nụ cười mơ hồ. Tôi nghĩ đến những bức tranh sinh hoạt từ thời Goguryeo xa xưa. Những bức tranh trên vách mộ vẽ cảnh săn bắn, chiến đấu, nhảy múa, đấu vật, nhào lộn. Và cảnh những máy xay lúa, những cửa hàng thịt, những chuồng ngựa, chuồng bò. Chúng tôi, chị Hee Jae, không thể được đặt vào trong một bầu không khí hoạt động sôi nổi và những nét cọ đầy uy lực. Chúng tôi, chị Hee Jae, đứng trước băng chuyền chuyển động liên tục, hoặc trước cây kim máy khâu luôn được xâu chỉ sẵn, đôi mắt chúng tôi mệt mỏi, không bao giờ tròn xoe hay mở to, không có đời sống tinh thần tràn ngập niềm vui, tiếng cười hay dạt dào những cảm xúc, chúng tôi tồn tại như những cái bóng nhợt nhạt, họa hoằn lắm mới có cơ hội tắm nắng trên mái nhà vào giờ nghỉ trưa. Theo dòng lịch sử thời trang, chúng tôi sẽ mặc bộ đồ lao động màu xanh dương nhăn nhúm sau lưng.

Không thể chịu đựng nổi, tôi đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

Xem này, tôi đang bỏ chạy. Tôi tóm lấy chính mình đang chạy. Ngồi xuống đi, ngươi không trốn chạy thêm được nữa đâu. Dù là hồi đó hay bây giờ, hay đến bất cứ khi nào. Ngồi xuống đi.

Giữa những ngày cô độc trong bức tranh sinh hoạt ấy, hình ảnh thường được tôi chật vật khơi dậy trong tâm trí mình chính là những con chim trong cuốn sách ảnh chị họ đã cho tôi xem vào cái đêm lên thành phố, dưới bầu trời đêm xa xăm, những con chim đang say ngủ, mặt hướng lên các vì sao, cao vời và đẹp đẽ. Tôi đã cố sống qua quãng thời gian trong bức tranh sinh hoạt bằng cách nỗ lực hết sức tự hứa với lòng mình rằng, một ngày nào đó, tôi sẽ đi để tận mắt nhìn thấy những con chim ấy. Nhiều năm tháng sau này, ngay cả khi cô đơn giữa những mệt mỏi của việc sống qua ngày và sự thiếu vắng những mối liên hệ với con người, tôi vẫn không bao giờ từ bỏ suy nghĩ rằng một ngày nào đó, tôi sẽ đi để được tận mắt nhìn thấy những con chim trong cuốn sách ảnh của chị họ đêm hôm đó, những con cò bạch. Trong rừng, trong khu rừng đã được phủ tấm màn đêm, đàn cò bạch tựa vào nhau san sát, trùm giấc ngủ lên khắp khu rừng một cách tuyệt đẹp, như thể chúng đã tha thứ cho hết thảy mọi sự trên đời. Một ngày nào đó, với cánh tay rung rung trên bệ cửa sổ toa tàu, tôi sẽ vượt sang phía bên kia ngọn núi đang chặn ngang trước mắt - càng vào những ngày tháng buồn bã và cô độc tôi lại càng thầm nhủ với lòng mình như thế, không để bất kỳ ai hay.

Mười sáu năm đã qua kể từ lời hứa đó.

Tôi vẫn chưa thể thực hiện hành trình đến ngắm nhìn đàn chim ấy. Không phải tôi đã quên. Ngược lại là đằng khác... mỗi một năm qua đi, những con cò bạch hiện lên càng rực rỡ hơn trong trái tim tôi và lại càng có thêm nhiều ngày tôi khắc cốt ghi tâm lời hứa đó. Ngay cả khi đang xoa bóp đôi bàn chân mỏi mệt của mình, tôi cũng sẽ nghĩ đến khu rừng tôi vẫn chưa ghé thăm và đàn cò bạch say ngủ với khuôn mặt hướng lên các vì sao, và như thế, bất cứ điều gì, từ sự kiệt sức mà cơn mệt mỏi mang lại hay cả những niềm vui hiếm hoi tìm đến với tôi cũng đều có thể trở nên yên ả. Ngay cả những bất hạnh đắng cay và nỗi cô độc như mưa rét rơi từ ngày này sang ngày khác - chẳng hiểu sao tôi cũng thấy chỉ còn là phù du, và sức mạnh kia lại giúp tôi đón chào ngày mới và tiếp tục sống.

Nhưng bây giờ, cái tên này, chị Hee Jae - có phải đàn cò bạch cũng đã bay vào trong nỗi buồn xa xăm do thiếu vắng chị hồi ấy; và cũng có phải ngay từ hồi ấy, tôi đã kịp khắc cốt ghi tâm lời hứa một ngày nào đó sẽ đến thăm khu rừng?

Tôi, mười sáu tuổi, bước vào trong căn phòng hiu quạnh và mở cửa sổ. Mắt tôi mở to tròn xoe. Có phải con tàu vừa đến đúng lúc tôi mở cửa? Cửa sổ, to cỡ một tấm vải bọc, trông ra ga tàu điện ngầm qua bãi đất trống, và một dòng chảy những người chỉ còn nhìn rõ mái đầu, nhấp nhô tuôn trào ra ngoài. Đến tận khi mọi người leo lên cầu thang ga tàu điện ngầm và ùa ra trước ngã ba đường như một cơn thủy triều đang dâng, cũng chẳng thể nhìn thấy gì khác ngoài những mái đầu của họ. Tuy nhiên, trong vòng chưa đầy năm phút, dòng người đã biến đâu hết và ngã ba đường vắng tanh. Rất nhiều những con người đó, họ đã đi đâu vậy? Tôi vừa lắng nghe tiếng chị họ mở cánh cửa sổ nhỏ trong bếp vừa đứng nhìn dòng người đông nghịt bốc hơi sạch sẽ chỉ sau năm phút, cứ như thể chỉ là một giấc mơ. Chị họ và tôi, mười sáu tuổi, quét dọn lau chùi căn phòng hiu quạnh. Chúng tôi quét hết những dấu vết người trọ cũ để lại cho vào trong thùng rác, nhặt viên gạch đỏ có vẻ như từng được dùng để đôn cái tủ chạn, cùng những mẩu giấy ăn rải rác trên gác mái, và đem những cái bếp dầu cũ bị vứt xó ra ngoài.

Anh cả đặt một ít tiền vào bàn tay mười chín tuổi của chị họ.

“Hỏi bà chủ nhà đường đến chợ rồi đi mua những thứ cần thiết về nấu cơm ăn.”

Sau khi anh cả đi, chị họ và tôi nằm sấp trên sàn viết lên một tờ giấy trắng những thứ cần thiết để nấu cơm ăn như lời anh cả nói. Một cái nồi, một cái lọc, một bát để vo gạo, ba bát nhỏ, ba bộ thìa đũa, năm đĩa, một bếp dầu, ba bát ăn cơm, ba bát đựng canh... Chị họ và tôi men theo con hẻm đến chợ, nghe nói nằm ở phía bên kia cầu vượt, và mua những đồ dùng trong danh sách. Đồ đạc của anh cả đã được chuyển từ phòng trực đêm ở Ủy ban phường Yongmun tới căn phòng hiu quạnh của chúng tôi. Một cái bàn và một cái ghế. Bên trong va li của anh là Tổng tập Sáu Bộ Luật Chính và các sách về luật hình sự. Mở cái túi nhỏ ra thì thấy đống quần áo lót cần mang đi giặt của anh cả được vo tròn nằm trong đó. Sau khi nhìn một lượt quanh phòng và bếp, anh cả rời nhà lần nữa rồi quay trở lại mang theo một bao gạo, một cái chạn bát nhỏ và một tủ quần áo bằng nhựa vinyl. Anh nối các thanh đỡ kim loại để dựng tủ quần áo cạnh bàn và bảo chúng tôi treo quần áo trong túi lên. Chúng tôi lại rời nhà thêm lần nữa để mua bộ chăn đệm. Anh cả đi chợ theo đúng cái kiểu anh đã băng qua sân thể thao để rời Trung tâm Đào tạo Việc làm, vừa đi mắt vừa dán xuống đất. Thỉnh thoảng, một tiếng thở dài, phù, lại buông ra khỏi miệng anh. Chúng tôi mua đệm trải sàn, chăn vải sợi acrylic và ba cái gối, rồi chia mỗi người cầm một cái. Anh cả chỉ nói khi cần và thậm chí còn chẳng mỉm cười. Tối nay ra ngoài ăn nhé. Anh dẫn chị họ và tôi ra con ngõ bên ngoài căn phòng hiu quạnh và đãi chúng tôi món sườn lợn nướng. Anh không ăn. Anh nhìn chị họ và tôi ăn sườn lợn nướng với vẻ mặt vừa như giận dữ tột độ vừa như không còn chút sức lực gì.

Tuổi tác không phải lúc nào cũng tăng theo chuỗi số tuần tự. Người ta có thể một ngày nào đó biến từ mười sáu sang ba mươi hai tuổi. Chính vào cái ngày đó ở nhà hàng đó, tôi, mười sáu tuổi, đã đột ngột thành ba mươi, hay ba mươi hai tuổi. Vào cái ngày tôi nhìn anh cả ngồi rã rời trong khói sườn nướng, đãi chị họ và tôi bữa sườn trong khi chính anh không ăn dù chỉ một miếng, tôi tin rằng tôi đã ba mươi hai, đúng bằng tuổi của tôi bây giờ.

Trong kỳ nghỉ một tuần, chúng tôi dành năm ngày quay về quê. Đây là lần đầu tiên tôi từ Seoul quay trở về quê. Vì chị họ và tôi chỉ biết mỗi đường đi lối lại loanh quanh giữa trung tâm đào tạo và căn phòng hiu quạnh nên anh cả đã đi cùng mua vé cho chúng tôi và dẫn chúng tôi vào chỗ ngồi, mua cho chúng tôi một ôm bánh và nước ngọt để ăn trên tàu.

Bây giờ, bên ngoài những con chữ, tôi cảm thấy một nỗi đau nhức nhối trong tim.

Hồi đó, chuyện ăn uống là cả một vấn đề lớn, thế mà anh cả, vào hồi đó, không ngừng mua đồ ăn cho chúng tôi. Ở nhà hàng đối diện Ủy ban phường, anh đãi chúng tôi món canh giá đỗ; ở quầy bán đồ ăn nhanh của Trung tâm Đào tạo Việc làm, anh đãi chúng tôi bánh ngọt và sữa; còn trước căn nhà chúng tôi thuê trọ, anh đãi chúng tôi món sườn lợn nướng... Anh mới chỉ hai mươi ba tuổi. Một chàng thanh niên luôn tất bật, ban ngày làm việc ở Ủy ban phường, buổi tối đi học. Chị họ lên tàu trước, anh cả đặt một ít tiền vào tay cô em gái mười sáu tuổi của anh. Bảo, Em về nhà mua một tút thuốc lá cho bố, nửa lạng thịt, và quà bánh cho em trai.

Mẹ đang chuẩn bị mang hộp cơm trưa có đựng bát ăn cơm băng qua đường ray tàu hỏa đến cho bố. Lúc nhìn thấy tôi bước vào cổng, hộp cơm trưa rơi khỏi tay mẹ. Từ trong phòng nghe thấy tiếng chị, em trai đẩy cửa mở toang. Chị ơi! Chân trần chạy ra ngoài, em trai bảy tuổi bám lấy cánh tay chị mười sáu tuổi.

“Chị vừa đi đâu về thế?”

Mẹ giàn giụa nước mắt.

“Chị đừng đi nữa, nhé?”

Em trai nhảy phốc bám lên lưng chị.

“Xuống đi, đau lưng chị bây giờ.”

Em trai vẫn ngoan cố không chịu thôi.

“Từ giờ chị đừng đi đâu nữa, nhé?”

Em trai siết chặt vòng tay thơ bé quanh cổ chị. Mẹ nhặt hộp cơm trưa lên.

“Con đi rồi, thằng bé gào khóc thảm thiết, cứ hỏi con đi đâu. Lần này lại phải làm sao để dỗ nó đây?”

Tôi theo mẹ mang hộp cơm trưa cho bố, cõng theo em trai trên lưng.

“Sau khi con đi, ông ấy đóng cửa hàng mất ba ngày, cứ nằm lì trong phòng thôi.”

Bố ư? Dáng bố đứng thất thần trong bóng tối hôm đó hiện lên làm sống mũi tôi không khỏi cay cay. Nhưng bố không bộc lộ chút gì ra ngoài với tôi. Con đấy à, bố chỉ nói có thế. Nghe được câu này, nỗi day dứt trong tim tôi cũng vơi bớt. Buổi tối, bố trở về ngôi nhà ở trong làng. Mẹ đã đến nhà chị dâu mẹ ở thị trấn để làm giỗ bà ngoại. Tuy chẳng mấy khi nấu ăn nhưng bố nấu rất ngon. Mẹ bảo, đồ bố nấu ngon vì bố rất phóng tay, chẳng tiết kiệm gia vị gì hết.

“Hễ bố con mà vào bếp một lần là y như rằng hết sạch gia vị đủ dùng cho mười ngày. Dùng đến bằng ấy gia vị thì làm sao thức ăn ông ấy nấu lại có thể không ngon cơ chứ.”

Bố nhúng những dải thịt thái dài vào trong sốt gia vị màu đỏ được chế biến từ hành, tỏi, bột ớt, muối vừng, dầu vừng rồi bỏ lên vỉ nướng cho chúng tôi. Anh thứ giờ đang học sĩ quan còn anh ba đang ở trọ tại Jeonju. Như những con chim non, em gái, em trai và tôi nhai tem tép thịt lợn tẩm sốt gia vị bố nướng cho. Bố nói mai bố sẽ nấu mì tương đen cho tôi. Tôi vừa đáp, Được đấy ạ, bố liền nói tiếp, Mặt con hốc hác quá.

Anh ấy, người tôi đã gặp vào mười sáu năm sau, sẽ không biết được rằng mỗi khi anh làm cơm rang kim chi trong bếp của tôi, tôi lại nghĩ về bố hồi đó. Anh lấy một ít kim chi chua từ tủ lạnh ra, đặt lên thớt thái thành từng miếng nhỏ, rồi đun một cục bơ tan trên chảo nóng. Áp hai ngón tay lại, anh bảo, Có miếng thịt bò thái nhỏ cỡ này nữa thì tốt. Vừa lấy thịt bò ra khỏi ngăn đá, tôi vừa bật cười rúc rích sau lưng anh, đương rán thịt bò trên chảo, anh bèn dừng lại hỏi tôi cười gì vậy. Tôi trả lời, Cười thế thôi. Chỉ là em thấy hạnh phúc.

Chỉ khi nấu nướng, bố mới thôi nghĩ xem người khác nghĩ thế nào về bố.

Ngay khoảnh khắc này, viết văn khiến tôi hạnh phúc.

Chỉ khi nấu nướng, bố mới thôi nghĩ xem người khác nghĩ thế nào về bố, tôi viết, và cảm thấy hạnh phúc. Vì có lẽ tôi là người duy nhất trong gia đình có thể miêu tả bố thế này. Nếu phát hiện ra tôi viết về bố như thế, chắc mẹ sẽ quắc mắt lườm tôi. Bảo, Nếu nghe nói bố mày vào bếp nấu nướng, khéo người ta lại chẳng coi thường bố mày.

Tôi men theo con đường rất hẹp của lối sống gia đình tôi, một lối sống đậm chất thôn quê có thể thấy ở bất kỳ nơi đâu khắp đất nước này. Trên con đường ấy, tôi bắt gặp một cảm giác kỳ dị. Tôi không bao giờ nghĩ gia đình tôi nghèo khó. Tôi chưa từng cảm thấy chúng tôi sống dư dả, nhưng chúng tôi không hề nghèo. Càng tiến xa hơn trên con đường hẹp này, tôi càng bớt nghèo hơn. Vào các dịp lễ, mẹ luôn lấy ra các bộ quần áo mới đã chuẩn bị sẵn cho chúng tôi (rất nhiều đứa trẻ không được sắm quần áo mới vào dịp lễ tết); mua giày thể thao mới cho chúng tôi (nhiều đứa trẻ đi khắp nơi bằng giày cao su); không để tôi ra đồng (nhiều đứa trẻ phải phơi mặt đen sạm làm việc ngoài đồng), làm tất cả những gì có thể cho chúng tôi tiếp tục được học lên mỗi khi chúng tôi tốt nghiệp (rất nhiều đứa trẻ chỉ được học hết cấp một). Bởi vậy mà nhiều bà mẹ khác trong làng đôi khi vẫn bảo mẹ tôi là người hoang tàn một cách phi lý. Còn bảo rằng mẹ không biết thân biết phận. Thế nhưng, ngọn nguồn hạnh phúc của mẹ chính là nỗ lực chu cấp cho chúng tôi những thứ đó và mẹ không dễ gì từ bỏ nó. Tôi luôn là người gây ưu tư cho mẹ. Nhưng chuyện này chẳng phải lỗi của mẹ hay của tôi. Chỉ là khi tôi học xong cấp một và chuẩn bị tiếp tục học lên cấp hai thì cũng đúng lúc anh thứ sắp vào cấp ba, trong hoàn cảnh gia đình chỉ đủ tiền chi trả học phí cho một đứa con, tôi thành ra lỡ dở. Nhưng ngay cả khi đó, mẹ cũng vẫn để tôi đến trường. Bằng cách bán chiếc nhẫn duy nhất mẹ đeo trên tay. Khi tôi sắp lên cấp ba, đến lượt anh ba chuẩn bị thi đại học và em gái vào cấp hai. Anh cả suy tính mãi, cuối cùng tuyên bố rằng sẽ đưa tôi lên Seoul. Anh bảo, đằng nào chẳng bao lâu nữa những đứa em khác cũng sẽ lên Seoul học đại học, để tôi lên sớm sống cùng anh ổn định trước thì hơn... Mới hai mươi ba tuổi, anh cả đã biết cách làm thế nào để tránh cho nguồn hạnh phúc của mẹ sớm tan tành mây khói.

Suốt mấy ngày nghỉ, bất cứ khi nào có cơ hội, tôi, mười sáu tuổi, lại lởn vởn quanh cái giếng. Tì tay lên miệng giếng, tôi nhìn chằm chằm xuống lòng giếng. Cái giếng sâu, sâu hun hút, tôi không nhìn thấy cái cào đã chìm nghỉm dưới đáy nước. Tôi không thể rũ bỏ khỏi tâm trí lời chị họ đã nói, hẳn nước đã bị nhiễm bẩn rồi, nhưng tôi cũng không thể tự mình nói với bố rằng tôi đã ném cái cào xuống giếng, rằng cần phải hút cạn nước giếng ra.

Theo bản năng, em trai để ý đến mọi dấu hiệu báo trước chuyến quay lại thành phố sắp tới của tôi. Em trai bám theo từng bước chân của chị gái mười sáu tuổi. Để tìm mẹ đang ở trên ruộng núi, tôi dẫn cả em trai lên cùng. Vừa qua một trận mưa, ngọn núi tràn ngập mùi cây. Cây phỉ, cây thông, cây sồi, cây hạt dẻ. Đất vàng bám vào đế giày tôi.

Tôi lớn lên dưới chân ngọn núi này. Đối diện với những cánh đồng kia. Tôi trưởng thành giữa những cơn mưa mùa hè như trút nước và những trận tuyết mùa đông dài dặc. Ngay cả bây giờ, tôi vẫn chẳng thể nào hiểu được khi nghe ai đó nói rằng đối diện với thiên nhiên giúp tâm hồn người ta trở nên tự do và yên bình. Đối với tôi, thiên nhiên, xét ở một chừng mực nào đó, khiến người ta kiệt sức, và xét ở một chừng mực khác, khiến người ta sợ hãi. Tôi đã thấu hiểu thiên nhiên sâu sắc từ chính máu thịt dưới da. Khi tôi đào khoai tây, giun đất bò ra, còn khi tôi trèo lên cây hạt dẻ, sâu bướm châm chích. Những cây bụi chọc xước cánh tay tôi, nước suối trong thung lũng khiến tôi trượt chân. Tôi thích các hang động và các ngôi mộ, nhưng khi tôi vào trong động, bầy dơi bung cánh đầy hiểm ác, còn nếu tôi nằm quá lâu trên mộ, mặt trời thiêu đốt mặt tôi, đau rát. Dẫu vậy, tôi vẫn thích những lúc ở giữa thiên nhiên hơn là khi ở trên đường phố hay trong nhà. Bởi vì so với ở trong nhà, khi ở giữa thiên nhiên có nhiều thứ khiến trái tim tôi đập rộn rã hơn cả. So với ở nhà, ngoài thiên nhiên có nhiều thứ bị cấm đoán hơn. Ở chốn bị cấm đoán, những đau thương luôn cùng cảm giác mê say ngự trị. Khuỷu tay hay đầu gối có thể dần dạn dày với các vết thương nhưng không bao giờ chai lì với thiên nhiên. Bão táp và mưa lớn chỉ trong nháy mắt đã xói mòn những cánh đồng, mảnh ruộng bố mẹ tôi chăm bón, những trận tuyết dài dễ dàng bẻ răng rắc những cây cao lớn trong núi. Trong khoảnh khắc sức người trở nên bất lực. Mùi mục nát độc địa thấm đẫm trong cái vẻ dương dương tự đắc của thiên nhiên. Trước quang cảnh thiên nhiên hùng vĩ, tâm hồn tôi hoàn toàn không thể trở nên tự do và nỗi sợ hãi còn sót lại lôi tôi xuống khi tôi chỉ đang gắng sức phóng lên tìm sự an ủi. Thiên nhiên nhắc tôi nhớ rằng tôi là một con người. Rằng tôi là một con người yếu ớt đang đứng chống lại thiên nhiên đầy hiểm họa. Dẫu vậy, tôi vẫn thích đi bộ trên những con đường mòn hay giữa những vách đá dẫn tới ruộng ngô và thung lũng. Tôi sẽ không bao giờ biết lúc nào mình sẽ đụng phải rắn độc, nhưng cánh tay tôi vẫn nhớ cảm giác khoan khoái trên làn da khi ngọn gió thổi xuyên qua những cánh đồng vừng.

Tôi chìa lưng ra ngỏ ý muốn cõng em trai chân vẫn còn nhỏ, nhưng em lắc đầu. Em chỉ nhất định không chịu thả tay tôi ra. Dường như trong suy nghĩ của em, chỉ cần bám theo đến bất kỳ nơi nào thì em sẽ không bao giờ phải chia xa chị.

Mẹ đứng phía bên kia cơn gió. Mẹ đang gieo mầm hạt tiêu trên cánh đồng dưới chân ngọn núi thoai thoải. Thiên nhiên hẳn phải e sợ mẹ. Ngay cả khi cơn bão đêm phơi trần những gốc mạ non, trời vừa hửng, mẹ lại lôi lại nhấc từng gốc mạ dậy, lấy dây buộc để chúng đứng thẳng trở lại. Cho dù chúng có bốc mùi hôi thối mục rữa kinh khủng đến mức nào đi chăng nữa, mẹ vẫn bổ cái cào xới tung chúng lên, rồi phơi khô chúng làm phân bón. Cho dù mặt trời đổ xuống người mẹ chói chang đến thế nào chăng nữa, mẹ vẫn chịu đựng ánh nắng gay gắt, nhặt những hạt tiêu đã chín đỏ.

Hôm tôi lên đường quay lại thành phố, mẹ đưa em trai cứ nằng nặc không chịu rời tôi đến nhà bác. Ở đây một lát nhé, mẹ sẽ dẫn chị đến. Mẹ để em trai lại nhà bác rồi về tiễn tôi. Đi mau thôi. Tôi, mười sáu tuổi, xách túi hành lý đã được mẹ đóng gói cho, quay trở lại thành phố. Tôi ngoái nhìn về phía ngôi nhà của Chang, gượng gạo.

Có lẽ nguyên nhân khiến tôi hoang mang không phải vì việc đột ngột ra thành phố mà bởi thân phận của chúng tôi ở thành phố. Ở nông thôn, nơi nhiều giỗ chạp, chúng tôi là nhà có đồ ăn dư dả hơn bất kỳ gia đình nào khác, là nhà nằm chính giữa làng và có sân lớn nhất vùng, là nhà có nhiều hũ tương, nhiều gà, nhiều vịt, nhiều xe đạp nhất. Nhưng lên thành phố, chúng tôi thuộc tầng lớp thấp kém. Anh cả đã bị đặt vào giữa sự đối ngược này, và giờ thì tôi, mười sáu tuổi, cũng sắp bước chân vào giữa sự đối ngược ấy.

Nhà máy rộng mênh mông. Dường như có tới hơn một nghìn nhân viên. Nhìn từ cổng chính vào, tòa nhà được xây theo hình chữ ㅠ. Trong khu kiến trúc hình chữ ㅠ ấy, tòa nhà ba tầng lớn cỡ một ngôi trường là khu Ti Vi còn tòa nhà một tầng là khu Stereo. Những nhân công mới đến từ Trung tâm Đào tạo Việc làm được chia làm hai khu. Chị họ và tôi đứng thành một hàng để tránh bị tách nhau ra. Trước khi chúng tôi được phân vị trí công việc, người quản lý vận hành tuyên bố rằng trưởng phòng hành chính sẽ có lời chào mừng. Trưởng phòng hành chính có dáng người bệ vệ, sau màn chào mừng còn nói thêm rằng chúng tôi không được phép gia nhập Công đoàn lao động. Ông ta còn nói rằng nếu có đồng nghiệp nào gia nhập công đoàn chúng tôi cũng phải báo với ông ta. Công đoàn? Tôi chưa bao giờ nghe thấy từ này nhưng có lẽ bởi khẩu khí của ông ta mà trong tôi dấy lên cảm giác sợ hãi. Đó là chỗ làm gì mà chúng tôi không được đăng ký và nếu có người đăng ký cũng phải báo lại cho ông ta?

Như đã hy vọng, chị họ và tôi ở cùng nhau, cả hai đều được phân đến khu Stereo. Ở khu Stereo có ba dây chuyền sản xuất. Dây chuyền A, dây chuyền B, dây chuyền C. Và dây chuyền Chuẩn bị. Chị họ và tôi, quyết tâm không để bị chia vào hai dây chuyền khác nhau, lại nắm tay đứng sát cánh bên nhau. Chúng tôi cùng được phân vào dây chuyền A. Ngay cả khi chúng tôi đứng nắm tay nhau, băng chuyền vẫn quay không ngừng. Tôi được phân vào vị trí số 1 trên dây chuyền A. Chị họ ở số 2. Quản đốc ngồi cạnh ghế của tôi, hướng dẫn những nhiệm vụ mà vị trí số 1 cần phải thực hiện. Công việc của tôi là lấy các tấm bảo vệ phần lõi của dàn stereo từ dây chuyền Chuẩn bị và lắp bảy cái đinh ốc giữ cố định lớp vỏ nhựa PVC bằng đầu vặn dùng khí nén. Vì mỗi lỗ yêu cầu một cái đinh ốc kích cỡ riêng nên tôi phải ghi nhớ vị trí lắp của từng cái đinh ốc một. Mỗi lần đinh ốc được lắp vào, tôi lại giật mình bởi luồng gió phụt ra từ đầu vặn dùng khí nén, khiến cho tốc độ làm việc của tôi vốn đã chậm sẵn lại càng thêm chậm. Chỉ khi tôi đã kết thúc phần việc ở số 1 thì theo băng chuyền, số 2 mới có thể làm phần việc của mình. Tôi và chị họ tôi ở số 2 cách nhau tầm hai mét. Quản đốc nói tôi phải điều chỉnh nhịp độ của mình sao cho các tấm nhựa đã được cố định hết đinh ốc sẽ liên tục trôi không ngừng nghỉ qua khoảng cách này. Hôm đầu tiên, tôi đã quá chú tâm cố gắng duy trì nhịp độ và bỏ đinh ốc vào đúng chỗ đến nỗi thậm chí còn chẳng nghe thấy tiếng chuông báo hết giờ làm. Vì đứa công nhân học việc là tôi đây làm việc quá chậm chạp và thường xuyên bỏ đinh ốc vào nhầm vị trí, nên một trong những công nhân lành nghề thuộc dây chuyền có nhiệm vụ kết nối các bộ phận khác với những đinh ốc tôi lắp đã phải liên tục mang lại những tấm nhựa tôi làm trả cho tôi, chỉ ra chỗ lắp đinh ốc sai. Quản đốc bực mình, thường xuyên đứng ngay sau tôi. Cảm nhận được ánh mắt giám sát của ông ta sau lưng, tay chân tôi càng trở nên rề rà hơn nữa. Sốt ruột, có khi quản đốc còn giằng cái đầu vặn dùng khí nén ra khỏi tay tôi rồi tự mình lắp đinh ốc vào, hoặc mang tấm nhựa từ dây chuyền Chuẩn bị chồng đống lên bên cạnh tôi, nhưng hôm đó, số dàn stereo được khu Kiểm tra duyệt ít hơn ngày thường phải trên mười bộ. Vì sản lượng của chúng tôi ít hơn dây chuyền B và dây chuyền C nên đến cuối ngày, nhóm dây chuyền A chúng tôi bị quản lý vận hành khiển trách một hồi.

Một bức thư được chuyển đến căn phòng hiu quạnh của chúng tôi. Thư của Chang gửi từ quê. Khi thấy tên người gửi là Chang, mặt tôi thoắt đã đỏ bừng. Chang là cậu bạn sống ở ngôi nhà cuối con đường mới lát trong làng chúng tôi. Bên ngoài cổng nhà Chang, mỗi mùa lại có các loài hoa khác nhau đua nở. Hoa đầu xuân, hoa đỗ quyên, hoa phấn, hoa bướm. Chang viết:

Tớ nghe em gái cậu bảo cậu đã chuyển tới Seoul. Đã hơn hai tháng rồi, và cậu cũng đã về thăm nhà một lần. Tớ chỉ nghĩ không hiểu sao chẳng thấy cậu đâu chứ chẳng ngờ là cậu đã lên Seoul. Giá cậu báo cho tớ biết một lời, anh Ik Su và tớ đã sắp xếp tổ chức một bữa tiệc chia tay rồi, tiếc thật. Hẳn là cậu sẽ ngạc nhiên lắm khi bất ngờ nhận được thư tớ. Tớ đã nhờ anh Ik Su tới nhà cậu hỏi địa chỉ của cậu. Mẹ cậu ghét tớ nhưng bác lại thích anh Ik Su mà. Và vì cậu và Ik Su là họ hàng với nhau nên tớ đoán bác sẽ cho anh ấy địa chỉ của cậu thôi. Tớ hy vọng sau này chúng ta có thể trao đổi thư từ qua lại. Chuyện ngày xưa đều là chuyện đã qua cả rồi, tớ mong từ giờ trở đi chúng ta vẫn có thể làm bạn tốt của nhau.

Tôi, mười sáu tuổi, hạnh phúc khi nhận được thư Chang đến nỗi đứng ngồi không yên. Chuyện đã qua mà Chang nhắc đến trong thư là chuyện thế này. Chang và tôi là bạn chơi đồ hàng từ nhỏ, nhưng đến lúc lên cấp hai, cứ mỗi lần gặp nhau là mặt chúng tôi lại vô duyên vô cớ đỏ bừng. Mẹ không thích tôi đánh bạn với Chang. Tôi không biết tại sao lại thế, nhưng vì mẹ không tán thành, tôi càng quyến luyến Chang hơn. Biết mẹ tôi không ưa mình, Chang thậm chí còn không đến nhà lạy chúc Tết bố mẹ tôi. Tôi có thể đến nhà Chang, nhưng Chang không bao giờ đến nhà tôi. Một tối, trên đường về nhà, tôi tình cờ gặp Chang. Chang đang đi xe đạp còn tôi đi bộ. Chang xuống xe, buộc cặp sách của tôi vào sau xe rồi chúng tôi cùng nhau đi bộ. Chang dừng xe lại trên cầu, nơi những ánh đèn trong làng bắt đầu lọt vào tầm mắt, nói, Đứng đây nói chuyện một lát đi. Bảo nói chuyện một lát, nhưng Chang lại lặng thinh trong bóng tối. Những vì sao nhấp nháy trên bầu trời. Tôi bất chợt nghĩ rằng ánh sao có màu xanh.

“Cậu có biết tại sao mẹ cậu ghét tớ không?”

Giọng Chang rầu rĩ.

“Không.”

“Đó là vì...”

Chang định nói gì đó nhưng rồi dừng lại. Cậu im lặng rồi lại bắt đầu.

“Đó là vì bố tớ.”

“Bố cậu làm sao?”

“Bố tớ vẫn còn sống.”

Tôi quay qua nhìn Chang trong bóng tối. Màn đêm dày đặc, tôi không thể nhìn ra biểu cảm trên mặt Chang. Chang chỉ sống cùng mẹ. Tôi chưa từng nghe nói gì về bố cậu nhưng đoán rằng ông hẳn đã qua đời. Vì khi người ta qua đời, người ta mới không thể chung sống cùng nhau.

“Bố cậu ở đâu?”

Chang trả lời, tỉnh Gyeongsang. Tỉnh Gyeongsang ư? Gyeongsang là ở đâu nhỉ?

“Tỉnh Gyeongsang ở đâu?”

“Chuyện đó tớ cũng không biết. Mẹ chẳng chịu nói với tớ. Mẹ chỉ bảo ở Gyeongsang thôi.”

“Sao bố cậu không sống cùng mẹ con cậu?”

Chang không nói gì. Tôi cũng không nói gì. Khi sự im lặng bắt đầu khơi dậy cảm giác gượng gạo, Chang lại mở lời.

“Bố không sống cùng mẹ con tớ được.”

“Sao lại không?”

“Bố tớ mắc phải một căn bệnh khiến bố không thể sống chung với mẹ con tớ.”

Bệnh? Tôi càng lúc càng bối rối hơn nên ngồi lặng thinh. Đột nhiên, tôi nhớ ra mẹ có lần từng nói không tán thành tình bạn giữa tôi và Chang vì đó là căn bệnh di truyền. Chang lôi từ trong túi quần ra một cái phong bì trắng.

“Cậu giữ cái này hộ tớ được không?”

“Cái gì vậy?”

“Thư bố gửi cho tớ... Dạo này kỳ lắm. Tớ cứ nghĩ mãi về bố, không thể tập trung học hành được. Cứ thế này có khi tớ trượt kỳ thi đầu vào cấp ba mất. Cậu giữ nó hộ tớ, bao giờ tớ vào cấp ba rồi thì trả lại tớ được không?”

“...”

“Mẹ tớ đã hứa rồi. Nếu tớ đỗ cấp ba, mẹ sẽ cho tớ biết bố đang ở đâu và sẽ cho tớ tiền để đến gặp bố.”

Khi tôi chìa tay ra đón lá thư, Chang lại nói.

“Cậu phải giữ cẩn thận nhé. Không được để mất đâu đấy. Nó rất quan trọng với tớ.”

Tôi gật đầu.

“Tớ đọc được không?”

Chang nói được. Chúng tôi lại chậm rãi đi bộ về làng. Mẹ đang đợi tôi cạnh con đường mới lát và khi nhìn thấy tôi đang đi bộ cùng Chang, mẹ vồ lấy tay tôi, cứ như thể Chang không hiện diện ở đó vậy. Khi chúng tôi về đến nhà, mẹ bèn truy hỏi về Chang, hỏi xem chúng tôi đã bắt đầu đi bộ cùng nhau từ chỗ nào.

“Bọn con gặp nhau trên cầu.”

“Hai đứa hẹn gặp nhau ở đấy hả?”

“Không, con đã bảo là bọn con tình cờ gặp nhau thôi mà. Lúc đấy cậu ấy đang đạp xe còn con đang đi bộ về nhà.”

Mẹ thở dài nói, Đừng chơi với Chang nữa. Sao tự dưng mẹ lại thế... Lúc mẹ chộp lấy tay tôi lôi đi liệu cậu ấy đã xấu hổ đến thế nào chứ. Tôi thấy áy náy và buồn thay cho Chang. Thấy tôi không trả lời, mẹ cao giọng, Đồ cứng đầu cứng cổ! Thế nhưng tôi, mười sáu tuổi, vẫn kiên quyết không trả lời đến cùng.

Đến tối muộn hôm đó, tôi mở lá thư Chang đã đưa. Cậu ấy hẳn đã để nó trong túi từ rất lâu nên lá thư mới nhàu nhĩ thế này. Tôi thấy những vết lấm trên giấy thật ấm áp, thầm nghĩ hẳn chúng đều từ tay Chang mà ra. Trên tờ giấy cũ kỹ là những dòng chữ được viết đã từ lâu và những vệt nước mắt không biết là của người viết thư hay người đọc thư. Những dấu lem khiến cho bức thư trở nên khó hiểu, chỉ trừ một câu. Đó là câu, Hãy cố gắng kiếm thật nhiều tiền để cùng sống hạnh phúc bên nhau. Tôi gấp thư lại, kẹp nó vào giữa những trang sách Những nỗi đau của chàng Werther rồi đặt cuốn sách vào trong ngăn tủ cuối cùng. Không biết gì về lá thư kẹp bên trong, em gái tôi đem cho bạn mượn cuốn sách và người bạn kia đã đánh mất nó. Từ sau khi bức thư bị mất, mỗi lần tình cờ gặp Chang trên đường tôi lại giật thót. Giọng Chang bám theo tôi khắp nơi, dặn tôi hãy giữ bức thư cẩn thận, đừng làm mất nó, bảo tôi rằng nó là vật quan trọng đối với cậu. Ngay cả sau kỳ thi vào cấp ba, tôi vẫn tránh mặt Chang, rồi cuối cùng, một tối ở đường ray tàu hỏa, tôi thú nhận với cậu tôi đã làm mất lá thư. Tôi vừa nói xong, Chang đã sải chân bước đi, bỏ mặc tôi ở đường ray. Cậu ấy sẽ quay lại thôi, tôi nghĩ, nhưng Chang không quay lại. Mọi chuyện giữa chúng tôi dần trở nên khó xử và ngay cả khi tình cờ gặp nhau trên con đường mới lát, chúng tôi cũng nhìn đi chỗ khác. Chính giữa hoàn cảnh đó, tôi chuyển lên thành phố.

Trong bức tranh sinh hoạt, cái đầu vặn dùng khí nén được treo trên không trung trước mặt tôi. Sau khi cầm con đinh ốc sẽ được gắn vào tấm nhựa PVC bằng tay trái, tôi kéo cái đầu vặn dùng khí nén và ấn xuống, con đinh ốc cắm vào kèm theo tiếng hơi gió phì ra, xììììììììììì. Chị họ, ở số 2, cũng phải gắn mười mấy đinh ốc nữa. Khác biệt duy nhất là cái đầu vặn dùng khí nén của tôi được treo lơ lửng trước mặt trong khi cái của chị họ được treo ở bên cạnh. Nói cách khác, tôi gắn đinh ốc vào chính giữa còn chị họ gắn đinh ốc vào mặt trước. Ban đầu, chị họ mím chặt môi và chỉ nhìn chằm chằm xuống băng chuyền. Chị họ không vui, vì chị cảm thấy công việc kéo cái đầu vặn dùng khí nén treo trên không trung xuống rồi gắn đinh ốc vào thật tầm thường.

“Chị thà đi hàn còn hơn. Cái này là việc của cánh đàn ông còn gì.”

Tôi, mười sáu tuổi, không trả lời. Vì tôi cũng căm ghét khói hàn chẳng kém. Khi chị họ và tôi trở thành công nhân lành nghề, tên của chúng tôi biến mất. Tôi là số 1 trên dây chuyền A khu Stereo, còn chị họ được gọi là số 2. Quản đốc hét lớn.

“Số 1 và số 2, các cô đang làm gì đấy hả? Các cô đang làm chậm tiến độ kia kìa.”

Dẫu không bị gọi là số 1, tôi cũng chẳng có tên. Cái tên tôi đã được đặt và gọi suốt mười sáu năm qua không thể theo tôi vào công ty, vì độ tuổi mười sáu khiến tôi không đủ tư cách làm nhân viên ở Công ty cổ phần Điện tử Dongnam. Theo quy định về công nhân của công ty cổ phần Điện tử Dongnam, mười sáu tuổi là không hợp lệ. Tôi không biết anh cả xoay xở ra sao, nhưng bằng cách nào đó, anh đã làm và mang đến cho tôi giấy tờ điền tên của một cô Lee Yeon Mi mười tám tuổi, vậy nên ở công ty, cho dù có không bị gọi là Số 1, tôi cũng là Lee Yeon Mi. Cô Lee Yeon Mi! Nếu có ai gọi như vậy tôi thường không nhận ra họ đang gọi mình và không trả lời ngay. Chỉ khi chị họ chọc chọc vào sườn tôi thì tôi mới ngẩng đầu lên, kèm theo một tiếng V-vâng chậm chạp.

Cho dù nó được treo lơ lửng hay gắn ở bên cạnh, chị họ và tôi vẫn chẳng tài nào dẻo tay xử lý cái đầu vặn dùng khí nén được, thế nên cho dù chúng tôi có tất bật đến chừng nào đi nữa thì trên băng chuyền số 3 vẫn trống không. Buổi tối khi từ Khu Công nghiệp 1 về đến phòng mình ở Khu Công nghiệp 3, chúng tôi xoa bóp vai cho nhau.

“Chị cảm giác cơ căng cứng hết rồi.”

Chị họ trông như thể sắp khóc đến nơi.

Mỗi ngày, chị họ và tôi kiếm được khoảng bảy trăm mấy won tiền công... Theo lời quản đốc, sau ba tháng làm việc, chúng tôi sẽ được tăng thêm năm trăm won thành một nghìn hai trăm mấy won. Sau ba tháng nữa sẽ được tăng hai trăm won nữa, rồi tiếp tục ba tháng sau...

Rõ ràng chúng tôi đã kiếm được như thế, nhưng giờ ngẫm lại, tôi không thể tin nổi điều này và thậm chí còn có phần hoài nghi trí nhớ của mình. Các công việc sản xuất được trả theo ngày, vậy trừ đi Chủ nhật và nửa ngày thứ Bảy thì tính ra sẽ là bao nhiêu nhỉ, 1280 nhân với 25 hoặc 24, rồi trừ tiền ăn trưa thì tôi đã kiếm được bao nhiêu? Không phải là tôi đã nhớ nhầm đấy chứ? Nhận số tiền đó rồi, các công nhân còn trả tiền thuê trọ, gửi về nhà, và thậm chí đón em lên sống cùng... Không khỏi hoài nghi, tôi thử tìm hiểu cóp nhặt chỗ này chỗ kia về tình hình lao động năm 1978... Bộ Lao động đưa ra mức lương tối thiểu cho vị trí học việc tại các nhà máy, phần lớn là nữ, là hai mươi tư nghìn won, nhưng trên thực tế, sau khi khấu trừ chi phí ăn trưa và đi lại, lương mỗi ngày chỉ còn năm trăm sáu mươi won và lương tháng trung bình không quá mười chín nghìn bốn trăm won. Chúng tôi đi bộ từ Khu Công nghiệp 3 tới Khu Công nghiệp 1 nên không tốn tiền đi lại; ngoài lương cứng cho mười hai giờ làm việc mỗi ngày chúng tôi còn được nhận phụ cấp khi làm việc ngoài giờ, làm đêm và làm vào Chủ nhật; như thế đâu có lẽ nào chúng tôi chỉ nhận được mười chín nghìn bốn trăm won?

Suốt mùa xuân và mùa hè, hình như là kể từ ngày giọng nói biến thành nước đá của Ha Kye Sook tong tong nhỏ xuống trán tôi, cơ thể tôi bắt đầu trở nên đau yếu vô duyên vô cớ. Đầu tiên, tôi cảm thấy như có những cục than nóng hừng hực đang thiêu đốt giữa lồng ngực, rồi những cục than ấy phừng phừng bắn lên đến tận cuống lưỡi, như sắp lăn ra ngoài miệng đến nơi nhưng rồi lại chui ngược xuống. Ruột gan tôi cháy bừng bừng nhưng trán tôi lại túa mồ hôi lạnh. Ngày nọ, sau cả đêm phải vật lộn với bốn năm đợt tấn công này, sáng ra tôi không thể chịu nổi nữa đành phải đến bệnh viện. Bác sĩ giơ tấm phim chụp X-quang của tôi lên, nói rằng chẳng có vấn đề gì hết. Chẳng có vấn đề gì hết, nhưng dần dà thay vì cảm giác thiêu đốt, tôi bắt đầu khạc ra đờm. Tôi cầu cứu hiệu thuốc thì được kê cho một tuần thuốc uống nhưng đờm vẫn không dứt. Mang đờm theo cùng, tôi rời khỏi nhà và đến đây.

Trong túi của tôi có một gói thuốc bột khác đủ dùng cho bốn ngày do cô em gái dược sĩ kê cho. Mỗi lần gọi điện đến đều thấy tôi ho rũ rượi, khạc đờm đau đớn nên em gái đã hỏi có vấn đề gì. Thấy tôi ngập ngừng không biết trả lời sao, em bèn đợi đến chín giờ tối, đóng cửa hiệu thuốc rồi cõng theo đứa con một tuổi trên lưng, đến đưa cho tôi một gói thuốc bảo tôi rằng các triệu chứng của tôi là do căng thẳng thần kinh.

“Có gì đang làm khổ chị à? Nói theo người xưa thì chị đang mắc tâm bệnh đấy. Phải buông bỏ hết đi thì mới khá hơn được.”

Để tránh giọng nói của Ha Kye Sook, tôi khăn gói rời khỏi nhà. Nghĩ tới nơi xa nhà nhất trên đất nước này mà tôi có thể đến được. Tôi bắt chuyến bay. Nhưng cuối cùng, tôi lại ngồi thế này, ngắm nhìn ánh sáng từ những con thuyền đánh cá đang dập dềnh trôi nổi trên biển đêm. Và tôi có dự cảm tác phẩm này sẽ không hẳn là hiện thực cũng chẳng hẳn là hư cấu, mà sẽ nửa nọ nửa kia. Tôi không biết liệu có thể gọi nó là tác phẩm văn học được không. Tôi thử suy ngẫm về chuyện viết lách, về ý nghĩa của việc viết đối với tôi. Tôi đang viết như thế. Liệu rằng, bằng câu chữ, tôi có thể mở lối vào năm tôi mười sáu tuổi, mở cánh cửa đã bị khép kín từ bấy lâu nay. Nhất là ở đây, nơi tôi đã ngoảnh mặt, chạy trốn những câu văn, tránh xa thói quen quay về nhà ngay khi có câu văn nào tìm đến, bất kể lúc đó đang ở đâu. Ở đây, nơi mọi thói quen thường nhật đều không như lưỡi nằm trong miệng, nơi hết mực xa lạ, nơi tôi chưa từng đến bao giờ, trước biển đêm cuồn cuộn sóng vỗ, nơi ngoài cửa là hành lang tối tăm, nơi đến chiếc khăn mặt cũng không phải là của tôi.

Tôi không ngừng thu thập các thời khắc qua những con chữ, cố gắng cất giữ chúng như từng bức ảnh, nhưng càng cố gắng bao nhiêu tôi lại càng tuyệt vọng bấy nhiêu, cảm thấy cuộc sống, vốn không thể được tiếp cận thông qua văn chương, đang cứ thế trôi ra ngoài các câu chữ. Càng viết tôi càng cảm nhận được nỗi đau khổ khi không thể kết luận được rằng văn học là thứ hướng tới hy vọng và điều đúng đắn. Nếu hy vọng tuôn trào từ bên trong tôi, và tôi có thể nói về hy vọng một cách chân thành, thì bản thân tôi cũng sẽ hạnh phúc. Nhưng văn học lại ăn sâu bén rễ từ các vấn đề của cuộc sống, và các vấn đề của cuộc sống đâu chỉ có mình hy vọng và điều đúng, mà còn có nhiều hơn cả là những bất hạnh và cái sai. Xét cho cùng, chẳng phải cuộc sống chính là việc phải sống tiếp ngay cả khi bị giam cầm trong nỗi bất hạnh không niềm hy vọng? Thỉnh thoảng, nhận thức này lại khiến tôi từ bỏ con dao phẫu thuật của mình. Rốt cuộc tôi đã chọn mạng lưới ý nghĩa tầng tầng lớp lớp thay vì một điểm ý nghĩa duy nhất. Cố hết sức tiến lại gần, gỡ từng lớp từng lớp để xem có thể thấy gì bên trong - ấy không phải là nhiệm vụ của người viết, mà là của người đọc, tôi ước có thể khiến mười người đọc thì cả mười người đều chìm trong những dòng suy tưởng khác nhau, không phải cuộc sống là muôn màu muôn vẻ như thế ư, không phải thậm chí còn có những cuộc sống mà văn chương không thể chen vào đấy ư.

Ngày hôm đó, nếu tôi nói với Ha Kye Sook, người từng nói với tôi, Cậu, bây giờ như sống một cuộc đời khác với chúng tớ rồi, nếu tôi nói với cô ấy rằng, Lý do tớ không thể viết về các cậu là bởi tớ đau lòng, liệu đó có thành một lời bao biện chăng? Rằng chỉ nghĩ đến thôi trái tim tớ đã đau lắm rồi không thể viết nổi nữa. Rằng tớ xin lỗi, hồi đó tớ mới chỉ mười sáu tuổi thôi. Không phải tôi thấy xấu hổ về họ. Mà là vì tôi đã không thể bước ra khỏi chốn đó một cách tự nhiên. Tôi là kẻ đã trốn chạy khỏi nơi đó, kinh hoàng trước hình hài của số phận. Tôi là kẻ đã bỏ chạy và chưa từng một lần quay lại, dù chỉ là gần quanh đó. Chưa kịp ý thức gì, tôi đã bước qua những tảng đá kê chân dẫn sang bờ bên kia, nhưng tôi vẫn chưa qua hẳn. Cho dù tôi ở bất cứ nơi đâu vào bất cứ khi nào, căn phòng hiu quạnh vẫn sống trong tôi, chiếm lấy một khoảng không gian lớn tương đương ngôi làng nơi tôi đã sinh ra và lớn lên, nhưng theo nghĩa đối ngược. Lý do duy nhất khiến tôi không thể đối diện với các cậu qua văn chương là bởi nghĩ về những ngày tháng ấy, tôi không thể thấy ở bất cứ chỗ nào niềm hạnh phúc tôi có được như khi nhớ lại ngôi làng mình sinh ra, hiện lên trong tâm trí tôi chỉ là căn phòng chật hẹp phải chia sẻ cùng anh trai và chị họ, nỗi cô quạnh như khi bị nhốt trên gác mái, hay tiếng chân bước nặng nề trước suy nghĩ cứ phải tiếp tục sống - và cuối cùng, còn có bóng hình chị Hee Jae chắn ngang đường tôi. Chừng nào chị Hee Jae còn ở đó với dáng hình ấy, thì tôi không biết phải quay lại đó như thế nào, phải lại gần những cô gái từng là bạn bè tôi ấy ra sao.

Tôi bước chân vào căn phòng hiu quạnh khi mười sáu tuổi và chạy ra khỏi đó ở tuổi mười chín.

Tôi không thể tìm ra cách nào để làm lành với bốn năm cuộc đời đó.

Tôi không biết phải làm sao để chấp nhận cái thành phố này nơi hơi thở của thiên nhiên không còn phả tới được nữa, cùng những gông cùm mà cuộc sống đặt ra trước mặt tôi - kẻ đã phải đột ngột đi thẳng một mạch từ giữa thiên nhiên đến nhà máy không qua bất kỳ cây cầu nối nào, và những cô gái tầm tuổi tôi hay hơn tôi năm sáu tuổi mà tôi đã gặp ở đó.

Tôi vẫn nhớ bữa trưa ngày đầu tiên chúng tôi làm việc. Quản đốc chia cho mỗi người một phiếu ăn có đóng dấu, ghi “Bữa trưa”. Căng tin nằm trên sân thượng. Chị họ và tôi kề vai nhau đi lên cầu thang. Một dòng người mặc đồng phục màu xanh dương xếp hàng suốt từ bên trong căng tin ra đến tận ngoài sân thượng, mùi cay nồng tràn ra từ trong bếp. Sau khi đợi một lúc lâu, tôi nhận được khay thức ăn có một tảng cơm, bên trên phủ một thứ quái lạ nào đó.

“Cái gì đây?”

“Cà ri đấy.”

Chị họ phát âm rành rọt từ cà ri rồi liếc nhìn tôi bằng ánh mắt như muốn hỏi, Em sao thế? Cà ri? Tôi chưa từng nhìn thấy món này bao giờ. Đồ ăn gì mà lại trông như thế này chứ? Tôi lấy làm ngờ vực trước cái màu vàng xỉn của nó. Tôi xúc một thìa nhỏ đưa lên miệng. Kinh quá.

“Em không ăn nổi đâu.”

Tôi bỏ thìa xuống.

“Lúc đầu kinh nhưng ăn mãi rồi sẽ thấy ngon, em cố ăn thử đi.”

Tôi định thử thêm miếng nữa nhưng có cảm giác đến cả bữa sáng như cũng sắp trào ngược ra ngoài.

“Chị họ ăn một mình đi rồi ra.”

Không thể ngồi được hết bữa bởi thứ mùi này, tôi trút hết thức ăn vào trong thùng đựng thức ăn thừa rồi trả lại khay và rời căng tin. Tôi đứng ngoài sân thượng một lúc rồi quay lại dây chuyền lắp ráp. Tại ghế số 1, tôi ngả đầu, tựa lên băng chuyền lúc này đã ngừng chạy do đang giờ nghỉ trưa, chị họ lay vai tôi.

“Vậy ăn tạm cái này đi.”

Là bánh bao đậu đỏ.

“Chị họ lấy cái này ở đâu vậy?”

“Ra ngoài mua về chứ ở đâu ra.”

Chị họ bóc giấy gói và đặt cái bánh bao vào tay tôi.

“Em lạ thật đấy. Chuyện chẳng có gì mà cũng nhặng xị cả lên.”

Một cuộc đời khác với chúng tớ. Một người khác với mẹ. Khi tôi nghe Ha Kye Sook nói những lời ấy, Cậu, bây giờ như sống một cuộc đời khác với chúng tớ rồi, tôi ngây ra nhớ đến mẹ. Liệu có phải, đúng như Ha Kye Sook nói, tôi thấy xấu hổ về những năm tháng cấp ba của mình, xấu hổ về người mẹ mù chữ của mình? Có lẽ tôi đã biết mẹ không biết đọc từ mãi trước đó rồi. Có lẽ chỉ vì tôi không muốn biết nên cứ vờ như không biết vậy thôi. Tự nhủ lòng, chẳng phải mẹ đang mở Kinh Thánh đặt ngay trước mặt đó sao, chẳng phải mẹ đang đọc Kinh Thánh đó sao. Rồi biến những bà mẹ xuất hiện dưới ngòi bút của mình thành ra tội nghiệp hoặc giấu nhẹm họ đi. Để rồi trong đời thực, trút lên mẹ một tình cảm âu yếm vô vàn đủ khiến mẹ hoang mang, coi đấy như cách tạ lỗi. Với mẹ, ít ra tôi cũng đang cố gắng không ngừng mở ra rồi đóng lại trái tim, nhưng còn với những năm tháng cấp ba thì sao? Thái độ được tôi dùng để ứng phó với những tháng năm quá khứ ấy trong hiện thực thật kỳ quái. Thực ra, tôi thậm chí còn chẳng nhận ra thái độ ấy của mình kỳ quái cho tới tận khi có những khoảnh khắc lại gần đánh thức tôi, Ngươi thật kỳ quái. Một tiền bối là nhà thơ, sau khi đọc phần tiểu sử trong cuốn sách đầu tay của tôi, đã bảo với tôi rằng, Này, chị không biết em tốt nghiệp trường Nữ sinh Yeongdeungpo đấy. Chị cũng học ở đó đấy, vui quá lại gặp được hậu bối thế này, trong khi chị thành thật vui mừng thì tôi lại lo lắng, sợ chị sẽ bắt đầu hỏi tôi học lớp nào, ai dạy tôi Ngữ văn. Và ngay khi có cơ hội, tôi bèn bỏ đi chỗ khác. Những năm cấp ba đã biến tôi thành một người có bí mật cần giữ kín, và đã khiến tôi từ một người lạc quan bẩm sinh thành kẻ nhút nhát giấu mình trong vỏ ốc. Cái lệnh im miệng không nhắc tới chuyện đó nếu không phải là với người thân thiết, cái lệnh tôi tự áp đặt cho bản thân đã bị Ha Kye Sook trách cứ chỉ bằng một câu nói. Nói với tôi rằng, Cậu chẳng viết về chúng tớ gì cả, rằng Cậu, bây giờ như sống một cuộc đời khác với chúng tớ rồi. Sau khi cúp máy, tôi đi đi lại lại trong phòng, để mặc cho cơn giận dữ bùng phát. Sao cô ấy lại dám coi tôi không khác gì kẻ vứt bỏ mối tình đầu thuần khiết ngoài hiên rồi đóng sập cửa lại để sống một cuộc đời khác vậy chứ. Thế nhưng, lời Ha Kye Sook là sự thật. Tôi đã không viết về họ. Chỉ duy nhất một lần tôi đã cố thử. Đó là truyện ngắn cuối cùng trong tuyển tập đầu tiên của tôi, cuốn sách mà Ha Kye Sook vẫn chưa đọc. Nhưng cho dù có đọc, chắc cô cũng sẽ không nghĩ rằng nó viết về chúng tôi những ngày xưa ấy. Vì tôi đã không thể chân thành mà chỉ cố hết sức giả vờ ngây thơ. Về tuổi trẻ của tôi, về sự tồn tại của tôi, một sự rời rạc thiếu vắng cái tôi và chỉ có mình nỗi đau sâu sắc chiếm ưu thế. Đây là hư cấu, tôi tự nhủ, nhưng trái tim vẫn luôn nhức nhối tưởng như chết đi được. Để giấu kín trái tim nhức nhối đó đi, tôi đã vội vàng chuyển sang chuyện xảy ra mười năm sau và kết thúc câu chuyện. Tôi cảm giác như vì không có đủ tự tin để đối diện thẳng thắn với những ngày ấy nên tôi đã liền vội vã đóng nắp lại. Rằng với tôi, những năm tháng ấy chẳng thể là thời gian đã qua, rằng tôi đang chất những năm tháng ấy trên lưng như cái bướu lạc đà, rằng suốt một thời gian dài, có lẽ chừng nào tôi còn lưu lại đây, những năm tháng ấy sẽ vẫn là hiện tại của tôi.

Giờ, mười sáu năm đã trôi qua và trong suốt thời gian đó, bất cứ khi nào những chuyện ngày ấy định nhảy ra ngoài qua các câu văn của tôi, tôi lại hít thật sâu, đẩy ngược chúng trở vào trong và đóng nắp lại. Không phải vì bây giờ tôi đang sống một cuộc đời khác với họ. Mà bởi tôi thậm chí còn chẳng biết họ đang sống như thế nào. Dẫu có bằng cách nào đó mà các cô gái ấy được kéo cả ra đây, tôi cũng chẳng rõ mình nên đứng ở đâu giữa họ nữa. Dù là bất cứ chuyện gì, một khi đã đánh mất bản thân thì sẽ khó mà phục hồi lại được.

Chỉ đóng cái nắp lại là chưa đủ, tôi còn trốn chạy khỏi nhà mình, nhưng Ha Kye Sook vẫn dai dẳng bám theo tôi đến tận đây, nhỏ nước đá lên trán tôi, tong, tong, tong, và thầm thì, Cho dù cậu có lấy cớ gì đi chăng nữa, thật tâm vẫn là cậu xấu hổ, cậu xấu hổ vì chúng tớ. Ngay cả bây giờ, khi tôi chăm chăm nhìn những con thuyền đánh cá ngoài biển đêm và mở cái nắp đậy ra, sự tự tin cũng không quay trở lại. Sau khi viết xong, tác phẩm này sẽ có hình dạng ra sao, chính tôi cũng không biết nữa. Mặc dù đang ngồi đối diện chuyện xưa và viết nhưng tôi vẫn cảm giác có lẽ mình sẽ tiếp tục chạy trốn mãi. Chỉ cần cơ hội đến, có lẽ tôi sẽ lại cố nhảy sang chuyện khác. Có phải tôi đã sớm thả cho hình thức đề-khai-luận-kết rơi khỏi tay? Từ bỏ hình thức dễ tiếp cận nhất đó rồi tôi định sẽ thế nào? Sự thực là, tôi chẳng có ý định nào hết. Thứ duy nhất tôi có thể đoán định chỉ là, có lẽ tác phẩm này sẽ được hoàn thiện khi tôi cứ không ngừng định chạy trốn rồi quay về, chạy trốn rồi lại quay về với nguyện ý của chính mình. Chuyện này đã được tôi ấp ủ quá lâu đến nỗi tôi chẳng có gì để thêm hay bớt từ nó hết, vì thế trong thời gian tôi ngồi lại không trốn chạy, hẳn những sợi ngang sợi dọc sẽ tự dệt lại với nhau.

Suốt một thời gian dài, tôi suy nghĩ về hiện tại. Ngày nay là thời các bài hát có tốc độ quá nhanh đến nỗi tôi chẳng hát theo được dù chỉ một bài, vậy thì hiện tại mà tôi đang nắm chặt là gì? Tôi chỉ muốn để cho mọi chuyện trôi vào quá khứ, nhưng rốt cuộc, tôi có thể để những chuyện nào trôi qua? Trừ phi ngay từ lúc bắt đầu đã xác định viết tiểu thuyết viễn tưởng hay giả tưởng, còn không thì chẳng phải viết, cuối cùng, đều là quay nhìn lại phía sau hay sao? Ít nhiều, trong văn chương, chẳng phải mọi ký ức trước thời điểm hiện tại này đều là đối tượng để tự ngẫm, để đào bới dòng chảy quá khứ đang trôi về hiện tại đó ư? Để khám phá ra tại sao tôi lại ở đây ngay lúc này; để khám phá ra tôi đang cố gắng làm gì ở đây ngay lúc này. Ngày hôm nay sẽ lại trở thành ngày hôm qua và chảy xuyên qua ngày mai. Chẳng phải đó chính là lý do khiến văn học có thể không ngừng trôi mãi? Sắp xếp là nhiệm vụ của lịch sử còn định nghĩa là nhiệm vụ của xã hội. Càng có nhiều thứ được sắp xếp theo đúng trật tự thì càng có thêm nhiều sự thật được ẩn giấu dưới bề mặt gọn gàng đó. Tôi đoán rằng phần lớn các sự thật đang sống trong những điều đã được định nghĩa. Và tôi tin rằng văn học đang chảy đâu đó đằng sau trật tự và định nghĩa. Giữa tất cả những thứ bí ẩn còn lại. Biết đâu văn chương lại là thứ làm xáo trộn những điều đã được sắp xếp và định nghĩa, khiến chúng chảy theo hướng mới, cho những người yếu ớt phía sau, cho những người còn lưỡng lự. Ý tôi muốn nói văn chương chính là thứ làm đảo lộn lại tất cả. Phải chăng, cuối cùng, đây cũng là một cách sắp xếp? Liệu có phải bây giờ, tôi phải nhìn lại cái đằng sau mà tôi đã nhắc tới?

Tôi nhớ rằng khoản thù lao đầu tiên chúng tôi nhận được sau khi vào làm chưa đầy một tháng là mười mấy nghìn won. Tôi nhớ rằng chị họ và tôi đã tới chợ mua quần áo trong giữ nhiệt cho bố mẹ rồi gửi qua đường bưu điện về quê.

Khi đó là tháng Chín. Chị họ và tôi giờ đã sử dụng đầu vặn dùng khí nén nhoay nhoáy. Thỉnh thoảng, sau khi nhanh chóng làm xong phần việc của mình, chúng tôi thậm chí còn dư dả thời gian tán chuyện đến tận khi Số 3 hoàn thành công việc. Chúng tôi đã trở thành những công nhân lành nghề. Chị họ thầm thì vào tai tôi.

“May mà chị em mình không bị phân vào vị trí hàn.”

Tôi, mười sáu tuổi, không hiểu chị họ có ý gì bèn hỏi lại, Sao lại thế?

“Cứ nhìn mặt Số 13 mà xem.”

Tôi rướn cổ liếc nhìn Số 13, vốn được phân vào công ty Điện tử Dongnam cùng chúng tôi từ Trung tâm Đào tạo Việc làm. Khói xèo xèo bốc lên phía trên đầu Số 13. Sau ba tháng làm việc, khuôn mặt Số 13 đã trở nên vàng vọt xám xịt.

“Chẳng biết có phải nhiễm độc chì không nữa.”

Tôi, mười sáu tuổi, săm soi khuôn mặt mình trong gương nhà vệ sinh. Uống nước máy vào da dẻ các cô trắng trẻo hẳn lên, chủ nhà của chúng tôi từng nói thế. Khuôn mặt vàng vọt xám xịt của Số 13 sượt qua trên khuôn mặt trắng trẻo của tôi. Tôi phải thừa nhận chị họ nói đúng, thật may là chúng tôi đã không bị phân đi hàn chì.

Sau giờ làm, chị họ và tôi ghé vào chợ mua hàng tạp phẩm rồi quay về căn phòng hiu quạnh, nấu bữa tối trên bếp dầu. Hôm nay đến lượt tôi nấu còn ngày mai là phiên của chị họ. Người nào không phải nấu cơm sẽ nhận nhiệm vụ giặt giũ và dọn phòng. Bữa sáng là bữa duy nhất trong ngày chúng tôi ăn cùng anh cả. Trước khi rời nhà đi làm buổi sáng, chị họ và tôi rửa bát đũa ăn sáng rồi lại dọn bàn sẵn đấy cho bữa tối. Hết giờ làm, anh cả sẽ đi thẳng từ Ủy ban phường tới trường và mãi đến khuya mới về ăn tối. Cho dù mệt mỏi đến mức nào đi chăng nữa, anh cũng chỉ vào phòng sau khi đã rửa mặt rửa chân trong căn bếp nhỏ chật chội, sau đó dùng chính nước đó để giặt tất rồi treo tất lên dây phơi. Ngay cả khi tôi đề nghị giặt tất hộ anh, anh vẫn vừa nói, Anh quen rồi, vừa xát xà phòng vào tất. Thói quen. Giặt tất rồi phơi khô hằng đêm là một thói quen mà anh cả học được sau khi lên thành phố, còn tuyệt đối không ăn cơm nếu không có canh là thói quen mẹ đã luyện cho anh hồi còn ở nông thôn. Bữa ăn của mẹ luôn luôn bao gồm một món hầm và một món canh. Giữa món hầm và món canh, thói quen của anh là không thể từ bỏ món canh. Anh sẽ vẫn ăn nếu thiếu món hầm nhưng sẽ bỏ bữa nếu không có canh. Dù có làm món hầm, chị họ và tôi cũng nhất định phải nấu thêm cả canh cho anh cả. Đôi lúc bực mình vì chuyện này có vẻ quá phiền phức, chị họ lầm bầm, Anh của em là đồ nghiện canh.

Buổi tối, chị họ nằm ngủ gần của sổ, anh cả nằm sát tường, còn tôi ở giữa. Chị họ và tôi thường ngủ thiếp đi trước, trong khi anh cả còn ngồi thật lâu bên bàn, rồi mãi đến lúc nào chính tôi cũng không hay anh mới nằm xuống ngủ. Anh cả trả tiền thuê trọ, tiền thuê mỗi tháng của căn phòng có giá đặt cọc hai trăm nghìn won là hai mươi nghìn, anh còn đưa cho chúng tôi tiền sinh hoạt nữa. Dù chúng tôi cố gắng tằn tiện hết mức, tiền sinh hoạt lúc nào cũng thiếu. Chị họ và tôi thường trích một ít tiền lương của cả hai để góp thêm vào.

Ngày càng có thêm nhiều công nhân bỏ việc vì lương thấp, thành ra ngày càng có thêm nhiều nhân viên mới, việc thay đổi người ngồi cạnh băng chuyền diễn ra thường xuyên. Mọi người đi ngay khi tôi vừa mới bắt đầu quen với gương mặt họ, và những gương mặt mới lại được thuê vào làm. Cứ khi nào có nhân viên mới bắt đầu công việc là trưởng phòng hành chính lại răn dạy họ một hồi. Nhớ đừng có mà gia nhập công đoàn công điếc gì hết, phí công đoàn chỉ được sử dụng cho độc một mục đích là giữ các bánh xe không ngừng quay dưới chân ghế của những cán bộ công đoàn thôi, ông ta nói.

Từ “lương thấp” thường khiến ngực tôi thắt lại. Lương thấp. Lương thấp... Liệu những thông tin liên quan đến tiền lương của chúng tôi mà tôi nhớ có đúng là sự thật?

Sau khi biết tôi là nhà văn, cô chủ quán ăn bảo sẽ hỏi tôi hai câu hỏi. Chỉ hai thôi, câu nói ấy làm trái tim tôi chùng xuống. Cô muốn hỏi điều gì và tại sao lại còn thêm điều kiện, Chỉ hai thôi?

“Câu hỏi đầu tiên...”

Trong hai câu hỏi của cô chủ quán ăn, câu đầu tiên là tôi viết ở trình độ nào. Trình độ nào? Không sao hiểu được nên tôi phải hỏi lại, Ý cô là...? Cô nghiêng đầu sang bên, hăm hở cố gắng giải thích.

“Thì thế này, hồi xưa cô từng được tặng một cuốn sách, đúng một lần duy nhất. Quà của một người họ hàng. Vì là sách người khác mua cho nên cô đã cố hết sức để đọc từ đầu đến cuối. Chỉ có điều cô không thể đọc được. Cô chẳng hiểu cuốn sách viết về cái gì cả. Nhận quà đã hơn bốn năm nay rồi mà đến tận bây giờ cô vẫn chưa đọc xong. Hẳn là trên đời này có loại sách chỉ dành riêng cho những người trí thức. Chính vì vậy nên cô mới băn khoăn không biết cháu viết ở trình độ nào. Không biết liệu cháu có viết những thứ mà một người như cô cũng có thể đọc được không, hay cháu viết những thứ ở trình độ cao hơn.”

Cô nhìn tôi, chờ đợi câu trả lời. Lẽ ra tôi nên trả lời cô ngay lập tức, nhưng tôi lại chỉ lắp bắp, Dạ thì, dạ thì... Trong lúc tôi cứ nhắc đi nhắc lại Dạ thì, cô ấy lại tiếp tục, Một câu nữa là, câu còn lại trong số hai câu mình muốn hỏi. Giờ tôi bồn chồn lo lắng. Lần này tôi buộc phải trả lời, tôi hy vọng cô sẽ hỏi tôi một câu đơn giản nào đó, một câu mà tôi có thể trả lời.

“Cháu đặt tên truyện trước, hay viết trước?”

Tôi thở phào nhẹ nhõm. Có lúc cháu đặt tên truyện rồi mới bắt đầu viết, cũng có lúc viết xong rồi mà cháu vẫn không thể nghĩ ra được tên truyện và cứ phải trăn trở mãi một thời gian dài, tôi đáp. Cô gật gù, À, hóa ra cũng có lúc không nghĩ ra được tên truyện vậy hả.

“Tiểu thuyết bây giờ ngày càng khó đọc hơn thì phải. Cô chẳng thể hiểu chúng viết về cái gì nữa. Cô chỉ mong sao các nhà văn viết đơn giản thôi, để những người như cô cũng có thể đọc được.”

Đơn giản? Lại một đề nghị khó khăn biết chừng nào.

Yoo Chae Ok. Cô là nữ quản đốc dây chuyền Chuẩn bị và sẽ được phác họa trong một bức tranh sinh hoạt theo phong cách sôi nổi. Bằng những nhát cọ mạnh mẽ. Một hôm, cô Choi ở dây chuyền C bị chặn lại không cho làm việc. Lý do là vì tối hôm trước cô ấy đã về nhà luôn chứ không chịu làm thêm giờ. Trưởng phòng sản xuất yêu cầu cô Choi viết đơn xin nghỉ việc. Yoo Chae Ok đứng lên bảo vệ cô Choi, bảo rằng chẳng có cái lý nào lại đòi người ta xin nghỉ việc chỉ vì không chịu làm thêm giờ. Làm thêm giờ và làm ngoài giờ là nằm ngoài giờ làm việc quy định. Chẳng phải chính vì vậy nên chúng tôi mới được nhận lương làm thêm đó sao? Công nhân có thể vì những lý do cá nhân mà nghỉ làm thêm giờ được chứ. Chỉ vì không làm thêm giờ mà bắt cô ấy viết đơn xin nghỉ việc thì thật là vô lý. Yoo Chae Ok và trưởng phòng sản xuất bắt đầu cao giọng về chuyện cô Choi. Trưởng phòng sản xuất ném vào Yoo Chae Ok những lời lẽ xúc phạm.

“Cô tưởng mình đầu bò đầu bướu gì chứ hả? Đây là dây chuyền sản xuất. Mọi chuyện xảy ra ở đây đều nằm dưới quyền xử lý của tôi. Cô nghĩ cô là ai mà dám bảo tôi làm này làm nọ?”

Yoo Chae Ok hét đáp trả ông ta bằng tông giọng tương tự. Chúng tôi là cái máy đấy à? Sao lại ngược đãi chúng tôi như thế này? Bắt cô Choi xin nghỉ việc vì cô ấy đã về nhà do bị chảy máu cam sau năm ngày làm việc thêm giờ? Nói thế mà nghe được à? Cô ấy tiếp tục hét lên.

“Chúng tôi là công đoàn được thành lập để bảo vệ quyền lợi của chính mình theo đúng như luật lao động. Ban quản lý có ngăn cản thế nào chúng tôi cũng sẽ tiến tới tổ chức lễ thành lập.”

Giữa lúc trưởng phòng sản xuất và Yoo Chae Ok tranh cãi, vung tay chỉ vào mặt nhau, cô Choi òa khóc. Trưởng phòng hành chính nhảy vào quát Yoo Chae Ok thay cho trưởng phòng sản xuất, Đồ khốn vô ơn bội nghĩa. Yoo Chae Ok trừng mắt nhìn ông ta.

“Tôi chẳng nợ nần bất kỳ ân huệ nào từ các ông hết!”

Cô Lee ở dây chuyền Chuẩn bị gọi chị họ và tôi ra một góc. Cô Lee, chiều cao không phải thấp bình thường mà là cực thấp, có mái tóc cắt ngắn kiểu đầu vuông. Những bước chân luôn lũn chũn vội vàng. Dáng đi tất tả ấy lúc nào cũng thu hút sự chú ý. Bộ dạng tất tả khiến cho cô có vẻ như đang mang theo một thông điệp nào đó, làm tất cả mọi người phải dõi mắt nhìn theo đến tận lúc cô dừng chân. Thậm chí cả khi cô chỉ đơn giản là đang tất tả tiến đến nhà vệ sinh. Cô Lee vừa cười thân thiện với chúng tôi vừa lôi một văn bản ra, nói:

“Đây là đơn xin gia nhập công đoàn.”

Tôi, mười sáu tuổi, nhận lấy tờ giấy cô Lee đưa.

“Đã có 227 người dự định gia nhập với chúng tôi rồi.”

Cô Lee tiếp tục.

“Công ty lúc nào cũng nói rằng họ đang nợ nần chồng chất, nhưng đây là một công ty sản xuất hàng xuất khẩu lớn cơ mà. Chúng ta phải chung sức, đòi hỏi quyền lợi cho chính mình chứ. Phải đòi được tăng lương ngày và yêu cầu có trợ cấp khi chúng ta nghỉ phép vì đến tháng. Họ đã xếp nó vào dạng nghỉ phép không được hưởng lương. Nhưng theo luật lao động đó là thời gian nghỉ phép chính đáng của chúng ta. Lẽ ra chúng ta vẫn phải được hưởng lương nếu nghỉ những ngày đó. Chúng ta chỉ cần đi làm muộn một phút thôi là đã bị lĩnh một dấu đi muộn lên thẻ chấm công và bị cắt một giờ lương rồi. Cứ cắt hết chỗ này chỗ kia thế thì chẳng trách lương chúng ta còn ít tẹo. Những chuyện như thế xảy ra chính là vì chúng ta cứ mặc cho công ty muốn làm gì thì làm không chịu phản kháng gì hết.”

Thấy chị họ và tôi không nói gì, cô Lee lại tiếp tục.

“Công đoàn này là vì tất cả chúng ta. Các cô tưởng Yoo Chae Ok lên tiếng chỉ vì quyền lợi của cô ấy hay sao? Chúng ta cần sức mạnh của tổ chức. Chúng ta phải gia nhập công đoàn và giúp Yoo Chae Ok.”

Ngồi bên bàn ăn tối lúc đêm khuya, chị họ đem chuyện Yoo Chae Ok và cô Lee kể cho anh cả nghe. Nghe chị họ kể xong, anh cả bật ra một tiếng thở dài gần như rền rĩ.

“Bọn em nên làm gì bây giờ, gia nhập à?”

Anh cả hỏi ban quản lý phản ứng thế nào.

“Họ đang cáu điên. Chỉ cần có ai gia nhập là họ sẽ sa thải người đó ngay.”

Anh cả nhìn chằm chằm tờ đơn gia nhập công đoàn.

“Bọn em nên làm gì bây giờ?”

Mãi một lúc lâu sau, anh cả mới nói.

“Hai đứa còn phải đi học nữa, nếu để ban quản lý có ác cảm thì mọi chuyện sẽ phức tạp đấy.”

Hôm sau, chúng tôi cảm nhận được bầu không khí bất an lan khắp nhà máy. Chúng tôi thầm thì với nhau.

“Yoo Chae Ok bị giám đốc công ty gọi lên rồi đấy.”

“Vì sao vậy?”

“Nghe nói giám đốc bảo ông ta có mối quan hệ ở khắp mọi nơi, Bộ Lao động, Tòa thị chính, Cơ quan Tình báo Trung ương, Văn phòng Giám sát Lao động, Sở An ninh Quốc gia, cho dù chúng ta có cố gắng vùng vẫy thế nào đi nữa thì cũng khó có thể thành lập công đoàn được, ông ta bảo chúng ta nên từ bỏ đi thôi.”

“Sau đó thì sao?”

“Yoo Chae Ok không chịu nhượng bộ nên giám đốc đã ném cái gạt tàn vào cô ấy và hét lên, Công ty và công đoàn không thể cùng tồn tại được. Ông ta còn bảo, nếu chúng ta cứ cứng đầu nhất định thành lập công đoàn, ông ta sẽ đóng cửa công ty đấy.”

Cô Lee tất tả tiến đến chỗ chị họ và tôi.

“Các cô đã suy nghĩ về chuyện đó chưa?”

Chị họ và tôi không sao trả lời được.

“Gần như tất cả mọi người ở dây chuyền A đều đã điền đơn xin gia nhập công đoàn rồi đấy. Chỉ mình hai cô định không gia nhập hay sao?”

“...”

“Chúng tôi đã báo ngày thành lập với công ty rồi. Chính vì những công nhân như các cô mà ban quản lý mới càng hành xử theo kiểu đó. Chúng ta phải đoàn kết một lòng. Phải đồng lòng thì mới đường đường chính chính tổ chức lễ thành lập ngay tại sân công ty được, và còn đặt cả biển tên công đoàn của chúng ta lên trên cổng chính nữa.”

Sau khi cô Lee bảo chúng tôi hãy suy nghĩ thêm lần nữa và quay lưng đi, quản đốc liền bước đến trước mặt chúng tôi.

“Cô Lee vừa nói gì đấy?”

Tim tôi đập thình thịch như thể tôi đã làm điều gì sai trái, còn chị họ ấp úng mãi mới trả lời được rằng cô ấy chẳng nói gì với chúng tôi hết. Quản đốc khoanh tay nhìn chằm chằm chị họ bằng ánh mắt chết người trong lúc chị họ giả vờ ngây thơ nói, Thật đấy, cô ấy chẳng nói gì cả.

“Hai cô vừa nói chuyện với cô Lee xong, thế mà lại bảo cô ta không nói gì là sao?”

Chị họ lại lắp bắp.

“Chị ấy chỉ hỏi chúng tôi có thấy công việc vất vả quá hay không thôi...”

“Ái chà, vất vả thì cô ta sẽ khiến công việc của các cô dễ thở hơn à? Hay rút tiền túi của cô ta ra để trả lương cho các cô chắc?”

Quản đốc quay sang đe dọa.

“Công đoàn hả? Bảo cô ta đừng có mà nực cười. Công đoàn sẽ chẳng đời nào được phép thành lập đâu. Giám đốc đã nói chuyện với nhiều nhà chức trách rồi. Cho dù Yoo Chae Ok có cố chạy khắp nơi cũng chẳng ăn thua đâu. Nếu hai cô không muốn bị ban quản lý để ý thì tốt nhất đừng có bao giờ mơ đến chuyện gia nhập công đoàn! Giám đốc đã nói rồi, các thành viên công đoàn sẽ không được tăng lương dù chỉ một xu.”

Quản đốc đi rồi, cô Lee lại đến lần nữa, rồi khi cô ấy bỏ đi, quản đốc lại quay lại. Sau cả một buổi sáng bị hai bên vần qua vần lại, đến bữa trưa, chị họ thì thầm vào tai tôi.

“Chị sẽ gia nhập công đoàn. Em định thế nào?”

Tôi nhìn chị họ không chớp mắt.

“Nếu chị họ gia nhập thì em cũng vậy.”

“Em bảo sẽ đi học mà?”

“Còn chị họ thì không à?”

“Chị không đi.”

Tôi, mười sáu tuổi, điền đơn gia nhập công đoàn cùng chị họ. Chị họ đưa đơn của chúng tôi cho cô Lee. Rồi chị họ bật ra một hơi thở, Phù.

Tôi trằn trọc suốt mấy ngày, bỏ đó những dòng chữ đang dang dở của mình. Trái tim tôi đau đớn như bị một mảnh gốm vỡ cứa vào. Trong tôi thường trực mối hoài nghi, Liệu tôi có thể kết thúc được tác phẩm này hay không? Bây giờ mọi người đang ở đâu, đang sống như thế nào? Yoo Chae Ok, cô Lee, quản đốc, trưởng phòng hành chính. Công ty có hơn nghìn nhân viên, hẳn đã có những người vì tai nạn nào đó mà rời bỏ thế giới này.

Đến hòn đảo này, tôi chỉ ăn mỗi ngày một bữa tử tế. Ngay lúc này đây, tôi đang ngồi ở một nhà hàng bên bờ biển, gọi một bát cháo bào ngư sau chuyến đi dạo. Nửa chừng, một người đàn ông dáng vẻ tiều tụy có lẽ tầm sáu mươi tuổi bước vào. Người đàn ông tiều tụy hỏi món canh thịt cay trên thực đơn được nấu bằng thịt lợn hay thịt bò. Khi bà chủ quán ăn đáp món đó nấu bằng thịt bò, người đàn ông bèn gọi canh đó. Lúc canh được mang ra, người đàn ông tiều tụy lôi từ trong áo khoác ra một chai rượu soju. Thấy bà chủ liếc nhìn, ông ta hỏi, Tôi uống được chứ? Bà chủ trả lời, Chúng tôi cũng có rượu, nhưng có vẻ anh đã tự mang rượu của mình đến rồi. Người đàn ông tiều tụy đáp lại, Tôi tưởng chỗ bà không có. Lại có nhà hàng không bán rượu soju ư? Bà chủ đốp lại người đàn ông tiều tụy.

Không biết ông ấy có phải là thủy thủ không?

Cho dù bị bà chủ đốp lại như thế, người đàn ông tiều tụy vẫn chuyện trò với bà ấy về thuyền bè, về những con thuyền từng rời đảo Jeju, dong buồm ra khơi từ rất lâu, trước cả thời của các con phà hiện đại, có lẽ thậm chí còn trước cả khi tôi chào đời. Rằng vào những ngày lộng gió như hôm nay, những con thuyền tàn tạ, nguy hiểm ấy sẽ bị lật nhào giữa biển khơi, mang theo rất nhiều mạng sống. Quên sạch những con phà mới hiện đang dập dềnh trên biển, quên cả cái thực tại rằng mình đang ngồi trong một nhà hàng, họ chỉ tập trung trò chuyện về những con tàu tàn tạ, nguy hiểm thời xưa. Họ quá chú tâm vào cuộc trò chuyện về những con tàu tàn tạ, nguy hiểm đã biến mất từ lâu trong quá khứ, đến nỗi tôi có cảm giác như thể họ đang ngồi trên một hòn đảo xa xăm nào đó mà tôi không thể tới gần được, dẫu rằng tôi chỉ ngồi cách họ có mấy bàn.

Trong khoảnh khắc, tôi chợt thấy rối bời. Có lẽ nào căn phòng hiu quạnh giờ đã biến thành một hòn đảo xa xôi mà tôi không còn có thể đến gần được nữa?

Khi ngồi đó trong một nhà hàng xa lạ, ăn một bữa ăn xa lạ và nghe cuộc trò chuyện xa lạ từ những người xa lạ, tôi đã nghĩ, Đến lúc mình phải về rồi. Không, ý tôi là muốn về nhà. Rằng đây không phải việc tôi nên trốn chạy. Rằng lẽ ra tôi không nên tự coi phần cuộc đời của tôi ở căn phòng hiu quạnh ấy là quá khác lạ.

Từ hồi công đoàn được thành lập... công ty không có lấy một ngày bình yên. Ban quản lý hứa hẹn sẽ đáp ứng mọi yêu cầu, chỉ cần các công nhân rời khỏi công đoàn. Nhưng phút trước phút sau, họ lại đe dọa sẽ không để cho các thành viên công đoàn yên nếu những hoạt động của công đoàn không được chấm dứt. Họ đề nghị cất nhắc Yoo Chae Ok lên làm giám sát sản xuất nếu cô rút khỏi vị trí lãnh đạo công đoàn. Họ còn hứa sau này sẽ cho Yoo Chae Ok quản lý quầy thức ăn nhanh của công ty.

Chúng tôi nhất loạt hướng về phía Yoo Chae Ok.

Giờ đến cả chị họ và tôi cũng lo Yoo Chae Ok sẽ thay đổi suy nghĩ. Yoo Chae Ok. Bất chấp tất cả những sỉ nhục và đánh đập, bất chấp mọi đề nghị hòa giải, cô vẫn chính thức nhận từ Tòa thị chính giấy phép đăng ký Công đoàn Lao động cơ sở Công ty cổ phần Điện tử Dongnam. Đến lúc này, phía công ty bèn chỉ trích cô là kẻ mù quáng theo đuổi chức quyền và yêu cầu cô nhường ghế chủ tịch công đoàn cho trưởng phòng sản xuất hoặc giám sát sản xuất. Công đoàn đề nghị thành lập hội nghị giữa người lao động và công ty, nhưng ban quản lý từ chối. Quản đốc chắp tay sau lưng đi đi lại lại giữa dây chuyền sản xuất.

“Nghe nói hai cô cũng gia nhập công đoàn rồi hả?” ông ta lạnh lùng hỏi.

Quản đốc lạnh lùng ra các mệnh lệnh yêu cầu chúng tôi nhanh tay xử lý công việc. Các cô chẳng biết thân biết phận gì hết, ông ta phun ra như vậy. Rồi một hôm, công đoàn phát động chiến dịch gia tăng sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm và sản lượng. Yoo Chae Ok phát cho mỗi thành viên một cái ruy băng đề “Gia tăng sản xuất” và bảo mọi người đeo nó lên ngực. Chị họ bị trưởng phòng hành chính tát vào má vì dám đeo cái ruy băng đó.

“Tại sao ông ta lại đánh chị chứ?”

Vừa xoa cái má bị tát, chị họ vừa đứng đơ người dõi theo bóng lưng trưởng phòng hành chính. Suốt ngày hôm đó, những người mang ruy băng Gia tăng sản xuất đều bị mắng chửi hoặc bị đá. Sợ cũng bị ăn đánh, tôi vội tháo ruy băng ra cầm trong tay. Các lãnh đạo công đoàn nói việc tháo ruy băng đồng nghĩa với sự đầu hàng ban quản lý công ty và thuyết phục các thành viên cứ để yên ruy băng trên ngực, nhưng ngày hôm sau, chỉ có mỗi các lãnh đạo công đoàn là vẫn còn đeo ruy băng trên ngực mà thôi. Tuy đã tháo ruy băng xuống, nhưng mọi người vẫn đoàn kết với nhau. Hễ bị bức bách là họ tụ tập lại. Bởi nếu không làm thế, họ sẽ cảm thấy bất an.

Đã đến ngày huấn luyện dân phòng. Trưởng phòng sản xuất nắm trong tay danh sách các thành viên công đoàn nằm trong số những công nhân ngủ gật trong buổi huấn luyện. Ông ta bức họ đưa đơn xin nghỉ việc. Nghỉ việc? Vì tội ngủ gật trong giờ huấn luyện dân phòng? Khi các thành viên này không đồng ý, ban quản lý bèn chuyển họ tới nhiều bộ phận khác nhau để tách họ ra.

Phí công đoàn là ba trăm won. Chuyện này lại gây thêm một vụ om sòm nữa. Công đoàn đề nghị ban quản lý công ty khấu trừ trực tiếp khoản phí này vào lương của công nhân nhưng không được chấp thuận. Vào ngày trả lương, công đoàn cố gắng thu phí ngay tại chỗ nhưng không thành vì bị ban quản lý gây trở ngại. Cuối cùng đã dẫn đến một cuộc ẩu đả giữa Yoo Chae Ok cùng các lãnh đạo công đoàn khác đang tìm cách thu phí với thành viên ban quản lý của công ty. Ngày hôm sau, một nhân viên quản lý phải nằm trong bệnh viện. Trưởng phòng hành chính lại thuyết phục Yoo Chae Ok rời khỏi công đoàn. Thấy Yoo Chae Ok từ chối, trưởng phòng hành chính hét lên.

“Nếu thế thì ngay từ giây phút này, cô bị sa thải.”

Tranh cãi nổ ra giữa trưởng phòng hành chính và Yoo Chae Ok, vì cô khăng khăng cho rằng làm thế là bất công, thành ra lại một lần nữa ban quản lý và công đoàn lao vào ẩu đả, người này túm cổ áo người kia. Giữa vụ lùm xùm, trưởng phòng hành chính bị ai đó túm cổ áo, sau đó ông ta tự mình nhập viện, kêu rằng mình bị Yoo Chae Ok và các thành viên công đoàn tấn công. Giờ thì giám đốc điều hành bèn đứng ra. Ông ta đề nghị sẽ hủy lệnh sa thải và thăng chức cho Yoo Chae Ok lên làm quản lý nếu cô chịu rời khỏi công đoàn. Khi Yoo Chae Ok từ chối, công ty bèn lấy những nhân viên quản lý đang nằm trên giường bệnh làm cái cớ để tuyên bố sa thải chủ tịch công đoàn Yoo Chae Ok và khoảng năm mươi thành viên công đoàn khác.

Tôi, mười sáu tuổi, viết thư cho Chang. Tôi viết, Hôm nay ban quản lý đã đột ngột cho dừng sản xuất, thông báo rằng cần phải có một công đoàn mới do công ty đứng ra thành lập, và đã phát đơn đăng ký gia nhập cho chúng tớ. Tuy nhiên, chỉ có vài người điền đơn. Những người không điền đều bị mắng chửi. Họ bảo chúng tớ sẽ hối hận cho xem. Họ cũng bảo các thành viên của công đoàn mới sẽ được tăng lương một trăm won một ngày. Tôi, mười sáu tuổi, miêu tả tỉ mỉ cho Chang về Yoo Chae Ok. Về việc cô ấy dũng cảm ra sao, đáng tin cậy như thế nào. Cô ấy là người đáng tin cậy cỡ như anh cả tớ vậy, tôi viết. Nhưng tớ nghĩ, cô ấy đã bị ban quản lý đánh bại rồi, tôi viết thêm.

Tuy nhiên, cho dù không có Yoo Chae Ok, công đoàn vẫn thành lập một ủy ban ứng phó cho cơ sở Công ty cổ phần Điện tử Dongnam thuộc Liên đoàn Công nhân Cơ khí Hàn Quốc, khởi động bằng một cuộc họp toàn thể với sự tham dự của các nhân vật thuộc nhiều lĩnh vực. Một bức thư kêu gọi đã được gửi tới nhiều hội nhóm. Bức thư đưa ra bốn yêu cầu sau.

1. Ngay lập tức cho phép chủ tịch công đoàn, vốn đã bị sa thải một cách bất công, quay trở lại làm việc.

2. Đưa các thành viên đã bị sa thải hàng loạt trở lại làm việc và chấm dứt các hành động đàn áp những hoạt động chính đáng của công đoàn.

3. Chuyển mọi công nhân, vốn đã bị thuyên chuyển vì tham gia hoạt động công đoàn, trở về vị trí cũ.

4. Ban quản lý cần nhanh chóng chấp nhận công đoàn và đảm bảo mọi thành viên đều được tham gia hoạt động.

Cô Lee lại đến xin chữ ký chúng tôi. Đơn kiến nghị, mà hầu như tất cả nhân viên khu sản xuất đều đã ký, yêu cầu tăng 50% lương. Triển khai vận động gây quỹ trợ giúp các công nhân bị sa thải. Đặt dấu chấm hết cho sự áp bức công nhân. Yêu cầu trả lương cho những công nhân làm việc vào các ngày nghỉ, ngày lễ theo luật định và các kỳ nghỉ phép thường niên. Chấm dứt phân biệt đối xử giữa nhân viên quản lý và công nhân nhà máy. Sau khi trình đơn kiến nghị lên ban quản lý công ty, các công nhân bày tỏ thái độ phản kháng bằng cách đồng loạt từ chối làm việc quá giờ. Khi vấn đề bắt đầu gây nên những xáo động bên ngoài công ty, ban quản lý, vốn cho đến thời điểm này vẫn chưa từng chấp nhận sự tồn tại của công đoàn, cuối cùng cũng phải đồng ý nâng mức lương tối thiểu hằng ngày lên thành tám trăm ba mươi won tại Hội nghị liên hiệp người lao động và công ty. Họ nhất trí cho phép treo tấm biển của công đoàn trong công ty; đồng ý thưởng 200% một năm; cung cấp một văn phòng cho công đoàn với hai công nhân trực toàn thời gian; và tuân theo phán quyết đang chờ xử lý từ Hội đồng Lao động Quốc gia về việc phục chức cho chủ tịch công đoàn đã bị sa thải.

Tuy nhiên sau đó, chị họ và tôi không còn gặp lại Yoo Chae Ok nữa. Cô đã không được quay lại làm việc.

Trên bảng tin từng dán danh sách các công nhân bị sa thải, một thông báo mới được đưa ra, cho biết sẽ chọn các công nhân khu công nghiệp để cho đi học các lớp cấp ba đặc biệt. Theo thông báo, những công nhân nào quan tâm có thể lấy mẫu đơn từ phòng hành chính, điền đầy đủ thông tin rồi nộp lại đơn cho nhân viên hành chính tại bộ phận mình làm việc. Chị họ đến phòng hành chính lấy đơn cho tôi. Anh cả khuyên chị họ cũng nộp đơn đi. Chị họ nói không muốn.

“Sao lại không muốn?”

Chị họ không nói gì.

“Sao em lại không muốn đi học?”

“Em bao nhiêu tuổi rồi mà giờ còn đi học cơ chứ?”

“Thế em bao nhiêu tuổi rồi?”

“Mười chín.”

“Mười chín thì có gì mà già?”

“Già chứ sao không. Bạn bè em đều tốt nghiệp hết rồi.”

Anh cả lẳng lặng nhìn chị họ. Phát hoảng trước ánh mắt chằm chằm của anh cả, chị họ mất hết tinh thần.

“Em định sống đời công nhân đến tận khi nào đây?”

Chị họ ngậm chặt miệng.

“Thích nghe người khác gọi là gái công xưởng lắm à?”

Chị họ càng ngậm miệng chặt hơn, kín như bưng.

“Không đi học thì không thoát được cái kiếp đó đâu.”

Miệng chị họ vẫn không chịu mở ra.

“Thế cũng được hả?”

Chị họ cúi gằm đầu xuống.

“Hả?”

“Thì ai cũng đang sống như thế còn gì!”

Chị họ đáp lại câu hỏi của anh cả, nhưng không có tác dụng.

“Ai đang sống như thế? Ai nào? Chỉ có hai đứa là sống vậy thôi. Tất cả mọi người ai cũng đang đi học rồi vào đại học, theo đuổi những thứ mình muốn làm kia kìa.”

Bị anh cả dồn ép, chị họ giờ chực khóc đến nơi. Tuy nhiên, anh cả vẫn tiếp tục mà không hề mủi lòng.

“Thế ý em là muốn cứ sống ở đây thế này cả đời sao?”

“Cả đời cái gì mà cả đời chứ? Em còn tiết kiệm tiền mua máy ảnh, rồi còn lấy chồng nữa chứ.”

Anh cả dịu giọng, khẽ bật cười.

“Máy ảnh làm gì?”

Tôi trả lời, sau khi chỉ ngồi im theo dõi hai người nói chuyện.

“Chị họ muốn làm nhiếp ảnh gia.”

Anh cả nói, Ước mơ lớn đấy, rồi thêm, dường như thấy hơi có lỗi, nhưng vẫn kiên quyết, Chuyện kết hôn cũng tương tự vậy. Nếu làm việc ở nhà máy thì em chỉ gặp được người ở trình độ đấy mà thôi. Ở cái nước này, muốn sống cho tử tế thì trước hết phải đi học cái đã. Thấy chị họ vẫn không chịu nói sẽ đi học, anh cả lại cao giọng.

“Thế thì lặn lội lên tận đây sống để mà làm gì? Sao không đi làm ở ngay nhà máy nào gần nhà ấy? Nếu em không định đi học thì thu dọn đồ đạc quay về nhà đi.”

Chị họ sưng sỉa mặt mày, nhưng chẳng còn lựa chọn nào khác, đành phải đi lấy đơn đăng ký từ phòng hành chính về, vừa điền vừa hỏi tôi.

“Sao em lại đi học?”

Tôi, mười sáu tuổi, sững người trước câu hỏi của chị họ. Tôi chỉ đơn giản cho rằng đó là việc cần phải làm. Chị họ là người đầu tiên hỏi tôi tại sao. Chẳng thể trả lời được tại sao mình lại đi học, tôi bảo với chị họ rằng nếu chúng tôi có thể đến trường cùng nhau thì sẽ rất hay mà. Thêm nữa, nếu chúng tôi được tuyển, công ty sẽ chi trả học phí cho. Chị họ khịt mũi.

“Em tưởng công ty yêu quý gì chúng ta nên làm thế chắc? Họ làm thế vì lợi thuế cả đấy. Nếu đi học chúng ta sẽ không thể làm việc thêm giờ được còn gì. Thực ra, chúng ta còn phải nghỉ làm trước giờ một tiếng đồng hồ nữa cơ, chẳng lẽ công ty lại không cắt tiền lương một giờ đấy? Vậy thì đến khi nào chị mới để dành đủ tiền mua máy ảnh chứ.”

Sau khi điền xong đơn đăng ký, thuần túy chỉ vì bị anh cả hối thúc, chị họ lại càng trở nên bực bội hơn về chuyện xét tuyển. Họ ra chỉ tiêu tuyển mười lăm học sinh, nhưng có tới một trăm sáu mươi người đã đăng ký. Một thông báo nữa được đưa ra, cho biết việc tuyển chọn sẽ cơ bản dựa trên quá trình lao động và kinh nghiệm làm việc của các ứng viên tại nhà máy, cùng một bài thi nữa. Bài thi sẽ được giám sát bởi chủ tịch công đoàn.

Ngay cả bây giờ tôi vẫn không sao hiểu nổi chuyện này. Vì cần cớ gì mà ban quản lý lại nảy ra ý tưởng giao cho công đoàn xử lý cuộc tuyển chọn học sinh cho lớp học đặc biệt dành cho các công nhân khu công nghiệp? Không biết liệu đây có phải chiêu hòa giải của họ trước thái độ chống đối cứng rắn yêu cầu để Yoo Chae Ok quay lại với công việc?

Dù ban đầu khăng khăng không định đi học nhưng khi ngày thi được quyết định và có thông báo cho hay, do số người đăng ký quá đông nên công ty sẽ ưu tiên những ứng cử viên có kinh nghiệm làm việc lâu năm, thì chị họ lại có vẻ lo lắng.

“Làm thế nào bây giờ? Tính đến nay chúng ta mới làm việc chưa được đầy sáu tháng.”

“Làm bài tốt là được mà.”

Chị họ trở nên ủ rũ hẳn. Nói mình không đủ tự tin xong chị họ lại quay ra hỏi tôi, Làm thế nào bây giờ? Tôi thì có cách gì đây. Tuy nói “làm bài tốt là được” nhưng chúng tôi thậm chí còn chẳng thể học hành tử tế để mà chuẩn bị cho kỳ thi. Chúng tôi cũng không có sách để học.

“Nếu chúng ta trượt thì sao?”

“Chúng ta sẽ không trượt đâu.”

“Nhưng từ lúc chị tốt nghiệp cấp hai đến giờ đã ba năm rồi. Chị làm sao giống em được!”

Tôi cố gắng xoa dịu nỗi bất an của chị họ.

“Nghe nói những người khác đã tốt nghiệp năm năm, sáu năm rồi đấy thôi. Dù gì chị em ta cũng là hai người đăng ký nhỏ tuổi nhất. Tất cả bọn họ đều đã hai ba, hai tư, thậm chí hai lăm ấy chứ.”

Vẫn không bị thuyết phục, chị họ lẩm bẩm, Nhưng nếu mà trượt thì xấu hổ lắm, rồi sau đó ngẫm nghĩ thế nào bèn đề nghị tôi cùng viết một bức thư.

“Cho ai cơ?”

“Cho chủ tịch công đoàn!”

Chủ tịch công đoàn? Để đền bù cho việc sa thải Yoo Chae Ok, ban quản lý đã bố trí một văn phòng cho công đoàn ở trên sân thượng ngay cạnh căng tin và chủ tịch mới được bầu giờ làm việc ở đó toàn thời gian.

“Chúng ta nói gì mới được chứ?”

“Thì viết là chúng ta tha thiết muốn được đi học chứ còn gì nữa.”

“Cứ như thể những người khác thì không ấy.”

“Người khác là người khác, còn chúng ta là chúng ta. Nếu kết quả thi tương đương nhau, người ta sẽ dựa vào bức thư mà chọn chúng ta.”

Ngẫm nghĩ một hồi, tôi thấy có vẻ như chị họ cũng có lý. Chị họ dường như bị thuyết phục bởi chính suy nghĩ của mình, đôi mắt vừa mới rầu rĩ giờ sáng lên lấp lánh.

“Em viết đi. Em chẳng bảo em muốn thành nhà văn còn gì.”

“Mỗi người tự viết của mình chứ. Viết chung thế nào được.”

“Thì em viết thư, tên thì cả hai chúng ta cùng ký, thế là được chứ gì.”

Hôm trước ngày thi, tôi, mười sáu tuổi, ngồi bò ra bàn anh cả và viết chúng tôi khao khát được đến trường tới mức nào. Ban đầu tôi thấy mông lung không biết phải viết gì, nhưng cuối cùng bức thư lại hóa dài. Tôi viết rằng đối với chúng tôi, được mặc đồng phục chính là một ước mơ lớn lao, và rằng nếu được học hành đến nơi đến chốn, tôi hy vọng sẽ trở thành nhà văn còn chị họ sẽ thành nhiếp ảnh gia. Rằng nếu được trao cho cơ hội này, chúng tôi sẽ không bao giờ quên ơn của chủ tịch công đoàn. Cuối thư, chúng tôi đề ngày, tên của hai chị em rồi sau đó dán bì thư lại. Chị họ nhận nhiệm vụ đem lá thư tới để trên bàn chủ tịch công đoàn tại văn phòng vào sáng hôm sau.

Đến tối, anh cả về nhà mang theo mấy thỏi kẹo kéo phủ bột trắng, để chúc may mắn.

“Chúc hai đứa thi tốt.”

Kẹo kéo anh cả mua cho chúng tôi thật ngọt. Chúng tôi nhìn bột kẹo dính trên má nhau cười rồi đưa tay chùi cho nhau. Anh cả bảo chúng tôi ăn xong kẹo thì đánh răng và đi ngủ sớm, nhưng cả đêm chúng tôi chẳng tài nào ngủ được, cứ vừa trằn trọc vừa lắng nghe tiếng thở mệt mỏi của anh cả. Để đi thi chúng tôi phải đến công ty sớm hơn thường lệ một tiếng. Chị họ và tôi còn phải đến sớm hơn nữa vì phải đặt bức thư lên bàn của chủ tịch công đoàn. Trong lúc chúng tôi làm bài thi, chủ tịch công đoàn nhìn tôi chằm chằm. Anh ta nhìn tên tôi được viết trên tờ điền đáp án và toét miệng cười. Anh ta nhắc tên chị họ và hỏi chị họ đang ngồi ở đâu. Tôi chỉ tay về phía chỗ chị họ đang ngồi, ở một hàng khác phía bên kia. Chủ tịch công đoàn vỗ vỗ vai tôi rồi đi tiếp sang chỗ khác. Danh sách các học sinh trúng tuyển được dán ở căng tin. Tôi xếp hạng nhất còn chị họ hạng nhì. Lúc đến văn phòng công đoàn để nhận giấy báo trúng tuyển, chúng tôi có cảm ơn chủ tịch công đoàn nhưng anh ta đáp, Các cô không cần cảm ơn tôi làm gì, hai cô đạt điểm cao nhất mà, rồi nói thêm, Tôi đánh giá cao bức thư đấy.

Một hôm, tôi, mười sáu tuổi, được chủ tịch công đoàn gọi vào văn phòng. Anh ta đang ngồi ở bàn làm việc trong bộ đồng phục xám, khi tôi bước vào, anh ta bảo tôi tiến gần lại bàn.

“Tại sao hồ sơ của cô ở công ty và giấy tờ nhập học lại không giống nhau?”

Tôi, mười sáu tuổi, lúng túng không thể trả lời.

“Nói tôi nghe xem nào, sao lại thế?”

Anh ta mềm giọng.

“Thực ra thì...”

Tôi lắp bắp nói cho anh ta biết thực ra tôi mười sáu chứ không phải mười tám tuổi, và rằng tên tôi không phải là Lee Yeon Mi.

“Mười sáu?”

Chủ tịch công đoàn liếc nhìn tôi rồi hỏi vẻ không tin. Từ hồi mười bốn tuổi, tôi đã phát triển đến chiều cao trưởng thành. Chiều cao của tôi bây giờ cũng y hệt hồi đó.

“Vậy Lee Yeon Mi là ai?”

Chuyện đó tôi cũng chẳng biết. Điều duy nhất tôi biết là phải ít nhất mười tám tuổi mới được vào làm công nhân Công ty cổ phần Điện tử Dongnam, tôi, mười sáu tuổi, không đủ điều kiện nên đã nộp các giấy tờ anh cả chuẩn bị cho. Anh cả hẳn sẽ biết Lee Yeon Mi là ai. Tôi chỉ đơn thuần nhận giấy tờ từ anh cả chứ cũng chẳng hỏi xem Lee Yeon Mi là người nào. Chủ tịch công đoàn lại lên tiếng sau một lúc lâu im lặng.

“Hiện giờ chúng ta đang thiếu nhân viên nên chắc sẽ chẳng có vấn đề gì đâu. Không những thế, cô còn đã làm việc ở đây được bảy tháng rồi. Nhưng cô không thể nhập học bằng cái tên Lee Yeon Mi được, vậy nên hãy mang giấy tờ thật đến đây.”

Anh ta nói với thái độ tử tế, nhưng tôi cứ có cảm giác mình đang bị tra hỏi. Có lẽ nhận ra cảm giác của tôi nên anh ta nói thêm, Học hành chăm chỉ đấy nhé, đời người chẳng có mấy cơ hội học hành đâu. Nhờ chủ tịch công đoàn, tôi cũng đã lấy lại được tên của mình trên hồ sơ của công ty. Nhờ anh ta, phong bì trả lương của tôi đã mang tên tôi thay vì Lee Yeon Mi, cái tên tôi chẳng hề hay biết. Nhờ anh ta, tôi không còn ngơ người ra khi ai đó gọi tôi, Cô Lee Yeon Mi? đến nỗi mãi sau mới trả lời lại, Vâng, vâng!

Bây giờ mọi người gọi tôi bằng tên của chính tôi, cái tên thuộc về tôi mười sáu tuổi.

Chủ tịch công đoàn. Nếu không phải vì đã quên mất tên anh ta thì tôi cũng muốn tự tay mình viết lại cái tên ấy, dù chỉ một lần. Tên anh ta đã chìm vào quên lãng, nhưng dáng vẻ của anh ta thì không. Thấp người, giọng nhẹ nhàng, bàn tay thô ráp.

Anh ta đi làm hằng ngày bằng xe đạp. Chiếc xe đạp anh ta đi vẫn thường lướt qua con đường chị họ và tôi cùng nhau đi bộ trở về căn phòng hiu quạnh, mỗi khi gặp nhau trên con đường đó, anh ta sẽ xuống xe dắt bộ bên cạnh chúng tôi. Thỉnh thoảng, anh ta dẫn chị họ và tôi về căn phòng trọ ở ngôi nhà hai tầng nằm trên con đường sau chợ, nơi anh ta từng sống cùng vợ và cậu con trai ba tuổi, mời chúng tôi ăn hoa quả hoặc pha trà thanh yên nóng cho chúng tôi uống. Đôi lần, dù rất hiếm hoi, anh ta còn để chị họ ngồi phía trước còn tôi ngồi phía sau rồi đạp xe đèo chúng tôi giúp phần thu ngắn quãng đường về căn phòng hiu quạnh của hai chị em. Trong giờ làm việc, khi cảm thấy có ai đó đang bóp bóp vai cho mình, tôi quay lại phía sau và sẽ thấy anh ta đang đứng ngay đó, nhìn thấy đôi mí mắt mệt mỏi của tôi, anh ta sẽ vô thức với tay ra định xoa mắt cho tôi rồi đột ngột dừng lại, bỏ đi.

Một con người ấm áp, nhưng cũng là người đã bị tôi phản bội.

Mùa đông đó, sau khi trượt kỳ thi tuyển vào các trường đại học hàng đầu, anh ba lên Seoul để thi vào các trường hạng hai. Ngồi dựa lưng vào tường căn phòng chật chội nơi ba chúng tôi đang sống, anh ba liếc nhìn tôi rồi trở nên ủ rũ. Anh cả thuyết phục anh ba đăng ký học chương trình tại chức buổi tối ở một trường đại học hạng hai rồi thi vào làm công chức giống như mình. Anh ba, mái tóc vẫn để nguyên kiểu húi cua như hồi cấp ba, không trả lời. Anh chỉ làm bài thi vào các trường đại học hạng hai rồi lẳng lặng quay về nhà, chẳng buồn chào tạm biệt. Dù anh ba không hề trả lời rõ ràng rằng mình sẽ làm theo lời khuyên của anh cả, nhưng tên anh vẫn nằm trong danh sách các thí sinh trúng tuyển vào lớp luật tại chức. Lúc lên lại Seoul để kiểm tra sức khỏe, anh ba cũng vẫn không mỉm cười. Ngồi trước bàn ăn tối, anh ba không đụng đũa mà chỉ phàn nàn về chuyện bốn người sẽ sống ra sao trong căn phòng này, cục cằn như thể mọi chuyện đều do lỗi của anh cả.

“Em sẽ ngủ trên gác xép.”

Chị họ đề xuất.

“Em cũng vậy.”

Tôi nói theo. Anh cả bảo không nhất thiết phải làm thế. Rằng khi nào căn phòng bên cạnh trống người, chúng tôi sẽ thuê thêm phòng nữa. Nhưng chị họ và tôi biết quá rõ, rằng tiền chúng tôi kiếm được sẽ chẳng thể nào đủ để thuê hai phòng. Đến mùa xuân, khi chị họ và tôi bắt đầu đi học, chúng tôi sẽ không thể làm thêm giờ được nữa và thu nhập của chúng tôi sẽ giảm đi nhiều. Nghe chúng tôi đề nghị lên ngủ trên gác mái, anh ba dường như càng tức giận hơn, anh trừng mắt nhìn anh cả. Trái tim tôi chùng xuống. Chẳng phải vì bị người nào ngăn cấm, nhưng trong số mấy anh chị em tôi chưa từng có ai dám trừng trừng nhìn anh cả với vẻ thách thức như thế bao giờ. Từ bé đến lớn chúng tôi đã thế rồi, dù thực sự là chẳng vì nghe lời ai. Đến cả anh hai, vốn chỉ nhỏ hơn anh cả ba tuổi, cũng chưa bao giờ, dù chỉ một lần chống đối lại anh cả. Từ nhỏ đã không, hồi đó không, bây giờ cũng không, ở anh cả có cái ấn tượng đó. Tuy không phải một người giỏi đánh nhau, cũng chẳng phải người sẵn sàng sử dụng bạo lực mọi nơi mọi lúc, nhưng ở anh vẫn có một điều gì đó khiến chúng tôi không thể nhõng nhẽo hay cố tình gây sự. Anh quá mức chỉn chu, đến độ làm người khác cảm thấy dường như sự chỉn chu ấy chính là một khiếm khuyết. Từ nhỏ, anh đã luôn lễ phép với bố mẹ, thân thiện với mọi người và luôn dành hết tâm trí cho việc học, lại cộng thêm vẻ ngoài gọn gàng sáng sủa ai nhìn cũng phải quý mến, vậy nên khi bị bố hoặc mẹ rầy la, Tại sao không cố mà học theo anh cả đi, mấy đứa em chúng tôi chỉ đơn giản cảm thấy mình thật tầm thường, không thể bác bẻ hay biện hộ. Anh là người luôn nỗ lực hết sức mình. Không chỉ trong việc học mà còn ở cả thái độ lễ phép với bố mẹ và cách cư xử của bậc làm anh đối với đàn em, anh luôn luôn cố gắng hết khả năng của mình.

Ấy vậy mà bây giờ, anh ba đang trừng mắt nhìn anh cả.

Anh cả điềm nhiên đón nhận ánh nhìn của anh ba và nói, Ăn cơm đi. Rồi anh nói thêm, Em gái em sẽ vừa đi làm ở nhà máy vừa đi học các lớp học buổi tối đấy. Thậm chí anh còn nói thêm, Con bé nói nó muốn thành nhà văn nữa, phải không? Chỉ đến khi đó anh ba mới tránh mắt đi chỗ khác và cầm thìa lên ăn. Một bóng mây u ám phủ lên khuôn mặt anh. Chúng tôi im lặng ăn cho xong bữa. Sau khi rửa bát đũa xong xuôi, tôi ngại ngần không muốn quay trở vào phòng nên đi thẳng lên sân thượng và thấy anh ba đang đứng cạnh lan can trên đó, nhìn chăm chăm xuống những ống khói nhà máy lô nhô. Anh ba là người có lòng tự tôn vô cùng lớn. Anh không chịu thua bất cứ ai. Thực ra, nói cho đúng hơn thì anh là người đa tài. Ở quê, chẳng đứa trẻ nào không sợ anh. Anh là một vận động viên xuất sắc, rất có uy và rất ham đọc sách, thành ra anh rất hiểu biết. Đi đến đâu anh cũng là người đứng đầu. Nhưng anh đã trượt kỳ thi vào các trường đại học hàng đầu và sắp trở thành sinh viên của một trường tại chức. Khi tôi quay người định trở xuống vì không muốn quấy rầy dòng suy tưởng của anh trong lúc chăm chăm nhìn xuống những ống khói nhà máy thì anh gọi tên tôi. Tôi bước đến, anh ba xoa đầu tôi.

“Chuyện anh cả nói có thật không?”

“Chuyện gì ạ?”

“Chuyện em muốn làm nhà văn ấy?”

Vì người hỏi câu này là anh ba nên tôi chẳng còn tự tin chút nào. Bởi chính anh mới là người nên thành nhà văn chứ không phải tôi. Bởi anh mới là người chăm đọc sách đến phát sợ, còn tôi chỉ đọc lỏm được vài cuốn sách anh đọc dở mà thôi. Bởi cho đến tận lúc ấy, những nhà văn tôi biết hay những cuốn sách tôi đã đọc, tất cả đều là nhờ anh. Đương nhiên, anh không chỉ là người ham đọc sách mà còn là một học sinh giỏi chẳng kém cạnh gì anh cả, nhưng nhờ tính cách hướng ngoại hơn anh cả nên anh có nhiều bạn bè hơn. Anh luôn đứng đầu tại các cuộc thi điền kinh của trường, từng chơi trống trong ban nhạc, là vận động viên xuất sắc của đội tuyển bóng ném trường, và được chọn làm chủ tịch hội học sinh hết năm này qua năm khác. Nếu ở anh có khía cạnh nào đó khác với anh cả, thì đó chính là anh không phải một học sinh gương mẫu điển hình. Anh đồng thời còn là một kẻ gây rối ranh mãnh. Anh ba là người bị bố cho ăn roi nhiều nhất, dù bố chưa từng giơ roi lên với chúng tôi bao giờ. Vì anh đã lấy nguyên cả thùng mì ăn liền từ cửa hàng hoặc cùng đám bạn thân ăn trộm gà nhà hàng xóm. Thế nhưng, bất cứ khi nào có cơ hội là anh lại không ngừng viết viết xóa xóa vào cuốn sổ tay của mình. Mở bất kỳ trang nào trong cuốn số tay của anh ra cũng thấy kín đặc những con chữ mảnh, nhỏ, tựa như sương mù giăng. Tình yêu viết lách của anh mãnh liệt đến độ tôi không khỏi băn khoăn tại sao anh lại chọn chuyên ngành luật thay vì văn học. Trước một người như anh, tôi không đủ tự tin để nói rằng tôi muốn thành nhà văn.

“Em có sự điềm tĩnh.”

Thấy tôi không trả lời, anh ba đã cất lời như vậy, Em có sự điềm tĩnh.

“Vậy nên em sẽ là một nhà văn xuất sắc, em hãy viết cả phần của anh nữa.”

Anh ba tiếp tục.

“Anh sẽ thành công tố viên và vực dậy gia đình mình.”

Một Chủ nhật, chị họ và tôi tới hiệu may gần ngồi trường hai chị em sắp học để may đồng phục. Chị họ đúng kiểu người thắt đáy lưng ong. Tôi đang liếc trộm vòng eo mảnh mai của chị họ thì bị chị bắt quả tang. Chị họ lườm làm tôi không khỏi luống cuống, rồi sau đó cả hai chị em cùng phá lên cười. Rất ra dáng một người chị lớn, chị họ dẫn tôi tới chợ Garibong-dong và đãi tôi một bát mì ê hề bánh gạo để ăn mừng việc may đồng phục mới. Tôi vốn háo hức muốn đến trường là vậy, nhưng giờ đây, chính tôi lại thấy bình tĩnh trong khi chị họ, lúc trước hoàn toàn thờ ơ với việc đi học, giờ lại phấn khích không sao tả xiết trước vụ đặt may đồng phục mới, chị họ xì xụp húp nước mì, hai gò má chị họ đỏ bừng. Chị họ nói.

“Sau lễ khai giảng, chị em mình cùng mặc đồng phục về thăm nhà một chuyến đi.”

Thấy tôi không trả lời, chị họ hỏi lại, Được không? Chị họ cứ thúc ép mãi nên tôi đành đồng ý. Chỉ có điều, tôi cũng chẳng biết liệu chúng tôi có thu xếp được thời gian hay không.

Tôi lên mười bảy còn chị họ hai mươi tuổi. Giờ là tháng Một năm 1979, bước sang năm mới cuộc sống cũng trở nên tất bật hơn. Anh cả đã tốt nghiệp đại học còn anh ba bắt đầu năm thứ nhất. Anh ba đã tham gia kỳ thi tuyển công chức, đúng theo lời anh cả khuyên, nhưng sau đó lại không đến khám sức khỏe và bị hủy kết quả thi. Thay vào đó, anh hứa với anh cả. Rằng anh sẽ chỉ tập trung vào việc học tập, để lấy được học bổng và đỗ kỳ thi hành nghề luật. Anh cả, chẳng mấy nữa sẽ tham gia nghĩa vụ quân sự, giương đôi mắt mệt mỏi nhìn anh ba, người đã không đi kiểm tra sức khỏe, đang quyết tâm sẽ chỉ tập trung vào việc học.

“Giờ anh sắp đi nghĩa vụ quân sự làm lính phòng vệ rồi. Anh sẽ không thể trả tiền thuê nhà được nữa. Cũng không cần lâu dài gì, chỉ mong em gánh vác trách nhiệm đó giùm anh cho đến khi anh xuất ngũ thôi.”

Công đoàn và ban quản lý có vẻ hòa hợp được một thời gian, nhưng sang năm mới lại mỗi bên một phách. Cô Lee bảo chúng tôi.

“Xem quảng cáo của công ty chúng ta trên ti vi đi. Ná thở lắm đó.”

Đến đài chúng tôi còn chẳng có, nói gì đến ti vi. Vào Chủ nhật, giữa lúc hai chị em tôi đang ở cửa hàng mua bột giặt thì chị họ đột nhiên kéo cánh tay tôi rồi kêu lên, Kia kìa! Trên màn hình ti vi của cửa hàng, một cô gái xinh đẹp tóc dài mặc áo khoác da và đeo tai nghe đang say sưa hát theo một bài hát nước ngoài. Rồi cô vừa mỉm cười vừa nhắc đi nhắc lại, Dongnam Stereo, Dongnam Stereo. Khi từ Dongnam Stereo vang vọng dội ngược lại, dàn stereo mà chúng tôi đã hàn và lắp ráp bao nhiêu ốc vít đó huy hoàng hiện ra, choán hết màn hình. Lúc mở gói bột giặt, chị họ bảo, Cái bài hát lúc nãy ấy.

“Bài hát nào?”

“Bài hát mà cái cô đeo tai nghe hát theo trong quảng cáo sản phẩm của chúng ta ấy.”

Giờ, chúng tôi đã quên hẳn từ “dàn stereo” mà chỉ nói “sản phẩm của chúng ta”.

“Bài hát ấy thì sao?”

“Đó là bài What can I do của Smokie!”

“Smokie là ai?”

“Nhóm nhạc chị thích đấy. Họ còn có bài hát tên là ‘Living next door to Alice’ nữa cơ, em biết buồn đến mức nào không? Có chàng trai yêu thầm cô gái tên Alice sống ở nhà bên suốt hai mươi tư năm. Anh ta không dám thổ lộ tình cảm mà chỉ dõi theo cô ấy từ đằng xa, nhưng rồi một ngày một chiếc limousine hào nhoáng đã đến đưa Alice đi.”

Chị họ bỏ gói bột giặt xuống sàn và hét to, y như cô gái trong chương trình quảng cáo đã hét Dongnam Stereo. What can I do!

Lương của chúng tôi thường xuyên bị trả chậm. Ban đầu bị chậm mất hai ngày, tháng tiếp theo là năm ngày, rồi tháng tiếp theo nữa là mười ngày. Ban quản lý đổ cho tình hình sản xuất đi xuống. Cô Lee nổi giận.

“Sản xuất đi xuống ư, các cô cũng nghĩ như vậy hả?”

Chúng tôi không nghĩ như vậy. Sáng sáng, giám sát sản xuất đều cho công nhân xếp hàng ở khu sản xuất để ấn định chỉ tiêu sản xuất trong ngày, và ngày nào lượng chỉ tiêu cũng chỉ tăng chứ không có giảm. Để đạt được chỉ tiêu, tốc độ của dây chuyền sản xuất cũng tăng lên và chúng tôi phải giảm một nửa tiêu chuẩn nghỉ mười phút buổi sáng và buổi chiều xuống còn năm phút mỗi buổi. Tôi, giờ đã là một công nhân lành nghề, miệt mài cầm cái đầu vặn dùng khí nén và lắp ráp các ốc vít, chẳng ngẩng mặt lên được một giây nào. Ấy vậy mà họ lại nói tình hình sản xuất đang đi xuống ư.

“Lý do không phải vì tình hình sản xuất đi xuống, mà bởi ban quản lý đang mở một chi nhánh mới. Thế nên mới chậm trả lương cho chúng ta. Mở chi nhánh thì cũng được thôi, nhưng tại sao họ lại phải giữ lương của chúng ta để phục vụ cho mục đích đó chứ?”

Chẳng ai biết tại sao. Điều duy nhất chúng tôi biết là lương bị chậm, cuộc sống của tất cả mọi người đều biến thành một mớ bòng bong. Bởi vì tiền lương là toàn bộ chi phí sinh hoạt của chúng tôi. Nếu lương bị chậm, tiền thuê nhà cũng bị chậm và chúng tôi chẳng còn tiền để gửi về nhà, chẳng ky cóp được tiền để dành cho quỹ tiết kiệm tương hỗ của chúng tôi.

Công đoàn bắt đầu bàn tới khả năng phản đối tập thể việc làm thêm giờ.

Cô Myeong ở phòng hành chính. Đối tượng chị họ ghen tị nhất trong toàn công ty. Thay vì hàn, thay vì lôi những đầu vặn dùng khí nén xuống, cô Myeong luôn chỉ kẹp tài liệu dưới cánh tay, bận bịu đi tới lui quanh nhà máy hoặc kiểm tra thẻ chấm công của chúng tôi. Bên trong ngăn kéo bàn làm việc của cô là chìa khóa kho dự trữ của chúng tôi. Cô có mái tóc đen, xoăn nhẹ nhàng buông xuống hai vai, đôi mắt trong trẻo và làn da láng mịn. Khi cô Myeong nhướn hai hàng lông mày rõ nét và nhoẻn cười dưới ánh mặt trời, hàm răng cô trắng lóa. Khi cô Myeong kẹp tập tài liệu màu vàng đựng các giấy tờ dưới cánh tay, bước qua luống hoa, đôi bắp chân bóng láng của cô chuyển động đầy sức sống bên dưới gấu váy. Chị họ ngưỡng mộ mọi thứ ở cô Myeong. Đặc biệt ở điểm cô là một nhân viên quản lý chứ không phải công nhân thuộc bộ phận sản xuất.

Cũng chính cô Myeong một ngày nọ đã đề nghị gặp tôi và chị họ. Được một người mà bấy lâu nay mình mới chỉ dám quan sát từ xa chứ chưa từng một lần bắt chuyện gọi đến gặp, dù không biết lý do là gì nhưng trái tim tôi vẫn đập thình thịch.

“Chúng ta cũng có gây ra tội lỗi gì đâu mà.”

Chị họ cố hết sức ra vẻ bình thản.

“Chúng ta chưa đi làm muộn bao giờ, cũng chưa một lần nào nghỉ việc sớm.”

Cô Myeong nở nụ cười ngọt ngào hỏi hai chị em tôi có nộp đơn gia nhập công đoàn không. Chỉ đến lúc đó tôi mới hiểu ra tại sao trái tim tôi lại tự dưng đập thình thịch khi cô Myeong yêu cầu gặp chúng tôi.

“Các cô là thành viên công đoàn ư?”

Cô Myeong lại trưng nụ cười ngọt ngào đó ra. Chị họ và tôi lúng túng mãi không trả lời nổi.

“Các cô vẫn định đi học chứ?”

Cô Myeong hỏi tiếp. Không hiểu câu hỏi đó có ý gì, chị họ và tôi đứng nhìn cô ta chằm chằm. Các cô vẫn định đi học chứ? Chuyện đó chẳng phải đã được quyết định rồi sao? Chúng tôi còn may cả đồng phục nữa rồi. Cô Myeong thấp giọng nói trong lúc lật giở đống hồ sơ.

“Giám đốc cho rằng công ty không thể chu cấp học phí cho các thành viên công đoàn được.”

Chúng tôi chỉ biết đứng đó nhìn cô Myeong. Mãi một lúc sau cô Myeong mới nói tiếp.

“Điều đó có nghĩa là, nếu muốn được đi học thì các cô phải rời khỏi công đoàn.”

Chị họ và tôi rời khỏi phòng hành chính cất bước về khu sản xuất, đầu cúi gằm. Ngay khi chúng tôi bước vào khu của mình, nhiều người đang ngồi bên dây chuyền sản xuất nhất loạt ngước lên nhìn chúng tôi. Đột ngột, chị họ và tôi trở thành đối tượng bị săm soi dưới ánh mắt nghi ngờ của những công nhân ở dây chuyền sản xuất. Cô Lee, người có những bước chạy luôn tất tả, người đã đến thuyết phục chúng tôi viết đơn gia nhập công đoàn, giờ lại tất tả chạy tới hỏi chị họ và tôi, mười bảy tuổi, Cô Myeong nói gì vậy? Chị họ và tôi lúng búng. Trong lúc lúng búng đó, cả chị họ và tôi đều cùng nghĩ đến chủ tịch công đoàn, đến người chúng tôi đã từng viết thư cho. Sau khi gia nhập công đoàn, chị họ và tôi chưa làm được gì hết. Chúng tôi chỉ đơn thuần viết tên và địa chỉ của mình lên các giấy tờ. Cho đến tận lúc ấy, chúng tôi vẫn chưa vỡ vạc ra công đoàn là gì và công đoàn đang cố gắng làm gì, nhưng sâu thẳm trong tâm, chúng tôi biết việc rời bỏ công đoàn cũng đồng nghĩa với việc chúng tôi phản bội lại chủ tịch. Bằng việc bất thình lình gọi chúng tôi đến gặp như thế, cô Myeong đã khiến chúng tôi không khỏi mặc cảm tội lỗi trước cô Lee tất tả và chủ tịch công đoàn có giọng nói dịu dàng.

Con đường về nhà sau khi tan làm lạnh khủng khiếp. Nhà máy của chúng tôi nằm ở Khu Liên hiệp Công nghiệp số 1, vậy nên nhiều công nhân thuê phòng ngay gần khu số 1, nhưng căn phòng hiu quạnh của chúng tôi lại nằm gần Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3. Bởi ở đó có ga tàu điện ngầm. Bởi anh cả và anh ba phải bắt tàu điện ngầm ở ga đó để tới Ủy ban phường, tới trường đại học. Hôm ấy, con đường trở về căn phòng hiu quạnh của chúng tôi dài hơn và lạnh giá hơn. Ngày mai các thành viên công đoàn sẽ bắt đầu từ chối làm thêm giờ, chúng tôi sẽ phải làm thế nào đây, chị họ và tôi run rẩy. Câu cô Myeong hỏi chúng tôi, Các cô vẫn định đi học chứ, quất vào tai chúng tôi như cơn gió lạnh đập vào cột điện. Nếu chúng tôi cùng với các thành viên công đoàn từ chối làm thêm giờ thì có phải chúng tôi sẽ không được tới trường không? Chỉ còn một tháng nữa là khai giảng rồi. Đầu óc tôi rối tung như mớ bòng bong còn trái tim tôi trĩu nặng. Chị họ rút bàn tay đang thọc sâu trong túi áo ra và nắm lấy tay tôi. Rồi chị họ lại buông tay tôi ra để tháo chiếc khăn quàng từ trên cổ mình xuống và quấn quanh cổ tôi, sau đó chị họ lại cầm lấy một tay tôi nhét vào trong túi áo to rộng của mình, nắm thật chặt.

“Găng tay của em đâu rồi?”

Tôi không trả lời. Lúc này, găng tay thì có liên quan gì cơ chứ, tôi nghĩ.

“Em làm mất rồi à?”

Tôi gật đầu khó nhọc.

“Đầu óc em để đi đâu thế? Đã làm mất khăn quàng cổ rồi, giờ lại đến găng tay nữa hả?”

Tôi nhìn chị họ không chớp mắt giữa cơn gió buốt giá, như thể sắp khóc đến nơi.

“Em, động một tí là khóc.”

Chị họ cũng thế đấy thôi, tôi những muốn đáp trả lại chị họ như thế nhưng cố nhịn. Chị họ nắm chặt bàn tay tôi bên trong túi áo mình thất thểu bước đi, chị dẫn tôi tới chợ, mua cho tôi một đôi găng tay mới và đeo vào tay tôi.

“Giờ thì đừng làm mất nữa đấy. Khi nào đi học, chắc chúng mình sẽ phải chịu lạnh đến tận tháng Ba. Vì ngày nào cũng tối muộn mới về mà. Có khi chị em ta còn phải đeo găng tay suốt cả tháng Tư ấy chứ.”

Trên cây cầu vượt mà chúng tôi buộc phải băng qua để về với căn phòng hiu quạnh của mình nằm ở Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3, chị họ, người run bần bật, cuối cùng cũng hỏi tôi. Rằng hôm sau chúng tôi nên làm gì. Tôi, mười bảy tuổi, thở vào chiếc khăn quàng cổ của chị họ hai mươi tuổi và lần đầu tiên, gọi “chị họ” là “chị”, danh xưng trước đó tôi chưa bao giờ dùng.

“Chị làm thế nào thì em sẽ làm theo như thế.”

Chị họ, vẫn run rẩy trong cơn gió buốt da, nói.

“Chị cũng chẳng biết phải làm thế nào đâu.”

Suốt cả buổi sáng hôm sau, chị họ và tôi bồn chồn lo lắng không yên. Cô Lee đến tìm chúng tôi để truyền đạt lời nhắn nhủ kiên quyết.

“Hôm nay bắt đầu không làm thêm giờ nhé.”

Buổi trưa lúc đến căng tin, chúng tôi nhận ra không phải chỉ mình hai chị em tôi mới lo lắng bồn chồn. Tất cả mười lăm người được cho đi học đều mang vẻ mặt bất an. Chúng tôi hỏi nhau xem nên làm gì. Tôi và chị họ lần lượt nắm giữ vị trí số 1 và số 2. Nếu chị họ và tôi không bắt đầu công việc, băng chuyền sẽ trống trơn. Nếu chị họ và tôi từ chối làm việc thêm giờ, mọi người sẽ để ý ngay lập tức. Nhân viên quản lý từ phòng hành chính và khu sản xuất, vốn đã đánh hơi được kế hoạch của công đoàn, lảng vảng quanh dây chuyền sản xuất suốt cả buổi chiều y như một bầy diều hâu đen. Quản đốc, thân thiện hơn rất nhiều so với bình thường, đứng từ đằng sau bảo với chị họ và tôi rằng ngày hôm sau chúng tôi sẽ được trả lương. Rằng nếu không làm thêm giờ thì chúng tôi sẽ không thể hoàn thành đủ lượng sản phẩm cho khách hàng kiểm tra vào cuối tuần, và rằng nếu thế thì hàng dự trù xuất khẩu cho đến tháng Ba sẽ thành đồ bỏ đi. Rằng trong trường hợp đó, không những công ty phải chịu tổn thất nghiêm trọng mà ngay cả tiền lương trả cho công nhân từ tháng tiếp theo cũng sẽ bị ảnh hưởng. Rằng đằng nào từ tháng sau chúng tôi cũng sẽ bắt đầu đi học, sẽ phải nghỉ làm từ lúc năm giờ, sớm hơn một tiếng đồng hồ so với giờ kết thúc công việc bình thường, đến lúc đó dù có muốn chúng tôi cũng chẳng thể làm thêm giờ được nữa.

Nếu làm thêm giờ thì đáng ra chị họ và tôi phải đang ăn tối rồi, nhưng giờ chúng tôi vừa chẳng thể tham gia từ chối làm thêm giờ vừa chẳng thể đi ăn tối. Khi tiếng chuông vang lên báo kết thúc giờ làm việc, các thành viên công đoàn không đến căng tin mà đi thẳng tới phòng thay đồ để thay đồng phục và rời nhà máy. Không thể ra về cùng họ, chị họ và tôi đứng trên sân thượng. Các thành viên công đoàn liếc nhìn chúng tôi và hỏi, Các cô không về đi à? Khi chị họ và tôi quay lại dây chuyền sản xuất, ở dưới đó vắng hoe. Vài người thưa thớt còn ngồi lại là những người sắp đi học hoặc những người thân thiết với quản đốc. Tuy nhiên, dẫu rằng băng chuyền vẫn chạy, dẫu rằng tôi và chị họ chiếm giữ vị trí số 1 và số 2, thì vẫn không đủ người để dây chuyền lắp ráp hoạt động. Những người ở lại chẳng có việc gì để làm ngoài lặng lẽ quan sát băng chuyền chuyển động.

“Nhục nhã chính là thế này đây.”

Chị họ, vẫn đường hoàng ngay cả trong cơn gió buốt giá, ứa nước mắt nói, Nhục nhã chính là thế này đây.

Buổi sáng hôm sau, trên con đường đi làm, chị họ và tôi cảm giác như thể mỗi bước chân đều nặng tựa ngàn cân. Lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu làm việc ở đây, thẻ chấm công của chúng tôi bị đánh dấu chữ Muộn đỏ chói. Lúc chúng tôi đến chỗ dây chuyền sản xuất, những người đã từ chối làm thêm giờ nhất loạt quay ra nhìn chị họ và tôi. Tôi cũng đã cảm thấy nhục nhã. Phải, nhục nhã chính là thế này đây. Không chịu được những tia nhìn nhức nhối đó, chị họ và tôi không thể ngồi ở vị trí làm việc mà phải vào đứng trong phòng vệ sinh. Tấm gương bên trên vòi nước phản chiếu gương mặt đau khổ của chúng tôi. Đột nhiên, tôi bật thốt với chị họ.

“Em sẽ thành nhà văn.”

Chuông reo vang báo ngày làm việc đã bắt đầu, nhưng chúng tôi vẫn đứng đó, chằm chằm nhìn nhau trong gương. Tôi lại nói tiếp.

“Em chẳng quan tâm đến bất cứ thứ gì khác ngoài chuyện viết lách. Ngay cả bây giờ, em cũng chẳng thấy nhục nhã, chẳng thấy xấu hổ một chút nào. Không một chút nào!”

Chị họ nhìn tôi bảo, Đừng cắn môi, em không đau à? rồi bước tới gần vòi nước, vặn nước chảy ra và khum tay hứng nước hất tung tóe lên tấm gương. Sau đó chị họ lấy hai bàn tay chùi gương, làm vang lên những tiếng rin rít. Mãi cho tới khi quản đốc đứng bên ngoài gọi Số 1! Số 2! để lôi chúng tôi ra khỏi phòng vệ sinh, chị họ vẫn khum tay hứng nước hất lên tung tóe rồi lại chùi gương, hết lần này đến lần khác.

Đến tham dự lễ tốt nghiệp của anh cả đồng thời mang theo khoản tiền học phí đã phải chật vật gom góp mãi cho anh ba, bố tôi ngồi ở một góc căn phòng của chúng tôi, đầy phiền muộn. Bố hỏi anh cả về nhiều chuyện. Chúng tôi trả tiền thuê nhà trọn gói hay trả theo từng tháng? Tiền thuê nhà hằng tháng là bao nhiêu? Sau một lúc lâu ngồi đó với bộ mặt lo lắng muộn phiền, bố rời đi Cheongju để hỏi vay tiền người bác của bố, tìm cách để cho dù không thể kiếm được cho chúng tôi căn phòng khác thì ít nhất cũng thanh toán được tiền thuê trọn gói căn phòng hiện tại xóa bỏ gánh nặng đè lên người anh cả sắp tới không có khả năng kiếm tiền. Đến gần tối bố mới quay về. Đây là lần đầu tiên đối với bố. Quay về mà vẫn không vay được tiền, nhìn bố càng thêm phiền muộn. Mẹ ngồi cạnh bố, trách cứ người bác ở Cheongju đã từ chối cho vay tiền. Kể rằng ngày xưa mẹ bác ấy góa chồng, hồi bác đi học xa nhà bố cũng đã phải bán gạo bố trồng để gửi tiền học phí cho bác ấy, rằng bởi thế người ta mới nói lòng tốt là thứ hoàn toàn vô dụng. Anh cả bảo mẹ đừng lo. Rằng chẳng lẽ lại không có cách nào xoay xở. Anh ba, nãy giờ vẫn đang nhìn chăm chăm lên trần nhà bỗng đứng phắt dậy bỏ ra khỏi phòng. Bố nằm xuống vắt tay lên trán, bật ra một tiếng rên rỉ, còn anh cả ngồi bên bàn viết gần cái tủ nhựa, lưng dựng thẳng đơ, nhìn như muốn xuyên thủng những trang sách giáo khoa luật hình sự.

Mẹ đau lòng òa khóc, tôi ngồi xổm bên cạnh khóc cùng mẹ. Chị họ cũng khóc.

Đến tận bây giờ mẹ vẫn không thể nào quên được chuyện ngày hôm đó, cứ mỗi lần bác của bố từ Cheongju về thăm mộ tổ, mỗi lần mẹ phải nấu cỗ thay cho vợ bác ấy, mẹ lại đùng đùng nhắc lại chuyện mười sáu năm trước.

“Bố con ấy à, tính tình như thế mà xuống tận Cheongju để hỏi vay tiền thì có phải chuyện thường đâu. Chỉ cần nghĩ đến ngày hôm đó thôi là mẹ đã thấy cứng đờ cả gáy rồi.”

Cho tới tận khi trường khai giảng, mỗi lần công đoàn quyết định từ chối làm thêm giờ, tôi và chị họ lại ngồi ở vị trí số 1 và số 2 tại dây chuyền lắp ráp, đầu cúi gằm.

Lần thứ ba cô Myeong gọi chúng tôi vào phòng hành chính. Toàn bộ những người sắp đi học đều được tập trung ở đó. Giám đốc điều hành nói, Vì công đoàn mà công ty đang trên bờ phá sản rồi. Ông ta bật dậy khỏi cái ghế xoay, tư thế như muốn nói ông ta không thể chịu đựng thêm được nữa.

“Tôi không thể tin nổi giữa lúc như thế này mà các cô, những kẻ sắp được đi học bằng tiền trợ cấp của công ty lại vẫn còn là thành viên công đoàn! Nếu ngay bây giờ các cô không viết đơn xin rút khỏi công đoàn thì các cô sẽ không được đi học nữa đâu!”

Chúng tôi ngồi đấu lưng lại với nhau viết đơn xin rút khỏi công đoàn. Đơn xin rút khỏi công đoàn của chúng tôi được dán lên bảng tin của công ty. Bên cạnh đó là một danh sách các ưu đãi dành cho những người đã rời khỏi công đoàn. Nào là sẽ được nhận lương trước, nào là sẽ được tăng lương...

Chị họ và tôi giờ tránh mặt chủ tịch công đoàn. Chúng tôi chẳng cách nào có thể nhìn thẳng mặt anh ta được nữa. Khi trong lòng tràn ngập nỗi hổ thẹn vì tránh mặt anh ta, tôi thường nhớ tới đàn vịt trời đói lùng sục các bông lúa trên cánh đồng tuyết mùa đông. Tôi nhắc nhở mình nhớ đến lời tự hứa rằng một ngày nào đó sẽ đến ngắm những con cò bạch say ngủ, mặt hướng về phía các vì sao... Tôi, mười bảy tuổi, không có quyền từ chối làm thêm giờ, lôi một tờ giấy ra đặt lên băng chuyền và viết thư cho Chang.

Tớ không quan tâm đến chuyện mình có ở trong công đoàn hay không. Tớ không quan tâm tờ đơn xin rút khỏi công đoàn sẽ kéo theo những chuyện gì. Nếu có thể cùng những người khác từ chối làm thêm giờ, tớ nghĩ tớ cũng sẽ mãn nguyện lắm. Tớ không thể đối diện với chủ tịch công đoàn, người đã đối xử vởi tớ tử tế đến thế. Nếu nhìn thấy anh ta đứng ở xa, chị họ và tớ đang bước đi sẽ dừng lại hoặc rẽ sang hướng khác, đang định làm gì cũng phải bỏ đấy. Khi nhìn thấy xe đạp của anh ta ở chợ, chúng tớ vội rẽ sang phố khác. Giờ ăn trưa, đang đi lên căng tin mà bắt gặp anh ta đứng xếp hàng, chị họ và tớ cũng bỏ bữa quay trở xuống dưới...

Tôi, mười bảy tuổi, dồn sức lên trên ngòi bút và dằn mạnh bút xuống để viết.

Một ngày nào đó, tớ sẽ đi ngắm nhìn những con chim xinh đẹp say ngủ, mặt hướng về phía các vì sao. Cho dù người ta có coi thường chúng tớ như thế nào đi chăng nữa, tớ cũng sẽ không bao giờ từ bỏ hy vọng này. Tớ sẽ tiếp tục sống với niềm tin rằng một ngày nào đó tớ sẽ đi để tận mắt ngắm nhìn chúng. Những con chim say ngủ trong rừng, mặt hướng về phía các vì sao hẳn sẽ tha thứ cho tớ thôi nhỉ? Chúng sẽ tha thứ cho tất cả mọi sự trên đời này. Tớ sẽ đi để tận mắt ngắm nhìn đàn cò bạch trùm giấc ngủ thanh bình lên khắp khu rừng, tuyệt đẹp. Cậu sẽ đi cùng tớ chứ?

Cho dù tôi hứa hẹn gì với Chang trên băng chuyền ấy thì việc đi học, việc gặp gỡ Ha Kye Sook cùng những cô gái ấy cũng đã khiến tôi, mười bảy tuổi, buộc phải phản bội mọi người, đồng thời phải quay mặt đi trong nỗi hổ thẹn, chẳng biết làm gì khác ngoài bám theo chân chị họ lê bước về căn phòng hiu quạnh.

Ấn tượng đầu tiên của tôi về thành phố là, ở nông thôn, thiên nhiên làm người ta bị thương nhưng ở thành phố, thương tổn lại được gây ra bởi chính con người. Giống như ở thiên nhiên có nhiều vùng cấm, giữa người với người trong thành phố cũng vậy. Người khinh thường chúng tôi, người quá đáng sợ chẳng thể lại gần, người mà nếu gặp sẽ trở thành độc dược... nhưng cũng là người ta mãi nhớ nhung.

Tôi rời hòn đảo quay trở về nhà. Hai mươi ngày đã qua kể từ khi tôi về nhà.

Sau khi đặt vé máy bay khởi hành sáng hôm sau, trên đường đi ăn bữa trưa cuối cùng của mình trên đảo, tôi dừng chân ở hiệu sách từng khiến tôi mỉm cười khi khám phá ra hồi mới đến đây. Nếu cuốn sách của tôi vẫn còn nằm trên giá, tôi muốn gửi tặng nó cho cô chủ quán ăn suốt hai mươi lăm ngày qua đã phục vụ tôi những bữa trưa chưa từng khiến tôi chán ngấy. Cuốn sách vẫn ở nguyên vị trí cũ. Thật kỳ cục biết bao khi trả tiền mua một cuốn sách chính mình đã viết. Sau khi ăn xong món kim chi hầm do cô chủ quán ăn nấu, lúc cô mang cà phê ra, tôi trao cho cô cuốn sách, khiến khuôn mặt cô sáng bừng lên.

“Trời ơi...”

Cô thốt lên từ cảm thán, Trời ơi, đến ba lần liền.

“Cô nhận cuốn sách đắt tiền thế này cũng được chăng?”

Tôi đã lo rằng cô sẽ để mặc nó trên giá sách suốt bốn năm trời không đọc hết được. Thấy tôi bảo giờ mình sẽ rời khỏi đây, cô hỏi tôi đã hoàn thành tác phẩm đang viết rồi à. Tôi đáp là vẫn chưa. Rằng tôi rời khỏi đây vì tôi không thể kiểm soát được tâm trí của mình. Cô tỏ ra thực sự tiếc nuối vì tôi rời đi và mời tôi tối quay lại ăn cơm. Cô bảo rằng sẽ nấu một bữa thật ngon, dặn tôi nhất định phải đến. Từ lúc đặt chân lên đảo, tôi chỉ ăn tử tế mỗi bữa trưa, còn thì tôi vẫn thường ăn tạm mì ăn liền, xúp hay các món quà vặt như hoa quả, bánh mỳ trừ bữa, dẫu không có ý định ra ngoài ăn tối nhưng tôi vẫn đáp, Vâng, cháu sẽ đến. Đến buổi tối, tôi nhớ ra lời mời nồng nhiệt chân thành của cô chủ quán ăn và trong một thoáng đã định đi, nhưng rồi lại thôi. Thay vào đó, tôi lôi cuốn thánh ca, cuốn sách tôi đã mua rồi để đó chưa thèm lật giở đến một trang, mở ra đọc. Trên mép gấp của bìa sách màu đen in dòng Kinh Lạy Cha. Tôi nhìn chăm chăm một lúc lâu vào một câu. Ý cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Người mẹ trẻ của tôi, người mẹ từng đưa tôi mười sáu tuổi lên Seoul, không hề hào hứng với chuyện học những thứ kiểu như thánh ca hay gì đó đại loại thế. Mẹ lúc nào cũng có cả núi công việc đang chờ sẵn. Mẹ có hạt tía tô cần gieo, có các buổi giỗ chạp cần chuẩn bị, có cỏ lồng vực cần nhổ, có canh cần nấu cho các anh trai tôi ăn, có đàn con nhỏ cần nuôi dạy, có bữa nửa buổi cần mang ra ngoài đồng, có sàn nhà cần lau dọn. Người mẹ già của tôi giờ đã thuộc lòng hết từ Kinh cầu của Lạy Cha cho tới Kinh Tín Kính. Xin cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày. Và tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ. Nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ. Tôi lật sang trang tiếp theo, có lẽ cuốn sách này là ấn bản quà tặng nên mới có dòng ghi: Tặng........... và có cả ô trống để đề ngày tháng. Không kịp suy nghĩ, tôi cầm bút viết, Tặng chị Hee Jae, rồi sau đó viết lại thành Tặng mẹ. Tôi cũng viết thêm, Ngày 3 tháng Mười, 1994.

Từ trên chiếc máy bay quay về, tôi ngắm nhìn thế giới qua ô cửa kính và thấy một dòng nước. Dòng nước chảy vào sông, và dòng sông trôi ra biển. Điều này quả thực đang diễn ra. Tôi nghĩ, Giá như thời gian của ngày hôm nay có thể chảy về ngày hôm qua, và ngày hôm qua trôi về ngày hôm kia, giá thời gian có thể cứ mãi trôi ngược về trước giống như thế, ngược mãi, ngược mãi trở về với căn phòng hiu quạnh năm 1979 để tôi có thể đặt cuốn thánh ca này lên đầu gối chị Hee Jae. Giá mà có thể làm thế thì có lẽ với tôi, việc sống trên đời này sẽ bớt cô đơn hơn.

Chương 2

Hồn tôi giảng giải cho tôi, chỉ cho tôi thấy
rằng tôi không cao hơn người lùn cũng chẳng thấp hơn kẻ cao lớn, rằng tôi cũng được tạo ra từ chính các yếu tố làm nên tất cả những con người khác.

- Kahlil Gibran

Tôi từ đảo về nhà đã được hơn một tháng. Khi tôi trở về thành phố này, trở về ngôi nhà trống vắng của mình và mở cửa sổ, trên đỉnh núi xa xa lá cây đã bắt đầu đổ vàng. Tôi bật đài theo thói quen. Dò dẫm chỉnh tiếng rè rè sang một kênh FM đang phát, tổ khúc Hành trình mùa đông của Schubert vang lên, dù khắp thế gian đang khoác áo mùa thu. Bên cái giếng trước cửa thành, sừng sững một cây bồ đề. Dưới bóng râm bồ đề, tôi đã gặp giấc mơ ngọt ngào. Tôi vừa lắng nghe bài hát vừa lau chùi khung cửa sổ bụi bặm và thay bóng đèn tủ lạnh đã bị đứt dây tóc. Trên cành cây bồ đề, tôi đã khắc thông điệp hy vọng. Cả khi vui thú lẫn khi muộn sầu tôi đều tìm đến dưới bóng cây. Cả đêm nay tôi cũng đi qua dưới tán cây bồ đề. Cành cây xào xạc như cất tiếng gọi: Người hỡi, hãy đến đây tìm bình yên. Tôi cắm dây điện thoại, gội đầu và thoa kem dưỡng lên mặt. Tôi đem cái hộp nằm trước cửa nhà đựng một chồng thư từ đã được cô hàng xóm nhận hộ vào, đặt lên cái bàn nhỏ ngoài ban công rồi ngồi lọc. Thư, bưu thiếp và hóa đơn rơi xuống khỏi chồng. Trong số đó, có một nét chữ quen thuộc viết bằng bút mực. Chữ viết tay của một cô gái tên Kim Mi Jin, người từ mùa xuân trước vẫn thỉnh thoảng viết thư cho tôi. Tôi nhận ra chữ viết tay của cô là vì các bức thư của cô đều được viết bằng bút ngòi sắt nhúng vào trong mực, việc khá hiếm thời nay. Lấy kéo mở phong bì, tôi lôi bức thư ra, đọc thư mà thất thần ngây dại. Cô viết rằng cô sắp tự kết liễu sinh mạng của mình. Rằng cô viết bức thư này tại văn phòng làm việc; rằng lúc đó là chín giờ tối; rằng viết thư xong cô sẽ thả nó vào hòm thư, sau đó quay trở lại văn phòng và tự tử.

Như vậy, bức thư cô gửi cho tôi chính là ghi chép cuối cùng của cô trên trần thế.

Tôi kiểm tra ngày tháng trên dấu bưu điện. 19 tháng Chín. Bức thư đã được gửi từ một tháng trước. Suốt thời gian qua, các bức thư tôi nhận được từ cô, bức nào cũng như bức nào, đều u ám và ngập tràn tuyệt vọng. Nhưng vì cô không viết gì về nguyên nhân khiến cô tuyệt vọng, nên tôi đã chẳng thể làm gì được cho cô. Lần này cũng thế. Cô nói cô sẽ tự tử, nhưng chẳng đả động gì tới lý do muốn tự kết liễu mạng sống của mình. Cả lý do gửi thư tuyệt mệnh của mình cho tôi, cô cũng không nhắc đến. Ngủ một đêm thức dậy, lá đã đổ vàng xuống dưới thêm một chút, ngủ thêm một đêm nữa, lá lại đổ vàng xuống dưới thêm một chút nữa. Một tháng trời đã trôi qua như thế. Đến khi lá đổ vàng xuống tận chân núi thì lá trên đỉnh núi bắt đầu rụng. Chỉ cần một cơn gió thoảng cũng khiến những chiếc lá đã thay màu rơi lả tả. Tôi bỏ tấm khăn trải bàn bằng ren dùng cho mùa hè trên chiếc bàn ngoài ban công thay bằng tấm khăn trải sợi gai màu xanh lục cho mùa đông.

Thỉnh thoảng, khi ngồi trên chuyến xe buýt muộn về nhà hay khi đi bộ xuôi một con ngõ, tôi lại nghĩ về cô. Cô ấy liệu đã chết thật chưa?

Năm 1979. Cơ thể tôi nhớ đến năm đó qua ký ức đượm mùi vị soju. Qua thứ mùi nhức nhối của thứ rượu hóa học trôi xuống cổ họng.

Cô Lee nói với chị họ.

“Cô nên cảnh giác thì hơn.”

“...”

“Giám sát sản xuất đang để mắt đến cô đấy.”

“...”

“Cô có biết lão này một khi đã để mắt đến ai là sẽ bám dai như đỉa không? Rồi nếu không đạt được mục đích, lão sẽ giở đủ trò hành hạ. Lão ta là kiểu người như thế đấy.”

“...?”

“Lão điên, ít nhất lão cũng có mắt nhìn người đấy.”

“...?”

Rồi đến một hôm. Theo lời cô Lee thì người mà quản lý sản xuất Lee để mắt tới là chị họ, thế mà chẳng hiểu vì sao ông ta lại tặng quà cho tôi. Tôi mở lớp giấy bọc quà ra, thấy một cái hộp. Mở nắp hộp ra, tôi thấy bên trong có một cái bút máy, kèm với một bức thư ngắn. Ông ta viết, Hôm nay không có lịch làm thêm giờ nên đề nghị tôi đến gặp ông ta ở phòng trà Eun Ha cạnh cổng vào khu công nghiệp. Ông ta còn viết vì có chuyện cần nói nên tôi nhất định phải đến. Ông ta còn dặn tôi giữ bí mật với chị họ. Tôi, mười bảy tuổi, hoang mang suốt cả buổi chiều. Khi chị họ hỏi tôi có chuyện gì không ổn, tôi hoặc quay đi hoặc nhìn chằm chằm vào mặt chị họ. Trên đường đi làm về, tôi bước sát sau lưng chị họ. Tôi đi sát sạt chị đến độ chân chúng tôi như chỉ muốn vấp vào nhau. Tôi cứ đi như thế đến tận đầu chợ. Chị họ dừng chân rồi xoay người tôi lại.

“Em làm sao thế hả?”

“Em làm sao chứ?”

“Này!”

Bực mình, chị họ la tướng lên.

“Rốt cuộc là em có chuyện gì hả?”

“Em có chuyện gì chứ?”

“Thế bây giờ em như này là bình thường hả? Bình thường mà sao cứ bám sát chị làm chị không bước đi nổi. Có ai đó đang bám theo em à? Em đang run bần bật kìa. Cả chiều nay em cứ làm sao ấy!”

“...”

“Chuyện gì vậy?”

Chỉ đến lúc đó, tôi mới lôi món quà của giám sát sản xuất Lee ra cho chị họ xem.

“Cái gì đây?”

“Bút máy!”

“Bút máy? Sao giám sát sản xuất Lee lại cho em bút máy chứ?”

“...”

Sau khi đọc bức thư gửi kèm chiếc bút máy của giám sát sản xuất Lee đề nghị tôi đến gặp ông ta ở phòng trà Eun Ha, chị họ ném cả thư và bút vào cái thùng rác đầu chợ.

“Trên đời đúng là lắm thằng điên. Cứ mặc kệ cho lão ta đợi.”

Chị họ bước vài bước, nhưng rồi như thể nghĩ ra điều gì, chị lại quay lại chỗ cái thùng rác, nhặt những thứ mình đã ném vào đó lên.

“Chị có ý này hay hơn.”

“...?”

“Hai ta cùng nhau đi gặp ông ta đi.”

“Em không muốn.”

“Cùng đến đó rồi ăn cho ông ta cháy túi đi.”

“Gì cơ?”

“Bảo ông ta mua trà cho chúng ta uống, đãi cơm chúng ta, đãi cả bia nữa.”

“Thế rồi sao?”

“Còn rồi sao gì nữa? Ông ta sẽ sạt nghiệp chứ sao.”

Chị họ lôi tôi quay ngược lại con đường vừa đi qua. Đã quá giờ hẹn ba mươi phút rồi. Giám sát sản xuất Lee đang ngồi sau một đám khói thuốc dày đặc. Chị họ bảo đến ăn cho ông ta cháy túi, nhưng ngay khi vừa ngồi xuống trước mặt giám sát sản xuất Lee, chị họ liền lôi từ trong túi áo ra cái bút máy và bức thư mà mình đã vứt vào thùng rác rồi lại nhặt lên. Tôi dõi mắt nhìn chị họ, tim đập mạnh.

“Ông có biết nó bao nhiêu tuổi không?”

“...”

“Nó mới mười bảy thôi.”

“...”

“Nó thậm chí còn chưa có kinh đâu.”

Tôi, mười bảy tuổi, giật bắn như không tin vào tai mình.

“Quản lý Lee không có em gái sao? Em tôi không phải người để ông quấy rầy đâu.”

“Tôi coi cô ấy như em gái nhỏ, cô ấy lại đang đi học vất vả nên tôi muốn đãi cô ấy bữa cơm thôi mà. Sao cô Park phải làm ầm ĩ lên như thế chứ?”

“Cơm đã có anh lớn chúng tôi đãi rồi.”

Chị họ cầm tay dẫn tôi rời khỏi phòng trà Eun Ha.

“Nhìn ông ta có vẻ đúng là chỉ muốn đãi cơm thôi mà?”

“Em thật chẳng biết cái gì hết. Lão ta không đạt được mục đích với chị nên giờ mới quay ra giở trò với em đó.”

“Ông ta cũng đã làm thế với chị họ á?”

“Lão ta dĩ nhiên là chẳng tặng chị cái bút máy nào hết rồi. Lão ta chỉ thình lình định cưỡng hôn chị thôi!”

“Khi nào?”

“Khi chúng ta làm việc thêm giờ hôm nọ ấy, còn nhớ lúc cái cô ở phòng hành chính đến bảo giám sát sản xuất Lee muốn gặp chị không?”

“...?”

“Lão khốn.”

“Nhưng sao không kể cho em chuyện đó?”

“Kể thì sao? Chị kể thì em định sẽ làm gì?”

“...”

“Em đừng có để ý gì đến lão ta. Chẳng có cô Choi từng làm việc ở dây chuyền C đấy. Cô ấy bị lão ta làm cho dính bầu xong nghe nói lại còn bị vợ lão túm tóc làm ầm lên một trận đó.”

“Rồi sau đó cô Choi thế nào?”

“Làm sao chị biết được? Thấy bảo cô ấy nộp đơn thôi việc và bỏ đi rồi.”

Trên đường quay trở về, chúng tôi nghe thấy một bài hát vang lên từ một xe bán băng cassette dạo ở con đường sau chợ. Người yêu dấu hỡi, em bỏ anh mà đi thật sao.

“Lão khốn vô sỉ. Muốn đuổi cô Choi thì cứ lẳng lặng mà đuổi chứ. Đằng này lão ta lại buộc tội cô ấy ăn trộm kim.”

“Ăn trộm kim?”

“Thì cô Choi đứng ở vị trí gần nhân viên kiểm soát chất lượng khu Kiểm tra, chịu trách nhiệm lắp kim máy hát và đánh sáp dàn stereo đã qua kiểm tra mà.”

Tôi nhớ lại những chuyển động của cô Choi, cần mẫn đánh bóng dàn stereo đã được lắp ráp xong bằng tấm vải flannel bôi sáp trắng. Cô Choi, với mái tóc rẽ ngôi gọn gàng và được tết thành hai bím.

“Chị họ nghe tất cả những chuyện này từ đâu ra vậy?”

“Chỉ mình em là chẳng biết gì thôi. Chứ ở cái nhà máy này có ai mà lại không biết?”

Chỉ mình tôi là chẳng biết gì ư? Từ con đường sau chợ pha tạp đủ các loại mùi, mùi canh chả cá, mùi bánh kếp, mùi bỏng chiên, bài hát của Lee Myeong Hoon vẫn không ngừng vang vọng. Người yêu dấu hỡi, xin hãy nói cùng anh một điều trước khi đi xa. Rằng em yêu anh, chỉ mình anh thôi.

“Nhưng, cớ sao lại phải nói câu đó chứ?”

“Câu gì?”

“...”

“Rằng em chưa có kinh á?”

“...”

“Vậy là em có rồi hả?”

“Cho dù em có rồi hay chưa thì cũng có liên quan gì đâu. Tại sao lại phải nói ra câu đó với ông ta chứ?”

“Chị có kịp nghĩ được gì đâu. Cứ buột miệng ra thế thôi.”

“Xấu hổ tức chết mất.”

Có vẻ đã quên béng mọi chuyện về giám sát sản xuất Lee, chị họ thọc sâu tay vào trong túi áo và hát theo Lee Myeong Hoon, rồi chị huých vào bên sườn tôi, nói giọng lén lút.

“Mà sao em mãi vẫn chưa có kinh thế nhỉ? Chị đã có từ năm lớp bảy rồi cơ.”

Chị họ hai mươi còn tôi mười bảy tuổi. Một ngày tháng Ba năm 1979, lúc năm giờ chiều, tôi và chị họ, Số 1 và Số 2 thuộc dây chuyền A của công ty Điện tử Dongnam, bắt xe buýt trước nhà máy vượt ra khỏi cổng khu công nghiệp để tới trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo ở Singil-dong. Khi bước qua cánh cổng vào bên trong trường, chúng tôi nhìn thấy một bức tượng đồng màu trắng được đặt ở thảm hoa cuối con dốc, đối diện với sân thể dục. Tôi tiến lại gần ngắm nhìn bức tượng. Đó là bức tượng một thiếu nữ mặc đồng phục mùa hè, mái tóc thẳng cắt ngắn chớm qua tai. Tôi được phân vào lớp 10/4, chị họ vào lớp 10/3.

Chúng tôi đứng xếp hàng ở sân thể dục lúc xế chiều để làm lễ khai giảng. Khi hát quốc ca, bỗng dưng tôi thấy mình trở nên nghiêm trang hẳn. Tôi vuốt ve huy hiệu trường hình hoa tulip trên cổ áo đồng phục mùa đông. Giấc mơ trong suốt một năm qua của tôi là lại một lần nữa được làm học sinh, khoác trên người bộ đồng phục. Hiệu trưởng đứng trên bục phát biểu, nền đằng sau là tòa nhà chính ba tầng cùng những cây tử đinh hương trồng giữa thảm hoa, và nói về tổng thống. Rằng Chương trình Giáo dục Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp này được thành lập là nhờ quan tâm đặc biệt của tổng thống dành cho các chiến binh công nghiệp của chúng ta. Cảm kích trước tấm lòng cao cả sâu sắc ấy... Bài diễn văn của ngài hiệu trưởng già kéo dài lê thê dưới ánh chiều tà. Khi chúng tôi về đến lớp học, giáo viên chủ nhiệm của chúng tôi viết tên mình, Choi Hong Yi, bằng Hán tự lên tấm bảng đen. Cặp kính của thầy sáng lấp lánh dưới ánh đèn huỳnh quang. Trong sổ điểm danh có ghi tên, mã số học sinh và tên công ty của chúng tôi. Sau khi gọi họ tên, mã số học sinh và tên công ty của cả lớp, thầy yên lặng chăm chú nhìn mặt từng người. Điểm danh xong, thầy đăm đăm nhìn xuống chúng tôi, chống hai cánh tay tì người lên bục giảng. Đột nhiên, thầy bảo mọi điều hiệu trưởng nói đều sai hết.

“Người các em cần tỏ lòng biết ơn không phải ngài tổng thống mà là bố mẹ các em.”

Tôi, mười bảy tuổi, từ chỗ ngồi nơi cuối lớp nghểnh cổ, len lén nhìn thầy. Tại sao tôi lại cảm thấy câu nói bất ngờ ấy của thầy như một lớp băng mỏng mong manh? Đôi tai, cánh mũi, đôi mắt rõ nét. Chiều cao trung bình. Dáng người gầy gò. Thầy chỉnh lại cặp kính đang ngự trên chiếc mũi thuôn. Một ngón tay gầy đặt trên gọng kính đen. Thầy lại nói tiếp.

“Các em đã làm việc cả ngày tại nhà máy: chỉ riêng với việc đó thôi các em cũng đã đủ xứng đáng được vào học tại trường này rồi.”

Tôi bị đánh thức bởi tiếng chuông điện thoại reo vang từ căn phòng chất đống sách. Đã cùng tôi ngủ thiếp đi lúc bình minh, người cuộn tròn, H mở mắt ra rồi lại nhắm mắt lại. Chị chẳng bao giờ biết đâu. Rằng chị luôn cuộn người lại hoặc nằm sấp mà ngủ. Ngay cả khi đang ngủ, mái tóc dài lượn sóng của chị như vẫn đang kêu lên, Lạnh quá, lạnh quá. Nếu tôi không trả lời, thể nào người gọi cũng sẽ dập máy thôi. Tôi đã rút dây điện thoại trong phòng ngủ, vậy nên nếu muốn trả lời, tôi sẽ phải mở cửa đi sang tận phòng làm việc. Tôi kéo chăn lên đắp cho H và cũng co người lại nằm ở tư thế y như chị. Chuông vẫn kêu dai dẳng.

“Ai lại gọi vào cái giờ này cơ chứ?”

Duỗi cơ thể đang co tròn như con tôm chuyển sang tư thế sấp, H đẩy tôi ra. Hành động như thể nài nỉ tôi hãy làm gì để xử lý cái âm thanh kia đi. Trong lúc cố gắng nhấc người dậy kéo nắm đấm cửa, mặt tôi va vào khuôn mặt của Simone de Beauvoir đang đọc sách trong bức ảnh tôi ghim lên cửa ra vào. Vẫn còn mắt nhắm mắt mở, tôi một tay cầm ống nghe, một tay xoa má.

“Vẫn đang ngủ hả?”

“...?”

“Anh đánh thức em à?”

Là anh cả. Có chuyện gì mà anh lại gọi vào giờ này? Tôi đưa bàn tay đang rảnh bật đèn huỳnh quang và nhìn đồng hồ. Bảy giờ sáng. Sau khi hỏi liệu có phải anh đã đánh thức tôi không, anh cả không nói gì nữa. Gáy tôi lạnh buốt bởi cơn gió rét tháng Mười một lẻn vào qua khe cửa.

“Anh à?”

Im lặng.

“Sao vậy anh? Có chuyện gì à?”

Sự im lặng của anh cả không bình thường chút nào. Có thể là chuyện gì được nhỉ? Đột nhiên, tôi cảm thấy lòng chợt hẫng. Một cuộc điện thoại từ gia đình vào lúc khuya khoắt hay sớm sủa luôn khiến người ta thấy lòng chợt hẫng. Những tin tức mà người nhà buộc phải thông báo cho nhau vào một giờ như thế chắc chắn là tin chẳng lành. Bố ngất chăng?

“Anh à?”

“...?”

“Anh, anh sao thế? Anh đang ở đâu vậy?”

“Ở nhà. Em được lên báo đấy.”

“...?”

“Anh đang đọc báo thì gọi điện cho em.”

Vậy ra bố vẫn ổn. Lấy lại được bình tĩnh rồi tôi đột nhiên ý thức được vấn đề. Anh đọc được gì trên báo đến nỗi giờ này phải gọi điện cho tôi? Vẫn chưa đọc báo nên tôi chẳng thể nói được gì, chỉ yên lặng cầm ống nghe. Trước đây anh cũng đã vài lần gọi điện cho tôi bảo rằng anh đã đọc được ở đâu đó về tôi, nhưng chưa bao giờ anh gọi vào sáng sớm thế này. Giọng anh cũng không hề tràn đầy tự hào như những lần trước đó. Khi cuốn tiểu thuyết thứ hai được xuất bản và tôi bắt đầu được nhiều người biết đến, anh cả lúc nào cũng tươi cười phấn khởi. Anh còn kể rằng cả cái hiệu sách bé xíu dưới văn phòng công ty anh cũng bày bán sách của tôi và thậm chí anh còn tự giới thiệu với chủ hiệu sách mình là anh của tác giả rồi nhờ cô ấy quảng cáo giùm cho cuốn sách. Bảo rằng đồng nghiệp của mình muốn gặp tôi, một Chủ nhật nọ, anh cả dẫn tôi đi leo núi cùng họ, và suốt cả ngày anh không ngừng cười vui rạng rỡ tự hào về tôi. Tôi không khỏi bối rối khi chứng kiến anh cả, gần bốn mươi tuổi, nào chụp ảnh, nào gắp thịt nướng cho tôi, nào nhặt cả chiếc lá rụng trên tóc tôi nữa.

Thật không ngờ tôi lại có thể trở thành niềm tự hào của anh cả như thế.

Tôi cười hùa theo anh cả. Tôi cùng anh chụp ảnh giữa cánh đồng sậy, và khi đồng nghiệp của anh hỏi tôi này nọ, tôi cũng cố gắng hết sức trả lời này nọ. Nhưng giờ, giọng anh cả ở đầu dây bên kia nghe không giống như những khi anh cười vui rạng rỡ.

“Rất chân thực đấy.”

Anh cả vừa dứt lời thì đột ngột từ cái miệng đang há hốc ngạc nhiên của tôi buột ra một câu.

“Anh! Em không biết trên báo viết gì, nhưng không phải em viết thế đâu.”

“Anh có nói gì đâu.”

Nói chuyện với anh cả xong, tôi không dập máy ngay được mà cứ đứng nguyên ở đó mất một lúc, lắng nghe tín hiệu ngắt máy tút tút tút. Không phải tôi viết cái gì? Cái câu buột ra từ miệng tôi không rơi lên anh cả mà lại rơi lên chính tôi. Tôi nói vậy là sao chứ? Tôi không viết cái gì cơ?

Tôi mở cửa ra vào, nhặt tờ báo lên rồi quay trở về phòng. H đã lại ngủ tiếp trong tư thế sấp. Tôi mở tờ báo ra. Sách và sự kiện. Bức ảnh khuôn mặt như bị phù của tôi được in trên trang báo. Cạnh đó là tên tôi được viết bằng chữ cỡ to. Tác giả xuất bản tiểu thuyết tự truyện về những năm tuổi hoa. Vừa đọc bài báo, tôi vừa nơm nớp lo H, lúc này đang ngủ trên giường, sẽ tỉnh dậy. Đọc xong xuôi, tôi giật trang báo có bức ảnh của mình ra, gấp nó lại để chắc chắn rằng H không thể đọc được, rồi dúi xuống gầm giường.

Giờ ăn trưa. Đi cùng tôi từ căng tin xuống, chị họ bảo hôm nay nắng đẹp quá rồi ngồi xuống chiếc ghế băng bên ngoài khu Ti Vi. Trong sân thể thao, các nam công nhân đang chơi đá bóng. Tôi, mười bảy tuổi, đi vào trong dây chuyền lắp ráp để lấy cuốn sách bỏ tại ghế ngồi làm việc. Bóng điện trên các ghế làm việc đều đã tắt, khu lắp ráp tối đen. Cuối dây chuyền C là khu Kiểm tra. Tôi đang nặng nề cất bước thì cánh cửa khu Kiểm tra bật mở và giám sát sản xuất Lee bước ra ngoài. Tôi bước về phía ông ta và ông ta bước về phía tôi. Tôi gật đầu chào ông ta và định lướt qua nhưng ông ta đã gọi, Cô Shin? Đúng lúc tôi quay người lại thì ông ta bước tới gần tôi, rồi ông ta đẩy tôi áp vào tường nhà kho chất đống nhựa xốp đang đóng gói, đưa tay xuống dưới cằm nâng mặt tôi lên.

“Sao? Bút máy còn chưa đủ à? Hở ra là thấy cô viết viết lách lách nên tôi cứ tưởng một cái bút máy là đủ rồi.”

Tôi, mười bảy tuổi, cảm thấy cả người ớn lạnh vì sợ hãi.

“Ông đang làm gì nó thế hả!”

Không biết xuất hiện từ lúc nào, chị họ vớ lấy một khối nhựa xốp đập vào lưng giám sát sản xuất Lee.

“Mày làm gì thế hả?”

Giám sát sản xuất Lee quay lại tát vào má chị họ.

Chỉ vì tôi, mười bảy tuổi, mà chị họ, hai mươi tuổi, đã bị giám sát sản xuất Lee tát má tát tai tới tấp. Chị họ ngồi sụp xuống giữa phòng thay đồ tầng năm và khóc.

“Chị muốn chết.”

Tôi ngồi sát cạnh chị họ, nhìn chằm chằm xuống nền nhà. Tiếng chuông báo giờ làm việc vang lên. Tôi đứng dậy và cởi đồng phục ra.

“Em định làm gì?”

Chị họ, hai gò má sưng vù, ngừng khóc hỏi tôi.

“Em về nhà đây.”

“Về kiểu gì được?”

“Em về đây.”

Giữa trưa, những con đường trong khu công nghiệp chẳng có lấy một bóng người. Chỉ có làn khói đen cuộn lên về phía bầu trời. Tôi lê bước dọc theo bức tường nhà máy. Tôi nhớ Chang. Giá như tôi được gặp cậu ấy thì có lẽ những chuyện vừa rồi cũng sẽ chẳng là gì hết. Tôi đi qua cánh cổng để mở cửa căn nhà có ba mươi bảy phòng, thẳng tiến đến cửa hàng tạp hóa. Lúc tôi nhấc một chai rượu soju ra khỏi giá, chú chủ cửa hàng nhìn tôi chằm chằm.

“Hôm nay không đi làm à?”

“Cháu nghỉ sớm.”

“Sao thế, có ai đến thăm à?”

“Vâng.”

“Ai vậy?”

Tôi chỉ mỉm cười và trả tiền chai rượu.

Tôi, mười bảy tuổi, ngồi xổm ở bếp, mở nắp rót nửa chai rượu soju vào cái bát ăn cơm. Tôi nhắm nghiền mắt, uống một hơi. Một mùi vị buồn nôn bò lên trên cổ họng khiến tôi đổ người quỳ gối xuống sàn nhà. Hơi lạnh từ mặt sàn xi măng thấm vào đầu gối tôi. Tôi, mười bảy tuổi, vẫn quỳ nguyên như thế, vặn vặn cái nắp rồi nhét chai rượu vào trong cái túi, cất vào ngăn chạn dưới cùng.

Chuông điện thoại lại kêu. Ngại phải mở cửa và rời khỏi phòng, tôi cắm dây chiếc điện thoại trong phòng ngủ và nhấc máy. Một giọng phụ nữ xa lạ đề nghị gặp tôi. Khi tôi hỏi cô ta là ai thì cô ta hỏi ngược lại, Là cô đấy à? Giọng nói ấy nhắc tên một tạp chí dành cho phụ nữ và xin được phỏng vấn. Thấy tôi không nói gì, cô ta hỏi lại liệu tôi có phải người cô ta cần tìm không. Thấy tôi không đáp, cô ta nói đã đọc báo sáng nay và muốn phỏng vấn tôi. Tôi nói tôi sắp đi xa. Cô ta hỏi khi nào.

“Tôi đi bây giờ đây. Tôi đang chuẩn bị ra ngoài rồi.”

Cô ta hỏi khi nào tôi trở về.

“Tôi sẽ đi tầm một tháng.”

“Một tháng? Thế thì khó đây.”

Tôi vội vàng kết thúc cuộc trò chuyện.

“Tôi rất tiếc. Tạm biệt.”

Tôi dập máy, bật máy trả lời tự động. H, không biết đã dậy từ bao giờ, giọng khàn khàn hỏi tôi nhận điện của ai mà lại như thế. Chăm chăm nhìn H vẫn đang quấn mình trong chăn một hồi, tôi lôi trang báo đã nhét dưới gầm giường ra và thảy đến trước mặt chị.

“Sau khi đọc xong cái này, một tờ tạp chí phụ nữ đã gọi điện cho em.”

“Cái gì thế?”

“Đọc thử đi.”

Tôi đang ngắm những lọn tóc rơi trên gáy H trong lúc chị đọc báo thì tiếng chuông điện thoại lại vang lên. Xin hãy để lại lời nhắn, tôi sẽ liên lạc lại sau. Tiếng bíp vừa dứt, giọng nói của một phóng viên làm việc cho một tờ tạp chí phụ nữ khác lại vang lên. Tôi muốn xin phỏng vấn. Xin hãy liên lạc lại với tôi theo số điện thoại này. Băng ghi âm vẫn đang chạy đều, tôi bước tới trước điện thoại, tắt tiếng đi.

“Ra là có chuyện gây xôn xao dư luận.”

H bật ra tiếng khúc khích khe khẽ.

“Thực ra em sợ chị đọc được bài báo nên đã giấu nó dưới gầm giường đấy.”

“Tiểu thuyết em viết khá lắm hả?”

“Chuyện đó làm sao em biết được?”

Gấp báo lại ngồi yên một lúc, H hỏi, “Em có biết Hyeong Su không?”

“Ai cơ?”

“Bạn của Gap Tae ấy.”

“Tay họa sĩ ấy hả?”

“Đúng rồi. Nghe nói anh ta bị ung thư dạ dày vừa mới phải phẫu thuật đấy.”

“...”

“Vợ anh ta bị đau dạ dày nên anh ta đưa vợ đi khám, chắc tiện thể họ bảo anh ta khám luôn, kết quả là cô vợ thì khỏe còn chính anh ta lại bị ung thư dạ dày.”

“...”

“Hình như anh ta đã phải cắt bỏ toàn bộ dạ dày đấy.”

Thật hả, tôi nói và liếc nhìn H, vẫn đang ngồi thần người ra đó. Tự nhiên nhắc đến Hyeong Su nào. Tôi bật cười. Tuy câu chuyện chẳng có gì liên quan nhưng trong lúc lắng nghe H nói, lòng tôi đã dịu lại. H lại lên tiếng.

“Tạm thời đừng trả lời điện thoại làm gì. Một nhà văn được nhắc đến không phải vì sách mình viết mà vì chuyện gì đó khác thì không hay ho cho lắm.”

Suốt cả ngày dài, khuôn mặt của chị họ hai mươi tuổi, tôi mười bảy tuổi và những cô gái tham gia Lớp học Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp ở trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo năm 1979 không rời khỏi tâm trí tôi. Ngồi phờ phạc dưới ánh đèn huỳnh quang xanh nhợt nhạt vào các buổi tối, gà gật học toán bàn tính, đánh máy, kế toán, tiếng Anh thương mại, những khuôn mặt sưng húp, và chị Hee Jae.

Ở góc con đường bên ngoài ga tàu điện ngầm Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3 mà chúng tôi hay đi từ nhà máy ở Khu Liên hiệp Công nghiệp số 1 về căn phòng hiu quạnh sau giờ làm việc, có một cái chợ. Hằng ngày, trên đường về nhà sau giờ làm, chúng tôi đều tạt qua chợ mua đồ nấu canh, hôm khai giảng, sau khi buổi lễ kết thúc, chúng tôi cũng lại ghé qua chợ. Muốn vậy, chúng tôi phải xuống xe buýt ở trước bến về nhà chúng tôi một bến. Khá phiền phức, nhưng anh cả sẽ không ăn cơm nếu không có canh. Bãi chợ cuối ngày là một chốn tan hoang. Rác rưởi chất đống khắp nơi. Đám túi nylon phất phơ trong gió. Ngoài rìa chợ có một bà cụ ngồi với hai con cá minh thái mắt lồi bụng ỏng được đặt trên cái thùng đựng táo bán.

“Ở nhà có củ cải nhỉ?”

“Ừ.”

“Vậy thì mua cá minh thái đi.”

“Nhìn như có vẻ bị ươn rồi mà?”

“Em thấy vẫn tươi mà.”

Chị họ trả tiền cá minh thái, lấy tiền thừa rồi lưỡng lự một lát. Thế rồi chị cầm tay tôi, vội vã bước đi.

“Sao thế, đi từ từ thôi nào.”

Hụt hơi, tôi va vào lưng chị họ, hét tướng lên. Phải mãi đến khi đã cách xa chỗ bà cụ bán cá rồi những bước chân như chạy của chị họ mới chậm lại. Cái túi nylon đựng cá minh thái hẳn đã bị thủng chỗ nào đó, vì nước từ túi không ngừng nhỏ tong tỏng xuống mặt đất. Chị họ nhặt một cái túi nylon ở dưới đất lên để bọc ngoài cái túi cá bị rách. Rồi chị kéo tay tôi dắt đến dãy hàng quà vặt kéo dài ở con ngõ sau chợ. Cũng đã lâu rồi kể từ lần cuối chúng tôi nhận tiền từ anh cả. Lại sắp đến ngày nhận lương, điều này đồng nghĩa với việc hiện chúng tôi đang sắp cạn tiền.

“Đi về đi. Đợi lúc nào nhận lương rồi hãy ăn.”

Chị họ cười khì.

“Để chị đãi. Coi như kỷ niệm ngày khai giảng.”

Chị họ đặt túi sách xuống cái ghế băng rồi gọi mì ăn liền bánh gạo và miến trộn. Món miến trộn đắt gấp đôi bát mì ăn liền đầy tú hụ. Tôi chọc vào sườn chị họ.

“Sao lại gọi miến trộn hả? Đắt lắm mà.”

Chị họ bảo không sao đâu. Chị hỏi mượn một cái đĩa nữa rồi chia miến trộn ra thành hai phần, sau đó chúng tôi húp nước mì và ăn miến sì sụp. Hai gò má tê lạnh đến căng ra vì cơn gió đêm tháng Ba của chị họ dần mềm lại và ửng hồng. Khi chúng tôi đã ra khỏi chợ và tiến gần đến cầu vượt dẫn về căn phòng hiu quạnh, chị họ thú nhận với tôi.

“Thực ra, lúc nãy mua cá minh thái ấy mà...”

“...?”

“Chị đưa cho bà ấy tờ một nghìn won nhưng hình như bà cụ ấy tưởng chị trả mười nghìn won.”

“...?”

“Đáng lẽ chỉ cần trả lại chị năm trăm won nhưng bà ấy lại đưa cho chị những chín nghìn năm trăm won lận.”

Chị họ vung vẩy cái túi nylon đựng hai con cá minh thái.

“Bà cụ ấy hôm nay lỗ to rồi.”

Chị họ khịt khịt mũi rồi chạy một mạch, bỏ lại tôi đứng trên cầu vượt.

Anh ba, giờ đã là sinh viên luật, chuyển đến sống cùng chúng tôi ở căn phòng hiu quạnh. Một cái bàn và một cái tủ quần áo dựng phía trên đầu, hai cái đệm lót dưới để cả bốn anh em cùng nằm ngủ, thế là căn phòng hiu quạnh của chúng tôi chẳng còn chỗ mà động cựa. Trong căn phòng hiu quạnh ấy, chiếc bàn thấp nhỏ lúc nào cũng bày sẵn mâm cơm. Từ hồi chị họ và tôi bắt đầu đi học buổi tối, bốn chúng tôi chẳng bao giờ ngồi ăn tối cùng nhau được, chỉ trừ Chủ nhật. Trước khi đến trường, chị họ và tôi ăn tối qua loa ở căng tin nhà máy, vậy nên hằng sáng chúng tôi đều nấu sẵn cơm tối cho hai anh. Chúng tôi dọn dẹp thức ăn sáng còn thừa, rửa sạch thìa đũa rồi sắp lại lên bàn, đặt bát ăn cơm bên cạnh thìa đũa, sau đó lấy khăn đậy lên. Chúng tôi ủ cơm trong chăn, để ở chỗ ấm nhất trên sàn nhà sưởi, nhưng chẳng mấy mà cơm lại nguội ngay.

Tan học về đến nhà, hoặc chị họ hoặc tôi sẽ cầm cái gắp than đi tới cửa hàng tạp hóa trong góc ngõ, nơi người ta bán than tổ ong đã mồi lửa với cái giá gấp đôi giá than tươi chưa đốt. Vào những lúc muộn, đứng trước cửa hàng mồi than này luôn là một hàng người dài dằng dặc cầm theo gắp than giống chúng tôi. Nhưng mỗi khi chị họ và tôi đến, chú chủ cửa hàng luôn ưu tiên cho chúng tôi lấy than trước, bỏ qua tất cả những người đang xếp hàng. Nếu có ai phản đối, chú ấy sẽ bảo, Tôi thích thế đấy, rồi lầm bầm nói tiếp.

“Hai đứa giờ mới đi học về, trong phòng phải lạnh lắm ấy chứ. Chúng nó lại chẳng có bố mẹ nào ở đây để sưởi sẵn phòng cho nữa.”

Chú chủ cửa hàng, người đã nói như thế, có một vết sẹo do bị dao rạch ở ngay dưới một bên mắt. Một bên tay chú có hình xăm con rắn. Hễ cứ nhìn thấy vết sẹo hay hình xăm là tôi lại thấy rùng mình sởn gáy, nhưng khi chứng kiến chú nặn những bức tượng gốm hình Đức Mẹ hay các thiên thần nhỏ, tôi lại bị mê hoặc. Quay trở về phòng, trong lúc tôi tuồn viên than đã được mồi sẵn vào lỗ bếp và cho thêm một viên than mới lên trên, chị họ dọn dẹp bát đĩa trên bàn ăn tối và vo gạo cho bữa sáng hôm sau. Chị còn sắp sẵn nguyên liệu nấu canh để sáng hôm sau, khi thức dậy, chúng tôi chỉ cần đun sôi là xong. Sau khi viên than nóng đỏ đã yên vị bên trong bếp lò và nước đã được đổ đầy vào nồi cất, hơi nước sẽ luân chuyển dưới sàn và làm ấm căn phòng. Khi lửa cháy đượm, sàn nhà nóng hừng hực. Nhưng khi lửa tắt thì chẳng khác gì đang ngồi trên nước lạnh, còn lạnh hơn cả phòng thường không sưởi.

Da chị họ chẳng khác gì da gà. Chỉ cần phơi chân ra trước gió lạnh là da chị sẽ nẻ toác ra. Vì thế mà trước khi được đi học chị họ toàn mặc quần dài, nhưng đồng phục của chúng tôi lại là váy ngắn. Giờ phải mặc váy rồi, tối nào chị họ cũng rửa chân thật kỹ rồi bôi kem dưỡng Amore Tamina lên cả hai chân. Trong lúc chờ chị họ rửa chân xong để dùng phòng tắm, tôi, mười bảy tuổi, ngủ thiếp đi mất. Cho dù ai đi ngủ trước cũng vậy, đến sáng chúng tôi luôn thấy anh ba nằm áp vào bên tường kê bàn học; anh cả nằm cạnh anh ba; tôi nằm cạnh anh cả còn chị họ nằm giữa tôi và bức tường đối diện. Thói xấu khi ngủ. Hồi còn ở quê, nằm trong phòng rộng rãi, tôi thường vung tay chân khắp nơi thích ngủ thế nào thì ngủ. Kể từ khi anh ba lên sống cùng chúng tôi, thỉnh thoảng tôi lại đập vào mặt anh cả hay đá vào chân anh. Một đêm nọ, anh cả ngồi bật dậy trong bóng tối. Chắc hẳn tôi đã trở mình rồi chẳng may đập vào mắt anh. Anh cả lấy tay ôm con mắt bị dính đòn và gầm lên.

“Con gái con đứa gì mà ngủ xấu thế hả?”

Sau khi bị mắng, tôi bèn tự kiềm chế bản thân bằng cách vắt một cánh tay lên ngang trán và tay kia lên ngang bụng. Tôi trầy trật cố gắng nằm ngủ yên, thành ra đến lúc thức dậy, tôi thấy mình vẫn nằm nguyên ở tư thế như khi bắt đầu ngủ. Tỉnh dậy vào một sáng sớm nọ, tôi phát hiện ở mắt cá chân có một vết bỏng.

“Hình như sàn nhà làm em bị bỏng rồi.”

Tôi chỉ cho chị họ xem vết rộp.

“Sao em lại bị sàn nhà làm cho bỏng được thế? Chẳng lẽ em không cảm thấy gì à?”

Chị họ hoàn toàn không biết. Rằng đêm đêm tôi đã phải vật lộn thế nào để không trở mình trong giấc ngủ.

Cơ thể vẫn nhớ. Mười sáu năm đã qua và dù bây giờ tôi không còn cần phải nằm im như tượng ngủ nữa, nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn ngủ ở tư thế đó, và cứ hôm nào ngủ ở tư thế đó thì y như rằng sáng hôm sau khi thức dậy, người tôi sẽ không xê dịch chút nào.

Mẹ từ quê lên thăm chúng tôi. Mẹ mang theo trong túi áo món tiền kiếm được nhờ bán đàn chó.

“Con chó đó mắn ghê cơ, đẻ hẳn bảy con chó con. Mẹ chăm bẵm đám chó con hai tháng liền cho chúng nó mũm mĩm lên rồi mang ra chợ phiên bán được giá hời đấy.”

Mẹ mang theo món tiền bán chó con ở chợ quê lên chợ thành phố mua nồi cơm điện và một cái phích. Tôi mừng rỡ vô cùng vì từ giờ không còn phải nấu cơm bằng bếp dầu nữa. Khi chuẩn bị lên đường về quê, mẹ răn đe chúng tôi đừng có thân thiết với người chủ hàng tạp hóa.

“Sao lại không ạ? Chú ấy tử tế với bọn con lắm mà.”

“Con không sợ vết sẹo trên mặt ông ta à?”

“Sợ gì chứ ạ. Chú ấy làm những bức tượng bằng thạch cao xinh lắm.”

“Dù gì thì con cũng đừng chuyện trò với ông ta đấy. Ở nơi đất khách, chẳng có gì đáng sợ hơn con người đâu.”

“Nhưng mẹ chẳng bảo là những người biết làm ra đồ đạc bằng đôi tay của mình thì không phải người xấu mà.”

“Mẹ nói thế bao giờ?”

“Mẹ, mẹ nói thế rồi quên luôn sao? Hồi con còn nhỏ ấy. Hồi đấy chẳng có người ăn xin ngủ lại nhà chúng ta mấy đêm liền còn gì. Cái người đã bện rơm đan cho nhà mình cái giỏ đó! Con sợ ông ấy và cứ đòi mẹ đuổi ông ấy đi, nhưng mẹ bảo con rằng, những người biết làm đồ đạc bằng đôi tay của họ là những người đáng tin mà.”

“Nhớ hết cả mấy chuyện linh tinh nữa kia! Chuyện từ đời nảo đời nào rồi chứ hả? Bây giờ con lại lôi chuyện tít từ thời Goryeo ra nói đó ư?”

Mẹ đi rồi, tôi vẫn đứng nhìn cái nồi cơm điện và phích nước không rời mắt. Chỉ cần vo gạo, đong nước rồi cắm điện là có cơm ăn cơ đấy. Bấy lâu nay cứ mỗi tờ mờ sáng dậy châm lửa bếp dầu để nấu cơm, chị họ và tôi lại đau đầu vì mùi dầu hỏa, thế nên giờ chúng tôi thích mê cái nồi cơm điện mẹ mua cho. Và cả cái phích đun rồi ủ nóng nước sôi cho chúng tôi suốt cả ngày dài nữa.

Anh cả tốt nghiệp đại học và chuẩn bị đi nghĩa vụ quân sự. Anh nộp đơn xin tạm nghỉ công việc ở ủy ban phường. Lúc trở về nhà, anh buông ánh mắt chán chường nhìn về phía những cuốn sách Luật Hình sự và Luật Dân sự nằm trên bàn mình. Trước mặt đứa em nhỏ, anh bật ra đúng một tiếng thở dài.

“Giá như có ai đó đỡ cho anh, chỉ cần một năm thôi... tối đa là hai năm, giá như có ai đó gánh đỡ giùm, anh sẽ thử cố hết sức một lần.”

Nhưng chẳng ai gánh cho anh một năm cả... thậm chí chỉ một tháng cũng không. Anh chẳng còn lựa chọn nào khác ngoài việc mặc bộ đồng phục rằn ri ngụy trang, đội cái mũ rằn ri ngụy trang và dấn thân vào một năm rưỡi làm lính. Cái dáng cao lớn của anh lấp đầy đôi mắt mười bảy tuổi của tôi. Tại sao tôi vẫn còn nhỏ thế này? Tại sao tôi không phải là chị của anh?

Anh cả đứng đưa mắt nhìn xuống ga tàu điện ngầm, dáng cao lênh khênh của anh che hết cửa sổ. Thỉnh thoảng anh cũng lên sân thượng, đứng khoanh tay, dõi mắt xuống những ống khói của Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3. Anh cả để lại cái bàn còn chất nguyên chồng sách luật cho anh ba rồi ngồi xuống sàn. Anh cả nói với anh ba.

“Anh sẽ làm bất kỳ việc gì có thể để gánh đỡ cho em, vậy nên...”

Anh cả thoáng chốc ngừng lời.

“Vậy nên hãy nhắm mắt bịt tai giả mù giả điếc, chỉ tập trung học hành thôi.”

Anh ba gục đầu xuống, không trả lời. Anh cả nói tiếp.

“Anh biết thời cuộc đang rối ren. Anh cũng biết những ngày này, muốn một sinh viên luật trẻ tuổi cúi đầu im miệng là một việc khó khăn đến mức nào. Nhưng anh nhờ em cả đấy. Đừng suy nghĩ lung tung gì cả... Sau này lớn mạnh rồi thì em muốn làm gì cũng được.”

Thế nhưng, anh ba, mới ngày nào còn bắt chuyến xe buýt đi từ Garibong-dong tới Myeongyoon-dong nhập học năm nhất, giờ đã trở thành một thanh niên biểu tình nòng cốt. Từ bộ đồng phục tập quân sự của anh toát ra mùi khói nồng nặc, đôi mắt anh ngày một thẳm sâu như lòng giếng.

Chị họ của tôi. Chị họ hai mươi tuổi, vốn đã biết trang điểm và biết đích xác mặc quần áo màu nào và dáng nào sẽ làm tôn lên các đường nét của mình, giờ có vẻ gượng gạo khi phải mặc đồng phục và để mặt mộc, không son phấn. Mặc chiếc áo cánh đồng phục cổ tròn thay vì áo khoét cổ chữ V quen thuộc, mỗi sáng chị họ đều đứng trước gương, tay cầm thỏi son lâu nay đã quen đánh. Nhìn chị có vẻ muốn tô son lắm. Chị họ lưỡng lự, rồi đậy nắp lại và thả thỏi son vào trong túi áo.

Năm giờ chiều của những tháng ngày năm 1979. Tôi từng rất yêu thời điểm năm giờ chiều ấy. Vì đến năm giờ, tôi có thể rời khỏi vị trí ở băng chuyền. Vì đến năm giờ, chúng tôi có thể bước ra khỏi dây chuyền sản xuất vẫn đắm chìm trong tiếng gầm gào của băng chuyền khi quay, tiếng vo vo của những đầu vặn dùng khí nén, tiếng khói hàn bốc lên xì xì. Trong lúc chúng tôi rửa tay dưới vòi nước bên cạnh nhà vệ sinh nam ngoài khu vực sản xuất hoặc thay sang bộ đồng phục học sinh trong phòng thay đồ một lát sau đó, tiếng quốc ca vang vang trên loa phát thanh, báo hiệu lễ hạ cờ. Thượng Đế bảo vệ chúng ta / cho tới khi biển Đông khô cạn / và ngọn Baekdu mòn dần... Năm giờ chiều của những tháng ngày năm 1979, là khi bỗng dừng chân và đặt tay lên ngực, hướng về phía quốc kỳ. Năm giờ chiều, là khi ăn bữa cơm tối nguội ngắt ở căng tin rồi bắt xe buýt rời khỏi khu công nghiệp để đến trường. Năm giờ chiều, là khi chị phụ xe, một tay cầm tập vở từ vựng tiếng Anh chỉ to cỡ quân súc sắc, mở cửa cho chúng tôi xuống Singil-dong, trường chúng tôi ở đó.

Để rời khỏi băng chuyền vào lúc năm giờ đó, chị họ và tôi tập trung từng giây từng phút thời gian lao động trong ngày để gắn đinh ốc vào các tấm nhựa PVC, không thốt một lời. Chúng tôi bắt đầu công việc sớm hơn nửa tiếng so với những người khác; vì chúng tôi nắm giữ các vị trí số 1 và số 2 trên dây chuyền A của khu Stereo, vì quá trình sản xuất không thể tiếp tục liền mạch nếu thiếu chúng tôi; vì trước năm giờ, chúng tôi phải chồng đủ số tấm nhựa PVC sang vị trí số 3 để quá trình sản xuất vẫn được liền mạch khi chúng tôi đã rời nhà máy đến trường. Đến bữa trưa, chúng tôi ăn vội ăn vàng rồi ngay lập tức trở lại vị trí bên băng chuyền.

“Chị không nhấc nổi tay lên nữa.”

Một hôm, lúc nghỉ giải lao ăn trưa ở căng tin, chị họ nhấc đũa lên rồi lại đặt xuống. Công việc của chị họ là xử lý cái đầu vặn dùng khí nén treo lơ lửng trên không trung, kéo nó xuống hết lần này đến lần khác để gắn đinh ốc. Mắt chị họ đang đầm đìa nước. Tôi trộn cơm khô vào bát canh tương nấu lá thục quỳ rồi dùng thìa xúc đưa lên miệng chị. Rồi tôi lấy đũa gắp cá cơm rim đút cho chị. Ban đầu, chị họ không chịu để tôi đút cho, nhưng tôi cứ giữ nguyên cái thìa bên miệng chị, thế là chị chẳng còn cách nào khác phải há miệng ra ăn.

“Thế này trông em ra dáng chị hơn đó.”

“Thế gọi em là chị đi.”

Chị họ vừa liếc mắt lườm tôi vừa nhai cá cơm rim.

Chúng tôi đang ở trên sân thượng. Tôi đang xoa bóp tay cho chị họ dưới ánh mặt trời. Trên sân thượng nhà máy đối diện có thứ gì đó lấp lánh sáng trắng khiến cả hai chị em tôi đồng thời cùng quay sang nhìn.

“Những người đó đang làm gì vậy nhỉ?”

Họ là phụ nữ. Những người phụ nữ khỏa thân. Họ đang đứng xếp hàng dọc theo lan can sân thượng, cứ như thể sắp nhảy xuống vậy. Cánh công nhân đang rời khỏi căng tin đều đồng loạt dừng lại quan sát. Những người phụ nữ khỏa thân kia có vẻ như đang hét gì đó xuống dưới, nhưng không nghe rõ là họ đang hét gì. Phía sau họ, cảnh sát đang ùn ùn kéo đến. Tôi, mười bảy tuổi, choàng tay qua hông ôm chặt lấy chị họ hai mươi tuổi đang đau tay đến không nhấc lên nổi. Tôi nhắm mắt rồi lại mở mắt ra. Những người phụ nữ khỏa thân kia đang bị cảnh sát túm tay, túm tóc lôi đi.

Suốt buổi chiều, dây chuyền sản xuất của chúng tôi ồn ào như ong vỡ tổ.

“Nghe nói giám sát sản xuất ép buộc một nữ công nhân rời khỏi công đoàn nhưng cô ấy không nghe, thế là ông ta bèn lôi cô ấy vào trong nhà kho rồi cưỡng hiếp cô ấy.”

“...?”

“Chị công nhân kia hình như đã về tường thuật lại mọi chuyện với công đoàn.”

“...?”

“Thế nhưng ban quản lý lại kiện cô ấy, buộc tội cô ấy đang tìm cách vu khống một người vô tội. Chắc vì thế nên các lãnh đạo công đoàn mới cởi hết quần áo và leo lên sân thượng. Ý muốn thách thức ban quản lý hãy đường đường chính chính hành động giữa nơi tất cả mọi người đều có thể chứng kiến, chứ không phải tại một góc nhà kho tối tăm mờ ám nào đó.”

Không biết từ lúc nào tay của chị họ đã lấy lại được sức lực, chị lặng lẽ với lấy cái đầu vặn dùng khí nén và kéo về phía mình. Chị mím chặt môi, một lúc sau thì thầm vào tai tôi.

“Bằng mọi cách chị sẽ rời khỏi đây.”

Để đến trường, chị họ và tôi phải làm việc thông trưa, không nghỉ cả khi giải lao mười phút vào lúc mười rưỡi trưa và ba rưỡi chiều. Cô Lee bảo chúng tôi.

“Sao các cô không xin quản đốc cho thuyên chuyển sang dây chuyền Chuẩn bị ấy?”

Dù chị họ và tôi không tham gia phong trào từ chối làm thêm giờ cùng những người khác, và cuối cùng đã rời khỏi công đoàn, nhưng cô Lee vẫn tỏ ra thân thiện với chúng tôi. Cả chị họ và tôi cùng lúc nhớ tới giám sát sản xuất Lee. Chúng tôi không cần được chuyển sang dây chuyền Chuẩn bị, tất cả những gì chúng tôi mong mỏi chỉ là giám sát sản xuất Lee để cho chúng tôi yên, không đụng đến chúng tôi nữa.

“Ở dây chuyền Chuẩn bị không có băng chuyền nên dù gì cũng sẽ đỡ hơn đấy.”

Chị họ và tôi không thể ngẩng đầu nhìn thẳng vào cô Lee Tất Tả. Có vẻ như nhận ra chúng tôi vẫn còn áy náy, cô vỗ vỗ vào lưng chúng tôi.

“Chuyện đó có phải lỗi của các cô đâu chứ.”

Nhưng cô Lee càng nói vậy chỉ càng khiến chúng tôi cúi đầu thấp hơn.

“Ít nhất hai cô cũng có lý do chính đáng là phải đi học mà. Giờ có nhiều người đang bảo vào công đoàn chỉ bị thiệt thòi và đang xin rời khỏi công đoàn kia kìa.”

Cô Lee Tất Tả cụp mắt xuống, như thể bị nỗi thất vọng đè nặng.

“Chúng tôi bị chống phá quá nhiều, cho dù có đoàn kết một lòng thì cũng chẳng biết có nên chuyện không nữa.”

Chị họ lấy thỏi son từ trong túi áo ra đưa cho cô Lee.

“Sao lại cho tôi cái này?”

“Từ giờ tôi không còn cần đến nó nữa, lần trước cô chẳng bảo thích màu son này, còn hỏi tôi mua ở đâu nữa mà.”

Giờ chúng tôi đã là học sinh cấp ba, không được phép bôi son nên môi chị họ thành ra tái nhợt. Hai bắp chân dài thon thả của chị họ bị bọc trong cái quần tất dày đen sì thay vì đôi tất mỏng màu da. Cả ngày bận rộn với tay lấy cái đầu vặn dùng khí nén treo lơ lửng giữa không trung để gắn hết con đinh ốc này đến con đinh ốc khác vào tấm nhựa PVC, có lẽ chị họ đã quên hẳn chuyện chụp ảnh rồi. Nhưng thỉnh thoảng, riêng trong tâm trí tôi, đàn cò bạch trong cuốn sách ảnh chị họ đã cho tôi xem trên chuyến tàu đêm ấy vẫn đang khép cánh say ngủ. Dưới bầu trời đêm xa xăm bao phủ cánh rừng, yên bình như những vì sao.

Mười bảy tuổi, tôi là học sinh nhỏ nhất trường. Hầu hết những học sinh khác đều lớn hơn tôi ba bốn tuổi. Kim Sam Ok, thỉnh thoảng trốn học để tham gia biểu tình, nhìn vậy nhưng đã hai mươi sáu tuổi. Cô để tóc ngắn ngang tai, đi đôi giày đế bệt, đeo cặp sách, dù thế nhưng khuôn mặt cô vẫn đặc hai mươi sáu tuổi. Bộ đồng phục có gắn huy hiệu hoa tulip mặc lên người cô trông cũng thật kỳ cục. Bộ đồng phục và khuôn mặt chẳng hề ăn khớp với nhau. Bộ đồng phục quá thiếu nữ trong khi khuôn mặt cô lại đẫm vẻ kiệt quệ.

Tôi ngồi cạnh một cô gái thuận tay trái tên là Ahn Hyang Sook, cô làm việc tại một nhà máy bánh mứt kẹo. Tôi, mười bảy tuổi, đã thấy nhiều người thuận tay trái khác nhưng cô là người đầu tiên tôi gặp dùng tay trái để viết. Cô viết bằng tay trái rất thành thục, cứ như thể đã viết như thế hàng bao nhiêu năm trước rồi. Thừa dịp Ahn Hyang Sook không để ý, tôi cầm bút bằng tay trái và thử viết, nhưng chẳng ra sao cả. Khi chép nội dung bài học trên bảng vào vở, cánh tay hai chúng tôi lại thúc vào nhau lúc nào chẳng hay. Mỗi lần như thế cô lại nhoẻn nụ cười tỏ vẻ xin lỗi.

“Sao tay cậu lại thế này?”

Một hôm, tôi với lấy tay cô rồi thả nó ra ngay lập tức. Chắc nịch thôi chưa đủ, bàn tay cô còn rắn câng nữa. Cảm thấy mình buông tay cô nhanh quá, tôi lại cầm tay cô lên lần nữa, rồi lại thả ra. Ahn Hyang Sook thuận tay trái mỉm cười, như thể biết đích xác tôi đang nghĩ gì trong đầu.

“Tớ bọc vỏ kẹo ở nhà máy. Bị cọ sát nhiều chai cứng nên mới thế.”

“Một ngày cậu bọc bao nhiêu cái kẹo?”

“Khoảng hai mươi nghìn cái.”

“...”

Hai mươi nghìn cái kẹo. Lớn hơn nhiều so với tưởng tượng của tôi. Ahn Hyang Sook cầm tay tôi.

“Da cậu mềm thật đấy. Ở nhà chắc chỉ ăn với chơi thôi hả?”

Lòng bàn tay cô bao ngoài mu bàn tay tôi, cảm giác chẳng khác gì lòng bàn chân vậy.

“Ban đầu thì thấy cũng thú vị. Kiểu, không ngờ cũng có công việc như thế này. Nhưng sau vài ngày, vì cứ phải cho kẹo vào rồi vặn xoắn túi nylon liên tục nên chỗ này chảy máu cả.”

Cô chìa cho tôi xem cả hai ngón tay cái và ngón trỏ của mình. Trước đây, vì cô hầu như chẳng để lộ tay ra lúc nào nên tôi không biết, nhưng giờ tôi đã thấy ngón tay của cô bị khoèo lại.

“Da giờ chai hết rồi nên không sao. Nhưng từ hai năm trước ngón tay này của tớ đã không còn cử động được. Vậy nên tớ mới viết bằng tay trái.”

Cô lại vội vàng giấu bàn tay phải xuống dưới bàn. Rồi cô nhìn xoáy vào mắt tôi.

“Cậu không được kể cho ai biết về ngón tay của tớ đâu đấy nhé.”

“...”

“Hứa chứ?”

Tôi gật đầu.

Một ngày thứ Sáu tháng Tư nọ, chị họ và tôi đang trên đường trở về căn phòng hiu quạnh, mang theo nguyên liệu để nấu canh cho bữa sáng ngày hôm sau. Đi đến cuối chợ, chị họ dừng lại dưới chân cầu vượt dẫn sang Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3 và nhìn chăm chăm vào những chiếc mũ đang được bày ở cửa hàng mũ vẫn chưa đóng. Như thể nảy ra ý gì, chị họ chộp lấy tay kéo tôi vào trong cửa hàng mũ. Chị họ thử vài cái mũ bê rê ngay chính giữa có một đường nỉ nhỏ tí xíu, cuối cùng chọn lấy một cái màu trắng đội lên đầu rồi ra đứng trước gương.

“Thế nào?”

Cái mũ bê rê trắng rất hài hòa với cổ áo tròn của bộ đồng phục xuân chúng tôi đang mặc. Khi tôi khen đẹp, chị họ bèn đội cái mũ lên đầu tôi. Rồi chị toét miệng cười.

“Hai chị em mình lấy mỗi người một cái đi.”

“Để làm gì?”

“Kệ, mỗi đứa mua một cái đi.”

“Chúng mình có việc gì đội đến mũ này đâu mà mua?”

Chị họ vốn đã quyết mua nên cho dù tôi nói gì cũng mặc, chưa gì đã thấy chị đang trả tiền mũ rồi. Trên con ngõ dẫn về căn phòng hiu quạnh, chị họ không ngừng mỉm cười rạng rỡ.

“Ngày mai chúng mình về quê mà? Dù gì cũng là học sinh Seoul rồi, phải cho mọi người thấy sự khác biệt chứ.”

“...?”

“Nhìn đồng phục của chị em mình xem. Quá tầm thường. Cứ mặc không thì chẳng có gì khác biệt so với đám con gái ở quê cả. Thế nên chúng mình mới cần đội mũ bê rê này về!”

“... Gì cơ?”

“Đồng phục nhiều trường có kèm cả mũ mà. May mà dưới quê không có trường nào đội mũ, chúng mình đội mũ này về chắc chắn sẽ thành tâm điểm chú ý ngay!”

Bỗng dưng, khuôn mặt Chang lướt qua tâm trí tôi. Không biết khi nhìn thấy tôi mặc đồng phục và đội mũ này cậu ấy sẽ có biểu cảm ra sao nhỉ?

Chiều hôm sau, chị họ và tôi đã đang ngồi trên tàu rồi. Chúng tôi nghỉ học để về thăm nhà. Anh cả đã đến trung tâm huấn luyện quân sự, còn anh ba đang đi dã ngoại cùng trường. Hai chị em tôi đội chiếc mũ bê rê trắng đã mua hôm trước. Chiếc mũ trên đầu tôi cứ không ngừng tuột ra nên chị họ phải dùng một cái cặp tóc để cố định nó lại.

Xuống tàu, chúng tôi chia tay nhau ở thị trấn. Nhà chị họ ở ngay thị trấn nhưng tôi thì phải bắt xe buýt đi sâu hơn vào làng. Trên chuyến xe cuối cùng về làng ngày hôm đó cũng có cả Chang nữa. Khi tôi, mười bảy tuổi, bước chân lên xe, mắt cậu mở lớn. Vừa nhìn thấy Chang, bàn tay tôi bất giác với ngay lên cái mũ bê rê trên đầu. Tôi định cởi ra, nhưng cái cặp tóc đã ghim chặt nó lại. Chang mỉm cười ngượng ngập. Chúng tôi nắm lấy tay cầm xe buýt, lắc lư chao qua đảo lại, rồi xuống xe khi về đến làng. Trên con đường lát đá tối om, Chang cất tiếng.

“Ngày mai ra suối nước khoáng không?”

“Chỗ đó ở đâu?”

“Trên con đường đi Gyoam ấy.”

Thấy tôi không trả lời, Chang lại nói. “Mai hai giờ gặp nhau ở lối đi vào Gyoam nhé.”

Chang chạy biến về nhà, bỏ lại tôi giữa bóng tối của con đường lát đá.

Cánh cổng bên hông nhà mở toang. Tôi vừa bước vào, đám vật nuôi trong sân liền nháo nhào hết cả lên. Con chó đang định ngủ dưới hiên nhà liền chui ra; lũ vịt đang lũn chũn chạy chia bầy cạnh luống hoa liền vỗ cánh bành bạch; đàn lợn trong chuồng nhỏm dậy đứng bằng chân sau kêu ụt à ụt ịt; đám gà con nhất tề chiếp chiếp; thậm chí đến cả tổ chim nhạn dưới mái chìa cũng lao xao một hồi. Tôi thả cái cặp sách xuống giữa sân, gom quần áo còn mắc trên dây phơi và lớn tiếng gọi mẹ. Chị - em trai nghe tiếng tôi đầu tiên và lao ra khỏi cửa trước cả mẹ. Đến lúc đó con chó mới vẫy đuôi sủa lên ăng ẳng.

“Về mà chẳng báo một tiếng là thế nào hả?”

Bị đánh thức khỏi giấc ngủ sâu, mẹ bước ra, nhặt lấy cái cặp sách đã bị tôi bỏ lại giữa sân để tiện bề rút quần áo đang phơi.

“Mẹ, con muốn làm mọi người ngạc nhiên mà.”

“Chị, chị lại là học sinh rồi này!”

Em gái tỉnh dậy muộn hơn, giật cái mũ ra khỏi đầu tôi, thử đội lên đầu mình.

“Học sinh ở Seoul đội mũ kiểu này đến trường à?”

Tôi vội túm lấy cái mũ từ trên đầu em gái và treo nó lên cái móc trên tường.

“Đẹp quá đi mất, cho em đội thử thêm một lần nữa thôi, đi mà.”

Mẹ mắng em gái, bảo mũ của chị đâu phải đồ chơi. Rồi mẹ nhìn tôi đang khoác trên người bộ đồng phục, và đôi mắt mẹ nhòe lệ. Giữa đêm, mẹ lấy con cá hố tẩm mắm vốn được vùi trong một bình muối ngoài hiên, rồi dọn cơm tối cho tôi.

“Kể mà con báo cho mẹ biết con sắp về, thì mẹ đã làm món gì đó ngon ngon rồi.”

Em trai tựa đầu lên cánh tay phải của tôi trong lúc tôi mặc chiếc quần ống túm của mẹ nằm đó. Em trai lớn tiếng gọi em gái tôi, “Chị hai ơi, đến đây đi.” Khi em gái sáp lại, em trai kéo cánh tay tôi và cánh tay em gái duỗi thẳng ra, ngắm nghía một hồi rồi hét tướng lên. “Cánh tay chị cả trắng hơn này! Chị hai đen quá!”

“Tại chị cả uống nước máy nên mới thế!”

Em gái giấu tay ra sau lưng hờn dỗi.

“Sao cũng được, tay chị cả đẹp hơn!”

Em trai và em gái tôi giằng lấy chăn, đập vào lưng nhau rồi lấy chân đá nhau, om sòm hết cả lên. Thế rồi mỗi đứa nằm lên một cánh tay tôi, ngủ thiếp đi.

Còn cái cào dưới giếng thì sao? Trong chốc lát, tôi nghĩ về cái giếng ở phía bên kia cánh cửa, bên kia hành lang, bên kia sân, rồi cùng chìm vào giấc ngủ sâu.

Khi tôi lên đường đi đến suối nước khoáng, em trai bám dính không rời. Tôi bảo em không được đi theo, nhưng em cứ mè nheo bám mãi sau lưng. Chẳng còn cách nào khác, tôi, mười bảy tuổi, đành nắm tay em rồi thầm thì bí mật.

“Em không được kể với mẹ là chúng mình đi cùng anh Chang đâu đấy! Rõ chưa?”

Em trai không rõ tại sao lại phải giấu mẹ nhưng vẫn trả lời là rõ rồi.

“Thật sự không được đâu đấy. Hứa với chị đi.”

Em trai lại ngoắc tay hứa với chị mà vẫn chẳng biết lý do tại sao.

Chang ngượng ngùng đứng đợi trên con đường mòn dẫn đến Gyoam. Ba chúng tôi thay phiên nhau dẫn đầu, tiến đến suối nước nóng. Càng đi sâu vào trong núi, em trai càng trở nên phấn khích hơn, em chạy trước Chang và tôi một đoạn xa, hét to, “Sóc này!” Em đuổi theo định bắt lũ sóc, được một hồi thì bỏ cuộc, quay lại bảo, “Chúng nhanh quá, chị ạ.” Khi chúng tôi đi qua một tháp đá, do người qua đường cầu nguyện rồi nhặt đá xếp thành, Chang đang đi đằng trước quay lại đưa cho tôi một hòn đá cậu nhặt được trên đường. Tôi đặt hòn đá lên đỉnh tháp. Trên đường quay về, khi chúng tôi trở lại chỗ này, Chang lại nhặt một hòn đá nữa. Tôi lại đặt hòn đá Chang đưa lên đỉnh tháp. Thấy thế, em trai cũng nhặt một hòn đá đưa cho tôi. Tôi cũng đặt hòn đá em đưa lên đỉnh tháp đá. Trong lúc em trai lại chạy đuổi theo mấy con sóc, Chang lôi từ túi áo ra một cuốn sách to cỡ lòng bàn tay cậu và đưa nó cho tôi. Sách bỏ túi Dongseo. Thập tự giá của Sa Ban. Kim Dong Ni. Trên bìa sách có viết như vậy.

“Tớ muốn tặng cậu cái gì đó nhưng chẳng có gì ra hồn cả nên đành rút một cuốn sách trên giá xuống. Cậu, từ ngày xưa đã thích đọc sách rồi mà.”

Chuyến tàu đêm lên Seoul vào giờ đó bây giờ có còn chạy? Chuyến tàu cuối lên thành phố. Mười một giờ năm mươi bảy phút đêm. Cứ mỗi lần về thăm nhà, tôi lại bắt chuyến tàu đó để trở lên thành phố. Lần nào mẹ cũng theo ra tận ga tiễn tôi. Tay mẹ cầm hết túi này đến túi khác.

Suốt bao nhiêu lần như thế, chẳng biết mẹ đã bằng cách nào băng qua đường rừng lúc quá nửa đêm mà quay trở lại làng?

Trên đường ra sân ga, tôi quay lại nhìn thấy mẹ đang đứng cạnh cổng soát vé. Mẹ xua tay ý bảo cứ đi đi. Tôi bước tiếp, rồi quay lại nhìn, mẹ lại xua tay. Tôi quay lại nhìn, hết lần này đến lần khác. Mẹ xua tay bảo tôi đi đi, hết lần này đến lần khác. Rồi tôi nhìn thấy Chang đứng ở bên kia hàng rào, thò mặt ra rào chắn ga tàu.

Chang chỉ đứng đó. Cậu không xua tay bảo tôi đi.

Sau nhiều lần từ chối làm việc thêm giờ, tiền lương công nhân nhận vào cuối tháng chẳng được bao nhiêu. Tệ hơn nữa, chỉ những công nhân không tham gia công đoàn mới được trả lương. Các thành viên công đoàn không được nhận lương kéo nhau tập trung tại văn phòng nằm trong khu sản xuất. Trong văn phòng, Chae Eun Hee đang ngồi, đầu cúi gằm. Cô đang làm việc ở dây chuyền C thì được cất nhắc lên làm nhân viên hành chính bộ phận Sản xuất. Khi cô Lee hỏi Chae Eun Hee chuyện là thế nào thì cô bảo mình chẳng biết gì hết.

“Nghe nói đã có phong bì lương nên tôi đến phòng kế toán, đến nơi mới vỡ lẽ quá nửa công nhân không được trả lương. Tôi hỏi thế là thế nào thì họ bảo ai không được trả lương thì đi gặp cô Myeong ở phòng hành chính ấy.”

“Ai bảo cô thế?”

“Kế toán trưởng.”

Cô Myeong phòng hành chính có làn da trắng trẻo mịn màng, hễ thấy người nào xông vào văn phòng đều đưa cho họ một tờ giấy.

“Giám đốc công ty đã có lệnh chỉ những người ký vào đơn này mới được trả lương.”

Trên đầu tờ giấy cô Myeong chìa ra đó có thể đọc thấy tiêu đề, Đơn xin rút lui.

.............

Vào ngày... tháng..., tôi nghe theo lời xúi giục của bạn nên đã đóng dấu cá nhân vào một văn bản mà không biết rằng đó là đơn gia nhập công đoàn. Khi ấy, tôi chỉ đơn thuần đóng dấu chứ không hề ý thức được chuyện gì. Vì không có ý định gia nhập công đoàn và cảm thấy việc trở thành thành viên công đoàn không mang lại ích lợi gì cho bản thân, tôi mong muốn được rời khỏi công đoàn.

Ngày 10 tháng Năm, 1979

Các công nhân dán mắt vào đội ngũ lãnh đạo công đoàn.

“Ở đâu ra cái luật lệ kiểu này chứ?”

Cô Lee chĩa cơn giận dữ vào cô Myeong, khiến cô ta phải quay về bàn ngồi.

“Ở đâu ra cái luật lệ như này chứ hả?”

“Tôi làm sao biết được? Tôi được lệnh chỉ trả lương cho những người ghi danh và ký tên ở dưới dòng ngày tháng này thôi. Tôi chỉ làm đúng theo lệnh thôi.”

“Phong bì lương của chúng tôi đâu rồi?”

Phát hoảng trước giọng nói the thé của cô Lee, cô Myeong với một tay theo tư thế phòng thủ về phía tủ hồ sơ kê sát tường nhưng rồi ngay sau đó vội rụt lại.

“Hẳn là ở trong này chứ gì?”

Cô Lee đẩy cô Myeong tránh sang một bên rồi mở toang tủ hồ sơ ra. Lương chính. Thêm giờ. Ca lao động đặc biệt. Trợ cấp đến kỳ kinh... Một chồng phong bì lương có ghi chữ nhỏ xíu lấp kín ngăn tủ.

“Đừng có làm vậy chứ.”

Cô Myeong hét lên, cố lấy thân mình che tủ hồ sơ đã bị cô Lee mở tung.

“Đừng làm cái gì? Chính cô mới đừng có làm như thế đó.”

“Nếu muốn được trả lương thì các cô hãy viết tên và ký vào đây đi.”

Ai đó xô cô Lee ra và chạy bổ về phía cô Myeong.

“Tránh ra.”

Cô Myeong ngã xuống sàn trong khi một rừng bàn tay chộp lấy các phong bì có ghi tên mình lôi ra khỏi ngăn tủ. Nhấc người đứng dậy, cô Myeong hét lên.

“Các người đang giở trò gì vậy hả!”

Ai đó túm tóc cô Myeong giật mạnh.

“Chúng tôi giở trò gì ư? Chúng tôi ăn trộm ăn cướp gì chắc? Chúng tôi chỉ làm công ăn lương mà thôi. Chính các người mới là những kẻ đang giở trò đó!”

Mái tóc xoăn bóng mượt của cô Myeong, vốn luôn khiến chị họ ngưỡng mộ, giờ đang bị làm rối tung lên, mặt cô cũng bị cào xước toạc cả ra. Cô Lee cố gắng gạt những bàn tay đang bám lấy cô Myeong ra khỏi người cô ta.

“Đây có phải lỗi của cô Myeong đâu mà mọi người lại làm thế. Dừng lại đi, dừng lại ngay lập tức.”

Một danh sách tên các công nhân bị sa thải được dán trên bảng tin nhà máy. Đó là tên của những người đã xông vào phòng hành chính ngày hôm đó. Có cả tên cô Lee. Phía dưới cùng, những chữ cái cỡ to in đậm bằng mực đỏ đầy hung hãn tuyên bố.

Những người bị nêu tên trên đây đã đe dọa đến kế sinh nhai của hơn sáu trăm người. Dù có phải đóng cửa công ty chúng tôi cũng sẽ không bao giờ công nhận sự tồn tại của công đoàn.

Kể từ khi danh sách những công nhân bị sa thải được dán trên bảng tin, ở nhà máy không có lấy một ngày bình yên. Công đoàn chống lại vụ sa thải bằng một cuộc đình công. 1. Phải lập tức hủy bỏ quyết định sa thải. 2. Phải công nhận công đoàn dân chủ và hợp pháp. 3. Phải ngay lập tức dừng mọi hành vi phá hoại công đoàn. 4. Phải trả lương đúng hạn. 5. Nếu ban quản lý từ chối ký thỏa thuận đồng ý với những điều kiện nêu trên, chúng tôi sẽ phát động một cuộc đình công.

Về quyết định đình công, khu Ti Vi và khu Stereo mỗi bên một ý. Khu Ti Vi, chủ yếu là công nhân nam, kiên quyết ủng hộ cuộc đình công. Thực tế, vì đang thiếu người làm đến độ sản lượng công việc không đạt nổi một nửa so với bình thường nên ban quản lý đã ứng phó với cuộc đình công bằng cách phớt lờ việc những công nhân đã bị sa thải vẫn tiếp tục đến làm việc.

Tôi đang viết. Rằng tôi đã gặp chị Hee Jae lần đầu tiên vào mùa xuân năm đó. Rằng tôi vẫn nhớ chiếc áo cánh chị mặc khi chị giặt bộ đồng phục học sinh ở chỗ vòi nước ngay chính giữa cái sân xi măng của ngôi nhà đó. Rằng cũng chẳng rõ có phải chúng tôi sống cùng dưới một mái nhà mà thu tàn đông tạ vẫn chưa từng một lần chạm mặt nhau, hay là chị Hee Jae mới chỉ chuyển đến vào ngày xuân ấy. Rằng cho dù giả sử trong ba mươi bảy căn phòng kia mỗi phòng chỉ có một người sinh sống thì cả thảy ở đây cũng đã tới ba mươi bảy người, vậy mà tính ra đến mùa xuân tôi mới chỉ chạm mặt chưa được ba bốn người. Rằng ai ở phòng nào cũng chẳng thể biết. Rằng cánh cổng lớn vào nhà luôn luôn mở rộng, và khi tôi bước qua cánh cổng ấy, thứ đầu tiên tôi nhìn thấy là những ổ khóa trên các cánh cửa trông ra sân. Rằng thỉnh thoảng, tôi sẽ vừa leo lên tầng ba vừa ngắm nhìn bóng lưng người nào đó đang mở một trong những ổ khóa ấy.

Hôm đó là Chủ nhật. Sau khi chị họ hai mươi tuổi mang theo giỏ đồ tắm rời nhà đến phòng tắm công cộng phía bên kia cầu vượt, tôi, mười bảy tuổi, cảm thấy lúng túng khi ngồi trong phòng cùng hai người anh bèn tháo vỏ chăn bông ngâm vào trong chậu giặt rồi đi xuống cầu thang. Bên vòi nước nằm ở chính giữa ngôi nhà chứa những căn phòng hiu quạnh ấy, một người phụ nữ đang ngồi giặt. Tôi đặt chậu giặt xuống cạnh vòi nước định chờ chị ấy giặt xong, đúng lúc đó nhận thấy áo chị ấy đang giặt chính là đồng phục trường chúng tôi, tôi bèn ngước lên nhìn mặt chị ấy.

Một khuôn mặt nhỏ, vô cảm. Một khuôn mặt nhỏ, lãnh đạm. Một khuôn mặt nhỏ, trầm lặng.

Cái ngày tôi gặp chị Hee Jae lần đầu tiên, mãi tôi chỉ viết được như thế này. Rằng hôm đó là một ngày nắng chan hòa. Rằng các tòa nhà hai tầng, ba tầng che râm các góc sân, chỉ riêng chỗ chính giữa sân, nơi đặt vòi nước, là có ánh mặt trời soi rọi. Rằng tôi lấy làm mừng vì bộ đồ chị Hee Jae mang đi giặt tình cờ lại chính là bộ đồng phục của trường chúng tôi. Rằng tôi đã để cái chậu giặt xuống bên cạnh và đợi chị. Rằng trước đây tôi chưa từng một lần chạm mặt chị, cả ở trong trường lẫn ngoài đường phố. Rằng tôi đã bất chợt nghĩ rằng biết đâu bộ đồng phục chị đang giặt đó lại là của em gái chị không chừng. Rằng chẳng buồn để ý xem tôi đang nghĩ gì, chị Hee Jae bận rộn giũ quần áo giặt, những họa tiết hình hoa nhỏ xíu trên chiếc áo cánh, được bỏ thùng trong chân váy rộng, bị co kéo biến dạng theo các cử động của chị. Rằng tôi đang rụt rè quan sát vòng eo thanh mảnh của chị, có lẽ chẳng lớn hơn một nắm tay là bao, cùng với những họa tiết hình hoa không ngừng xáo trộn thì mắt tôi nhìn thẳng vào mắt chị lúc chị ngẩng đầu lên, tay cầm gáo nước.

Một khuôn mặt lãnh đạm, không biểu cảm, như ánh mặt trời.

Phải, tôi đã viết như thế đấy. Viết rằng, Một khuôn mặt lãnh đạm, không biểu cảm, như ánh mặt trời.

... Nếu ngay lúc ấy chị không mỉm cười một cách mơ hồ thì tôi, trong cơn ngượng ngùng, hẳn sẽ đan chặt hai bàn tay lại với nhau, hoặc chạy biến lên tầng ba, hoặc bước ra ngoài cánh cổng mở để đi bộ tới tận cuối con ngõ rồi quay lại. Khuôn mặt mang nụ cười mơ hồ của chị Hee Jae lem bột xà phòng giặt, nhìn tựa vảy nấm. Chị kéo cái chậu giặt của tôi đặt dưới vòi nước đang chảy rồi đi lên sân thượng. Khi tôi cũng lên sân thượng, vẫn đeo nguyên đôi găng tay cao su sau khi giặt vỏ chăn, chị đã phơi hết đồng phục, tất, khăn tay và đồ lót lên một bên dây phơi và đang ngồi trên lan can hứng nắng. Chị Hee Jae không rời mắt khỏi ga tàu điện ngầm mãi cho tới tận lúc tôi đi tới đi lui trước mặt chị, tất bật phơi hết vỏ chăn lên.

“Khăn rơi xuống đất rồi kìa.”

Khi tôi phơi hết đồ lên, bóng dáng chị đã bị cái chăn che khuất, chỉ có giọng nói từ phía bên kia vọng tới. Tôi nhìn xuống nền sân thượng thì thấy cái khăn giặt chung với mấy cái chăn đã rơi xuống từ bao giờ, trong lúc tôi nhặt nó lên, chạy xuống dưới sân vò lại rồi lại leo lên để phơi, chị vẫn ngồi nguyên một chỗ đó. Xong việc, tôi đang chần chừ chẳng biết phải xuống hay đứng lại, thì chị vươn tay ra chỉ về đâu đó, nói, Nhìn kìa. Tôi tiến đến gần hơn và nhìn về hướng chị đang chỉ, thấy khói đen đang cuồn cuộn dâng lên như những đám mây từ một trong những ống khói nhà máy ở phía bên kia phố đối diện ga tàu điện ngầm.

“Ấn tượng nhỉ?”

Chị thu tay lại và bật cười yếu ớt. Khi chị chà lòng bàn tay lên chân váy nhăn nheo vì phải ngồi xổm giặt quần áo, lần đầu tiên tôi để ý thấy mu bàn tay của chị phù lên một cách bất thường, như thể bị sưng vì ngâm nước quá lâu vậy. Hình như nhận ra tôi đang nhìn chằm chằm vào bàn tay mình, chị lại cười mơ hồ.

“Chị bị kim máy khâu đâm vào, rồi lại ngâm tay vào nước nên nó mới sưng lên thế. Em ở phòng nào?”

“Trên tầng ba ạ.”

“Em học lớp thứ tư phải không? Hôm nọ chị đã nhìn thấy em trên xe buýt. Chị cũng từng thấy em một lần ở trường... Không ngờ em lại sống ở đây.”

“Em chưa nhìn thấy chị bao giờ.”

Trước câu nói của tôi, chị Hee Jae lại cười mơ hồ. Có lẽ nhìn mặt tôi trẻ con nên chị nói với tôi như với một người em gái, thế là tôi cứ vâng vâng dạ dạ.

“Ngôi nhà này hay một cái là... Có người chết cũng chẳng ai biết.”

Phải thế không? Chị hỏi thế rồi nhìn tôi bằng đôi mắt tròn xoe. Bột xà phòng giặt vẫn còn bám trên má chị và trên chiếc mũi tẹt bất thường của chị có một cái mụn cóc.

Hôm đó, chị và tôi đã mang chậu hoa hành bị bỏ chơ vơ gần chỗ cất chum ủ tương ra, rồi đặt xuống dưới chỗ phơi cái chăn vừa giặt để vắt nước tưới cho nó. Liệu có phải vì ánh mặt trời không nhỉ? Tôi cố gắng tìm cớ nấn ná lại trên sân thượng lâu hơn một chút mà không để lộ cho chị thấy cảm xúc của mình. Tôi quý chị. Đến tận bây giờ, mỗi khi nghĩ rằng chị cũng có cảm xúc tương tự với mình, tôi lại ứa nước mắt. Ngày hôm đó, vì cùng yêu quý nhau mà chúng tôi đã hạnh phúc trong giây lát. Khoảnh khắc đó, cõi lòng tôi bình yên mà phảng phất nỗi u sầu, tôi không biết với chị thì sao, nhưng với tôi, tôi cảm thấy trái tim mình trở nên an lành khôn kể xiết. Đặc biệt là khi chúng tôi chơi “trò dĩ nhiên”.

“Trò dĩ nhiên” là cái tên bây giờ tôi gắn cho trò chơi ấy.

Chị là người đề xuất chơi trò này, nhưng thực sự thì nó không hẳn là một trò chơi. Khi chị Hee Jae nói gì đó, tất cả những gì tôi phải làm là nói, Dĩ nhiên rồi... mà không mảy may phản đối. Ngược lại, đến lượt tôi nói gì đó, tất cả những gì chị phải làm cũng chỉ là nói, Dĩ nhiên... Dĩ nhiên rồi. Tôi không nhớ hồi đó tôi đã nói những gì. Nhưng giọng nói của chị, giọng nói tựa dòng nước... cái giọng tựa năm giờ chiều, vừa nói, Dĩ nhiên, dĩ nhiên vừa thỉnh thoảng phá lên cười, cả tiếng vỗ tay của chị, vẫn thật sống động rõ ràng.

Chị sắp ngủ rồi. Chị sẽ ngủ say sưa ba bốn ngày liền không dậy.

... Dĩ nhiên rồi.

Em chị tốt nghiệp cấp ba rồi sẽ không đòi vào đại học đâu nhỉ?

... Dĩ nhiên rồi.

Nhưng nếu nó nói muốn học đại học thì chị vẫn sẽ phải cho nó đi thôi.

... Dĩ nhiên rồi.

Chẳng biết nữa. Chị không thể làm việc hơn được nữa. Một ngày chỉ có hai mươi tư tiếng đồng hồ thôi.

... Dĩ nhiên rồi.

Chị chỉ làm được đến thế này thôi.

... Dĩ nhiên rồi.

Hẳn ngày mai quản đốc sẽ đến lắp cho một cái quạt thông gió trong phòng làm việc nhỉ?

... Dĩ nhiên rồi.

Ông ta đã tận mắt nhìn thấy bụi vải bay lên rồi mà, lẽ nào lại không lắp cho chứ.

... Dĩ nhiên rồi.

Sau này liệu chị có thể sống trong một ngôi nhà hai tầng có vườn không nhỉ?

... Dĩ nhiên rồi.

Đôi môi chị, đầy đặn, phơn phớt màu da, gần như không màu, vui vẻ mở ra khép lại. Dĩ nhiên, dĩ nhiên, dĩ nhiên rồi. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi, khi mà với chúng tôi chẳng có gì là không thể ấy, chị Hee Jae đã hỏi, một cách lơ đãng, Liệu chị có thể sinh một đứa bé xinh xắn không nhỉ? Và tôi trả lời, Dĩ nhiên rồi. Trong khoảng thời gian như trong mơ ấy, chị đã lật ngược toàn bộ hiện thực. Trong “trò dĩ nhiên” của chúng tôi, chị không phải một cô thợ may, chị không sống ở một trong ba mươi bảy căn phòng, và em trai chị đã là sinh viên đại học rồi. Ban đầu tôi vừa trả lời, Dĩ nhiên rồi, Dĩ nhiên rồi, vừa lấy ngón tay nén đất trong chậu hoa hành xuống, rồi sau đó, tôi lại vừa trả lời, Dĩ nhiên rồi, Dĩ nhiên rồi, vừa moi từng nhúm từng nhúm đất ra ngoài. Sự mờ mịt, tâm trạng cảnh giác - như những thứ từng được buông lỏng giờ trở nên cô đặc, quánh lại mỗi lần tôi bước vào ngôi nhà đó - đã hoàn toàn biến mất trong lúc chúng tôi chơi “trò dĩ nhiên”. Tựa như hai cô gái nhỏ đang bước trên con đường xa xăm, chúng tôi, không phân biệt lớn nhỏ, chơi mãi “trò dĩ nhiên” tới tận khi cái vỏ chăn khô dần. Từng phút từng phút một chị trở nên rạng rỡ hơn, còn tôi đôi khi lại thấy trong lòng nghẹn lại. Tôi không nhớ chị bao nhiêu tuổi. Chị có vẻ lớn hơn tôi ba, bốn tuổi, nên chắc chị mười chín. Hai mươi. Hai mốt. Thỉnh thoảng khi chị đỏ mặt, tôi thấy chị như cô thiếu nữ, nhưng ngẫm lại, có khi chị thật sự là một thiếu nữ cũng nên. Chị ấy, người mà giờ đây tôi nhớ quay quắt, đột nhiên hướng mắt về phía mặt trời, như thể vừa mới tìm lại được ý thức, chị phủi người, đứng dậy.

Chị phải ngủ đây.

Dĩ nhiên rồi.

Không phải trò chơi đâu. Chị thật sự buồn ngủ rồi.

Đột nhiên trở nên lạnh nhạt, chị hối hả chạy xuống. Chị xuống rồi, tôi một mình ngồi xổm trên sân thượng, cạo đất ra khỏi các móng tay. Chị đi rồi nhưng cái áo cánh của chị, cái chân váy của chị, cử chỉ bàn tay chị, những mạch máu trên cần cổ thanh mảnh của chị vẫn vương vấn quanh tôi, như dòng suối nhỏ giọt vào nơi nào đó trong lòng tôi, khiến tôi không ít lần giật mình quay phắt lại, Là mơ ư? Cái vỏ chăn bông bay lật phật như tấm rèm buông trên một bí mật nào đó, một cái khăn tay của chị đã bị gió thổi bay xuống dưới nền đất. Tôi lấy kẹp quần áo kẹp trả cái khăn lên trên dây phơi, rồi leo xuống khỏi sân thượng.

Khi tôi từ trên sân thượng xuống, chị họ đã đi tắm về từ lâu đang ngồi cắt móng tay bèn quay ra nhìn tôi chăm chăm.

“Từ nãy đến giờ em đã ở đâu vậy?”

“...”

“Hử?”

“Trên sân thượng.”

“Sân thượng? Em làm gì trên đó mà mãi mới xuống?”

Tôi không thể trả lời chị họ.

“Em tự dưng hóa ngốc rồi hả? Em sao thế?”

“Gì chứ?”

“Em kỳ lắm.”

“Kỳ chỗ nào chứ?”

Chị họ nhìn tôi chằm chằm.

“Kỳ chỗ nào?”

Chị họ cuộn tờ khăn giấy đựng đống móng tay bị cắt lại rồi ném nó vào trong thùng rác, như thể chẳng hiểu chuyện gì hết.

“Chẳng biết nữa. Thôi, đi chợ đi.”

Ở trên cầu vượt, chị họ lại hỏi.

“Lúc vắng mặt chị, em đã bị anh cả mắng phải không?”

“Đâu có.”

“Vậy thì sao em lại thế?”

“Sao chứ?”

“Nhìn cứ uể oải rã rời, cứ như là vừa bị ai mắng một trận ra trò ấy.”

Tôi lắp bắp kể cho chị họ nghe về chị Hee Jae. Về chuyện chúng tôi đã chơi cùng nhau trên sân thượng như thế nào.

“Nghe có vẻ vui đấy chứ? Nhưng sao em lại uể oải thế?”

“Chẳng biết nữa.”

“Con bé này, nhạt nhẽo ghê.”

Sau khi chương đầu tiên của cuốn sách này được phát hành, có vẻ như tôi đã trở thành đề tài chuyện phiếm. Mọi cuộc điện thoại tôi nhận được đều đến từ một tạp chí phụ nữ nào đó. Tôi nghe máy và bảo họ rằng tôi không có nhà. Nếu họ hỏi tôi là ai, tôi bảo tôi là em gái người họ muốn gặp. Rằng chị tôi đã về quê rồi và rằng tôi không biết khi nào chị mới trở lại. Nghe tin nhắn được lưu lại trên máy trả lời tự động cũng phát mệt, thế nên tôi tháo hẳn dây điện thoại ra khoảng hai tuần liền. Nghĩ giờ chắc chuyện cũng qua cả rồi, tôi cắm dây trở lại, nhưng quá nửa đêm lại có chuông điện thoại kêu, tôi bắt máy trong cơn mơ màng. Người ở đầu dây bên kia nói tìm tôi, tôi chẳng kịp suy nghĩ gì mà trả lời, Vâng tôi đây. Đến lúc người gọi điện nhắc tên tờ tạp chí của cô ta, tôi mới bấm bụng, A, nhưng đã muộn quá rồi. Cô đã từ Đức về rồi đấy à. Cô ta mừng rỡ. Chắc hẳn tôi đã bảo cô ta là chị gái tôi đi Đức rồi. Khi cô ta bảo muốn gặp tôi, tôi bắt đầu, Thực ra thì... và rồi kể cho cô ta nghe hết sự thật. Rằng trong suốt thời gian qua chính tôi là người đã trả lời các cuộc điện thoại, chính tôi đã nhận cuộc điện thoại của cô ta và bảo với cô ta rằng tôi đang ở Đức. Cô ta hỏi.

“Nhưng tại sao?”

“Vì tôi không muốn trả lời phỏng vấn.”

Cô ta bật cười, không hề tỏ ra khó chịu.

“Cô đã đưa tên mình ra cho người đời biết, giờ có thể sống mà chỉ làm những điều mình muốn thôi sao?”

“...?”

Tôi nài xin cô ta. Tôi nài xin người phụ nữ tôi chưa từng gặp mặt, rằng tôi chỉ vừa bắt đầu một chuỗi truyện và rằng tôi muốn tập trung viết lách không bị sao nhãng bởi những chuyện khác. Mong cô ta hãy để cho tôi yên. Cô ta là một người chuyên nghiệp. Cô ta đã bắt đầu tung cho tôi các câu hỏi, còn tôi, trong khi chưa kịp nhận ra thì đã trả lời cô ta rồi. Không thể tiếp tục như thế này được, tôi nghĩ và ngay lúc tôi vừa bảo sẽ gác máy thì cô ta nhã nhặn hỏi lại.

“Vậy tại sao cô lại nhận trả lời phỏng vấn của tờ báo đó?”

Tôi ấn sát tai nghe vào tai.

“Chỉ vì tôi đã nhận lời phỏng vấn của một tờ báo nên tôi cũng phải nói đồng ý với cô sao?”

“Dù có thế nào đi chăng nữa, tôi sẽ liên lạc lại sau khi có quyết định nhé.”

Tôi sững cả người. Đây là chuyện của tôi và tôi đã nói không rồi, còn ai sẽ đưa ra quyết định gì nữa đây? Có vẻ như cô ta sẽ viết bài dựa trên cuộc nói chuyện điện thoại này và cho đăng báo kèm theo một bức ảnh tìm được từ nơi nào đó khác.

“Tôi đã nói rõ ràng là tôi không thích rồi. Tôi sẽ cẩn thận đọc kỹ số báo tháng sau của các cô, nếu có bài về tôi thì tôi sẽ rất giận đấy.”

“Vấn đề là chuyện này không thuộc quyền quyết định của tôi ạ. Ngày mai đến tòa soạn tôi sẽ phải nói chuyện với tổng biên tập rồi sẽ trả lời lại sau nhé.”

“Nhưng đây là chuyện của tôi mà, cô còn phải hỏi ý kiến ai nữa chứ? Để tôi nói lại với cô một lần nữa nhé, tôi đã nói rõ là tôi không trả lời phỏng vấn. Tôi yêu cầu cô đừng coi thường lời nói của tôi. Tôi sẽ cực kỳ giận đấy.”

Tôi nhanh chóng dập máy và rút dây điện thoại ra.

Tôi không sao ngủ được. Dù đã tháo dây điện thoại ra nhưng tiếng chuông điện thoại reo vẫn văng vẳng bên tai, khiến tôi nằm lăn qua lộn lại, hết lần này đến lần khác. Tôi nhớ đến một khuôn mặt quen thuộc cũng làm việc tại tờ tạp chí phụ nữ của cô phóng viên vừa gọi điện cho tôi. Sáng ra mình sẽ gọi điện cho anh ấy, tự nhủ thế rồi nhưng tâm trạng khó chịu của tôi vẫn chẳng được giải tỏa.

Thức dậy, tôi bỏ một đĩa nhạc harmonica của Lee Oskar vào đầu đĩa và nhấn nút play. Ngực tôi căng tức, đầu tôi ong ong. Tôi mở hé cửa sổ. Nhạc harmonica trôi phải đến hơn ba mươi phút lòng tôi mới cảm thấy dần bình tĩnh lại. Ban đầu, tôi thậm chí còn chẳng để ý đến gió rét, mãi sau tôi mới thấy trán và sống mũi buốt lạnh. Tôi kéo chăn lên và một nỗi buồn vô cớ choáng ngập khắp mình. Tôi đang làm gì vậy, ngay tại đây vào lúc này?

Tôi nhổm người dậy lấy một cái đĩa khác và chăm chú nhìn vào khuôn mặt của Chet Baker đang ôm cây đàn trumpet. Thực sự, tôi đang làm gì ở đây vậy? Chet Baker đang khép miệng một cách trống rỗng, chuyến lang thang dang dở của ông vẫn còn nằm lại giữa những vết nhăn trên khuôn mặt. Tôi rút Lee Oskar ra, cho Chet Baker vào, vặn to âm lượng và lôi bìa đĩa ra đọc.

“Album bất hủ của Chet Baker đã được thu âm hai tuần trước khi ông qua đời.” Được phát hành năm 1988, đây là một album lịch sử được thực hiện hai tuần trước cái chết của người nhạc sĩ huyền thoại.

Năm 1988? Có lẽ ông đã thu âm album này trong khi chúng tôi đang tổ chức Olympic ở Seoul. Tôi đọc tiếp hồi tưởng của nhà sản xuất kiêm giám đốc Kurt Geise.

Ngồi kín hai bên sân khấu là dàn nhạc, dáng Chet Baker đứng đơn độc ở chính giữa nhìn quá đỗi tiều tụy. Nhưng hôm ấy, đó là thời gian dành riêng cho ông, là buổi công diễn dành riêng cho ông, rốt cuộc, càng về sau chúng tôi càng đắm chìm trong ma lực của Chet Baker. Dù đã nghe ông hát “My Funny Valentine” bao lần, nhưng màn trình diễn hôm đó tuyệt mỹ hơn hết thảy.

Hai tuần sau, báo đưa tin phát hiện thi thể ông rơi xuống từ tầng hai khách sạn ông nghỉ lại. Cảnh sát Amsterdam kết luận đây đơn thuần chỉ là một tai nạn, nhưng đến giờ, nguyên nhân cái chết của ông vẫn chưa được làm rõ.

... Tôi cài đặt đầu đĩa để giọng người đàn ông này, giờ đã trở thành di ngôn, sẽ cứ vang lên liên tục không ngừng trong phòng ngay cả khi tôi có ngủ thiếp đi, rồi sau đó nằm xuống.

Nhiều khi, trên taxi, xe buýt hay từ cửa hàng đĩa than trên phố, tôi sẽ tình cờ nghe được giọng nói của những người không còn trên dương thế. Giọng của những ca sĩ như Kim Jung Ho hay Cha Jung Rak hay Bae Ho hay Kim Hyun Sik... Lý do khiến tôi giật mình chùn bước, khiến tôi lặng đi như thể thời gian đứng lại mỗi khoảnh khắc nghe thấy giọng họ, theo tôi, là bởi thứ mà họ, những người đã quá cố ấy để lại, chẳng phải gì khác mà chính là các bài hát.

Dạo trước, tôi từng viết kịch bản cho một chương trình phát thanh có thời lượng một tiếng đồng hồ, chuyên phát những ca khúc Hàn Quốc cũ. DJ là một phát thanh viên sắp đến tuổi về hưu. Ông là người hâm mộ Bae Ho. Cứ đến sáng thứ Ba, chúng tôi sẽ lại ghi âm cho chương trình phát vào Chủ nhật tới, thu âm xong, ông DJ già sẽ bắt cô biên kịch trẻ cùng ngồi lai rai bữa rượu trưa, vừa uống vừa ngân nga “Quay lại Samgakji” của Bae Ho. Mưa rơi nặng hạt tại vòng xuyến Samgakji, Tiếc nhớ tình yêu đã mất, Chàng trai trẻ cô đơn người ướt mưa buông tiếng thở dài, Buồn bã tìm đến vòng xuyến Samgakji, khóc rồi đi... Một hôm ông hỏi tôi, đó giờ chỉ biết nhận một chén rượu để đấy rồi ngồi yên, Cháu có biết Bae Ho là người thế nào không? Có biết tại sao những bài hát của anh ta vẫn lưu lại trong trái tim của biết bao nhiêu người hâm mộ như thế không? Vì anh ta là một ca sĩ giỏi mà bác. Trước câu trả lời nhạt nhẽo của tôi, ông đáp lại, Không đâu, mà là bởi giọng hát của anh ta nhuốm mùi chết chóc. Bởi đó là những bài hát được anh ta cất lên khi mắc căn bệnh viêm thận phải nằm trên giường bệnh, sức cùng lực kiệt thu những hơi thở gấp gáp giằng co giữa sự sống và cái chết. Bởi đó là những bài hát được anh ta ngồi ghế thổ ra khi đến bước đi thậm chí còn chẳng nổi. Thằng cha đó... Ngà ngà say bởi chầu rượu giữa ngày, giờ ông đang gọi Bae Ho là thằng cha đó. Cháu có biết hắn đã nói gì về cái chết ở tuổi hai mươi chín của mình không? Những người hâm mộ yêu dấu của tôi, cảm ơn các bạn. Nhưng có lẽ tôi đã không còn hy vọng nữa rồi... Hắn đã nói thế đấy. Thằng điên, cảm ơn cảm ơn cái quái gì chứ? Bản thân hắn nào biết chính những bài hát chết tiệt của hắn đã giết chết hắn.

Tôi từng có lần hỏi anh.

“Khi nghe bài hát của một ca sĩ đã chết anh cảm thấy thế nào?”

Những cành cây mùa đông bên ngoài cửa sổ quán cà phê chúng tôi đang ngồi được chiếu sáng bởi những ngọn đèn nhấp nháy, gợi chúng tôi nhớ đến Giáng sinh. Những ngọn đèn nhấp nháy treo trên cành cây, lập lòe sáng trong bóng tối, đang khuấy động trong tôi một bản năng sâu xa thúc giục tôi trở về nhà. Giá như có thể, tôi cũng muốn quay về. Nhưng là về đâu? Có lẽ câu hỏi của tôi quá đột ngột nên từ phía bên kia bàn, anh chỉ đưa mắt nhìn tôi chằm chằm.

“Khi ngắm tranh của một họa sĩ đã mất hay đọc sách của một nhà văn đã mất thường không cảm thấy gì mấy, nhưng chẳng phải khi nghe bài hát của một ca sĩ đã mất thì lại có cảm giác hơi là lạ sao?”

Khi tôi hỏi lại lần nữa, anh nhổm người dậy, rời khỏi tư thế ngồi thoải mái lưng tựa sâu vào ghế.

“Có lẽ bởi vì đó là giọng thật của họ. Bởi vì nó quá thật. Mà không phải chỉ các bài hát mới thế đâu. Anh từng nghe giọng đọc thơ của một tiền bối đã chết và cảm thấy rất lạ. Có lẽ đúng hơn nên dùng từ đáng sợ. Giọng một người giống như một phần cơ thể họ vậy. Giống như thể người đó vẫn còn đang sống và đứng ngay trước mắt ta vậy.”

Có lẽ nào đối với tôi, chị Hee Jae vẫn còn lưu lại trên thế gian như một phần cơ thể tựa giọng nói? Bởi, cứ mỗi khi nghĩ đến chị, tôi lại đột nhiên lặng người lại, y như khi tôi nghe các bài hát của những người không còn tồn tại trên dương thế này nữa.

Ngày hôm sau ở trường. Bình thường, cứ tan học chị họ lại qua lớp tôi để hai chị em cùng nhau về nhà, thế nên như mọi khi tôi đang ngồi đó đợi chị họ thì bất ngờ, khuôn mặt chị Hee Jae, chứ không phải chị họ, phản chiếu lên cửa sổ ngoài hành lang. Không lẽ nào, tôi ngồi nguyên tại chỗ nghĩ vậy, còn chị Hee Jae đứng bên khung cửa sổ ngoài hành lang nhìn về phía tôi. Trong khi tôi vẫn ngồi đó đờ người nhìn chị thì chị Hee Jae đi vào trong qua cánh cửa ở cuối lớp và đặt một tay lên vai tôi.

“Không về à?”

Tôi còn chưa kịp nói với chị rằng tôi đang đợi chị họ thì ngoài hành lang chị họ đã chạy đến gõ vào cửa sổ. Ý chị họ giục tôi ra nhanh lên. Khi tôi liếc mắt về phía chị họ đang gõ vào cửa sổ, chị Hee Jae cũng đưa mắt nhìn theo. Chắc hẳn nhận thấy có chuyện gì lạ, chị họ bước hẳn vào trong phòng học.

“Làm gì thế? Không ra nhanh đi?”

Tôi giới thiệu chị Hee Jae với chị họ, bảo rằng đây chính là người tôi đã chơi cùng trên sân thượng hôm trước.

“À, vâng.”

Chị họ ngây ra nhìn chị Hee Jae một lát rồi hỏi, Nghe nói cậu sống ở tầng một? chị Hee Jae vừa trả lời, Ừ, vừa nhìn tôi bằng ánh mắt lạnh lùng ẩn chứa câu hỏi, Ai thế.

“Đây là chị họ em. Bọn em sống cùng nhau.”

Chúng tôi ngượng nghịu đi bộ ra khỏi sân trường ban đêm. Chị họ, mọi hôm vẫn khoác tay tôi thế mà hôm nay lại chỉ hờ hững đi bên tôi một cách khác thường. Tôi định khoác tay chị họ nhưng rồi chợt nghĩ làm thế có khi chị Hee Jae sẽ cảm thấy lạc lõng nên bèn rút tay lại, trước mặt là chị họ còn sau lưng là chị Hee Jae, tôi vụng về đi ở giữa.

Chị họ hai mươi tuổi ngồi cạnh băng chuyền với vẻ sưng sỉa. Dường như chị họ đang rất bực mình chuyện gì đó. Thậm chí chị còn chẳng buồn trả lời khi tôi hỏi chuyện. Chị họ, hai mươi tuổi, bỏ tôi lại và đi ăn trưa một mình. Tôi lon ton chạy theo và xếp hàng ngay phía sau nhưng chị họ, người bình thường vẫn lấy khay ăn và đôi đũa cho tôi, hôm nay lại chỉ lấy đồ cho riêng mình. Tôi, mười bảy tuổi, cố dò đoán xem điều gì đã chọc giận chị họ. Tôi đã làm gì sai sao? Tôi lục lọi lại mọi chuyện trong đầu nhưng vẫn không tài nào đoán ra. Vốn ăn chậm, tôi còn chưa kịp buông thìa thì chị họ đã đứng phắt dậy, lạnh lùng rời khỏi căng tin. Tôi vội để thìa xuống và đuổi theo. Chị họ đang một mình rửa tay ở vòi nước. Tôi tiến lại gần và chọc vào sườn chị họ, ý hỏi, Sao thế hả, nhưng chị họ thậm chí còn chẳng buồn liếc tôi lấy một cái.

Chiều đến, chị họ vẫn không mảy may để ý đến sự tồn tại của tôi. Chị họ chỉ mím chặt môi và kéo đầu vặn dùng khí nén xuống để gắn các đinh ốc. Giờ chính tôi cũng đâm ra thấy chị họ đáng ghét nên bèn đưa mắt nhìn sang chỗ khác. Chẳng hiểu vì sao, tôi chợt thấy chóng mặt buồn nôn. Đến năm giờ, chị họ lại một mình rời khỏi dây chuyền lắp ráp, một mình tiến về phía phòng thay đồ. Cả ngày đã phải đuổi theo sau chị họ rồi, giờ tôi bỏ cuộc. Tôi rời khỏi dây chuyền lắp ráp muộn hơn một chút, ra vòi nước rửa tay và tiến về phía phòng thay đồ. Khi tôi bước vào trong phòng thay đồ thì chị họ, đã thay sang bộ đồng phục học sinh, đang đi ra. Chị họ lạnh lùng tránh tôi, tôi cũng tránh chị họ. Lúc đi qua chị họ đang ăn tối trong căng tin, tôi, mười bảy tuổi, cứ thế đi thẳng xuống cầu thang. Chỉ đến lúc đó chị họ mới gọi tôi.

“Không ăn cơm mà đi học à?”

Cả ngày nay, đó là câu đầu tiên chị họ nói với tôi. Ra là chưa bị câm như hến. Tôi, mười bảy tuổi, quăng phịch cặp sách xuống dưới sàn và hét lên.

“Tại sao lại như thế với em hả? Em đã làm gì mà lại đối xử như thế với em?”

Giận dữ vì bị chị họ phớt lờ suốt cả ngày, nước mắt tôi chảy ròng ròng.

“Con bé này sao lại khóc lóc om sòm làm người ta xấu hổ thế hả?”

“Tại sao lại như thế với em?”

Đám học sinh đến ăn tối liếc nhìn về phía chúng tôi, băn khoăn không biết có chuyện gì. Xấu hổ chết mất, làm gì thế hả, chị họ vừa nói vừa bước đến kéo tôi dậy nhưng tôi vận hết sức đẩy tay chị ra.

“Rốt cuộc là vì chuyện gì mà lại như thế với em chứ!”

“Em đó, tại sao em lại gọi cô ta là chị hả?”

“Cô ta?”

“Cái cô tên Hee Jae hay gì gì đó.”

“...?”

“Em đó, chẳng thèm gọi chị là chị mà cứ bám theo cái đứa mình chẳng quen chẳng biết rồi chị, chị loạn cả lên.”

“Vì chuyện đó mà cả ngày nay không chịu nói chuyện với em đấy à?”

Chị họ bật cười, như thể đang xấu hổ.

Trên đường đi xe buýt tới trường, chẳng giống ngày thường chút nào, chị họ lắp bắp bày tỏ với tôi.

“Chị không thích em thân với cô ta.”

“...”

“Chị không thích em cười nói, khoác tay đi với cô ta.”

“Vì thế nên suốt ngày trời không nói với em một lời?”

“Thì cả ngày tức chết đi được, em bảo chị còn phải làm sao?”

“Cả ngày nay em cũng khó chịu muốn chết đi được ấy.”

“Em vẫn sẽ tiếp tục như thế với cô ta à?”

“Tiếp tục như thế là tiếp tục thế nào?”

“Tiếp tục gọi cô ta là chị ấy?”

“Em cũng gọi chị họ là chị là được chứ gì.”

Chị họ bật cười khe khẽ. Không biết vì đã quên mất vụ cãi vã lúc ban ngày, hay do thấy xấu hổ với chính những gì mình đã làm mà khi tan học, chị họ chủ động đến chào hỏi chị Hee Jae, vốn đã sang lớp tôi sớm hơn. Chị họ của tôi, chị bắt chuyện với chị Hee Jae nhiều hơn tôi và đi sát chị Hee Jae hơn cả tôi.

Từ sau đó, tôi, mười bảy tuổi, gọi “chị họ” là “chị”. Bất kể ở đâu tôi cũng gọi, Chị... Chị...

Hôm nay tôi nhận được một bức thư. Chính xác hơn là tôi tìm thấy nó chứ không phải nhận được nó. Trên cánh cửa ra vào căn hộ của tôi vẫn còn treo cái túi dùng để đựng sữa giao đến tận nhà của người chủ cũ. Buổi chiều, lúc rời nhà đi siêu thị, tôi khóa cửa và nhét chìa khóa vào trong túi áo, nhưng sợ nhỡ đâu đánh mất chìa khóa nên tôi bèn bỏ vào trong cái túi đựng sữa treo ngoài cửa. Xuống được nửa chừng cầu thang tôi quay nhìn cái túi, đã tính đến chuyện lại lôi cái chìa khóa ra vì nghĩ mình làm thế hơi bất cẩn quá, nhưng rốt cuộc tôi vẫn cứ thế đi, tự nhủ có muộn mấy thì cũng chỉ trong vòng ba mươi phút hay một tiếng là phải về rồi.

Lúc quay trở về, tôi thò tay vào trong cái túi định lấy chìa khóa thì lôi ra được một cái phong bì kèm với chìa khóa. Đưa lên nhìn mới thấy đó là thư chuyển phát nhanh dán tem loại tám trăm bốn mươi won. Có vẻ chú đưa thư đã đến đúng lúc tôi không có nhà và vì bấm chuông mãi không thấy ai ra mở của nên đã bỏ thư vào trong túi đựng sữa này. Vì chú đưa thư rõ ràng là biết tôi sống ở đây mà. Người gửi đã gửi bức thư qua đường chuyển phát nhanh, nhưng nếu trước đó không bỏ chìa khóa vào trong cái túi, có lẽ mãi tôi sẽ chẳng biết được bên trong có một bức thư. Nhưng ai mà lại có tin gì cần báo cho tôi qua đường chuyển phát nhanh kia chứ? Phong bì ghi, Han Kyung Shin, Giảng viên, Trường Nữ sinh Cấp ba Yeongdeungpo, Singil-dong, Yeongdeungpo-gu, Seoul.

Kính chào cô. Tôi là giáo viên dạy Chương trình Buổi tối Đặc biệt dành cho Công nhân khu Công nghiệp ở trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo. Tôi viết lá thư này sau khi đọc được một bài báo viết về cô hôm rồi.

Tôi viết thư này mong muốn nhờ cô một chuyện, không biết liệu cô có thể dành chút thời gian đến nói chuyện cùng các học sinh của tôi, với tư cách một nhà văn và cũng là một cựu học sinh của trường được không ạ? Theo những gì đọc được trên báo, tôi phần nào e rằng hẳn cô vẫn còn chưa sẵn sàng cho một dịp thế này. Nhưng đồng thời, tôi cũng cho rằng có lẽ cô không biết rằng chương trình học buổi tối vẫn đang được duy trì, và rằng nếu cô biết, có lẽ cô sẽ vui vẻ nhận lời.

Khi tôi nói với các học sinh của mình rằng cô chính là tiền bối của họ, tất cả đều tỏ ra vô cùng hứng thú và nói sẽ đọc tiểu thuyết tự truyện của cô khi nào nó được xuất bản. Học sinh của tôi vừa là hậu bối của cô và đồng thời cũng là các độc giả của cô. Nếu cô đồng ý ghé thăm, cả tôi và các đồng nghiệp của tôi, cũng là độc giả của cô, sẽ vui mừng không kém gì các học sinh đâu.

Tháng Hai vừa rồi, lấy cảm hứng từ lễ tốt nghiệp của các học sinh, tôi đã viết một bài cho tờ JoongAng Ilbo. Khi tôi đọc bài báo được đăng, các em học sinh đều rất thích thú. Dạo gần đây, còn có một học sinh của tôi hỏi rằng, “Sao cô dạo này không viết gì cho báo ạ? Nếu cô viết về chúng em thì hay biết bao.”

Tôi đứng chết sững một lúc, như thể vừa bị đột kích.

Chương trình đặc biệt dành cho các công nhân khu công nghiệp vẫn đang được triển khai. Tôi không hay biết gì cả. Từ khi rời đi, tôi chưa bao giờ trở lại khu vực quanh đó. Có lẽ tiềm thức của tôi luôn muốn tránh xa quãng thời gian và không gian ấy. Có lẽ tôi vẫn hằng muốn gột sạch cái thứ mùi của nhà máy đã thấm đẫm người mình.

Nhưng đột nhiên, đột nhiên giữa thập niên 90, tiếng băng chuyền chạy lại bất thình lình dội vào trong tai tôi.

Có một cô gái đọc Hegel. Cô là Mi Seo, lớp trưởng, đồng thời là người ngồi bên phải cùng bàn với tôi. Buổi đến trường, cô vừa đi vừa mở sách của Hegel cầm trên tay, đến giờ nghỉ giải lao, cô lại lôi cuốn Hegel nhét dưới gầm bàn để lên bàn đọc. Nhân lúc Mi Seo đến phòng giáo vụ, tôi, mười bảy tuổi, mở cuốn sách ra ở đúng trang Mi Seo đang đọc. Tôi đọc phần đã được cô gạch dưới bằng bút chì. Vì chẳng hiểu gì cả nên tôi đọc lại lần nữa. Nhưng đọc lại rồi tôi cũng vẫn không tài nào hiểu nổi. Từ phòng giáo vụ quay về, Mi Seo giằng lấy cuốn Hegel ra khỏi tay tôi và giận dữ nhét nó vào gầm bàn.

“Đây là sách của tớ.”

Tôi nhìn cô chăm chăm. Tại sao cô lại giận dữ thế - nào có phải tôi lấy trộm sách của cô đâu, tôi chỉ ngó có một chút thôi mà. Khi gần đến giờ về, tôi bèn hỏi Mi Seo.

“Cậu có hiểu hết những gì người ta viết trong cuốn sách ấy không?”

“Sao cậu lại hỏi vậy?”

“Vì sách đấy có vẻ khó.”

“Tớ cũng không hiểu đâu. ”

“...?”

“Cậu nhìn tớ như thế là sao?”

“Không hiểu mà sao cậu có thể chăm chú đọc nó suốt thế?”

Mi Seo lôi cuốn Hegel ra khỏi gầm bàn và cất vào trong cặp.

“Không phải chuyện của cậu.”

Cô cầm cặp lên, vụt bỏ đi, cứ như thể có chuyện gì ghê gớm lắm.

Mãi sau này, khi cô và tôi, mười bảy tuổi, đã trở nên thân thiết, Mi Seo mới nói. Chỉ khi đọc cuốn sách này tớ mới cảm thấy khác với tất cả các cậu. Tớ ghét mấy đứa cậu.

Thập niên 90. Bây giờ liệu còn ai đọc Hegel trong lớp học đó nữa?

Chúng tôi có các tiết âm nhạc. Chạng vạng tối lúc chúng tôi đến trường thường sẽ thấy thầy giáo dạy nhạc đang rửa xe ô tô. Từ đằng xa đã có thể nhìn thấy chiếc xe của thầy sáng lấp lánh dưới vầng mặt trời đang lặn. Hình như thầy từng có thời khát khao trở thành một ca sĩ cổ điển. Khi có ai đó nói với thầy rằng giọng thầy chẳng khác gì giọng tenor nổi tiếng Eom Jung Hang, thầy thường vui vẻ bật cười sung sướng. Bài hát thầy bắt tất cả chúng tôi cùng hát sau khi hát bài truyền thống của trường - Người kế thừa truyền thống văn hóa huy hoàng, cúi nhìn dòng nước sông Hàn xanh ngắt lững lờ trôi - là bài “Nỗi hoài hương”. Khi tháng Tư mùa hoa rộ lại về, nỗi lòng này của anh, như người xinh đẹp đợi anh trên con đường góc chân núi bên kia ngọn núi xanh mơn mởn... Giờ kiểm tra, thầy đệm nhạc piano và yêu cầu chúng tôi hát “Nỗi hoài hương”, vậy nên khi chúng tôi từ phòng âm nhạc đi ra, trước sau tôi cứ ngân nga tiếng hát. Đỗ quyên bung nở theo tiết xuân phủ khắp núi, xa xa cứ không dứt tiếng kêu, cố hương của anh ở đâu, tình yêu của anh nơi nào... Phòng âm nhạc nằm ở tầng một khu nhà phụ, đi qua tòa nhà chính. Trong tòa nhà chính, các học sinh chính quy năm cuối cấp đang học ôn chuẩn bị cho kỳ thi vào đại học sắp đến gần. Muốn đến phòng học của mình, chúng tôi phải băng qua cây tử đinh hương cạnh tòa nhà chính. Hãy nói em yêu anh, hỡi người yêu dấu trong trái tim anh. Nếu không vì em, mùa xuân sẽ chẳng bao giờ đến... Đột nhiên cửa sổ một lớp học thuộc tòa nhà chính rít lên bật mở, các học sinh chính quy, đang ôn thi, gầm lên.

“Này, các người trật tự đi.”

Ai đó trong số những người đang hát phản bác.

“Ai ồn ào gì đâu mà phải ầm ĩ lên như thế?”

“Bọn này đang học.”

“Thì có ai cấm mấy người học đâu?”

“Các người ồn ào thế làm sao bọn này học được. Lẳng lặng mà đi qua thôi chứ!”

“Đến hát cũng không được chắc?”

“Đúng là lũ ăn mày!”

Ngay lập tức, hết thảy trở nên tĩnh lặng. Cái câu đáp lại như đập vào mặt đó, Đúng là lũ ăn mày, chỉ bằng một câu đó mà tất cả đều chìm vào im lặng. Cả tiếng hát nãy vẫn còn khe khẽ giờ cũng tắt hẳn. Đúng là lũ ăn mày, tự nói thế mà dường như chính họ cũng ngạc nhiên. Khi bên này chìm trong im lặng, bên kia cũng lặng lẽ khép cửa lại. Chỉ còn cây tử đinh hương đứng chắn giữa bên này và bên kia. Chúng tôi đứng sững như thế một hồi rồi ai đó bắt đầu cất bước về lớp học. Những bước chân khẽ khàng lặng lẽ lướt qua cây tử đinh hương. Những bắp chân của chúng tôi, sau cả ngày dài đi lại tới lui ở nhà máy sản xuất để chế tạo sản phẩm, giờ rón rén bước dưới những ô cửa sổ sáng choang của phía bên kia.

Sau lần đó, chúng tôi không bao giờ hát khi rời phòng âm nhạc nữa. Bởi thế mà bây giờ, bài hát ấy vẫn vang vọng sống động trong lòng tôi. Khi tháng Tư mùa hoa rộ lại về, nỗi lòng này của anh, như người xinh đẹp đợi anh trên con đường góc chân núi bên kia ngọn núi xanh mơn mởn...

Một tối nọ, lúc mở cánh cửa dẫn lên gác mái, tôi, mười bảy tuổi, giật nẩy người khiếp đảm. Một thứ gì đó từ bên trong cánh cửa rơi bụp xuống chân tôi, đen sì. Choáng váng tột độ, tôi bật hét lên một tiếng, khiến anh cả phải nhìn lên. Thứ rơi xuống chân tôi đó, thật không ngờ, là một bộ tóc giả.

“Con gái con đứa, sao mà náo loạn lên thế hả?”

Anh cả nhặt bộ tóc giả lên và treo nó vào phía bên trong cánh cửa. Hẳn là lúc trước anh đã đóng đinh vào phía sau cánh cửa và móc bộ tóc giả lên đấy nhưng tôi kéo cửa mạnh quá làm nó rơi ra.

“Cái gì thế anh?”

Anh cả không trả lời. Khi tôi hỏi lại anh cả đó là cái gì thì tiếng đoàn tàu chạy ngang qua đã nuốt mất câu hỏi của tôi. Nằm ngủ lúc anh ba vẫn chưa về, anh cả nói với chúng tôi.

“Từ sáng mai, anh sẽ đi dạy ở trung tâm Anyang.”

“...”

“Anh phải đi trước sáu giờ, thế nên hai đứa không cần lục đục dậy sớm làm gì.”

“...”

“Sau giờ dạy, anh sẽ tạt qua nhà để thay đồ, làm cho anh cơm hộp nhé.”

Lần này chị họ hỏi.

“Anh sẽ dạy môn gì?”

“Tiếng Anh.”

Sáng tinh mơ, tôi tỉnh giấc khi nghe tiếng anh cả rón rén bật đèn. Nhìn thấy tôi đã tỉnh, anh đưa mắt ra hiệu bảo tôi ngủ tiếp đi. Nếu tôi dậy, căn phòng bé xíu này sẽ chỉ càng có cảm giác chật chội hơn thôi. Tôi nhắm mắt, vờ như mình đã lại ngủ tiếp, rồi sau đó he hé mắt, quan sát hành động của anh cả. Anh khẽ khàng mở cánh cửa gác mái, đứng trước tấm gương treo gần khung cửa sổ trông ra ga tàu điện ngầm, đội mái tóc giả lên cái đầu trọc lóc. Có vẻ như có gì không ổn, anh nhấc nó ra rồi lại đội vào. Anh thử đội hết kiểu này đến kiểu khác. Khi anh quay người lấy cái cặp để trên bàn học, nhìn thấy khuôn mặt dưới bộ tóc giả của anh, tôi bật cười khúc khích. Bộ tóc giả rẽ ngôi giữa nhìn lưa thưa đến nỗi bất kỳ ai cũng có thể nhận ra ngay là một bộ tóc giả.

“Trông anh buồn cười lắm à?”

Anh cả gạt món tóc mái trên trán. Nhưng vì đó là một bộ tóc giả, và món tóc mái đã được thiết kế để rơi xuống trước trán anh nên hành động này chẳng có tác dụng gì và món tóc mái ngay lập tức lại rơi trở về vị trí cũ. Anh cả lại nhìn vào gương rồi hỏi tôi đang nằm trong chăn.

“Trông anh kỳ cục lắm à?”

“Trông anh chẳng giống anh gì cả.”

Anh cả trở nên nghiêm trang hẳn trước gương.

“Vậy giống ai?”

“...”

“Giống sinh viên Đại học Seoul không?”

Tôi, mười bảy tuổi, vẫn đang nằm trong chăn, bật cười to.

“Anh đã bảo họ anh là sinh viên Đại học Seoul. Nếu biết anh đang thực hiện nghĩa vụ quân sự thì liệu có ma nào đến đăng ký học không?”

Cẩn thận để không giẫm lên người anh ba, đã về nhà trong lúc chúng tôi đang say giấc và giờ đang ngủ úp mặt vào tường, anh cả tắt đèn.

“Ngủ thêm lát nữa đi.”

Lúc anh cả mở cửa đi ra ngoài, tôi nhìn qua khe cửa mở thấy bên ngoài tối om. Trong bóng tối, anh lấy đôi giày ra khỏi giá rồi xuống cầu thang, tiếng bước chân lộp cộp lộp cộp.

Rồi tiếng anh cả mở cánh cửa gỗ phòng vệ sinh dưới chân cầu thang; tiếng anh cả rời khỏi nhà vệ sinh và đẩy cổng để ra ngoài; tiếng anh cả chạy dọc con hẻm về phía ga tàu điện ngầm.

... Năm giờ sáng. Bụng rỗng trên tàu. Chuyến tàu lúc tờ mờ sáng trống trải y như cái bụng rỗng không của anh. Sau buổi dạy, anh lại theo con đường đã đi lúc sáng sớm trở về nhà, tháo bộ tóc giả ra treo lên mặt trong của cánh cửa gác mái, cởi bộ com lê ra treo vào trong tủ nhựa, ngồi ăn cơm chan canh bắp cải đã được dọn sẵn giữa căn phòng trống, rồi xách hộp cơm và rời nhà đến thực hiện nghĩa vụ tại Ủy ban phường. Một hôm, anh rạng rỡ tuyên bố người ta đã đề nghị anh dạy cả lớp buổi tối nữa. Giờ một ngày của anh quay theo một vòng tròn. Sáng sớm anh đội tóc giả, mặc com lê, thẳng tiến đến trung tâm, dạy học xong anh quay trở về nhà, ăn cơm, mặc quân phục, mang theo hộp cơm rồi lại rời nhà, rồi lại trở về nhà, mặc com lê, đội tóc giả và thẳng tiến đến trung tâm dạy học.

Từ bãi bùn lầy đặc quánh bên trong tôi, một thứ gì đó khó nhọc ngóc đầu hét lên. Ngươi đang định làm gì vậy hả? Đào bới những chi tiết vặt vãnh chẳng khác gì nhau đó rồi thì để làm gì? Xin ngươi đừng có cố tóm tắt, sắp đặt các sự kiện theo trật tự thời gian nữa đi. Làm thế chỉ càng khiến nó trở nên giả tạo hơn thôi. Không phải ngươi đang ôm ấp ảo tưởng cuộc đời là một bộ phim điện ảnh đấy chứ? Không phải ngươi đang nghĩ rằng cuộc đời cũng có thể có một cốt truyện tuyến tính đấy chứ?

Đó là sau khi bố anh qua đời, anh nói. Lúc ấy anh đang đánh răng bên bồn rửa mặt. Bố thường húng hắng ho khan trong khi đánh răng, sau khi ông qua đời, anh nhận ra mình cũng đang húng hắng ho khan giữa lúc đánh răng. Anh ngừng tay không đánh răng nữa. Không thể tin được âm thanh đó phát ra từ chính mình, anh nhìn quanh tìm bố. Mãi một lúc sau, anh mới nhận ra, A, thật tình. A, thật tình, bố đã mất rồi. Anh lại tiếp tục đánh răng nhưng tâm trạng cứ hơi là lạ. Chính vào khi đó, lần đầu tiên, anh thật sự cảm nhận được sự vắng mặt của bố. Cảm giác về sự vắng mặt dường như luôn đến từ những nơi không ngờ đến như thế đấy. Đặc biệt, sự vắng mặt bởi cái chết mới đầu thường khó mà cảm nhận được. Dần dần, chúng ta nhận ra từ trong đời sống hằng ngày rằng con người ấy không còn ở đây nữa, rằng chúng ta không còn có thể gặp lại người ấy nữa. Qua những thứ như cái ghế hồi còn sống ông hay ngồi nhưng giờ trống trải; vị trí ông thường để xà phòng rửa mặt; cách ông đi tất, những thứ đại loại thế. Những thứ không được bao hàm trong lịch sử. Hay trong niên biểu.

Anh ba càng ngày càng hốc hác. Tôi len lén bỏ ba nghìn won vào trong túi áo anh, nhưng sau đó chị họ bảo nhà hết than rồi.

“Làm sao bây giờ, phí sinh hoạt cạn sạch rồi.”

Tôi, mười bảy tuổi, lấy lại ba nghìn won từ túi áo anh ba, đưa cho chị họ.

Anh ba càng ngày càng hốc hác. Khi lôi hộp cơm từ cặp sách anh ra, tôi thấy rơi ra theo còn có cả mấy tờ rơi in những từ Lật đổ chế độ độc tài, Bãi bỏ hiến pháp Duy tân. Anh về nhà vào lúc tối muộn, lặng lẽ cởi bỏ chiếc áo thấm đẫm mùi hơi cay rồi nằm xuống cạnh anh cả và chìm vào giấc ngủ. Anh không hay nói về bất cứ chuyện gì. Một tối, chúng tôi về thẳng nhà không ghé qua chợ. Chúng tôi xuống xe buýt và đang đi bộ trên con phố rợp bóng cây nối giữa các nhà máy thì chị họ kêu lên, Anh ba kìa! Trên chiếc ghế băng dưới một gốc cây, anh ba đang ngủ, cặp sách kê dưới đầu. Tôi lay anh dậy.

“Anh, sao anh lại nằm đây mà ngủ?”

“Anh chỉ định nằm một lát thôi, thế mà lại ngủ quên mất.”

Anh chậm rãi nhổm người dậy. Rồi một sáng, tôi định chuẩn bị cơm hộp cho anh nhưng không tìm thấy hộp đựng cơm đâu.

“Anh, đưa em hộp cơm đây.”

Ấy vậy nhưng vẫn chẳng thấy hộp đựng cơm trưa đâu.

Tôi mở cửa phòng nhắc anh lấy nó cho tôi.

“Anh làm mất rồi.”

“Mất hộp đựng cơm á?”

“Hôm qua lúc anh ngủ trên ghế băng, ai đó đã lấy mất túi của anh rồi.”

“Thì thế, sao anh lại ngủ ngoài đó? Anh phải về phòng mà ngủ chứ.”

Anh trai mỉm cười bẽn lẽn.

“Phòng chật chội thế này nếu anh về sớm, hai đứa tắm rửa, thay quần áo sẽ không thoải mái.”

Anh cả dẫn một cô gái có khuôn mặt y như búp bê về căn phòng hiu quạnh của chúng tôi.

“Đây là em gái anh còn đây là chị họ anh.”

Cô gái khuôn mặt búp bê này tên là Mi Yeong. Mắt cô rất to. Cô có hàng mi dài, dáng người nhỏ nhắn và đeo một sợi dây chuyền vàng trên cần cổ dài. Cô có những ngón tay thanh mảnh, đi dép cao gót và diện váy ngắn. Cô ngồi yên một lát trong phòng rồi đi.

“Ai thế anh?”

“...”

“Bạn gái anh à?”

“...”

“Anh dẫn chị ấy về đây làm gì?”

“Sao vậy, em không thích cô ấy à?”

“Vấn đề đâu phải là em.”

“Thế thì là gì?”

“Lẽ ra anh chỉ nên gặp chị ấy ở ngoài thôi chứ ai lại đưa chị ấy về đây. Ngốc quá. Nếu em mà là bạn gái anh, thể nào em cũng chạy mất cho xem.”

“Sao lại thế?”

“Em không biết. Em chỉ bất chợt nghĩ thế thôi.”

Anh cả nói, Con nhóc này, rồi bật cười. Anh bảo tôi rằng cô ấy sẽ không làm thế đâu nhưng tôi, mười bảy tuổi, bắt đầu lo lắng rằng một ngày nào đó, có thể cô gái ấy sẽ mang đến nỗi buồn cho anh.

Một hôm, lúc tôi đến trường, một học sinh chính quy đang đợi tôi.

“Cậu có lấy bộ đồng phục thể thao của tôi trong tủ đồ cá nhân không?”

Tôi lắc đầu.

“Thế thì nó biến đi đâu được nhỉ?”

Số 56. Cô ta và tôi dùng chung bàn học và tủ đựng. Cô ta đóng rầm cửa tủ đựng đồ lại rồi xách cặp sách đùng đùng đi ra ngoài.

“Thật chẳng thể kiên nhẫn chờ lên lớp mười một được.”

Lên lớp mười một, cô ta sẽ không phải học chung phòng với chúng tôi nữa. Cô ta sẽ chuyển sang tòa nhà chính. Vì chương trình của chúng tôi chỉ có vài lớp nên kể cả lên lớp mười hai chúng tôi cũng sẽ không được chuyển sang tòa nhà chính. Cô nàng học sinh kia quay lại xỉa xói tôi.

“Làm ơn đừng có động tay đến tủ để đồ.”

Khi cô ta đi rồi, tôi đứng ra trước gương. Mắt tôi trong veo. Mi Seo bước tới hỏi tôi có chuyện gì.

“Hình như cô ta bị mất đồng phục thể thao.”

“Cô ta bảo cậu đã lấy hả?”

“...”

“Bị kết tội sai mà cậu vẫn cứ đứng trơ như phỗng thế được à?”

“Tớ bây giờ có đang đứng trơ như phỗng đâu. Ngay lúc này đây tớ đang bực lắm đấy.”

Trước câu trả lời cộc cằn của tôi, Mi Seo, công nhân một công ty dược phẩm, lại lôi cuốn Hegel ra đọc.

Tôi bắt đầu ghét đến trường. Tôi ghét làm toán bàn tính, ghét cả việc lôi cuốn vở kế toán ra. Tôi bảo với chị họ rằng tôi sẽ không đi học nữa.

“Em đang nói gì vậy?”

“Em ghét đi học.”

“Em á?”

Chị họ bật cười như thể không tin nổi lời tôi.

“Từ hôm nay em sẽ không đến trường nữa. Chị đi một mình đi.”

Chị họ chỉ cười, tưởng như đang nghe tôi nói đùa, nhưng đến năm giờ, khi tôi quay người đi về phía con đường dẫn tới căn phòng hiu quạnh của chúng tôi thay vì đến bến xe buýt, chị họ bèn kéo tay tôi.

“Em làm sao thế?”

“...”

“Em định bỏ học thật đấy à?”

Tôi, mười bảy tuổi, gật đầu.

“Đừng đùa nữa, mau đi thôi, muộn mất rồi.”

“Thật sự đấy. Em không đi học đâu.”

“Anh cả sẽ giận lắm đấy, biết vậy mà vẫn định bỏ ư?”

“Nếu chị không nói thì làm sao anh ấy biết chứ?”

“Sao tự dưng em lại thế?”

“Em ghét đi học rồi.”

“Vì cớ gì mà lại ghét đến vậy chứ?”

“Em ghét toán bàn tính, ghét cả kế toán. Em ghét hết. Chị cứ đi học đi. Em sẽ đi chợ, mua đồ, rồi dọn dẹp, rồi làm hết mọi việc cho.”

“Nhỡ hôm nay đột nhiên anh cả về nhà sớm thì sao?”

Chia tay chị họ, tôi chậm rãi đi bộ dọc những con phố khu công nghiệp, quay trở về căn phòng hiu quạnh. Có vẻ như anh cả vừa thay bộ quân phục sang com lê, đội tóc giả và đã lại rời nhà rồi. Tôi treo đồng phục của anh lên cái đinh móc rồi bày trò lười biếng trong phòng. Vẫn thấy khó tin trước cái thực tế rằng chỉ có một mình mình trong căn phòng vốn luôn chật chội này, tôi hết ngồi xuống, đứng lên, rồi lại nằm. Tôi nằm úp đọc vài trang cuốn Thập tự giá của Sa Ban do Chang tặng, rồi ngửa người nằm dán mắt lên trần nhà một lúc, rồi lại lật người viết thư cho Chang. Tớ chán phải chịu đựng mọi thứ rồi. Tớ đến trường không phải để làm toán bàn tính hay gõ văn bản. Tớ muốn đọc sách và muốn viết. Để làm thế, tớ đã cho rằng mình phải đi học. Nhưng bây giờ, dường như trường học chẳng có liên quan gì đến chuyện viết lách hết. Đang viết tôi dừng lại, đứng lên mở cửa sổ và nhìn ra ngoài ga tàu điện ngầm. Cứ mỗi lần một chuyến tàu dừng lại, cả một biển những mái đầu sẽ thình lình cuộn lên, rồi biến mất ngay lập tức. Tôi tới bếp, lôi chai rượu soju ở ngăn chạn cuối cùng ra, rót một ngụm nhỏ rồi uống. Tôi quay lại, viết tiếp thư.

... Tất thảy đều chỉ toàn những con người kinh khủng.

Tôi ra ga tàu điện ngầm và ngồi xổm đợi anh cả. Mãi gần mười hai giờ đêm, anh cả mới từ xa bước lại.

“Anh!”

Đôi mắt anh, trũng sâu vì mệt mỏi, trợn tròn kinh ngạc. Nhìn thấy anh ở ngoài này, trên đầu đội bộ tóc giả, tôi có cảm giác như thể anh là một người lạ chứ không phải người thân trong gia đình mình. Tôi bật cười khúc khích, cứ như tình cờ đụng phải một nhân vật khôi hài nào đó. Có vẻ chính anh cũng thấy buồn cười nên lúc rẽ vào con hẻm, anh tháo bộ tóc giả ra cầm trên tay.

“Sao em lại ra đây?”

“...”

“Sao hả?”

“Tại em chán quá.”

“Em có thời gian để mà chán cơ à?”

Bước đi phía trước tôi, anh cả chợt bật ra một tiếng cười trống trải.

Hôm sau, từ trường về, chị Hee Jae leo lên tầng ba mở cửa phòng tôi. Có vẻ như chị chưa về phòng mình vì trên tay chị vẫn đang cầm cặp sách, ở tay bên kia, chị cầm một túi giấy trắng tròn căng, đầy ních thứ gì đó. Chị thậm chí còn chẳng hỏi tại sao tôi không đi học. Chị đặt cái túi giấy xuống, mỉm cười mơ hồ rồi quay trở xuống. Tiếng chân chị gõ lộp cộp trên cầu thang xuống tầng một. Tôi nhìn vào bên trong túi, thấy những cái bánh hoa cúc vẫn còn nóng hổi.

Tôi đã nghỉ học được một tuần. Hôm đó, từ trường học về, chị họ mở cửa phòng và khẽ gọi tôi.

“Thầy chủ nhiệm lớp em đến này.”

Tôi, mười bảy tuổi, ngây người nhìn chị họ.

“Thầy nói muốn ghé thăm nhà nên chị đã đưa thầy về.”

Tôi chỉ lo anh cả về và bắt gặp thầy, nhưng thầy Choi Hong Yi thì cứ chậm rãi nhìn quanh phòng. Thầy đề nghị tôi đi bộ cùng thầy đến bến xe buýt. Tôi xỏ tất, choàng áo khoác rồi theo thầy ra ngoài. Ngoài con hẻm, thầy dịu dàng vỗ vỗ vai tôi.

“Chuyện là thế nào hả?”

“...”

“Thầy để ý thấy em hay đọc sách và cũng có vẻ thích đi học, sao đột nhiên lại không đến trường nữa vậy?”

“...”

“Thầy nhìn nhầm em rồi ư?”

“...”

“Trường học có quy định phải thông báo với công ty nếu học sinh không đến lớp.”

Là như thế. Ngược lại, khi một học sinh nghỉ việc ở công ty, nhà trường cũng sẽ nhận được thông báo. Người ta chỉ đủ điều kiện đi học nếu còn đang làm việc. Nếu tôi không đến trường, tôi sẽ không được phép rời khỏi băng chuyền lúc năm giờ. Tại bến xe buýt, thầy Choi Hong Yi dặn tôi ngày hôm sau nhất định phải đi học.

“Đến trường rồi ta sẽ nói chuyện kỹ hơn nhé.”

Khi bước lên xe buýt, thầy vẫy tay chào tôi. Đằng sau bàn tay thầy, những dây ống khói nhà máy vươn lên lổn nhổn. Tôi có cảm giác như thể đây là lần đầu tiên được gặp một con người thực sự ở khu công nghiệp. Xe buýt rời bến rồi, tôi, mười bảy tuổi, thất thần đứng đó. Tôi đặt bàn tay lên bờ vai vẫn lưu lại hơi ấm cái vỗ của thầy.

Ngày hôm sau, thầy Choi Hong Yi gọi tôi tới văn phòng và bảo tôi viết bản tường trình về chuyện bỏ học.

“Hãy viết ra tất cả những gì em muốn nói rồi nộp lại sau ba ngày nữa nhé.”

Để viết bản tường trình, tôi mua một quyển vở to ở cửa hàng văn phòng phẩm đối diện trường. Y như lần tôi viết thư cho chủ tịch công đoàn trình bày lý do tôi và chị họ phải đến trường, lần này tôi viết lý do tại sao tôi không muốn đến trường cho thầy giáo của mình, và trong lúc viết, không biết từ lúc nào mọi chuyện sâu kín trong lòng tôi cứ thế tuôn trào. Tôi, mười bảy tuổi, viết. Rằng đây không phải cuộc sống đô thị tôi đã hình dung, rằng đây không phải cuộc đời học sinh tôi đã hình dung. Rằng tôi ghét tính bàn tính, ghét cả sách kế toán, rằng điều duy nhất hiện hữu trong tâm trí tôi lúc này là em trai tôi và rằng điều duy nhất tôi mong muốn là quay trở về sống cùng em. Bản tường trình hóa ra lại dài, gần như hết một phần ba cuốn vở.

Sau khi đọc xong bản tường trình, thầy Choi Hong Yi nói với tôi.

“Sao em không thử viết tiểu thuyết nhỉ?”

Tiểu thuyết, cái từ ấy, rơi vào lòng tôi. Đó là lần đầu tiên tôi được nghe. Câu nói rằng, hãy thử viết tiểu thuyết.

Thầy tiếp tục.

“Nếu không muốn thì em không cần làm toán bàn tính đâu. Chỉ cần đến trường thôi. Thầy sẽ nói chuyện với các giáo viên khác. Hãy làm bất cứ điều gì em muốn. Chỉ có điều, không được bỏ học.”

Thầy đưa cho tôi một cuốn sách.

“Đây là cuốn tiểu thuyết xuất sắc nhất thầy đọc dạo gần đây.”

Trên bìa sách ghi, Quả bóng tí hon người lùn ném. Tôi trở lại lớp học và mở cuốn sách ra.

Dải Mobius.

Thầy giáo dạy Toán bước vào lớp. Học sinh để ý thấy thầy không cầm theo sách trên tay. Học sinh tin tưởng thầy. Thầy là giáo viên duy nhất trong trường được học sinh đặt niềm tin. Thầy giáo Choi Hong Yi. Về sau, tôi đến trường chỉ để gặp thầy. Những nỗi nhớ nhung được khóa kín trong lòng tôi bởi cảnh ly hương khó xử, giờ quay hướng về phía thầy giáo Choi Hong Yi. Tôi, mười bảy tuổi, lúc nào cũng mang theo Quả bóng tí hon người lùn ném. Dù đi đến đâu, tôi cũng đọc Quả bóng tí hon người lùn ném. Tôi như thuộc lòng cả cuốn sách đến nơi. Chị Hee Jae hỏi tôi đấy là sách gì.

“Tiểu thuyết.”

Tiểu thuyết? Chị Hee Jae chỉ hỏi lại đúng một lần, có vẻ chẳng mấy quan tâm, rồi cúi đầu. Thầy Choi Hong Yi đã rót đầy trái tim tôi. Kể cả khi tôi không làm toán bàn tính, giáo viên dạy Toán vẫn cho tôi qua. Kể cả khi tôi không vẽ bảng cân đối kế toán vào vở kế toán, giáo viên Kế toán cũng không trách cứ gì.

Trong giờ toán bàn tính, tôi mở trang cuối của quyển vở Ngữ văn ra và chép lại Quả bóng tí hon người lùn ném.

... Người ta gọi bố là người lùn. Người ta đã nhìn đúng. Bố là một người lùn. Thật không may, họ chỉ nhìn đúng duy nhất một điều về bố. Còn tất cả những điều khác họ đều sai. Tôi sẵn lòng mạo hiểm tất cả mọi thứ thuộc về gia đình năm người chúng tôi - bố, mẹ, Yeong Ho, Yeong Hee và tôi - để, vào bất cứ lúc nào, cũng có thể nói người ta đã sai. “Tất cả mọi thứ” mà tôi nói bao gồm tính mạng của cả gia đình năm người chúng tôi.

... Tôi, mười bảy tuổi, chép Quả bóng tí hon người lùn ném vào vở ngay cả khi tôi đang ngồi bên băng chuyền. Rằng, Người sống trên thiên đường không cần phải nghĩ gì về địa ngục. Rằng, Nhưng gia đình năm người chúng tôi sống dưới địa ngục và nghĩ tới thiên đường. Rằng, Không một ngày nào chúng tôi không nghĩ tới thiên đường. Rằng, Vì chúng tôi đã quá đỗi khinh ghét cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của mình. Rằng, Cuộc sống của chúng tôi không khác gì một cuộc chiến. Rằng, Mỗi ngày chúng tôi đều thua trận. Rằng, Thế nhưng mẹ cam chịu tất cả mọi điều.

Nếu thầy Choi Hong Yi gợi ý tôi viết thơ thay vì tiểu thuyết thì có lẽ tôi sẽ mơ ước trở thành nhà thơ. Là như thế đấy. Khi ấy tôi đã cần một ước mơ. Để tới trường hằng ngày; để yên lòng khi chải bộ tóc giả của anh cả; để chịu được khói từ các ống khói nhà máy; để tiếp tục sống.

Tiểu thuyết đã đến với tôi như thế.

Tôi để lá thư của cô giáo Han Kyung Shin trong túi xách mãi đến tận giữa tháng Mười hai. Thỉnh thoảng, tôi lôi thư ra và đọc phần cô viết. Tôi có thể trả lời điện thoại từ năm rưỡi chiều tới chín giờ tối. 842-4596. Sau nhiều lần lôi ra lôi vào đọc lá thư, giờ tôi đã thuộc lòng số điện thoại của cô. Nhưng đến cuối cùng tôi vẫn không thể gọi cho cô. Thời gian cứ thế trôi, những ngày đầu và giữa tháng Mười hai, khoảng thời gian cô Han Kyung Shin muốn tôi ghé thăm, cũng đã qua. Đến lúc nghĩ, Bây giờ hẳn họ đã nghỉ đông rồi, tôi bèn lấy lá thư ra khỏi túi xách cất vào trong ngăn kéo tủ và thử đếm số năm kể từ khi tôi rời khỏi ngôi trường đó. Đã mười ba năm rồi. Tôi những tưởng bây giờ mình đã trở nên khách quan hơn với những chuyện xảy ra hồi ấy. Khi quyết định viết về chúng, tôi cứ ngỡ mình đã vượt qua được toàn bộ quãng đời đó. Chính bởi vậy, tôi đã quyết định viết một cách chi tiết hết mức có thể. Quyết định khôi phục lại ký ức của mình về thời đó, tháo tung khóa miệng, nối liền những bước chân đã bị đứt dấu trước cánh cửa khép kín của cuộc đời mình.

Nhưng dường như những vết thương của tôi vẫn chưa hề chai cứng. Dường như tôi vẫn chẳng thể vượt qua bất kỳ điều gì. Dường như tham vọng của tôi đã chiến thắng trước cả khi những vết thương của tôi kịp chai cứng. Tham vọng muốn viết gì đó về quãng thời gian ấy trước khi nó càng thêm xa cách, trước khi tôi hoàn toàn chẳng còn gì để nói, dường như đã khuất phục chính tôi. Nếu không, chẳng lẽ gì tôi lại quá lo lắng, quá xấu hổ, quá sợ hãi đến chính mình cũng phải ngạc nhiên như thế. Chỉ vì toàn tâm toàn ý muốn bảo vệ bản thân mình mà tôi đề phòng, cảnh giác người khác đến mức này ư? Nếu những vết thương đã chai cứng rồi, nếu chuyện xảy ra đã thật sự trôi vào quá khứ cả rồi, vậy thì tại sao hai mắt tôi vẫn nhòa lệ?

Nếu ai đó nói với tôi rằng họ đã đọc chương đầu tiên được công bố, đột nhiên tôi sẽ không còn muốn ở cạnh người đó nữa. Tôi chỉ muốn nhanh nhanh tránh xa người đó để được ở một mình.

Khi tháng Mười hai đã qua và năm mới đến, tôi trở thành người tiêu cực đến cùng cực. Hoặc là giận dữ tột độ hoặc là hết sức vô cảm. Tôi không đọc sách, không nghe nhạc, cũng chẳng bật ti vi. Đang đứng hoặc đang ngồi hay đang nằm mà bất chợt để ý thấy có thứ gì như sợi tóc bám trên bánh xà phòng rửa mặt là tôi đùng đùng giận dữ với chính mình. Sau một trận náo loạn âm thầm, kiểu như dù chỉ có vài mẩu vụn bánh mì vương trên sàn nhưng cũng phải chấm nước bọt lên ngón tay rồi dính nhặt hết đống vụn mới yên, tôi lại ngơ ngẩn hết cả người. Vì cứ đi ngủ bất kể giờ giấc nên chẳng lúc nào tôi có thể ngủ được sâu. Có ngày đầu đau nhức nhối, tôi soi mói từng lời người khác nói với mình, rồi dù chỉ là câu nói tình cờ thôi tôi cũng nhất định phải hiểu theo hướng tiêu cực nhất.

Một sáng sớm, tôi mở cửa trước ra để lấy báo, thế rồi lại đẩy tờ báo vào trong nhà, tôi đi ra ngoài. Sáng đó, sau khi đã rơi cả đêm, tuyết đắp thành từng ụ nhồi bông xốp trên những chiếc xe hơi đậu ở quảng trường. Đứng giữa những chiếc xe hơi không phải của mình, tôi ngước nhìn lên cửa sổ căn nhà mình vừa rời khỏi. Cửa sổ phòng tôi là cửa sổ duy nhất sáng đèn, tất cả mọi người có lẽ vẫn còn đang ngủ. Phải đây là thứ cảm giác nảy sinh trong lòng khi đứng bên ngoài nhìn về cửa sổ chính nhà mình không? Tôi đi bộ qua những tiệm giặt là vẫn đóng kín cửa, qua các trung tâm dạy mỹ thuật, qua quán canh khoai tây xương thịt heo. Tôi lưỡng lự một lát trước một ngã ba đường, rồi chọn lấy con đường hướng lên núi. Núi gần, núi xa đều phủ trắng tuyết. Chuyện xảy ra khi tôi đi được nửa đường đến ngôi đền nơi tôi vẫn thường leo lên ghé thăm khi mùa đông chưa tới. Xa xa có một nhóm bốn năm người đi leo núi đang túm tụm đứng lại với nhau, giậm giậm chân. Tôi đoán chắc họ tầm ngoài bốn mươi. Ở một góc bên cạnh chỗ mấy người họ đang đứng, có một người đàn ông mặc quần áo leo núi màu xanh, thân hình quằn quại còn miệng thì sùi bọt.

“Có vẻ như đang lên cơn co giật.”

Con đường núi phủ tuyết trắng xóa vừa hẹp vừa lạnh. Có vẻ như trong số những người đứng đó không có ai là bạn đồng hành của người đàn ông nọ.

“Ông ta ngã xuống thung lũng mất. Làm thế nào đây.”

Cứ như thế tầm năm phút. Rồi đột nhiên, cơ thể người đàn ông kia ngừng quằn quại. Hai tay hai chân ông ta mềm oặt như thể đã cạn kiệt mọi sức lực, rồi người đàn ông khẽ nhổm người dậy. Đôi mắt ông ta vẫn trống rỗng. Người đàn ông ngơ ngác một lúc tựa hồ không biết tại sao mình lại ở đây, rồi sau đó vội đứng dậy. Ông ta giũ tuyết khỏi quần áo và lấy tay áo chùi bọt mép dính trên miệng, sau đó mệt nhọc lê bước xuống núi. Nhóm người tụ tập ở đó có vẻ đang trên đường lên chứ không phải xuống núi, họ ngoái nhìn người đàn ông kia rồi tiếp tục leo lên. Tôi đứng tại đúng vị trí người đàn ông vừa nằm quằn quại chân tay và nhìn theo bóng lưng ông ta xuống. Đôi chỗ trên áo ông ta vẫn còn dính tuyết. Khi ông ta khuất khỏi tầm nhìn, tôi vừa nắm hai bàn tay vào nhau, siết lại cho ấm vừa một lần nữa thấy ngạc nhiên về chính mình. Trong suốt lúc dõi theo bóng lưng người đàn ông đi xuống con đường núi phủ tuyết sau khi đã hết co giật, cái tính nhạy cảm dễ nóng nảy của tôi dịu xuống đến mức đáng ngạc nhiên.

... “Đường leo núi đã đóng.”

Một tấm biển gỗ cắm trên con đường núi mùa đông. Con đường bị cấm. Khi tôi đứng nhìn con đường bị cấm đi qua, sự mệt mỏi dần phai nhạt và các cảm giác của tôi sống động trở lại. Tôi dừng bước giữa đường và quay người lại. Tôi cảm nhận được một nỗi nhớ. Về tôi, khi ngồi viết bên bàn. Nỗi nhớ này, rất nhanh, khuấy đảo lòng tôi. Tôi thậm chí còn thấy nhớ cả cái cảm giác xa cách mình từng e sợ. Như thể đang nghĩ về ai đó khác, tôi thấy hiển hiện trước mắt mình hình ảnh chính tôi đang ngồi bên bàn viết. Tôi muốn nhanh chóng trở về nhà và đắm chìm vào việc viết. Tôi chạy. Tôi lên taxi ngay nơi đầu con đường dẫn lên núi. Cơn đau đầu của tôi cuối cùng cũng đã dịu. Không còn những cơn náo loạn âm thầm dù cho có tận sáu sợi tóc vương trên sàn, và tương lai bấp bênh thì sao chứ, tôi thầm nhủ, Còn biết làm thế nào được. Chỉ khi tôi viết, dường như thiên nhiên mà tôi thiếu thốn mới len lỏi vào. Những con đường núi và những tuyến đường thủy và đồng bằng và anh.

Khi chỉ còn vài ngày nữa là đến kỳ nghỉ hè, Kim Sam Ok, học sinh lớn tuổi nhất trong lớp ngồi ngay phía trước tôi, đến chỗ lớp trưởng Mi Seo lúc này đang đọc Hegel và bảo rằng, bắt đầu từ ngày hôm sau cô sẽ không thể đến trường được nữa.

“Sao vậy?”

“Sắp có biểu tình xuyên đêm.”

Kim Sam Ok học cùng khối và cùng lớp với chúng tôi, nhưng chúng tôi vẫn dùng kính ngữ khi nói chuyện với cô. Vì cô hơn chúng tôi những sáu tuổi. Mi Seo gấp cuốn Hegel lại và hỏi.

“Chị tham gia biểu tình mà họ vẫn cho chị đi học sao?”

“Công ty đã tự đóng cửa rồi.”

“...?”

“Họ đóng cửa cả ký túc xá và căng tin nữa.”

“...”

“Nếu bọn chị không đến lấy tiền lương nghỉ việc và trợ cấp thất nghiệp, họ sẽ chuyển tiền cho tòa án.”

“...”

“Công ty mà đóng cửa thì chuyện đi học của chị tính sao?”

“Chị chẳng quan tâm đến trường học. Chị, chị phải làm việc. Chị biết sống làm sao nếu chẳng có một kế hoạch gì khi công ty đóng cửa? Chị còn phải gửi tiền về quê cho gia đình nữa.”

Tôi, mười bảy tuổi, chằm chằm nhìn Kim Sam Ok đang nói chuyện với Mi Seo. Nếu cô có thể trích tiền lương gửi về nhà, vậy thì cô phải kiếm được bao nhiêu chứ? Mi Seo hẳn cũng nghĩ giống tôi.

“Suốt thời gian qua chị vẫn gửi tiền về nhà đấy ư?”

“Dĩ nhiên rồi. Không thì biết làm sao. Chị còn mẹ với bốn đứa em nữa mà.”

“Lương chị được bao nhiêu?”

Kim Sam Ok vừa cười khúc khích vừa thổ lộ.

“Suốt ba năm nay chị chỉ dùng đúng một tuýp kem đánh răng thôi. Được chưa?”

Mùa hè. Một đợt nóng gay gắt. Anh ba về quê nhân dịp nghỉ hè, còn anh trai chị họ, vốn đi học ở Jeonju lại lên Seoul. Chị Hee Jae hỏi tôi bốn người ngủ một phòng không nóng à rồi rủ tôi xuống phòng chị ngủ. Tôi xin phép anh cả thì anh cáu ầm lên.

“Con gái con đứa định đòi ngủ lang đâu chứ hả?”

“Ngủ phòng chị Hee Jae thôi mà, có gì đâu.”

“Đủ rồi!”

Anh cả mua một ít dưa lê vàng rồi thả ngâm trong cái thùng cao su đặt dưới vòi nước trong bếp. Khi tôi đi làm về, mở cửa bếp ra, tôi nhìn thấy những quả dưa nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Tối muộn anh cả mới đi dạy từ trung tâm về, anh vừa gọt dưa vừa cảm thán.

“Này, sao trên đời lại có thứ quả ngon thế này chứ?”

Rồi một thứ Bảy nọ. Anh cả đột nhiên bật dậy giữa đêm. Anh bật dậy mạnh đến độ tôi, mười bảy tuổi, đang ngủ cạnh anh cũng tỉnh giấc theo. Lưng tôi đầm đìa mồ hôi, nhớp nháp. Ánh trăng mùa hè đang tràn vào qua khung cửa sổ nên chẳng cần bật điện vẫn có thể nhìn rõ cánh cửa gác mái. Anh cả nói gần như hét.

“Jae Kyu, ngày mai em hãy đi đi.”

Anh Jae Kyu, anh trai chị họ, giật mình tỉnh dậy. Chị họ đang nằm quay mặt vào tường ngủ cũng dậy theo.

“Làm ơn hãy đi đi, được không?”

“...”

Giọng anh cả kiên quyết.

Sớm tinh mơ, nhân lúc anh cả lên trên sân thượng, anh Jae Kyu thay quần áo và rời căn phòng hiu quạnh. Chị họ đi theo anh. Từ sân thượng trở xuống, anh cả hỏi mọi người đi đâu hết rồi. Nghe tôi bảo anh Jae Kyu về quê, còn chị họ đi tiễn, anh cả đùng đùng giận dữ.

“Rồi cứ thế đi mà không buồn cả ăn sáng à?”

Tôi, vốn đã lo lắng suốt cả đêm, giờ giàn giụa nước mắt, anh cả lại hét lên.

“Có ai chết hay sao mà em khóc lóc thế hả?”

Đã gần trưa nhưng chị họ đi tiễn anh trai vẫn chưa quay về. Cái thằng Jae Kyu đó bảo đi là đi không thèm chào hỏi ai, rồi em nó đi tiễn sao mãi chẳng về, anh cả không ngừng giận dữ, quát tháo ầm ĩ khiến tôi, mười bảy tuổi, sợ quá đành đến ngồi thu lu cạnh cái chạn bếp. Tôi đã dọn cơm sáng cho anh cả nhưng anh đang bực mình quá chẳng buồn ăn. Tôi mở ngăn chạn dưới cùng, thấy chai soju được bọc trong túi giấy vàng. Tôi lôi chai rượu ra rót đầy một nửa cái bát ăn cơm rồi nhấm nháp uống cạn.

“Vào đây xem nào.”

Một lúc sau anh cả gọi. Tôi vẫn bướng bỉnh ngồi nguyên tại chỗ. Thấy tôi không vào phòng, anh cả đẩy cửa rầm một cái. Anh đẩy mạnh đến nỗi cánh cửa đập vào thùng nước nóng gắn trên lỗ bếp than rồi theo phản xạ, đóng vào lại bật ra.

“Sao không vào hả?”

Tôi nhấc người dậy, nhưng thấy đầu óc quay cuồng. Tôi đi vào trong phòng, ngồi xuống tựa lưng vào tường. Anh cả ngồi bên bàn học, lưng quay về phía tôi, anh bảo.

“Anh không nổi giận với em.”

Vừa nghe những lời ấy, sự hờn giận lại dâng nghẹn lên trong tôi, tôi òa khóc. Tự dưng nghe thấy tiếng khóc, anh cả ngạc nhiên quay lại nhìn tôi.

“...?”

Nước mắt một khi đã trào ra không dễ gì dừng lại. Tôi thậm chí còn vừa khóc vừa nấc lên. Anh cả đang ngồi bên bàn liền cúi xuống lắc lắc người tôi, mười bảy tuổi.

“Mùi gì thế này hả?”

“...”

“Em uống rượu à?”

Điếng người, anh cả vò cái khăn mặt, vắt khô nước rồi lau mặt cho tôi.

“Em điên thật rồi.”

Khóc thấm mệt, tôi ngủ thiếp đi.

“Con bé này điên mất rồi.”

Bởi cơn nấc từ trận khóc, tôi cứ chập chờn lúc thức lúc ngủ. Chị họ về lúc đêm muộn bị anh cả giữ lại ở bếp, anh nói với chị.

“Anh nói thế không phải vì ghét bỏ gì Jae Kyu đâu.”

“...”

“Tại nóng quá nên anh mới thế đấy.”

“...”

“Nếu có hai phòng thì chẳng lẽ anh lại cư xử thế?”

Sau chuyện này, tôi có lén lút xuống phòng chị Hee Jae ngủ qua đêm anh cả cũng chẳng nói năng gì. Chị họ, vốn không thích chị Hee Jae, tuyệt đối không bao giờ đến phòng chị ấy. Khi tôi hỏi tại sao thì chị họ bảo chị Hee Jae có mùi lạ lắm.

“Mùi? Mùi gì?”

Trước câu hỏi lại của tôi, không tài nào giải thích được một cách chuẩn xác, chị họ lúng búng, Có đấy, có mà...

Tôi vẫn nhớ căn phòng chị Hee Jae từng sống.

Căn bếp, nếu hai người cùng đứng thì hầu như chẳng đủ chỗ xoay ngang xoay dọc. Thứ đầu tiên nhìn thấy khi mở cửa bếp là một cái giá. Trên giá để một đôi giày cao gót màu đỏ tía. Có lẽ chị đã đi đôi giày này trước khi nhập học. Mỗi lần vào phòng chị, tôi đều cụng đầu phải cái giá để đôi giày cao gót màu đỏ tía kia. Sau vài lần như thế hẳn sẽ phải chú ý cẩn thận hơn, nhưng tôi vẫn cứ cụng đầu như thường, lần nào cũng như lần nào. Lần đầu tiên tôi cụng đầu vào cái giá, chị Hee Jae cười mơ hồ bảo, Ra em cũng cao đấy. Nhưng cái giá đó chẳng liên quan gì đến chiều cao hết. Vì chị Hee Jae thấp hơn tôi cả một gang tay thỉnh thoảng cũng vẫn cụng phải nó. Mỗi khi tôi cụng đầu, chị lại nói thế này.

“Rồi em sẽ quen ngay thôi. Hồi đầu chị cũng cụng đầu suốt, nhưng giờ chỉ thỉnh thoảng mới cụng thôi.”

Bậu cửa sổ là bàn trang điểm của chị. Khung cảnh nhìn ra từ cửa sổ là một bức tường gạch đỏ của nhà hàng xóm. Chị không mở cửa sổ. Thấy phòng chị Hee Jae rồi tôi mới nhận ra ít nhất thì phòng chúng tôi cũng là căn phòng sáng sủa nhất trong số ba mươi bảy căn phòng thuộc ngôi nhà này. Mở cửa sổ phòng mình, chúng tôi có thể nhìn thấy khoảng đất trống, nhìn thấy cả trạm dừng cuối cùng của tuyến xe buýt số 118, cả những ống khói nhà máy, cả ga tàu điện ngầm và bầu trời, nhưng ngoài cửa sổ phòng chị Hee Jae chỉ độc một bức tường. Một ngày nọ, chai dưỡng da trên bậu cửa sổ của chị được đặt xuống cái bàn bệt bằng gỗ và cửa sổ được mở ra. Tôi nhìn xuống từ cửa sổ phòng chị. Có vẻ như những máng nước mưa của cả hai nhà đều xối nước xuống bức tường này nên dưới chân tường rất ẩm ướt. Cảm giác giống như cái đầm lầy, chỉ giẫm một cái là sẽ ngập đến tận ống chân. Trên mặt đất lổn nhổn rải đầy đầu mẩu thuốc lá, vỏ mì ăn liền và vỏ kẹo cao su.

“Hình như ở đây chẳng được ai quét dọn cả.”

Nghe tôi lẩm bẩm, chị liền bước lại gần bảo, Nhìn kìa, và chỉ xuống phía mặt đất dưới cửa sổ. Tôi nhìn theo tay chị chỉ, thấy một cái đũa được cắm ở đấy.

“Đũa gì thế kia?”

Tôi, mười bảy tuổi, nhìn chị Hee Jae một cách khó hiểu.

“Trông nó loét nhoét quá nên chị đã thử phi một cái đũa xuống xem sao, như kiểu phi tên ấy. Kết cục là như thế đấy.”

Mỉm cười mơ hồ, chị đóng cửa sổ lại rồi đặt chai dưỡng và chai nước hoa hồng trở lại bậu cửa sổ. Chị đặt cả hộp kem dưỡng ẩm lên cạnh đó. Tủ nhựa đựng quần áo vẽ cảnh biển, bàn bệt bằng gỗ, đài phát thanh nhỏ, vòng ốc đeo cổ treo trên tường, mỗi thứ một chiếc. Cái bàn là mới toanh được chị dùng để là cổ áo đồng phục vẫn còn nguyên trong hộp.

... Khi nghĩ về căn phòng của chị Hee Jae, dường như tôi nhớ về các đồ vật được đặt cố định rõ hơn là nhớ về người ở bên trong đó. Những thứ kiểu như bức ảnh em trai chị dán trên tường hoặc cái đĩa nhựa to cỡ bàn tay đựng cặp tóc. Giấy dán sàn màu vàng, thìa xúc đường. Có lẽ bởi vì chúng đều mới toanh. Trong tâm trí tôi cái bàn là hiện lên rõ ràng hơn bất kỳ đồ vật nào khác trong phòng chị. Chị mua nó để là cổ áo đồng phục. Giọng chị hồi đó vẫn sống động y như thể chị đang nói ngay bên tai tôi.

... Sống động, tôi vừa viết vừa không khỏi ngạc nhiên. Để miêu tả chị ấy tôi lại cần dùng đến từ “sống động” cơ đấy. Chị lúc nào cũng mơ hồ. Mọi thói quen của chị đều câm lặng, tựa những vết tàn nhang ẩn dưới cằm hay dưới tai. Nguyên nhân khiến chị họ hoạt bát cảm thấy không thoải mái khi ở gần chị Hee Jae rất có thể là bởi sự lặng lẽ của chị. Chị quá lặng lẽ đến độ đôi khi khiến đối phương thấy ngột ngạt.

... Là thế đấy. Những khi chị ngồi trên sân thượng tắm ánh mặt trời, hay bất động trong phòng, tôi lại bị thôi thúc bởi mong muốn phải đến lay người chị thật mạnh. Giờ nghĩ lại, đó có lẽ chính là sự cân bằng của chị, nhưng hồi ấy, cứ nhìn thấy cơ thể nhỏ bé của chị chìm trong trầm lặng lại có cảm giác dường như linh hồn chị đã rời bỏ thể xác và trong tôi dấy lên cái cảm giác thúc bách phải lay người chị thật mạnh để mang ý thức của chị trở về.

... Tôi lay chị tỉnh và chúng tôi chơi trò chơi.

Chị muốn làm nhân viên tổng đài điện thoại.

Dĩ nhiên rồi.

Chị muốn lấy được bằng nhân viên tổng đài và làm việc ở ngân hàng.

Dĩ nhiên rồi.

Em muốn làm gì?

Dĩ nhiên rồi.

Không, chị đang hỏi em muốn làm gì cơ.

...

Sao?

Tiểu thuyết gia.

... Chị lặp lại, Tiểu thuyết? Rồi gà gật giữa cái nóng đêm hè.

Đang gà gật chị chợt tỉnh và lẩm bẩm.

“Nhà máy đầu tiên chị làm việc là ở Bongcheon-dong. Hồi đó hình như chị mười lăm tuổi. Nhà máy cũng nhỏ xíu. Đó là nhà máy sản xuất túi xách, tổng cộng chưa đến bốn mươi người. Bọn chị ăn ngủ tại các phòng ngay trong nhà máy, và ở đó chị đã gặp So Yong Tak, chàng trai người đảo Jin. Nhờ có cậu ấy ở đó mà chị đã thật hạnh phúc. Chị ở trên gác mái tháo các đường chỉ thừa còn cậu ấy ngồi may trong phòng. Cậu ấy là con trai nhưng sử dụng máy khâu rất thành thạo. Cậu ấy nhìn giống con gái. Người nhỏ nhắn, lại còn có cả má lúm đồng tiền nữa. Chị thích điểm ấy ở cậu ấy, nhưng có vẻ như cậu ấy lại rất ghét vẻ ngoài con gái của mình. Cậu ấy cố tình cư xử mạnh mẽ cho nam tính nhưng chị biết cả. Gác mái nơi chị ngồi tháo chỉ thừa có trần thấp đến độ hễ đứng lên là chị sẽ bị cụng đầu. Sau kỳ nghỉ hè cậu ấy leo lên gác mái, đưa cho chị một thứ gì đó bọc trong tờ giấy trắng. Chị mở ra thì thấy một cái vòng cổ bằng vỏ sò. Cậu ấy bảo là tự mình làm bằng những vỏ sò nhặt trên bãi biển quê nhà Jin. Bọn chị kiếm được một phòng trên đỉnh núi ở Bongcheon-dong và đã sống cùng nhau bốn tháng.”

“...”

“Em ngạc nhiên à?”

“Vâng.”

Chị dừng câu chuyện tại đó, không nói thêm gì.

“Sau đó thì sao?”

“...”

“Sao?”

“Chị đã bỏ trốn.”

“Bỏ trốn? Tại sao vậy?”

“Chị, chị còn có một đứa em trai ở quê mà. Cậu ấy định về đó. Chị hoảng sợ. Chị không muốn phơi bày con người mình cho cậu ấy. Không, đó chỉ là cái cớ thôi, là chị cảm thấy ngột ngạt quá. Chị có cảm giác nếu cứ tiếp tục sống ở đó cùng cậu ấy, chị sẽ không bao giờ xuống khỏi ngọn núi đó được nữa. Không bao giờ. Vậy nên một Chủ nhật, giữa lúc cậu ấy đang ngủ trưa, chị bảo chị đến cửa hàng mua ít mì ăn liền và rồi không bao giờ quay lại đó nữa.”

“...”

“Chị đã ra đi mà chẳng mang theo gì hết. Chẳng mang theo gì ngoài chiếc vòng cổ nhét trong túi áo.”

Tôi, mười bảy tuổi, ngước nhìn chiếc vòng bằng vỏ sò treo trên tường.

“Chị không bao giờ gặp lại anh ấy sao?”

“Ừ. Có lẽ cậu ấy đã khóc cạn nước mắt. Cậu ấy còn chẳng cao hơn chị.”

“Chị không nhớ anh ấy à?”

“Đã mấy năm rồi còn gì.”

... Sau khi rủ rỉ bằng một giọng mơ hồ như đang nói chuyện với chính mình, chị Hee Jae nhìn tôi chằm chằm và hỏi. Chuyện thế này có thể thành tiểu thuyết được không?

Kỳ nghỉ hè của chúng tôi sắp qua rồi. Chúng tôi đột ngột nghe tin đến cuối tháng phải giao hơn một nghìn dàn stereo. Làm thêm giờ nối tiếp làm đêm. Một hôm, trước lúc ăn nhẹ buổi đêm, tôi bảo chị họ hôm nay tôi không thể làm đêm thêm nữa.

“Nhưng kỳ nghỉ sắp qua rồi... Làm cách nào được, những người khác đều làm thâu đêm mà... Họ sẽ không cho phép bất kỳ trường hợp ngoại lệ nào đâu.”

“Thật đấy, không phải em giả bộ đâu. Em sắp chết đến nơi rồi.”

“Em ốm đâu à?”

“Lưng em như sắp gãy đôi rồi, bụng cũng đau nữa.”

“Sao tự dưng lại thế nhỉ?”

“Không phải tự dưng đâu. Từ hôm qua, hôm kia em đã thế rồi, chỉ là em cố chịu thôi. Nhưng giờ thì không thể chịu đựng thêm nữa.”

Chị họ đứng dậy đến nói chuyện với quản đốc rồi quay lại.

“Quản đốc chẳng buồn nghe chị nói nữa.”

“...”

“Em cố chịu thêm chút đi. Nghe nói chỉ cần thức nốt đêm nay là không phải gấp nữa rồi.”

Bình minh lên. Ôm lấy cái bụng đau quằn quại, tôi đứng dậy khỏi vị trí làm việc và tiến đến nhà vệ sinh, chị họ cũng đứng lên theo tôi.

“Này!”

Tôi quay lại. Chị họ gọi tôi rồi chẳng nói chẳng rằng bám sát theo tôi.

“Sao thế?”

Vừa nghe tôi hỏi trong lúc tì cái lưng đau nhức lên tường nhà vệ sinh, chị họ liền bật cười vang.

“Em bị đau bụng kinh rồi thì phải.”

“...?”

“Đứng yên đây nhé. Để chị vào phòng thay đồ lấy quần áo để thay với băng vệ sinh cho.”

Chị họ đi rồi, tôi quay người nhìn vào mông mình trong gương. Choáng váng, tôi ngồi sụp xuống sàn nhà vệ sinh. Chỉ sợ có ai đó sẽ vào, tôi giam mình trong một buồng vệ sinh.

Kỳ nghỉ hè đã kết thúc, nhưng Kim Sam Ok vẫn không đến trường. Mỗi lần điểm danh, thầy Choi Hong Yi lại liếc nhìn về phía chỗ ngồi của Kim Sam Ok. Thầy bảo những ai làm cùng công ty với Kim Sam Ok thì giơ tay lên. Không ai giơ tay nhưng có một người bảo, Công ty của Kim Sam Ok ngừng hoạt động rồi ạ.

“Công ty nào đấy?”

“YH ạ.”

Cả lớp chợt lặng thinh. Thầy Choi Hong Yi gọi lớp trưởng Mi Seo tới phòng giáo viên. Thầy cũng định đến thăm nhà Kim Sam Ok chăng? Từ phòng giáo viên trở về Mi Seo lại mở cuốn Hegel ra.

“Thầy bảo gì thế?”

“Thầy nhờ tớ tìm hiểu cụ thể xem đã có chuyện gì xảy ra với chị ấy.”

“Vậy cậu tìm hiểu được không?”

“Tớ chẳng biết nữa. Ở công ty tớ có một người từng làm việc ở YH, chắc tớ sẽ thử hỏi cô ấy xem sao.”

“Đó là công ty làm gì vậy?”

“Công ty tóc giả. Cậu không biết à? Công ty có cô Kim Kyung Sook nhảy từ tòa nhà trụ sở Đảng Tân Dân chủ xuống ấy! Này, cùng tên với cậu đấy.”

“Kim Sam Ok làm việc ở đó à?”

“Ừ.”

“Mà cô gái kia sao lại chết?”

“Nói là bị ngã nhưng nghe đâu động mạch trên cổ tay trái của cô ấy bị cứa đứt. Người ta bảo cô ấy đã lấy một mảnh vỏ chai soda cắt tay.”

Hôm sau, lúc gặp nhau ở chỗ tủ giày dép trên đường tới lớp, Mi Seo rủ tôi đến quầy ăn nhanh ăn bánh.

“Cậu biết không, Kim Sam Ok ấy.”

Tôi dừng cốc nước đang uống dở và nhìn Mi Seo không chớp mắt.

“Chị ấy mất tích rồi.”

“Cậu nói vậy là sao?”

“Có vẻ như hồi nghỉ hè đã xảy ra biến rất lớn. Kim Sam Ok cũng đã tới trụ sở Đảng Tân Dân chủ đấy. Đến các đại biểu quốc hội và phóng viên còn máu me bê bết thì thử tưởng tượng xem các công nhân nhà máy đi biểu tình sẽ bị đối xử như thế nào chứ.”

“Như thế nào?”

“Đến cả văn phòng chủ tịch đảng cũng bị bố ráp nữa cơ. Nghe nói họ sẽ giết tất cả những ai dám chống lại. Kim Sam Ok cũng bị đánh đập, máu me tùm lum và bị cảnh sát lôi đi đấy...”

“Rồi sao?”

“Ngày nào, ở đâu chị ấy cũng khóc, bảo rằng lẽ ra chính chị ấy mới là người phải chết chứ không phải là Kyung Sook, cô gái Kyung Sook kia.”

“...”

“Chị ấy đã bị bắt giữ, rồi bị trục xuất về quê.”

“Vậy hẳn bây giờ chị ấy đang ở nhà chứ?”

“Không đâu.”

Mi Seo đặt cái bánh đang cầm trên tay xuống.

“Sao cậu không ăn?”

“Cứ nghĩ đến Kim Sam Ok là tớ lại chẳng thiết ăn nữa. Khi người ta bắt chị ấy đi, chị ấy đã cố phản kháng bằng cách nhảy qua cửa sổ chiếc xe buýt của cảnh sát và bị thương ở chân, thành ra phải đi khập khiễng.”

“...”

“Hình như em trai chị ấy đã lên Seoul đi tìm chị ấy đấy. Thấy bảo hồi bị đưa về nhà, chị ấy cứ ngồi thu lu trên gác mái hết từ ngày này sang ngày khác, rồi đến một hôm, chị ấy biến mất.”

“Chị ấy có thể đi đâu được chứ?”

“Cái cô kể cho tớ nghe chuyện này bảo phải tuyệt đối giữ bí mật đấy. Cho dù có tham gia biểu tình hay không, chỉ cần từng làm việc cho YH là giờ sẽ chẳng ai thuê nữa đâu. Cô ấy cũng đã viết hồ sơ rải đi khắp nơi nhưng đều thất bại mà chẳng rõ lý do tại sao. Sau cô ấy mới biết rằng không chỉ danh sách những người từng có mặt ở trụ sở Đảng Tân Dân chủ mà cả một danh sách những người từng tham gia biểu tình đã được phát tới tất cả những công ty khác.”

“Vậy làm sao cô ấy vào được nhà máy của cậu?”

“Cô ấy giấu việc mình từng làm cho YH rồi lấy giấy tờ của chị gái để đăng ký.”

Từ quầy ăn nhanh quay về lớp, Mi Seo lại đọc Hegel. Tôi, mười bảy tuổi, vươn cổ về phía Mi Seo, thì thầm hỏi.

“Kim Kyung Sook, cô gái đã chết ấy, bao nhiêu tuổi?”

“Hai mốt.”

Trong khi có nhiều phần có thể cứ thế lướt qua nhưng tôi vẫn nhớ quá chi tiết, thì có những phần đáng lẽ phải hiện lên như một lẽ đương nhiên lại trống hoác như con phố hoang phế. Sau này Kim Sam Ok đã ra sao? Dù có cố gắng tìm kiếm đến thế nào chăng nữa, tôi vẫn chẳng thấy cô ở bất cứ nơi đâu.

Tất cả những gì giờ đây tôi có thể làm là đến phòng lưu trữ của các báo Donga Ilbo hay Hankook Ilbo để tìm đọc những tư liệu này mà thôi.

... Một còi xe ô tô rú lên ba tiếng dài. Đây là tín hiệu mở đầu cho Chiến dịch 101. Dưới ánh sáng từ sáu chiếc xe chữa cháy, đội cứu hỏa đứng căng các tấm đệm xung quanh trụ sở đảng để chuẩn bị sẵn sàng phòng trường hợp các nữ công nhân nhà máy định nhảy ra khỏi tòa nhà, trong khi cảnh sát ập vào trong qua cửa chính và dùng hai xe thang cao để leo qua bức tường phía sau tòa nhà tiến vào hội trường tầng bốn và văn phòng chủ tịch đảng cùng phòng truyền thông trên tầng hai. Cảnh sát đụng độ với nhân viên hành chính của Đảng Tân Dân chủ đã kê bàn ghế dựng hàng rào chắn, trụ sở đảng trở nên hỗn loạn, cảnh sát vừa ném bom cay vừa di chuyển lên tầng hai. Trước tiên, một nhóm cảnh sát mặc thường phục lao vào bên trong hội trường tầng bốn, nơi các nữ công nhân nhà máy đang ngồi biểu tình, chạy tới đóng hết các cửa sổ và đứng chắn, sau đó hàng trăm cảnh sát bố ráp ùa vào, vung gậy lên lôi xềnh xệch từng nữ công nhân nhà máy xuống cầu thang giải vào bên trong chiếc xe buýt cảnh sát đang đỗ bên ngoài cổng chính tòa nhà chờ đưa họ đi. Dưới sự thuyết phục của chủ tịch Kim của Đảng Tân Dân chủ, các cô công nhân đã từ bỏ quyết tâm định tự tử tập thể, nhưng khi cảnh sát ập vào, họ quá hoảng loạn, đập vỡ chai soda, nhất loạt kêu gào phản kháng, một vài người còn định dùng tay đấm vô kính cửa sổ để nhảy ra ngoài, nhưng đã bị cảnh sát ngăn lại. Chỉ trong vòng mười phút, tất cả những người biểu tình đã bị lôi ra khỏi tòa nhà. Giữa chừng, một vài nữ công nhân đã tìm cách tự tử bằng các mảnh vỡ của ô kính cửa sổ hoặc chai soda, và người ta tìm thấy Kim Kyung Sook, đã tắt thở, nằm gục bên lối vào tầng hầm ở phía sau tòa nhà, động mạch cổ tay trái bị cứa đứt, và đã đưa cô tới bệnh viện Chữ thập xanh phía bên đường đối diện. Phân thành các nhóm bốn người, các cảnh sát trói chân trói tay các nữ công nhân lại và đưa tất cả người biểu tình đi trong vòng mười phút.

... Ngày 13 tháng Tám, lễ tang của Kim Kyung Sook được tổ chức tại phòng tang lễ của Bệnh viện Gangnam thành phố Seoul, với sự có mặt của ba thành viên gia đình, bao gồm mẹ Kim, cùng các nhân viên công ty YH và các cảnh sát. Buổi lễ diễn ra chỉ trong vòng ba phút và thi thể của cô đã được hỏa thiêu.

Ở khu đất trống có thể nhìn thấy khi mở cửa sổ căn phòng hiu quạnh, những mầm cải thảo đang mọc lên. Ai đã trồng chúng vậy nhỉ? Cho dù trái đất có quay theo hướng nào chăng nữa, cải thảo vẫn mọc. Nhưng chúng chỉ mọc lên thôi; còn trong ruột rỗng tuếch. Những lá cải thảo xanh phủ đầy bụi đen từ các nhà máy.

Bây giờ là năm giờ mười lăm phút sáng. Chuông cửa nhà tôi đột nhiên kêu lên một tràng dài. Liệu có thể là ai, vào giờ này, giữa kỳ nghỉ Tết chứ? Tôi vội bật dậy, đẩy mở cửa phòng và hướng về phía cửa ra vào, lớn giọng bất thường hỏi.

“Ai đấy?”

Im lặng. Tim tôi đập thình thịch vì nỗi sợ hãi cuộn trào.

“Ai đấy?”

Chẳng có gì ngoài sự im lặng. Tôi dỏng tai lên và cố hết sức lắng nghe xem có bất kỳ dấu hiệu chuyển động nào bên ngoài cánh cửa không, nhưng chẳng nghe thấy tiếng gì cả. Bà cô dưới quê. Bà cô sớm góa bụa, đã sống một mình suốt những năm tháng thanh xuân trong ngôi nhà có sân kéo dài ra con đường chính mới lát. Chính qua cô mà chúng tôi nghe được bao chuyện về các thế hệ trước bố tôi. Ông các cháu từng mở một hiệu thuốc Đông y... Còn bà các cháu... Hồi Cộng hòa Nhân dân Hàn Quốc trước chiến tranh thì... Khi đi qua con mương, cô sẽ nói, từ kia đến tít đằng kia đều là đất của mấy đứa cả đấy... Khi đi qua một ngôi nhà chất đầy củi, cô sẽ nói, Ngày xưa, nhà mấy đứa là nhà duy nhất trong làng có củi chất đống... Hồi còn bé, cô từng giúp ông nội cân thuốc Bắc hay gói thuốc vào trong những túi nhỏ màu trắng, nên cứ khi nào có ai đó kêu đau ốm ở đâu, cô sẽ kể tên hết thuốc này đến thuốc kia, rồi dặn đừng có trộn sắc lên ngay mà phải để phơi sương... kê đơn không ngừng nghỉ.

Bà cô sớm góa bụa. Cứ ở cạnh cô là tôi lại không hề cảm thấy chỉ có hai cô cháu mà như luôn có cả ông, cụ ông, bà, cụ bà cùng các anh chị em của ông, những người tôi nghe nói đã chết trong một vụ thảm sát thời chiến tranh. Tôi vừa thích vừa không thích cái cảm giác này. Bà cô sớm góa bụa, dù giữa đêm hôm khuya khoắt nhưng chỉ cần thoáng nghe tiếng người là mở bung cửa phòng hét to, Ai đấy, rồi dõi mắt chằm chằm nhìn ra ngoài sân.

Tôi không tài nào ép mình ra mở cửa được. Tôi cũng muốn mở cửa ra để kiểm tra âm thanh mình vừa nghe thấy lắm, nhưng tôi quá sợ hãi, đến mức thấy trán mình lạnh toát. Tôi quay lại phòng, vận hết sức bình sinh đóng mạnh cửa phòng cho vang tiếng thật lớn. Thậm chí, sau khi đã quay trở về phòng và ngồi xuống bên bàn viết rồi, tai tôi vẫn dỏng lên hướng về những âm thanh bên ngoài cửa ra vào. Có phải tôi nghe nhầm không nhỉ? Rõ ràng là có tiếng chuông cửa mà. Không dưng lại nghe thấy tiếng chuông ư? Tôi đang xoa ngực thì bỗng cảm giác như có ai đó ở phía sau mình. Tôi giật thót mình quay lại. Chiếc khăn choàng vai tôi vắt trên lưng ghế tự trượt xuống sàn. Lúc nhoài người ra nhặt nó lên, tôi tự nhiên thở phào nhẹ nhõm.

... Dường như ai đó đã vào trong căn phòng này.

... Dường như ai đó, một người nào đó mà dù tôi có hỏi, Ai đấy, cũng chẳng thể trả lời, thành tiếng, Tôi đây, người đó đang đứng ngay sau lưng tôi, nhìn chằm chằm vào gáy tôi.

... Tôi tắt đèn và lên giường nằm. Sự hiện diện này đi theo tôi, co người nằm xuống bên cạnh tôi.

Chị Hee Jae à?

...

Là chị phải không?

...

Chị làm em giật mình đấy.

...

Sao chị biết mà đến tận đây được thế?

...

Em, em đang sống rất tốt nhỉ?

...

Em xin lỗi.

...

Hồi đầu, cho dù đang ở đâu, em cũng rơi nước mắt. Chị đè nặng lên em, khiến em không tài nào ngủ được. Em không nhớ mình đã mơ thấy những gì. Nhưng em thường tỉnh dậy từ một giấc mơ và nhận ra rằng chị đã không còn trên đời này nữa, rồi cứ mỗi lần như vậy em lại òa khóc. Dù em không nói gì chị cũng sẽ thấy và hiểu hết thôi. Rằng suốt bao lâu, em đã khóc và đã mơ. Suốt bao lâu, em đã đếm thời gian cùng hình bóng chị. Chính là khi xuân đến. Mùa xuân đầu tiên vắng bóng chị, rồi mùa xuân lại đến, mùa xuân thứ hai vắng bóng chị, rồi mùa xuân lại đến lần nữa, mùa xuân thứ ba vắng bóng chị, rồi mùa xuân thứ tư vắng bóng chị. Rồi cứ thế phai nhạt dần.

...

Chị bảo sao?

...

Chị? Chị đang nói gì vậy?

...

Em không nghe rõ. Chị nói to hơn chút nữa đi? Gì cơ?

...

... Gì cơ?

...

Em không nghe thấy - không nghe thấy, gì cơ?

...

Cho dù chị có nói gì đi chăng nữa, em vẫn sẽ viết về chị. Em cũng không chắc liệu em có thể tái hiện lại chị y nguyên như trước đây hay không. Nhiều khi em vẫn thường suy nghĩ. Rằng một ngày nào đó, khi em có thể gọi họ là bạn em, khi đó em muốn dành một chỗ xứng đáng cho chị và cho họ. Một vị trí xứng đáng, về mặt xã hội hay cả về mặt văn hóa nữa. Để làm được thế, em sẽ phải theo sát sự chân thực của chị, theo sát sự chân thực của em về chị. Không phải khi soi vào trong ký ức của mình, cũng không phải khi nhìn vào những bức ảnh còn lưu giữ lại em mới có thể trở nên chân thực. Những thứ đó đều trống rỗng. Chỉ những khi nằm sấp thế này mà viết lại điều này điều kia, em mới có thể hiểu được chính mình. Em cố gắng tiếp cận chị thông qua việc viết.

...

... Gì cơ?

...

Nói to hơn chút nữa đi? Chị đang nói gì vậy?

...

Hử?

...

Hãy đứng ngoài văn chương ư? Chị đang nói với em đấy à?

...

Ngoài văn chương là ở chỗ nào?

...

Bây giờ chị đang ở đâu?

Tháng Mười, bên ngoài khung cửa sổ căn phòng hiu quạnh của chúng tôi, giữa khu đất trống cạnh bến cuối xe buýt tuyến số 118, cải thảo xanh mơn mởn. Tháng Mười, cải thảo chẳng được ai chăm sóc và thân phủ bụi nhà máy, đã lớn cỡ lòng bàn tay. Mỗi lần nhìn ra khoảnh cải thảo ấy, chị họ lại thì thầm ai kia quả là giàu có.

“Nếu cứ để đất trống thì sẽ phải nộp phạt nên ông ta rắc hạt giống cải thảo để nó trông giống như ruộng rau đó.”

“Năm sau, nhà cửa sẽ mọc lên khắp nơi cho xem. Đến lúc đó chắc sẽ chẳng còn nhìn thấy bãi đất kia nữa.”

Một ngày tháng Mười, chúng tôi đứng trên sân thể dục đang tối dần, lắng nghe bài diễn văn nghẹn ngào của thầy hiệu trưởng già. Thầy nói. Rằng, Tổng thống đã qua đời. Rằng, người trao cơ hội đến trường cho chúng tôi đã trúng đạn mà tạ thế. Thầy hiệu trưởng già nghẹn ngào, quay lưng lại với vầng mặt trời đang lặn, rồi cứ thế khóc. Thầy vừa khóc vừa nói, Tổng thống vừa qua đời ấy là người vĩ đại biết chừng nào. Suốt những năm tháng gian khó, ông đã cống hiến bản thân cho sự nghiệp cứu nước... Chúng tôi đứng thả lỏng trong hàng, chăm chú ngó nỗi đau khổ của thầy hiệu trưởng già. Thầy hiệu trưởng già rút khăn tay ra lau nước mắt. Rồi với khăn tay vẫn nắm trong tay, thầy hiệu trưởng già thao thao bất tuyệt về ngài Tổng thống quá cố, rồi nghẹn ngào khóc, rồi lại tiếp tục thao thao bất tuyệt, rồi lau nước mắt. Ban đầu chúng tôi cứ ngây ra nhìn những giọt nước mắt của thầy, rồi ai đó bắt đầu sụt sịt. Một người vừa sụt sịt thì người khác cũng sụt sịt theo. Từ chỗ này chỗ kia, những tiếng sụt sịt lẫn vào nhau.

Tôi, mười bảy tuổi, không sụt sịt mà chỉ đứng nhìn xuống hai bàn chân mình. Tôi lấy làm áy náy vì không thể khóc như tất cả những người khác. Vài năm trước, khi vợ ngài Tổng thống bị bắn trong Lễ kỷ niệm Ngày Quang Phục 15 tháng Tám, tôi đã khóc lên khóc xuống. Nhưng lần này, chẳng có giọt nước mắt nào chảy ra hết, chỉ có tiếng súng vang vang trong tai tôi. Tôi nghe tin phu nhân Tổng thống bị bắn là vào giữa cái nóng một buổi ban trưa. Ai đó nói, Yook Young Soo bị bắn chết rồi. Tin đến quá bất ngờ nên thoạt đầu tôi không sao tin nổi, cứ đinh ninh đó chỉ là một trò đùa. Một người xinh đẹp đến như thế sao lại có thể chết được chứ? Tôi không có tình cảm đặc biệt gì với ngài Tổng thống, nhưng tôi thích vợ của ông. Mái tóc luôn được búi thanh nhã của bà, cần cổ dài như cổ hạc của bà, gấu chiếc áo cánh truyền thống được xếp rất khéo của bà, nụ cười tựa hoa cẩm tú cầu của bà... Dường như bà luôn tồn tại trong hình ảnh và dung mạo đó. Thế mà bà lại bị bắn ư? Đệ nhất Phu nhân tựa như một đóa mộc lan nhưng loài hoa bà yêu thích nhất là hoa cúc, họ bảo. Hoa cúc được chất cao như núi và đài phát thanh phát liên tục bài “Sarabande” của Handel làm nhạc điếu mấy ngày liền. Dân làng bỏ bê công việc thì thầm bàn tán. Đệ nhất Phu nhân mất rồi. Bà ấy bị gián điệp Triều Tiên bắn đấy. Chiếu rơm được trải sẵn tại nhà xay bột có ti vi ở cuối làng. Dân làng ngồi hàng nọ nối tiếp hàng kia chăm chú nhìn vào màn hình chiếc ti vi đặt dưới sàn nhà. Màn hình chiếu cảnh Tổng thống vừa lấy khăn tay lau nước mắt vừa dõi theo xe tang chở Đệ nhất Phu nhân rời Thanh Ngõa Đài về phần mộ đắp đầy hoa cúc. Thật đau xé tâm can khi chứng kiến người chồng mất vợ vì một viên đạn. Dân làng khóc nức nở. Tôi, một đứa trẻ, cũng khóc theo họ. Sau này, thỉnh thoảng tôi thấy Geun Hye, con gái ngài Tổng thống, đứng bên cha thay mẹ. Nét mặt trông nghiêng thanh tú thật đẹp. Nghĩ đến chuyện con người xinh đẹp đến nhường kia đã bị mất mẹ, mũi tôi lại cay cay. Con gái Tổng thống Geun Hye trông giống hệt Đệ nhất Phu nhân tôi yêu quý. Cả nụ cười như đóa mộc lan lẫn cần cổ như cổ hạc. Thế mà giờ cô đã mất cả bố. Giờ cô đã thành người mồ côi. Tôi, mười bảy tuổi, chăm chăm nhìn xuống hai bàn chân và nghĩ về người giờ đây đã mồ côi.

Chúng tôi đã từ sân thể thao quay về lớp ngồi. Nhìn các học sinh mắt đỏ hoe vì khóc theo thầy hiệu trưởng già, như có vẻ sửng sốt, thầy Choi Hong Yi hỏi.

“Các em vì điều gì mà khóc vậy?”

Sự im lặng bao trùm lớp học. Thầy Choi Hong Yi nói bằng giọng nhỏ nhẹ nhưng kiên quyết.

“Một chính quyền bắt đầu bằng một cuộc đảo chính, giờ đây, bằng những phát súng của một kẻ dưới quyền, đã đi đến hồi kết. Chế độ độc tài thối nát duy trì suốt mười tám năm qua giờ đã sụp đổ. Thể chế Duy tân đã chấm dứt và một thế giới mới tốt đẹp hơn sắp tới. Một thế giới mà những chuyện như chuyện của Kim Sam Ok sẽ không còn xảy ra, một thế giới nơi nhân quyền của các em được tôn trọng. Nền độc tài đã tồn tại quá lâu rồi. Đã mười tám năm rồi.”

Mười tám năm. Tôi, mười bảy tuổi, nhắc lại lời thầy. Mười tám năm. Hóa ra ông ấy đã là tổng thống của đất nước này từ một năm trước khi tôi chào đời.

Có lẽ chính là vì vậy. Ngay đến bây giờ, mỗi khi nhắc đến tổng thống, trong đầu tôi lại hiện lên khuôn mặt của Tổng thống Park Chung Hee. Bởi Tổng thống đã luôn là ông ấy, thế nên tôi từng có thời không sao tưởng tượng nổi sẽ có một người khác làm tổng thống. Người ta kể lại rằng lúc bị Kim Jae Kyu bắn, ngài Tổng thống, đối tượng thương khóc của thầy hiệu trưởng già, ngay cả khi đang chảy máu đầm đìa trong vòng tay của một nữ ca sĩ, vẫn nói, Tôi không sao. Ông ấy đã nói đúng câu nói đó vào ngày 16 tháng Năm năm 1961, hai năm trước khi tôi ra đời, khi ông băng qua sông Hàn lúc bình minh. Khi lực lượng hiến binh nhận nhiệm vụ đàn áp cuộc đảo chính từ đầu phía Bắc cầu số 1 sông Hàn tiến qua cầu, nã đạn vào đội quân của ông ta đang từ phía ngược lại tiến sang, Park Chung Hee đã quay sang nói với Chuẩn tướng đang cố ngăn ông tiến về phía trước rằng, Tôi không sao. Tôi không sao, tôi không sao.

Hoảng sợ trước tin về cái chết của Tổng thống, trên đường về nhà, chúng tôi đã không thể đến chợ mua đồ nấu canh cho bữa sáng mai mà đi thẳng về căn phòng hiu quạnh. Chẳng ai nói năng gì. Im lặng tuyệt đối. Giờ đây, khi ngài Tổng thống từng cho chúng tôi cơ hội đến trường, theo như lời thầy hiệu trưởng, đã chết rồi, chương trình học này liệu có bị kết thúc chăng? Chị Hee Jae lách vào tầng một trước, rồi đến lượt chị họ và tôi lỉnh lên tầng ba. Sáng sớm hôm sau, tôi, mười bảy tuổi, lẻn ra ngoài cửa trước mang theo con dao giấu trong cái tô nhựa vẫn được chúng tôi dùng để vo gạo. Tôi vừa liếc ngang liếc dọc vừa bước tới vạt cải thảo trên khu đất trống. Những lá cải thảo nặng trĩu sương đêm. Những hạt sương chạm vào đầu ngón tay lạnh buốt nhưng mặt tôi đã đỏ bừng đến tận mang tai. Cho dù tôi đang cúi rạp người xuống, cho dù chẳng có mấy người quanh đây vào cái giờ này, tôi vẫn có cảm giác như thể sẽ có ai đó sẵn sàng xuất hiện bất kỳ lúc nào. Xuất hiện để trách mắng tôi vì tội dám lẻn vào vạt cải thảo của người khác. Tôi còn có cảm giác rằng người chủ của vạt cải thảo này, dẫu rằng trước đây tôi chưa từng một lần nhìn thấy, sẽ xuất hiện ngay trước mặt tôi đây rồi hét lên, Trộm. Tôi đè nén nỗi sợ hãi trong lòng và hái đủ số diếp cải thảo cần để nấu canh cho bữa sáng. Đúng lúc tôi bước qua cổng trước, ôm theo cái bát đựng đám cải thảo đã hái, chị Hee Jae mở cửa và bước ra ngoài. Tôi vội giấu cái bát ra sau lưng và leo lên cầu thang. Chị họ mở cửa và phì cười.

“Tư tưởng lớn gặp nhau đấy. Chị đang lo không biết nên nấu canh kiểu gì thì chợt nhớ ra chỗ cải thảo kia, thế nên cũng đang định đi hái một ít đây.”

Chỉ đến khi đặt cái tô đựng cải thảo vừa hái trộm xuống nền bếp, nỗi sợ hãi của tôi mới lắng xuống phần nào.

“Này, Tổng thống đúng là không phải người thường. Hôm qua khiến chúng mình thậm chí còn không dám qua chợ mà về thẳng nhà. Hôm nay thì chính ngài Tổng thống đã sai chúng mình đi ăn trộm đấy chứ nhỉ?”

Khi tác phẩm này hoàn thành, liệu tôi có thể hoàn toàn bước sang một đam mê khác? Liệu tôi có thể được giải thoát khỏi sự dữ dội và tàn ác, sự hỗn loạn và mong manh từ bên trong vốn vẫn từng đợt từng đợt hành hạ chính tôi?

Lệnh thiết quân luật được tuyên bố áp dụng ngay sau cái chết của Tổng thống. Tối đến anh ba cũng không về căn phòng hiu quạnh nữa. Trên năm người tụ tập trò chuyện với nhau là thành tội ác rồi đấy, Mi Seo, cô bạn đọc Hegel, thì thầm với tôi. Ở nhà máy, hễ khi nào nhận thấy mình đang ngồi tụm ba bốn người nói chuyện là chúng tôi cũng sẽ giải tán luôn. Đường phố vắng lặng và thê lương, như thể có một đàn sói vừa chạy qua sục sạo. Chỉ mong nó không sao, anh cả, về nhà lúc tối muộn và với bộ tóc giả vẫn đội trên đầu, vừa nói vừa quét mắt khắp phòng tìm anh ba.

Một hôm, trong lúc anh cả đã đội tóc giả đến trung tâm dạy từ sáng sớm, anh ba về phòng. Ắt hẳn anh đã ở ngoài trời dưới màn sương đêm, vì hai vai anh ẩm ướt cả. Chúng tôi còn chưa kịp trò chuyện thì anh ba đã bắt đầu gói ghém quần áo sách vở cho vào trong túi.

“Anh định đi đâu à?”

Anh ba ngồi trước bàn ăn chị họ dọn sẵn, mũi anh trở nên sắc nhọn.

“Bảo với anh cả là anh sẽ tránh về quê một thời gian nhé.”

“Thế còn chuyện học thì sao?”

“Trường được lệnh đóng cửa rồi.”

“Thế anh sẽ về nhà à?”

“Không, không phải về nhà.”

“Thế anh đi đâu?”

Anh ba không thể trả lời. Tôi không ngừng dò hỏi anh định đi đâu, nhưng anh ba chỉ bảo tôi nhắn anh cả đừng lo lắng gì rồi lại bước ra khỏi chính cái cổng anh vừa bước vào.

Chị họ, hai mươi tuổi, cảm nắng một chàng học sinh trường cấp ba dạy nghề đẹp trai đến thực tập tại khu Kiểm tra. Ngồi sau chị họ giờ đang đặt trọn trái tim vào chàng thực tập sinh cấp ba kia, tôi, mười bảy tuổi, chép lại Quả bóng tí hon người lùn ném vào vở. Tôi chỉ còn một chút xíu nữa là xong.

“Đừng khóc, Yeong Hee à.”

Anh cả nói.

“Xin em đừng khóc nữa. Ai nghe thấy được bây giờ.”

Tôi không ngừng khóc nổi.

“Anh không tức giận sao?”

“Anh đã bảo em nín đi cơ mà.”

“Hãy giết chết bất kỳ gã khốn nào gọi bố là người lùn đi.”

“Được. Anh sẽ giết hết.”

“Nhất định phải giết nhé.”

“Ừ. Nhất định.”

“Nhất định đấy.”

Tên ngài tân Tổng thống do Hội đồng Thống nhất Quốc gia bầu ra là Choi Kyu Ha. Bức ảnh ngài tân Tổng thống đeo kính được treo ở chính giữa tường văn phòng của khu sản xuất, chỗ trước đây từng treo bức ảnh của Park Chung Hee. Tổng thống Choi Kyu Ha. Choi Kyu Ha ngài Tổng thống. Nghe cứ kỳ quặc thế nào đó. Đến tận trước lúc đó, ngài Tổng thống vẫn luôn là Park Chung Hee và Park Chung Hee vẫn luôn là ngài Tổng thống, bởi vậy gọi là Tổng thống Choi Kyu Ha hay Choi Kyu Ha ngài Tổng thống đều thật kỳ quặc. Ngài tân Tổng thống có vẻ yếu đuối, cằm của ông không sắc nét như của ngài Tổng thống quá cố; tai của ông, nơi cặp kính yên vị, cũng không nhọn bằng của ngài Tổng thống quá cố. Trông Tổng thống mới chẳng khác gì ông bác hàng xóm. Một người như vậy mà là Tổng thống ư? Liệu có phải vì ông chẳng có vẻ gì là đanh thép hay sắc sảo chăng? Một tối tháng Mười hai, chưa đầy bảy ngày kể từ khi Tổng thống mới đắc cử, bất ngờ có tiếng súng nổ ở khu Hannamdong, Samgakji và cung Gyeongbok. Ắt hẳn ai đó đang bí mật tìm cách đe dọa ai đó. Hoặc lại có ai đó đang tìm cách ám sát ai đó chăng? Ngày hôm sau, Bộ trưởng Quốc phòng ra một thông báo ngắn gọn cho biết trong quá trình điều tra vụ ám sát Tổng thống Park, đã có nhiều cáo buộc chống lại Chỉ huy Thiết quân luật Jung Seung Hwa và rằng ông ta đã bị Hội đồng điều tra đầu ngành bắt giữ.

Thế còn tiếng súng thì sao?

Hôm đó là Chủ nhật. Tôi đi ăn tối cùng gia đình anh ba. Sườn đang được nướng trên vỉ than. Cháu trai tôi, mới vừa lên năm, đang chơi ném bóng lên tường. Nhân viên phục vụ đến tận bàn đang cầm kéo cắt sườn nướng đã chín cho chúng tôi, đột nhiên, anh ba hỏi, Cuốn tiểu thuyết em đang viết có phải là về khoảng thời gian chúng ta sống ở Garibong-dong không? Mặt tôi nóng phừng phừng, y như những dẻ sườn trên ngọn lửa than. Tim tôi đang đập thình thịch, thấp thỏm không biết anh sẽ nói gì thêm thì anh lại nhắc đến một chuyện tôi không ngờ tới.

“Cuộc đảo chính 12/12 ấy. Người ta bảo đó là cuộc đảo chính quân sự bắt nguồn từ cuộc nổi dậy chống lại cấp cao, họ nói sẽ thắt chặt luật lệ thế mà lại tuyên bố không truy tố, thế có nghe được không cơ chứ?”

“Mình, mình lại định kéo cả cô ấy vào chuyện đó đấy hả?”

Hẳn đã nghe quá nhiều ở nhà, chị dâu bèn ngắt lời anh, phàn nàn vì anh cứ nói đi nói lại.

“Giờ tất cả đã thất bại, nhưng...”

Anh nhấc chai soju bên cạnh lên, rót một ít vào cốc.

“Anh từng rất muốn theo đuổi văn chương.”

Câu nói của anh có vẻ khiến chị dâu bất ngờ, chị hỏi lại.

“Người muốn theo văn chương sao lại thi vào trường Luật chứ?”

Anh cả nhấc cốc lên tợp một ngụm.

“Vì anh đã cho rằng anh sẽ chẳng thay đổi được bất kỳ điều gì bằng văn chương cả.”

“Anh muốn thay đổi cái gì vậy?”

“Xã hội.”

Tôi múc một thìa từ bát canh kim chi dongchimi trên bàn.

“Vì cuốn tiểu thuyết em đang viết lấy bối cảnh quãng thời gian này nên anh mới nói, bởi một cuộc nổi dậy lật đổ cấp trên như 12/12 mà còn có thể thành công thì đất nước này chẳng bao giờ có thể thay đổi được hết. Ngay trong quân đội, nơi luật pháp được áp dụng đến một mức độ đáng sợ mà còn xảy ra chuyện như thế thì chúng ta biết tìm trật tự ở đâu? Chun Doo Hwan chính là người đã được Park bồi dưỡng thành lực lượng bảo vệ cho ông ta để duy trì thể chế Duy tân. Vụ đảo chính quân sự 12/12 chính là cuộc lật đổ Jung Seung Hwa, người mặt khác sau vụ ám sát 26/10 kiên quyết loại bỏ hết những binh lính dính líu đến hoạt động chính trị, đồng thời một mặt sau khi nhậm chức Chỉ huy Thiết quân luật đã thay ngay toàn bộ các vị trí chỉ huy trọng yếu ở thủ đô bằng người của mình. Khi đó Chun Doo Hwan mới chỉ là một thiếu tá. Mới chỉ là một thiếu tá mà đã tống cổ Tham mưu trưởng Lục quân, thậm chí chẳng cần đến một cái gật đầu từ Tổng tư lệnh tối cao. Đến một chuyện như thế còn có thể chấp nhận được trên cái thế giới này thì còn gì là không thể cơ chứ? Nếu 12/12 mà còn không bị pháp luật trừng trị, vậy thì cho dù chính quyền có nói gì đi chăng nữa cũng sẽ chẳng bao giờ được dân chúng chấp nhận. Ở dưới không ngừng giẫm đạp leo lên trên, rồi lừa dối, rồi bội phản, biến đất nước thành một mớ hỗn loạn chứ còn gì nữa.”

“...”

“Thử viết về những chuyện như thế đi.”

Tôi chỉ ngồi yên lắng nghe.

“Nếu là nhà văn, em không được phép xa rời những vấn đề đó. Chính bởi cuộc đảo chính đó mà cuối cùng đã xảy ra vụ thảm sát ở Gwangju. Một chuyện thật đáng sợ, không phải sao?”

Tôi lấy đũa lật lật miếng sườn trên vỉ nướng.

“Một chính phủ dân sự thì có gì tốt đẹp chứ? Kết luận được đó là một cuộc đảo chính quân sự bắt nguồn từ cuộc nổi dậy chống lại cấp cao, nhưng họ thậm chí còn chẳng thể ra tay nghiêm phạt... Từng có một Tổng thống dân sự thì có gì hay ho? Kẻ đã từng ra lệnh nã đạn vào đám đông biểu tình ở Gwangju lại đang ngang nhiên chiếm một ghế trong Quốc hội như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra. Còn chút lương tâm thì lẽ ra hắn cũng phải biết rút khỏi giới quan chức chứ. Không phải vậy sao?”

... Em không biết, anh ạ. Với em, những điều đó nào có quan trọng bằng những lo lắng như không biết lửa than có đượm, hay liệu anh có phải ngủ trên nền đường sau khi xách túi bỏ đi hay không. Hồi đó sao lại rét thế nhỉ. Lúc em lấy kim chỉ ra rồi thái bày lên đĩa đặt trên bàn, một lớp băng mỏng đã đóng trơn tuột. Cái đĩa vỡ tan và kim chi văng tung tóe. Anh à. Hồi đó, thứ khiến cho em ghét cay ghét đắng không phải là khuôn mặt Tổng thống mà là những chuyện kiểu như củ cải mua về để nấu canh bị đông lại rắn câng câng đến nỗi con dao không tài nào lạng vào nổi. Hay như khi em mở vòi nước một sáng tuyết rơi. Em sẽ rất vui nếu nước phun ra ào ào, không bị đông cứng lại, nhưng sẽ rất bực nếu nước bị đóng thành đá và nhất định không chịu chảy ra. Em muốn viết văn không phải vì em nghĩ rằng viết sẽ thay đổi được điều gì. Em chỉ là thích viết mà thôi. Văn chương, tự bản thân nó, đã cho phép em mơ về những điều bất khả trong hiện thực, những điều bị cấm đoán. Rốt cuộc, giấc mơ đó đã từ đâu mà thấm vào vậy? Em coi mình như một thành viên của xã hội. Nếu nhờ viết văn mà em có thể mơ ước, vậy thì chẳng phải xã hội cũng có thể mơ hay sao?

... Anh à. Khi nghĩ về chuyện viết văn, em thấy hiện lên ánh mắt thiết tha của một chú chó chăm chăm dõi nhìn chủ của mình. Vẻ đẹp của định mệnh, nỗi u buồn che chở tình yêu, sự im lặng đã trót nhìn thấy điều không nên thấy chất chứa trong đôi mắt đó.

Một ngày Chủ nhật tháng Mười một. Chị Hee Jae làm hồ dán. Trên ngọn lửa than, một nồi keo bột mì đang sôi lục bục.

“Chị định làm gì vậy?”

“Chị định dán tường.”

“Dán tường?”

“Trần nhà chị lem nhem quá rồi.”

Chị Hee Jae hỏi mượn ghế của chúng tôi. Chị để một cái gối lên ghế tựa của anh cả rồi đứng lên dán tường. Dù có thêm tôi giúp nhưng vẫn còn nhiều chỗ cả chị cả tôi đều không với tới được.

“Yên, đợi em một lát.”

Tôi về phòng gọi anh cả tới. Anh trèo lên ghế, cầm tờ giấy dán tường đã được phết sẵn hồ rồi dán nó lên trần, lấy lòng bàn tay miết miết một hồi sau đó lại quay lên tầng ba. Khi anh cả đi rồi, chị Hee Jae nghiêng đầu.

“Anh trai em đấy à?”

“Ừ.”

“Nhưng có phải anh hồi trước em kể đâu.”

“Hồi nào cơ?”

“Hôm trước, đêm hôm trước ấy.”

Tôi, mười bảy tuổi, khúc khích cười. Lần trước tôi bảo chị, Kia là anh cả em đấy, là lúc anh đang đóng bộ đi dạy học, có vẻ như chị Hee Jae nghĩ rằng người vừa giúp chị ấy dán tường là một anh chàng ở phòng nào đó tầng trên đang tham gia nghĩa vụ quân sự. Nghe tôi giải thích về mớ tóc giả và bộ com lê, chị Hee Jae mỉm cười rạng rỡ, nụ cười tươi tắn đầu tiên tôi nhìn thấy ở chị.

“Hay ghê!”

... Từ lần đó, chị Hee Jae thường xuyên bật cười rúc rích. Trên đường đi xe buýt về nhà, mỗi lần chị bật cười lúc chúng tôi tới gần chợ, tôi mà hỏi, Sao vậy? chị sẽ bảo, Tại chị nghĩ đến anh trai em, rồi lại cười khúc khích.

... Một ngày tháng Mười hai. Tôi, mười bảy tuổi, lấy tấm thiệp Chang gửi từ hòm thư ra. Tớ đang ngồi một mình trong lớp sau buổi học còn tuyết thì đang đua nhau rơi. Tớ tới bên cửa sổ, nhìn ra sân thể dục bên ngoài kia, cảm giác như thể cậu đang bước giữa màn tuyết tiến về phía tớ. Tôi đọc, hết lần này đến lần khác, những câu chữ được viết trên tấm thiệp của Chang. Cứ nghĩ đến Chang cõi lòng tôi lại bừng sáng, khiến tôi những muốn trao cho cậu một thứ tốt đẹp nào đó của mình. Thứ quý giá nhất đối với tôi, mười bảy tuổi, là cuốn vở tôi đã chép lại truyện Quả bóng tí hon người lùn ném. Tôi thầm nghĩ mình phải tặng Chang cuốn vở đó mới được. Bàn tay chép Quả bóng tí hon người lùn ném của tôi, mười bảy tuổi, di chuyển nhanh hơn nữa.

... Em có một câu hỏi.

Đó là một học sinh ngồi tận cuối lớp.

Câu hỏi gì vậy?

Em từng nghe nói hiện tượng nhìn thấy đĩa bay hay người ngoài trái đất là kết quả của sự tự vệ trong những giai đoạn căng thẳng xã hội. Trong trường hợp của thầy, chúng em nên hiểu thế nào đây ạ?

Các em hãy tin rằng, khi bầu trời phía Tây bừng sáng và tóe lửa thì thầy đã cùng người ngoài trái đất rời đến một hành tinh khác rồi. Không thể giải thích dài dòng được. Điều duy nhất thầy không chắc chắn đó là vào thời điểm khởi hành, không biết mình sẽ phải đối diện với thứ gì. Là thứ gì đây? Sự im lặng, như của một nghĩa trang? Hay không phải? Hay những tiếng gào thét luôn chỉ là của những người đã chết? Thời gian đã cạn. Dù sống trên trái đất hay trên một hành tinh khác, linh hồn chúng ta cũng luôn tự do. Thầy hy vọng tất cả các em sẽ đều nhận được điểm số cao để đỗ vào các trường đại học mà các em mơ ước. Thôi hãy miễn khỏi phải chào nhau bằng những lời tạm biệt kiểu cách.

Nghiêm!

Lớp trưởng đứng phắt dậy, hô lớn.

Chào thầy!

Thầy giáo cúi thấp lưng chào lại rồi bước xuống khỏi bục giảng. Thầy rời lớp học. Những bước đi của thầy thật lạ kỳ. Dáng đi của người ngoài hành tinh chính là thế kia rồi, đám học sinh nghĩ.

Vầng mặt trời mùa đông đã lặn, bóng tối bắt đầu giăng khắp lớp học.

Tôi, mười bảy tuổi, khép cuốn vở lại và đính kèm một tấm thiệp gửi cho Chang. Tớ gửi tặng cậu cuốn vở này. Hãy gìn giữ nó giùm tớ, như để thay thế cho bức thư của bố cậu mà tớ đã làm mất ngày nào. Tôi, mười bảy tuổi, gói cuốn vở chép Quả bóng tí hon người lùn ném cùng tấm thiệp và gửi qua đường bưu điện cho Chang.

Ngày tôi, mười bảy tuổi, gửi cuốn vở qua đường bưu điện cho Chang, như thể sực nhớ, tôi lôi chai rượu soju từ ngăn chạn dưới cùng ra, rót chỗ rượu còn lại trong chai xuống sàn bếp.

Giáng sinh. Bạn gái anh cả, nghe bảo sẽ đến chơi lúc mười một giờ, không đến. Buổi chiều, anh cả rủ chị họ và tôi đến rạp phim. Rạp phim ư? Trên đường ra khỏi nhà, tôi đánh mắt sang phòng chị Hee Jae thì thấy cửa khóa ngoài. Không lẽ Giáng sinh mà chị ấy vẫn bận việc? Anh cả dẫn chúng tôi đi tàu điện ngầm. Tàu đông kín người. Chị họ lần tìm cánh tay tôi giữa đám đông hỗn loạn rồi nắm chặt lấy bàn tay tôi. Chúng tôi xuống tàu ở ga Tòa thị chính, len lỏi rời khỏi đường hầm và đi lên phố. Đây là rạp phim đầu tiên tôi đến kể từ khi lên thành phố. Myeongdong. Rạp Quốc gia Hàn Quốc, gần Trung tâm thương mại Cosmos. Phim Trò cấm. Anh cả mua vé rồi nói vẫn còn thời gian nên dẫn chúng tôi tới cửa hàng bánh ngọt ở tầng hầm Trung tâm thương mại. Chị họ gọi một ổ bánh mì dài còn tôi gọi bánh su kem.

“Anh không ăn gì à?”

“Anh sẽ uống một cốc sữa.”

Một lúc sau, anh cả, chị họ và tôi đã ở bên trong rạp.

Trên màn hình, một chiếc xe ngựa và một chiếc xe hơi chạy dọc ven sông. Có vẻ như đang giữa cảnh thời chiến. Một cô bé òa khóc nức nở khi chú chó của mình chết, mặc dù chẳng hay biết rằng bố mẹ mình cũng đã chết vì trúng bom. Cậu bé nông dân Michel. Hai đứa trẻ nhanh chóng kết thành bạn bè. Không phải, là Michel hoàn toàn nghe theo lời Paulette và làm bất kỳ điều gì Paulette muốn.

Thấy anh cả trầm lặng quá nên tôi, mười bảy tuổi, đang xem phim liền quay đầu sang nhìn. Anh cả đã ngủ thiếp đi từ lúc nào không hay.

Sau khi được Michel dạy cho biết rằng khi ai đó chết, người ta sẽ tổ chức lễ tang và đào mộ chôn, Paulette đã bị mê hoặc bởi trò chơi đào mộ, dựng bia. Nghe Michel bảo không thể đắp mộ trừ phi có ai đó chết, Paulette bèn hỏi, Chỉ cần giết là được chứ gì, rồi đi giết sâu bọ, động vật đem về chơi trò mộ bia. Vì Paulette muốn có một cây thánh giá đích thực, Michel đã tới nghĩa trang lấy trộm một cây thánh giá.

Lần này đến lượt chị họ có vẻ im ắng quá mức nên tôi quay sang nhìn chị. Chị họ cũng đã ngủ thiếp đi từ bao giờ.

Đến lúc bố mẹ Michel bắt đầu nghĩ rằng cứ để Paulette ở lại nhà họ thì thể nào cũng lớn chuyện, các nhân viên cứu trợ bèn đến nhà họ đưa Paulette đi. Được dắt đi bởi một bà xơ có gắn tên trên ngực áo, lúc đến ga tàu hỏa, giữa đám đông huyên náo, Paulette nghe thấy một đứa trẻ kêu to, Mẹ ơi. Paulette giật bắn người, môi run run gọi, Michel. Em nhớ cậu bé. Michel - Michel. Rồi không biết từ khi nào, Paulette chuyển từ gọi Michel sang gọi, Mẹ ơi.

Ra ngoài rạp, anh cả bảo tôi với chị họ rằng đi tới kia sẽ đến nhà thờ lớn Myeongdong và rủ chúng tôi tạt qua đó trên đường về. Nhà thờ lớn. Hồi ở nông thôn, ngày anh cả còn bé, mẹ thường dẫn anh tới nhà thờ lớn ở thị trấn. Nhà thờ lớn Myeongdong. Chúng tôi leo lên cầu thang và thấy người ta đang diễn lại tích về sự ra đời của Chúa Hài đồng. Mô hình chuồng cừu được làm bằng cỏ khô nhìn ấm cúng. Đức mẹ Maria ôm Chúa Hài đồng mới sinh trong vòng tay. Chúa Hài đồng thật đáng yêu còn Đức mẹ Maria thật xinh đẹp.

“Anh này, những người đang quỳ kia là ai vậy?”

Chị họ đứng cạnh tôi bật cười.

“Thế mà cũng không biết à? Họ là thầy pháp đấy.”

Thầy pháp? Anh cả đã biến đi đâu mất. Đang đi khắp cả nhà thờ lớn để tìm anh thì tôi thấy một nữ sinh đang cầu nguyện trước Đức mẹ Maria, mái tóc cô được che một tấm mạng. Đứng bên cạnh là anh cả. Anh cả của tôi. Một thanh niên đưa em gái và chị họ đi xem phim thay vì đưa cô bạn gái thất hẹn vào ngày Giáng sinh giờ đang cúi thấp đầu đứng trước Đức mẹ Maria. Anh đang cầu nguyện với Đức mẹ gì vậy? Trước Đức mẹ Maria nhìn anh cô đơn đến độ trái tim mười bảy tuổi của tôi cũng cảm thấy cô quạnh theo. Dáng vẻ ấy của anh cả. Bất kể tương lai sau này có thế nào đi chăng nữa tôi cũng sẽ không bao giờ quên. Chị họ có vẻ thích tấm mạng che màu trắng sạch sẽ trên đầu cô nữ sinh.

“Có phải nếu không đội thứ đó thì chúng ta không được phép cầu nguyện không?”

“Có, có lẽ.”

Chị họ, hai mươi tuổi, ra phía sau lưng cô nữ sinh đó, chắp tay đứng rồi nháy mắt ra hiệu cho tôi cũng tới đứng cầu nguyện cùng. Tôi cứ ngần ngại đứng đó, dán mắt vào lưng chị họ trong lúc chị cầu nguyện.

Ngay khi vừa mở mắt, nhớ tới tiếng chuông cửa lúc nửa đêm tôi bèn chạy ngay ra ngoài cửa. Bên ngoài chỉ có mỗi tờ báo. Đô vật xấu số Song Seong Il cuối cùng đã ra đi. Song Seong Il là ai? Tôi cầm báo lên đọc bài viết được đăng. Trong tình trạng không hề hay biết những tế bào ung thư đang gặm nhấm cơ thể mình, đô vật Song đã tham gia thi đấu nội dung Greco-Roman hạng cân 100 kg tại Asian Games được tổ chức ở Hiroshima tháng Mười năm ngoái. Anh đã chiến thắng cơn đau dạ dày quằn quại và giành được huy chương vàng, trở thành một biểu tượng cho tinh thần chiến đấu. Thế nhưng, anh không thể đánh bại được con quỷ bệnh tật trong người, và giữa độ tuổi thanh xuân hai mươi sáu, anh đã tạ thế đi vào giấc ngủ ngàn thu, bài báo viết. Tôi nhìn chăm chăm bức ảnh người đô vật đoản mệnh. Mai là Tết rồi, cớ sao lại đúng vào hôm nay cơ chứ.

Vào ngày cuối cùng của tháng Mười hai, anh cả mua một cái ti vi nhỏ đem về căn phòng hiu quạnh của chúng tôi. Anh bật ti vi cho chúng tôi xem rồi lên đường đến ga Yeongdeungpo để bắt chuyến tàu đêm về quê. Nhà máy chỉ cho chúng tôi nghỉ một ngày 1 tháng Một, hứa hẹn sẽ cho chúng tôi nghỉ bù vào đợt Tết âm. Chị họ, giờ đã trở nên thân thiết với anh chàng thực tập sinh, đun nước nóng để gội đầu, chấm một giọt nước hoa quý giá xuống dưới tai, đi bốt thay vì đôi giày học sinh, rồi rời khỏi nhà.

“Chị đi đâu thế?”

“Bọn chị định tụ tập ở phòng cậu ấy chơi. Nhưng mà cậu ta ấy. Cậu ta có vẻ rất thích chị Yoon Soon Im. Em có thấy thế không?”

“Nhưng chị Soon Im bao nhiêu tuổi cơ chứ, hai mươi ba rồi mà?”

“Chẳng biết, cơ mà cứ gặp chị là cậu ấy chỉ nói về chị ấy thôi.”

Chị họ đấm vào vai tôi một cú.

“Em nói thật đi. Chị xinh hơn hay chị Soon Im xinh hơn?”

“Chị xinh hơn.”

“Thật ư?”

“Nhưng chị Soon Im cũng xinh mà. Đúng không?”

“Quả là thế thật. Chị ấy đúng là xinh thật đấy. Tóc thì dài, lại còn đôi mắt cười lúc nào cũng tươi tắn. Chị là con gái nhìn còn mê nữa là đám con trai, nhỉ?”

Chị Hee Jae và tôi ở trong phòng cả ngày xem ti vi, xem những chương trình đặc biệt dịp năm mới. Các võ sĩ xuất hiện và trình diễn những màn phi thường. Họ tập trung năng lượng và dùng ánh mắt tắt bóng đèn điện; xếp ba vỉ trứng ra rồi nằm lên trên. Ngay cả khi một người đàn ông thân hình lực lưỡng đặt một tấm ván lên người đang nằm trên trứng rồi leo lên trên, dồn toàn bộ trọng lượng lên người này, những quả trứng ở dưới vẫn không vỡ. Bỗng đến một lúc. Chị Hee Jae bảo, Ô.

“Người kia kìa.”

Tôi nhìn người chị đang chỉ. Khi người dẫn chương trình hỏi vì sao anh ta lại tham gia các môn thể thao mạo hiểm này thì anh ta đáp:

“Vì tôi có vẻ thấp bé nhẹ cân và trông ẻo lả như con gái nên tôi thường hay bị trêu.”

Khi anh ta mỉm cười trả lời, hai lúm đồng tiền hằn trên má.

“Thế nên, để trông nam tính hơn tôi đã tập chơi thể thao, rồi đến hôm nay thì được xuất hiện ở đây.”

Tôi, mười bảy tuổi, khều khều chị Hee Jae, lúc này đang thất thần dán mắt vào màn hình ti vi.

“Anh ta là ai cơ chứ?”

“Là cậu ấy đấy.”

“Ai cơ?”

“Người chị đã kể với em ấy.”

Tôi vô thức bật ti vi. Một ca sĩ tên Park Mi Kyung đang hát một bài có nhịp điệu mạnh mẽ. Cả lời anh nói anh yêu em, em cũng cảm thấy đó chỉ như vở diễn. Phụ đề chạy bên dưới màn hình. Lý do không hẳn là lý do. Có vẻ đó là tên bài hát. Nếu trái tim anh đã đổi thay, đừng viện lý do làm gì. Tôi cố ngoái cổ theo những bước nhảy chóng mặt của Park Mi Kyung, rồi cứ kệ ti vi vẫn đang bật, đi ra ngoài mở tủ lạnh. Chẳng có gì để ăn ngoài táo. Nhưng mai là mùng một Tết, ít nhất cũng phải nấu bát canh bánh gạo ăn chứ, tôi thầm nhủ và tìm ví, trong khi Park Mi Kyung vẫn hát không ngừng nghỉ. Em cũng chẳng quay lại nữa đâu. Lúc đi xuống chân cầu thang, tôi thấy một tấm thiệp nằm trong hòm thư của mình. Tôi rút nó ra xem tên người gửi. Những dòng chữ được viết tay bằng ngòi bút máy nhúng mực. Cùng kiểu chữ viết tay của người đã gửi tôi lá thư tuyệt mệnh hồi tháng Chín vừa rồi. Gửi thiệp chúc mừng năm mới thế này thì ra cô ấy vẫn chưa chết. Đứng ngay tại đó, tôi xé phong bì ra. Không một lời đả động tới lá thư tuyệt mệnh cô đã gửi cho tôi. Em cảm thấy thật may mắn vì đã có thể cảm nhận được sự hiện diện của cô trong suốt một năm qua. Mong cô hạnh phúc, đó là toàn bộ nội dung ghi trong thư. Tôi nhét tấm thiệp năm mới muộn màng vào trong túi áo, đút cả bàn tay tôi vào theo, rồi đẩy cửa bước ra ngoài. Gió lạnh lùa đám tóc vương khỏi dây buộc của tôi bay ra sau. Trong gió lạnh, tôi đứng lặng im. Cảm nhận được sự hiện diện ư? Sự hiện diện của tôi ư?

Chương 3

Làn da nứt nẻ bởi cơn gió tha phương

Chúng ta thở

Cô đơn, chúng ta ngủ

Chúng ta ngay cả trong giấc mộng cũng không thể gặp gỡ

Chúng ta chỉ nhìn thấy đỉnh đầu của người nào đó
và cho họ thấy đỉnh đầu của chúng ta,

Những bàn chân bỏng rộp va vào nhau

Lại quay đầu về phương khác nằm chúng ta mệt nhọc thở

- Hwang In Sook, “Điệu nhảy vòng tròn”

Con ngõ nơi tuyết không tan. Con ngõ đã bị biến thành con đường băng chỉ sau một đêm tuyết xuống. Trên đời này có biết bao con ngõ đang được giấu vùi. Khung cửa sổ không ánh đèn. Cột điện lạnh ngắt. Đá tường vụn vỡ. Những căn phòng như một mê lộ nhỏ đằng sau bức tường. Mùi nước cống. Mùi bánh quế đường nướng. Hành lang dài hun hút phơi ra của nhà trọ... Mùi dầu hỏa tỏa ra từ bếp dầu. Cậu công nhân mặt nổi mụn, say rượu liêu xiêu bước đi. Nỗi bất an của cuộc đời len lỏi trong tiếng hát nghêu ngao sầu thảm. Những cánh cổng không đóng nổi vì người cứ nối người ra vào. Xỉ than chất chồng. Rác rưởi đông cứng. Cậu công nhân say rượu ôm lấy cột điện mà quỳ xuống. Bãi mửa khô khốc sau khi ngược lục phủ ngũ tạng trào ra ngoài.

... Có lẽ cô gái của anh cả đã ghét cái con ngõ ấy. Ghét cả bộ tóc giả anh cả phải đội lên mái đầu trọc, ghét cả cái đứa tôi bám nhằng nhẵng lấy anh như u bướu.

Có khi là như thế không biết chừng. Tất cả đàn ông và phụ nữ trên đời này đều chỉ làm nhau đau khổ.

Lại thêm mẹ không ưa nổi vòng eo thon của cô gái. Còn cô gái cũng chẳng mê được cái bụng xệ của mẹ. Cô cúi lạy mẹ vừa từ dưới quê lên Seoul. Mẹ quay người ngồi xuống. Trong mắt mẹ, cô gái mảnh mai không giống một người phụ nữ có thể quán xuyến được việc nhà. Lúc tiễn cô về rồi, mẹ đấm thình thịch vào ngực.

“Nó có thường xuyên đến không?”

“... Không.”

Cô gái không thường xuyên đến. Không biết từ bao giờ, nhiều khi cô hẹn nhưng chẳng xuất hiện.

“Cái eo nhỏ xíu đó thì quán xuyến việc nhà ta ra làm sao!”

Việc nhà ta ư? Tôi trầm ngâm nghĩ về quê nhà. Nghĩ mới thấy, quanh nhà tôi dưới quê chẳng người phụ nữ nào lại có vòng eo mảnh mai như thế. Cũng chẳng người phụ nữ nào có những ngón tay mềm mại, mái tóc óng ả, đôi mắt đen và to như thế.

Khi anh cả quay lại, mẹ bảo anh.

“Con là cháu trưởng của dòng họ cơ mà. Với cái eo đấy thì nó có nấu nổi một bữa cơm?”

“Cô ấy nấu ăn ngon lắm.”

Chị họ bật cười khúc khích.

“Chỉ mỗi nấu cơm là xong à?”

Mẹ thậm chí còn chẳng buồn mở hộp quà cô gái mang tới. Khi anh cả bảo mẹ mở ra xem thì mẹ lại đẩy nó ra xa.

“Cô ấy là một cô gái tốt.”

Bình thường, cho dù anh cả có nói gì đi chăng nữa, thậm chí cho dù anh có gọi cái xe buýt là tàu hỏa, mẹ cũng sẽ tin anh, nhưng lần này, mẹ không hề bị lay chuyển.

“Mẹ biết tình cảm của con sâu sắc, vì con đã gặp nó ở đây, giữa chốn đất khách quê người cô quạnh này, nhưng không được con ơi. Kể như con mà là con thứ thì có lẽ mẹ cũng sẽ mặc kệ cho qua, nhưng con lại là con cả. Con bé mà về nhà mình, dễ chừng mẹ sẽ phải thành bảo mẫu cho nó đến cuối đời mất! Mẹ tuyệt đối không cho phép, con rõ chưa.”

... Chang không hồi âm. Tối nào tôi cũng mở hòm thư ra để rồi lại đối diện với nỗi thất vọng.

Ở bất kỳ một thời nào, cũng có những bí mật sâu kín; dù bảo thời đó mình không phải sống mà như chết dần chết mòn từng ngày thì những ký ức vẫn tràn đầy, như đứa trẻ mũm mĩm mắt xanh long lanh vẫn đang lớn lên mặc con ngõ luôn nồng nặc mùi hôi thối, như lồng ngực đã trở nên cứng rắn tựa củ khoai sọ bên dưới bộ đồng phục lao động xanh sờn màu, ở bất kỳ thời nào, cũng có những ký ức sâu kín.

... Em sẽ nhớ chị chứ.

... Rằng chị đã từng bên em.

... Dẫu cho một ngày kia chị đã đi xa, đi xa mãi.

Ở giữa chừng con ngõ đó, trong ngôi nhà với ba mươi bảy phòng tựa mê cung, chị Hee Jae hai mươi hai tuổi, hay hai mươi ba? Ba bốn hôm sau, ngày tôi tròn mười tám, chị họ, hai mươi tuổi, mời chị Hee Jae, hai mươi hai tuổi, hay hai mươi ba, đến rồi cắm que diêm lên miếng bánh gato mật ong và hát. Em gái xinh đẹp chào đời giữa mùa đông... em gái đáng yêu... Chúc mừng sinh nhật. Chúc mừng sinh nhật.

Bộ Giáo dục ra thông báo cho phép học sinh để tóc tự do theo ý thích. Trước đó, chúng tôi ai cũng để tóc tết bím. Sáng nào cũng chải chải tết tết khiến chúng tôi bận rộn biết bao nhiêu. Ngay khi vừa có thông báo được để tóc tự do, chị họ và tôi bèn tới tiệm làm tóc ở chợ Garibong-dong và cắt phăng mớ tóc dài. Chị họ cắt ngắn còn tôi để đầu vuông. Cắt tóc xong trở về nhà, chị họ và tôi nhìn trân trối vào gương. Chúng tôi chỉ làm có độc một việc là cắt tóc thôi, ấy vậy mà cứ như thể chúng tôi đã biến thành những người lạ vậy. Chị họ rầu rĩ hẳn, bảo nhìn mình trông chẳng khác gì một thằng con trai.

Tôi gọi điện cho J.

“Đến chơi không?”

“Viết xong bản thảo rồi hả?”

“... Chưa.”

“Vậy thì không được.”

“Nếu cậu đến, tớ sẽ mua ghẹ chấm về hấp cho.”

“Không được.”

“Thế tớ sẽ rán bánh kếp lá hẹ cho cậu.”

“Khỏi.”

“Hay tớ ra ngoài rồi mình gặp nhau ăn trưa nhé?”

Im lặng.

“Chỉ ăn trưa thôi, xong tớ sẽ quay về luôn.”

Từ trong ống nghe, J phì cười.

“Đừng viện cớ này nọ nữa, ngồi yên mà viết bản thảo đi.”

“Tớ sẽ về ngay sau bữa trưa mà.”

“Tớ có hẹn rồi.”

“Với ai?”

“Cậu không biết đâu.”

“Mấy giờ?”

“Tớ phải đi bây giờ.”

Tôi dập máy, rồi ba mươi phút sau thử gọi lại cho cô ấy. Tôi vừa nói, Tớ đây, J đã quát lên.

“Đừng có gọi nữa!”

Im lặng. Cô ấy đã yếu lòng, và giờ bắt đầu dỗ dành tôi.

“Cứ nộp bản thảo xong xuôi đi rồi gọi cho tớ, nhớ chưa?”

Cô ấy dập máy. J mạnh mẽ.

... 1980.

... Còn đang sống. Dù trong con ngõ đó chúng ta đã sống một cuộc sống ở trọ tạm bợ nhưng điều quan trọng là chúng ta vẫn còn đang sống. Là dù cả năm trời chẳng gọi nổi một cuộc điện thoại nhưng vẫn giữ những số liên lạc cũ trong sổ tay mang theo bên mình. Là tay em vẫn có thể vươn ra nắm lấy bàn tay khác. Dù em không còn nhớ được rằng chị từng tồn tại trên thế gian này, nhưng nếu chị vẫn còn đang sống, vẫn sáng sáng thức dậy, hít thở và cãi cọ giữa một vùng không khí nào đó của thế giới này... thì có lẽ em đã không trốn tránh những quãng thời gian và không gian từ năm em mười sáu đến hai mươi tuổi. Dù em nhớ, dù em có nhớ mãi mãi... dù thế đi nữa... thì cũng ích lợi gì đâu? Ký ức có thể thay đổi được gì cơ chứ?

... Chuyện sau đó thành ra thế nào, tôi chẳng thể biết; cuộc đời vẫn còn lâu nữa mới kết thúc; tôi từng có lần nhìn thấy, chị ấy và ai đó liêu xiêu cùng nhau bước dọc theo tường đá dài hun hút... Chị ấy phải còn sống thì tôi mới có thể dùng những cách diễn đạt ấy được chứ.

Từ thời điểm người đàn ông quyền lực nhất thể chế Duy tân bị ám sát, như những âm mưu trong hoàng cung xưa, rượu và đàn bà, sự trác táng và những mối cừu hận âm thầm giữa những con người quyền thế không ngừng tuôn trào. Những cây hoa của Seoul năm 1980 khi nở hoa hẳn cũng một phen ngỡ ngàng. Uể oải trỗi dậy từ dưới lòng đất lạnh giá để òa mình ra với thế giới, bấy giờ đám hoa mới phát hiện ra rằng mùa xuân chính trị, Mùa xuân Seoul đã bung nở khắp đất trời trước chúng lâu rồi. Cảm giác tự do nảy sinh nhờ cái chết của một nhà độc tài chuyên chế nhanh chóng lan truyền sang người bên cạnh và người bên cạnh nữa. Mặc dù tình trạng thiết quân luật khẩn cấp vẫn đang được áp dụng, mùa xuân năm đó ở Seoul - được ví như Mùa xuân Praha - cùng các loài hoa xuân đang đua nở rực rỡ khắp núi sông, lan tỏa niềm hy vọng khắp bầu không khí. Giữa làn sóng dân chủ đang dâng cao một cách đầy kiêu hãnh như nước sông mùa lũ, Mục sư Moon Ik Hwan đã từ nhà tù quay trở về tổ ấm ở Suyu-ri. Những bông hoa, ngọn gió, cành cây sửng sốt ngạc nhiên.

... Kể cả giữa mùa đông, giữa những ngày tuyết rét mướt, hoa liên kiều vẫn nở, điên cuồng.

Trong con ngõ đó nơi băng giá vẫn không tan chảy dù mùa xuân đã về, cô gái đứng bên cột điện chờ anh cả. Tôi, mười tám tuổi, cầm cái gắp than vừa bước ra khỏi cổng định đi mua than mồi sẵn thì khựng đứng lại. Từ xa xa, anh cả, vẻ mệt mỏi, đầu đội tóc giả, đang tiến lại. Những bước chân của người con trai cả mệt mỏi. Những bước chân của một thanh niên đáng thương, mới hai mươi lăm tuổi đã phải gánh vác cả gia đình. Những bước chân của anh cả dừng lại khi anh nhìn thấy cô gái.

Im lặng.

Một lúc sau, cô tháo sợi dây chuyền ra khỏi cổ và đưa nó cho anh cả, đang đứng đó cúi thấp đầu.

“Em đến đưa anh cái này.”

“Em không cần phải làm thế.”

“Nhưng là quà anh tặng em mà.”

Cô gái cố nhét sợi dây chuyền vào bàn tay anh cả rồi quay người đi. Đứng sau họ, tay cầm cái gắp than, tôi, mười tám tuổi, gập cổ xuống. Anh cả đáng thương. Anh cả đội tóc giả đuổi theo cô gái có vòng eo mảnh mai đã quay người bỏ đi, gót giày gõ lộp cộp, anh xoay người cô lại.

“Em nhất định phải làm thế này sao?”

“Em mệt mỏi rồi.”

Cô gái lại quay lưng bỏ đi. Anh cả dõi mắt nhìn theo cô nhòa dần trong gió đêm. Hai bờ vai anh thõng xuống nhưng khuôn mặt anh vẫn ngẩng cao. Sau khi đứng như thế một hồi lâu, anh cả quay người đi về căn phòng hiu quạnh của chúng tôi, còn tôi, mười tám tuổi, vội nấp vào sau cửa. Bởi lẽ không hiểu sao, tôi có cảm giác anh cả sẽ nổi giận nếu biết rằng tôi, mười tám tuổi, đã đứng sau lưng anh theo dõi hết mọi chuyện.

... Cô gái của anh cả bỏ những bước chân lộp cộp lại con ngõ để rời bỏ anh, nhưng chúng tôi sáng sáng tối tối đều bỏ lại những bước chân mình ở đó, để sống. Cả chị họ, cả chị Hee Jae, cả tôi.

Anh ba, vốn đã thu dọn hành lý rời khỏi căn phòng hiu quạnh của chúng tôi, quay trở lại bằng tàu điện ngầm. Chị họ và tôi, đã là học sinh lớp mười một, sau khi từ trường về nhà giờ đang muối kim chi.

“Các em thế nào hả?”

“Anh!”

Chị họ rút phắt hai tay đang trộn kim chi đỏ lòm ra khỏi chậu kim chi, thảng thốt vui mừng. Tôi đang lau nhà, nghe thấy tiếng kêu mừng rỡ của chị họ bèn ló mặt nhìn ra bếp. Anh ba đứng chắn cửa bếp, đầu trọc lốc.

“Anh đã đi đâu vậy?”

Anh ba không trả lời mà hỏi lại, Anh cả đâu rồi?

“Ở trung tâm!”

“Anh ấy dạy buổi sáng mà.”

“Anh ấy cũng dạy cả các lớp buổi tối nữa. Phải nửa đêm mới về cơ.”

Chị họ đẩy chậu kim chi to tướng sang một bên để anh ba có lối vào phòng. Cho dù đã bước vào tận bên trong phòng, anh ba vẫn chỉ đứng ở đó. Mái đầu cạo trọc lốc của anh sáng bóng lên dưới ánh đèn huỳnh quang. Anh ba không ngồi mà cứ đứng như thế. Mãi một lúc lâu sau anh mới đặt túi đồ xuống. Cứ như lại sắp lên đường đến nơi.

“Anh ăn tối chưa?”

Anh ba vẫn đứng, như thể đang quan sát căn phòng của người khác vậy. Anh đứng cạnh tủ nhựa, nhìn chăm chăm cái bàn viết.

“Em dọn cơm cho anh nhé?”

Anh ba vẫn không trả lời, chỉ xỏ chân vào đôi giày lúc nãy anh đã cởi ra rồi lại ra ngoài.

“Anh đi đâu thế?”

Không lời đáp, chỉ có tiếng chân anh nặng nề bước xuống cầu thang chìm trong bóng tối. Tôi, mười tám tuổi, đứng đó lắng nghe tiếng bước chân anh rồi vội vã chạy đuổi theo. Tôi nhảy cóc hai, ba bậc một lúc. Anh ba nhìn tôi, mười tám tuổi, đang cắm đầu cắm cổ chạy đuổi theo, bằng ánh mắt khó hiểu.

“Em sao thế?”

“Anh định đi đâu?”

“Anh đi đón anh cả.”

“Thật chứ hả?”

“Tất nhiên là thật rồi.”

“...”

“Sao vậy? Em muốn đi cùng à?”

Chúng tôi đang dở tay muối kim chi. Còn cả đống đồ phải rửa sau đó, căn phòng phải lau, anh ba lại vừa về, dù đã muộn nhưng chúng tôi còn phải nấu cơm cho anh nữa.

“Anh sẽ không bỏ đi nữa chứ, phải không?”

“...”

“Anh không biết anh cả đã lo lắng như thế nào đâu...”

“Anh không định đi đâu cả. Chỉ định đi đón anh cả thôi.”

“Anh nhất định phải quay về với anh cả đấy nhé?”

“Anh biết rồi.”

Anh ba xoa mái đầu mười tám tuổi của tôi. Anh sẽ về ngay thôi, em về trước đi, anh bảo. Anh nói thêm rằng anh có chuyện cần nói với anh cả. Phải đến lúc đó mới cảm thấy an tâm, tôi, mười tám tuổi, quay đầu trở về. Một lúc sau, anh cả, com lê tóc giả, và anh ba, đầu cạo trọc lốc, cùng nhau về phòng. Khuôn mặt anh cả nhìn rạng rỡ. Phải đến lúc đó tôi mới thật sự an tâm.

“Muối kim chi à?”

“Vâng ạ.”

“Dậy mùi đấy.”

Lời khen của anh cả khiến chị họ, người muối kim chi, khẽ cười. Anh cả lúc nào cũng khen kim chi chị họ muối ngon. Rằng nó có vị y như kim chi mẹ muối, rằng sau này lấy chồng chị họ sẽ là một người vợ đảm đang.

“Ướp cái này đi rồi nướng nhé?”

Anh cả chìa ra một gói giấy báo, trong đựng khoảng ba lạng thịt lợn ba chỉ. Anh ba lôi một chai rượu soju từ cái túi vàng trên tay rồi đặt xuống dưới sàn. Trong lúc chị họ ướp thịt, anh cả tháo bộ tóc giả treo vào bên trong cửa gác mái, rửa chân, giặt tất rồi vắt lên dây phơi trong bếp. Tôi định đi tới cửa hàng mua than mồi sẵn nhưng anh ba đã gọi với lại bảo để anh đi thay cho.

“Nếu không phải em hay chị họ đi thì anh sẽ phải xếp hàng lâu lắm đấy!”

Dẫu vậy, anh ba vẫn đi theo tôi. Dưới tầng một, chị Hee Jae vừa rửa mặt xong sau khi đi làm ca đêm về, đang định đóng cửa phòng thì nhìn thấy anh ba và tôi, mười tám tuổi, đi mua than.

“Ai thế?”

“Anh ba của em.”

Chị Hee Jae vừa thì thầm vào tai tôi vừa nhìn theo anh ba trong lúc anh bước ra khỏi cổng đi trước tôi.

“Em có nhiều anh thế.”

“Anh ấy là sinh viên đại học đấy.”

Tôi lấy làm ngạc nhiên với chính mình vì thậm chí chẳng được hỏi mà đã khai. Thích ghê ta, chị Hee Jae vỗ vai tôi sau khi nghe tôi khoe anh ba. Chỉ đến lúc đó, tôi, mười tám tuổi, mới cảm thấy có lỗi và bật cười gượng gạo. Khi nhìn thấy tôi, chú chủ cửa hàng bèn lôi một viên than cháy đã được dành sẵn cho người khác ra. Cảm ơn chú. Nghe giọng chào phấn khởi của tôi, chú vừa liếc nhìn tôi như thể có chuyện gì lạ lắm vừa hỏi, Cô học sinh, hôm nay có chuyện gì vui à?

Lúc anh ba cúi đầu chọc cái gắp than vào viên than đã được chú chủ cửa hàng bỏ sẵn ra ngoài, tôi nhận thấy quai hàm anh đã sắc cạnh hơn xưa nhiều.

“Anh, anh đã đi đâu vậy?”

Cơn gió lạnh tháng Hai quét qua bắp chân tôi, thổi một ngọn lửa đỏ bùng lên trên viên than.

“Anh cả đã lo cho anh lắm đấy, rốt cuộc là anh đã đi đâu mà ở Seoul không thấy, ở dưới quê cũng không?”

Anh ba vẫn không đáp một lời, vụng về cầm cái gắp than bước đi.

“Sao em không lấy than từ sớm hả?”

“Dạo này cũng không lạnh lắm mà, chỉ cần bỏ một viên vào cũng có thể cháy tới tận sáng luôn... Mà anh đã đi đâu vậy?”

Trên đường bước dọc con ngõ, tôi, mười tám tuổi, hỏi lại mấy lần liền xem anh đã đi đâu. Anh ba không trả lời.

Lâu lắm rồi mới có một đêm mà cả bốn chúng tôi cùng ngồi quây quần trong căn phòng hiu quạnh. Thịt lợn nướng, ướp tương ớt kèm hành thái và tỏi băm được bày trên một cái đĩa trang trí hình hoa. Anh cả rót rượu soju cho anh ba vào cái chén nhỏ đặt trước mặt anh. Anh ba uống một hơi cạn chén.

Anh cả gắp một miếng thịt đã chín để trước mặt anh ba khi anh ba vừa uống cạn chén rượu, đang định với gắp kim chi.

“Ăn đi không nguội.”

Mái đầu trọc lốc không tóc giả của anh cả và mái đầu nhẵn nhụi của anh ba trên quai hàm giờ đã sắc cạnh hơn trước nhiều, cả hai mái đầu nhuốm màu xanh dương dưới ánh đèn huỳnh quang.

“Thời đại rồi sẽ khởi sắc. Giờ thì tập trung học đi. Đừng quên em vẫn là sinh viên luật đấy.”

Khi chìa chén rượu soju đã cạn ra cho anh ba, anh cả vừa như đang vui lại vừa như đang sầu não.

“Dù sao đi nữa, được thế này cũng là may rồi.”

Chị họ nhìn tôi bằng ánh mắt hoang mang không hiểu chuyện gì. Tôi cũng không biết. Chuyện gì mà được thế này cũng là may rồi chứ.

... Đầu xuân. Con đường núi thỉnh thoảng tôi vẫn đi bộ đã trở nên mềm xốp hẳn.

Hôm qua, tôi vừa đi một chuyến Chuncheon về. Nhân vật cho chuyên mục đặc biệt của tạp chí văn học Thế giới nhà văn quý tới có vẻ là “cô ấy”, người sống ở Chuncheon. Khi nhận được cuộc gọi đề nghị viết bài cho mục “Đến thăm nhà văn” ấy, mới đầu tôi đã gạt ngay đi.

Tình yêu có muôn vàn bộ mặt.

Vì tôi hâm mộ cô ấy nên dù không biết gì về cô, tôi vẫn hằng ấp ủ một niềm ảo tưởng. Lần đầu tiên đọc tiểu thuyết cô ấy sáng tác, tôi hai mươi tuổi. Cô ấy tựa như vầng hào quang vụt sáng. Bầu không khí bi thảm toát ra từ những sự vật cô ấy thu vào tầm mắt đã thu hút tôi ngay lập tức. Mình rồi cũng sẽ trở nên giống như cô ấy, tôi nghĩ. Để đến bên con người đẹp đẽ ấy tôi cũng sẽ trở nên đẹp đẽ. Niềm luyến mộ dành cho cô ấy càng lúc càng thêm dai dẳng. Tuy nhiên, cả hồi đó lẫn bây giờ, tấm lòng của tôi đã trở thành nguyên nhân khiến tôi không thể sẵn lòng đi gặp cô ấy.

Nhưng cuối cùng, hôm qua, tôi cũng đã ngồi trên chiếc xe hơi do một biên tập viên tạp chí lái.

Lần đầu tiên tôi tới Chuncheon cũng là vào một ngày đầu xuân như ngày hôm qua, như ngày hôm nay. Ấy là khi tôi vừa vào học đại học ở dưới chân núi Namsan nhưng không tài nào thích ứng nổi, chỉ cứ ngồi suốt ở ghế băng dài. Ấy là khi tôi hai mươi tuổi, một mình rời khỏi nơi đó trở thành sinh viên đại học. Chúng tôi đã chuyển tới Dongsung-dong và anh cả cũng đã lập gia đình. Phải chăng là ngẫu nhiên? Nơi anh cả sáng sáng đến làm việc sau khi kết thúc những năm tháng công chức lại chính là tòa nhà Daewoo từng sừng sững trước mặt tôi như một con quái vật khổng lồ vào cái ngày tôi chân ướt chân ráo bước ra khỏi ga Seoul. Chị họ đã nghỉ việc ở Ủy ban phường và đi làm ở văn phòng đại lý thương mại nằm ở tầng trên quán trà Núi Vọng ở Namyeong-dong. Mùa xuân đó, không thể thích nghi với những thay đổi xảy ra xung quanh mình, tôi chỉ biết ngồi yên. Vợ anh cả giặt cả tất rồi phơi dưới nắng cho đến khi khô cong cho tôi. Đột nhiên tôi chẳng còn việc gì để làm. Đến trường thì toàn là những người tôi mới gặp lần đầu tiên trong đời, những người mà trước đó một kẻ như tôi thậm chí còn chưa từng được ngắm qua, những người vận áo quần rực rỡ sắc màu và sôi nổi tự giới thiệu bản thân. Có vẻ như họ sắp đi picnic. Đứng trước họ, tôi không tin nổi rằng ở đâu đó trên thế giới này lại tồn tại các nhà máy, rằng ở đâu đó trên thế giới này lại có ngôi nhà ba mươi bảy căn phòng, và một khu chợ tối tăm, u ám. Đột nhiên, tôi như trở thành kẻ lạc lõng. Sống quá lâu trong căn phòng hiu quạnh, đó đã trở thành nơi duy nhất không khiến tôi cảm thấy lúng túng. Tôi ngượng nghịu ngồi trên chiếc ghế băng của ngôi trường mình đã phải nỗ lực biết bao nhiêu mới vào được, mệt rồi thì tôi đi bộ cả một quãng đường dài tới Namyeong-dong, nơi chị họ làm việc. Rồi tôi sẽ đợi ở quán trà Núi Vọng cho tới khi chị họ tan làm.

Một ngày tháng Ba năm đó. Tôi đi học, ở nhà chỉ còn vợ anh cả. Nhưng chân tôi không bước theo hướng đến trường. Vào giờ này tôi cũng chẳng thể đến quán trà Núi Vọng ngồi đợi chị họ được. Tôi bèn đi bộ loanh quanh. Rồi tôi bắt xe buýt, rồi tôi lên tàu điện ngầm, rồi tôi xuống ở ga Cheongnyangni. Tôi mua một vé đi Chuncheon, một nơi tôi chưa từng đến và lần này đi cũng chẳng theo kế hoạch nào. Đoàn tàu lao vun vút, những núi đồi cùng những dòng sông và những khu nhà lừng lững hiện ra rồi lại dần dần trôi về xa xăm bên ngoài cửa sổ. Tôi bắt đầu thấy nôn nao. Ánh nắng chói chang.

Ngay khi xuống tàu ở ga Chuncheon, tôi bèn ghé vào một hiệu thuốc và dốc nguyên một gói thuốc chống say xe vào miệng. Cảm giác nôn nao vẫn không tan. Sau một lúc lang thang vô định quanh ga Chuncheon, tôi liếc nhìn đồng hồ. Nếu giờ quay về, hẳn là tôi có thể về đúng tầm chị họ tan làm. Tôi mua một vé quay ngược trở lại ga Cheongnyangni, vội vã như thể có chuyện gì khẩn cấp.

Chính là vào ngày hôm đó. Chị họ đã rít lên với tôi ở quán trà Núi Vọng. Giọng chị át cả tiếng hét, What can I do, trong bài hát của nhóm Smokie đang được DJ phát theo yêu cầu. Đừng có đến đây nữa, chị họ nói. Đến trường học hành chăm chỉ đi, chị họ nói. Khi tôi giận dỗi đứng dậy khỏi ghế, chị họ bèn giữ tôi lại và dẫn tôi tới trung tâm thương mại ẩm thực đối diện rạp hát Seongnam ở Nam Myeongdong và đãi tôi một bát mì dai. Trộn nước xốt đỏ tươi vào bát mì cho tôi, chị họ sửa lại những điều vừa nói lúc nãy. Chị họ bảo tôi thỉnh thoảng hãy đến, và rằng tôi thật sự nên tập trung học hành. Và rằng dù chỉ là trong mơ thôi, chị cũng ước sao được bước qua cánh cổng trường đại học một lần.

... Trước khi tôi biết đến cô ấy, cứ nhắc đến Chuncheon là tôi lại nhớ đến cảm giác nôn nao ngày hôm đó. Cả giọng nói rầu rĩ của chị họ rằng dù chỉ là trong mơ thôi, chị cũng ước sao được bước qua cánh cổng trường đại học một lần. Nhưng kể từ khi tôi bắt đầu ghi khắc tên cô ấy vào trong tim, Chuncheon đối với tôi đã từ nơi khiến tôi nôn nao trở thành nơi cô ấy sống. Từ năm tôi hai mươi tuổi, cô ấy đã trở thành viên đá quý màu xanh gắn trên tim tôi. Sau khi dành trọn một đêm thức trắng vùi đầu vào tác phẩm của cô, một đống xác bướm đêm trắng xóa đã chồng chất bên dưới cây đèn của tôi. Chỉ đến lúc đó, cơn mệt mỏi sau cả đêm thức trắng mới ùa tới. Từng có thời tôi liều lĩnh hấp tấp cố gắng tìm cách cướp lấy cô ấy. Giá như có thể, tôi những muốn không chút lưỡng lự mà cướp lấy cô ấy.

... Nếu không tình cờ gặp được cô ấy sau khi rời khỏi khu Yeongdeungpo hoang tàn ấy, chẳng biết tôi sau đó sẽ ra sao, tôi nghĩ ngợi.

... Cô ấy đã vỗ về, gỡ bỏ những cằn cỗi trong nội tâm tôi và vun đắp cho tôi lòng trắc ẩn. Có cô ấy làm ánh đom đóm soi đường, tôi đã băng qua con đường hầm tăm tối của thập niên 80.

Cô ấy, ánh đom đóm của tôi, đã nói trước mặt tôi. Cô ấy nói rằng, từng ngày từng ngày cô ấy đều thấy cô độc, rằng có lẽ khát khao viết lách của cô ấy đã biến mất từ rất lâu rồi; rằng có nhiều ngày cô ấy ngồi thất thần từ sáng tới tối, thầm hỏi lòng mình rằng có lẽ nào cô ấy sẽ phải sống nốt những tháng năm còn lại của cuộc đời chỉ bằng lời hứa hẹn rằng mình sẽ viết.

Sự cô độc của cô ấy.

Vào một bình minh xanh ngắt, tôi đọc truyện ngắn “Giếng cổ” trên tạp chí Văn học Joongang, tác phẩm đầu tiên cô ấy công bố sau năm năm vắng bóng. Quay trở lại sau khi vượt thoát khỏi nỗi cô độc, cô ấy tựa rặng san hô lấm tấm những giọt nước. Nếu nói “Giếng cổ” là tác phẩm ra đời từ nỗi sợ hãi và sự xấu hổ của nhà văn thì tôi nghĩ rằng, một nhà văn không thể nào thiếu nỗi sợ hãi và sự xấu hổ đó. Lại một lần nữa, cô ấy dắt theo những người phụ nữ từng dò dẫm trong cõi nhân gian, dơ dáy và bẩn thỉu tiến vào cõi thần thoại. Những chớp sáng đâm xuyên qua cuộc sống, những tầng tầng lớp lớp hình ảnh biến xanh lướt qua và phản chiếu trên mặt giếng. Cô ấy sôi nổi và nóng rực. Những người phụ nữ vô danh khoác trên người bộ quần áo ngôn từ cô ấy dệt, sinh ra từ giếng, vượt ra bên ngoài cả nữ tính và nhân tính, rắn rồi biến thành cá chép vàng. Mớ cảm xúc rối bòng bong ào ạt cuộn lên trong lòng tôi vào buổi sáng đó khi tôi đọc “Giếng cổ” - tôi gọi đó là sự ghen tị liệu cũng được chăng? Sao cô ấy có thể chẳng hề thay đổi chút nào thế này? Tôi đi đi lại lại trong phòng. Dường như cô ấy đã theo cái gầu đứt dây xuống tận đáy giếng xanh rồi quay trở về.

“Giếng cổ”, cô ấy nói, “Giếng cổ” là kết quả của cuộc vật lộn tuyệt vọng tìm cách quay trở lại con đường viết tiểu thuyết của mình.

... Ảo giác về một con cá chép vàng lắc người giũ những giọt nước xanh, lao vút lên bề mặt cuộc đời từ vết thương mất mát sâu hoắm, từ đầm sâu bóng tối thăm thẳm.

Hôm đó là Chủ nhật. Anh cả gọi tôi.

“Ra chợ mua muối biển về đây. Mua nhiều vào. Mà em biết mấy cái bao đựng gạo đấy chứ? Cũng tìm mua lấy một bao đi.”

“Để làm gì ạ?”

“Cứ đi mua đi.”

Anh cả đi tất rồi chuẩn bị ra ngoài, trước khi đi anh lại gọi tôi lần nữa. Anh lôi một ít tiền từ trong túi quần ra và đặt vào lòng bàn tay mười tám tuổi của tôi.

“Mua cả mấy miếng cao dán nữa.”

“Anh bị đau ở đâu à?”

“Mua về dán lên lưng anh ba ấy. Tối qua nó gần như chẳng chợp mắt được.”

Tôi cùng chị họ, vốn lúc nãy bận phơi quần áo trên sân thượng, băng qua cầu vượt tiến đến chợ. Nghe tôi kể lại lời anh cả, chị họ nghiêng đầu nói, Thảo nào.

“Thảo nào gì?”

“Anh ba ấy. Trước mặt chúng mình nhìn anh ấy vẫn bình thường. Nhưng hôm qua lúc gặp trên sân thượng chị lại thấy anh ấy đi khập khiễng.”

“Khập khiễng?”

“Chị hỏi anh đau ở đâu à thì anh ấy bảo không sao cả, lúc xuống lại đi rất bình thường. Nhưng có vẻ như anh ấy bị đau thật đấy.”

Khi chúng tôi mua miếng cao dán về, anh ba đang ngủ, nằm sấp sát bên cạnh bức tường trong căn phòng hiu quạnh. Anh cả đã đi rồi. Tôi xé vỏ miếng cao dán và kéo áo anh ba lên. Tôi kéo rất nhẹ nhàng nhưng anh ba vẫn giật mình quát, Ai đấy? Đôi đồng tử của anh y hệt đồng tử con nai con bị thợ săn săn đuổi. Cả lưng anh thâm tím. Quá sốc trước những vết bầm tím ấy, chị họ đưa bàn tay lên che mặt. Tôi, mười tám tuổi, vì tiếng quát lớn bất ngờ của anh ba liền phải chống hai tay xuống sàn nhà lùi lại phía sau, đến lúc đó cặp mắt hoảng loạn của anh ba mới định thần lại nhìn tôi, Hóa ra là em.

“Anh cả bảo em dán cái này cho anh.”

Anh ba nằm sấp xuống, giao phó tấm lưng bầm giập cho đôi tay mười tám tuổi của tôi. Anh đã gặp chuyện gì mà ra nông nỗi này? Những vết bầm của anh thâm đen nhất quanh vùng eo. Mắt tôi cay sè. Tôi dán cao dán quanh thắt lưng anh ba rồi xoa bóp cho anh. Tôi cố xoa bóp thật nhẹ nhàng, nhưng có vẻ như vẫn đau nên anh rúm người lại.

“Anh đau à?”

Vùi đầu vào hai cánh tay, anh ba không trả lời. Ai đã làm thế này với anh? Tôi nhớ lại những lời anh cả đã nói vào cái đêm anh ba quay về. Được thế này cũng là may rồi, có phải anh cả muốn ám chỉ những vết bầm giập này? Anh ba, vốn cao ráo và có lồng ngực nở nang, giờ khắp người đầy vết bầm tím, đôi mắt nhuốm sự hoảng sợ nhắm chặt, nằm sấp, rúm ró như một chú đại bàng con trước mặt tôi, mười tám tuổi. Tôi, mười tám tuổi, mắt giàn giụa nước vì hơi cay từ miếng cao dán.

Anh cả nhìn đống muối chúng tôi mua từ chợ về, bảo rang lên cho thật nóng rồi đổ vào bao, đắp lên lưng anh ba.

“Nhưng sao lưng anh ấy lại thành ra như thế?”

Anh cả không trả lời. Chị họ liếc nhìn tôi đầy nghi hoặc. Em cũng không biết, tôi, mười tám tuổi, lắc đầu. Kẻ nào đã làm điều này với anh? Chị họ, hai mươi tuổi, làm theo chỉ dẫn của anh cả, đặt cái chậu rửa bằng thép không gỉ lên bếp dầu rồi bật bếp. Chị họ đổ muối vào trong chậu rồi ngồi xuống bên cạnh bếp, lấy cái vá xới cơm để đảo muối. Muối được rang bật tiếng kêu lách tách.

Anh ba từng là vận động viên điền kinh. Ngày xưa, ở vùng quê mà chúng tôi đã bỏ lại sau lưng, hằng năm cứ đến tháng Năm người ta lại tổ chức lễ hội kỷ niệm cuộc khởi nghĩa nông dân Donghak. Suốt ba năm liên tiếp, anh ba đều được chọn đóng vai lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Donghak, Jeon Bong Jun, mang súng hỏa mai, và suốt ba năm liên tiếp anh đều về nhất trong cuộc thi điền kinh ở quê, được thưởng một chồng vở mang về nhà. Anh ba ấy của chúng tôi rốt cuộc đã đi đâu để đến nỗi bầm tím khắp người quay về thế này? Hai mắt cá chân dưới hai bắp chân dài miên man từng chạy như ngựa của anh giờ dính bệt ở ngưỡng cửa.

Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp, vốn trước đây chỉ dành riêng cho chúng tôi, giờ đã có thêm khóa mới. Chúng tôi chuyển lên một phòng học khác ở tầng hai. Các lớp cũng được chia lại, chúng tôi tạm biệt những gương mặt quen và gặp gỡ thêm nhiều gương mặt mới. Mi Seo, người đọc Hegel, Ahn Hyang Sook thuận tay trái và Ha Kye Sook, người luôn đến muộn một tiếng đồng hồ rồi rón rén mở cửa lớp, vẫn học cùng lớp với tôi. Chị họ vẫn học lớp khác. Chị Hee Jae không đến trường nữa. Từ khi sang năm mới, tôi họa hoằn lắm mới gặp chị Hee Jae. Trên chuyến xe buýt từ trường về nhà, hay trên cầu vượt chúng tôi thường đi để ghé qua chợ rồi trở về căn phòng hiu quạnh, chị họ hỏi.

“Em có gặp Hee Jae không?”

Tôi lắc đầu. Định bỏ học sao? Giọng chị họ văng vẳng bám lấy vành tai mười tám tuổi của tôi. Khá nhiều học sinh đã bỏ không học lên lớp mười một. Trước đó cũng đã có không ít người không quay lại trường sau kỳ nghỉ hè năm lớp mười. Đêm, khi lên cầu thang về căn phòng hiu quạnh, chúng tôi thấy phòng chị Hee Jae khóa ngoài.

Thầy giáo Choi Hong Yi. Sang năm học mới, thầy được chỉ định làm chủ nhiệm lớp khác. Sau khi đổi giáo viên chủ nhiệm, tôi, mười tám tuổi, nhanh chóng đánh mất niềm hứng thú đi học, như thể tôi đến trường cốt chỉ vì một mục đích là được gặp thầy thôi vậy.

Tôi, mười tám tuổi, nhận một hộp kẹo từ Ahn Hyang Sook thuận tay trái. Tự dưng cho kẹo là sao? Tôi, mười tám tuổi, liếc nhìn Ahn Hyang Sook với vẻ hoài nghi. Cô thì thầm phân trần với tôi.

“Năm nay lại ngồi cùng bàn đi.”

Ahn Hyang Sook thuận tay trái so với tôi, mười tám tuổi, thì hơn bốn tuổi. Tôi, mười tám tuổi, vốn muốn ngồi với Mi Seo lớn hơn tôi có một tuổi hơn là ngồi với Ahn Hyang Sook, yên lặng không trả lời.

“Tớ sẽ thấy có lỗi lắm. Cậu thì đã quen rồi, nhưng nếu tớ mà phải ngồi chung bàn với người nào khác, lúc chép bài tớ sẽ lại va phải tay người ta, rồi sẽ lại bị nhìn chằm chằm.”

Thầy giáo chủ nhiệm mới của chúng tôi dạy Vật lý. Thầy không sắp xếp chỗ ngồi cho chúng tôi. Thầy bảo chúng tôi thích ngồi chỗ nào thì ngồi, ai thấp ngồi trước, ai cao ngồi sau. Ha Kye Sook chọn chỗ ngồi tận cuối lớp, gần cửa ra vào. Như thế lên lớp mười một, cô ấy sẽ thấy bớt áy náy hơn chút xíu. Cho dù cô ấy có đến lớp muộn, thì chỗ ấy sẽ vẫn chẳng bị ai ngồi. Nhiều lần có người còn mở hé cửa để Ha Kye Sook có thể lẻn vào lớp dễ dàng hơn. Khi tôi chọn ngồi ở hàng ghế cuối lớp xa cửa ra vào nhất và trông ra được thảm hoa, Ahn Hyang Sook ngập ngừng đến ngồi cạnh tôi.

Từ chỗ ngồi nhìn ra cái ô tô của thầy giáo dạy nhạc, cái ghế băng và bức tượng nữ sinh mặc đồng phục mùa hè, tôi nghĩ đến thầy Choi Hong Yi. Giờ tôi chỉ được gặp thầy trong mỗi giờ Ngữ văn. Thỉnh thoảng, vào giờ giải lao, tôi lại tới phòng giáo viên và mở của thật hé. Tôi dõi nhìn thầy Choi, đang ngồi quay lưng lại ở tít đằng xa rồi sau đó lại quay về lớp.

Một hôm, thầy chủ nhiệm của chị Hee Jae tìm gặp tôi. Theo lời mấy học sinh làm cùng nhà máy chị Hee Jae thì cứ năm giờ chiều hằng ngày chị lại bảo mình phải đi học rồi mặc đồng phục học sinh, rời khỏi nhà máy cùng mọi người, thế nhưng bao lâu nay chẳng thấy chị đến trường, thầy giáo giải thích, rồi hỏi tôi xem có chuyện gì. Đã lâu lắm rồi tôi không nhìn thấy chị. Tôi, mười tám tuổi, cũng rất tò mò muốn biết có chuyện gì.

“Thầy nghe nói các em sống cùng một nhà phải không?”

Thật khó mà hiểu nổi. Chính tôi cũng không biết tại sao mà tuy cùng sống chung một nhà nhưng chúng tôi lại chẳng thể thường xuyên gặp nhau. Tôi hầu như cũng chẳng nhớ nổi đã từng có khi nào mặt đối mặt với những người trọ khác. Những gì lưu lại trong ký ức tôi chỉ là hình ảnh mọi người mở cửa bước ra hay đang khóa cửa. Hay tiếng đài phát thanh vang bập bõm; tiếng đôi ba người tụ tập tán chuyện; mùi mì ăn liền được nấu giữa đêm khuya; cảnh những người sáng sáng xếp hàng bên ngoài nhà vệ sinh, đầu gục xuống trong câm lặng; ánh đèn lặng lẽ hắt ra, hay những ô cửa sổ tắt đèn. Trong số bao nhiêu cửa phòng bếp mở ra ngoài của ngôi nhà đó, cánh cửa phòng chị Hee Jae là cánh cửa duy nhất tôi, mười tám tuổi, từng ra vào, từng quen thuộc. Nhưng cánh cửa ấy, chẳng biết từ bao giờ đã khóa kín. Cả ban đêm khi tôi đi học về nhìn vào lẫn buổi sáng khi tôi đi làm ngó qua cũng thấy cửa phòng chị Hee Jae đang khóa.

“Có vẻ gì là về nhà không?”

Tôi cũng không dám chắc. Thứ duy nhất tôi nhìn thấy là ổ khóa trên cửa nhà chị. Thầy giáo bảo nếu chị ấy cứ tiếp tục nghỉ học không lý do như thế, thầy sẽ phải báo cáo với nhà máy của chị. Theo quy định đối với Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp, học sinh không được phép bỏ việc khi đang đi học. Nói cách khác, người ta chỉ có thể đến trường khi vẫn đang đi làm.

Khi nghe tin tôi đi gặp thầy giáo của chị Hee Jae, chị họ lộ vẻ lo lắng.

“Nghe nói thầy giáo chủ nhiệm của Hee Jae là người nguyên tắc lắm đấy. Thấy bảo thầy ấy đã đuổi học nhiều học sinh theo yêu cầu từ các nhà máy rồi.”

Ba ngày sau, quá nửa đêm, tôi xuống tầng một để kiểm tra. Hy vọng đến giờ này chị ấy đã quay về rồi. Nhưng cửa phòng chị Hee Jae vẫn khóa.

Không ngờ, chính anh cả lại là người cho tôi biết anh đã nhìn thấy chị Hee Jae. Anh cau mày bảo đã nhìn thấy chị ấy mặc đồng phục trở về lúc bình minh. Bảo rằng, nhìn cũng ngoan ngoãn mà không ngờ lại làm những việc như thế sao.

“Không phải đâu.”

Tôi ngay lập tức xua tay.

“Chị ấy không phải người như thế đâu.”

Chị họ liếc mắt lườm tôi trong lúc tôi ra sức bảo vệ chị Hee Jae. Một đêm, tôi cố gắng thức lắng nghe động tĩnh ngoài cổng. Chắc tầm bốn giờ sáng chăng? Tôi nghe thấy tiếng ai đó khẽ đẩy mở cổng. Tôi lặng lẽ dậy rồi đi xuống tầng một. Chị Hee Jae đang tra chìa vào ổ khóa cửa phòng, tôi những tưởng chị sẽ bất ngờ thế nhưng chị lại chỉ nhìn tôi cười mơ hồ. Mái tóc tết bím của chị, bết lại vì quá lâu không gội, dính chặt vào bên dưới hai tai. Nhìn chị dưới ánh đèn, tôi mới thấy khuôn mặt chị phù lên như thể bột mì nở phồng khi trộn với soda. Mấy sợi chỉ lòng thòng bám trên bím tóc chị. Nếu trường học thông báo với nhà máy rằng chị không đến trường thì chị sẽ bị sa thải ư? Gặp chị rồi tôi, mười tám tuổi, lại chẳng biết nói gì với chị, cứ đứng đó nhìn chằm chằm vào lưng chị trong lúc chị rửa mặt.

Sáng hôm sau, chị đứng giữa không khí ban mai. Tóc tết bím, mặc đồng phục và cặp sách trên tay, chị đứng đó đợi chị họ và tôi. Lần đầu tiên sau một thời gian dài, chúng tôi bước cùng nhau trên con ngõ nhỏ. Mãi tới lúc đến chân cầu vượt, tôi mới chuyển lời thầy chủ nhiệm cho chị.

“Trường học các kiểu chẳng còn quan trọng gì nữa rồi.”

Chị hít một hơi sâu không khí buổi sáng rồi bước những bước đầu tiên lên cầu vượt.

“Chị định không đến trường nữa à?”

“Ừ.”

“Tại sao?”

“Chị phải kiếm tiền.”

Chị họ nhắc lại, Tiền? Chị họ hỏi chị Hee Jae vậy tại sao vẫn mặc đồng phục.

“Vì tớ cần phải rời nhà máy vào giờ đó.”

“Cậu đi đâu kiếm tiền thế?”

“Tớ đã tìm được việc rồi.”

Tôi, mười tám tuổi, dừng bước trên những bậc cầu thang dẫn lên cầu vượt. Bầu trời ảm đạm sũng nước. Tìm được việc rồi ư? Nhưng chị đã có sẵn công việc ở nhà máy rồi còn gì. Còn tìm việc gì khác nữa?

“Cậu... không lẽ?”

Chị Hee Jae cắt lời chị họ. Tôi, mười tám tuổi, mãi sau mới đoán được ý của chị họ, bèn thúc vào sườn chị. Ở nhà máy vẫn có vài người như thế. Những người rời bỏ vị trí bên dây chuyền lắp ráp để tìm công việc mới. Họ rời khỏi ghế làm việc ở nhà máy để đến phòng trà hay quán rượu. Chị họ hỏi, Cậu... không lẽ?, chính là hàm chứa ý đó. Chị họ định nói gì thêm nhưng chị Hee Jae đã lại cắt ngang.

“Ở hiệu may Jin Hee gần cổng Khu Liên hiệp Công nghiệp số 2. Họ cho tớ làm từ sáu giờ chiều đến mười một giờ tối nên tớ mới vào làm, nhưng dạo gần đây nhiều việc quá, tớ phải làm thông đêm. Dù xong việc lúc hai giờ sáng, song vướng lệnh giới nghiêm nên tớ không về sớm được.”

... Giọng nói tựa như đang trôi dạt trong giấc ngủ chập chờn của chị.

Tôi không nhớ trường học đã xử lý việc chị Hee Jae như thế nào. Cũng không nhớ tại sao chị lại phải bỏ học đi làm hai công việc cùng lúc. Hình như chị có nói là muốn đón em trai đang ở cùng bố dượng dưới quê lên sống cùng, rằng chị phải tìm một phòng cho hai chị em, nhưng tôi không nhớ chính xác. Chỉ là, hình như tôi từng nghe chị nói chị muốn làm nhân viên trực tổng đài điện thoại hay gì gì đó... Thật buồn cười là tất cả những gì tôi nhớ được về những tháng ngày khó khăn suy sụp của chị chỉ là giọng nói mơ hồ của chị. Tất cả những gì còn lưu lại chỉ là giọng nói của chị, mỏng manh như cánh hoa được vô tình kẹp trong một cuốn sách tôi đọc từ lâu, khô kiệt đến nỗi chỉ chực vỡ tan lúc ta tìm thấy.

Tôi, mười tám tuổi, đột nhiên hạ quyết tâm dậy sớm, tầm lúc anh cả mở cánh cửa gác mái lấy bộ tóc giả, để có chút thời gian tới nhà tắm. Đó là một sớm thứ Ba hay thứ Tư, sau cuối tuần tôi nhỡ nhàng không tắm được vì phải làm thêm giờ. Đúng lúc tôi đang xát xà phòng dưới vòi sen thì chị ấy với tay chạm vào vai tôi. Nụ cười, nụ cười mơ hồ ấy trong miền ký ức mơ hồ của tôi... mơ hồ.

“Chị ngủ gật bị đâm vào tay... lúc sáng sớm nay.”

Chị ngâm bàn tay đỏ bừng, sưng phồng vào trong một cái chậu và lại cười mơ hồ. Tôi, mười tám tuổi, xây xẩm mặt mày. Nhìn mu bàn tay sưng phồng của chị, tôi dường như có thể nghe thấy tiếng lịch xịch của kim máy khâu đâm thành đường dích dắc trên bàn tay chị lẫn giữa tiếng nước chảy róc rách. Những giọt nước rơi xuống cơ thể tôi chẳng khác gì những giọt máu đang bắn lên tung tóe. Tôi, mười tám tuổi, kỳ lưng cho chị và nhìn một vết chàm màu xanh nhạt từ hõm lưng lan rộng xuống phía hông chị. Giống như một hòn đảo hoang vô danh không còn dấu vết con người trên bản đồ, vết chàm tựa vết mực đó chạy dài thành một cái đuôi mờ nhạt, kéo đến tận bụng chị.

“Em có biết hồi nhỏ biệt danh của chị là gì không?”

Chị quay lại hỏi, như thể cảm nhận được cái nhìn chăm chú vào vết chàm của tôi.

“Là gì vậy?”

“... Cô Đốm.”

Chẳng có gì buồn cười cả, thế mà tôi và chị đều bật cười khúc khích, ụp cả cái chậu làm nước tràn ra ngoài. Cô Đốm... Cô Đốm... Hai chúng tôi cùng bật cười, hết tôi, mười tám tuổi, cười đuổi theo tiếng cười của chị, lại đến lượt chị cười đuổi theo tiếng cười của tôi. Chúng tôi cứ cười mãi cho đến khi quai hàm cứng đơ, như thể trên đời này chẳng còn gì buồn cười hơn thế nữa. Như thể sắp hết hơi. Không biết có phải chị đi thẳng từ hiệu may Jin Hee đến nhà tắm? Lúc chúng tôi quay về nhà, chị vẫn đang mặc đồng phục học sinh. Trong lúc tôi nấu bữa sáng, chị mặc nguyên đồng phục nằm trong phòng và ngủ thiếp đi. Khi tôi đánh thức chị dậy đi làm, đôi mắt chị đỏ ngầu, chẳng kém gì bàn tay bị kim máy may đâm của chị.

Mùa xuân Seoul. Chủ tịch công đoàn tươi cười rạng rỡ. Cô Lee, người thường ăn trưa cùng anh ta, cũng vậy. Các thành viên công đoàn đeo ruy băng ghi, Hãy ngừng phá hoại công đoàn, và thực hiện biểu tình tại chỗ. Chị họ, khi nhìn thấy cảnh các thành viên công đoàn chỉnh lại những dây ruy băng như thể vừa sực nhớ ra sau khi rửa tay hay chải tóc cạnh vòi nước hay soi gương ở phòng vệ sinh, trở nên rầu rĩ hẳn. Sự kiện Mùa xuân Seoul đã khiến chủ tịch công đoàn phải một lần nữa tổ chức đấu tranh với những kẻ lái ô tô con màu đen, đòi quyền tự do từ chối làm ngoài giờ và làm thêm giờ, đòi được nghỉ phép hưởng lương, làm việc tám tiếng một ngày, được hưởng trợ cấp thôi việc và được nâng lương. Nhìn thấy chúng tôi, mặt cô Lee tối sầm lại. Cô nói có rất nhiều chuyện chúng tôi không biết. Rằng sự thiếu hiểu biết của chúng tôi là điều may mắn với những kẻ lái ô tô con màu đen. Giọng cô Lee rầu rĩ nhưng rõ ràng. Giọng cô vừa mang theo sự tin tưởng lại vừa nhuốm mùi tuyệt vọng. Nếu các cô không bắt đầu tự chăm sóc bản thân thì nhất định bọn họ sẽ lợi dụng biến các cô thành vật hy sinh, cô Lee nói.

Một tiền bối gọi cho tôi.

“Dạo này em ổn chứ?”

“Vâng.”

“Ổn đến mức nào mà cười như thế?”

“Không lẽ em phải khóc sao?”

“Em đang làm gì thế?”

“Em đang trả lời điện thoại.”

Anh cười phá lên. Tôi cũng cười theo. Có vẻ như anh muốn nói gì đó nhưng cứ ngập ngừng mãi, không giống với anh thường ngày chút nào.

“Anh nói đi.”

“Nói gì?”

“Có vẻ như anh đang muốn nói gì đó với em mà?”

“Em hứa là sẽ không giận đi rồi anh mới nói.”

“Chuyện gì thế? Nếu là chuyện đáng giận thì em sẽ giận.”

“Vậy thôi anh chẳng nói nữa.”

“Ở đâu ra cái kiểu đấy chứ. Làm người ta tò mò thế này rồi.”

“Vậy hứa là em sẽ không giận nhé.”

“Em hay giận thế sao?”

“...”

“Anh?”

“Hễ cứ nói chuyện tác phẩm của em là thể nào em cũng giận sưng sỉa còn gì.”

“Chuyện tác phẩm của em á?”

“Phải.”

“Như thế là giận ư? Em xấu hổ nên mới thế chứ.”

“Sao cũng được!”

“Anh nói thử đi, em sẽ kiềm chế, không giận dối hay sưng sỉa gì hết.”

“Anh vừa đọc chương hai cuốn Cô gái viết nỗi cô đơn của em.”

Cảm giác dằn dỗi dâng lên trong lòng tôi. Tôi chưa gì đã sưng sỉa mất rồi. Anh đọc làm gì cơ chứ, tôi những muốn nói thế, nhưng câu đó đã trôi tuột xuống cổ họng làm tôi ú ớ nghẹn giọng.

“Thử nhớ kỹ lại xem nhé. Bộ phim em xem hôm đó có thật là Trò cấm không?”

Bộ phim chúng tôi xem ngày hôm đó không phải là Trò cấm. Mà là Boomerang với diễn viên chính là Alain Delon. Boomerang. Tôi đã quên mất nội dung chính xác của bộ phim là gì. Chỉ nhớ phim kể về hai bố con. Về người bố giải thoát đứa con bị cầm tù do phạm tội hình sự, rồi đưa anh ta vượt biên giới. Alain Delon đóng vai người bố, ông bất chấp nguy hiểm giải cứu đứa con bằng máy bay.

“Là phim Boomerang?”

“Thế tại sao em lại viết là Trò cấm?

“Nó là tiểu thuyết mà!”

Nghe giọng cãi lại của tôi, anh im lặng một lúc. Tất nhiên, làm sao anh có thể không biết cơ chứ. Làm sao anh có thể không biết rằng, những câu văn làm nên một tác phẩm hư cấu không bao giờ có thể vượt trước được những tia sáng sinh ra và biến mất trong đời thực. Làm sao anh có thể không biết đến sự hạn chế của những câu văn chỉ có thể khép kín một cách phóng đại và màu mè một cách khó tiếp cận.

Bộ phim tôi đã xem cùng anh cả và chị họ ngày hôm đó là Boomerang, nhưng tôi không thích nó. Có lẽ đó cũng là một vấn đề đối với tôi của hiện tại. Đó là tôi chẳng buồn ngồi cùng những thứ không khiến tôi thấy thích thú. Là tôi thậm chí còn không có ý muốn nói về chúng hay nhất quyết không để bị chúng thuyết phục. Có lẽ sự khép mình này đang ngăn cản tôi nhìn cuộc đời từ một góc độ khác. Lý do duy nhất khiến tôi đặt bộ phim Trò cấm vào chỗ đáng lẽ ra dành cho bộ phim Boomerang trong câu chuyện của mình chỉ đơn giản vậy. Nhận ra tôi đang nổi giận, tiền bối giờ còn ú ớ hơn cả tôi, anh dỗ dành.

“Phải, anh cũng chỉ nói thế thôi mà. Chỉ là anh biết Trò cấm chỉ được chiếu ở rạp đúng một lần hồi những năm 1960 thôi. Mà không phải hồi đó là trước cả khi em ra đời ư? Thế mà em lại viết bộ phim hôm đó em xem là phim Trò cấm, thế nên cá nhân anh, bỗng dưng thấy hơi cụt hứng. Nếu là tiểu thuyết người khác viết thì anh đã chẳng nói rồi. Khó mà giải thích rõ ràng lắm, nhưng trong cuốn tiểu thuyết em đang viết ấy, anh nghĩ sẽ hay hơn nếu em không viết như vậy, thế nên... ý anh là em hãy chỉ viết đúng như em thấy... nhưng nói thế cũng không có nghĩa là anh đang yêu cầu em phải viết đúng như thực tế nhé. Em hiểu anh muốn nói gì mà, phải không?”

... Anh đang phê bình quan điểm của tôi, rằng cho dù tôi có ám ảnh đến mức nào chăng nữa, tiểu thuyết vẫn chỉ là bám theo những dấu vết của cuộc sống, và rằng viết lách không cách nào có thể vượt trước cuộc sống, không, thậm chí là song hành cùng cuộc sống cũng không. Và phê bình cả những trang trí, những định hướng, những sự phóng đại chứa đầy trong quan điểm đó.

Sau khi cúp máy, tôi luộc một ít rau chân vịt để ăn cùng bữa tối. Rau chân vịt tươi ngon. Để giữ cho rau khi luộc không bị phai mầu, tôi bốc một nhúm muối cho vào trong nước sôi. Tôi rửa rau chân vịt đã luộc chín qua nước lạnh hai lần. Tôi đặt rau trong lòng bàn tay rồi vắt kiệt nước. Phải, tôi chỉ có thể viết được như thế này. Chỉ có thể đặt vào lòng bàn tay rồi vắt cho kiệt nước. Tôi đâu có trách nhiệm phải dùng câu chữ để miêu tả nào chất, nào mùi của rau chân vịt nằm trên lòng bàn tay tôi trước khi bị vắt kiệt nước. Biết đâu chính cái hiện thực của anh lại đang được vùi sâu bên trong cái sự thực rằng tôi không có trách nhiệm phải diễn tả nó. sắc xanh phơn phớt của rau chân vịt xoa dịu cõi lòng râm ran của tôi. Tôi gỡ từng cọng rau cho tơi ra rồi để vào cái bát tôi thường làm mì lạnh ăn. Tôi băm nhỏ hai tép tỏi tươi cho vào. Tôi lôi chai dầu mè cùng với một lọ muối vừng ra, rồi thái vát hành hoa.

... Thái vát?

Vợ anh ba là người gốc Seoul. Nhiều năm làm tiếp viên hàng không sau khi tốt nghiệp khoa thiết kế thời trang từ chính ngôi trường anh trai tôi theo học, chị là người lạc quan và rất hay cười. Chị dịu dàng thân thiện đến mức ban đầu tôi những tưởng đó là bệnh nghề nghiệp mà chị chưa bỏ được. Nhưng sáu năm sau khi sinh con, chị vẫn chẳng hề thay đổi. Đó là lần đầu tiên chị vào bếp giúp mẹ chuẩn bị cho bữa giỗ kể từ sau khi về làm dâu. Mẹ đẩy một rổ hành ra trước mặt chị bảo, Đây thái vát đi nhé. Chị tiến đến gần tôi, lúc này đang xiên khoai sọ luộc thành từng xiên để tẩm bột rán, rồi hỏi khẽ.

“Thái vát nghĩa là như thế nào vậy?”

Chính tôi cũng không biết nó có nghĩa là gì nhưng biết trông nó ra sao, vậy nên tôi đặt một nhánh hành lên trên thớt rồi thái theo đường chéo để làm mẫu cho chị xem, sau đó đẩy thớt về phía chị.

“Đây là vát đấy ạ.”

Trong lúc chị cố gắng thái hành theo đúng hình dạng như tôi đã làm mẫu, cứ mỗi khi mắt chúng tôi chạm nhau chị lại nhoẻn miệng cười. Mắt chị đỏ quạch và ứa nước mắt vì hơi cay của hành.

Làm ngoài giờ. Đương lúc lôi cái đầu vặn dùng khí nén về phía mình, chị họ gục đầu xuống.

“Sao thế?”

“Mắt chị mờ quá.”

Chị họ bảo mấy cái lỗ bé xíu để nhét đinh ốc vào cứ như đang rung rinh. Tôi, mười tám tuổi, bước tới chỗ chị họ đang ngồi với mái đầu cúi gục.

“Để em làm thay một lúc cho, chị vào nhà vệ sinh chợp mắt một lúc đi.”

Chị họ đứng dậy nói, Đành vậy.

Giờ tan ca.

Ở phòng bảo vệ, bảo vệ đang khám người. Khám người nhằm xem xem có ai tìm cách ăn trộm các bộ phận từ dây chuyền lắp ráp hay không. Seo Seon khu đóng gói gạt phắt tay của bảo vệ ra khi anh ta kéo túi áo ngực của cô để lục lọi bên trong. Chúng tôi là nhân viên bậc 1. Nhân viên quản lý được gọi là nhân viên chính thức. Nhân viên chính thức không bị khám người. Họ nhét thẻ tên vào máy chấm công để đánh dấu thời gian rồi ung dung đi qua phòng bảo vệ. Những người bị lục túi khám người là những nhân viên bậc 1. Sau khi không chịu cho bảo vệ khám người, Seo Seon bị đẩy sang một bên khi còn chưa kịp nhét thẻ tên vào máy chấm công. Làm theo Seo Seon, các nhân viên bậc 1 trong hàng đều chìa túi xách ra nhưng không chịu cho khám người.

Quản lý khu vực Ha của phòng tổng vụ chạy đến.

“Các cô giấu cái gì trong người mà có tật giật mình như thế!”

Nhưng, trước Mùa xuân Seoul đang đến, Seo Seon dõng dạc hét lên. Khám túi còn được chứ chúng tôi nhất định không để bảo vệ nam khám người!

Uy lực của Mùa xuân Seoul đã buộc một cô làm việc ở căng tin phải ngày ngày xuống dưới phòng bảo vệ lúc chúng tôi tan ca. Giờ đây nhân viên bậc 1 không còn phải chịu cảnh bị bảo vệ nam khám người nữa. Seo Seon rạng rỡ. Những nhân viên nữ bậc 1 khác, nhờ Seo Seon mà được khám bởi cô làm việc ở căng tin, cũng rạng rỡ không kém.

Anh ba càng ngày càng hay ngủ bên ngoài hơn. Anh không về nhà có khi liên tục hai, ba ngày, thỉnh thoảng nguyên cả tuần. Ngủ lang là một trong những thứ anh cả ghét nhất. Anh bảo con người ta có thể ăn ở nhiều nơi khác nhau nhưng ngủ thì phải ngủ ở một chỗ. Và gia đình là mọi người cùng ngủ dưới một mái nhà. Nhưng anh ba vẫn ngủ ngoài suốt. Mà lưng anh ấy đã khỏi hẳn đâu, chị họ lo lắng cho cái lưng bầm giập của anh ba. Một Chủ nhật nọ. Anh cả hỏi anh ba, vừa phờ phạc trở về sau mấy ngày liền vắng nhà.

“Em đã ngủ ở đâu hả?”

Một luồng gió lạnh lượn quanh phòng.

“Ở công viên Changgyeong.”

Khuôn viên trường của anh ba giáp ngay với công viên Changgyeong, chỉ cách nhau có một bức tường. Lật đổ chế độ độc tài! Bãi bỏ Duy tân! Hễ bị truy đuổi bởi đám cảnh sát dẹp loạn, anh ba lại trèo qua tường chui vào giữa các khóm hoa trong công viên Changgyeong.

Anh cả đứng bật dậy khỏi ghế.

“Mày nhất định phải như thế chứ gì! Tao phải làm thế nào mày mới hiểu ra đây! Giờ là lúc để mày đi biểu tình đấy hả!”

Anh ba, trước giờ chưa từng một lần cưỡng lại anh cả, đột ngột hét to.

“Thế giờ là lúc làm gì?”

“Mày là sinh viên luật!”

“Vậy ý anh bảo em hãy làm một kẻ hèn nhát, bỏ chạy, trốn tránh, chỉ biết học như anh ấy ư.”

Anh cả đột nhiên gầm lên như một con thú, đẩy anh ba áp sát vào tường.

“Thằng khốn nạn!”

Đầu anh ba đập vào tường kêu đánh “cộp”.

“Đánh đi, anh đánh đi, giết em luôn đi!”

Anh ba trợn mắt, gào lên. Giọng nói và cử chỉ của anh tràn ngập giận dữ. Có vẻ như anh muốn bị đánh cho một trận ra trò, dù là bởi anh cả hay bởi bất kỳ ai khác cũng không thành vấn đề. Cái ghế được tay anh cả nhấc bổng lên. Cái ghế bị ném thẳng vào cửa sổ. Tổng tập Sáu Bộ Luật Chính, Luật dân sự, Luật hình sự, sách vở được ném tới tấp vào mặt anh ba.

“Vì sao mà tao phải sống thế này chứ!”

Cơn giận dữ anh cả vốn đã đè nén suốt bao lâu nay cuối cùng đã bùng nổ. Quả thực, sao anh lại phải sống như thế này chứ. Giữa độ tuổi thanh xuân rực rỡ nhất, đôi vai anh đã trĩu nặng trách nhiệm của người con trai cả như thể đấy là một hình phạt thiêng liêng. Cơn giận dữ dồn nén của anh - với tư cách người con trai cả buộc phải chăm lo cho các em thay bố mẹ ở quê nhà xa xôi, phải làm việc kiếm tiền trong lúc thực hiện nghĩa vụ quân sự và phải ngủ rất bất tiện trong cái phòng nhỏ xíu cùng với cô em gái và người chị họ - khiến anh ba đổ cả máu mũi. Anh cả quay ra chị họ và tôi, lúc này đang đứng run lẩy bẩy trong bếp, đuổi chúng tôi ra ngoài.

“Còn không cút ngay đi! Cút hết đi!”

Nghe anh cả đe dọa chị họ bèn chạy lên sân thượng trốn. Nhưng đôi chân mười tám tuổi của tôi không chịu nhúc nhích.

“Em cũng cút đi!”

“...”

“Cút đi nghe không!”

Anh ba, mũi vẫn đang chảy máu, hét lên với anh cả.

“Để cho con bé yên!”

Anh cả tung nắm đấm về phía mang tai anh ba.

“Thằng khốn, mày cút trước đi! Cút!”

Cũng như cơn giận dữ của anh ba không nhắm vào anh cả, cơn giận dữ của anh cả cũng không nhắm vào anh ba. Chỉ là tại thời điểm đó, họ trút giận lên nhau mà thôi. Chỉ là cơn giận đã kìm nén quá lâu giờ không thể kiềm chế nổi mà thôi. Cái tủ nhựa đổ sập xuống. Cánh cửa gác mái như sắp tuột khỏi bản lề. Tôi, mười tám tuổi, ôm lấy hai cẳng chân của anh cả khi anh nhấc cái bàn lên định quăng về phía anh ba.

“Anh ơi, đừng mà!”

... Khi tôi mở mắt, mọi người đều đang say ngủ.

Xuyên qua ô cửa sổ vỡ toang của căn phòng hiu quạnh, vầng mặt trời mùa xuân ấm áp tỏa nắng lên các anh tôi. Và lên cả tấm lưng chị họ đang nằm sấp. Cảnh tượng ấy bình yên đến độ không khỏi khiến tôi tự hỏi, Những giận dữ cuồng nộ đêm qua có lẽ nào chỉ là một giấc mơ? Bàn tay anh cả đang quấn băng còn môi anh ba thì rách toạc, sưng vều đỏ ối. Trên trán tôi đắp một cái khăn ướt mát lạnh. Tôi có thể ngửi thấy mùi thuốc vương trên môi mình. Cửa ra vào hé mở và chị Hee Jae nhòm vào trong. Ánh mắt chị Hee Jae lướt qua các anh trai và chị họ tôi đang say ngủ rồi dừng lại ở tôi. Tôi, mười tám tuổi, khẽ nhắm mắt lại. Đến tận khi cảm thấy ánh nhìn của chị Hea Jae đã rời khỏi đôi mắt mình đang nhắm chặt, tôi vẫn không mở mắt. Chị Hee Jae rón rén đóng cửa lại rồi khẽ khàng bước xuống cầu thang. Mãi sau khi đã nghe thấy tiếng chân chị dưới chân cầu thang, tiếng chị mở cửa phòng chị và bước vào, tôi mới ngồi dậy. Chị họ nghe tiếng tôi cử động bèn ngồi dậy theo.

“Em ổn chứ?”

“...”

“Đáng sợ thật, phải không?”

“...”

“Nhưng ai mà nghĩ được em lại ngất đi chứ?”

... Tháng Năm.

... Mùa xuân Seoul đã kết thúc. Mùa xuân Seoul đă kéo dài hai trăm lẻ ba ngày.

Tôi dẫn cháu trai bảy tuổi ra ngoài ăn trưa. Thằng bé vẫn đến bể bơi bơi suốt cả mùa đông và giờ so với nó, mùa xuân thật xanh xao nhợt nhạt. Tôi nghe nói dạo này thằng bé đang khiến cả gia đình hết sức đau đầu. Hễ bắt gặp ánh mắt thằng bé là sẽ bị nó hỏi han đủ điều, bới lông tìm vết, tra hỏi tỉ mỉ, khiến không ít lần dở khóc dở cười. Có đợt thằng bé đi đến đâu cũng xì hơi bum bum, mẹ nó bảo, Con đừng có đi đến đâu là lại xì hơi ra đến đấy nữa, thì một hôm, mẹ thằng bé đang ngủ trưa bị nó lay dậy, hỏi với vẻ vô cùng nghiêm túc, Mẹ ơi, bây giờ con xì hơi được không? Mẹ nó trả lời, Được, rồi đang định nhắm mắt lại thì thằng bé lại kéo mí mắt mẹ lên hỏi, Mẹ ơi, nhưng sao xì hơi xong con lại buồn ị thế nhỉ?

Giờ thằng bé đang bắt đầu tập đọc, có lần đi leo núi với bố, giữa đường nó bỗng nhiên hỏi, Thịt Chân Sườn là gì ạ? Thịt Chân Sườn? Bố thằng bé, anh ba của tôi, còn đang ngỡ ngàng thì được thằng bé chỉ, Thịt Chân Sườn ấy, ở kia kìa. Nó chỉ về phía một tấm biển quảng cáo ghi thực đơn bên ngoài một nhà hàng cạnh đường leo núi.

Thịt Luộc

Chân Giò Heo

Sườn Nướng

Thằng bé đã đọc cái thực đơn theo chiều dọc thành từ Thịt Chân Sườn vô nghĩa. Thậm chí, sau này lúc tôi nghe anh ba kể lại câu chuyện và cười phá lên, khuôn mặt thằng bé vẫn toát lên vẻ tò mò muốn biết đích xác cái Thịt Chân Sườn đó là cái gì.

Bàn tay cậu cháu nhỏ nắm lấy tay tôi túa mồ hôi mùa xuân. Những cây liễu đứng xếp hàng dọc con phố mảnh mai và mềm mại, còn những dãy núi xa xa đã ngả sang một sắc xanh lục dịu nhẹ. Thằng bé ngước nhìn tôi trong lúc chúng tôi đang đi dưới một tán cây ngân hạnh chi chít chồi non.

“Cô ơi?”

“Ừ?”

“Lá là quần áo của cây ạ?”

Lơ đễnh nắm tay thằng bé, tôi còn đang mải vẩn vơ ngó đám hoa đã rụng mất một nửa sau cơn mưa đêm qua nên không khỏi ngơ ngác khi nhận được câu hỏi ấy của nó. Có vẻ cuối cùng cũng bắt đầu rồi đây. Thấy tôi không trả lời, thằng bé vùng quăng tay tôi lên không trung rồi lại hỏi, Cô! Lá là quần áo của cây ạ? Lá? Quần áo? Hẳn vậy, vì lá cây là quần áo đầu tiên của loài người mà. Tôi lúng búng đáp như vậy. Cười toe hớn hở, thằng bé nhìn chẳng khác gì một bong bóng xà phòng. Chúng tôi đi bộ thêm lúc nữa. Có vẻ như câu, Nào tắt đèn đi ngủ thôi - là câu nói quen thuộc của bố mẹ thằng bé mỗi tối ở nhà. Dường như câu “tắt đèn” đó đã in sâu trong tâm trí thằng bé. Một hôm, tôi đang nhắm mắt tựa lưng ngồi ở xô pha thì thằng bé đưa tay lay người tôi.

“Cô! Sao cô lại tắt mắt đi vậy?”

Nhớ lại chuyện hồi trước, tôi bật cười khe khẽ trong lúc thằng bé lại tìm nắm lấy bàn tay tôi và lại bắt đầu hỏi như một nhà triết học.

“Nhưng tại sao đến mùa đông cây lại cởi áo ra?”

Thằng nhóc con, còn bé tí mà đã nôn nóng. Tôi không biết trả lời sao nên đành, À thì là, rồi ấp a ấp úng, nhưng thằng bé nhất định dồn ép tôi với câu hỏi tại sao trời lạnh thế mà đám cây lại cởi quần áo ra. Để xem, thì là vì... Tôi đang luống cuống không biết tìm câu trả lời ở đâu thì thằng bé đã tự tìm được câu trả lời cho mình, giọng nó lanh lảnh.

“Đó là vì chúng định đi bể bơi, phải không ạ?”

Bể bơi? Vì lá là quần áo của cây, và vì thằng bé cởi quần áo ra khi đi bơi, nên có lẽ nó đã tìm ra lý do cây cởi quần áo như thế đấy. Thấy tôi chỉ cười, không thể đáp liệu nó có đúng hay không, thằng bé lại hỏi tiếp, Cháu đúng rồi, phải không ạ? Đó là bởi vì chúng định đi bơi, phải không ạ?

Đột nhiên trong đầu tôi có một cái cây trồng cây chuối.

Tôi buông tay thằng bé, vừa cười hắt ra vừa bỏ chạy. Thằng bé cũng không vừa, cứ lẽo đẽo bám theo sau tôi hỏi lại, Phải không ạ? Phải không ạ? Ôi chao, cố chấp thế kia chứ! Tôi quay người lại hét tướng lên. Này! Đồ Thịt Chân Sườn! Cô không biết... Cô cũng không biết đâu.

... Năm nào tháng Năm cũng về. Từ cái thời nhà thơ Yeong Rang than khóc suốt ba trăm sáu mươi ngày tiếc thương những bông mẫu đơn rụng. Đến cái năm 1980, năm tôi mười tám tuổi.

... Tháng Năm, cái tên của vết thương kinh hoàng.

Tháng Năm năm đó, bị gột sạch sự tươi mới vốn có của mình, tìm về với chúng tôi dưới hình hài của thương tổn. Bất kể hồi đó chúng tôi đang ở đâu, đang làm gì, chừng nào chúng tôi vẫn còn sống trên mảnh đất này, tháng Năm mãi mãi là tháng Năm năm đó.

Tháng Năm năm đó. Một cuối tuần nọ, Ahn Hyang Sook thuận tay trái bắt tàu tới Gwangju để về thăm quê ở Hwasun, nơi nổi tiếng với bức tượng Phật nằm. Cô nói đến thứ Hai sẽ quay lại, nhưng cô không quay lại. Một ngày, hai ngày, ba ngày... Mãi đến ngày thứ bảy cô mới quay lại trường, không mặc đồng phục.

“Sao lại không mặc đồng phục hả?”

Lúc điểm danh, cô giáo đã để ý đến quần áo của Ahn Hyang Sook.

“Lên phòng giáo viên gặp tôi!”

Từ phòng giáo viên trở lại, Ahn Hyang Sook tái mét mặt. Nhìn kỹ thì cả khuôn mặt lẫn thân hình chị đều gầy rạc đi. Đang trong giờ toán bàn tính. Cô giáo hướng dẫn chúng tôi giải mười bài cấp độ 3 trong sách bài tập rồi chắp tay sau lưng đi đi lại lại giữa các dãy bàn. Lớp học lặng như tờ, chỉ có tiếng hạt bàn tính kêu lách cách. Lúc cô giáo đi qua chỗ chúng tôi ngồi, Ahn Hyang Sook thì thầm với tôi.

“Loạn rồi, loạn thật rồi.”

“...”

“Người chết vô số!”

“...?”

“Điện thoại không thông, tàu hỏa ngừng chạy, súng nổ... loạn lắm rồi.”

“Ở đâu cơ?”

“Ở Gwangju. Chẳng ai tin tớ cả. Ngay cả cô giáo cũng không. Đồng phục của tớ bị co kéo tơi tả cả rồi... Suýt thì không thoát ra mà lên Seoul được đấy.”

Cô giáo toán bàn tính quay lại bàn giáo viên rồi lại đi vòng xuống lối đi giữa các dãy bàn học sinh chúng tôi. Ahn Hyang Sook im thin thít, bắt đầu dùng tay trái tính bàn tính. Khi cô giáo đã đi qua chỗ chúng tôi, Ahn Hyang Sook lại thầm thì.

“Tớ sợ lắm.”

“Cậu bảo tàu hỏa không chạy mà. Thế sao cậu quay lên đây được?”

“Bằng máy cày.”

“Máy cày?”

“Bác tớ lấy máy cày chở tớ qua đường nhánh men theo đường cao tốc tới ga tàu hỏa ở Iri.”

“...?”

“Gwangju bị phong tỏa hoàn toàn rồi. Nó đã biến thành một biển máu. Nội bất xuất ngoại bất nhập.”

“Ai giết ai mà lại thế?”

“Quân đội giết thường dân.”

“Quân đội á, sao lại thế?”

“... Tớ không biết. Bác tớ bảo phải giữ mồm giữ miệng... Cậu nhớ giữ bí mật nhé.”

Ahn Hyang Sook nhìn sâu vào đôi mắt tôi đang hấp háy lắng nghe cô kể chuyện.

“Sao ở Seoul lại có thể im ắng thế này chứ.”

... Mùa xuân Seoul, hoa liên kiều bỗng nhiên nở rộ hồi giữa đông giờ bị giày xéo bởi những chiếc xe thiết giáp của Nhóm Quân đội Mới. Có lẽ nào những chiếc xe vũ trang được phát minh ra để giày xéo mùa xuân chăng. Bởi cũng chính những chiếc xe thiết giáp Xô viết đã càn quét Mùa xuân Praha. Hay hồi đó là xe tăng nhỉ.

Đoàn tàu điện ngầm sầm sầm lao qua căn phòng hiu quạnh của chúng tôi. Mọi người sợ hãi tỏa ra các hướng khác nhau, giơ ngón tay lên môi ra dấu, Suỵt. Anh cả đi tiễn anh ba, để anh ba rời thành phố về một nông trang trên vùng núi, vai đeo cả một túi đầy ních sách luật.

Băng chuyền chạy chậm dần. Sau khi Mùa xuân Seoul bị đàn áp, chúng tôi không còn làm việc quá giờ nữa và công việc ở bộ phận chuẩn bị khu Stereo chậm lại rõ rệt. Có khi công việc bị ngưng lại hai tiếng liền. Ngay cả quản đốc cũng chậm bước hẳn mỗi khi đi đi lại lại giữa các dây chuyền. Thỉnh thoảng lại dấy lên tin đồn rằng khu Stereo có thể bị đóng cửa. Rằng, các hợp đồng xuất khẩu đã bị cắt. Cậu học sinh trường dạy nghề thực tập ở khu Kiểm tra ngồi ở dây chuyền đối diện chúng tôi, viết nguệch ngoạc lên băng chuyền. Chị họ liếc trộm gáy cậu. Chỉ đến khi cậu ngẩng đầu lên, chán nản ngáp dài, chị họ mới dời ánh mắt sang chỗ khác và vội vàng cúi đầu xuống. Ánh mắt cậu thực tập từ bao giờ đã dán chặt vào chị Yoon Soon Im. Chị họ cũng nhìn chị Yoon Soon Im. Lúc chăm chăm nhìn những lọn tóc lượn sóng của chị Yoon Soon Im, đôi mắt chị họ đượm nỗi u sầu.

Mỗi khi tình cờ bắt gặp một phụ nữ trung niên đeo nhẫn thạch anh trên ngón tay mũm mĩm, tôi lại nhớ đến bà chủ nhà của chúng tôi, chủ ngôi nhà có ba mươi bảy phòng. Bà ta không sống trong ngôi nhà đó. Chúng tôi chỉ gặp bà ta ở đó vào ba ngày cuối tuần cuối mỗi tháng. Bà ta tạt qua thu tiền thuê nhà và hóa đơn dịch vụ. Chiếc ô tô con màu đen đậu trong ngõ là dấu hiệu cho thấy bà ta đã đến. Lái xe của bà ta luôn gà gật trong xe. Bởi thế mà cứ lúc nào đi lại, chúng tôi đều phải nghiêng người để lách qua chiếc xe. Sống mũi trát phấn trắng xóa của bà ta nhìn trơn bóng y như chiếc nhẫn thạch anh trên ngón tay bà. Người phụ nữ luôn đặt cái lợi của mình lên trước nhất mỗi khi động đến chuyên tính toán tiền bạc. Hóa đơn các dịch vụ ngoài tiền thuê nhà hằng tháng được bà ta chia chính xác chi li đến từng won.

Chị Hee Jae. Duy nhất một lần, tôi đã thấy chị nổi giận.

Cơn giận của chị nhắm vào bà chủ nhà đeo nhẫn đá quý trên ba ngón tay, tính cả chiếc nhẫn thạch anh. Hay chị xì hết hơi bánh xe của bà ta đi nhỉ, chị Hee Jae trút cơn giận dữ lên chiếc xe của bà chủ nhà đậu trong ngỗ.

“Để chị kể cho mà nghe. Bà ta bảo chị hóa đơn tiền điện của chị là hai nghìn hai mươi won. Chị đưa cho bà ta hai nghìn won thì bà ta hỏi còn hai mươi won nữa đâu. Thế là chị đưa thêm cho bà ta một trăm won nữa. Nhưng bà ta không thèm trả lại chị tám mươi won chứ.”

Tôi, mười tám tuổi, bật cười khúc khích. Hai má chị Hee Jae đang giận dữ đỏ phừng phừng.

“Tháng trước đã thế, mà tháng trước nữa cũng thế.”

Chị họ, rắn như đá, không bao giờ để chuyện này xảy ra. Chị họ luôn đảm bảo chắc chắn đã có đủ tiền lẻ và đưa cho bà chủ nhà chính xác số tiền phải đóng.

Chủ tịch công đoàn. Tôi vẫn nhớ lời anh ta. Tôi muốn các cô nhận thức được rằng trong khi các cô đang làm việc ca đêm thì đâu đó trên trái đất này, trong căn phòng có sẵn phòng tắm, có những người đang ngâm mình trong những bồn tắm đầy ắp nước ấm. Tôi muốn các cô ít nhất cũng nhận thức được rằng các cô đang bị đưa ra làm vật hy sinh, rằng các cô hãy biết yêu quý lấy bản thân mình và đòi hỏi quyền lợi cho chính mình. Chủ tịch công đoàn, anh ta không khỏi chua xót trước sự im lặng của chúng tôi. Chúng tôi, không biết giành lấy quyền lợi cho mình. Chúng tôi, sợ hãi không dám đấu tranh phản đối mức lương và mức phụ cấp thấp. Chúng tôi, hơn hết là lo lắng nếu mất các ca làm thêm và làm ngoài giờ thì sẽ không được nhận phụ cấp nữa. Chúng tôi không biết tự yêu quý lấy bản thân. Như anh ta đã nói đấy, chúng tôi không nghĩ được rằng những người đang bị đưa ra làm vật hy sinh chẳng phải ai khác mà là chính chúng tôi.

Khuôn mặt cô Lee vàng vọt.

“Thế là hết rồi.”

Seo Seon, người đã từ chối khám người hồi Mùa xuân Seoul, vừa viết đơn nghỉ việc vừa nói.

“Bọn họ là những người nếu cần cũng không ngại mà nghiền giun đất trộn vào kim chi muối chua cho chúng ta đâu.”

Chị họ thì thầm với tôi. Người ta bảo, thế giới đã trở nên đáng sợ rồi. Chỉ hơi hé miệng thôi cũng sẽ bị lôi đi. Rồi bị gửi đến đâu đó để cải tạo. Chính họ cũng đã lôi cổ chủ tịch công đoàn đi đấy.

Trên tấm bảng tin công ty có đăng danh sách cắt giảm công nhân. Phần lớn là thành viên công đoàn khu Stereo. Tên cô Lee Tất Tả nằm ở hàng đầu tiên của danh sách. Không còn thấy cả giám sát sản xuất lẫn trưởng phòng giám sát sản xuất đầu nữa. Quản đốc được thăng chức lên làm giám sát sản xuất. Sau khi lên chức, quản đốc tiếp quản vai trò giám sát. Ông ta giải thích rằng vì hợp đồng xuất khẩu đã cắt, ba dây chuyền sản xuất sẽ sáp nhập làm một, nên không thể tránh khỏi việc cắt giảm và thuyên chuyển công nhân. Các công nhân số 1 từ dây chuyện B và Số 2 từ dây chuyền C đến ngồi ở vị trí của tôi và của chị họ. Theo kế hoạch thuyên chuyển, các học sinh và các thành viên công đoàn đã bị mất chỗ. Chúng tôi sáng sáng vẫn đi làm, nhưng không còn chỗ để ngồi làm việc nữa. Quản đốc, giờ là giám sát, tập hợp những công nhân mất chỗ đang lượn lờ giữa các băng chuyền lại và giải thích một lần nữa. Rằng hằng sáng chúng tôi sẽ được phân công công việc tùy theo tiến triển sản xuất. Chị họ và tôi, hai mươi và mười tám tuổi, từng giữ các vị trí số 1 và số 2 ở dây chuyền A, không còn được ngồi cạnh nhau nữa. Có hôm, chị họ ngồi ở đây chuyền Chuẩn bị còn tôi ngồi cạnh một nhân viên Khu Giám sát nhận nhiệm vụ dùng một mảnh vải flannel bôi sáp vào vỏ dàn stereo. Hôm khác, chị họ phải ngồi hàn, cử chỉ vụng về. Khói hàn cuộn lên phía trên đầu chị họ. Một hôm khác nữa, cả hai chúng tôi đều bị chuyển tới khu Ti Vi ở một tòa nhà khác để hỗ trợ nhân lực. Theo lời họ là thế. Nhưng khi chúng tôi đến đó thì chẳng có việc gì để làm hết. Không dưng bị người khác để ý, chúng tôi vẩn vơ đứng hết chỗ này sang chỗ kia.

Mỗi lần đi qua băng chuyền ở dây chuyền A tim tôi lại nhức nhối. Dù tôi có cúi đầu khi đi vệ sinh qua đó, cái ghế tôi từng ngồi vẫn lọt vào trong tầm mắt. Chỗ ngồi làm việc của tôi. Chỗ ngồi nơi tôi từng viết thư cho Chang mỗi lần băng chuyền dừng lại. Nơi tôi từng đặt cuốn Quả bóng tí hon người lùn ném có bìa được bọc bằng giấy vẽ. Từ lúc bị mất chỗ, chị họ và tôi trở nên rầu rĩ hẳn. Chúng tôi thường xuyên lòng vòng quanh Khu Công nghiệp trên đường đi làm. Lẽ đương nhiên chúng tôi thường xuyên đến muộn. Những cử chỉ vụng về loay hoay của chúng tôi không khác gì những người cửu vạn già đứng sưởi bên đống lửa ở một công trường đã hoàn thiện. Cứ như cái hồi chúng tôi phàn nàn tại sao băng chuyền chạy nhanh quá hay phản đối rằng chúng tôi không phải những cỗ máy còn dễ chịu hơn bây giờ. Hồi đó, nếu cơ bắp căng cứng đau nhức, chúng tôi chỉ cần xoa bóp là xong, vẩn vơ đi qua đi lại sau khi mất chỗ làm việc, cái nhận thức rằng, Làm người thật nhục nhã, ngày một ngấm sâu vào trong tôi. Lúc phải ngồi ở ghế làm việc lôi đầu vặn dùng khí nén xuống gắn đinh ốc suốt cả ngày không ngơi tay, tôi không có cơ hội nào để mà sao nhãng. Giờ đây, trong đầu tôi chỉ còn duy nhất một suy nghĩ. Mong sao mai đi làm sẽ có chỗ để yên tâm ngồi làm việc.

Vết thương lòng do cái sự vụng về loay hoay không biết đi đâu ngồi đâu để lại. Thậm chí rất nhiều năm sau, mỗi khi bị buộc phải đến một nơi đông đúc nào đó, điều đầu tiên tôi nghĩ đến luôn là thế này. Đến đó, liệu có chỗ nào cho tôi không? Nếu đến mà trở nên vụng về loay hoay thì thôi chẳng buồn đi nữa - cái tiềm thức đã ngừng trưởng thành của tôi bảo thế.

Chị họ của tôi, băng mắc giữa kẽ chân, bàn tay đỏ ửng, nhát u sầu rầu rĩ nhát rạng rỡ tươi vui, lúc gắt gỏng như giận dữ với ai, lúc lại ủ rũ cúi gằm đầu xuống, nhìn chăm chăm cái lỗ dưới chân cột điện, lõm sâu và vàng ệch bởi bãi nước tiểu của ai đó. Chị họ của tôi, như thể đột nhiên mất hết ý thức về phương hướng, lôi cái máy ảnh vẫn được khắc sâu trong tìm ra, ném xuống cái hố tiểu rồi thì thầm với tôi.

“Chị sẽ thành nhân viên trực tổng đài điện thoại.”

“Nhân viên tổng đài điện thoại? Đó là mơ ước của chị Hee Jae mà, có phải của chị đâu. Chị quên rồi ư? Cái đêm chúng ta rồi nhà ấy, cái đêm tạm biệt bác gái người nồng mùi cá ở ga tàu ấy, chị đã bảo sẽ đi chụp ảnh những con chim trắng ngủ trong rừng cơ mà.”

“Chẳng khác gì hái sao trên trời. Muốn theo đuổi những thứ như thế người ta sinh ra đã phải có cơ rồi.”

“Đâu phải thế. Chỉ cần không bao giờ quên thì sẽ có ngày chị thực hiện được thôi. Nếu chị quên ước mơ là mọi chuyện sẽ chấm dứt đấy. Nếu luôn giữ khao khát muốn tiến gần tới ước mơ rồi sẽ có ngày chị làm được mà. Cứ đi cứ đi rồi cũng sẽ có ngày đến được khu rừng đó. Thậm chí, dù không thể đến nơi cũng đã gần hơn ban đầu rất nhiều rồi.”

Giận dữ, chị họ hét lên với tôi.

“Đừng có ra vẻ ta đây, con nhỏ này. Tưởng mình thông minh đọc nhiều lắm đấy à? Nhìn ngứa cả mắt, con nhỏ xấu xa!”

Chị họ của tôi. Ngay cả khi mặc áo sát nách dưới cái nóng mùa hè, cánh tay chị vẫn nổi đầy da gà. Cánh tay nhìn lúc nào cũng có vẻ lạnh của chị họ hai mươi mốt tuổi. Cánh tay tưởng như giơ lên cao nhưng rồi buông xuống tát vào má tôi.

“Em thì biết cái gì!”

Tôi cũng hét trả lại.

“Nếu chị nghỉ học, em sẽ mách anh cả!”

“Mách đi, cứ mách đi! Anh trai em chứ có phải anh trai chị đâu!”

“Anh cả sẽ đánh gãy chân chị cho mà xem.”

Chị họ vừa nhìn tôi trừng trừng vừa thở hổn hển.

“Anh cả sẽ bắt chị đóng gói đồ đạc rồi tống chị về quê đấy.”

Chị họ của tôi, tựa lưng vào tường, oà khóc.

“Cậu ấy không thích chị vì chị là công nhân nhà máy.”

“...!”

Tôi, nãy còn gân cổ lên cãi giờ thất thần đứng đó.

“Cậu ấy bảo, chị Yoon Soon Im dù là công nhân nhưng ít ra khuôn mặt còn xinh đẹp, chị thì vừa là công nhân, mặt mũi lại vừa đáng ghét.”

Gã thực tập sinh khốn nạn.

“Thế hắn cũng chẳng phải là công nhân nhà máy đấy à?

“Cậu ấy nói cậu ấy chỉ đang thực tập thôi. Cậu ấy sẽ học đại học. Thế nên chị sẽ làm nhân viên trực tổng đài điện thoại. Rồi sẽ đi thi tuyển và sẽ vào đại học giống như cậu ấy.”

Chị họ cắn môi, quệt nước mắt.

“Em sẽ không kể với anh cả chứ?”

Tôi lắc đầu. Chị họ đã đăng ký học ở Trung tâm Đào tạo Nhân viên trực Tổng đài Điện thoại Jongno rồi.

“Thi xong sẽ lấy được bằng chứng nhận nữa mà. Có bằng cấp rồi chị có thể kiếm được một công việc ở ngân hàng. Hay cả những chỗ như bưu điện nữa.”

... À, những chỗ như ngân hàng hay bưu điện.

Cô Lee và những công nhân bị sa thải khác vẫn tiếp tục đi làm. Họ đã nộp đơn đề nghị được quay lại làm việc với lý do đây là hành động sa thải trái phép, đồng thời tổ chức nhiều cuộc biểu tình. Sáng sáng lại xảy ra ẩu đả giữa những công nhân bị sa thải đang cố gắng xông qua cửa chính vào trong với những nhân viên bảo vệ cố gắng chặn họ lại bên ngoài.

“Đến thẻ chấm công còn không có thì các cô đòi làm việc kiểu gì hả!”

Ai tỏ thái độ thông cảm với những người nộp đơn đòi được quay lại làm việc do bị sa thải trái phép cũng bị sa thải theo. Từ phía bên trong cổng chính nhà máy, cô Myeong khoanh tay trước ngực trừng mắt nhìn cô Lee. Trên đường đi làm, chị họ liếc xéo cô Myeong để khỏi phải nhìn những người đòi trả lại việc làm do bị sa thải trái phép.

Giờ tôi chỉ còn một mình. Cả chị Hee Jae và chị họ đều đã xa rời trường học. Cùng rời nhà máy lúc năm giờ chiều nhưng tôi đến trường còn chị họ tới trung tâm đào tạo nhân viên trực tổng đài điện thoại. Tôi một mình băng qua con đường đêm quay trở về căn phòng hiu quạnh. Giữa chừng tạt qua chợ.

Anh cả không biết chị họ đang học ở trung tâm để kiếm tấm bằng chứng nhận nhân viên trực tổng đài điện thoại thay vì đi học. Vẫn không khác gì trước kia, sáng sáng anh cả đội bộ tóc giả rời nhà đến trung tâm dạy học, nhưng anh càng ngày càng trở nên hốc hác. Bên trong ngăn kéo bàn của anh lấp lánh nằm yên sợi dây chuyền vàng cô gái kia tháo ra bỏ lại.

“Sợi dây chuyền này là của chị Mi Yeong phải không?”

Một hôm, chị họ mở ngăn kéo, cầm sợi dây chuyền lên, đung đưa. Dù là trong căn phòng hiu quạnh, sợi dây chuyền vàng vẫn tỏa sáng lấp lánh.

“Sao nó lại ở đây nhỉ?”

Chị họ đeo sợi dây chuyền lên cổ mình rồi soi gương.

“Cất lại chỗ cũ đi!”

Nhớ lại cô gái đã tháo sợi dây chuyền ra trả cho anh cả đêm ấy, tôi, mười tám tuổi, cảm thấy khó chịu. Trong lòng tôi dấy lên toàn những suy nghĩ ghét bỏ cô ấy. Khuôn mặt trắng bóc. Sống mũi xinh xắn. Đôi mắt long lanh. Tôi không thể ngăn mình nghĩ rằng chính sự xinh đẹp của cô ấy đã mang đau khổ đến cho anh cả. Tôi thấy thương thay cho anh khi hình dung ra những hứa hẹn tương lai hẳn đã le lói trong trái tim khi anh tặng sợi dây chuyền cho cô ấy. Anh đâu phải người dễ dàng tặng dây chuyền cho bất cứ ai. Anh đâu phải người dễ dàng hứa hẹn trao tặng trái tim mình cho bất cứ ai.

Chị họ mỉm cười rạng rỡ y như sợi dây chuyền lấp lánh.

“Chị đeo cái này ra ngoài được không, chỉ một lần thôi?”

Tôi, mười tám tuổi, trừng mắt lườm chị họ, lúc này vẫn đang tươi cười. Chị họ có vẻ như thật lòng muốn đeo sợi dây chuyền đó, cứ nì nèo đòi tôi nhắm mắt cho qua, Chỉ một lần thôi mà. Nói thế rồi cởi dây chuyền trả lại mà bỏ đi. Đồ xấu xa. Giữ lại cũng được hay ném xuống sông cũng được, đưa cho anh cả để làm gì cơ chứ. Và anh cả đã làm gì nào, cất giữ nó ở đây. Ngay tại cái ngăn tủ mà chỉ cần mở ra là thấy. Tôi, mười tám tuổi, vô cớ nổi giận đùng đùng, chộp lấy sợi dây chuyền trong tay chị họ và ném nó trở lại chỗ cũ, rồi đóng sầm ngăn kéo lại.

Từ khi sợi dây chuyền bị bỏ vào trong ngăn bàn, anh cả chẳng ngày nào ngủ ngon giấc. Anh cứ hết quay ngang lại quay ngửa. Đôi khi anh mở của phòng lẻn ra ngoài giữa đêm hôm. Tiếng bước chân anh tiến lên sân thượng. Một lần, tôi bám theo anh. Anh len qua đám quần áo ai đó quên không rút vẫn còn phơi trên mắc rồi ngồi lên lan can, cứ thế ngồi ở đó.

Anh cả, người thậm chí còn chẳng biết hút thuốc. Anh đã nghĩ gì khi ngồi ở đó? Anh đã dõi nhìn gì khi ngồi ở đó? Tôi bất an sợ rằng ống khói nhà máy Trung tâm Bao bì và Thiết kế sẽ vươn lên sừng sững giữa trời đêm rồi đổ sụp trước mặt anh. Giá như có thể, tôi những muốn đến gặp cô gái kia và kể cho cô ấy biết về nỗi đau khổ của anh cả.

Giữa đêm khuya, chị họ và tôi giật mình tỉnh giấc bởi tiếng hét thất thanh của anh cả. Anh đang ngồi ngây ra trong bóng tối. Lúc tôi định bật đèn, anh bảo, Đừng.

“Sao vậy anh?”

Anh nói anh bị đau ngực, rằng anh thấy khó thở. Anh vẫn ngồi ngây người trong căn phòng tối đen, tay xoa ngực. Dường như cảm thấy nên làm gì đó, chị họ bật đèn rồi dậy vào bếp lấy một bát nước lạnh cho anh cả. Anh cả chỉ nhấp môi rồi đặt cái bát xuống, như thể ngay cả uống nước cũng là một việc quá khó khăn với anh. Tay vẫn liên tục xoa ngực, nhưng anh bảo chúng tôi giờ anh ổn rồi, rằng chúng tôi ngủ lại đi thôi.

Từ chiếc đài phát thanh đang bật trong khu Kiểm tra, người ta đang nói đến chuyện ăn rau diếp cuộn. Đó là chương trình Bài ca hy vọng giữa trưa. Họ trò chuyện cứ như thể đang hiện lên ngay trước mắt cảnh tượng người ta đi hái rau diếp tươi ngoài ruộng về, làm tương chấm rồi gói với rau ăn. Khi làm tương, thái thêm chút ớt xanh rắc vào thì mùi vị rau diếp sẽ càng đậm đà hơn nhờ hương ớt thơm, người dẫn chương trình nói. Nghe vậy chị họ nói thêm, tỏi tươi cũng thế! Điều thu hút sự chú ý của tôi không phải là ớt xanh hay tỏi tươi. Người dẫn chương trình đã nói, Nhưng các bạn hãy nhớ đừng ăn quá nhiều rau diếp cuộn nhé. Sẽ bị buồn ngủ đấy! Buồn ngủ ư? Ăn nhiều rau diếp sẽ buồn ngủ ư!

Một hôm, anh cả ngây người nhìn xuống bàn cơm. Cái bàn không khác gì một ruộng rau diếp. Rau diếp muối xổi, rau diếp cuộn, canh rau diếp.

“Sao mà dạo này em toàn cho anh ăn rau diếp thế?”

Anh lấy thìa nếm một ngụm canh rồi hỏi là canh gì.

“Canh rau diếp!”

“Lần đầu tiên anh thấy canh rau diếp đấy.”

“...”

“Hết tiền sinh hoạt rồi à?”

Mãi đến lúc đó, chị họ mới bật cười.

“Không đâu, tại bọn em nghe nói ăn nhiều rau diếp sẽ dễ ngủ đấy... Anh đang bị khó ngủ mà.”

“Vì thế mà các em nấu canh rau diếp hả?”

“Vâng.”

Anh cả phá lên cười sảng khoái. Dứt tiếng cười, anh đang định nhét miếng rau diếp cuộn vào miệng thì quay sang hỏi chị họ, như thể vừa chợt nhớ ra điều gì.

“Mà hôm qua em đi đâu vậy?”

“Em á?”

“Anh thấy em xuống tàu điện ngầm... gọi mãi nhưng hình như em không nghe thấy nên cứ đi thẳng.”

Trung tâm đào tạo nhân viên trực tổng đài điện thoại mà chị họ đang theo học thay vì đến trường học nằm ở Jonggak. Lúc đi, chị họ bắt xe buýt từ nhà máy đi, lúc về thì đi tàu điện ngầm về.

“À, hôm qua... tại em có chút việc.”

“Đêm hôm hai đứa đừng đi riêng một mình. Dù một người phải về muộn một chút thì cũng hãy đợi nhau để cùng về. Có việc gì ra ngoài thì cũng đi cùng nhau.”

Chị họ vội đáp là em biết rồi. Ngồi đó cạnh chị họ, tôi, mười tám tuổi, tim đập thình thịch.

Nơi thầy giáo tôi đang ở là Mureung, tít sâu trong núi. Mureung. Tôi đến đó thăm thầy hồi tháng Tư vừa rồi, sau khi xuất bản cuốn tiểu thuyết dài đầu tay của mình. Người bạn đi cùng tôi luôn tay bận rộn, hết nhổ cỏ ngoài sân lại làm các món ăn kèm chất đầy vào trong tủ lạnh cho thầy, vốn luôn phải tự xoay xở nấu nướng, trong khi tất cả những gì tôi làm ở Mureung chỉ là gà gật ngủ chỗ này chỗ kia. Tôi bị bắt quả tang đang lơ mơ ngủ lúc ngồi trên chiếc ghế trông ra sông, lúc ngồi xổm trước cái chuồng chó có một chú chó giống đảo Jin nằm biếng nhác, và thậm chí, cả lúc đang nói chuyện với thầy.

Theo chân họ đi xuống ngọn đồi bên sông, tôi nằm lăn ra bãi cỏ và lại mơ màng ngủ, rồi chỉ tỉnh dậy khi có một con dê con đến ị một bãi ngay bên cạnh. Cơn buồn ngủ choáng trọn người tôi. Cuối cùng, thầy giáo tôi bảo, Chính em mới là người cần nghỉ ngơi chứ không phải thầy. Thành phố này, nơi tôi đã quay trở lại, gật gù chợp ngủ lơ mơ.

Cũng chính thầy đã gọi điện cho tôi.

Thầy, một tiếng kêu buột ra khỏi miệng tôi. Khi đó tôi đang gội đầu. Từ mái tóc được quấn vội bằng một cái khăn tắm của tôi, nước nhỏ tong tong lên ống nghe. Có chuyện gì mà thầy lại trực tiếp gọi cho tôi? Tôi nhớ ra mình đã không hề gọi điện hay trở lại thăm thầy kể từ sau chuyến đi Mureung đó. Bệnh tràn khí phổi. Thầy giáo tôi đã thuê nhà trong núi cốt để phục hồi sức khỏe sau khi mắc phải bệnh tràn khí phổi.

“Thầy lên Seoul rồi ạ?”

“Không, thầy đang gọi từ Mureung. Hôm kia thầy cũng gọi mà không thấy em nhận điện.”

Hóa ra hôm kia thầy cũng đã gọi cho tôi. Có chuyện gì đây nhỉ, tôi thấp thỏm lo lắng.

“Em mới ghé về thăm thú vùng nông thôn.”

“À, thế à. Tốt đấy. Em ở lại bao lâu?”

“Khoảng mười ngày ạ.”

“Ờ cũng được đấy chứ?”

“Cũng cố được qua ngày ạ.”

“Tốt đấy. Thầy cũng đang định bảo em về đây nghỉ ngơi vài ngày, giờ chắc là không cần nữa rồi nhỉ.”

“...?”

Một lát sau thầy tiếp tục.

“Dạo này em có vẻ viết nhiều.”

“...”

“Có dạo thầy cũng như thế. Viết như thể cược cả sinh mệnh mình vào nó.”

“Em viết nhiều đến thế sao ạ?”

Tôi không hề nhận ra mình đang nói với thầy bằng giọng hơi khó chịu. ở đầy dây bên kia, thầy giáo của tôi ngừng nói. Thầy đã nhận thấy giọng nói khó chịu của tôi.

“Làm nhà văn thì đúng là phải viết nhiều rồi, nhưng với em thì không. Với em, viết là rứt ruột của mình. Nếu liền một lúc rứt quá nhiều, em sẽ đổ bệnh cho xem.”

Những giọt nước vẫn tiếp tục nhỏ tong, tong, tong, từ mái tóc ướt nhẹp của tôi.

“Đây là nghề lâu dài. Viết chậm lại chút đi.”

“...”

“Tự ái đấy à?”

“...”

Giữa đêm, những tiếng bước chân bất an vọng vào từ con ngõ. Khắp chỗ này chỗ kia, cổng ra vào vội vã đóng. Chị họ là người đầu tiên bị tiếng ồn đánh thức.

“Tiếng gì thế nhỉ?”

Chị họ lay tôi dậy.

“Sao thế?”

“Có tiếng gì kìa.”

Anh cả cũng dậy theo.

Tiếng bà cụ chủ cửa hàng tạp hóa nài nỉ van xin, chuyện gì thế này. Tiếng gào lên tuyệt vọng, Buông ra. Tiếng cửa nhà vệ sinh bị long ra. Tiếng cửa cuốn kéo xuống vội vã.

“Làm sao thế!”

Tiếng ồn ào. Tiếng hét hoảng sợ vang lên lác đác. Không ai dám nhìn ra ngoài ngõ. Trong căn phòng hiu quạnh, chị họ và tôi dán sát vào nhau. Có chuyện gì vậy? Nỗi kinh sợ. Khi tiếng giày quân đội sầm sập đã xa dần, sự im lặng ngay lập tức bao trùm con ngõ vừa nãy còn như sẵn sàng nổ tung bất cứ lúc nào.

Buổi sáng, chị họ ra ngoài mua đậu phụ, nhưng quay về tay trắng. Nghe nói chú chủ cửa hàng tạp hóa, sáng sáng vẫn đạp xe đi lấy đậu phụ, đã bị bắt đêm qua.

“Tại sao?”

“Chẳng ai biết cả.”

“Nhưng hẳn chú ấy phải làm gì sai trái thì mới bị bắt đi chứ.”

“Mọi người bảo bọn họ không chỉ bắt chủ cửa hàng tạp hóa mà còn bắt cả một người đang đi tiểu trong ngõ nữa.”

“Bắt đi đâu?”

“Không biết nữa. Còn nhớ chú ấy có một vết sẹo dưới mắt không? Cả hình xăm trên cánh tay nữa. Dù gì cũng hơi đáng sợ thật mà.”

“Đáng sợ gì chứ? Chính chú ấy lần nào cũng cho mình lấy than trước còn gì.”

“Cũng phải.”

Chú chủ cửa hàng tạp hóa mà mẹ từng căn dặn chúng tôi đừng có thân thiết quá, đã biến mất đêm đó và không quay trở về. Bà cụ chủ hàng tạp hóa ngồi mất hồn suốt mấy ngày liền, rồi sau đó đóng cửa hàng. Giữa đêm lạnh, bà xỏ giày chạy loạn lên đến khắp nơi hỏi han, tìm kiếm những kẻ đã sầm sập xông vào và bắt mất con trai bà. Cửa hàng tạp hóa mở cửa trở lại và bên trong, những bức tượng Đức mẹ Đồng trinh Maria, vốn được chú chủ cửa hàng làm bằng cách nhào thạch cao rồi đổ khuôn mỗi khi có thời gian, nằm trên kệ, đổ vỡ la liệt.

“Còn chú ấy thì sao?”

“Nghe bảo là đi giáo dục cải tạo rồi, người ta bảo cứ chờ, rồi nó sẽ quay về thôi.”

Chỉ còn lại một thân một mình, bà cụ không bán than bánh mồi sẵn nữa, kể cả khi đông về. Bà bỏ cái lò than chất đống tro trắng xóa ra ngõ rồi cứ ngồi đó, ngây người nhìn về cuối ngõ.

... Những nghi thức máu, được gọi dậy bởi sự thiếu tính hợp pháp.

Một hôm tôi đang đi bộ... lúc đó là tám giờ tối, ngày 9 tháng Tám, năm 1980. Trên đường đi làm, ở đầu đường gần bãi biển Dadaepo, Buýtan, tôi đã bị bắt giữ bởi sáu cảnh sát có vũ trang mang theo súng cạc-bin. Bị đánh đập bởi dùi cui, gậy tre và bị đá bằng giày quân đội, mãi tới khi chỉ còn chút hơi tàn, vẹo cột sống lưng nghiêm trọng tôi mới được đưa tới Trại Huấn luyện Samcheong thuộc một sư đoàn đóng đâu đó ở Changwon... Hồi ký của một người từng bị bắt tham gia chương trình thanh lọc xã hội thời đó và giờ đang là mục sư mở đầu bằng một đoạn giới thiệu, trước hết là câu, Một hôm tôi đang đi bộ...

... Một hôm tôi đang đi bộ thì tình cờ lướt qua một tấm poster thông báo chương trình “Trình chiếu những video về sự kiện Gwangju”. Tôi siết chặt lồng ngực đang đập thình thịch, tiến tới Nhà thờ Ngoài Trại Quân ở Yeongdeungpo.

Tôi không biết mình đã khóc dữ dội đến mức nào khi theo dõi trên màn hình những hành động tàn bạo trong sự kiện Gwangju mà trước đây tôi mới chỉ nghe nói đến. Những khuôn mặt biến dạng của vô số các xác chết, đã ngã xuống dưới sự đàn áp tàn nhẫn gợi nhớ đến những trận ẩu đả trên đường phố của quân lính thực hiện thiết quân luật...

Tôi bị bắt giam không phải vì đang phạm tội mà chỉ đơn giản là vì từng có tiền án tiền sự, và những nơi tôi bị giam giữ trong suốt hai năm sáu tháng - Trại Huấn luyện Samcheong, Trại Dịch vụ Lao động Samcheong, những trại cải huấn quân sự, Trại Cải huấn Phòng ngừa Cheongsong số 3 - không phải gì khác mà chính là những lò sát nhân, không thể tưởng tượng lại có thể tồn tại ở một xã hội dân chủ.

Nam Hong Yi, mới mười bảy tuổi đã bị bắt tới một thung lũng nào đó nằm gần mặt trận tỉnh Gangwon và ở đó, chỉ vì phản đối sự giam cầm kéo dài của mình mà đã bị bắn vào sườn bằng một khẩu súng trường tự động MI 6, đón nhận một cái chết cay đắng đầy nuối tiếc trong lúc kêu gào gọi mẹ, ruột xổ ra khỏi cơ thể; tù nhân Kim, bị một viên đạn bay chỉ cách đó vài mét găm thẳng vào đầu, mãi mãi rời bỏ thế giới này mà không kịp kêu lên một tiếng; những tiếng van cầu tuyệt vọng của tù nhân xin được tha mạng vì còn bố mẹ anh em và vợ con nơi quê nhà giữa lúc họ lẫn lộn trong biển máu, bị nào giày ống, nào cán búa, nào gậy bóng chày tàn nhẫn nện xuống không chút kiềm chế, không một lý do. Những ký ức hung tàn...

Khi tôi nhờ ơn Chúa được rời khỏi thung lũng tử thần khủng khiếp tựa địa ngục trần gian ấy, tôi đã cố gắng xóa sạch khỏi ký ức quá khứ ác mộng không muốn nhớ lại đến lần thứ hai, cầu xin tha thứ và lãng quên tất cả trong tình yêu của Chúa.

...Ông viết. Thế nhưng, thế nhưng, ông viết.

... Những hình ảnh từ cuốn băng video ghi lại sự kiện Gwangju tôi ngẫu nhiên được xem vào ngày hôm đó đã khiến tôi sốc nặng và giúp tôi nhận ra, tại khúc quanh mở ra con đường tiến lên dân chủ hóa của thời đại này, trước dân tộc và lịch sử, mình cần phải làm gì. Dưới chiêu bài thanh lọc xã hội, Trại Huấn luyện Samcheong - nơi biết bao người không được xét xử phân minh mà đã bị bắt đi, vật lộn chiến đấu với tử thần suốt từ ba đến năm năm, chính là một hiện trường đẫm máu phát sinh từ thứ luật pháp bất công, thứ luật pháp người ta lợi dụng để khơi dậy trong xã hội một bầu không khí sợ hãi trước sự ra đời của chế độ mới. Từ tận đáy lòng, tôi cầu nguyện rằng một chương trình kinh khủng như chương trình Huấn luyện Samcheong của năm 1980, cái năm đã thủ tiêu hết thảy nhân tính, đạo đức, và tự do dân chủ sẽ không bao giờ xảy ra lần nữa trên mảnh đất này. Tôi thật lòng hy vọng sẽ có nhiều người trên đất nước này đọc cuốn sách của ông, để sẽ không bao giờ còn tái hiện cảnh quá nhiều người phải hy sinh một cách phi lý cho vinh quang của một cá nhân. Tôi cũng thiết tha hy vọng rằng cuốn sách này sẽ đóng góp một phần nào đó vào công cuộc khôi phục danh dự cho những đồng loại của tôi, những người đã bị bắt đi mà không được xét xử, bị kết tội vô lý và đã không thể vượt qua được nỗi đau đớn mà bỏ mạng ở thung lũng nơi chiến tuyến; những người đã gục xuống bởi những viên đạn lạc trong khi đang kiên cường đấu tranh đổ máu; và mười nghìn người mang danh từ Trại Huấn luyện Samcheong ra, đã buộc phải hy sinh phẩm giá trong lúc câm lặng chịu đựng khổ đau một cách oan uổng.

... Sinh viên Kim của trường đại học Kyungnam, bị lôi đi xềnh xệch như một con chó giữa lúc đang kêu đòi dân chủ; nhân viên văn phòng Shin, bị bắt giữ đang khi chè chén huyên náo tại nhà riêng chỉ một tháng sau khi cưới; học sinh Lee đang ôn thi lại đại học, bị kết tội là thành viên xã hội đen đương lúc ra ngoài hóng gió; công nhân Song, bị cảnh sát bắt giữ lúc đang đòi được thanh toán tiền lương quá hạn; học sinh cấp ba mười bảy tuổi Ham, đang trên đường đi đón mẹ thì bị bắt mà không hiểu sự tình ra sao; Lee, một đầu bếp bị bắt trên đường đi làm về chỉ vì trên cánh tay có một vết xăm; người bán hàng rong Park bị bắt lúc đang bán hàng ở chợ; phóng viên Yi mất việc bị lôi đi như một con chó, bị đánh đập máu me đầm đìa; ông chú độc thân Hwang bị lôi đi trong khi đang rên rỉ sao bố mẹ không tìm cho ông ta một người vợ; ông Kim sáu mươi tuổi...

Chú chủ của hàng tạp hóa bị bắt khi đang nhấc các bức tượng gốm Đức mẹ Đồng trinh ra khỏi khuôn liệu có quay trở về không? Mãi đến tận khi rời khỏi con ngõ ấy tôi vẫn không thể gặp lại chú ấy.

Tôi lấy giẻ lau sàn căn phòng hiu quạnh. Trong lúc lau bàn của anh cả, tôi khẽ khàng mở ngăn kéo ra. Cuối cùng, anh ấy đã bỏ nó đi rồi. Chiếc dây chuyền của cô gái ấy không còn ở đó nữa. Giờ tôi mới thấy nhẹ cả lòng.

Sắp đến kỳ nghỉ hè, anh cả vạch ra một thời gian biểu mới. Số học viên đăng ký học ở trung tâm học thêm đã tăng, vậy nên trong kỳ nghỉ hè anh sẽ có cơ hội kiếm bộn tiền, anh bảo. Nghe nói giám đốc còn hứa trong hè sẽ giao thêm cho anh một lớp học dài một tiếng nữa, anh cả có vẻ rất vui. Nhưng anh lấy đâu ra thời gian nữa khi cả sáng lẫn tối anh đều kín lịch rồi?

“Lớp này sẽ học từ sáu rưỡi đến tám giờ nên sau ca nghĩa vụ quân sự anh có thể đi thẳng đến đó luôn.”

“Còn bữa tối thì sao?”

“Lớp tiếp theo anh dạy bắt đầu vào lúc chín giờ, anh có thể ăn vào lúc nghỉ giữa hai lớp.”

Anh cả nói rằng sau hè anh sẽ kết thúc nghĩa vụ quân sự và có thể tìm được một công việc tử tế, khi đó chúng tôi sẽ có thể thuê thêm một phòng nữa.

Tiền lương của chúng tôi bị trả chậm.

Đến tận ngày trả lương tháng sau chúng tôi mới được nhận lương của tháng trước. Tôi nhớ chủ tịch công đoàn, cô Lee và Seo Seon. Những người lúc nào cũng vừa trộn cơm với canh giá đỗ đã nguội đựng trong khay thức ăn bằng thép không gỉ rồi ăn kèm với kim chi chua vừa bàn bạc sôi nổi. Những người nhắc tới giám đốc, rằng cho dù ông ta có chết cũng không ai được khóc. Giá như họ có ở đây, tiền lương của chúng tôi đã không bị khất lần như thế này.

Đột nhiên bầu không khí ở nhà máy bỗng trở nên yên ắng. Có tin khu Stereo sẽ bị đóng cửa, cũng có tin giám đốc sẽ gán công ty cho ngân hàng. Như để xác thực các tin đồn này, băng chuyền của dây chuyền A, dây chuyền lắp ráp duy nhất vẫn sản xuất từ đấy đến giờ, dừng hoạt động. Giờ có đến nhà máy cũng chẳng còn việc gì để làm nữa. Chúng tôi dọn dẹp rồi ngồi túm tụm chuyện phiếm với nhau. Chúng tôi không phải xếp hàng chờ khi lên căng tin ăn trưa nữa. Từng người từng người một lần lượt bỏ nhà máy, những người còn ở lại hầu hết đều thuộc khu Ti Vi.

Trước kỳ nghỉ hè. Tôi từ trường về nhà, thấy anh cả đang ngồi bên bàn.

“Anh, sao anh về sớm thế?”

Thay vì trả lời câu hỏi của tôi, anh cả bảo tôi ngồi xuống đúng lúc tôi đang định lên gác mái thay đồ.

“Thế này là sao hả?”

Anh chia ra tờ giấy chứng nhận đăng ký học trung tâm mà đáng ra chị họ phải giữ. Có vẻ chị họ làm rơi nên anh cả nhặt được.

“Cái này là gì hả?”

Tôi, mười tám tuổi, mân mê nút áo đồng phục.

“Sao em lại về nhà một mình?”

“... Thì...”

Nghe tôi lắp bắp, anh cả cao giọng.

“Sao các em lại làm thế này hả? Cả hai cứ thích làm gì thì làm hả?”

“...”

“Rốt cuộc là sao hả?”

“Điện thoại... làm nhân viên trực tổng đài điện thoại...”

“Nó nghỉ học từ bao giờ hả?”

“Khoảng... một tháng trước.”

“Ít nhất em cũng phải nói cho anh biết chứ, không phải sao?”

“Chị ấy dặn em đừng...”

“Nó dặn em không làm thì em không làm hả? Em vẫn không biết chuyện gì mới là quan trọng sao?”

Tôi, mười tám tuổi, bị dồn vào đường cùng, ròng ròng nước mắt. Không mảy may hay biết chuyện gì, chị họ vui vẻ mở cửa, nhưng lúc để cặp sách xuống, bắt gặp ánh nhìn giận dữ của anh cả, chị họ giật mình hoảng hốt, vội cụp mắt xuống. Tôi, mười tám tuổi, vừa bị anh cả mắng, giờ nhìn thấy chị họ, nước mắt đã cố nuốt vào lại giàn giụa tuôn ra.

“Nín ngay!”

Tôi cố nín nhưng không nín được. Chị họ cũng lã chã nước mắt. Anh cả điếng người nhìn cả hai chúng tôi cùng khóc.

“Ai nhìn lại tưởng anh đánh hai đứa không biết chừng.”

Chúng tôi những tưởng thể nào cũng lớn chuyện, ai ngờ anh cả chỉ đi về bàn ngồi, quay lưng lại phía chúng tôi. Nhưng tấm lưng anh toát lên vẻ kiên quyết.

“Nếu không định đi học thì thu dọn hành lý về đi.”

Những giọt nước mắt của chị họ rơi ngày một nặng.

“Có đi học hay là không?”

“...”

Chị họ chỉ khóc, không trả lời. Anh cả quay lại nhìn với vẻ mặt lạnh lùng.

“Có đi học hay là không?”

“Có.”

Giọng anh cả cứng rắn đến nỗi chặn đứng hai dòng nước mắt của chị họ. Cứ như thể nếu chị họ từ chối quay trở lại trường, anh cả sẽ dẫn chị họ ra thẳng ga tàu, mua vé nhét vào tay chị rồi tiễn chị về quê luôn vậy. Nước mắt đã cạn, chị họ leo lên gác mái để cởi đồng phục.

Chúng tôi rửa mặt mũi chân tay trong câm lặng rồi nằm ngủ. Chị họ nằm co người, úp mặt vào tường. Từ đầu bên kia phòng, anh cả gọi tên chị họ. Vẫn nằm co ro, chị họ yếu ớt đáp lại.

“Em thích trở thành nhân viên trực tổng đài điện thoại đến thế ư?”

“Không.”

Có vẻ hoang mang trước câu trả lời của chị họ, anh cả hỏi, “Thế tại sao em lại đi học ở trung tâm đó?”

“Em ghét làm việc ở nhà máy, anh à.”

Giọng nói của chị họ không vương chút lưỡng lự nào. Anh cả có vẻ sửng sốt.

“Ghét đến thế ư?”

“Vâng.”

Anh cả hỏi lại, như thể nảy ra ý nghĩ nào đó.

“Thế làm việc ở Ủy ban phường thì sao?”

“Được, anh!”

Chị họ đang nằm co ro liền ngồi bật dậy.

“Chẳng có gì được đâu. Theo anh thấy thì làm việc ở nhà máy còn tốt hơn.”

“Ở Ủy ban phường đang có chỗ trống ạ?”

“Chỉ là chân chạy việc vặt thôi. Đưa giấy tờ đến Văn phòng Quận rồi lại lấy giấy tờ về, trả lời điện thoại, những việc kiểu như thế.”

“Được ạ, miễn là không phải làm ở nhà máy thì với em thế nào cũng được hết.”

Chị họ nài nỉ anh cả nhất định phải giúp chị được nhận vào làm việc ở Ủy ban phường. Bảo rằng dạo này đến nhà máy không còn việc gì làm nữa rồi. Chẳng có chỗ nào để ngồi, cũng không được trả lương, và ai cũng bảo công ty chẳng mấy chốc sẽ phá sản thôi.

Chị họ tôi, chị họ hai mươi tuổi được bỏ việc ở nhà máy của tôi, vui mừng hớn hở. Bây giờ, sáng sáng chị bắt tàu điện ngầm đến Ủy ban phường ở quận Yongsan. Trên con đường dẫn tới Khu Liên hiệp Công nghiệp Số 1, ở cổng chợ, trên cầu vượt, tôi, mười tám tuổi, định kéo tay chị họ khoác vào, và rồi thấy trong lòng tràn ngập nỗi trống trải.

Lần đầu tiên tôi nghe thấy từ bế xưởng. Bế xưởng? So với bây giờ, cái hồi ngày nào chúng tôi cũng phải làm việc quá giờ và làm việc thêm giờ vẫn còn dễ chịu hơn. Cái hồi băng chuyền chạy rầm rập khiến đầu óc quay cuồng. Ai đó sau lưng tôi đã nổi cơn tam bành.

“Thế quái nào mà tôi cứ vào công ty nào là công ty đấy phá sản chứ! Thật khốn nạn mà.”

Buổi tối, tôi gặp chị họ ở trường.

“Họ đã trả tiền trợ cấp thôi việc cho chị chưa?”

Tôi, mười tám tuổi, lắc đầu.

“Đã làm việc đến rục cả xương cho thì cũng phải trả người ta trợ cấp thôi việc chứ.”

“Hình như công ty sắp phá sản rồi.”

“Gì cơ?”

“Họ bảo sẽ cho bế xưởng.”

Chị họ cũng không cất nổi nên lời trước trọng lượng của từ bế xưởng. Mi Seo viết thư đưa cho tôi trong lúc đang đọc Hegel. Thư viết, Nhà máy của cậu còn chỗ nào trống không? Không. Ngay cả vị trí của tớ cũng đi tong rồi. Ahn Hyang Sook liếc nhìn thư của Mi Seo.

“Nhà máy của Mi Seo đang gặp vấn đề à?”

“Không chắc nữa.”

Ahn Hyang Sook bước tới chỗ Mi Seo.

“Muốn sang nhà máy tớ làm việc không? Họ đang tuyển người đấy.”

Mi Seo, thường ngày luôn tỏ thái độ khinh thường Ahn Hyang Sook, giờ cắm mặt vào cuốn Hegel, như thể đó là một đề nghị lố bịch lắm vậy.

“Lại còn ra vẻ nữa kìa!”

Ahn Hyang Sook lẩm bẩm, quay trở về chỗ. Mi Seo vùi mặt vào sách, không nhúc nhích.

“Nhưng cậu cứ để ý hộ Mi Seo đi nhé. Có vẻ như ở lớp mình chỉ mỗi công ty cậu là có ký túc xá thôi.”

“Sao vậy? Mi Seo cần vào ký túc xá ở à? Không phải nó đang ở nhà chị gái đấy à?”

“Mi Seo không thích ông anh rể.”

“Tại sao?”

“Anh ta suốt ngày cãi nhau với chị của Mi Seo thôi.”

“Nhưng chẳng phải được sống ở bên ngoài khu công nghiệp là chuyện thích thú lắm sao? Sau khi hết giờ học, hễ cứ khi nào nhìn thấy Mi Seo một mình băng sang bên kia đường để bắt xe buýt đi hướng ngược lại với tất cả chúng ta, tớ lại thấy ghen tị. Ít ra mỗi sáng mỗi tối, nó còn được nhìn thấy một khu khác.”

“Nhưng cậu sẽ để ý hộ Mi Seo chứ?”

“Mà sao cậu cứ khăng khăng chuyện này thế?”

“Cậu sẽ làm thế chứ?”

“Được rồi!”

Hôm sau khi tôi hỏi tình hình thế nào rồi, Ahn Hyang Sook lắc đầu.

“Họ bảo học sinh thì không được.”

Tôi nhận được một bức thư từ nhà xuất bản gửi đến. Tôi mở phong bì ra thì thấy bên trong còn một cái phong bì nữa. Hẳn nhà xuất bản đã chuyển tiếp một bức thư được gửi cho tôi qua địa chỉ của họ. Phong bì dày cộp, có vẻ như chứa một lá thư dài. Tôi xem tên người gửi. Han Kyung Shin, Giảng viên, Trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo, Singil-dong, Yeongdeungpo-gu, Seoul. Han Kyung Shin? À! Thầy Choi Hong Yi, à không, là cô giáo Han Kyung Shin chứ. Trái tim tôi chùng xuống. Tôi đã không những không nhận lời mời đến thăm các học sinh ở trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo mà còn trích dẫn nguyên cả bức thư của cô vào trong tiểu thuyết của mình dù chưa được cô cho phép. Bên cạnh mã vùng bưu điện có dòng tái bút được viết bằng nét chữ gọn gàng, đề nghị chuyển tiếp bức thư tới cho tôi. Người có nét chữ thế này hẳn sẽ không trách móc gì tôi đâu, tôi thầm nhủ, cố gắng xoa dịu trái tim đang chùng xuống.

Chào cô.

Mấy ngày trước, tôi đã đọc hết chương thứ hai cuốn tiểu thuyết Cô gái viết nỗi cô đơn của cô. So với chương trước thì chương này có nhiều sự kiện hơn, tôi thấy rất thú vị nên đã đọc liền một mạch từ đầu đến cuối.

... Thú vị ư?

Nói “thú vị” hẳn có thể sẽ khiến cô hiểu nhầm. Ý tôi muốn diễn đạt rằng, văn chương của cô không chỉ đơn thuần khiến tôi thấy thích thú mà còn rất cuốn hút và khiến tôi suy ngẫm về nhiều điều.

Sau khi xuất bản Quả bóng tí hon người lùn ném, Cho Se Hee cũng đã vài lần thử viết thêm những truyện nhiều kỳ như vậy cho tạp chí Văn học Joongang, nhưng rồi sau đó đã gác bút không viết thêm gì nữa. Trong số các lý do ông đưa ra, có một câu mà tôi nhớ mãi. “Nhiều người gặp tôi có nói với tôi rằng cuốn sách của tôi đã khiến họ xúc động sâu sắc. Nhưng người nói ra câu đó thì không thể nào mang biểu cảm hạnh phúc và rạng rỡ nhường kia được.”

Tôi bất chợt nghĩ rằng có lẽ cô cũng sẽ có cảm giác tương tự khi người ta nói với cô rằng họ đã đọc Cô gái viết nỗi cô đơn của cô một cách vô cùng thích thú.

Tôi chỉ mới bắt đầu dạy ở Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp được hai năm, nhưng khi đọc Cô gái viết nỗi cô đơn, tôi có rất nhiều điều muốn nói với cô. Tôi muốn kể với cô về những khác biệt giữa bối cảnh khu công nghiệp hồi đầu thập niên 80 với bây giờ, cả sự khác biệt giữa quang cảnh lớp học thời ấy và thời nay; cảm giác tự ti vẫn bám chặt lấy các học sinh bất chấp những thay đổi; mối quan hệ thận trọng giữa các học sinh chương trình đặc biệt với các học sinh chính quy; môi trường làm việc của các học sinh mà tôi từng có dịp quan sát; cách thức quản lý học sinh của các công ty; và rất nhiều điều khác nữa.

Tháng Ba, năm 1979, khi cô Shin tham gia Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp ở Trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo ở tuổi mười bảy, cũng là khoảng thời gian quan trọng đối với tôi. Vào thời điểm đó, tôi đã được bổ nhiệm làm giáo viên tại trường nữ sinh cấp hai Jangchung ngay khi vừa tốt nghiệp đại học. Ở đó cũng đã có một, hai lớp được bố trí cho các công nhân khu công nghiệp. Nhưng những học sinh này thường đến trường khi tôi đã tan ca, vậy nên lần duy nhất tôi gặp họ là vào Ngày hội thể thao diễn ra mỗi năm một Iần. Các học sinh công nhân nhìn có vẻ lớn hơn đám học sinh chính quy hai ha tuổi, và cũng cao hơn nữa, họ đã xin nghỉ nguyên ngày để tham gia thi đấu các môn thể thao, nhìn ai cũng có vẻ rất hào hứng.

Điều khiến tôi nhớ tới họ chính là trò thi chạy “hai người ba chân” diễn ra vào Ngày hội thể thao. Cô vẫn nhớ chứ, cái trò cứ hai người lại buộc một chân vào nhau rồi chạy thi ấy. Cũng khá đơn giản, chỉ cần hai người bước đều theo nhịp, một, hai, một, hai là được, ấy vậy mà các học sinh công nhân, nhiều tuổi hơn và cao hơn, cứ liên tục móc chân vào với nhau và tụt lại phía sau các học sinh chính quy. Bởi vậy mà cánh giáo viên, tất cả đều ngạc nhiên thốt lên, “Sức mạnh của giáo dục là đó đó. Học hỏi từ sinh hoạt cùng tập thể. Chẳng liên quan gì đến tuổi tác hết, phải không?”. Ngoại trừ chuyện đó, tồi thậm chí còn chẳng ý thức được đến sự tồn tại của những học sinh công nhân ấy, về sau tôi dạy qua nhiều trường và rồi ba năm trước thì được phân về trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo. Lúc dó, tôi đang trong giai đoạn khó khăn, vừa bắt đầu chương trình tiến sĩ muộn màng và đang dự định xin nghỉ phép một năm, nhưng vì còn thiếu giáo viên dạy tiếng Anh cho các lớp của Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân nên thầy hiệu phó đã đề nghị tôi vừa dạy vừa học tiến sĩ. Và tôi đã bắt đầu gắn bó với các học sinh công nhân một cách đầy ngẫu nhiên như thế.

Khi nhận dạy các lớp học đặc biệt này, tôi mang theo trong lòng định kiến rằng đây là những học sinh “tội nghiệp và nhiều khó khăn”, hẳn sẽ cần rất nhiều sự quan tâm từ mình. Chỉ cần nghĩ đến chuyện họ đã làm việc cả ngày rồi sau đó lại phải học suốt buổi tối, trái tim tôi không khỏi nhức nhối. Thế nhưng, khi đọc các bài luận tự giới thiệu bản thân của họ, suy nghĩ của tôi đã thay đổi. Trong câu chữ họ viết chất chứa những niềm hy vọng và tuyệt vọng, những hoài bão và những niềm vui nhỏ bé thường ngày, không khác bất kỳ học sinh chính quy nào. Trước đó tôi từng công tác ở một trường nữ sinh cấp ba được coi là khá danh tiếng, sau đó lại có một năm dạy chính quy ở trường nữ sinh cấp ba Yeongdeungpo, vậy nên tôi cũng có thể so sánh phần nào ba nhóm học sinh này. Và tôi đã dần dần nhận ra một sự thật rất đỗi bình thường rằng, dù sống trong các môi trường khác nhau nhưng số lượng và chất lượng của ước mơ, hy vọng cũng như tuyệt vọng ở mỗi học sinh rốt cuộc đều như nhau cả.

Hiển nhiên, những học sinh ở khu khá giả thì có nhiều lợi thế hơn về mặt kinh tế và vật chất. Nhưng tôi tin rằng những ước mơ được các học sinh ấy viết ra, ví như “Em muốn thành nhà thiết kế hàng đầu” hoặc “Em muốn làm bác sĩ”, xét về mặt chất lượng, cũng không khác những ước mơ “Em muốn học kỹ thuật làm tóc”, “Em muốn tiết kiệm tiền để mở một cửa hàng lưu niệm nhỏ”, “Em muốn đi học đại học, dù chỉ là trường dạy nghề thôi cũng được” của những học sinh thuộc Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp. Có nhiều học sinh dẫu được sinh ra trong nhung lụa nhưng đã hỏng cả người bởi sự chểnh mảng của phụ huynh, trong khi đó lại có những học sinh là công nhân khu công nghiệp biết nói rằng, “Em không thể chịu đựng nổi ông bố nát rượu nên đã trốn lên Seoul. Nhưng dạo gần đây bố em đã đỡ hơn rồi nên đến lễ Trung thu, em lại mang quà về thăm nhà.”

Tôi nhớ lại những khuôn mặt của các học sinh đến từ các khu khá giả, cho dù cuộc sống sung túc nhưng không lúc nào không mệt mỏi vì sức ép phải thi đỗ đại học. Có học sinh nhìn mặt y như búp bê với đôi mắt tròn xoe long lanh, ấy mà lại luôn mang vẻ lo lắng, bất an rất đáng thương. Em nói rằng cả bố lẫn mẹ em đều đã theo học những trường danh giá, nhưng em sẽ chẳng bao giờ lọt vào được một trường đại học hàng đầu, vậy nên mẹ em lúc nào tim cũng đập thình thình, cứ ra khỏi nhà là thấy xấu hổ.

Lần nào tổ chức kiểm tra thể chất cho kỳ thi vào đại học tôi cũng thấy các học sinh thi lại đại học lần thứ tư đứng lay lắt sau các học sinh đang năm cuối. Nhìn họ mới thật hiền lành làm sao chứ. Phần lớn họ đều là các học sinh có điểm số thấp nhất. Sợ không dám cho con gái ra nước ngoài du học nhưng lại cũng không thể chịu nổi cái ý nghĩ con gái mới chỉ tốt nghiệp cấp ba, bố mẹ họ kiên trì gửi họ đến các lớp luyện thi đại học. Nếu được sinh ra trong những gia đình kém sung túc hơn, có khi những học sinh này lại đang sống và làm việc một cách bình thường. Cô đã viết, vì thói quen co ro nằm ngủ hồi ở căn phòng hiu quạnh nên thỉnh thoảng cô vẫn thức dậy trong tư thế đó. Còn các học sinh này, được ngủ trên những chiếc giường êm ái, trong những căn phòng rộng rãi, thế nhưng mỗi sáng, có lẽ tâm trí họ lại thức dậy trong tư thế còn co quắp hơn thế.

Có lẽ tôi có thể thực hiện được phép so sánh này là bởi điều kiện và hoàn cảnh lao động ở các khu công nghiệp hiện nay đã được cải thiện hơn nhiều so với hồi thập niên 80. Năm ngoái, tôi đã có cơ hội đến thăm một vài nhà máy nơi các học sinh của tôi làm việc. Ở một nhà máy, nơi có nhiều học sinh của tôi nhất, các đại diện lao động còn tham gia thoả thuận về lương bổng, trong số đó có cả một học sinh của tôi. Hoàn cảnh làm việc sạch sẽ và nhiều công đoạn đã được tự động hóa. Các ngày trong tuần, họ làm việc từ tám rưỡi sáng đến năm giờ chiều, và thứ Bảy thì làm tới một giờ chiều. Ở một số khu vực, cứ cách tuần công nhân lại được nghỉ thứ Bảy. Nếu cô có thể chứng kiến cảnh vải vóc được cắt nhờ điều khiển máy tính hay chỉ cần mặc áo cho ma nơ canh là áo sẽ tự động được là, chắc hẳn cô sẽ cực kỳ kinh ngạc.

Các nhà máy khác tuy có điều kiện lao động ít thuận lợi hơn một chút nhưng vào thứ Bảy, đa phần công nhân vẫn được tan làm lúc ba giờ chiều. Khi các lớp học ngày thứ Bảy được đẩy từ sáu giờ lên bốn giờ chiều, có công ty đã bắt các công nhân sau khi đi học về đến ký túc xá hôm thứ Sáu phải quay lại nhà máy làm việc từ mười giờ tối đến nửa đêm, khiến các giáo viên và học sinh vô cùng phẫn nộ. Ở thập niên 90 thì đây là điều tệ nhất có thể xảy ra trong môi trường lao động rồi.

Một lần, khi các học sinh đình công không bảo trước để phản đối việc một nhân viên phụ tá quản lý thường xuyên nói năng mang tính xúc phạm, trường học đã phải vào cuộc, giúp hòa giải bằng cách tổ chức một cuộc trao đổi thẳng thắn giữa các học sinh và đại diện phía nhà máy.

Các công ty có vô vàn chiến thuật theo dõi sát sao các học sinh. Hình thức tệ hại nhất là cho nhân viên đợi sẵn bên ngoài trường rồi tóm lấy học sinh, gần như là bằng vũ lực. Khi các học sinh bỏ việc vì không chịu nổi bị đối xử vô nhân tính, một số công ty còn đưa ra yêu cầu chính thức ép buộc trường học đuổi học sinh đó. Ngược lại, một số công ty lại cố gắng khuyên răn, uốn nắn các công nhân thiếu trung thực hoặc vi phạm nội quy ký túc xá và chỉ sa thải họ khi khuyên nhủ không có tác dụng. Kể cả sa thải rồi công ty vẫn tạo điều kiện, “Chúng tôi sẽ không thông báo cho nhà trường nên nếu muốn thì cứ đi học tiếp.” Các công ty lớn có đủ tiềm lực kinh tế để làm thế, nhưng đối với các cá nhân mà nói, không phải lúc nào sự đền bù mang tính nhân đạo cũng cân xứng với sự giàu có của công ty.

Các học sinh công nhân đầu tiên của tôi, đặc biệt là những học sinh năm đầu cấp ba, bởi tràn đầy hy vọng về tương lai nên nhìn ai cũng thật rạng rỡ. Nhiều người xuất thân từ nông thôn lên thành phố với ước mơ vừa kiếm được tiền lại vừa được học hành. Nhưng theo thời gian, họ đã dần trở nên mệt mỏi. Có đến khoảng 30% học sinh đã bỏ cuộc giữa chừng. Phần lớn họ cảm thấy khó có thể vượt qua được sự mệt mỏi, nỗi cô đơn và những cực khổ họ phải đối mặt hằng ngày khi sống xa quê nhà. Nhưng khiến tôi xót xa hơn cả đó là các học sinh bị cuốn và đắm chìm vào những cám dỗ xa hoa, bỏ học để đi theo con đường ăn chơi trác táng. Bố mẹ họ, những người có thể kèm cặp và kiểm soát họ thì ở dưới quê, trong khi ở trên thành phố họ lại quá non nớt, mệt mỏi và choáng ngợp. So với hồi thập niên 80, điều kiện lao động có lẽ đã được cải thiện, nhưng vì môi trường xung quanh đã trở nên sung túc và mang xu hướng hưởng lạc hơn nên có lẽ họ cũng nhận thức được sâu sắc hơn về sự nghèo đói của bản thân.

Nhưng những học sinh còn lại vẫn mạnh mẽ bám riết lấy cuộc sống. Những học sinh bị đau dạ dày hay đau lưng thường xuyên phải nghỉ học, nhưng vẫn có không ít học sinh chuyên cần trong suốt cả ba năm học. Mỗi khi nhìn các học sinh công nhân mà dù đặt trong bối cảnh nào cũng thấy toát lên vẻ như được sinh ra trong những gia đình khá giả và nhận nền giáo dục tử tế, trái tim tôi lại thơ thới hẳn.

Lần trước viết thư cho cô Shin, tôi đã có linh cảm khá chắc chắn rằng cô sẽ không nhận lời mời của tôi. Tôi nghĩ cô hẳn sẽ không thích những cách diễn đạt như “lao động” hay “làm việc ban ngày và học hành ban tối”. Tôi đã cố gắng “dụ dỗ” cô bằng cách thử nhấn mạnh đến khía cạnh giao lưu giữa nhà văn với bạn đọc chứ không phải giữa tiền bối và hậu bối, những mong có thể đánh vào cái tình của nhà văn nơi cô. Nhưng sau khi gửi thư đi được vài ngày, vừa đọc chương đầu tiên của Cô gái viết nỗi cô đơn, tôi đã vừa nghĩ, “Cô ấy sẽ không đến đâu, nếu mình đọc được tiểu thuyết này từ trước, mình đã chẳng viết thư cho cô ấy làm gì.”

Khi đọc chương đầu tiên của Cô gái viết nỗi cô đơn, tôi đã khá ngạc nhiên khi thấy sau chừng ấy thời gian, cô vẫn đau đớn không nguôi về quãng thời gian đó. Bởi thế mà tôi đã thử hỏi các học sinh của tôi, xem họ có cảm thấy xấu hổ hay tự ti vì tham gia các lớp học buổi tối hay không. Khoảng một nửa số học sinh tỏ ra không hề có suy nghĩ như vậy, một nửa còn lại trả lời rằng họ cũng thường có cảm giác tương tự. Tôi hỏi tại sao họ lại cảm thấy tự ti, bởi vì họ đã vất vả vừa làm việc ở nhà máy vừa đi học ở trường thế cơ mà, và đáp lại tôi là những phản ứng khó ngờ.

“Người đời không phải ai cũng như cô đâu ạ. Nếu bọn em nói mình học lớp ban đêm họ đã coi thường một thì nếu biết bọn em học lớp ban đêm dành cho công nhân khu công nghiệp họ còn coi thường mười nữa cơ ạ.”

“Còn nếu có bạn trai, tốt hơn hết hãy cứ nói mình ở nhà chơi không làm gì. Người ta vốn coi vô công rồi nghề còn hơn là làm gái công xưởng mà cô.”

“Các thầy cô lúc nào cũng gọi bọn em là học sinh ‘làm việc ban ngày và học hành ban tối’, nhưng có những lúc bọn em không thích bị gọi thế chút nào.”

Tôi chỉ có thể nói với họ rằng, trong khi ba phần tư số học sinh chính quy có khi chẳng bao giờ vào được đại học thì mỗi người họ lại đang nắm trong tay những kỹ năng đảm bảo cho họ một tương lai vững chắc, và trích lời Eleanor Roosevelt, “Nếu không được bạn cho phép, không ai có thể khiến bạn cảm thấy tự ti.”

Theo lời một giáo viên đã có thâm niên dạy chương trình đặc biệt thì sự tự ti của các học sinh công nhân nghiêm trọng hơn chúng tôi tưởng nhiều. Thậm chí các học sinh còn cho rằng chỉ những giáo viên kém cỏi nhất mới bị phân vào dạy chương trình này, trong khi trên thực tế, đa phần giáo viên đăng ký nhận dạy chương trình đặc biệt cốt là để học lên cao hơn và bởi vậy nhiều khi còn có học vấn cao hơn các giso viên dạy chính quy.

Mà nhân nhắc đến chuyện này, chúng tôi từng có dịp cười bể bụng khi nghe nói có một người bạn đã nói với vợ của một giáo viên trong nhóm chúng tôi như thế này, “Chồng cậu vẫn đang dạy ở chương trình buổi tối đấy à? Cậu phải bảo anh ấy học hành thêm lên mà chuyển sang dạy các lớp chính quy đi chứ.”

Giáo viên chúng tôi luôn cố gắng tỏ ra ân cần hết mức để học sinh không có cảm giác bị phân biệt đối xử. Vào những ngày hội trường, khi học sinh chính quy ở lại trường đến tối muộn, chúng tôi thường phải tìm cách cho học sinh công nhân ra ngoài xem phim hoặc nghe nhạc truyền thống để tránh xảy ra va chạm. Để ngăn chặn những hiểu nhầm có thể nảy sinh ở các học sinh chính quy vào ngày khai giảng, rằng các học sinh công nhân sau lần bế giảng tối hôm trước đã để lại một mớ hỗn độn, chúng tôi phải sắp xếp để tổ chức các buổi bế giảng cuối kỳ riêng cho họ. Có lần, tôi bảo các học sinh năm cuối cấp của mình, “Đừng viết linh tinh lên bàn nhé. Các em dùng chung bàn với các học sinh khác nữa đấy,” vậy là cả lớp nhao nhao phản đối. “Bọn em có bao giờ viết gì lên bàn đâu ạ. Bọn em nhịn nên không nói đấy thôi chứ cô có biết cánh học sinh chính quy viết gì lên bàn không ạ? Toàn là ‘con nọ, con kia’, rồi thì những câu như, Cái loại gái công xưởng muốn đi học thì ít nhất cũng phải dọn sạch mớ giấy lộn của bọn mày đi, hay thậm chí, Nếu tao mà là mày, tao thà chết còn hơn là đi làm gái công xưởng.”

Vì quá sốc và phải ra sức xoa dịu các học sinh của mình mà tôi thành ra giận dữ. Tôi nói với các em rằng, “Trong bất kỳ tập thể nào cũng luôn luôn có một vài người thiếu suy nghĩ. Cô dám chắc ở nhà máy các em cũng có những người như thế, phải không? Nếu các học sinh khác phát hiện ra rằng bạn cùng lớp của họ đã viết những điều như thế, chắc chắn họ cũng sẽ cảm thấy áy náy và xấu hổ cho xem.”

“Nếu đang đi trên đường mà vấp phải hòn đá thường ta cũng chỉ nói ‘Ấy dà, xui xẻo quá’ rồi bước tiếp. Nhưng nếu hét lên ‘Cái hòn đá này, sao mày lại nằm ở đây thế này?’ người khác sẽ nói sao đây?”

Các em trả lời, “Họ sẽ bảo ‘đồ điên’ ạ!” và phá lên cười. Dù gì họ cũng đã là học sinh cuối cấp, đủ chín chắn để cười cho qua chuyện này. Nếu họ mới đang năm đầu cấp ba, hẳn những dòng chữ nguệch ngoạc ấy sẽ khiến họ bị tổn thương sâu sắc hơn nhiều.

Trình độ học vấn của học sinh thời nay tụt lùi rất nhiều so với khi cô Shin đi học. Hồi đó, vì có nhiều người ghi danh học nên không những phải thi đầu vào mà ứng viên cũng phải có một hai năm kinh nghiệm làm việc ở nhà máy. Thế nhưng bây giờ, lượng học sinh ít đã là một chuyện, các em vừa mới vào làm việc là nhập học ngay nên tuổi đời trẻ hơn mà cũng thiếu quyết tâm hơn xưa.

“Bây giờ liệu còn ai đọc Hegel trong lớp học đó nữa” Hôm nay, tôi đã hỏi các học sinh của mình xem liệu họ có biết Hegel là ai không. Đa phần đều trả lời, “Cái tên này như dã từng nghe ở lớp Đạo đức rồi, ông ấy là nhà khoa học hay nhà triết học ạ?” Cơ mà hiện tượng này không phải chỉ có ở Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp. Cách đấy ít lâu, tôi cũng từng hỏi các học sinh ở một trường nữ sinh cấp ba danh tiếng rằng, “Các em có biết Simone de Beauvoir là ai không?” mà chẳng em nào có thể trả lời được. Tôi lại hỏi tiếp xem các em ấy có biết ý nghĩa câu nói “Người ta không sinh ra là phụ nữ mà trở thành phụ nữ” của bà là gì không thì tất cả đều chỉ nhìn tôi ngơ ngác, duy có một em hỏi lại, “Có phải câu này hàm ý là phụ nữ thì phải trang điểm và quan tâm đến vẻ ngoài của mình không ạ?”

Tôi biết cô vẫn còn cảm thấy đau đớn, không thể rũ bỏ hết những ký ức của cái thời gian khổ cực nhọc ấy. Nhưng nhìn từ quan điểm một người giáo viên, tôi nghĩ cô thực sự là một người “may mắn”. Bởi, giữa hàng trăm học sinh của Chương trình Giáo dục Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp, cho đến tận bây giờ tôi vẫn chưa phát hiện ra bất cứ ai có những người anh chị em có thể cung cấp một mảnh đất văn hóa và tinh thần màu mỡ để họ phát triển như cô Shin. Việc gặp gỡ một người thầy như thầy Choi Hong Yi cũng là một may mắn, một may mắn chỉ có được ở đúng nơi đó, vào đúng thời đó mà thôi. Ngày nay, không thể tưởng tượng được ở một lớp học nào đó, ở một ngôi trường nào đó lại có một học sinh nào đó ngồi chép tiểu thuyết vào vở trong giờ học. Thực trạng giáo dục những năm 90 này chính là gò ép tất cả các học sinh vào một màn biểu diễn tập thể mà nhất cử nhất động đều phải theo trật tự mà, đúng không ạ?

Năm nay, chúng tôi không nhận được thêm học sinh mới nào. Số công nhân đăng ký học đã tụt giảm một cách nhanh chóng trong vài năm gần đây. Lý do là vì chất lượng cuộc sống đã được cải thiện và hầu hết các bậc cha mẹ bây giờ đều có đủ khả năng cho con cái học đến hết cấp ba. Sau hai năm nữa, Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp mà cô đã gắng sức quên đi và bỏ lại phía sau này cũng sẽ trở thành lịch sử. Giờ cộng cả khối mười một và mười hai lại chúng tôi mới chỉ có một trăm mười học sinh. Vì số lớp học giảm, năm sau tôi cũng sẽ rời nơi này.

Việc thích nghi với môi trường mới dường như không bao giờ đơn giản, dù là với người lớn hay trẻ con. Ngày đầu tiên đi dạy, vì nhịp sinh hoạt bị thay đổi đột ngột nên tôi không khỏi cảm thấy lúng túng và lo lắng khi phải ở lại trường lúc tối khuya, không chỉ vậy, tuy thời gian dạy ít hơn nhưng mệt mỏi thì chẳng kém dạy chính quy là mấy, nên khiến tôi cảm thấy như mình đã xin nghỉ phép vô ích rồi. Trên đường trở về nhà sau khi lớp học kết thúc lúc chín giờ năm, tôi vừa băng qua cầu Yanghwa vừa đưa mắt nhìn ra sông. Những ánh đèn dọc sông chiếu sáng rực rỡ, đẹp như đang mơ, còn dòng sông thì thật tĩnh lặng, thẳm sâu và ấm áp. Trong khoảnh khắc, trái tim tôi bỗng trở nên bình yên, “Phải, đây chính là thế giới mới mà mình sẽ được thấy. Việc học có lẽ sẽ bị chậm lại đôi chút, nhưng trải nghiệm mới mẻ với các học sinh nơi đây sẽ mang đến một tầm nhìn mới và chất nuôi dưỡng mới cho cuộc sống của mình, đúng không nào?” Ý nghĩ ấy vẫn hiển hiện rõ ràng trong tâm trí tôi. Việc tôi viết thư cho cô Shin thế này có khi nào cũng chính là cái duyên mà cuộc sống gắn bó với các em học sinh nơi đây đã trao cho tôi.

Làm ơn hãy liên lạc lại với tôi bất cứ khi nào cô cảm thấy có thời gian và dũng khí muốn gặp lại “nữ sinh cấp ba mặc đồng phục mùa hè màu trắng trước khi Chương trình Đặc biệt dành cho Công nhân Khu Công nghiệp hoàn toàn biến mất. Nhưng mong cô cũng đừng cảm thấy áp lực gì. Có lẽ cô sẽ không mang theo bức thư này đi đây đó cả năm đâu, phải không?

Chúc cô khỏe mạnh. Cả về thể xác lẫn tinh thần.

Ngày 6 tháng Ba năm 1995

Kính thư,

Han Kyung Shin

... Tôi đọc lại từ đầu bức thư một lần nữa.

Đút lại bức thư vào trong phong bì y như ban đầu nhận được, tôi để phong bì thư đó lên mặt bàn rồi chăm chăm nhìn nó một hồi lâu. Tôi muốn hồi âm cho cô ấy. Tôi lôi mấy tờ giấy từ chồng giấy in ra, đặt lên trên mặt bàn và bơm mực đầy bút máy. Tôi chép lại y nguyên câu chào đầu từ bức thư của cô giáo Han. Chào cô. Một tiếng đã trôi qua, câu duy nhất được viết trên tờ giấy ấy vẫn chỉ là, Chào cô. Tôi ngồi nhìn chăm chăm vào ngòi bút đã khô mực rồi đóng nắp bút lại. Tôi kẹp lá thư vào giữa cuốn album ảnh chụp hồi đó rồi đứng dậy rồi khỏi ghế.

Năm nay, chúng tôi không nhận được thêm học sinh mới nào. Câu ấy chảy tràn ra khỏi lá thư và bước vào trong lòng tôi khi tôi đứng dậy khỏi bàn. Sang năm hẳn ngôi trường đó cũng sẽ đóng cửa. Sẽ chỉ còn là một vết tích, biến mất vào trong câu chuyện.

... Tôi rút một cuốn tuyển tập ca khúc ra khỏi giá, đương lúc định nằm sấp xuống sàn nhà, tôi lại vươn người dậy gọi cho J. J cười lanh lảnh đón cuộc gọi của tôi.

“Vậy là cậu đã gửi bản thảo rồi đấy hả.”

“Không.”

Im lặng.

“Để tớ hát cho cậu một bài nhé.”

“Hát thử coi.”

Đinh đang, người ta tình cờ gặp bên bờ biển mùa hạ qua... Đinh đang, đã có bao lời muốn nói vậy mà... Đinh đang, đêm bên nàng sao ngắn ngủi quá đỗi.

Như lớp học đó bây giờ có cô giáo Han Kyung Shin, ngày ấy ở lớp học đó chúng tôi đã có thầy giáo Choi Hong Yi. Người thầy từng nói với tôi, Sao em không thử viết tiểu thuyết đi. Giờ thầy không còn là thầy chủ nhiệm của tôi nữa, thầy cho lớp chép bài rồi đi đi lại lại giữa các hàng ghế, rồi để một cuốn sách lên bàn tôi, rồi đi. Cuốn sách bìa màu đỏ. Tôi chăm chăm nhìn cái bìa đỏ một hồi lâu. Được in ở đầu trang là cụm, Cất tiếng nói về lịch sử của chúng ta. Bên dưới là một dòng kẻ in đậm màu đen, kèm theo tiêu đề bằng phông chữ đen to, Văn học thực hành. Bên dưới là từ Quần chúng, cái từ lần đầu tiên tôi đọc được. Ấn phẩm phát hành bất định kỳ thực hiện phong trào văn học thời đại mới ở tuyến đầu quần chúng, Số ra mắt. Thơ. Truyện, tiểu thuyết. Chuyên đề đặc biệt. Phê bình. Số 1.1980. Nhà xuất bản Jeon Yewon. Tôi, mười tám tuổi, thử lướt giở vài trang nhưng chẳng hiểu họ viết cái gì. Tôi tìm truyện đọc. “Ngài Gang làng chúng tôi”. Của Lee Moon Gu.

Trước khi nhà máy của chúng tôi ngừng hoạt động, trung tâm nơi anh cả đội tóc giả đi dạy đã bị đóng cửa. Một ngày nọ, bỗng nhiên có lệnh cấm dạy và học thêm ngoài giờ được ban ra khắp toàn quốc. Anh cả, vốn đang mừng với viễn cảnh tăng giờ dạy vào mùa hè rồi sẽ thuê thêm một căn phòng nữa cho chúng tôi, giờ trước lệnh cấm dạy thêm đã thành ra thất nghiệp.

“Giờ các em sẽ phải chu cấp cho anh rồi.”

Anh tháo bộ tóc giả ra và treo vào mặt trong cửa gác mái, môi nở nụ cười mệt mỏi.

Nghỉ hè. Tôi, mười tám tuổi, đang ngủ trong căn nhà thôn quê của chúng tôi. Bố đã đóng cửa hàng và giờ chỉ còn chuyên tâm làm nông. Nhưng vì không thạo dùng hái cắt cỏ, không giỏi đan giỏ rơm nên sáng sáng bố lại dò kênh Bản tin Nông nghiệp trên đài phát thanh để nghe. Bố đánh dấu những điều quan trọng lên tờ lịch Hợp tác xã treo trên tường. Tiếng mẹ nấu bữa sáng vọng ra từ trong bếp. Lúc tôi tỉnh giấc, bố khẽ khàng gọi tên tôi. Tôi định tiến vào bếp nhưng rồi lại chuyển hướng đến ngồi trước bố. Bố lấy một cái hộp từ nóc tủ quần áo xuống. Trước sự ngạc nhiên của tôi, những bức thư tôi đã gửi cho Chang đổ tràn ra khỏi hộp. Trước bố, khuôn mặt tôi đỏ phừng phừng.

“Ban đầu lúc mới nghe mẹ con nói giữa con và Chang đang có gì đó, bố đã không để tâm...”

Bố đẩy những bức thư về phía cô con gái mười tám tuổi.

“Giờ giữa con và Chang không phải chỉ có gì đó mà còn viết thư cho nhau, một khi đã trao đổi thư từ thì sẽ nảy sinh tình cảm và rồi thì...”

“...”

“Mẹ con ấy, bà ấy lo lắng ghê lắm.”

Bố tôi, từ trước tới nay chưa từng đóng vai vị phụ huynh khó tính, nghẹn giọng.

“Mẹ của con ấy!”

Bố cứ viện cớ biện minh thay cho mẹ.

“Cứ mỗi khi người ta đưa thư đến bà ấy lại chạy ra tận phố chính, đợi để lấy thư con gửi cho Chang. Giờ thì người đưa thư đưa thẳng thư của con cho mẹ con luôn.”

“...”

“Cứ nghĩ đến chuyện con vẫn đang chờ đợi hồi âm của cậu ấy mà không mảy may biết gì đến việc này...”

Vừa xấu hổ vừa giận dữ lại vừa đau khổ, tôi òa khóc trước mặt bố.

“Trên đời này chẳng có người làm cha làm mẹ nào lại muốn con mình không ra gì cả.”

Tôi, mười tám tuổi, chẳng nói chẳng rằng nhặt từng bức thư lên rồi đi sang phòng khác. Chẳng hay biết đến chuyện này, bao lâu nay ngày qua ngày tôi vẫn đợi hồi âm của Chang. Vừa đợi vừa cảm thấy có phần oán giận. Rằng, Cậu cũng coi thường tớ là gái công xưởng chứ gì? Rồi khi cảm giác oán giận dần phai nhạt, tôi sẽ lại viết bức thư khác gửi đi. Lặp đi lặp lại suốt cả mùa xuân, suốt cả mùa hè. Nhưng mẹ tôi đã làm gì?

Không hề biết bố đã kể hết cho tôi nghe chuyện về đống thư từ, suốt cả kỳ nghỉ mẹ cứ hỏi đi hỏi lại, Sao thế? Chuyện gì vậy hả? Tôi, không nói một lời. Tôi không thưa kể cả khi mẹ gọi. Tôi, mười tám tuổi, thậm chí còn chẳng chạm vào con gà mẹ luộc cho tôi. Bực bội, mẹ lại quay sang trút cả lên bố.

“Thế mới bảo, gì thì gì con cái cứ phải trưởng thành trong vòng tay cha mẹ, cứ nhìn nó mà xem. Chưa chi đã chẳng thèm để ý đến lời tôi nói. Bắt nó sống khổ sống sở nên giờ nó thành như thế chứ sao. Bây giờ đã vậy rồi sau này còn thế nào nữa đây. Gặp mình ngoài đường nó lại chẳng ngoảnh mặt làm ngơ ấy à. Không hiểu nổi giống ai nữa mà cứ cau cau có có như chó ngậm phải giềng!”

Nói thì nói thế thôi, nhưng vì hôm sau tôi sẽ lại bắt tàu quay lên thành phố nên cả ngày mẹ cứ lượn đi lượn lại quanh đứa con gái mười tám tuổi, cố tìm cách bắt tôi ăn thêm gì đó. Lúc mẹ bưng ra một đĩa bánh kếp bí ngô tôi bèn quay đi chỗ khác. Không thể chịu đựng thêm được nữa, mẹ thét lên, Mày học cái thói đấy ở đâu ra chứ hả.

“Con cái kiểu gì mà như thế hả? Con cái kiểu gì mà lại trừng mắt nhìn mẹ nó không ra gì thế kia hả?”

Tôi, mười tám tuổi, quay lại nhìn thẳng mặt mẹ rồi cũng hét lên.

“Mẹ chẳng biết cái gì hết!”

Tình hình ngoặt theo một hướng khác thường.

“Phải rồi, mẹ mày không ra gì, mẹ mày vô học.”

Mẹ giàn giụa nước mắt.

“Nhưng mẹ đã làm gì xấu xa với mày hả?”

Những giọt nước mắt lăn xuống từ đôi mắt đen của mẹ.

“Từ lúc đưa mày lên Seoul về mẹ đã biết đời mình lắm tội rồi!”

Em trai đang ngồi bên cạnh tôi liền đẩy tôi ta chạy đến chỗ mẹ.

“Mẹ ơi, đừng khóc, đừng.”

“Đưa mày mới nứt mắt ra lên Seoul ở với anh trai nóng tính... lúc nào mẹ cũng chỉ lo không biết mấy đứa thuận hòa hay cãi cọ, có ăn uống đúng bữa... Giá không xa xôi đến vậy thì mẹ đã lên thăm thường xuyên... Mỗi lần nấu cơm mẹ lại đau đáu nhớ đến mày tới nỗi đầu gối mềm oặt ra. Mày chưa lớn đủ mà đã phải cơm nước cho các anh, cứ nghĩ thế thôi làm sao có ngày nào lòng mẹ thảnh thơi cho được?”

Tôi, mười tám tuổi, đứng trước cổng nhà Chang. Chang tay cầm theo hộp xà phòng, nhìn có vẻ như vừa tắm đêm ngoài suối về. Chúng tôi cùng nhau đi bộ ra đường tàu. Chúng tôi ngồi trên đường đê. Đêm mùa hè. Sao sáng lấp lánh. Một con tàu lao qua bóng đêm. Con tàu dài điện đóm sáng choang thật giống con đường đê hoa nở rộ. Những bức thư không đến tay Chang nằm trong túi áo tôi. Mỗi lần làn gió thổi qua từ người Chang lại tỏa ra mùi xà phòng. Chang bảo cậu đã bắt đầu tập vẽ. Rằng cậu định thi vào trường nghệ thuật. Vẽ ư? Trước đó, tôi chưa từng nghe Chang nhắc gì đến chuyện vẽ vời. Đột nhiên, cậu khăng khăng bảo cả hai chúng tôi nhất định đều phải đi học đại học. Đại học ư? Tôi, mười tám tuổi, không thể đưa ra câu trả lời, chỉ biết mân mê mãi những bức thư định đưa cho Chang, những bức thư đã không được chuyển đến tận tay cậu.

“Cậu định vẽ tranh kiểu gì?”

“Tranh thủy mặc truyền thống.”

Tranh thủy mặc? Chang kể sau khi tan học ở trường, cậu lại đi học ở một xưởng vẽ trong xã để chuẩn bị cho kỳ thi đại học. Chang nói cậu sẽ vào đại học và sẽ thành họa sĩ. Cậu nhìn tôi, bảo tôi nhất định hãy vào đại học rồi trở thành nhà văn. Chúng mình bằng mọi giá phải vào được đại học nhé! Chang nói như đang tuyên thệ. Đại học ư? Giây phút nghe thấy từ “đại học” tôi không còn ngửi thấy mùi xà phòng từ Chang nữa. Tôi, mười tám tuổi, cuối cùng quay trở về mà không thể đưa những bức thư cho Chang.

Tôi vẫn nhớ ngày mùa thu có mưa năm ấy. Ngày mùa thu chúng tôi hai tháng liền không nhận được lương, ở nhà máy, nơi không còn chị họ nữa, phòng thay đồ trở thành nơi duy nhất tôi có thể tìm được chút an ổn. Tôi run lên bởi cơn mưa mùa thu. Phòng thay đồ, nơi tôi thường lẻn vào mỗi khi phải vất vưởng cả ngày vì buổi sáng không được phân cho một vị trí nào để làm việc. Những người bỏ việc treo đồng phục lao động lên móc nhựa rồi ra đi. Đáng lẽ ra họ phải trả đồng phục lúc nộp đơn xin nghỉ việc, nhưng cái công ty lương thì trả chậm, trợ cấp thôi việc thì không buồn xử lý này chẳng có quyền gì mà bắt công nhân làm đúng nguyên tắc cả, mà đám công nhân cũng chẳng quan tâm nữa rồi. Những khuôn mặt sau khi tan làm ngày hôm đó đã không đến làm trở lại vào sáng hôm sau, những bộ đồng phục xanh dương họ cởi bỏ lại. Ngày mưa, tôi được phân vào phòng máy, nhưng việc duy nhất cho tôi làm ở đó chỉ là trừng mắt nhìn những chiếc mặt nạ mà các nam công nhân phòng máy đeo để tránh đám gỗ hay mạt cưa bắn ra từ máy cắt đang cuồn cuộn bốc lên như những đám mây. Lý do khiến tôi bước tới phòng thử đồ tối tăm lôi một trong số những bộ đồng phục rũ vai treo trên móc nhựa xuống khoác ra ngoài bộ đồng phục của mình là vì tôi thấy lạnh. Cũng vì lạnh mà tôi xỏ tay vào trong túi áo. Tay tôi chạm phải thứ gì đó. Tôi lôi ra thì thấy một phong bì màu trắng. Chỉ đến khi đó tôi mới nhìn lại tên trên bộ đồng phục. Yoon Soon Im. Bộ đồng phục không thuộc về một trong những công nhân đã bỏ việc mà thuộc về chị Yoon Soon Im, một người vẫn đang làm việc. Có phải chị ấy về sớm, hay là chị ấy ra ngoài làm gì? Tôi, mười tám tuổi, giữa bóng tối của phòng thay đồ, ghé mắt nhìn vào bên trong chiếc phong bì. Một tờ mười nghìn won mới cứng nằm yên lặng trong đó. Đột nhiên tim tôi đập dồn dập. Phòng thay đồ vắng lặng đến rùng mình. Chị Yoon Soon Im, đối tượng ngưỡng mộ của cậu thực tập sinh, người được chị họ đem lòng yêu mến. Tôi cởi bộ đồng phục của chị Yoon Soon Im ra, nhẹ nhàng treo lại lên móc rồi lẻn ra khỏi phòng thay đồ. Tôi quay lại phòng máy, ngồi giữa tiếng máy đang cưa gỗ. Tôi, mười tám tuổi, đến văn phòng Phòng Sản xuất lạnh lẽo xin phép được nghỉ làm sớm. Quay lại phòng thay đồ, tôi vội vã cởi đồng phục. Tôi lấy chiếc cặp sách cất trên nóc tủ đựng đồ. Rồi tôi thò tay thật nhanh vào trong chiếc áo đồng phục của chị Yoon Soon Im, chộp lấy cái phong bì và chạy trối chết ra khỏi nhà máy. Trên con đường sáng tỏ lúc ban ngày nối các khu nhà máy, giữa làn mưa thu, tôi bước mãi bước mãi, trống ngực tôi đánh dồn tới tận khi về đến căn phòng hiu quạnh, tới tận khi tôi vào trong phòng và đóng chặt cửa lại.

Dường như tôi đã ngủ thiếp đi. Ai đó lay tôi tỉnh dậy, là anh cả giờ đã thất nghiệp.

“Em không đi học à?”

“...”

“Ốm ở đâu à?”

Tôi cứ nằm đó không ngồi dậy, anh cả đặt tay lên trán tôi, hỏi lại tôi có đau ốm ở đâu không. Anh nhìn tôi chăm chăm một hồi, rồi đi ra ngoài mua thuốc về cho tôi.

“Sốt hầm hập rồi đây này. Trải đệm ra mà nằm ngủ chứ.”

“...”

“Chắc là ươn người rồi. Ngủ một giấc sâu rồi dậy sẽ đỡ thôi.”

Thấy tôi tìm cách ngồi dậy, anh cả bảo tôi cứ nằm yên đấy. Anh lôi tấm đệm từ trong chiếc tủ nhựa ra trải xuống sàn cho tôi rồi còn luồn một cái gối xuống dưới mái đầu mười tám tuổi của tôi nữa.

Canh giá đỗ, anh cả nấu canh giá đỗ cho tôi ăn. Vì chẳng bao giờ ăn canh giá đỗ nên anh cho không biết bao nhiêu là bột ớt vào, khiến bát canh đỏ lòm.

Đến tối, chị họ một mình đi học về nhìn thấy tôi đang nằm trên sàn bèn hỏi tôi ốm ở đâu à. Vừa bảo đã rất lo vì không thấy tôi đến trường, chị vừa chìa cho tôi một cái phong bì trắng đang cầm trên tay.

“Có bức thư giắt ở khe cửa, lại chỉ ghi tên em rất to.”

“Thư..?”

Anh cả đang ngồi bên bàn cúi xuống nhìn tôi nằm dưới sàn như thể muốn hỏi có chuyện gì. Thấy tôi nhận bức thư từ tay chị họ rồi nằm im, anh bèn ngồi xuống sàn và bật ti vi. Chị họ trèo lên gác mái để thay quần áo, rồi đi ra bếp.

“Thư ai gửi thế?”

Chị họ hỏi, vừa rửa chân trên sàn bếp vừa nghển cổ nhìn vào trong phòng. Hẳn là thấy kỳ lạ vì tôi cầm lá thư mãi mà vẫn chưa mở ra, chị họ nhìn về phía tôi hỏi, Sao vậy? Anh cả cũng rời mắt khỏi ti vi, quay đầu nhìn tôi. Như có vẻ mỏi cổ, anh cả ép lòng bàn tay vào gáy. Tiếng chị họ vã nước lên mu chân trong gian bếp. Lách rách lách rách. Tư thế ngồi xem ti vi uể oải của anh cả. Khoảnh khắc mở lá thư ra, nỗi bất an e sợ rằng sự yên bình của căn phòng hiu quạnh này sẽ vỡ tan sượt qua tôi. Bàn tay mười tám tuổi của tôi run rẩy lôi lá thư ra khỏi phong bì.

Mong em trả lại chiếc phong bì em đã lấy từ bộ đồng phục của chị. Đó là số tiền rất cần thiết đối với chị... Yoon Soon Im.

Tôi, mười tám tuổi, kéo chăn trùm kín mặt. Dưới tấm chăn, lá thư nhàu nhĩ trong tay tôi.

Buổi sáng, tôi cùng chị họ ra khỏi cổng, nhưng sau khi thấy chị họ đi khuất về phía ga tàu điện ngầm, tôi bèn quay lại căn phòng hiu quạnh. Tôi khóa trái cửa, như thể đang bị ai đó săn đuổi. Suốt cả ngày tôi ngồi bất động trong phòng. Cảm giác như chỉ cần bước chân ra thế giới bên ngoài cánh cửa kia là tôi sẽ bị người ta tóm cổ ngay. Cảm giác như nếu bị lôi đi xềnh xệch như thế tôi sẽ không bao giờ có thể quay trở lại được nữa. Tầm giờ ăn trưa, có ai đó gõ cửa phòng. Em có trong đó không? Là giọng chị Yoon Soon Im. Đôi giày đi học để ngoài cửa đã mách cho chị ấy biết là tôi đang ở trong phòng. Tôi mở cửa và thấy chị Yoon Soon Im đang đứng đó. Tôi vội lôi cái phong bì màu trắng ra khỏi cặp sách. Cảm ơn em. Chị mỉm cười nhận lấy cái phong bì.

Tiếng búa, tiếng khoan... không biết là nhà bên cạnh hay nhà dưới tầng, mới sáng ra đã ồn ào sửa chữa. Ù ù, nghe như là người ta đang khoan tường. Uỳnh uỳnh, nghe như là người ta đang đập bức tường vừa khoan. Tôi đã trễ hạn nộp bản thảo và không thể lãng phí dù chỉ là nửa ngày nữa... Tôi ngẩng đầu lên nhìn về phía dãy núi. Hoa đỗ quyên đỏ từng phủ kín ngọn đồi giờ đã héo đến phân nửa. Tôi cảm thấy như mình đang lạc giữa màn sương mịt mùng... Mắt tôi nhức nhối. Tiếng khoan đã tạm ngừng. Tiếng ồn inh tai giờ được nối tiếp bởi sự im lặng tịch mịch. Đã kết thúc hẳn rồi ư? Tôi vừa chớp chớp đôi mắt nhức nhối thì tiếng khoan lại vang lên như muốn đập tường phá núi. Không có lẽ họ muốn dỡ cả căn nhà. Tôi đi sang căn phòng đối diện. Có phải tiếng ồn vọng đến từ tầng dưới chứ không phải từ nhà bên? Bởi dù đã bước sang căn phòng chung vách với nhà láng giềng, tiếng khoan vẫn dai dẳng bám theo tôi, chực đâm thủng màng nhĩ của tôi. Sửa chữa xây dựng gì không biết?

Tôi không quá nhạy cảm với tiếng ồn. Nếu cố gắng tôi vẫn có thể mặc nó ngoài tai. Tôi thuộc kiểu người hầu như luôn giữ được tập trung cho dù ở bất cứ đâu. Bởi vậy mà ngay giữa đám đông, tôi vẫn có thể một mình suy nghĩ. Tôi giữ vị trí số 1 trên dây chuyền, và cho dù cả hai chỉ đứng cách nhau một đường băng chuyền nhưng người đứng đối diện tôi lại có nhiệm vụ kiểm tra sản phẩm hoàn thiện. Nhân viên kiểm soát chất lượng của Phòng Kiểm định Chất lượng cả ngày cứ phải tăng giảm âm lượng các dàn stereo để kiểm tra. Cả ngày dài dằng dặc, tai tôi phơi ra trước đủ loại âm thanh, từ chói tai, trầm, bổng đến tiếng xì xì nhả khí của đầu vặn dùng khí nén, tiếng ầm ầm của băng chuyền chạy, tiếng xèn xẹt của chì cháy.

Sau khi rời khỏi nơi ấy, tôi dửng dưng với hầu hết mọi âm thanh.

... Nhưng cuộc sống thật vô cùng thâm sâu. Không cho ai tất cả cũng không lấy đi của ai tất cả bao giờ. Khiến tôi mở tập vở ra viết thư cho Chang giữa hết thảy những ồn ào đó, cũng chính là cuộc sống đã giúp tôi cảm nhận được hơi người ấm áp dịu dàng.

... Nhưng tiếng khoan kia, và kia hẳn là tiếng búa nện. Cứ như thể họ sắp khoan lỗ vào tất tật mọi thứ trên đồi này vậy. Tôi đi tới trước bồn rửa mặt, bóp đầy kem đánh răng lên bàn chải để đánh răng, rồi rửa tay và xoa xà phòng lên rửa mặt. Ruỳnh ruỳnh ruỳnh, ầm, uỳnh uỳnh! So với thứ âm thanh này thì những tiếng động từ quá khứ chẳng khác gì bài hát ru. Sửa chữa nghiêm trọng đến mức này thì đáng lẽ họ phải xin phép hàng xóm trước chứ nhỉ? Đột nhiên tôi thấy trào dâng con giận dữ đối với những người tôi thậm chí còn chẳng hề biết mặt. Cứ như thể chính mặt tôi đang bị khoan đục và bắp chân tôi đang bị nện chao đảo, sắp thủng lỗ đến nơi. Ít nhất tôi cũng phải hỏi xem bao giờ thì xong mới được. Tôi xỏ giày vào, nhấn chuông ngôi nhà bên cạnh. Chủ nhà bên thò đầu ra.

“Không phải nhà chúng tôi đâu. Dưới tầng đấy.”

Có vẻ như cũng sắp tức phát điên giống tôi nên cô chủ nhà bên chưa cần được hỏi đã đáp ngay. Tôi xuống tầng thì thấy cửa ra vào nhà dưới đó đang mở. Ngó vào bên trong, tôi có thể nhìn thấy ngưỡng cửa thông ra ban công đã bị đập tan tành.

“Xin lỗi.”

Hình như không nghe thấy tiếng tôi, người phụ hồ thậm chí chẳng thèm quay lại.

“Có ai không ạ?”

Không thấy chủ nhà đâu, chỉ có những người phụ hồ. Tôi gọi mãi mới có một người quay lại, tay anh ta cầm khoan còn khuôn mặt bám đầy bụi gạch.

“Chủ nhà đâu ạ?”

“Chủ nhà hiện đang đi vắng rồi!”

“Tôi sống ở tầng trên.”

Tôi giơ tay chỉ.

“Bao giờ thì mới sửa nhà xong ạ?”

“Sẽ mất tầm ba ngày đấy.”

Ba ngày? Không thể tin được. Tôi trở về phòng, đứng trước bồn rửa mặt rửa tay, chà lấy chà để.

Thứ Bảy, anh cả hỏi tôi.

“Sao em không đi làm? Em bỏ việc à?”

“...”

“Em cũng không thích làm việc ở nhà máy hả?”

“...”

“Em chỉ cần cố chịu thêm chút nữa thôi, cho đến khi anh hoàn thành nghĩa vụ quân sự là được mà.”

“...”

“Nói gì đi xem nào!”

Anh càng thúc ép, tôi càng câm như hến.

“Miệng em dính keo rồi hả!”

Nhưng làm sao tôi có thể nói với anh đây. Rằng tôi không có dũng khí nhìn mặt chị Yoon Soon Im.

“Nếu em chỉ biết làm người khác lo lắng như thế thì đóng gói hành lý mà quay về quê đi.”

Anh cả rời khỏi phòng, đóng sầm cửa lại sau lưng. Tôi mặc đồng phục, thay vì hành lý tôi cầm cặp sách theo, rồi bước ra ngoài ngõ. Tôi thậm chí còn chẳng có tiền đi xe. Tôi nặng nề lê bước, tới hiệu may Jin Hee cạnh cổng vào Khu Liên hiệp Công nghiệp số 2. Một người đàn ông có vết chàm màu xanh to cỡ lòng bàn tay trên mặt đang cắt tấm vải màu xanh dương bên cạnh chị Hee Jae. Trong đôi mắt mười tám tuổi của tôi, cả vết chàm màu xanh, cả mảnh vải màu xanh dương đều thật nhức nhối.

“Em làm gì ở đây vậy?”

Trong phòng cắt may của hiệu may, chị Hee Jae mặt tái nhợt, trợn trừng mắt lên với tôi. Hành lang chật hẹp. Những vụn vải bẩn thỉu vương vãi trên sàn. Không có ghế để ngồi, chị Hee Jae đặt thân hình nhỏ bé trên một cái hòm gỗ trông có vẻ như thùng hàng.

“Cho em vay ít tiền.”

“Bao nhiêu?”

“Năm nghìn won.”

Chị đưa tôi năm nghìn won mà không buồn hỏi xem tôi cần tiền làm gì. Thay vì tới trường, tôi ra ga Seoul. Mỗi lần nghĩ đến cảnh anh cả quát to bảo tôi đóng gói hành lý quay về quê đi, ngực tôi lại thắt lại.

Mẹ.

Quay về rồi tôi biết nói gì với mẹ đây? Em sẽ không quay về đâu. Em sẽ không đến những nơi anh có thể tìm thấy em đâu. Em sẽ đi và vĩnh viễn không quay trở lại. Để xem anh có thể sống mà không có em không. Tôi mua vé tàu đêm tới Buýtan. Thầm hứa, Em sẽ không bao giờ quay lại với anh đâu, tuyệt đối không bao giờ quay lại căn phòng hiu quạnh ấy đâu.

Thế nhưng, tàu vừa rời bánh khỏi ga Seoul tôi đã muốn xuống. Bờ vai buông thõng của anh cả chập chờn trên cửa sổ. Bộ tóc giả của anh treo trên cánh cửa gác mái. Bàn tay anh giặt tất trong bếp như một thói quen. Dáng anh nhỏm người dậy trong bóng tối và đi lên sân thượng sau khi bị cô gái của anh bỏ rơi. Mùi lạnh của gió bám vào cơ thể anh khi anh quay trở lại một lúc lâu sau.

Nhưng giọng anh bảo tôi đóng gói đồ đạc quay về quê khiến cổ tôi cứng đờ. Tôi sẽ không quay lại đâu. Đoàn tàu vun vút lao qua những ánh đèn dưới chân núi xa xa. Tàu chui vào đường hầm. Anh ơi. Tàu tràn ngập đủ thứ mùi kỳ quái nồng nặc. Một đứa trẻ khóc ré lên, một người phụ nữ đang dỗ quay ra quát tháo ầm ĩ, một ông già ngáy khò khò, một nhóm thiếu nữ vừa chuyện phiếm vừa tóp tép nhai mực khô, và những người đàn ông xa lạ chơi bài om sòm. Phản chiếu trên cửa sổ tàu là tôi, mười tám tuổi, hoảng hốt giữa đám người bát nháo. Buýtan ư? Chốn đó là đâu mới được chứ? Mỗi lần cánh cửa mở ra, mùi khai từ phòng vệ sinh lại cùng gió theo vào. Trái tim tôi đập thình thịch vì niềm khao khát được quay trở lại bên anh cả. Xuống ga Buýtan khi trời vừa rạng, tôi không bước ra ngoài ga dù chỉ một bước chân mà mua luôn vé quay lên Seoul rồi chờ tàu và lại lên tàu ngồi tiếp. Trời sáng dần. Ngoài cửa sổ, những đàn chim non bay theo những sợi dây điện. Xình xịch xình xịch, tiếng bánh tàu lăn đi hết tốc lực, tiến về phía căn phòng hiu quạnh của chúng tôi.

Từ ga Seoul, tôi lên tàu điện ngầm rồi xuống ở ga Garibong, đi bộ qua hiệu ảnh, qua cửa hàng tạp hóa, cuối cùng lại về đứng trước cổng nhà. Tôi vừa đẩy cổng bước vào trong thì anh cả chạy từ trên tầng ba xuống.

“Em đã đi đâu vậy hả?”

Trông anh cả có vẻ như không ngủ cả đêm. Anh dồn dập hỏi tôi đã đi đâu, mắt anh đỏ ngầu. Lòng bàn tay anh hạ một cái tát lên gò má mười tám tuổi của tôi.

“Đồ con gái xấu xa.”

Tôi, mười tám tuổi, mắt ngấn nước. Anh cả kéo tôi ôm vào lòng.

“Anh cứ tưởng em gặp tai nạn gì rồi!”

Khi sự căng thẳng đến run cả người của tôi tan biến thì đến lượt nước mắt không ngừng tuôn rơi. Anh cả đẩy mặt tôi rời khỏi ngực anh và gầm lên.

“Em mà làm thế này thêm lần nữa, anh thề là anh sẽ giết chết em đấy!”

Chị Yoon Soon Im. Chị đến tìm gặp tôi vào buổi trưa, khi tôi đang nằm một mình trong căn phòng hiu quạnh. Tôi, mười tám tuổi, ngồi phắt dậy. Tiếng đài phát thanh vọng tới từ một căn phòng nào đó. Chị ấy, tại sao lại đến gặp tôi? Tôi, mười tám tuổi, bồn chồn ngồi đó. Tại sao chị ấy lại đến gặp tôi?

“Chị kể một chuyện cho em nghe nhé?”

Chị Yoon Soon Im, với một cái răng khểnh khiến mỗi khi cười môi chị lại vén lên, để lộ cả phần lợi đỏ tươi.

“Chị đã bỏ học cấp ba.” '

“...”

“Em biết tại sao không?”

“...”

“Một lần tình cờ mở hộp bút của người bạn cùng hàn, chị nhìn thấy hai tờ một nghìn won. Đến trong mơ chị cũng không dám nghĩ rằng mình sẽ lấy trộm tiền. Nhưng còn chưa ý thức được gì thì tay chị đã nhặt tờ tiền lên rồi. Chị đã nghĩ, với số tiền này chị sẽ có thể mua được cái thắt lưng mình thích. Chị đã luôn muốn một cái vì có vẻ như bụng chị cứ ngày một béo ra. Cả lớp đều bị khám xét từ trong ra ngoài. Bọn chị bị kiểm tra toàn bộ đồ đạc, kể cả túi áo túi quần. Chị giấu tiền trong đồ lót. Thầy giáo sai học sinh trực tuần đến ngọn đồi đằng sau trường để nhặt lá thông đủ cho cả lớp. Rồi thầy chìa đám lá thông ra cho mỗi học sinh một lá. Thầy bảo bọn chị đặt lá thông vào giữa lòng bàn tay rồi ép chặt hai tay và nhắm mắt lại. Thầy bảo, tất cả lá thông đều có độ dài tương đương nhau. Sau mười phút, duy nhất lá trong tay người ăn trộm tiền sẽ mọc dài thêm năm xăng ti mét. Đến lúc đó tất cả sẽ biết ai là thủ phạm, vậy nên người nào lấy tiền thì hãy im lặng giơ tay lên ngay bây giờ đi. Giờ nghĩ lại, những lời đó thật hoang đường? Lá thông làm sao mọc lên trong tay ta được chứ? Nhưng hồi đó, chị thật sự cảm thấy dường như cái lá đang mọc dài ra ngay trong lòng bàn tay mình. Nghĩ tới những gì sẽ xảy ra tiếp theo, tim chị nện như trống dồn và đầu chị thì như chỉ muốn nổ tung đến nơi. Chị cơ hồ có thể nghe thấy tiếng lá thông đang xào xạc xào xạc mọc dài ra trong bàn tay mình. Chị sợ đến nỗi khóc òa lên. Chị thậm chí còn tè ra ngay tại chỗ. Cả lớp phát hiện ra chị chính là kẻ ăn trộm. Sau chuyện đó, chị không quay lại trường và cuộc đời của cũng đã rẽ sang một hướng khác hẳn. Chị bảo với bố mẹ là chị đi học nhưng chị không đến trường mà cả ngày hết ngồi ngoài bờ đê lại lang thang quanh chợ. Cuối cùng bố mẹ chị cũng biết được chuyện chị đã lấy trộm tiền và chị bị đánh một trận lên bờ xuống ruộng. Mẹ chị giơ roi lên bảo chị rằng, Không có việc gì làm nữa hay sao mà lại đi ăn trộm ăn cắp? Vào giây phút nghe mẹ gọi mình là ăn trộm ăn cắp, chị đã nghĩ chỉ còn nước chết quách đi cho xong... Chị định chết ở một nơi thật xa nhà nên đã lấy trộm tiền của mẹ và bỏ nhà đi... Rồi chẳng hiểu đưa đẩy thế nào cuối cùng lại ở đây... Đã năm năm chị chưa trở về thăm nhà.”

“...”

“Nếu chị không cần số tiền đó đến mức ấy, chị cũng đã chẳng viết thư cho em làm gì.”

“...”

“Ngày mai hãy quay lại làm việc đi.”

“...”

“Chị không nghĩ em là đứa trộm cắp. Mà chuyện này cũng chẳng ai biết cả. Chị chỉ suy đoán thế thôi vì hôm đó lúc ra ngoài về, chị đã thấy em nghỉ sớm và đang đi về. Đáng lẽ em chỉ cần giả vờ ngây thơ vô tội là xong chuyện mà.”

“...”

“Họ nói công ty chẳng mấy chốc sẽ đóng cửa thôi. Bị sang tay cho ngân hàng hay sao đó. Cứ đi làm đến lúc đó đi. Rồi em sẽ nhận được trợ cấp thôi việc và cả lương trả chậm nữa... Nếu em nghỉ giữa chừng thế này sẽ rất dễ bị họ quỵt luôn đó.”

“...”

“Ngày mai em sẽ đi làm chứ, phải không?”

“...”

“Nếu em không đi, chị sẽ còn quay lại đấy.”

Hôm sau tôi đi làm. Tôi nhét thẻ tên vào máy chấm công. Chị Yoon Soon Im cười toe. Quản đốc, à không, giờ là giám sát sản xuất, gọi tôi đến.

“Cô nghĩ nhà máy này là chỗ cô thích đến lúc nào thì đến đấy hả?”

Tôi, mười tám tuổi, nhìn chằm chằm xuống sàn xi măng lạnh ngắt. Ở nhà máy vẫn chẳng có gì thay đổi hết. Những công nhân không được phân vị trí làm ngồi vất vưởng khắp nơi. Trên sân thượng, trên ghế băng, cạnh vòi nước. Chae Eun Hee, nữ nhân viên hành chính ở dây chuyền lắp ráp, cũng ngồi uể oải trong văn phòng vắng tanh. Công việc của Chae Eun Hee là kiểm tra sản lượng cuối mỗi ngày làm việc, nhưng giờ chẳng có sản lượng nào để cho cô ta kiểm tra nữa. Công ty ngày càng vắng hoe vắng hoét.

... Tôi ngồi giữa tiếng ồn ào, cố gắng đè nén sự bực bội bằng cách đi tới giá sách, giở một tập thơ, vừa cầm trên tay vừa cất tiếng đọc to.

Những sinh linh bé bỏng trên thế gian / vẫy đuôi chói sáng trước mắt tôi / gọi tôi là mẹ... Sinh linh bé bỏng của tôi bây giờ đang nhớ sữa của tôi đến nhường nào? / Tôi chợt nhớ lại khi vừa khóc vừa vắt cạn sữa / Những đôi mắt ngây thơ / không cả mơ trốn thoát / Rời xa con tôi không thể đi tới bất kỳ nơi đâu / không thể đi đâu / Tôi lại xuống con đường núi vừa leo lên / Ha, trong vũng nước, đàn cá cơm vẫn an toàn.

... Thơ ơi, xin người, hãy át hết những tiếng kia đi. Tiếng ngưỡng cửa một ngôi nhà đang bị phá tan tành.

Bà Emily Dickinson / công kênh tôi trên vai / tới bãi cát của vùng biển xa nơi tôi chưa từng đến / Chẳng một con thú mệt mỏi lọt vào trong tầm mắt / những ngao những hến nằm trong lớp vỏ / sống an nhàn / bà nhúng tay áo xanh / xuống nước biển / rửa sạch bàn chân tôi bị thương / rồi dịu dàng đặt xuống / như những giọt nước mắt lặng câm.

Thơ ơi, xin người, hãy đến đây. Kia... này khoan... này búa... xin người hãy nhẹ nhàng át đi những âm thanh của chúng... và đến với tôi, bị nghiền nát và lạc lối cả trong lẫn ngoài lời kể.

Lá đậu trên chùm nho, e dè bẽn lẽn / Ngày xửa ngày xưa có một người từng tìm cách bám theo bóng lá.

... Cơn buồn ngủ như con sóng trào, cơn buồn ngủ ào vào xô tới. Người vuốt tóc tôi, anh ấy chẳng mấy nữa sẽ quay trở lại.

Tiếng thác đổ sầm sầm đánh thức núi. Chú gà lôi giật mình nhảy lên, một nón thông rơi xuống. Một con sóc giương đuôi và con đường mòn âm thầm bừng sáng... Oa! Nghệ sĩ hát pansori đã diễn xong thiên truyện của mình.

... Phải, anh ấy sẽ quay lại. Anh ấy sẽ sớm quay trở lại.

Tiến lại gần là nước mắt rơi / gõ cửa phòng anh / đôi mắt cá chân em run rẩy... Hỡi người cứ tiến lại gần là nước mắt rơi... Dù cúi đầu nhưng vài bước trước mặt / những ngón tay anh đang khóa cửa, em vẫn thấy / Thỉnh thoảng em vẫn thấy.

Tôi tìm thấy thư của Chang trong hòm thư, hoàn toàn không ngờ tới. Ôi chao. Niềm vui sướng của tôi buột ra trong một tiếng kêu duy nhất ấy. Tớ đã gặp Ippi. Ippi là biệt danh của em gái tôi. Tớ đã nghe Ippi kể chuyện mấy bức thư. Tớ đã cứ tưởng vì bố tớ mà cậu không trả lời thư. Chang đã viết tên tôi đầy tình cảm. Nếu không viết thư được cho nhau thì biết làm thế nào. Bất cứ khi nào muốn viết thư cho cậu, tớ sẽ viết vào trong vở. Rồi khi nào chúng mình gặp nhau, tớ sẽ đưa cho cậu. Cậu cũng làm như thế là được mà. Đến lễ Trung thu cậu sẽ về nhà chứ, phải không?

Trung thu chúng tôi không thể về nhà. Chị họ mượn được một cái máy ảnh. Chúng tôi sửa soạn đồ ăn cho vào trong hộp thức ăn bằng gỗ rồi cùng chị Hee Jae đi xe buýt đến núi Gwanak để leo núi. Mang theo chiếc máy ảnh đi mượn, chị họ phấn khích không để đâu cho hết. Dường như chị họ đã ngỡ chị Hee Jae và tôi là những con chim trong rừng cây. Tách, dưới cây phong lá đỏ, tách, trên tảng đá, tách, quay người lại nào, ngồi xuống nào. Không, cậu thì đứng yên đấy... Nắm tay nhau nào. Tự nhiên hơn chút đi... Hee Jae à, cười lên xem nào! Sau khi tưởng chúng tôi là chim mà chụp ảnh lia lịa, lúc cả ba đang ngồi ăn trưa trên đỉnh núi chị họ hét lên.

“Cái gì thế này!”

Tôi, mười tám tuổi, giật thót mình bật dậy bởi tiếng hét của chị họ. Như khi nghe ai đó la, Rắn kìa! Bật người dậy xong tôi mới hỏi.

“Chị sao thế?”

“Chị chưa cho phim vào. Máy ảnh trống trơn!”

“... Cái gì?”

Chị họ nhét cuộn phim vào và chúng tôi lại chụp ảnh lần nữa. Thế nhưng rốt cuộc vẫn không rửa được một tấm nào. Chị họ quay trở về từ hiệu ảnh, rầu rĩ.

“Họ nói phim bị hở sáng.”

“Hở sáng?”

... Chúng tôi đã nuốt ánh sáng và biến mất.

Một ngày mùa thu ẩm ướt. Tôi nhớ đến bệnh viện Trái tim Cực Thánh Gangnam ở Daerim-dong. Lần đầu tiên, tôi đến một nhà tang lễ ở bệnh viện. Choi Yang Nim, nhân viên Công ty Điện tủ Kumho, mỉm cười trong bức ảnh được đóng khung gắn hoa. Khí cácbon điôxít từ than bánh. Mẹ cô từ dưới quê lên, da đen nhẻm, thẫn thờ nhìn Choi Yang Nim. Em gái nhỏ ngả đầu vào lòng mẹ say ngủ. Mi Seo, lớp trưởng lớp chúng tôi, đặt trước mặt mẹ Choi Yang Nim món tiền phúng viếng cả lớp đã gom góp lại.

“Có ba đứa ngủ trong căn phòng đó, sao lại chỉ có mình Yang Nim chết chứ.”

Em gái Choi Yang Nim đang nằm ngủ trong lòng người mẹ da đen nhẻm từ từ mở mắt.

“Là thật ư... Hay chỉ là mơ thôi?”

Người mẹ da đen nhẻm nghẹn ngào đến độ nước mắt chẳng thể trào ra. Bà chỉ có thể ngồi đó thẫn thờ, vừa dán mắt vào cô con gái sớm lìa đời vừa lẩm bẩm một mình. Bà bảo, hồi về nhà dịp Trung thu tay nó bật móng và sưng tấy hết cả, chết đi với đôi bàn tay ấy, bước trên con đường xa xăm nó sẽ đau đớn nhường nào đây.

Chị Hee Jae làm tóc xoăn. Chị chẳng bao giờ mặc đồng phục nữa. Thay vì đôi giày học sinh đế bệt, giờ chị đi đôi giày cao gót màu đỏ tía bấy lâu nay vẫn được để trên giá trong bếp như một biểu tượng. Giờ đến lượt đôi giày học sinh được đặt lên giá như một biểu tượng. Chị đã đổi khác rồi. Thay vì bộ đồng phục cổ trắng, chị mặc chiếc áo cánh cúc cài kín cổ cắm thùng trong chân váy kẻ ca rô. Mỗi lần gió thổi, chân váy kẻ ca rô của chị lại bay bay trong gió. Thỉnh thoảng, tôi lại nhìn thấy chị khoác một chiếc túi xách mỏng manh trên vai thay cho cái cặp sách màu tía. Bóng lưng chị rẽ ở cuối ngõ, mũi giày chị bước xuống những bậc thang phía bên kia cầu vượt, thân hình nhỏ nhắn của chị vội vã lẩn khuất trong chợ.

Anh cả lại hỏi liệu có phải chị Hee Jae làm việc ở quán rượu không. Tôi, mười tám tuổi, ngẩng phắt lên như thể vừa nghe thấy một điều không tưởng, kiên quyết phủ nhận.

“Không, em đã bảo không phải rồi mà.”

Có lẽ nghe giọng tôi như sắp khóc đến nơi, anh cả vừa nhìn tôi nghi hoặc vừa vội vàng tìm cách kết thúc câu chuyện, Thế tại sao đến sáng cô ấy mới về nhà? Anh còn từng thấy có người đàn ông nào đó rời khỏi phòng cô ấy lúc sớm tinh mơ đấy.

“Đàn ông...?”

Thấy tôi, mười tám tuổi, đáp ngược lại bằng một câu hỏi, anh cả như liền nhận ra mình vừa nói điều không nên nói, anh chữa, Có lẽ là em trai cô ấy chăng? rồi ngậm miệng.

Tôi cũng nhìn thấy người đàn ông đó rời khỏi phòng chị Hee Jae. Anh ta bước ra khỏi cổng, đầu cúi gằm xuống thấp đến nỗi mũi cơ hồ chạm đất. Trên má anh ta có một vết chàm màu xanh giống y như vết trên lưng chị Hee Jae nhưng to cỡ lòng bàn tay. Vết chàm? Tôi đã nhìn thấy nó ở đâu rồi nhỉ? Hiệu may Jin Hee. A, là anh ta. Người thợ may làm việc bên cạnh chị Hee Jae khi tôi đến vay tiền. Người đàn ông bước đi với hai bàn tay thọc sâu vào trong túi quần, miên man suy nghĩ đến độ suýt nữa đập mũi vào cột điện thoại và cuối cùng cũng rời khỏi con ngõ dài.

Chị họ tuyên bố với anh cả.

“Em sẽ thuê một phòng ở Yongsan.”

Anh cả, vẫn đang thực hiện nghĩa vụ quân sự, im lặng không trả lời. Dù gì em cũng không thể sống với gia đình anh mãi được, chị họ nói. Chị cũng nói thêm, rằng em gái chị sắp học xong cấp hai và ngay khi kỳ nghỉ đông bắt đầu chị sẽ đón nó lên Seoul sống cùng. Rằng một người quen ở Văn phòng Quận đã hứa tìm cho em gái chị một công việc, và rằng chị sẽ cố gắng cho nó đi học ở một trường dạy nghề thương mại.

Mambo. Một đêm đông, điệu nhảy mambo của chúng tôi. Thứ Bảy, chúng tôi từ trường về nhà thì thấy phòng chị Hee Jae sáng đèn. Chị họ, cặp sách vẫn nguyên trên tay, bước thẳng vào phòng chị ấy.

“Mai tớ sẽ chuyển nhà.”

Chị Hee Jae, đang dở tay giặt quần áo, mở to mắt nhìn tôi. Chị đang dò hỏi liệu tôi có chuyển đi cùng không.

“Em không chuyển. Chỉ có mình chị ấy thôi.”

“Chúng ta phải tổ chức tiệc chia tay mới được.”

Chúng tôi hẹn ba mươi phút nữa sẽ gặp nhau trên sân thượng. Chị họ và tôi thay quần áo, rửa ráy rồi bảo anh cả rằng chúng tôi sẽ tổ chức tiệc chia tay chị Hee Jae, sau đó chúng tôi lên sân thượng, phấn khích cười vang. Chị Hee Jae đã trải sẵn một cái chiếu từ bao giờ. Trên bàn còn thắp cả nến và có một cái đĩa đựng bánh gạo xào cay. Chị Hee Jae bảo chúng tôi đợi rồi xuống dưới lấy cái đài cassetre của chị lên. Khi chị ấn nút cho chạy băng, bản “La Cumparsita” vang lên.

Pampampampam Pam Pam Pam Pampampam... Pararara a...

Đang ăn bánh gạo, chị họ đứng dậy ép hai cánh tay sát sườn rồi vung ra, siết chặt nắm đấm, vừa đùa cợt hát pampampam vừa đi xuống dưới cầu thang. Chị đi đâu thế? Chị họ nhún nhảy xa dần. Khi quay lại, chị lôi từ trong túi áo ra một chai soju đầy nguyên.

“Anh cả phát hiện ra thì sao?”

“Đã bảo là tiệc chia tay rồi mà.”

Chất lỏng rẻ tiền đầy uy lực chẳng mấy chốc đã khiến chúng tôi sực nức mùi rượu. Chị Hee Jae đưa cho chị họ một túi giấy.

“Gì thế?”

“Quà chia tay.”

Bên trong túi là một cái quần jean.

“Thử mặc xem, sẽ vừa in đấy.”

Chị họ, từ trước đến nay vẫn luôn có phần không hài lòng về chị Hee Jae, lặng im giữa những tiếng pampampam. Ánh nến lập lòe rồi tắt hẳn. Sân thượng vẫn sáng.

“Trăng mọc kìa!”

Vầng trăng tròn vành vạnh treo giữa đám ống khói nhà máy. Có phải ở nhà máy kia người ta đang làm ca đêm không nhỉ? Những cửa sổ ở Trung tâm Bao bì và Thiết kế vẫn sáng đèn. Một đoàn tàu xình xịch chạy qua. Chuyến xe buýt số 118 cuối cùng trong ngày rời trạm cuối. Dưới ánh trăng, chị họ mặc thử chiếc quần jean, món quà chia tay của chị Hee Jae. Chiếc quần vừa như in.

“Là tớ may đấy.”

“Để tặng tớ ư?”

“Cũng không hẳn là cho cậu...”

“Vậy thì cho ai?”

“Em tớ ở quê cũng cùng cỡ với cậu.”

“Nhưng em cậu là em trai cơ mà?”

“Quần jean thì trai hay gái mặc chẳng như nhau. Mà nó còn là kiểu quần disco ống thụng nữa.”

“Cho tớ rồi thì em cậu mặc bằng gì?”

Chị Hee Jae cười mơ hồ.

“Lại may nữa là được mà.”

Chị họ, chị họ rạng rỡ, bất cứ khi nào nghe thấy tiếng nhạc, kể cả lúc đang lau sàn, cũng nghiêng nghiêng đầu lắc lư theo, giờ lại đang bắt đầu phiêu theo điệu pam pam pam trong chiếc quần jean mới. Dưới ánh trăng, trên tấm chiếu, những chuyển động của chị họ rung rinh như bóng lá.

“Cậu cũng nhảy đi.”

Chị Hee Jae miễn cưỡng đứng dậy và tôi bị kéo theo cùng chị. Như những con cua biển lầm đường mắc cạn, chúng tôi bước ngang từng bước, pam pam pam - chị họ với những cử chỉ đáng yêu; chị Hee Jae, cứng nhắc và vụng về, mỉm cười dịu dàng. Vầng trăng treo lơ lửng giữa bầu trời, trên những ống khói cao của Trung tâm Bao bì và Thiết kế. Vầng trăng treo trên ống khói đang hút luồng khói đen sì. Vầng trăng ngả đen. Chị họ, người đầu tiên ra nhảy, cũng là người bật ra tiếng thở mệt lả và ngồi xuống chiếu trước nhất. Tôi ngồi cạnh chị. Chị Hee Jae ngồi cạnh tôi. Làn gió đêm lau sạch mồ hôi trên trán chúng tôi. Có lẽ là do trời lạnh. Chúng tôi ngồi lại gần nhau, tay tựa lên vai nhau như thể ôm nhau vào lòng. Chúng tôi ngồi như thế một lúc lâu. Trong lúc chúng tôi ngồi vai kề vai, những bánh xe thép của chuyến tàu cuối ngày xình xịch lăn qua ngang tầm đầu chúng tôi. Vầng trăng đen treo trên ống khói Trung tâm Bao bì và Thiết kế ló khuôn mặt trong ngần ra. Bóng trăng đóng băng... tràn đầy trên mặt sóng... hòn đảo nhỏ nơi những cơn sóng lớn đổ về vào mùa đông... Hãy thử nghĩ đến tình yêu đẹp đẽ thiêng liêng bên trong trái tim người gác hải đăng xem... Chúng tôi là ba vầng trăng. Hơi ấm cuộn trào, như thể khi cất tiếng hát, chúng tôi đã cùng chia sẻ một điều gì đó trong trái tim mình.

Mùa đông đó, sau khi nhảy điệu mambo ở sân thượng phía trên căn phòng hiu quạnh của chúng tôi, chị họ rời con ngõ nhỏ. Như một chú chim di trú. Để làm người chị cả đối với cô em gái của mình, giống như anh cả đối với tôi.

Tôi, mười tám tuổi, đến thăm căn phòng chị họ thuê ở Yongsan. Samgakji. Một con ngõ dài hun hút. Những ngôi nhà túm tụm sát sạt bên nhau. Những túi rác đông cứng trong gió lạnh. Một cánh cửa ngách được trổ giữa hai bức tường, ổ khóa phơi ra; từ cánh cửa nhà bên, một người phụ nữ lao ra, tóc nhuộm vàng hoe, môi tô son đỏ, váy da màu đen, chân đi đôi bốt da. Một người đàn ông da đen mắt to và sáng bước ra sau cô ta, lưng gù xuống. Hai người họ bám lấy nhau đi bộ xuôi con ngõ lạnh căm căm. Gió lạnh buốt nhưng hai bắp chân người phụ nữ trần trùi trụi.

“Vào đi!”

Tôi, mười tám tuổi, buột miệng kêu lên khi vừa bước vào trong phòng chị họ.

“Chị không đốt than à?”

“Đợi lạnh hơn chút nữa...”

Chị họ hai mươi tuổi đột nhiên trở nên già sọm. Chị mang vẻ mặt “giờ đây chẳng có chuyện gì trên thế giới này có thể khiến mình ngạc nhiên được nữa”. Lại một căn phòng hiu quạnh, hun hút. Hai bàn chân tôi tê tái.

Người đàn ông đã tắm Gwangju trong biển máu và nhân danh thanh lọc xã hội đẩy cả đất nước này chìm trong nỗi sợ hãi rất thích tiến hành những chuyến tuần tra đêm. Ông ta không thích nhắn tin báo trước. Ông ta đột ngột bước vào một đồn cảnh sát ở Incheon, hoặc bất thình lình xuất hiện ở Tòa thị chính Seoul trong bộ thường phục. Khi ông ta xuất hiện, những người đang làm nhiệm vụ đều hồn phi phách tán.

Giờ kế toán. Những khuôn mặt tối đen lẻn vào trong hành lang. Cánh cửa cuối phòng học trượt mở. Người bước vào giữa lúc cả lớp đang học ấy không phải Ha Kye Sook mà là Tổng thống. Không giống Ha Kye Sook, ông ta không tỏ vẻ thận trọng, cũng không có ý xin thứ lỗi. Khuôn mặt thầy giáo đang đứng trước bảng đen, viết bài giảng về hệ thống bút toán kép trở nên xanh mét. Vầng trán rộng của Tổng thống bóng loáng dưới ánh đèn huỳnh quang. Vợ ông ta đứng bên cạnh. Có phải trợ lý không nhỉ? Cái người đàn ông gầy nhom mặc com lê đen có đôi mắt sáng quắc đứng ngay sau Tổng thống và vợ ông ta. Khi Tổng thống vuốt tóc Ahn Hyang Sook, bạn cùng bàn thuận tay trái của tôi, chợt có cái gì đó lóe lên. Máy ảnh. Tôi vội vàng chúc đầu xuống. Máy ảnh lách tách chụp cảnh vợ Tổng thống cầm cuốn vở của tôi lên mở ra. Trái tim tôi hẫng mất một nhịp. Ngoài bìa viết Vở Kế toán, nhưng bên trong, ngay từ trang đầu tiên đã chẳng có ghi chép kế toán nào hết, chỉ đầy ắp các bức thư tôi viết cho Chang, các bài thơ và các trích đoạn chép từ các tạp chí như Samtoh. May thay, bà ấy đã đặt trả lại cuốn vở lên bàn tôi rồi bám theo chồng, đang bước dọc lối đi giữa các dãy bàn. Người đàn ông mặc com lê đen đi cuối cùng cầm trên tay một đôi giày. Sau khi họ đã rời đi qua cánh cửa phía đầu phòng học, thầy giáo Kế toán bước đến chỗ tôi. Thầy mở cuốn vở của tôi ra. Tim tôi đập mạnh hơn cả khi Đệ nhất Phu nhân mở nó ra. Vì bên trong chẳng có gì liên quan đến kế toán cả, bút toán đơn không hạch toán kép cũng không. Thầy giáo điếng cả người, lật qua một lượt hết trang này đến trang kia rồi hỏi tôi đây có phải cuốn vở Đệ nhất Phu nhân đã xem không. Tôi, mười tám tuổi, không tài nào trả lời.

“Có phải cuốn vở này không, thầy đang hỏi em đấy.”

“Vâng.”

Thầy giáo nghiêng đầu.

“Vậy sao bà ấy lại không nói gì cả nhỉ, lẽ nào bà ấy cầm lên chỉ để chụp ảnh thôi?”

Sau khi lật qua lật lại các trang vở một hồi, thầy giáo đặt cuốn vở xuống rồi đi lên. Một tiếng thở phào nhẹ nhõm tự động bật ra khỏi môi tôi. Tiếp theo Đệ nhất Phu nhân và thầy giáo Kế toán, lần này đến lượt Ahn Hyang Sook thuận tay trái mở cuốn vở ra.

Rắn hoa

Con đường khuất sau □□□□

Con rắn xinh đẹp...

Đã sinh ra từ nỗi u sầu lớn nhường nào, mà sở hữu một thân hình ghê sợ nhường kia.

Y như một dải vải hoa.

Cái lưỡi của □□ ông cha ngươi từng dùng để dụ dỗ Eve mất hết mọi âm thanh, thè ra đỏ lòm

Bầu trời xanh... Cắn xé đi. Cắn xé thật giận dữ đắng cay,

Trốn chạy. Kẻ ngu ngốc!

Ném hòn đá, ném hòn đá, con đường của □□ □□ □□

Ta đuổi theo kẻ đó

Không phải vì vợ của ông cha chúng ta là Eve

Hơi thở nặng nhọc... như thể uống dầu... như thể uống dầu

Quấn quanh sợi chỉ. Ánh sáng đẹp hơn cả dải vải hoa...

Đôi môi đẹp đẽ đỏ tươi đốt cháy con cừu uống máu...

Ngấm vào! Rắn.

Trinh nữ hai mươi tuổi Sun Ne, đôi môi đẹp đẽ như mèo... Ngấm vào! Rắn.

Ahn Hyang Sook trợn mắt nhìn cuốn vở, nhìn tôi.

“Cậu viết đấy à?”

“Không.”

“Vậy là ai?”

“Seo Jung Joo.”

“Tác giả bài ‘Bên hoa cúc’ hả?”

“Ừ.”

Ahn Hyang Sook lại nhìn cuốn vở lần nữa, rồi hỏi tôi bốn ô vuông trống sau cụm “con đường khuất sau” là gì.

“Đó là các chữ Hán, khó viết quá nên tớ cứ để trống đấy thôi.”

Thế à, Ahn Hyang Sook nói, như thể chẳng có gì quan trọng.

“Rắn hoa là gì?”

“Tớ không biết.”

“Không biết sao còn chép lại làm gì?”

“Vì tớ thích.” .

“Cậu có biết bài thơ viết về cái gì không?”

“Không biết.”

“Không biết nhưng mà vẫn thích?”

Ahn Hyang Sook thuận tay trái lại trợn mắt nhìn tôi sửng sốt.

Liệu có phải tôi cũng như thế không? Như Mi Seo dọc Hegel, liệu có phải rằng, chỉ khi tôi đọc những tác giả như Proust hay Seo Jung Joo, như Kim Yoo Jung hay Na Do Hyang, Jang Yong Hak hay Son Chang Seop hay Francis Jammes, chỉ khi chép lại những câu từ huy hoàng của họ vào trong góc cuốn vở kế toán của mình, dù thậm chí chẳng hiểu chúng có nghĩa gì, tôi mới tin rằng tôi khác biệt so với những khuôn mặt khác trong lớp học? Liệu có thể nào tôi đã tin rằng, những cuốn sách, nhất là tiểu thuyết và thơ, sẽ đưa tôi thoát ra khỏi con ngõ kia?

Tôi ngã khỏi giường trong giấc ngủ trưa dài. Lúc tôi leo trở lại giường, ánh nắng mùa xuân từ ngoài cửa sổ làm mắt tôi nhức nhối. Trên núi, những chỗ đỗ quyên tàn úa giờ đã phủ màu xanh mướt. Xa xa, hoa anh đào trắng phau. Màu xanh lục đã chườm lên những nơi hoa tàn héo, nhưng quét qua chân tôi lại là nỗi muộn phiền u ám. Hồi đó sao chúng tôi lại nghèo đến thế chứ. Sao chúng tôi lại có ít tiền đến thế chứ. Sao có thể ít đến như thế được nhỉ? Dường như có tiếng hét phát ra từ tấm gương ngay cạnh giường tôi. Cô có chắc chắn cô nhớ chính xác không đấy? Làm sao có thể như thế được? Tôi không tin. Đừng có trút giận lên tôi. Chính tôi cũng không thể tin nổi. Tôi gọi điện cho J mà chẳng vì lý do gì.

“Viết xong rồi à?”

“... Phải.”

“Làm bánh kếp lá hẹ cho tớ nhé?”

“Không.”

“Hấp ghẹ đốm cho tớ nhé?”

“Không.”

“Vậy ra ngoài ăn đi.”

“Không.”

Im lặng. Sượng sùng, J chuyển sang giọng hồ hởi.

“Này! Dù gì thì cũng gặp nhau ở đâu đó đi!”

“Không!”

“Vậy cậu gọi làm gì?”

“Để nói với cậu điều này.”

“Nói với tớ cái gì?”

“Nói với cậu là không!”

J sưng sưng sỉa sỉa ở đầu dây bên kia.

Tôi bật ti vi. A... o... ư... Những khẩu âm dường như có ở khắp các căn phòng trên thế giới này. Tóc tết và búi kiểu xưa, nhẫn ngọc, ruy băng thắt nút trên chiếc áo cánh truyền thống. Kim So Hee, tầm mười năm về trước, đứng ở chính giữa, hát “Bonghwa Arirang” cùng các học trò của bà. Arirang, arirang, arariyo, arirang, tôi vượt đèo. Mang hành trang trên lưng, arirang, tôi vượt đèo.

Hai ngày trước, một lễ tang trọng thể đã được tổ chức vinh danh bà tại công viên Maronnier ở Dongsung-dong. Băng qua con đèo này. Giờ hẳn bà đã đi được mấy phần trên con đường đến với thế giới bên kia rồi. Nhưng ngay lúc này, ở thế giới bên này, bà đang ở trên ti vi, hiện trên màn hình tĩnh, đôi mắt bi ai nhòe nước khẽ nhướng lên. Tôi vượt đèo núi Gaepung, siết chặt trái tim đớn đau, bi thương. Arirang, arirang, arariyo, arirang, tôi vượt đèo. Tôi chỉ tình cờ bật ti vi, nhưng đã bị hút theo tiếng hát mà ngồi xuống trước màn hình. Ahn Sook Sun, Shin Young Hee và các học trò khác đang chia sẻ ký ức của họ về bà hồi còn sống với người dẫn chương trình. A, vậy ra đó là Ahn Sook Sun. Đôi mắt nhòa lệ. Những người đang sống đều sống dựa vào cái chết. Có lẽ Ahn Sook Sun cũng thế. Bà cũng sống dựa vào cái chết của Kim So Hee và đang làm cho cuộc đời của người quá cố thêm trọn vẹn.

Màn hình lại bám theo con đường đời của Kim So Hee. Bà đang ngồi trong một studio. Gầy gò, nhợt nhạt nhưng ăn vận thanh lịch. Tôi đang thu âm, nhưng tôi không hài lòng với công việc của mình. Nếu sức khỏe của tôi được cải thiện, tôi sẽ tiếp tục cố gắng, nhưng tôi đã già quá rồi... Dù muốn cố thêm nữa nhưng mọi chuyện không thực theo ý tôi mong muốn. Chiếc áo cánh bằng vải gai của bà, dầu dưỡng tóc hoa trà trên tóc bà. Ca sĩ cần phải có phong cách. Tất cả mọi thứ ở người ca sĩ đều phải làm toát lên phong cách, thậm chí cả cách bước chân lên sân khấu. Có vậy âm thanh mới đi theo. Ca sĩ thời nay khi bước lên sân khấu, trước nhất đều nhìn xem có bao nhiêu khán giả đến, nhưng người ca sĩ phải luôn luôn nghĩ rằng, ở đây chỉ có người đánh trống và ta, chỉ hai người chúng ta thôi.

Trong đêm xuân tĩnh lặng, tôi với tay vặn to âm lượng ti vi.

Chim bay vào. Mọi loài chim trên thế gian này bay vào. Phượng hoàng, vua của chim muông, loài chim báo hiệu mùa màng bội thu ở Vĩnh Thọ Môn. Hằng hà sa số chim bay vào theo đôi đáp lại bài ca, chếnh choáng mùa xuân. Vẹt hay nói, sếu cổ đỏ vũ công duyên dáng, chim gáy giọng du dương... Tiếng hát phải thoát ra từ cơ thể và tâm hồn ta, sẽ chẳng thể gọi đó là tiếng hát nếu ta chỉ bập bập đầu môi, như thế không phải là hát. Tiếng hát, trước hết, phải bắt nguồn từ trái tim, rồi vang vọng qua khắp ruột, cuộn xoáy bên trong bụng, phải chịu đựng và khuất phục được điều này thì người ta mới hát được một cách đích thực.

Dẫu có bày ra trước mắt hàng chục hạt thóc, con chim chìa vôi có vẻ nhất quyết nhịn đói, thân hình lảo đảo bên này, đuôi run rẩy lắc lư bên kia, bị bắn hạ ngã lăn lông lốc, con chim chìa vôi lảo đảo lượn từ trái sang phải, kêu thảm thiết, con chim bồ câu bay vào trong vườn, này cậu chàng kia, đến đây tung ra ít đậu đi. Tiếng hát phải thoát ra từ cơ thể và tâm hồn ta, sẽ chẳng thể gọi đó là tiếng hát nếu ta chỉ bập bập đầu môi, như thế không phải là hát... Lời lẽ của bà xa xăm, rồi gần lại, xa xăm rồi lại gần lại. Khi bà bước ra khỏi màn hình và lặng lẽ lẻn vào trong trái tim tôi, mái tóc bà trơn bóng dầu hoa trà và trên đầu bà đội một cái bình gốm, con cò quăm bật ra một tiếng kêu, con cò quăm bật ra một tiếng kêu... Làm giật mình thức tỉnh tâm hồn người ta, làm giật mình thức tỉnh tinh thần người ta.

Chương 4

Con đã nói bằng giọng

Người ban tặng và viết bằng từ ngữ

Người dạy bố mẹ con, những người đã dạy dỗ con.

Giờ đây con đang bị những đứa trẻ nghịch ngợm chế giễu,
cúi thấp đầu bước trên đường,
như một con lừa lưng trĩu nặng hành lý.

- Francis Jammes

Dịp cuối tuần, trường dẫn các học sinh năm cuối đi dã ngoại. Một chuyến đi qua đêm, khiến nhiều học sinh phải làm thêm ca vào ngày Chủ nhật không thể tham gia. Chuyến đi đầu tiên và cuối cùng của tôi với họ. Tôi vẫn nhớ, từ chuyến đi của chúng tôi tới Gyeongju, sắc mặt của Ha Kye Sook, Ha Kye Sook, người đã gọi điện hỏi tôi, Sao cậu chẳng viết gì về chúng tớ cả? Tôi vẫn nhớ những khuôn mặt của Ahn Hyang Sook thuận tay trái và Mi Seo chuyên đọc Hegel và Min Sook từ công ty lông thú. Những khuôn mặt hắt ánh vàng ệch trước những ngôi mộ cổ xanh rêu. Tôi vẫn nhớ Hyang Gyu và Myung Hae và Min Sun và Hyeok Gyu. Khi đoàn tàu chở chúng tôi băng qua hầm, chúng tôi đồng loạt hét lên. Uuu... Chúng tôi thừa dịp thầy giáo đang ngủ giấu giày giấu áo khoác của thầy đi, rồi giả chẳng biết chuyện gì. Chúng tôi khệnh khạng bước trên những con phố đêm Gyeongju, mặc quần jean bó sát và áo sơ mi thùng thình, vô duyên vô cớ tỏ vẻ đầu gấu. Chúng tôi, đầu đội mũ đỏ, vô duyên vô cớ bước đi nghênh ngang.

Nhưng chẳng mấy chốc, chúng tôi đã thấy trào dâng trong lòng cảm giác ngượng nghịu. Là tại ánh nắng. Đó là sự ngượng nghịu khi đụng phải dưới vầng mặt trời rực rỡ, những khuôn mặt vốn chỉ nhìn thấy dưới ánh đèn huỳnh quang. Chưa từng gặp nhau vào ban ngày, chúng tôi luống cuống không biết nên cư xử với nhau thế nào nên đành hướng những ánh nhìn lúng túng về phía Mộ Thiên Mã. Về phía đài thiên văn Cheomseongdae. Chúng tôi leo lên núi Namsan của Gyeongju. Chị họ của tôi. Chỉ mình chị tay cầm máy ảnh. Chị họ từng ước mơ trở thành nhiếp ảnh gia của tôi, đi đến đâu cũng giơ máy ảnh lên. Chị họ dàn cảnh cho tôi và Mi Seo suốt ngày đọc Hegel áp sát mặt vào nhau rồi mỉm cười. Ngượng ngùng dưới ánh sáng, chúng tôi cười mà như mếu. Chị họ dàn cảnh cho Ahn Hyang Sook đứng tì cằm lên trên một bức tượng Phật không đầu và nhìn vào ống ngắm.

“Cười đi nào.”

Ahn Hyang Sook, người mỗi ngày phải gói giấy bóng cho hai mươi nghìn viên kẹo, cũng cảm thấy lúng túng trong chuyến đi đột ngột này, rốt cuộc cũng cười mà thành ra như mếu.

“Một lũ ngốc.”

Chị họ, vốn hào hứng chụp ảnh, đã phát mệt trước những người mẫu khuôn mặt nhợt nhạt không mấy sẵn lòng hợp tác.

“Chị đi chụp chim đây.”

“...”

“Chị đi chụp chim cho xong chứ chẳng chụp mấy cô ngốc làm gì.”

Ở bất kỳ nơi đâu, bất kỳ buổi đêm nào đó, luôn có một người phải chịu đựng sự giày vò của tình yêu. Lee Ae Sun yêu cán bộ công đoàn nhà máy dệt nơi cô làm việc, buột ra một tiếng thở dài giữa đêm Gyeongju. Từ “người sử dụng” buột ra khỏi miệng Lee Ae Sun. Chúng tôi thốt nhiên trở nên im phăng phắc. Những người sử dụng chúng tôi.

“Giá như chúng ta không phải quay về thì tốt biết bao.”

Đinh đang mùa hè xưa, chúng tôi đang hát liền dừng phắt lại.

“Tình hình ở nhà máy đáng sợ đến thế nào các cậu không biết đâu. Anh ấy đã bị Trụ sở Tổng chỉ huy Thiết quân luật cưỡng chế điều tra rồi sau đó còn bị ra tòa án quân sự nữa. Kinh khủng quá phải không? Phải ra cả tòa án quân sự vì đã đòi tăng lương đấy.”

“Rồi sau đó thì sao?”

“Anh ấy được thả, nhưng bọn họ xếp anh ấy vào diện đối tượng thanh lọc, bắt anh ấy viết đơn xin nghỉ việc, nhưng anh ấy kiên quyết không chịu.”

“Cậu bảo đối tượng thanh lọc là sao?”

“Tớ chịu, hình như đang có một chiến dịch thanh lọc xã hội gì gì đó mà.”

Đêm dã ngoại của chúng tôi đầy ắp những tiếng thì thầm lo lắng.

“Bọn họ không phân việc cho các thành viên công đoàn. Đó là một âm mưu nhằm buộc các thành viên xin nghỉ việc. Bọn họ chuyển hết việc cho các nhà máy thầu phụ, rồi đưa chổi cho các thành viên công đoàn, bảo đi quét dọn nhà máy.”

“Chỗ tớ làm cũng thế. Cảnh sát như đóng quân thường trực ở đấy rồi. Có khi nếu không có Mùa xuân Seoul hay cái gì gì đó mọi chuyện đã không trở nên đáng sợ như thế này... Tất cả những người đòi tăng lương, từ chối làm thêm giờ hồi đó, tất cả bọn họ đều bị lôi đến Trụ sở Điều tra Chung chi chi đó để thẩm vấn.”

“Công ty tớ cũng y hệt. Cực kỳ đáng sợ. Mùa đông vừa rồi, người ta thậm chí còn không bật hệ thống sưởi ở khu làm việc của những thành viên công đoàn. Chưa sang xuân, hơn hai trăm công nhân đã bỏ việc và chỉ còn lại chưa tới chín mươi người. Một âm mưu ranh ma, buộc người người bỏ việc để ban quản lý có thể tạm thời đóng cửa nhà máy. Mà nếu bọn họ đóng cửa nhà máy thật thì tớ phải tìm việc chỗ khác rồi, vậy nên các cậu để ý hộ xem ở đâu có chỗ thì bảo tớ nhé.”

Buổi tối hôm đi dã ngoại về. Anh cả gọi tôi lúc tôi đã nằm yên vị chuẩn bị đi ngủ. Căn phòng hoang vắng hẳn khi thiếu anh ba và chị họ. Anh cả gọi tôi xong nhưng chẳng nói năng gì, khiến tôi thấy lo. Có phải anh lại bị đau ngực như lần trước không?

“Sao thế anh?”

“...”

“Sao vậy? Anh lại đau ngực à?”

Nhớ lại dáng vẻ của anh đau đớn túm chặt ngực khi đó, tôi gạt chăn ra, ngồi dậy gọi anh. Chưa chi tôi đã sợ rồi, giờ bên tôi chẳng còn chị họ nữa.

“Em muốn, em muốn vào đại học đến thế sao?”

Đôi mắt hoảng hốt của tôi mở to, sáng long lanh trong bóng tối. Trong một thoáng, dường như ánh trăng, hay ánh sao, đang đổ tràn lên khắp người tôi. Tôi chui trở lại vào chăn nằm.

“Em vẫn định trở thành nhà văn chứ?”

Tôi ngượng ngùng. Tôi chưa từng nói với anh cả rằng tôi muốn đi học đại học. Không chỉ riêng anh, mà với tất cả mọi người.

“Muốn thành nhà văn thì phải đọc rất nhiều sách, phải biết rất nhiều nữa.”

A a. Ra là anh đã đọc cuốn vở ghi chép của tôi trong lúc tôi đi dã ngoại cùng trường.

“Ngay cả với những người suốt ba năm chỉ vùi đầu vào học tập không làm bất kỳ thứ gì khác thì muốn vào được đại học cũng rất khó.”

Giọng anh trĩu nặng sự lo lắng và đau buồn. Tôi, mười chín tuổi, lật chăn và ló đầu ra nói với anh cả, đang nằm đó, tấm lưng mệt mỏi quay lại phía tôi.

“Đừng lo, anh ạ. Em sẽ không vào đại học đâu.”

Tôi, mười chín tuổi, tranh thủ lúc sáng sớm dậy nấu bữa sáng mở cặp sách ra tìm cuốn vở. Tôi đã viết gì trong vở để đến nỗi tối qua anh cả phải nói những lời đó? Cuốn vở không có trong cặp. Tôi tìm quanh những chỗ mình dễ cất theo thói quen, nhưng chỉ hoài công. Tôi rón rén leo xuống khỏi gác mái và đến bên bàn anh cả. Nó đây rồi. Bên dưới cuốn Quả bóng tí hon người lùn ném có bìa bọc ngoài. Chắc tôi đã bỏ cuốn vở lại trên bàn anh cả sau khi viết này nọ buổi tối trước hôm đi dã ngoại. Hẳn là trông chẳng khác gì tôi cố tình để đó cốt cho anh cả đọc. Tôi leo lên sân thượng, mang theo cuốn vở. Hừng đông. Những vì sao trên trời đang lần lượt mờ dần. Dưới ánh sao đang dần tắt, ai đó đang ngồi vắt vẻo trên thành lan can, trông như thể sắp bay đi mất vào bất cứ lúc nào. Là chị Hee Jae. Chị ngồi trên thành lan can sân thượng như một con chim, ngắm nhìn ánh sáng ban ngày đang rạng, không phải giữa những cây đào cây táo mà là giữa những ống khói nhà máy cao lừng lững. Ánh bình minh xanh trong, ngay cả giữa mùi dầu mỡ. Trong ánh bình minh, hết thảy mọi thứ trên trái đất này đều ứa ra thứ mùi của những chồi non mềm mại và rực rỡ. Kể cả những ống khói nhà máy.

“Chị.”

Tôi tiến lại gần chị Hee Jae, vỗ vai chị. Chị giật nẩy người.

“Chị đang làm gì đấy?”

“Phơi quần áo.”

Chị dậy từ bao giờ mà đã giặt giũ phơi phóng xong xuôi cả rồi? Trên dây phơi quần áo, treo một cái khăn trải bàn, tất và bộ đồng phục lao động nam. Thấy tôi nhìn chằm chằm bộ đồng phục, chị mỉm cười ngượng ngùng.

“Em làm gì mà lên đây sớm thế này?”

Tôi giấu cuốn vở ra sau lưng.

“Cái gì đây?”

“Chẳng có gì cả.”

“Nếu chẳng có gì thì em giấu làm gì?”

Thấy chị Hee Jae có vẻ dỗi, tôi chìa cuốn vở ra.

“Ra là một cuốn vở.”

Chị lật qua các trang.

“Em muốn vào học đại học à?”

Chị hỏi bằng giọng mơ hồ, ánh mắt dán chặt vào một trang nào đó. Tôi muốn vào đại học - những chữ cái đã được tô đi tô lại đến nổi bật hẳn lên trên trang giấy. Đó cũng chính là câu anh cả đã đọc. Ở trang vở nào, câu ấy cũng len vào, như một lời cầu nguyện - Tôi muốn vào đại học, Tôi muốn vào đại học. Mọi chuyện bắt đầu khi Chang nói với tôi mùa hè năm ngoái, Chúng mình nhất định phải vào được đại học nhé. Trong tôi dâng lên cảm giác áy náy và xấu hổ với chị Hee Jae đang vắt vẻo ngồi trên thành lan can sân thượng, với anh cả đang chìm sâu trong giấc ngủ mệt mỏi.

“Em sẽ không học đại học đâu.”

Tôi nói câu này cứ như người đỗ đại học mà chẳng thèm học vậy. Khi tôi nhận lại cuốn vở và quay đầu định đi xuống dưới, chị Hee Jae gọi với từ sau lưng tôi.

“Chị, có chuyện này...”

Chị nhìn chằm chằm vào mặt tôi khi tôi quay người lại. Trông chị tái nhợt.

“Sao cơ?”

“Chuyện là...”

Chị lắp bắp.

“Có chuyện gì vậy, nói em nghe xem nào.”

“À, thì chỉ là...”

Tôi, mười chín tuổi, nhìn chăm chăm đáp trả chị Hee Jae, người đang có điều gì muốn nói mà cứ nhắc đi nhắc lại, Chuyện là..., mãi đó.

“Chị đã quyết định sẽ ở cùng anh ấy...”

Anh ấy? Người thợ may ở hiệu may Jin Hee, người có vết chàm trên má?

“Thế nào nhỉ, chị chỉ cảm thấy chị nên nói với em... Khi nào chị để dành được hai triệu won cho em trai chị thì đến lúc đó bọn chị sẽ lấy nhau.”

Lấy nhau. Phải rồi, phải lấy nhau chứ.

Tôi, mười chín tuổi, ngây người nhìn bộ đồng phục lao động nam đang treo trên dây phơi.

Trên đường về nhà sau khi đi nộp cho nhà xuất bản bản hiệu đính tập tản văn của tôi. Lúc tra chìa vào ổ khóa căn hộ trống vắng, tôi cảm thấy các đầu ngón tay râm ran. Tôi buông tay ra, đứng bên ngoài cửa nhà một lúc. Miếng giấy dán màu vàng quảng cáo dịch vụ sửa khóa phình to, choán hết tầm nhìn của tôi. Khi rồi khỏi taxi, cõi lòng tôi chỉ muốn duy nhất một điều là nhanh chóng vào trong nhà ngả lưng xuống, nhưng có gì đó đã đột nhiên vấp phải cõi lòng ấy mà ngã nhoài.

Tôi mở cửa, vừa vào trong nhà là tiến thẳng đến bồn rửa mặt. Tôi đặt túi đeo vai xuống mép bồn. Khi tôi mở vòi nước, nước bắn tóe lên cái túi. Tôi bèn chuyển cái túi sang bồn tắm. Là gì nhỉ, câu vẳn đã vấp phải cỗi lòng tôi mà ngã nhoài đó?

Tôi xòe lòng bàn tay ra và nhìn vào hình phản chiếu trong gương. Tôi đã làm gì với đôi bàn tay này vậy? Tôi và đôi bàn tay tôi chạm vào mắt tôi bên trong gương. Tôi vội buông tay xuống, ngâm vào dòng nước đang chảy.

Dòng nước đang chảy.

Dường như các ngón tay của tôi đang sưng lên sưng lên không ngừng trong dòng nước. Hai bàn tay tôi, nhìn bất an biết bao nhiêu mỗi khi không chạm vào gì đó, không nắm bắt hay viết gì đó. Sự cô đơn chất chứa bên trong từng ngón tay tôi. Chúng định làm gì mà xoắn xít cả vào với nhau, liên tục vặn vẹo và co quắp.

Nước chảy tràn bồn rửa. Tôi ấn vào nút chặn lỗ thoát nước để dòng nước rút đi. Nước dồn lại thoát qua đường ống, làm vang lên một âm thanh cô độc không lời nào tả xiết. Tôi vặn vòi, nhìn chăm chăm một lúc vào trong gương. Đến trái tim tôi cũng cô độc tột cùng. Tôi không muốn nhúc nhích. Tôi trượt xuống, ngồi duỗi chân ra, lưng áp vào cái bồn tắm đang để cái túi xách của tôi. Buồng tắm chật chội rộng mênh mông như cánh đồng hoang. Tôi lấy đầu mũi chân đẩy cánh cửa dang hé mở, cửa đóng lại và hết thảy chìm trong bóng tối.

Là gì nhỉ, những câu văn ẩn nấp đã thọc lưỡi dao vào tim tôi khi tôi mở cánh cửa ra vào, là gì?

... Một sự im lặng kỳ lạ.

Tiếng nước chảy vào sự im lặng đó... Tiếng chân lẫn bên trong tiếng nước cô độc đang theo đường ống ngược trở lại xuyên lòng bóng tối. Lép nhép lép nhép... Chân trần ư? Lép nhép lép nhép... Du hành ngược trở lại xuyên ánh trăng, xuyên biển sâu thăm thẳm, xuyên dòng nước đó, xuyên bãi bùn... Lép nhép lép nhép... Đôi bắp chân điềm tĩnh tôi như đã thấy đâu đó... Lép nhép lép nhép... Chân váy họa tiết hình hoa tí hon... Lép nhép lép nhép.

Có chuyện gì mà em lại gọi chị đến đây?

Em có chuyện phải làm cho xong.

Chuyện gì?

Kết thúc rồi. Em không còn mười chín nữa mà đã ba mươi hai rồi. Khi bắt tay vào viết cuốn sách này, em những hy vọng rằng khi nó được hoàn thành, em sẽ có thể nói rằng em đã kể câu chuyện quá khứ của mình, và rằng kể xong em đã thấy thoải mái hơn nhiều. Nhưng không phải như thế.

...

Giờ nó phụ thuộc vào chị.

...

Hãy kể cho em nghe về buổi sáng hôm đó đi.

...

Tại sao chị lại nhờ em khóa cửa phòng chị lại?

...

Tại sao lại là em mà không phải là ai khác?

...

Cho dù sau này đã rời khỏi nơi đó, nhưng bất kỳ khi nào nhìn thấy ai đó nhang nhác chị hay một căn phòng na ná căn phòng đó, trái tim em lại đập dồn dập, hơi thở em lại nghẹn ngào. Em đã thường đột ngột ngây ra và bồn chồn không yên. Em đã thường mất tập trung và nếu tỉnh dậy giữa đêm thì không tài nào ngủ trở lại được. Đôi khi, như biến thành trẻ nhỏ, em đột nhiên mất khả năng phán đoán và mắc kẹt trong một nỗi khát khao được dựa dẫm và biến mất vào ai đó... Em đã thường đang đọc sách bỗng trở nên u uất... và lúc băng qua các cây cầu, em lại cảm thấy nỗi thôi thúc nhảy ra khỏi lan can... Đôi khi, những tấm rèm và dây phơi quần áo lại như sắp lao vào tấn công em. Chị có biết điều đó không? Chị là chướng ngại vật của em. Một chướng ngại vật trong việc xây dựng các mối quan hệ, khiến em đẩy anh ấy ra xa bất kể mình hạnh phúc khi được ở bên anh ấy... Hẳn chị biết rõ hơn em nhiều, cái cảm giác mệt mỏi bắt nguồn từ trạng thái cảnh giác cao độ đó... Em đã không bao giờ quay lại nơi đó. Kể cả là vùng xung quanh đó cũng không. Nhưng trong tâm trí em, những từ ngữ, những cái tên như nhà máy, công nhân, ga tàu, chợ Garibong, Doksan-dong và Guro-dong ở cổng vào Khu Liên hiệp Công nghiệp đá biến thành một cơn lũ các hình ảnh, bị khóa lại bên trong một con đê... Giờ mọi chuyện phụ thuộc vào chị... Tại sao lại là em mà không phải ai khác?

...

Sao lại là em?

...

Khi ấy em mới chỉ mười chín tuổi.

Tôi nhấc lưng khỏi bồn tắm chìm trong bóng tối. Là thế đấy. Cuộc chạm trán tử thần của tôi. Tôi bước ra khỏi phòng tắm và gọi điện cho nhà xuất bản. Câu văn đã thọc vào trong tim khi tôi mở cánh cửa ra vào lúc quay về căn hộ trống vắng là một phần của “Cuộc chạm trán tử thần của tôi”, một phần mới bổ sung vào tập tản văn của tôi. Tôi đã sửa đi sửa lại, nhưng lưỡi dao vẫn còn đó. Lưỡi dao hướng về phía tôi, cắm ngập.

Tôi bắt taxi quay trở lại nhà xuất bản. Họ đã dàn trang xong xuôi rồi. Một sự im lặng lúng túng. Giữa sự khăng khăng - Phải bỏ đi - của tôi và sự cật vấn - Tại sao lại như thế? của nhà xuất bản. Bản thảo lại được đặt trước mặt tôi lần nữa. Tôi nắm cây bút trong tay.

Tôi cử động các ngón tay, thay từ “con trai đã chết của bác tôi” thành “một người anh họ”. Tôi xóa từ “anh họ” đi và thay bằng “một người họ hàng”. Bác tôi không đọc tiểu thuyết, nhưng đây là một cuốn tản văn, nhỡ đâu con gái bác tình cờ nhìn thấy và đọc cho bác thì bác sẽ lại đau lòng biết chừng nào vì một mất mát đã xảy ra từ hơn mười năm trước? Tôi thay “gia đình bác” thành “gia đình cô ấy”. Tôi thay “thân thể nát vụn, máu me bê bết của anh ấy” thành “thân thể không còn nhận ra hình dạng của anh ấy”...“đối mặt với cái chết của người anh họ” thành “đối mặt với cái chết của một người đàn ông bị tàu đâm”. Tuy nhiên, điều này không phải nguyên nhân khiến lưỡi dao nhọn hoắt thọc vào trái tim tôi.

Tôi đánh dấu bản thảo để xóa toàn bộ phần viết về những chuyện đã xảy ra với chị vào buổi sáng hôm ấy. Những câu văn bị xóa bỏ ngay trước khi chúng được đem đi in.

Chị vẫn đứng đó bên trong những câu văn đã bị xóa bỏ.

Tôi, mười chín tuổi, nói với chị Hee Jae rằng anh ấy hình như không biết nói, hỏi chị sao anh ấy chẳng bao giờ nói gì vậy. Chị không hiểu tôi muốn nói gì.

“Em bảo anh ấy chẳng bao giờ nói gì nghĩa là sao? Em không biết à, anh ấy hát rất hay đấy.”

Chị Hee Jae trả lời bằng một câu hỏi.

“Nhưng em có bao giờ nghe anh ấy nói gì đâu.”

Nói gì đến hát?

“Không, anh ấy giỏi ăn nói lắm. Mà anh ấy lại hát rất hay.”

Có lẽ giữa hai người họ, ngôn ngữ không là gì khác ngoài chính hiệu may Jin Hee. Bên trong hiệu may nơi anh cắt vải theo số đo, nơi chị may những mảnh vải anh đã chuẩn bị. Có lẽ cuộc trò chuyện của họ trôi giữa những mảnh vải được cắt rời và những bộ quần áo được may hoàn thiện. Giữa những lần chị châm lửa điếu thuốc lá anh ngậm trên môi trong giờ giải lao; giữa những ngón tay anh nhặt chỉ bám trên mái tóc chị trong lúc chị chăm chú may đồ.

... Giữa hai người họ đã có những ngôn ngữ không tên không ai trên thế giới này biết đến.

... Chưa từng một lần nhìn rõ khuôn mặt anh ta, tôi khó có thể nói về anh ta được. Đối với tôi, anh ta vẫn luôn là bộ đồng phục lao động nam treo trên dây phơi quần áo, là đôi giày xa lạ trên giá để giày trong bếp nhà chị Hee Jae. Cả khi anh ta quay đầu tránh mắt đi lúc chúng tôi tình cờ gặp nhau, chị vẫn biện hộ cho anh ta, bảo nguyên do là vì hồi còn bé anh ta không được quan tâm.

“Chẳng ai chăm sóc anh ấy cả. Anh ấy bảo từ hồi còn bé, anh ấy đã biết trên đời này sẽ chẳng có ai quan tâm đến mình. Vậy nên để bồi đắp lòng dũng cảm, anh ấy đã vào núi cùng đám bạn và đề nghị họ trói anh ấy lơ lửng trên một cái cây. Bảo họ sau ba ngày hãy quay lại cởi trói cho anh ấy.”

“Sao anh ấy phải làm thế?”

“Đã bảo để bồi đắp lòng dũng cảm mà...”

“Lòng dũng cảm?”

“Phải có lòng dũng cảm thì mới không phải sống trong sợ hãi.”

“Vậy là anh ấy đã thật sự ở một mình trong núi suốt ba ngày à?”

“Anh ấy bảo thế.”

“Thật không?”

“Em nghĩ anh ấy nói dối à?”

“Không, không phải... không phải nói dối mà chỉ là khó tin thôi...”

“Anh ấy bảo sau ba ngày ở trong núi, anh ấy thậm chí còn trở nên nhát hơn. Chỉ cần nghe thấy một tiếng sột soạt khẽ khàng thôi là anh ấy đã sợ rồi, và khi trời trở tối, hai cánh tay anh ấy lại nổi hết da gà lên. Đến tận bây giờ vẫn thế.”

“Ngay cả bây giờ?”

“Đúng vậy, thế nên lúc ngủ anh ấy vẫn để đèn sáng.”

Chị Hee Jae quay sang nhìn tôi, toét miệng cười.

“Nếu không có chị quan tâm đến, em trai chị thể nào cũng sẽ lớn lên với cái thái độ y như anh ấy.”

“...”

“Giờ anh ấy ổn rồi. Vì chị sẽ chăm sóc anh ấy.”

Từ lúc họ bắt đầu sống cùng nhau, đôi giày của anh ta chiếm một chỗ trên giá ngay cạnh đôi giày đi học chị Hee Jae vẫn thường đi hồi còn là học sinh giống tôi. Tôi chỉ nhớ đến anh ta bằng đôi giày, bộ đồng phục hay vết chàm trên khuôn mặt. Tương tự, có lẽ anh ta cũng sẽ nhớ đến tôi là cô gái tay cầm túi nylon đựng cá, hay cô gái leo lên sân thượng vào ngày Chủ nhật mang theo quần áo đã giặt sạch đựng trong chậu giặt. Có lẽ anh ta cũng cho rằng tôi không bao giờ nói chuyện, như tôi đã nghĩ anh ta chẳng bao giờ nói gì. Nếu anh ta và chị Hee Jae chia sẻ cùng nhau một thứ ngôn ngữ không tên chẳng ai trên thế giới này biết được, vậy thì giữa anh ta và tôi cũng tuôn chảy một sự cô độc không tên chẳng ai trên thế giới này biết được.

... Giờ ngẫm lại mới thấy, dù sống ngay cạnh nhau nhưng chúng tôi không thích cùng một loại thức ăn, cũng không dành nhiều thời gian bên nhau. Tôi không nhớ là chúng tôi đã từng có khi nào cãi cọ. Chúng tôi chẳng có gì để mà tranh cãi. Chị không có khát khao cất giấu trong lòng. Ngoài những việc liên quan đến em trai chị và người đàn ông chị phải chăm sóc, tôi không nhớ nổi đã có khi nào chị nhắc đến điều gì chị cực kỳ muốn làm, hy vọng sẽ trở thành... hay bất cứ thứ gì chị thích. Chị họ tôi lúc nào cũng nói, Chị muốn trở thành nhiếp ảnh gia. Y như tôi luôn nói tôi sẽ trở thành nhà văn. Sự sôi nổi của chị họ hay nỗi sầu muộn của tôi có lẽ đều bắt nguồn từ nhận thức bền bỉ rằng dù sống ở đó nhưng chúng tôi khác với những người ở đó. Chị họ và tôi không có ý định ở lại đó lâu dài. Giờ chị họ đã đi còn tôi chẳng mấy chốc cũng sẽ rời khỏi đó. Chị họ và tôi biết rõ chúng tôi phải đi, chính bởi vậy chúng tôi có nhiều thứ muốn làm, chúng tôi luôn chắc chắn mình muốn trở thành người như thế nào, và mong muốn nhiều thứ mình không thể sở hữu được. Chính bởi vậy chị họ và tôi có nhiều điều để mà tranh cãi. Nhưng với chị Hee Jae thì khác. Bản thân chị là con ngõ hẻm ấy. Chị là cột điện, là bãi mửa, là nhà trọ. Chị là ống khói nhà máy, là khu chợ tối tăm, là cái máy may. Ba mươi bảy căn phòng hiu quạnh, là những điểm đến của cuộc đời chị.

... Hai người họ dường như yêu nhau thắm thiết. Tôi chưa từng nghe thấy họ nói với nhau một từ yêu đương nào, vậy nên tôi chỉ có thể viết “dường như” mà thôi.

Tôi không thể tìm ra cách xưng hô nào cho chuẩn để gọi anh ta, vậy nên một hôm tôi gọi anh ta là chú. Chị Hee Jae đang rửa mận trong bếp phá lên cười sằng sặc.

“Chú à? Anh ấy mà nghe được thể nào cũng thấy buồn cười lắm cho xem!”

Để mận vào một cái rổ cho ráo nước, xong rồi chị vừa cười toe toét vừa nghịch ngợm vẩy bàn tay ướt để nước bắn tóe về phía tôi. Những giọt nước thơm ngát mùi mận bắn lên người tôi.

“Còn anh ấy thì gọi chị là Nắm Đấm.”

Lần này đến lượt tôi cười phá lên.

“Nhưng tay chị nhỏ tí xíu mà!”

Hai bàn tay chị quá nhỏ để chị bị gọi là Nắm Đấm. Hai bàn tay nhỏ xíu. Hai bàn tay không ngừng đẩy những mảnh vải dưới mũi kim máy khâu. Những bàn tay thanh tú đến thế, phủ đầy những vết kim châm.

“Anh ấy bảo mỗi khi chị ngủ, tay chị siết chặt lại thành nắm đấm, cứ như một người sắp ra chiến trường ấy.”

Hai bàn tay cô đơn.

Hát, có một tối chúng tôi đã ngồi hát trên sân thượng tòa nhà chứa những căn phòng hiu quạnh, chị Hee Jae và tôi và người đàn ông tôi gọi là Chú. Lúc này đây thăm thẳm chốn rừng sâu mưa lạnh rơi, hẳn sẽ xóa sạch dấu chân tình yêu. Đúng như chị Hee Jae đã nói, Chú hát rất hay. Như người lúc nào cũng hát thay vì nói. Buổi sáng lộng gió, bỗng hiện lên khuôn mặt bầu bĩnh của em. Giọng hát của anh ta êm ái, kể cả ở những nốt cao khó hát. Bài hát như đang tự nhiên chảy ra từ vết chàm trên khuôn mặt anh ta. Liệu có thể bùng cháy rồi trở thành đóa hoa như bông sơn trà trên vách núi tăm tối, uống sương giá mà xòe nở. Một bài vừa xong, một bài khác lại tìm ngay đến giọng anh ta. Anh ta đã hát hơn một tiếng đồng hồ, thế mà những bài hát vẫn không ngừng tìm đến. Nếu anh trở thành một bông hoa, những con chim núi sẽ bay tới và liệu linh hồn người yêu dấu của anh cũng sẽ trở thành một bông hoa chăng... Từ trong bóng tối xa xa, anh cả gọi tôi. Tiếng hát ngừng lại và sự im lặng ngượng ngùng vây quanh chúng tôi. Một sự im lặng còn nặng nề hơn cả khu nhà máy.

“Em đang làm gì dưới ấy thế?”

“Mau về đi.”

Chị Hee Jae đẩy lưng tôi. Quay về phòng tôi thấy anh cả đang quay tấm lưng ngoan cố lại phía tôi.

“Em coi lời anh nói là cái gì hả... Anh đã bảo em tránh xa cô ta ra cơ mà.”

Giọng anh cả ầm ầm như sấm. Tôi chỉ ước gì anh nói khẽ thôi... nếu nghe thấy giọng nói lạnh lùng của anh, thể nào chị cũng khóc.

Lúc đó tầm sáu giờ. Ắt hẳn tôi đã ngủ thiếp đi giữa lúc đọc sách. Em trai tôi, đang học đại học ở Incheon, đã gọi điện dựng tôi thức dậy. Em ngay lập tức hỏi tôi, Chị ổn chứ. Tôi hỏi em đang nói gì vậy thì em bảo em đang ở một quán ăn gần trường, ti vi đang đưa tin một trung tâm thương mại bị sập, vậy nên em thử gọi điện cho tôi xem sao. Nhỡ đâu có chuyện gì.

“Trung tâm thương mại? Thật à?”

Tôi bật ti vi, một tay vẫn cầm ống nghe. Màn hình chỉ chiếu cảnh tòa nhà trước khi sập. Phát thanh viên đang khẩn cấp thông báo về vụ sập nhà nhưng vì người ta không chiếu hiện trường tai nạn nên tôi vẫn chưa cảm thấy thật chút nào. Đó là Trung tâm thương mại Sampoong ở Seocho-dong, khu Gangnam. Khi tên những người thiệt mạng và bị thương bắt đầu xuất hiện trên màn hình, tôi không khỏi lo lắng, bèn dập máy để gọi anh cả, giờ đang sống ở Gangnam. Cũng chỉ là nhỡ đâu thôi. Hình ảnh trực tiếp từ hiện trường vừa được lên sóng tôi liền ngây người ra. Làm sao có thể có chuyện này? Chẳng khác gì một bãi chiến trường. Lúc mới nghe tin tôi đinh ninh rằng chắc chỉ sập một góc tòa trung tâm đó thôi, nhưng không, tòa nhà năm tầng, cộng thêm ba tầng hầm, đã hoàn toàn sụp đổ, như thể đây là một vụ phá hủy đã được dự tính chu toàn từ trước. Dường như tòa nhà chưa bao giờ tồn tại trên khu đất ấy. Đường phố ngập ngụa những mảnh vụn từ vụ sập và những người máu me bê bết đang được đưa ra ngoài. Tiếng la hét. Vô cùng hỗn loạn. Đầu óc tôi trống rỗng. Các nhân chứng vừa được đưa ra khỏi tòa nhà cho biết họ đã nghe thấy một tiếng nổ trước khi tòa nhà sập xuống. Tiếng nổ? Một vụ khủng bố chăng? Bởi đây là trung tâm thương mại lúc nào cũng tấp nập người, bởi đây là một trung tâm thương mại cao cấp nằm giữa những khu văn phòng và căn hộ xa hoa ở Gangnam, nên tôi không bao giờ nghĩ rằng nguyên nhân gây sập có thể nằm ở vấn đề an ninh hay chất lượng xây dựng kém. Cảnh tượng càng lúc càng trở nên rùng rợn hơn. Người bị vùi dưới đống đổ nát của tòa nhà năm tầng. Cả ba tầng hầm bên dưới nữa. Khói khí độc đang cuộn lên cao. Bản tin thời sự thông báo rằng trong lúc những người sống sót đang bị kẹt bên trong, hiện vẫn tồn tại nguy cơ bị nổ khí độc hay sập nốt phần còn lại của tòa nhà, khiến cho máy quay thậm chí cũng không thể đến gần được. Vụ sập nhà diễn ra vào khoảng sáu giờ tối. Phần lớn diện tích tầng hầm là khu thực phẩm. Bị kẹt trong tầng hầm, khó tiếp cận lực lượng cứu hộ nhất, phần lớn là các bà nội trợ đang mua đồ cho bữa tối. Bản tin tiếp tục thông báo.

... Đã tìm thấy nhiều trẻ em thiệt mạng trong khu quần áo trẻ em ở tầng hầm thứ nhất.

... Khoảng năm mươi người hiện tại đang bị kẹt trong nhà hàng dưới tầng hầm.

... Chân trái của một người phụ nữ bị cắt cụt đã được chuyển tới bệnh viện. Nếu kịp thời tìm thấy người bị thương, họ sẽ có thể thực hiện phẫu thuật nối liền chân.

Hôm đó là sinh nhật anh cả, một ngày thứ Bảy. Mẹ từ dưới quê lên. Tôi đang đi bộ đến trạm xe buýt sau khi tan học thì chị họ cất tiếng như sắp hụt hơi gọi tôi. Vì chị họ đã chuyển tới Yongsan nên chị và tôi không còn đi cùng tuyến xe buýt nữa. Sau giờ học, hầu hết học sinh đều bắt chuyến xe buýt đêm từ Singil-dong ở quận Yeongdeungpo để trở về khu công nghiệp, nhưng chị họ lại đi sang bên đường để bắt chuyến xe buýt sẽ đưa chị hoàn toàn rời khỏi Yeongdeungpo.

“Này! Em đang tập chạy để đi thi đấy à? Sao đi gì mà nhanh thế? Không nghe thấy chị gọi gì hả?”

“Gọi em à?”

“Gì cơ?... Gọi em à? Đến người điếc cũng nghe thấy tiếng chị gọi nữa là.”

“A... xin lỗi. Chắc mẹ đã lên đến nơi rồi.”

“Bác gái á?”

“Ừ.”

“Đi nào, vậy thì đi mau thôi.”

“Chị cũng đến hả?”

“Tất nhiên rồi, hôm nay sinh nhật anh cả mà.”

“Chị vẫn chưa quên nhỉ!”

“Quên làm sao được... Kể như vào ngày mai thì tốt hơn... Sáng em có nấu canh rong biển cho anh ấy không?”

“Anh ấy không thích canh rong biển mà.”

“À, ừ nhỉ. Mà sao anh ấy lại không thích ăn canh rong biển chứ nhỉ? Anh ấy cũng không ăn cả canh giá đỗ nữa.”

“Hồi năm lớp sáu anh ấy đi dã ngoại cùng trường, lúc ở nhà hàng, anh ấy đã thấy một bà đầu bếp đi nguyên cả ủng bước vào trong cái thùng muối giá đỗ rồi lấy xẻng xúc.”

“Xẻng á?”

“Ừ.”

“Người ta muối giá đỗ nhiều đến thế nào mà phải dùng đến cả xẻng chứ?”

“Thế mới nói.”

“Nhưng dù thế cũng đã bao nhiêu năm rồi, đến tận giờ anh ấy vẫn vì chuyện ấy mà không ăn giá đỗ à?”

“Chị ở cùng anh ấy bao lâu rồi mà vẫn không biết tính anh ấy ư? Nhìn thấy người ta đi ủng cầm xẻng đứng trong thùng mà xúc giá đỗ lẽ nào anh ấy vẫn còn ăn được à?”

“Thế còn canh rong biển, sao anh ấy lại không ăn?”

“Cái đó thì em không biết. Không lẽ ai đó đã đi cả ủng bước vào trong nồi để múc canh chăng?”

Chị họ và tôi phá lên cười. Anh cả, người không bao giờ ăn canh rong biển, hay canh giá đỗ, hay đậu phụ. Chúng tôi, đã vì anh mà không mấy khi mua rong biển khô hay giá đỗ hay đậu phụ. Chúng tôi, bỏ giá đỗ đậu phụ đi rồi chẳng còn nhiều lựa chọn, thường la cà trước rau chân vịt hay cá thu.

Tôi bước vào trong con ngõ cùng chị họ, lần đầu tiên sau một thời gian dài. Sau khi chúng tôi bước qua tấm biển nhà trọ, con ngõ trở nên tối om. Ngày xưa, khi chúng tôi bước vào trong con ngõ, ánh đèn từ cửa hàng ở góc đường sẽ chiếu sáng cho con ngõ đến quá nửa đêm.

“Cửa hàng vẫn đóng cửa sớm thế à?”

“Bà cụ bị ốm.”

Khi chúng tôi băng qua cột điện, rồi qua cửa hàng, chị họ liếc nhìn cái ghế bên ngoài cửa hàng.

“Vẫn chưa có tin tức gì từ chú ấy à?”

“Chưa.”

Chú chủ cửa hàng từng nặn những bức tượng Đức mẹ Đồng trinh Maria không quay trở lại. Bà cụ, chẳng nghe được tin tức gì từ sau khi bị đám người đột ngột xông vào nhà giữa đêm khuya bắt mất con trai đi, túm lấy bất kỳ ai ở ga tàu điện ngầm để hỏi về con trai bà.

“Các ông các bà ơi. Xin hãy cho tôi biết con trai tôi đang ở đâu, tôi chỉ cần biết có thế thôi. Tôi sốt ruột sắp đến chết mất thôi.”

Những người qua đường bị bà cụ nắm cánh tay đứng lại hoang mang. Một hôm tôi thấy bà bám lấy anh cả.

“Cậu có vẻ là người có học, vậy nên chắc cậu phải biết. Ngày xưa nó đã từng làm chuyện sai lầm nhưng giờ nó đã sẵn sàng sống tử tế rồi. Đã phải đi tù rồi, đã phải đem thân ra trả giá cho mọi lỗi lầm nó phạm phải rồi. Tại sao lại lôi nó đi giữa đêm hôm như thế, sao lại không cho nó về nhà?”

Giọng nói đặc sệt khẩu âm miền Bắc, bà cụ rút nhẫn đeo hai ngón ra đưa cho anh cả.

“Nó bằng vàng đấy, ít nhất cũng nặng 20 tiền... Tôi sẽ đưa nó cho cậu, chỉ cần bây giờ cậu hãy cho tôi biết, con trai tôi đã chết hay còn sống, và nếu còn sống thì nó đang ở đâu, chỉ cần thế thôi, cậu nghe thấy không?”

“...”

“Cho dù nó có làm gì sai đi chăng nữa, tất cả cũng đã qua rồi. Nó đã phải lấy thân mình ra trả giá cho hết thảy mọi lỗi lầm nó phạm phải rồi... Chính bởi vậy nên bằng này tuổi rồi nó vẫn không vợ, không con. Ở vào cái tuổi này của tôi, tôi còn có thể hy vọng gì được chứ. Nó có thể chẳng là gì đối với thế giới này, nhưng nó là đứa con độc nhất của tôi. Hồi còn ở miền Bắc, cuộc sống của tôi cũng tươm tất lắm... Có một người chồng, năm đứa con. Tất cả đều đã chết trong chiến tranh, chỉ còn mỗi đứa con trai này... Hồi đó nó còn sống sót được, ấy vậy mà bây giờ, sau bằng đấy thời gian, tôi còn chẳng biết liệu nó còn sống hay đã chết ư, nói thế mà nghe được ư.”

“Cháu cũng không biết đâu, thưa bà. Tất cả những gì chúng ta có thể làm là chờ đợi thôi.”

“Đã bao lâu rồi mà cậu còn bảo tôi đợi sao... Nếu nó còn sống hẳn đã có tin tức của nó rồi chứ? Tôi nghe nói cậu đã từng làm việc cho nhà nước, làm sao cậu lại không biết được? Cái nhẫn của tôi vẫn chưa đủ sao?”

“Kìa bà!”

Bà cụ ném thẳng cái nhẫn đeo hai ngón mà bà đã cố gắng dúi cho anh cả xuống đất.

“Cái này thì có giá trị gì chứ... Ai đó cho tôi biết con trai tôi đã gặp chuyện gì đi!”

Cửa hàng của bà cụ không còn bán xà phòng giặt nữa. Không bán cả giấy vệ sinh, cả bánh kẹo Sando nữa. Bà cụ chỉ ngồi trên chiếc ghế bên ngoài cửa hàng, nhìn chăm chăm ra con ngõ. Nếu có công nhân nhà máy trẻ tuổi nào đó hỏi mua thuốc lá, bà bảo, Cứ lấy đi. Chẳng buồn kiểm tra xem họ có trả đúng tiền không. Bà cứ ngồi đó, tại nơi người con trai mất tích của bà trước kia vẫn thường mở cửa hàng lúc trời tờ mờ sáng, chăm chỉ bày ra một thùng đậu phụ tươi, bê ra một xô giá đỗ.

Xem mẹ kìa. Mẹ nhốt trong bếp căn phòng hiu quạnh một con gà trống, cái mào đỏ dựng đứng, bộ lông đỏ bóng mượt. Con gà, chân bị trói bằng sợi rơm rồi bị cuốn thêm một mảnh vải bọc màu xanh dương, giật mình nhảy xóc lên khi chị họ và tôi mở tung cửa bếp ra, gọi to, Mẹ ơi, Cô ơi. Chúng tôi tay cầm cặp sách, không dám đi vào trong, cứ đứng đó nhìn chăm chăm con gà, chẳng để ý đến mẹ đang cười rạng rỡ.

“Sao lại có con gà ở đây vậy?”

Con gà trống rõ là đang cáu kỉnh. Nhìn cái cách nó gườm gườm rồi kêu quang quác thì có vẻ như chỉ cần được tháo dây trói là nó sẵn sàng mổ vào bắp chân tôi ngay.

“Mẹ, mẹ mang gà sống lên à?”

“Con chỉ thấy gà chứ chẳng nhìn gì đến mẹ hết phỏng?”

Mẹ xua chị họ cùng tôi vào trong phòng rồi bày bữa tối muộn lên bàn. Nhà máy không còn cung cấp bữa tối cho các công nhân đi học nữa. Phải đói meo ôm cái dạ dày rỗng tuếch về nhà, chúng tôi ăn ngấu ăn nghiến.

Khi anh cả về nhà, đứng ngoài cửa nhìn thấy con gà anh cũng hoảng hồn.

“Gì thế này?”

Mẹ nhìn ra ngoài cửa chỗ anh đang đứng.

“Mấy đứa thật kỳ quá đi thôi. Đứa nào cũng chỉ nhìn thấy gà trước cả mẹ!”

Mãi đến lúc đó, khuôn mặt anh cả mới dãn ra, tỏa rạng nụ cười trìu mến dành cho mẹ. Chúng tôi chật vật không ngủ nổi giữa tiếng gà quang quác trong bếp. Con gà chết tiệt, cứ mỗi lần nghe tiếng gà kêu anh cả lại trở mình trằn trọc. Có vẻ như thành phố cũng là một chốn lạ lẫm đối với con gà. Mẹ thì chẳng bị ảnh hưởng gì sất. Thậm chí mẹ còn ngáy khò khò, cứ như thể sự náo động của con gà trống vào tai mẹ chẳng khác gì tiếng nhạc. Sau khi anh cả trở mình mất mấy lần, chị họ gõ vào lưng tôi.

“Sao thế?”

“Ra ngoài với chị.”

“Em buồn ngủ lắm.”

“Đi nào...”

Chị họ ôm con gà trống đang đập cánh phành phạch rồi ra khỏi bếp.

“Chị định đi đâu đấy?”

Chị họ bước rón rén như thể là một tên trộm gà. Tôi, mười chín tuổi, cũng rón rén bám theo sau. Điểm đến của chị họ tay ôm con gà trống đang bị trói chân cuốn trong vải bọc là sân thượng. Leo lên đến sân thượng rồi, chị họ ném con gà xuống. Quác! Con gà trống kêu lên trong bóng đêm.

“Đi xuống thôi.”

“Còn con gà thì sao?”

“Đối với nó chỗ này tốt hơn nhiều so với căn bếp chật chội, chúng ta cũng phải ngủ nữa chứ.”

Thấy tôi nhìn con gà với vẻ lưỡng lự, chị họ bèn tháo mảnh vải bọc để thả con gà ra.

“Thế này sẽ giúp nó dễ thở hơn.”

Chúng tôi buộc sợi dây lúc nãy trói chân con gà vào một cái cột dây phơi rồi đi xuống dưới.

Sáng hôm sau. Mẹ bảo anh cả, Con làm thịt gà đi.

“Mẹ, con đã thịt gà bao giờ đâu.”

“Mẹ cũng chưa thịt gà bao giờ.”

“Thế sao mẹ còn mang con gà sống theo lên đây làm gì?”

“Mẹ muốn cho mấy đứa được ăn thịt tươi.”

“Con không thịt gà được đâu.”

“Mẹ có bắt con mổ bò hay mổ lợn gì đâu? Đàn ông con trai mà lại không làm thịt được cái con gà bé tí đó à? Con đã chả nhìn bố con thịt gà cả trăm lần rồi còn gì?”

“Nhìn với làm thật có giống nhau đâu mẹ. Con không làm được đâu.”

“Thật phí công mẹ nuôi mày!”

Thất vọng vì anh cả, mẹ nhìn sang chị họ.

“Cô! Cháu không làm được đâu!”

Chị họ nhảy dựng lên, xua cả hai tay. Tôi lấy làm thích thú khi chứng kiến mẹ không biết xoay xở sao với một con gà sống. Hóa ra cũng có những việc mẹ không biết làm.

Từ trước đến nay, người thịt gà luôn là bố tôi. Mẹ đặt một cái ấm to tướng lên trên bếp lò ở sân sau, còn em gái và tôi sẽ bắt đầu băm tỏi. Em trai... ngả đầu lên lòng chị mà chợp mắt một lát. Nếu chị có khẽ khàng đặt đầu em xuống dưới sàn, em cũng hãy lại ngả vào lòng chị để ngủ thêm lát nữa nhé. Rồi bố sẽ gọi tôi từ ngoài sân.

“Lúc nào nước sôi thì mang ra cho bố.”

Rồi mẹ rót nước sôi vào trong xô.

“Cẩn thận đấy.”

Ba con gà bị vặn cổ chết nằm cạnh bố. Bố nhúng gà vào trong nước nóng rồi vặt lông. Em trai theo tôi vào sân và sán đến bên bố. Khi đã vặt lông gà xong, bố rút diêm từ trong túi áo ra đốt hết lông. Mùi hôi lan khắp sân.

Mẹ biết nấu rất nhiều món gà. Mẹ chặt nhỏ thịt gà làm gà hầm cay với khoai tây thái khoanh hay để ráo nước rồi rán; mẹ xé thịt luộc để ăn nguội với rau lạnh... Từ hồi tôi lên thành phố, bất kể làm món gì mẹ cũng gắp đầy đĩa hoặc bát của tôi. Cháo gà, nấu với gạo và tỏi, đầy ắp cái bát trước mặt tôi. Đang múc cháo mà thấy một cái đùi gà, mẹ sẽ trút ngay vào bát tôi.

“Ăn đi không nguội đấy.”

Em trai gắp cái đùi gà ra khỏi bát mình và vùi nó vào bát tôi, bắt chước lời mẹ.

“Ăn đi không nguội đấy.”

Em gái cốc đầu em trai, bảo, Cái thằng nhóc này.

Thức ăn.

Cách mẹ tôi động viên gia đình là nấu ăn trong cái bếp cũ của ngôi nhà. Bất cứ khi nào nhà tôi gặp phải một chuyện buồn không thể chịu nổi, mẹ lại bước vào trong căn bếp lạc hậu của mẹ. Những người đàn ông nhà tôi. Bố, người mẹ yêu nhưng đôi khi khó lòng thấu hiểu, cùng những người con trai của mẹ đang bước vào tuổi trưởng thành - bất cứ khi nào họ khiến mẹ thất vọng, mẹ lại rã rời bước vào trong bếp. Cả khi cô con gái hét lên đáp trả khiến mẹ sửng sốt rằng, Mẹ chẳng biết gì hết.

Bên cạnh cái lỗ bỏ than của bếp lò, hay cạnh cái giá bày những hàng bát úp sấp, bên trong căn bếp lạc hậu của ngôi nhà đó, chỉ ở những nơi đó mẹ mới có thể vượt qua được nỗi buồn đau đã thâm nhập vào trong trái tim mẹ. Và ở những nơi này, mẹ sẽ lấy lại được sự dũng cảm của mình, như thể linh hồn căn bếp đã phả một nguồn năng lượng mới vào trong mẹ. Khi vui vẻ hay khi đau lòng, khi tiễn người ra đi hay khi đón người trở về, mẹ lại nấu nướng, lại bày biện bàn ăn, lại bảo cả nhà ngồi xuống, rồi lại đẩy cái bát tú hụ thức ăn đến trước mặt người sắp phải ra đi hay vừa mới trở về. Mời mọc không ngừng, Ăn thêm chút nữa đi, Thử cái này xem nào, Ăn đi không nguội đấy, Ăn cái này nữa đi.

Mẹ, chị họ và tôi bọc con gà trống trên sân thượng lại rồi xách nó băng qua cầu vượt dành cho người đi bộ, tới chỗ hàng gà ở chợ. Nhờ ông ta làm thịt con gà hộ chúng tôi. Hình như chợ hôm nay không họp. Hàng gà đã đóng cửa. Cả hàng cá, hàng rau lẫn hàng đồ ăn vặt chị họ và tôi thường ghé vào cũng vậy. Chúng tôi xoay xở mua được hai con cá thu muối ở một quầy đầu chợ và cả một cái nồi hợp kim để hấp bánh gạo. Mẹ không khỏi chán nản vì mẹ muốn nấu món gì đó đặc biệt cho anh cả. Quay trở về sân thượng để buộc con gà trống lại, mẹ bảo chúng tôi, Mẹ phải bắt tàu tối về rồi, bao giờ rảnh các con nhớ mang con gà đến hàng ở chợ nhờ ông ta làm thịt cho nhé, rồi luộc nhỏ lửa một lúc lâu để mà ăn với anh nhé.

“Mẹ đã bóc sẵn nhiều tỏi lắm rồi đấy, nên khi nào gà được thịt rồi thì nhồi tỏi vào bụng gà đem đun nhỏ lửa nhé, sau đó vo một bát gạo, cho thêm vào nồi đun nhỏ lửa thêm một lúc nữa là được.”

“Vâng ạ.”

“Đây là gà ta chính hiệu đấy, khác hẳn với loại các con vẫn mua ở chợ. Mẹ đã phải mất bao công lao để nuôi đấy. Nhớ làm theo lời mẹ dặn nhé?”

“Vâng ạ.”

Chẳng còn lựa chọn nào khác, mẹ đành lấy các thứ nguyên liệu đã mua để nấu bữa tối chúc mừng sinh nhật anh cả. Mẹ bóc vỏ đậu Hà Lan bỏ vào nấu chung với cơm. Mẹ cắt củ cải om với cá thu. Mẹ đồ đậu đỏ để làm bánh gạo cùng với bột gạo nếp mẹ xay từ nhà. Mẹ làm kim chi và các món rau để cuốn ăn bằng củ cải non và bắp cải mẹ mang lên từ nhà. Mẹ thái bí ngòi hái từ vạt rau nhà để nấu canh tương và bày ra một rổ đầy ắp ớt xanh, dưa chuột bao tử, lá vừng, lá củ cải non và cải thảo để cuốn cơm ăn. Thêm cả đậu Hà Lan đồ nguyên vỏ. Khi bánh gạo đã làm xong, mẹ đặt cái nồi hấp lên bàn cạnh một bát nước to. Mẹ cắm nến lên bánh gạo rồi thắp nến. Khi nhà có người sinh nhật, dù ở xa, mẹ vẫn làm thế này ở nhà, hấp bánh gạo, bày bát nuớc sạch trong vắt và thắp nến.

Chị họ tặng anh cả một cái áo sơ mi trắng.

“Anh sắp xuất ngũ rồi mà. Khi đó hãy mặc cái áo này.”

Bàn ăn tối mẹ chuẩn bị đượm mùi của nhà. Thứ mùi từ sàn gỗ mái hiên buổi trưa vằn vện vết phân gà, từ chuồng thỏ, chuồng lợn, từ hoa hồng bên bờ suối. Trong tương ớt trộn với tỏi băm và ớt xanh chất chứa cả vạt rau của mẹ. Cả góc vườn phụ của mẹ đằng sau chỗ cất các vại tương. Hình bóng mơ hồ của gia đình chúng tôi trộn bên trong những thứ mùi của nhà. Tay áo dính nước mũi của em trai, bố nướng thịt ướp trên vỉ nướng xèo xèo, các anh trai cắm ruột bút bi vào đầu bút chì cho tôi. Mái tóc cắt kiểu đầu vuông của em gái vung vẩy khi em gọi tôi, Chị ơi. Tôi còn nhớ, ở nhà có một chuồng gia súc treo nông cụ. Treo trong đấy nào liềm, xẻng, cuốc, cào tỏa ra mùi của đất. Cái cào hai ngạnh. Đột nhiên như cảm thấy đau, tôi đang múc canh dở bèn buông muôi xuống rồi chạm tay vào bàn chân.

Tôi vẫn nhớ, ở nhà có một cái giếng. Và có một con bé mười sáu tuổi, lôi từ chuồng gia súc xuống cái cào từng bổ vào chân mình, kéo lê bàn chân đắp phân bò đến bên cái giếng đó, rồi ném cái cào xuống.

Buổi chiều, chị họ về trước, gói theo ít bánh gạo về cho em gái ăn. Đến giờ cơm tối, mẹ cũng gói ghém những tấm vải bọc và sắp sửa cái túi rỗng rồi lên đường trở về nhà. Anh cả tiễn mẹ đến ga Yeongdeungpo. Lúc mẹ rời khỏi con ngõ để bắt chuyến tàu điện ngầm tới ga, mẹ giục tôi mang con gà tới hàng gà ngoài chợ nhờ làm thịt để tối ăn cùng với anh cả.

“Con nhớ chưa?”

“Rồi ạ.”

Mẹ đi rồi, căn bếp của căn phòng hiu quạnh vừa mới tỏa ra mùi của nhà trong thoáng chốc giờ trở lại thật tiêu điều. Ngồi một mình trên ngưỡng cửa, mắt tôi nhòa lệ. Tôi gói một ít bánh gạo mang đến phòng chị Hee Jae nhưng cửa phòng đã khóa. Tôi lau chạn, lấy nước sạch rửa bát, thìa, thớt và dao, nồi. Khi tôi đã dọn dẹp mọi thứ xong xuôi, thứ duy nhất còn lại là cái nồi hợp kim được mua về để hấp bánh gạo, trống trơn và lặng lẽ. Cái nồi hấp sáng bóng có vẻ lạc lõng trong căn bếp này. Tôi rửa nồi, lấy khăn lau khô rồi cất nó lên trên giá.

Tôi mang một bát nước nhỏ lên sân thượng. Con gà trống đang nằm bẹp, chẳng còn chút hơi sức nào. Tôi đặt cái bát xuống cạnh mỏ nó. Hẳn nó phải khát khô cả cổ rồi, tôi lấy làm thương cảm cho con vật đang loạng choạng uống nước trong bát. Tôi quay xuống dưới, bốc một nắm gạo vãi ra trước mặt nó.

Tôi không mang con gà trống trên sân thượng xuống chỗ hàng gà. Chị Hee Jae chăm chú nhìn tôi lật ngửa cái chậu cao su to tướng bị ai đó bỏ lại úp sấp trên sân thượng để thả con gà vào trong đó.

“Em định nuôi gà trong chậu cao su kiểu gì hả? Em định đậy nắp lên sao?”

“Em biết làm gì bây giờ?”

“Ở chỗ hiệu may của bọn chị có một tấm ván gỗ to lắm chẳng dùng làm gì cả. Để chị nhờ anh ấy mang đến che lên chỗ kia cho nhé?”

Chị chỉ về một cái góc cạnh lan can.

“Ván gỗ á?”

“Cứ để nó ở đây như thế này thì thể nào nó cũng sẽ mắc mưa cho xem.”

Sáng hôm sau tỉnh dậy, tôi đã thấy một tấm ván gỗ được đặt bên trên lan can và con gà trống đang đi đi lại lại bên dưới. Sợi dây thừng rơm trói chân nó đã được thay thế bằng một sợi dây dài tết chỉ vàng và hồng, xỏ qua một cái lỗ vòng lên trên tấm ván. Nhờ có sợi dây, con gà giờ đã có thể đi lại tự do bên dưới tấm ván.

Cả lúc đi làm lẫn đi học, thỉnh thoảng tôi lại nghĩ đến con gà trống dưới tấm ván trên sân thượng. Tôi lấy làm vui sướng vì được mang thức ăn nước uống cho nó. Khi tôi leo lên bậc cầu thang cuối cùng dẫn tới sân thượng là nó bắt đầu quang quác như đã nhận ra tiếng bước chân tôi.

Từ hồi tôi giữ con gà trống trên mái nhà, tôi thường tình cờ gặp người đàn ông của chị Hee Jae trên đó. Có vẻ như con gà cũng nhận ra tiếng bước chân anh ta. Anh ta thậm chí còn chơi cả harmonica cho con gà nghe. Thỉnh thoảng lúc anh ta chơi nhạc, chị Hee Jae cũng ở đó, vùi mặt vào lòng anh ta. Một hôm tôi phát hiện thấy bên cạnh cái chuồng gà tạm có một chậu cây bằng xốp. Bên trong chậu, những cây con mọc túm tụm cạnh nhau, nở những bông hoa đỏ thắm. Rồi một hôm tôi lại phát hiện cạnh cái chậu cây là một thùng gỗ lớn lèn đầy đất. Khi tôi hỏi thứ này là gì, chị Hee Jae bảo anh ta đã gieo hạt rau diếp vào đó. Vài ngày sau, quả thật những lá rau diếp xanh ươm đã nhô mình lên khỏi mặt đất, vươn về phía con gà. Có vẻ như hai người đã quyết định dựng tổ ấm trên sân thượng. Thỉnh thoảng họ trải cả chiếu tre nằm ngủ ngay cạnh chuồng gà, ngay cạnh bồn hoa, ngay cạnh vườn rau.

Một lần tôi mang thức ăn cho gà leo lên sân thượng thì thấy người đàn ông đã ở đó rồi. Anh ta vừa cho con gà trống ăn vừa lầm bầm gì đó với nó. Tôi biết đang nói chuyện một mình mà bị bắt gặp thì sẽ lúng túng đến nhường nào. Thỉnh thoảng tôi cũng nói to lên thành tiếng những điều tôi định nói với Chang đang ở phương xa, nhưng rồi cảm giác rằng có ai đó ở bên nên bèn vội vàng kéo các âm tiết ra biến thành một bài hát. A a a... người ấy giờ đang ở đâu đang làm gì? Tôi, mười chín tuổi, nhìn thấy anh ta đang quay lưng lại phía tôi nói chuyện với con gà, bèn xoay người đi xuống.

Từ bao giờ con gà đã là của hai người họ. Mẹ đã tặng họ một món quà lớn mà chẳng hề hay biết gì.

Một bức thư tôi nhận được từ Chang, giờ đã là sinh viên đại học, có chứa thuật ngữ “thẻ thư viện”. Rằng cậu đã dùng thẻ thư viện để mượn cuốn Mỹ học nhập môn. Rằng cậu đang kê cuốn sách này dưới tập giấy để viết thư. Thuật ngữ “thẻ thư viện” khiến tôi bối rối và tôi, mười chín tuổi, đứng tựa vào cánh cổng ngôi nhà có ba mươi bảy căn phòng mất một hồi lâu. Lớp năm nhất, Trường Giáo dục Nghệ thuật. Tôi nhìn chăm chăm một hồi lâu vào địa chỉ mới của Chang trên phong bì.

Tất cả chúng ta đều rời khỏi nơi chôn nhau cắt rốn để trưởng thành. Dường như Chang cũng đã rời khỏi ngôi làng nơi chúng tôi cùng trưởng thành để đi học đại học. Khi tôi nghĩ đến chuyện Chang không còn ở ngôi làng đó nữa, đột nhiên mọi ánh đèn trong làng đều nhất loạt vụt tắt.

Cô gái tôi gặp ngày hôm nay nói với tôi rằng cô sinh ra ở thị xã Ninh An, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc. Tên cô là Kim Yeong Ok. Cuốn sách của cô đã được xuất bản ở Hàn Quốc với tên Người đàn bà điên. Phần tiểu sử tác giả của cô được viết như sau:

... Sinh năm 1971 tại thị xã Ninh An, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc, Kim Yeong Ok đã giành được giải nhất trong cuộc thi Sáng tác dành cho thiểu nhi gốc Hàn vào năm mười một tuổi, khi cô đang học lớp bốn, và được ca ngợi là một “thần đồng văn học”, một “nữ nhà văn thiên tài”. Năm mười lăm tuổi, học lớp chín, cô được tờ nhật báo danh tiếng Hải Nam bình chọn là một trong mười hai thần đồng Trung Quốc, và năm mười bảy tuổi, trước sự sửng sốt của 1,2 tỷ cư dân đất nước này, cô đã được chính phủ chọn vào danh sách 56 ngôi sao trẻ Trung Quốc. Đặc biệt, cô là người gốc Hàn duy nhất trong danh sách, một niềm vinh dự lớn lao cho những người dân Hàn Quốc. Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, cô lên thẳng khoa Ngôn ngữ Hàn Quốc thuộc trường Đại học Diên Biên, và sau khi giành được tấm bằng cử nhân, cô trở thành nhà báo phụ trách mảng văn học nghệ thuật ở Nhật báo Diên Biên. Tháng Tư, 1994, sang Hàn Quốc du học, nghiên cứu thạc sĩ trong Viện Hàn Quốc học, thuộc Viện Nghiên cứu Văn phi vật thể Hàn Quốc. Biệt danh của cô là Dallyeo - người phụ nữ luôn trên đường chạy.

Vài ngày trước tôi đang ký tặng sách ở hiệu sách Kyobo sau buổi giao lưu thì nhìn thấy cô, người có biệt danh Dallyeo, đứng ngay trước mặt tôi cùng một nhà báo tôi nhớ là đã từng gặp trước đây. Cô để kiểu tóc bob, mặc áo cardigan xanh da trời bên ngoài váy bó. Cô vừa đưa cho tôi cuốn sách tôi viết đang cầm trên tay vừa bảo, Hy vọng sau này có thể được gặp riêng chị. Chúng tôi gặp nhau bốn ngày sau đó, tức là hôm nay. Chúng tôi ăn hoành thánh ở Sogongdong. Sau khi uống trà ở quán cà phê tại Trung tâm Báo chí Seoul thì nhà báo kia rời đi. Tôi rủ cô ấy tới Kyobo để tôi mua một cuốn sách của cô. Cô có vẻ bẽn lẽn, thấy vậy tôi bèn nói, Cô đã đọc tác phẩm của tôi rồi nhưng tôi lại chẳng biết gì về cô hết, vậy nên tôi không mấy thoải mái. Tôi mua sách rồi chúng tôi đi bộ tới Insa-dong. Chúng tôi ngồi trong góc một phòng trà tên là Volga và tôi nhờ cô ký vào trong cuốn sách mà cô viết.

Cô nói cô đã ở Hàn Quốc được một năm rưỡi rồi. Tôi hỏi cô có gặp bất tiện hay khó xử gì khi sống ở đây không và cô nói không hề có cảm giác đó. Rằng cô không bao giờ cảm thấy mình đang ở một đất nước khác. Rằng dường như chẳng có gì xa lạ hết, dù là ẩm thực hay phong tục. Rằng cô đã được trao cơ hội chọn đến Nhật Bản hoặc Hàn Quốc nghiên cứu, và cô thật lòng vui mừng vì cuối cùng đã đến Hàn Quốc. Cuộc trò chuyện của chúng tôi, một cách thật tự nhiên, đã xoay chuyển đến vụ sập Trung tâm thương mại Sampoong. Cô nói cô đã rất sốc. Hẳn vậy rồi, tôi nói, nhưng cô giải thích cô sốc không phải vì tòa nhà bị sập mà vì toàn bộ hiện trường thảm họa đó đã được phơi bày trước dân chúng và vì sự phẫn nộ của toàn thể quốc dân.

Tôi ngơ ngẩn mất một lúc.

“Nếu một chuyện như thế xảy ra ở Trung Quốc, người ta cũng chẳng đưa nó lên truyền hình đâu.”

“...”

“Chứng kiến người dân Hàn Quốc bộc lộ cơn giận dữ của mình, tôi cảm thấy có hy vọng. Người Trung Quốc thì dẫu ngay bên cạnh mình có xảy ra chuyện gì cũng chẳng buồn quan tâm. Thậm chí cho dù một người phụ nữ mang thai bị quấy rối ngay giữa đường phố lúc ban ngày ban mặt, người ta cũng sẽ chỉ đứng đó mà nhìn thôi. Sự việc có thể tiếp diễn trong suốt ba tiếng đồng hồ mà không một ai chịu đứng ra ngăn cản. Ở đây thì đó lại là chuyện không thể tưởng tượng được.”

“...”

“Có lần ở tỉnh Hắc Long Giang nơi tôi sống trước đây có một cô gái bị ngã xuống sông. Trước khi gia đình cô ấy đến, không có bất kỳ một người nào nhảy xuống nước để cố gắng cứu cô ấy cả. Tất cả mọi người đứng đó khoanh tay, chứng kiến cô ấy chới với chìm dần. Phải đến khi gia đình cô ấy đến và đề nghị trao tiền thì người ta mới bắt đầu thương lượng giá cả, và trong lúc đó thì cô gái kia đã chết mất rồi.”

“...”

“Trung Quốc bây giờ là như thế đấy. Có người chết ngay trước mặt mình cũng chẳng ai thèm quan tâm. Nhưng trái lại, người ta càng lúc càng coi trọng tiền bạc. Vụ sập ấy đáng lẽ không bao giờ nên xảy ra, nhưng chứng kiến mọi người bày tỏ sự quan tâm và bộc lộ nỗi giận dữ, tôi lại cảm thấy có hy vọng ở họ.”

“...”

Cô mạnh mẽ ủng hộ những người gốc Hàn sống ở Trung Quốc. Cô nói rằng cho dù sống ở nơi đâu, người hàn Quốc cũng không bao giờ có thể xóa bỏ được bản sắc dân tộc của mình. Rằng, cho dù họ sống ở Mỹ, Nhật Bản, Australia hay ở Sakhalin, những người gốc Hàn Quốc vẫn lập thành Phố Hàn. Và rằng, cho dù qua bao lâu đi chăng nữa, người gốc Hàn vẫn là người gốc Hàn, họ không bao giờ có thể thành người Trung Quốc.

Cô nói với tôi như thế này, Chị có biết chị may mắn nhường nào không? Các tác phẩm của chị truyền tải tình cảm và linh hồn kiên cường của người Hàn Quốc. Một điều tôi không bao giờ có được. Tôi sinh ra là một người gốc Hàn ở Trung Quốc. Từ lúc tôi mới sinh, đất mẹ đã ở rất xa. Đọc tác phẩm của chị, tôi có thể cảm nhận được hương vị thấm nhuần của một người đã lớn lên trên mảnh đất này. Cho dù chị viết về cái chết hay tình yêu hay sự chia ly. Đó không phải một thứ người ta có thể cố gắng để mà đạt được. Chị không có những bậc tổ tiên buộc phải rời bỏ mảnh đất này, phải không? Chị cũng không có họ hàng gì ở miền Bắc, đúng không?

Tổ tiên của tôi?

Tôi dừng tách trà ngũ vị tử, ngước lên nhìn thẳng vào mặt cô lúc cô hỏi về tổ tiên của tôi. Cô nói đúng. Không bậc tổ tiên nào của tôi phải rời bỏ mảnh đất này. Tổ tiên tôi là một dòng họ từng một thời thịnh vượng và có nhiều điều cần bảo vệ. Cánh cổng cao ngất của họ đã sụp đổ khi chế độ thuộc địa, bệnh dịch và chiến tranh tràn qua, nhưng các cụ cao tuổi ghi chép gia phả vẫn còn sống. Hết năm này qua năm khác, tổ tiên của tôi đã bảo vệ mộ phần dòng họ ở miền Nam này, cũng như sở hữu những đồng lúa của dòng họ ở gần đấy. Chúng tôi không phải kinh qua nỗi đau ly tán với miền Bắc. Tổ tiên chúng tôi chưa bao giờ rời khỏi mảnh đất miền Nam. Rất nhiều những địa danh như Shinuiju hay Hamheung tôi mới chỉ biết qua trang sách. Hầu hết gia đình tôi, họ hàng xa gần của tôi đều sống trong vùng. Xa lắm cũng chỉ đến thị xã vùng đó, hay cỡ Jeonju là cùng. Không một thành viên gia đình nào của tôi từng rời nhà đi Nhật, đi Mỹ hay Trung Quốc. Thành phố này là nơi xa nhất mà người dòng họ tôi từng đến, và những người đó chính là chúng tôi.

Cô ấy nói với tôi thế này, Chị và tôi khác nhau, khác nhau ngang với chuyện gia đình chị ở đây trên mảnh đắt miền Nam này, trong khi gia đình tôi luôn nuôi dưỡng một tâm hồn du mục ở xa xăm nơi mảnh đất Trung Quốc. Ở Trung Quốc, tôi là người gốc Hàn, còn ở đây, tôi lại là một người đến từ tỉnh Hắc Long Giang. Nhưng chị là người Hàn Quốc một trăm phầm trăm, cho dù chị có đến Hắc Long Giang hay bất kỳ đâu đi nữa. Chính bởi vậy, cho dù đến đâu, chị cũng vẫn có thể hòa hợp.

Khi chúng tôi chia tay nhau, cô đeo lên cổ tay tôi một chiếc vòng thất bảo, nói rằng mang từ Trung Quốc sang. Chiếc vòng màu xanh, khảm hoa văn hình lá và hoa, lấp lánh tỏa sáng dưới ánh mặt trời. Thấy cô có vẻ buồn bã sao đó tôi bèn đề nghị sang tháng Tám hãy gặp nhau lần nữa. Tôi rủ cô cùng tới núi Gaya. Và đến thăm ngôi đền Haein ở đó.

Một hôm, chị Yoon Soon Im rủ tôi đi thăm người ốm.

“Ai vậy?”

“Cô Lee.”

“Cô ấy ốm ở đâu à?”

Suỵt. Chị Yoon Soon Im đưa một ngón tay lên môi. Thấy tôi liếc nhìn vẻ tò mò, chị thì thầm vào tai tôi.

“Em không được kể với ai là bọn mình sẽ đến thăm cô Lee đâu nhé.”

“Sao lại không?”

Chị nhìn quanh rồi lại đặt ngón tay lên môi. Nhìn cách cư xử thận trọng của chị, tôi cảm giác như có một luồng gió lạnh buốt quét qua người mình. Mùa xuân đã đến nhưng đám tử đinh hương ở thảm hoa nhà máy không có ý gì là sẽ nở. Chúng tôi ghé vào phòng quản lý xin phép nghỉ sớm. Tôi cứ tưởng chúng tôi sẽ tới bệnh viện nhưng hóa ra lại đến phòng trọ của cô Lee. Lúc chúng tôi đi qua cánh cổng Khu Liên hiệp Công nghiệp, tôi, mười chín tuổi, liếc nhìn về phía Trung tâm Đào tạo Việc làm nơi tôi đã ở khi mới đến đây, như thể có ai lôi kéo tôi theo hướng đó. Ở đó có người thầy đã viết lên tấm bảng đen cho chúng tôi, những đứa học trò đang học kỹ năng hàn, Đẹp biết bao, bóng lưng của người biết rõ khi nào nên ra đi. Ở đó có mẹ đã hộ tống tôi lên thành phố rồi lại quay trở về. Ở đó có anh cả Chủ nhật nào cũng đến thăm và mua bánh ngọt cho chúng tôi ăn. Ba năm đã trôi qua kể từ hồi đó. Tôi đã làm việc cật lực, nhưng sau ba năm vẫn chẳng có gì thay đổi hết. Chẳng có gì ngoại trừ việc tôi đã bắt đầu học cấp ba và giờ đã sang năm cuối cấp. Chẳng có gì ngoại trừ việc vết sẹo trên ngón tay cái của tôi, do bị một cục bột hàn nóng rực bắn vào lúc tôi học hàn ở Trung tâm Đào tạo Việc làm, giờ đã mờ dần.

Tuyết vẫn chưa tan hết trên những con dốc của khu Doksansong này. Tôi đi giày đế bằng nhưng chị Yoon Soon Im lại đang đi giày cao gót. Khi leo lên dốc, chị cẩn trọng chẳng kém gì lúc đặt ngón tay lên miệng.

“Chúng mình có nên mua ít quýt không nhỉ?”

Chúng tôi mua một ít quýt nhỏ, được bày khiêm tốn ở một góc trong cửa hàng nhỏ xíu bên dốc, rồi lại leo lên tiếp. Leo lên rồi chúng tôi lại xuống dốc, sau đó băng ngang một con ngõ san sát những ống khói lò.

“Nhà kia kìa.”

Chị Yoon Soon Im chỉ tay về phía một ngôi nhà, có lẽ là ngôi nhà thứ tư trong ngõ. Ngôi nhà chỉ có một tầng. Chúng tôi đẩy cánh cổng đang mở sẵn và bước vào bên trong, thấy hai cánh cửa được đánh số lần lượt 101 và 102. Có khoảng mười căn phòng dọc hành lang. Bên ngoài hành lang có những cái bếp nhỏ. Bên cạnh các bếp là những nồi, những thìa lọc và những giỏ đựng bát úp ngược cho ráo nước... một dãy cao ngất nồi niêu xoong chảo không có bếp để cất. Chúng tôi mở một cánh cửa và bước vào. Cô Lee đang nằm. Cô định ngồi dậy nhưng chị Soon Im đã ngăn lại.

“Chị cứ nằm đi, không sao đâu.”

Có vẻ như cho dù muốn cô Lee cũng chẳng ngồi dậy được. Cô lại nằm xuống, mặt nhăn lại.

“Chị thế nào rồi?”

Không trả lời chị Soon Im, cô Lee dãn khuôn mặt đau đớn ra và mỉm cười nhìn tôi, nói, Là cô đấy à. Chị Soon Im bảo tôi, Ngồi xuống đi, và nói với cô Lee, Chị bảo nhớ em ấy nên tôi đưa em ấy đến đây này. Cô ấy nhớ tôi sao? Tôi cúi đầu, thấy xấu hổ. Tôi vẫn luôn ở phía đối nghịch với những việc cô Lee làm. Khi công đoàn bỏ các ca làm việc thêm giờ, tôi vẫn ở yên vị trí trước băng chuyền; khi công đoàn đưa cho những dải ruy băng ghi, Hãy đòi quyền lợi của chúng ta, tôi giữ chúng ở yên trong túi áo. Ấy vậy mà cô vẫn nhớ tôi sao? Cô Lee hỏi chị Soon Im, Vẫn không có tin gì của chủ tịch à? Chị Soon Im lắc đầu.

“Không thể để anh ấy bị bắt được. Nếu bị bắt, anh ấy sẽ bị đưa đi đào tạo thanh lọc. Tôi xếp loại D chật vật mãi mới được thả ra, nhưng chủ tịch sẽ không có cơ hội được xếp loại D đâu.”

Vẻ lo lắng toát lên trên khuôn mặt chị Soon Im.

“Đừng lo quá. Rồi cô sẽ nghe tin từ anh ấy thôi.”

Thấy cô Lee nói thế, chị Soon Im bèn nhìn tôi vẻ thăm dò. A, chị Soon Im và chủ tịch công đoàn sao?

“Bọn chúng không phải con người. Chúng bảo vì những kẻ như chúng ta mà đất nước này loạn.”

Nghe cô Lee chán nản nói thế, chị Soon Im bèn vén chăn của cô lên. Bên dưới, hai chân cô Lee đều đã bị bó bằng thạch cao. Đôi chân từng lúc nào cũng hối hả bận rộn khắp nơi.

“Vai chị sao rồi?”

“Đỡ hơn nhiều rồi.”

“Họ đã hành hạ chị tới mức nào mà ra nông nỗi này?”

“... Tôi bị đá trên cầu thang dẫn xuống tầng hầm và ngã lăn xuống dưới. Phòng thẩm vấn ở dưới tầng hầm mà. Bị ngã lúc tay chân đều bị trói nên vết thương cũng nặng.”

“Con người sao lại như thế chứ? Có phải bọn chúng định giết chị nên mơi đẩy chị đang bị trói chân trói tay xuống cầu thang không?”

“Dù thế tôi vẫn còn sống mà.”

“Nghe chị kia!”

“Tôi đã thoát được rồi nên cũng không sao. Còn chủ tịch, nếu bị bắt sẽ không bao giờ thoát ra được đâu. Vậy nên nếu cô nghe được tin gì từ anh ấy nhất định phải nhắn lại lời tôi nhé. Bọn chúng là những kẻ nhất định sẽ làm cho ra trò đấy. Tôi nghe nói nếu bọn chúng mà cạo đầu ai thì có nghĩa là người đó sẽ chết đấy. Có những người bị đánh đập tàn tệ lắm, đến thủng bụng lòi cả ruột ra ấy.”

Chị Yoon Soon Im nhắm nghiền mắt lại rồi lại mở ra.

“Ăn trưa thôi.”

Chị Soon Im ra ngoài hành lang, bật bếp lò nấu hai gói mì ăn liền. Có lẽ vì căn phòng lạnh ngắt nên nước mì thật ấm và ngon. Chỉ một lát sau cô Lee đã buông đũa, chị Soon Im bóc quýt chìa cho cô.

“Người ngợm thế này chị nấu cơm kiểu gì?”

“Tôi nhờ Seo Sun phòng bên cạnh... Con bé nhiệt tình lắm.”

Cô Lee dừng lại giữa lúc đang nói về Seo Sun và nhìn tôi.

“Cô cũng vậy, phải nhiệt tình... Không bao giờ chán nản. Cô vẫn tiếp tục viết đấy chứ?”

“...”

“Cứ mỗi khi nhìn thấy cô kê cuốn vở lên băng chuyền viết, chẳng hiểu sao tôi lại thấy lòng dễ chịu hẳn.”

“Không phải em viết gì đâu. Em chỉ chép lại truyện của người khác thôi.”

“Sau này trở thành nhà văn, cô cũng viết về chúng tôi đi nhé.”

Cô Lee mỉm cười, xoa xoa đầu tôi.

Giờ đây, số người đến nhà máy lấy trợ cấp thôi việc hoặc lương trả chậm còn nhiều hơn cả số người đến đi làm. Nhà máy dường như không còn ý muốn sản xuất nữa. Những người đã sử dụng chúng tôi dường như không còn ý muốn sử dụng chúng tôi nữa. Những người đã sử dụng chúng tôi muốn quên đi quãng thời gian đã sử dụng chúng tôi và mong chúng tôi bốc hơi hết đi. Chúng tôi không khỏi nhung nhớ những lần chúng tôi từ chối làm quá giờ để đòi giảm giờ làm việc, tăng lương làm thêm giờ, tăng phúc lợi và cơ sở vệ sinh. Giờ bàn tay chúng tôi bồn chồn vì phải ngừng sản xuất hàng hóa. Những người sử dụng chúng tôi không còn tiến hành sa thải hàng loạt nữa. Vì sa thải thì sẽ phải trả kèm trợ cấp thôi việc. Nhân viên bảo vệ, bình thường luôn hăng hái lia con mắt cú vọ giờ cũng thật lặng lẽ. Thật khó có thể tin rằng đây là nơi từng xảy ra hỗn loạn vì đi muộn một phút cũng bị trừ hẳn lương một giờ làm việc.

Một sáng nọ, ngồi trước bàn ăn anh cả hỏi tôi.

“Em có được đi học tiếp sau khi bỏ việc không?”

“...”

“Nếu muốn lên đại học thì em phải ôn thi nữa chứ.”

“...”

Anh cả nghĩ một hồi rồi lại hỏi, Chị họ bỏ việc rồi mà vẫn tiếp tục đi học không gặp rắc rối gì, nên chắc mọi chuyện với em cũng ổn cả thôi nhỉ.

“Cho dù quy định có thế nào đi nữa thì giờ em cũng đã học năm cuối cấp rồi, chắc họ sẽ không đuổi em đâu nhỉ?”

“...”

“Em bỏ việc đi thôi.”

Bỏ việc? Đây đúng là điều công ty muốn. Họ muốn chúng tôi tự nguyện bỏ việc. Đã chậm lương ba tháng rồi. Giờ có được trả lương thì đó cũng là lương của ba tháng trước. Nhưng làm sao tôi có thể bỏ việc được đây, khi chính anh cả cũng đang thất nghiệp sau khi trung tâm dạy thêm bị đóng cửa.

“Anh sắp hoàn thành nghĩa vụ quân sự rồi. Anh sẽ nghỉ việc ở Ủy ban phường và kiếm việc ở một công ty nào đó.”

“Công ty?”

“Anh sẽ vào làm ở một công ty lớn. Em có thấy cái tòa nhà cao chót vót bên phía đối diện ga Seoul không?”

Tôi đã nhìn thấy nó. Tòa nhà nhìn giống như một con quái vật khổng lồ khi tôi lần đầu tiên xuống chuyến tàu đêm tới thành phố này cùng mẹ. Mẹ đã bảo tôi rằng nó chẳng có gì mà phải sợ cả, chẳng là gì hết ngoài những khung thép.

“Anh sẽ đến đó làm việc.”

“Vào trong những khung thép ấy ạ?”

“...”

“Chỉ cần gắng chịu thêm chút nữa thôi. Khi nào nghỉ việc ở Ủy ban phường, anh sẽ được nhận trợ cấp thôi việc. Lúc đó chúng ta sẽ chuyển nhà.”

“Chuyển nhà?”

“Phải, chúng ta sẽ chuyển nhà.”

Anh cả lại mỉm cười gượng gạo.

Anh cả lại hỏi tôi lúc buổi tối.

“Em đã nộp đơn thôi việc chưa?”

“Chưa.”

“Anh đã bảo em nộp đi mà!”

Ngày hôm sau anh cả lại hỏi lần nữa. Nghe tôi bảo tôi vẫn chưa nộp đơn, anh nhìn tôi vẻ hoài nghi.

“Dù từ giờ trở đi em có học ngày học đêm thì cũng chưa chắc đã có cơ đỗ đại học đâu đấy.”

Tôi, mười chín tuổi, chăm chăm nhìn anh đầy ngờ vực. Kể cả có nói anh sắp vào làm việc cho một công ty đi nữa, nếu bây giờ tôi nghỉ việc thì chúng tôi biết lấy gì ra để trả tiền thuê nhà...? Anh cả có vẻ không quan tâm tôi nghĩ gì, anh chỉ về phía bàn. Trên đó có ba túi đựng đầy sách.

“Anh đã mua cho em các sách em cần để ôn thi đại học rồi. Khỏi nghĩ đến Toán hay tiếng Anh làm gì, chỉ cần tập trung vào các môn em có thể học vẹt được ấy.”

Anh rút từ trong túi ra một ít tiền.

“Chọn Kinh tế Gia đình làm môn tự chọn đi. Anh không biết nên mua sách tham khảo nào cho môn này nên đã không mua được. Em đến hiệu sách gần trường hỏi mua một cuốn luyện thi mà các học sinh chính quy hay dùng nhất ấy.”

Tôi, mười chín tuổi, hoảng hốt đặt thìa xuống và nhìn anh cả chăm chăm. Tôi khó khăn nuốt chửng miếng cơm đang ngậm trong miệng.

“Tuy hơi muộn rồi nhưng nếu học hành chăm chỉ, ít nhất em cũng sẽ có thể vào được một trường cao đẳng cộng đồng.”

Giọng anh cả tựa như dòng nước. Tựa như ở một nơi nào đó, một nơi nào đó tôi không biết, đóa hoa tôi yêu thích đột nhiên bừng nở.

“Ăn cơm đi.”

Đôi đũa của anh cả hướng đến món rau chân vịt luộc trên bàn. Anh nhìn tôi đang ngồi đó thất thần.

“Em sao vậy?”

Tôi, mười chín tuổi, bỏ thìa đang cầm trên tay xuống và nhoài người về phía anh.

“Anh!”

Anh cả đang xới cơm bèn dừng tay, chằm chằm nhìn tôi, mười chín tuổi, đang nhoài người về phía mình.

“Anh nói thật không?”

“Nói thật cái gì?”

“Có thật là em được ôn thi không?”

“Thật.”

“Thật chứ?”

“Ừ.”

Anh bỏ thìa xuống và lại một lần nữa mỉm cười gượng gạo.

Tên em là Yoo Ji Hwan. Em đã được giải cứu một cách thần kỳ mười ba ngày sau vụ sập trung tâm thương mại. Em nhúc nhích các ngón chân. Em đã được cáng ra ngoài, được giải thoát khỏi bóng tối đen như mực, khỏi những mẩu vụn cột thép xi măng đầy hung hiểm. Em từ từ kéo chiếc khăn tay màu vàng đặt lên mắt cốt để không bị quáng trước ánh mặt trời đột ngột. Rồi em nhìn chăm chăm khung cảnh xung quanh bằng đôi mắt sợ hãi. Mắt tôi dán chặt vào màn hình ti vi. Một khuôn mặt tôi dường như từng nhìn thấy trước đây. Một khuôn mặt tôi từng yêu mến. Trái tim tôi hẫng một nhịp.

... Em muốn uống cà phê đá.

... Có lẽ em đã ngủ khoảng năm ngày.

... Em đã nghĩ về lời mẹ nói, rằng cho dù có chuyện gì cũng không bao giờ được từ bỏ hy vọng.

... Khuôn mặt đó, khuôn mặt tôi từng yêu mến. Cô ấy. Khuôn mặt đã hồi sinh từ bóng tối đen như mực.

Tôi không thể nhúc nhích người trước cái ti vi. Em thật xinh đẹp và đáng yêu. Tôi cắt các bức ảnh chụp em từ hết báo nọ đến báo kia. Xinh đẹp quá đi thôi. Từ hồi tòa nhà bị sập, tôi luôn có cảm giác hoang hoải, như thể đột nhiên mọi ý nghĩ đều đã tắt ngóm. Chẳng phải thời chiến, vậy mà có thể mất từng ấy mạng sống trong khoảnh khắc. Cảm giác thất bại sâu sắc trước cái cuộc đời đã phá sập theo tòa nhà ý nghĩa của việc phải cố gắng nỗ lực sống. Chúng ta phải sống mà giữ gìn bảo vệ điều gì vậy? Cú sốc bất ngờ đã xóa sạch ý chí của tôi, khiến tôi phản ứng lại một cách hoài nghi trước các sự vật, chặn đứng dòng suy tưởng liên tục của tôi về con người.

Nhưng còn thiếu nữ này?

Em đã thiếp ngủ trong lúc đang truyền dịch và khi em mở mắt, anh trai em đã hỏi.

“Em có muốn ăn gì không?”

Em mỉm cười rạng rỡ nhìn anh trai và trả lời.

“Em muốn một bát canh thịt bò, nhưng bây giờ thì em không ăn được, vậy nên anh với bạn hãy ăn cả phần của em đi nhé.”

Tôi miên man nghĩ về em, như thể tôi đã hạ quyết tâm không được phép bỏ qua một từ nào, một cử chỉ nào của em. Càng chìm đắm trong suy nghĩ về em, tâm trạng bất ổn hẫng hụt của tôi càng trở nên bình tĩnh hơn và tôi cảm thấy một sự gắn bó thân thuộc, như thể tôi đã quen biết em từ lâu lắm rồi. Ji Hwan à, cảm ơn em, cảm ơn em, vì đã sống.

Hè đến, lại một mùa hè nữa, y hệt như mùa hè năm đó.

Tôi không còn nhớ rõ. Liệu tôi đã nhận được lương trả chậm hoặc trợ cấp thôi việc hay chưa. Tôi ước gì mình có thể viết, rằng, Tôi cũng không nhớ rõ mùa hè năm đó, rằng, tôi không nhớ gì cả.

Tôi, mười chín tuổi, đến thăm thầy Choi Hong Yi, người thầy đã không còn dạy chúng tôi nữa. Nghe tôi nói định ôn thi vào đại học, thầy miên man suy nghĩ một hồi. Bắt đầu từ năm nay, các em còn phải nộp cả bảng điểm cấp ba nữa, thầy lo lắng bảo tôi.

“Nhưng điểm kế toán và toán bàn tính của em tệ lắm phải không?”

“...”

“Cũng may người ta sẽ chỉ tính điểm từ năm lớp mười một thôi, thế nên giờ tập trung học hành đi nhé. Có học mới cải thiện điểm số được. Điểm cấp ba được phân thành mười bốn mức, ít nhất em cũng phải nằm ở tốp giữa chứ, phải không?”

Mãi đến khi đó, tôi mới bắt đầu mở sách giáo khoa Kế toán ra. Bên nợ, bên có, bảng cân đối kế toán. Tất cả những gì tôi thu được chỉ là một trận đau đầu như búa bổ. Tôi ngồi cau có, thấy vậy chị họ đến bên hỏi, Em sao thế.

“Em chẳng hiểu cái gì hết.”

“Có sao đâu, chị cũng thế mà.”

“Nhưng bây giờ em phải hiểu.”

“Vậy thì dành ra chút thời gian ban ngày đến trung tâm dạy kế toán học thêm đi.”

“Họ đã đóng hết các trung tâm dạy thêm rồi cơ mà.”

“Không phải những trung tâm dành cho học sinh mà là những trung tâm dành cho người lớn ấy. Nghe nói giờ có nhiều học sinh đến đó học lắm.”

Chị họ dúi vào bàn tay ủ rũ của tôi một ít tiền.

“Trong vòng một tháng là em sẽ theo kịp được thôi. Em chỉ cần nắm được các nguyên tắc cơ bản thôi là được... chỉ là trước đây em không chịu học đấy mà. Có người bảo với chị là học một tháng ở trung tâm bằng với ba năm mình học ở trường đấy... Chắc cũng có lớp học cấp tốc đấy. Đăng ký vào đó đi. Rồi các bài kiểm tra ở trường với em sẽ chỉ là muỗi thôi.”

Chị họ lại dúi tiền vào bàn tay vẫn không thôi ủ rũ của tôi.

“Cầm lấy mà đi đăng ký học đi.”

Chị họ của tôi, cầm cặp sách lên và vội vã bỏ đi khi tôi còn chưa kịp nói gì.

Chị họ của tôi, người từng nói sẽ không bao giờ trở thành một kẻ ăn hại; chị họ của tôi, người đã đưa em gái học hết cấp hai ở quê lên cho đi học ở một trường cao đẳng thương mại - không phải trường chính quy thì có sao, chị nhất định không để em gái mình vào nhà máy làm đâu... Em cũng đừng bao giờ trở thành một đứa ăn hại nhé.

... Tôi nhớ, mùa hè năm đó. Nhắc đến mùa hè năm đó, không phải chỉ toàn những ký ức chưa được giải độc. Cũng có những khoảnh khắc tôi yêu. Cái đêm tôi cùng Chang bước mãi bước mãi trên con đường đêm cũng chính là vào mùa hè năm ấy...

Em trai đưa cho tôi một mẩu giấy. Cái gì vậy? tôi định hỏi, nhưng em đã đưa ngón tay lên môi sau khi liếc trộm về phía căn bếp nơi mẹ đang bận bịu nấu nướng. Là thư của Chang. Cậu viết hẹn tôi đến gặp cậu ở đường tàu. Sau bữa tối, tôi rửa mặt. Gội cả đầu nữa. Tôi lấy nước hoa hồng của mẹ vỗ vỗ lên mặt. Tôi giả vờ ra vườn cho thoáng khí rồi lẻn ra ngoài cổng. Chang đang đứng trên đường tàu, huýt sáo. Cậu ngừng lại khi thấy tôi tiến đến. Những vì sao lấp lánh trên bầu trời. Mặt đất vẫn còn lưu lại hơi nóng ban ngày. Chang và tôi sánh vai nhau đi bộ dọc đường ray của con tàu chạy về phương Nam. Rời đường tàu, chúng tôi băng qua con suối đến bờ đê ngồi. Từ hồi học đại học Chang trở nên trầm lặng hẳn. U sầu hơn. Lầm lì đi. Khuôn mặt cậu giờ đây nhắc tôi nhớ đến anh ba, người đã gói ghém hết các cuốn sách luật rồi bỏ về nông trang trong sự hối thúc của anh cả. Chúng tôi đi mãi đi mãi, vòng quanh làng.

“Cậu có nghe nói đến Sự kiện Gwangju không?”

Chang đang học đại học ở Gwangju.

“Đó không phải một sự kiện mà là một cuộc cách mạng.”

Im lặng.

“Tớ đã thấy rất nhiều bức ảnh ở câu lạc bộ tớ tham gia... Những chuyện chúng ta không bao giờ có thể tưởng tượng được đã xảy ra ở Gwangju. Làm sao có thể tưởng tượng được rằng một người lính lại đâm lưỡi lê vào dân thường ngay giữa thời bình? Thậm chí không phải một dân thường bất kỳ nào mà lại là một phụ nữ mang thai nữa?”

Im lặng.

Tôi, mười chín tuổi, đột nhiên cảm thấy sự im lặng đè nặng trên vai mình. Tôi cảm thấy tôi phải nói gì đó. Sao khuôn mặt của tất cả mọi người đều biến thành như thế sau khi họ vào đại học?

“Tớ đã nghỉ việc ở nhà máy rồi.”

Tôi không hiểu tại sao mình lại đột nhiên nói như vậy. Chúng tôi cứ đi mãi đi mãi và giờ đã đến con đê ở tít bên rìa làng.

“Nghỉ lại đây một lát rồi đi tiếp.”

Chang ngả lưng xuống bờ đê. Không khí đêm hè mát mẻ thấm vào cơ thể chúng tôi. Ánh trăng, những lá cỏ, ánh đèn từ ngôi làng xa xa, tiếng nước chảy.

“Một lần tham gia biểu tình ở trường tớ bị cảnh sát đuổi bắt, tớ chạy mãi cho tới một con ngõ cụt, bèn trốn sau hiên cất vại tương của một nhà trọ nhỏ. Bọn họ đuổi tới tận đó đánh tớ túi bụi.”

“...”

“Tối đó, tớ đã ngủ với một người phụ nữ tớ không hề quen biết.”

“...”

“Sáng sớm lúc tỉnh dậy, tớ vươn tay ra định sờ ngực người phụ nữ đó, nhưng rồi đã bỏ chạy.”

“...”

“Ngực bà ta nhăn nhúm, khô đét. Mãi đến lúc tỉnh táo lại tớ mới để ý thấy bà ta cũng ngang tuổi mẹ tớ.”

“...”

“Lúc quay về trường, tớ nôn một trận thừa sống thiếu chết.”

“...”

“Tớ xin lỗi, vì lại đi kể chuyện này cho cậu.”

Chang bật cười khúc khích khe khẽ rồi như thể vừa chợt nhớ ra một chuyện, lần mò trong túi quần lôi ra một thứ gì đó.

“Này, cầm lấy đi.”

Một vật nho nhỏ, cỡ ngón tay cái, sáng lấp lánh như sao trên lòng bàn tay xòe rộng của Chang. Đó là một chú gấu trang sức nhỏ, rất nhỏ. Một chú gấu dạ quang. Giữa sự ve vuốt dịu dàng của ngọn gió đêm, Chang chỉ chực nhỏm người dậy. Nhưng từ bao giờ cậu đã đang quỳ gối ngồi đấy. Đừng như vậy mà.

Một nỗi buồn trào dâng trong trái tim tôi. Tôi, mười chín tuổi, nắm lấy chú gấu dạ quang. Thế nhưng, nỗi buồn vẫn không dừng lại. Cái nhận thức rằng một ngày nào đó Chang và tôi sẽ mỗi người một ngả. Dường như việc chúng tôi ở bên nhau như thế này chỉ là một giấc mơ. Trước giấc mơ không biết bao giờ sẽ thức tỉnh, tôi, mười chín tuổi, cảm thấy xót xa vô bờ cho Chang. Đến nỗi nước mắt trào cả ra ngoài. Tôi, mười chín tuổi, tìm kiếm bàn tay Chang trong lúc cậu quỳ gối ngồi đó, dõi vào chốn nào không biết.

“Cậu có muốn sờ thử không?”

Tôi, mười chín tuổi, nắm lấy bàn tay Chang đặt lên ngực mình. Khi chúng ta mỗi người một ngả, khi giấc mơ này trong trái tim tớ đã vụn vớ, khi đó tớ sẽ ở đâu? Và cậu sẽ ở đâu? Chúng ta sẽ ở đâu nhìn lại thời khắc này?

... Cho dù tôi có đi con đường vòng vèo nào đi chăng nữa, những câu chữ tôi viết vẫn nhớ về mùa hè năm đó. Cho dù tôi có cố đẩy, đẩy mãi nó xuống sâu đến thế nào đi chăng nữa, mùa hè năm đó vẫn không ngừng trỗi dậy, đâm thủng cõi lòng tôi. Nó thậm chí còn len lỏi thấm vào cả những khoảnh khắc tôi gặp anh và cùng anh cười. Ngay cả trong những thời điểm không ngờ tới nhất, giống như cơn gió đêm, như thủy triều dâng, như màn sương mù.

Một hôm, trở về nhà muộn, anh cả hỏi tôi, Em có thể sống một mình được không? Từ hồi xuất ngũ, anh về nhà muộn hơn.

“Anh đi đâu?”

“Chắc anh sắp bị cử tới làm ở Chungmu.”

Chungmu?

“Anh đã cố hết sức để giành được một vị trí ở Seoul, nhưng có vẻ như anh sẽ vẫn phải xuống Chungmu rồi. Sẽ không lâu đâu. Có lẽ chỉ tầm hai tháng là anh có thể quay về rồi. Em ở một mình được chứ?”

Trái tim tôi chùng xuống. Tôi sẽ chỉ còn lại một mình ở đây, trong con ngõ này, trong căn phòng hiu quạnh này ư?

“Thật chẳng còn cách nào khác.”

Tôi biết. Nếu còn có cách nào khác, anh cả đã chẳng rời đi Chungmu, bỏ lại tôi ở đây một mình. Vì anh yêu thương nâng niu tôi như hòn ngọc quý.

“Em sẽ ổn thôi. Em có thể tự mình xoay xở được.”

“Tránh xa người phụ nữ dưới tầng ra.”

Từ hồi người đàn ông chuyển đến ở với chị Hee Jae, anh cả tỏ ra khó chịu với chị. Hồi xưa anh từng gọi tên chị, nhưng giờ anh đổi thành người phụ nữ dưới tầng. Dù anh không nói thẳng ra với chị, nhưng chị Hee Jae vẫn biết anh cảm thấy không thoải mái. Khi chị mang bát mì trộn mình làm lên phòng tôi mà gặp đúng lúc anh cả ở nhà, chị sẽ khẽ khàng đặt bát mì ở bếp rồi quay trở xuống cầu thang, chạy như thể đang bị săn đuổi.

“Ở trường có thư viện không?”

“Có ạ.”

“Vậy thì em đến đó học đi.”

“...?”

“Phải học trong môi trường tốt thì mới vào... nhưng ở đây, em chỉ toàn nhìn thấy nghe thấy những cảnh này... Mang cơm hộp đến trường từ sáng mà học đi.”

Anh cả không biết tôi đang học ở Trung tâm Hallim nằm đằng sau ga Yeongdeungpo bằng số tiền chị họ cho. Cũng không biết rằng mặc dù chưa học hết một tháng nhưng giờ tôi đã là học sinh xuất sắc nhất lớp Kế toán. Không biết rằng kể từ khi tôi bắt đầu ôn thi đại học, chị Hee Jae vẫn tối tối đi chợ hộ tôi. Anh cả nói ai chưa thử mà đã đầu hàng là kẻ hèn nhát. Với chị Hee Jae đã bỏ học giữa chừng, chắc chắn anh không có mấy cảm tình. Là một người đàn ông chính trực, anh rất nghi ngại về một người phụ nữ trở về nhà lúc sáng sớm và chưa cưới hỏi mà đã sống cùng một người đàn ông. Anh lo lắng khi thấy em gái anh cứ thân thiết với một người phụ nữ như thế.

Anh cả mang về nhà một cái va li kéo và tôi ngâm dưa lê vàng vào trong nước cho mát. Anh bỏ vào va li áo sơ mi trắng, quần áo lót, tất, khăn tay và tất cả những bộ quần áo mặc thường ngày nữa. Anh còn cho vào va li cả bàn chải đánh răng, kem đánh răng, hộp xà phòng và dao cạo. Buổi tối cuối cùng trước khi anh đi, chúng tôi gọt dưa lê vàng ăn. Lúc tôi lấy dao cạo hạt bỏ di, anh bảo đó là phần ngọt nhất của quả dưa.

“Em thật chẳng biết ăn dưa lê gì cả.”

“Nhưng em sợ bị đau bụng.”

“Vớ vẩn nào! Ruột dưa mới là ngọt nhất đấy.”

Đến tận khi chúng tôi đã nằm chuẩn bị đi ngủ, anh cả lại một lần nữa dặn tôi tránh xa người phụ nữ dưới nhà.

“Chị ấy không phải người xấu đâu.”

“Đủ rồi!”

“Em nói thật đấy, chị ấy không phải người xấu đâu!”

“Đã bảo đủ rồi mà lại!”

Trong lúc nghe Rostropovich chơi Tổ khúc Cello Độc tấu của Bach, tôi tháo dây nguồn điện thoại.

Tôi không thể trì hoãn thêm được nữa. Tôi phải viết cho xong tác phẩm này. Mọi thứ đều đã được thu xếp xong xuôi. Tôi đã bố trí để không phải gặp gỡ ai, không cần phải viết gì khác ngoài tác phẩm này. Bàn làm việc của tôi đã gọn gàng sạch sẽ và tôi cũng đã cọ rửa xong cả bồn rửa mặt. Tôi không còn đồ gì phải giặt giũ; tôi đã chất đầy thức ăn vào trong tủ lạnh; và tôi cũng không lấn cấn việc gì với bất cứ ai. Tuy nhiên, tôi vẫn không thể ép mình ngồi vào bàn được, tôi chẳng làm gì ngoài lắng nghe Rostropovich chơi cello cả ngày dài. Trong tờ bìa đĩa, người nghệ sĩ cello cao tuổi cho biết từ lâu Bach đã trở thành một cái tên thiêng liêng đối với ông. Ông nói rằng từ lần đầu tiên tiếp xúc với Bach hồi mười sáu tuổi ông đã tôn thờ Bach, và ông mãi vẫn không cảm thấy sẵn sàng để ghi âm trọn vẹn các tổ khúc cello độc tấu của Bach, tôi thất thần nhìn khuôn mặt ông.

... Trong đời mình, tôi chỉ có độc hai lần ghi âm tổ khúc của Bach. Bốn mươi năm trước ở Moscow, tôi đã ghi âm 'Tổ khúc số 2’ và năm 1960 ở New York là ‘Tổ khúc số 5’. Ở cả hai lần ghi âm này, tôi đều không thể tha thứ cho chính mình được - tôi đã hành động quá hấp tấp. Nhưng trong cuộc đời, khi bạn tổng kết lại các thành tựu của mình, bạn thường có xu hướng tự phê bình và sẽ có rất nhiều chuyện bạn chỉ ước gì mình đã không làm. Nhưng nếu bạn đã làm rồi thì sao? - cuộc sống vẫn tiếp tục. Giờ đây tôi phải lấy hết cam đảm để ghi âm trọn vẹn các tổ khúc của Bach đã từng gắn bó mật thiết với tôi trong suốt cuộc đời. Trên đời này, đối với tôi không gì quý giá hơn những tổ khúc này. Những tổ khúc luôn luôn khiến bạn khám phá thêm những điều mới mẻ mỗi lần nghe. Mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút bạn ngẫm nghĩ về chúng, bạn sẽ càng thấu hiểu chúng sâu sắc hơn. Bạn cứ tưởng bạn đã biết hết mọi điều về chúng, nhưng không, ngày hôm sau bạn lại khám phá ra một điều mới.

... Ông tiếp tục nói bằng một biểu cảm không hề thay đổi. “Bach không bao giờ thô lỗ, thất thường hay giận dữ nhất thời, thậm chí ngay cả khi những người thân thiết đã trở nên xa cách, ông cũng không bao giờ nói lời không hay về họ.”

Là tôi kính phục tiếng đàn cello của Rostropovich, hay đã bị bỏ bùa mê bởi phần giới thiệu về Bach của Rostropovich, người cũng đã bị Bach bỏ bùa mê? Tôi không chắc cảm xúc của mình là gì. Khi ông nói chuyện về Bach, khuôn mặt Rostropovich toát lên sự hùng tráng mà tiếng đàn cello đưa đẩy. Đôi lúc, nhìn ông thậm chí còn mang vẻ bi tráng.

Ông nói, rằng, Giờ đây tôi phải lấy hết can đảm để ghi âm trọn vẹn các tổ khúc cello độc tấu của Bach.

Rostropovich có vẻ giống như một người rất tháu hiểu niềm đam mê, nỗi u sầu và nhiệt tình với cuộc đời. Ồng đã tìm kiếm không mệt mỏi một noi thích hợp để trình diễn, và đã tìm thấy một nhà thờ lớn được xây dựng từ chín trăm năm trước.

... Tổ khúc này bao gồm một phần sarabande đáng kinh ngạc... Nó chất chứa một kiểu chân thành và nghiêm túc đạc biệt, cộng thêm cả một sự nhạy cảm âm nhạc. Không thể biểu diễn tổ khúc này cho khán thính giả mà chỉ có thể biểu diễn riêng cho chính bản thân mình. Khán thính giả chỉ thấp thoáng bắt gặp hình ảnh người nghệ sĩ đắm chìm trong âm nhạc, với một sự cô đơn mãnh liệt vừa lạnh lẽo vừa nóng bỏng. Có đôi lần, tôi đã chơi phần sarabande này cho những con người chìm trong đau khổ.

Tôi nhấn nút trên đầu đĩa CD để chuyển sang “Tổ khúc số 2”.

... Cho những người chìm trong đau khổ? Một cách vô thức, tôi lại ngắm nhìn khuôn mặt Rostropovich. Ông đã từng biểu diễn cho những người chìm trong đau khổ?

Chị Hee Jae ngồi trước con gà chết. Khuôn mặt chị lạnh lùng. Người yêu thương con gà nhất chính là người đàn ông của chị Hee Jae, nhưng giờ không thấy anh ta đâu cả. Khi tôi bảo có vẻ như ai đó đã đầu độc con gà, mặt chị Hee Jae càng trở nên băng giá.

Trong suốt mùa mưa, người ta bộn bề xây dựng ở khu đất trống. Một cái máy xúc đá xới bật cả rễ đống cải thảo được trồng ở đó lên. Những cái rầm thép được dựng lên và gạch được đổ vào. Giờ tôi không còn nhìn thấy ga tàu điện ngầm khi mở cửa sổ nữa. Hình ảnh lọt vào tầm mắt chúng tôi là những thợ xây lên lên xuống xuống các cầu thang tạm của tòa nhà đang xây và những người đàn ông đội mũ bảo hộ nhựa tròn màu đỏ cam. Cứ mỗi ngày trôi qua tòa nhà lại một cao thêm. Tôi nhớ ngày Chủ nhật đó, cái ngày chúng tôi không còn nhìn thấy các hành khách ùa ra khỏi ga tàu điện ngầm như thủy triều dâng nữa cũng chính là ngày chồng than dưới tầng hầm của căn nhà có ba mươi bảy phòng đổ sụp. Nếu không phải vì vụ than sập, có lẽ tôi sẽ chẳng bao giờ biết trong ngôi nhà đó còn có một tầng hầm.

Chị Hee Jae đang ở dưới tầng hầm xúc những mẩu than đen vỡ, khuôn mặt lem nhem vết than.

“Chẳng biết mọi người đi đâu hết cả rồi, nước thì đang dâng lên....”

“Chú ấy đâu rồi?”

Khuôn mặt lem luốc của chị Hee Jae tối sầm hơn nữa. Chị lại chui xuống hầm. Rồi chị lại leo lên, xách theo một cái xô đầy ắp nước đen sì.

“Một mình chị sao làm hết nổi. Chị đừng làm nữa đi.”

“Một nửa số than dưới hầm này là của bọn chị.”

“Chú ấy đi đâu rồi?”

“Anh ta đi rồi.”

Chị Hee Jae lại vào trong hầm. Đi rồi? Đi đâu? Không thể cứ đứng yên đấy, tôi theo chị xuống dưới hầm. Nước trong hầm ngập đến mu bàn chân tôi. Than vỡ khiến nước hóa đen ngòm.

“Chú ấy đi đâu?”

Chị Hee Jae ngừng lại, gạt tóc đang xòa trên mặt ra sau tai. Than lấm mặt chị.

“Đừng có nhắc đến anh ta nữa.”

“Sao vậy?”

“Anh ta không quay lại nữa đâu, không bao giờ.”

Tôi, mười chín tuổi, ngậm chặt miệng. Chị Hee Jae cứ lẳng lặng tát nước đen ra khỏi hầm. Tôi không thể bỏ mặc chị được. Chị có bảo tôi dừng lại đi học đi thi tôi cũng không thể dừng lại được. Một lúc sau, chị Hee Jae ngồi xổm xuống giữa hầm và bắt đầu nôn.

“Chị, để lát nữa làm tiếp, chị lên nghỉ đi.”

Dường như chị không nghe thấy tôi nói, vẫn cứ tiếp tục xúc những chồng than ướt nhoét. Đến lúc chúng tôi xúc hết được than ra ngoài thì đã sang chiều. Chị gập người trong bếp và nôn thốc nôn tháo. Hoảng sợ ngỡ chị sắp chết đến nơi, tôi, mười chín tuổi, đun nước trên bếp dầu và rửa ráy cho chị. Tôi lau mãi, lau mãi nhưng người chị vẫn bốc mùi thức ăn đang phân hủy. Rồi hẳn là tôi đã ngủ thiếp đi. Tôi cảm thấy có ai đó đang cắt móng tay cho tôi. Tôi mở mắt ra, thấy chị Hee Jae đang ngồi thu lu, đặt tay tôi trên đầu gối chị và cắt móng tay cho tôi.

“Móng tay em đen nhẻm vì than rồi.”

Cảm thấy ấm áp và bình yên, tôi, mười chín tuổi, ngồi yên để chị cắt cho xong.

“Bụng chị thế nào rồi?”

“Đỡ hơn rồi.”

Đến lúc cắt gần xong cả hai bên móng tay cho tôi thì khuôn mặt chị lạnh lùng trở lại và chị nhắc đến con gà đã chết.

“Con gà ấy mà!”

Tôi, mười chín tuổi, có thể hiểu được chị đau đớn đến mức nào trước cái chết của con gà, tôi băn khoăn, Ai có thể làm chuyện kinh khủng đến thế chứ?

“Chính là chị làm đấy.”

Tôi, mười chín tuổi, sửng sốt. Chắc tôi đã nghe nhầm rồi.

“Chị đã đầu độc nó.”

Tôi giật nẩy người khiến cái cắt móng tay trong tay chị bấm mất một mẩu thịt ở đầu ngón tay tôi. Chị vẫn thản nhiên. Lúc đó, chị không còn là con người mà tôi quen biết nữa. Chị kiên quyết và lạnh lùng.

“Sao chị lại làm thế?”

“Bởi vì nó là thứ anh ta yêu quý nhất!”

Anh ta? Tôi rụt tay khỏi đầu gối chị. Thứ anh ta yêu quý nhất? Mùi hôi thối ẩm ướt từ hầm đã thấm vào mọi ngóc ngách trong cơ thể chị và cơ thể tôi.

Mặt trời nhô lên giữa buổi chiều. Đây là tôi, mười chín tuổi, giặt quần áo rồi phơi trên sân thượng, rồi mở cửa phòng chị ấy. Chị đang ngủ úp sấp mặt xuống. Đây là tôi, nhẹ nhàng khép cửa lại, cẩn thận để không đánh thức chị. Đây là tôi, lại mở cửa phòng chị ra, thầm nghĩ, Giờ chắc chị ấy dậy rồi. Đây là tôi, mở cửa phòng chị ba, bốn lần nữa. Chị ngủ im thin thít. Mặt trời lặn. Tôi lấy quần áo từ trên sân thượng xuống. Tôi nấu bữa tối, nấu cả phần cho chị, đặt một ít thức ăn lên khay mang xuống phòng chị nhưng chị vẫn không nhúc nhích. Tôi để cái khay lại đó và đang định đóng cửa lại thì đột nhiên thấy hoảng sợ. Đây là tôi, lại đẩy bung cửa ra và bật đèn lên. Nỗi sợ hãi trước cơ thể chị nằm trên sàn, thoắt ẩn thoắt hiện trong ánh đèn lập lòe. Tôi bất chợt nghĩ rằng lớp thịt bên dưới bờ vai gầy như cánh chim của chị có lẽ đang dần lạnh ngắt. Đây là tôi, ngồi sụp xuống sàn, lật chăn của chị lên. Chị cuộn người lại như quả bóng, hai bàn tay siết chặt thành nắm đấm. Mái tóc đen che khuất khuôn mặt chị nằm nghiêng, làn da vàng vọt, tái nhợt.

Tôi, mười chín tuổi, lay chị dậy.

“Chị ơi, chị ơi?”

Đây là tôi, đang lay chị dậy, ban đầu nhẹ nhàng, rồi sau mạnh hơn. Chị lật người lại, khịt mũi. Dù vậy tôi vẫn chưa thấy nhẹ lòng nên vừa tát vào má chị vừa quát lên.

“Tỉnh dậy đi.”

Chị mở mắt. Con ngươi mơ hồ. Chị ngồi dậy.

“Em sao thế...?”

Chị nhìn chằm chằm vào đôi mắt hoảng loạn của tôi. Trông chị chẳng có vẻ gì là vừa ngủ mê man.

“... Em sao thế hả? Hả?”

“... Không có gì đâu.”

Tôi, mười chín tuổi, không thể ép mình nói ra, Trông chị cứ như chết rồi ấy.

“Con bé này, nhạt nhẽo ghê.”

Chị mở cửa và nói, giọng ngạc nhiên, Ôi chao, đã tối rồi này. Có vẻ như chị không ý thức được là chị đã ngủ suốt cả buổi chiều với hai nắm tay siết chặt, rằng tôi đã hoảng hốt lay chị dậy, rằng tôi đã tát vào má chị... Tất cả những gì chị làm là chống hai lòng bàn tay lên hông, như thể điều duy nhất khiến chị ngạc nhiên và xấu hổ là trời đã tối mất rồi. Chị lại trở về với cái vẻ mơ hồ quen thuộc.

Hình như chị Hee Jae không còn làm việc ở hiệu may nữa.

Giờ chị không còn làm song song hai việc nữa. Trong thời gian trường nghỉ hè, khi tôi quay trở về lúc hoàng hôn sau cả ngày ngồi ở thư viện trường, chị Hee Jae đã đi làm về, đang ngủ trong căn phòng hiu quạnh của chị.

Không biết từ bao giờ, trong mắt tôi, chị lúc nào cũng đang ngủ. Với hai nắm tay siết chặt.

Chang lên Seoul chơi. Tôi vừa giặt, đang ở trên sân thượng, vắt quần áo cho kiệt nước ngoài lan can trước khi phơi lên dây thì nhìn thấy ai đó đứng dưới đang vẫy vẫy tôi mười chín tuổi. Là Chang. Cậu không đi một mình. Bên cạnh cậu là một cô bé dễ thương, mái tóc đen buông chấm vai. Tôi hét lên bảo Chang đợi ở đó. Tôi không muốn cho cậu thấy căn phòng hiu quạnh của chúng tôi. Tôi vội thay quần áo rồi chạy ra gặp Chang. Tôi không mặc đồng phục còn Chang đã là sinh viên đại học rồi, vậy nên chúng tôi tới phòng trà Đồng cỏ Xanh gần chợ Garibong.

“Tớ sắp nhập ngũ rồi.”

Tôi làm đổ cà phê lên váy.

“Sao cậu ngạc nhiên thế?”

“Ai ngạc nhiên chứ?”

Chang nhờ tôi dẫn đi tham quan Seoul. Tham quan? Ở Seoul, nơi duy nhất tôi, mười chín tuổi, biết rõ là Yeongdeungpo. Ngoài Yeongdeungpo ra, tôi mới chỉ đến Nhà thờ lớn Myeongdong và Rạp Quốc gia, nơi anh cả đã dẫn chúng tôi tới hồi Giáng sinh; hiệu sách Jongno ngay bên ngoài ga tàu điện ngầm Jonggak; và con ngõ ở Yongsan nơi chị họ sống. Nhưng tôi, mười chín tuổi, muốn làm cho Chang vui. Ngồi đây một lát nhé, tôi bảo cậu rồi đi gọi điện cho chị họ hỏi, Chang đến chơi, cậu ấy nhờ em dẫn đi thăm quan Seoul, em dẫn cậu ấy đi đâu bây giờ. Chị họ bảo tôi đưa Chang đến núi Namsan. Tôi, mười chín tuổi, ghi lại tuyến xe buýt chị họ chỉ dẫn. Đến núi Namsan, chúng tôi thuê vợt và chơi cầu lông. Cô bé Chang dẫn theo cùng chưa bao giờ đánh cầu lông. Chang và tôi thì đã chơi từ hồi cấp một, vậy nên cuối cùng hai chúng tôi chơi với nhau. Cô bé ngồi yên ở xa. Thỉnh thoảng khi Chang hỏi, Chắc em chán lắm hả, cô bé lại xua tay nói, Không đâu. Cô có vẻ hiền. Chạng vạng tối, Chang hỏi tôi có phải đến trường không và tôi bảo là không. Sau bữa tối, chúng tôi lại đến một phòng trà khác. Lần này là phòng trà dưới chân núi Namsan. Chang lôi từ trong túi xách của cậu ra một cuốn vở và một bức ảnh. Đó là cuốn vở tôi đã gửi cho cậu, bên trong chép Quả bóng tí hon người lùn ném. Cậu đưa cuốn vở cho tôi, còn bức ảnh đưa cho cô bé. Tôi mở cuốn vở ra và thấy ở khoảng trống giữa những dòng chữ viết tay nguệch ngoạc của tôi lấp đầy tranh Chang vẽ.

“Cứ khi nào nghĩ đến cậu là tớ lại vẽ ra đây.”

Cảm giác ngột ngạt vẫn dai dẳng trong tim tôi tan ra trước chỉ một lời nói của cậu. Khi đã muộn Chang nhờ tôi gọi một cuộc điện thoại.

“Cho ai?”

Cô bé cụp mắt xuống, không nói năng gì. Chang đẩy một tờ giấy về phía tôi và bảo đây là số điện thoại nhà chị cô bé. Cậu nhờ tôi bảo với chị ấy rằng cô bé sẽ qua đêm ở chỗ tôi.

“Chỗ tớ á?”

Tôi, mười chín tuổi, sửng sốt ngước nhìn Chang. Cô bé vẫn không nhìn lên, còn Chang mỉm cười bẽn lẽn. Cậu viết tên cô bé lên mảnh giấy. Vậy ra tên cô là Hae Sun. Chang gọi cô là Sunie à, vậy nên tôi cứ tưởng tên cô là Sun Yi hay Sun Hee. Tôi, mười chín tuổi, đứng dậy quay số điện thoại. Một người phụ nữ tông giọng cao trả lời điện thoại.

“Chào chị, em là bạn học khóa trên của Hae Sun. Muộn quá rồi nên em muốn rủ Hae Sun ngủ lại chỗ em đêm nay.”

“Em sống ở đâu?”

“Ở... Ở Garibongdong ạ.”

“Hae Sun có ở bên cạnh em không?”

“Có ạ.”

“Cho chị nói chuyện với nó.”

Tôi đưa ống nghe cho cô bé đang đứng cạnh Chang. Trong lúc cô nói chuyện với chị gái, tôi, mười chín tuổi, hỏi Chang khi nào cậu quay về quê.

“Ngày mai... Hae Sun đi thăm chị gái nên tớ đưa cô ấy lên đây.”

“Cậu đã mua vé tàu chưa?”

“Tớ sẽ bắt xe buýt tốc hành.”

“Khi nào cậu nhập ngũ?”

“Ngày kia.”

Tôi, mười chín tuổi, quay lại căn phòng hiu quạnh sau khi chia tay Chang và cô bé kia, quấn mình trong chăn nằm một lúc lâu không buồn cả bật điện. Trái tim tôi nhức nhối. Rồi tôi ngồi dậy, bật điện lên và mở cuốn vở Chang đưa cho tôi. Tôi nghịch chú gấu con bằng dạ quang trong túi áo. Đêm nay, cậu ấy đang làm gì nhỉ? Tôi ngắm nhìn những bức vẽ nhỏ của Chang, rồi đi xuống phòng chị Hee Jae, mang theo cái gối.

“Em ngủ ở đây nhé chị.”

Chị Hee Jae bảo cứ ngủ đi.

“Có chuyện gì à?”

“Không.”

“Nói chị nghe xem nào. Nói ra sẽ nhẹ lòng hơn đấy.”

Tôi không nói. Chị Hee Jae nhìn tôi đang ngậm chặt miệng, rồi chị đứng dậy, đi vào trong bếp đặt nồi nước lên trên bếp dầu.

“Chị làm gì vậy?”

“Chị sẽ nấu cho em ít mì. No bụng rồi em sẽ thấy dễ chịu hơn đấy.”

Buổi sáng, tôi, mười chín tuổi, bắt tàu điện ngầm đến ga Seoul và từ đó bắt xe buýt đến bến xe buýt tốc hành. Khuôn mặt tôi phù lên bởi ăn món mì đêm của chị Hee Jae. Tôi đợi Chang ở quầy bán vé đi Jungeup. Quá trưa, Chang vẫn không xuất hiện. Mãi đến sau ba giờ chiều, cuối cùng Chang mới từ đằng xa tiến lại, hai vai thõng xuống. Cậu trợn trừng mắt khi nhìn thấy tôi.

“Cậu đến đây từ bao giờ thế?”

“Tớ mới đến thôi.”

“Nhưng cậu có biết khi nào tớ sẽ đến đâu?”

“Tớ chỉ cảm thấy nếu đến tớ sẽ gặp được cậu.”

Chúng tôi ngồi đó, trên ghế băng trong phòng đợi.

“Việc học tập của cậu ổn chứ?”

“Ừ.”

Cả Chang lẫn tôi đều không nhắc đến cô bé kia. Tôi muốn nói với cậu một chuyện vui vẻ gì đó nhưng lại buột ra một câu kỳ quặc.

“Tớ sẽ không viết thư cho cậu nữa đâu!”

“Tớ biết.”

“Sao cậu biết?”

“Đã lâu lắm rồi cậu có viết cho tớ nữa đâu.”

Tôi, mười chín tuổi, càng cố gắng nói chuyện vui vẻ trái tim tôi càng nặng nề. Tôi không sao thoải mái được nếu phải bày tỏ thái độ trái ngược hẳn với cảm xúc trong lòng. Tôi bắt đầu nghĩ rằng có lẽ từ giờ trở đi tôi sẽ phải sống trái ngược hẳn với cảm xúc của minh. Cười khi muốn khóc, nói không sao cho dù đang giận dữ, trả lời rằng tôi mới đến đây một lát thôi cho dù đã đến từ rất lâu rồi. Đã đến giờ lên đường và Chang đứng dậy. Đến cổng soát vé, cậu quay lại nhìn tôi mười chín tuổi và nói, Tớ sẽ sớm quay lại thôi. Như thể cậu sắp đi làm việc vặt cho mẹ chứ không phải đi nhập ngũ vậy.

Một đêm hè dông bão. Cơn bão dường như sắp thổi bay mái nhà của chúng tôi. Giật mình khi những ánh chớp chốc chốc lại bổ vào căn phòng hiu quạnh, tôi, mười chín tuổi, ôm gối xuống phòng chị Hee Jae. Cửa mở, chị đang ngồi ngây người nhìn vào chốn vô định. Tôi đóng cửa lại và bước vào trong nhà nhưng chị vẫn ngồi ngây ra như vậy. Chị ơi. Tôi, mười chín tuổi, lấy lòng bàn tay che mắt chị. Lòng bàn tay tôi ướt nước. Chị đang khóc.

“Sao cuộc sống lại khắc nghiệt thế?”

Tôi, mười chín tuổi, ôm chặt gối ngồi đó.

“Có phải chỉ chị mới thế? Hay với ai cuộc sống cũng đều khắc nghiệt?”

Anh cả gửi tiền từ Chungmu về. Anh cả của tôi. Anh viết cứ như thể anh sinh ra trên thế giới này là để chăm sóc bao bọc cho tôi vậy. Lấy tiền này trả tiền nhà nhé, đừng tiết kiệm quá, trời nóng nực thế này mua một ít dưa lê vàng về gọt mà ăn.

Từ khi tôi bắt đầu viết tác phẩm này, mùa thu, mùa đông rồi mùa xuân đã đến rồi đã đi, và giờ là mùa hè. Tôi sẽ kết thúc nó vào mùa hè này. Lúc ban đầu, tôi đã hy vọng nó sẽ sớm hoàn thành, nhưng giờ đây, trái tim tôi như bị bóp nghẹt, như thể tôi chưa bao giờ nghĩ rằng nó sẽ kết thúc. Điện thoại đã bị rút dây nguồn hơn mười ngày. Nhưng mãi đến giờ, sau bao chật vật, tôi mới ép được mình ngồi vào bàn làm việc. Suốt những ngày khi điện thoại bị tháo dây nguồn, tôi cứ hết ngồi bên bàn, ngả người xuống rồi lại dựng người dậy thâu đêm suốt sáng. Để ngăn mình khỏi bất an bởi sự trôi chảy của thời gian giữa cơn mưa triền miên, tôi không ngừng đọc báo và xem ti vi. Cơn bão đã qua và một tàu chở dầu đã đâm vào đá ngoài bờ biển miền Nam. Màn hình ti vi chiếu cảnh những vết dầu đen loang trên mặt biển. Hàu và cá ở khu nuôi thủy sản nổi lềnh bềnh trên mặt nước sau khi bị chết hàng loạt. Trong lúc dán chặt mắt như muốn đâm thủng màn hình mà xem những chiếc máy bay lên thẳng phun chất thấm dầu lên trên mặt biển, tôi thầm hỏi không biết liệu có phải mình đang ghi nhớ hết mọi thứ trên báo chí và ti vi không.

Giờ chẳng một sinh vật nào có thể sống được ở những bãi triều nữa.

Tại sao họ lại xả súng vào những thường dân đang vẫy cờ trắng đầu hàng? Văn phòng Công tố viên quyết định không truy tố bất kỳ ai trong số năm mươi tám người bị buộc phải chịu trách nhiệm cho những hành động liên quan đến Cuộc nổi dậy ở Gwangju ngày 18 tháng Năm. Họ nói họ sẽ không đưa vụ này ra tòa án xét xử hình sự. Các công tố viên giải quyết Cuộc nổi dậy 18 tháng Năm bằng cách đưa ra kết luận rằng họ không có quyền khởi tố. Rằng không thể trừng phạt một vụ chính biến thành công. Ông ta, người từng tận dụng mọi cơ hội có thể để đòi hỏi một chính phủ dân sự, người từng long trọng tuyên bố, khi từ bỏ con đường làm một nhà lãnh đạo đối lập để tham gia vào đảng cầm quyền, rằng muốn bắt được hổ phải vào hang hổ, chính ông ta giờ đây lại nói rằng chúng ta nên để Cuộc nổi dậy 18 tháng Năm cho lịch sử phán quyết.

Sao họ không bắt con hổ? Ông ta trả lời câu hỏi của tôi bằng một nụ cười, như thể muốn nói rằng đó đâu phải chuyện mới mẻ gì. Tại sao lại đầy rẫy người chết trong khi chẳng có người giết họ cơ chứ? Mặt ông ta vẫn giữ vẻ ủ rũ.

“Các nhà lãnh đạo hàng đầu của đất nước này coi dân chúng chỉ thuần túy là những người dưới quyền. Việc gì họ lại phải sợ đầy tớ của họ chứ? Khi cấp dưới không phục tùng mệnh lệnh cấp trên, hiển nhiên họ sẽ muốn đưa kẻ đó ra xét xử ở tòa án quân sự. Có một vở kịch nhiều tập trên sóng phát thanh tên là Nền cộng hòa thứ năm và...”

Tôi bị thu hút bởi cụm từ Nền cộng hòa thứ năm của ông ta.

“Thời kỳ đầu nền cộng hòa thứ năm, vì vụ mùa thất bát mà năm 1982 người ta đã phải nhập khẩu gạo. Có một cảnh tổng thống của nền cộng hòa thứ năm hồi tưởng lại khoảng thời gian ấy...”

Ông ta dừng lại giữa chừng và ngồi thẳng lưng lên. Rồi ông ta nói bắt chước giọng ngài Tổng thống của nền cộng hòa thứ năm.

“Khi ấy, tôi đã tiến hành cuộc chiến tranh tâm lý. Do mùa màng thất bát, người dân không thoát khỏi nỗi lo lắng về thức ăn. Tôi đã ra lệnh cho các xe tải chất đầy gạo chạy sáu, bảy lần quanh thành phố rồi sau đó mới dỡ gạo cứu trợ ở ga Gwangju. Chúng tôi cũng làm tương tự với các xe tải tiến về ga Daegu. Tôi đã tiến hành một cuộc chiến tranh tâm lý.”

Ông ta dường như đang tấu hài làm tôi bật cười khúc khích, nhưng khuôn mặt ông ta đã ngay lập tức sắt lại.

“Chính phủ phải nhập khẩu gạo vì mất mùa như thế thì tại sao lại phát động chiến tranh tâm lý chứ? Dù đã lên nắm quyền tổng thống sau chiến thắng lớn ở Gwangju tháng Năm năm 1980 nhưng ông ta vẫn tiến hành một cuộc chiến tranh chống lại nhân dân. Nếu là thời chiến, quân đội lại hết gạo dự trữ và chí khí của quân lính đang trên bờ vực thẳm thì còn dễ hiểu, nhưng ngài Tổng thống này lại tiến hành một cuộc chiến tranh tâm lý chống lại người dân đất nước mình ngay giữa thời bình... Dẫu có nhượng bộ xem xét thế nào đi nữa thì vẫn rõ ràng rằng ông ta xem đất nước này như một trại lính, và dân chúng là những con tốt dưới quyền chỉ huy của ông ta.”

Tôi cảm giác như cả mặt lẫn trái tim tôi đều đang phù lên.

Giờ tôi đã ngồi bên bàn làm việc, vậy nên chẳng bao lâu nữa tác phẩm của tôi sẽ được hoàn thành. Giờ tôi sẽ kết thúc nó. Chẳng mấy chốc tôi sẽ không còn gì để mà nói nữa.

Buổi tối, ngồi xuống ghế sau khi đã tắt hết đèn đóm trong nhà, tôi nhìn ra khu rừng bên ngoài cửa sổ. Mỗi khi gió thổi, những cây thông lại lay động xào xạc. Khi trời mưa, đám chim ác là đậu trên ngọn thông mổ nhau om sòm. Có khi nào bạn từng ngắm nhìn khu rừng cựa quậy chuyển mình trong mưa gió? Có khi nào bạn từng nghe những cây thông, những lùm cây bụi và cây bách nhật hồng cựa quậy chuyện trò? Dường như về đêm, cây cối đã biến thành những thực thể có linh hồn. Dường như chúng đã mang trở lại những con người từng bị lãng quên. Mang trở lại tâm trí những điều chúng ta vẫn hằng ghi nhớ - ngón tay, cần cổ, hay cả nốt ruồi dưới mắt. Có khi nào bạn từng cảm thấy rằng, con người đang bước trên con đường hẹp giữa hai hàng cây, con người mà giờ bạn không thể gặp được nữa, con người đã đánh mất lời nói, con người ấy đang tiến về phía bạn? Nếu bạn chưa từng cảm thấy trái tim rét lạnh trước khu rừng đang cựa quậy chuyện trò vào một đêm mưa gió, vậy thì có nghĩa là bạn không có tội lỗi nào để mà phải ăn năn hối hận. Tôi thì đã sợ hãi. Tuy sợ nhưng đêm đêm tôi vẫn tắt đèn và ngồi trên ghế, chăm chăm dõi về phía khu rừng. Bất cứ khi nào bị choáng ngợp bởi nỗi sợ hãi, tôi lại vươn thẳng người đặt hai cánh tay lên khung cửa sổ.

Phải rồi, hãy kể chuyện xảy ra sáng đó đi, hãy kể hết ra đi.

Sáng đó tôi tình cờ gặp chị trong ngõ. Giờ nghĩ lại mới thấy, chúng tôi không tình cờ gặp nhau. Mà là chị đã đợi tôi. Chúng tôi cùng nhau đi bộ ra khỏi ngõ, và lúc sắp tạm biệt nhau, cứ như thể vừa sực nhớ ra chuyện gì đã quên, chị bảo tôi thế này. Rằng từ mai chị sẽ nghỉ hè, chiều nay chị định về quê nhưng chị quên khóa cửa mất rồi. Chị sẽ về quê vài ngày, vậy nên tối về thì khóa cửa lại hộ chị nhé, chị nhờ tôi. Chị nói thêm rằng khóa được treo sẵn trên then cửa rồi. Cũng chẳng phải việc gì to tát nên tôi đã đồng ý. Không. Hình như tôi đã hỏi, Thế cả ngày trời chị tính sao, chẳng phải nếu bây giờ chị quay lại khóa luôn thì sẽ an tâm hơn à? Cho dù chị không khóa thì cũng chẳng có gì để người ta lấy đâu, chị nói. Quả đúng như thế thật. Chúng tôi chẳng có thứ gì khiến người khác muốn lấy trộm cả. Đến tối, tôi từ trường về nhà, trước khi lên phòng mình trên tầng ba, tôi sập cái khóa treo trên then cửa phòng chị ở tầng một. Cái khóa mở treo trên then cửa. Hình như tôi đã ngó vào trong bếp lúc móc cái khóa vào hai then cửa. Chậu giặt và hộp xà phòng của chị được đặt ngay ngắn, y như mọi ngày. Dấu tay chị vẫn còn hằn trên cái giẻ rửa bát đã được giặt và vắt khô, và cái nồi của chị, chắc chắn đã được cọ bằng nùi kim loại, nằm úp trên bếp dầu, yên lặng và lấp lánh. Hình như tôi cũng đã thoáng nhìn thấy ở trên giá cả đôi giày đi học từng được chị đi một thời gian. Nhưng tất cả chỉ có thế. Tất cả những gì tôi làm chỉ là lấy cái khóa treo trên cửa và sập nó vào giữa then cài, đúng như chị yêu cầu.

Đừng rời bàn viết, tôi thầm nhủ... Nếu giờ mà rời đi thì sẽ chẳng bao giờ có thể quay lại được.

Nhiều ngày trôi qua. Cánh cửa phòng chị vẫn đóng nguyên, im lìm. Mỗi sáng tôi, mười chín tuổi, lại nấu cơm mới, gói ghém bữa trưa và băng qua ga tàu điện ngầm, bỏ lại sau lưng cánh cửa đã khóa ở tầng một. Tại Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3, tôi bắt chuyến xe buýt 109 tới trường. Ở thư viện, chân váy đồng phục hếch lên tới đầu gối, tôi học thuộc lòng những câu hỏi ôn thi Kinh tế Gia đình rồi lại về nhà. Theo lời anh cả dặn, tôi thậm chí chẳng buồn nghĩ đến chuyện học tiếng Anh hay Toán. Thỉnh thoảng, tôi lại mặc bộ đồ thể thao và một mình tập chạy một trăm mét trong sân thể dục vắng vẻ. Rồi tập đu người trên thanh xà.

Rời khỏi cổng trường lúc chạng vạng tối, ngồi trên xe buýt để quay trở về căn phòng hiu quạnh, tôi, mười chín tuổi, nghĩ về chị. Ước gì chị sớm quay trở lại. Chị họ đã chuyển tới Yongsan, anh ba đã về nông trang, anh cả xuống Chungmu, vậy nên tôi đợi chị, mòn mỏi. Vì mọi người đã đi hết, vì tôi chỉ có một mình.

Xuống xe buýt ở Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3, đi bộ qua ga tàu điện ngầm, qua khu đất trống, và bước vào cánh cổng trong ngõ, tôi, mười chín tuổi, liếc nhìn cánh cửa phòng chị, như một thói quen. Cửa khóa, vẫn khóa. Chị nghỉ dài như thế ư, tôi đang nghiêng đầu thầm hỏi thì người đàn ông đó đến. Tôi, mười chín tuổi, cúi chào anh ta, và anh ta vụng về hỏi tôi về chị.

“Chị ấy đi nghỉ hè rồi.”

“Nghỉ hè? Ở đâu?”

“Về quê, chị ấy bảo thế. Về nhà ở dưới quê.”

“Nhà? Nhưng cô ấy làm gì có nhà nào ở quê mà về.”

Tôi, mười chín tuổi, mãi đến lúc đó mới cảm thấy có gì đó không ổn. Tôi nhận ra rằng suốt chừng ấy thời gian sống ở đây, chị chưa bao giờ nhắc đến chuyện về thăm nhà ở quê. Thậm chí cả các dịp lễ tết, chị cũng vẫn một mình ở lại trong phòng. Nhưng giờ chị lại về quê nghỉ hè sao? Người đàn ông ngồi bên ngoài cánh cửa khóa kín một lúc rồi bỏ đi.

Giữa đêm, chuông cửa nhà tôi kêu dài. Người nhấn chuông, không biết là ai, cứ ấn mãi ngón tay lên chuông không chịu buông. Chuông kêu dai dẳng, không ngừng. Ai vậy, giọng nói cáu kỉnh của tôi từ bên trong cửa vang ra gặp được giọng nói của em gái ngoài cửa? Em đây. Con bé đang làm gì ở đây giữa đêm hôm khuya khoắt thế này? Tôi vừa mở cửa thì em gái tôi, tay ôm con, nổi cơn tam bành.

“Sao chị ở nhà mà lại không trả lời điện thoại của em hả?”

Điện thoại? Nhưng điện thoại có đổ chuông đâu nhỉ?

À.

Nghe tôi bảo tôi đã tháo dây nguồn điện thoại, em gái có vẻ càng giận dữ hơn, vừa bước vào trong nhà là em cắm ngay dây nguồn điện thoại vào rồi nhấn số, sau đó chìa ống nghe đến trước mặt tôi.

“Ai vậy?”

“Cứ nghe đi rồi chị sẽ biết!”

Em đang rất giận. Giọng ở đầu dây bên kia là của mẹ.

“Sao suốt mấy ngày con không trả lời điện thoại vậy hả? Mẹ hoảng quá chỉ sợ có chuyện gì nên phải bảo em con đến xem sao đấy!”

Tôi vừa nói chuyện với mẹ vừa liếc nhìn em gái, em đang rửa đống bát đĩa và cốc cà phê chất chồng trong bồn rửa bát.

“Dạo này chị có ăn uống tử tế không vậy hả?”

Em mở nồi cơm điện và nồi canh trên bếp gas. Thất vọng nhận ra chúng trống trơn. Con em đang lật ngược bát đường. Chồng em vỗ vào mông nó làm nó bật khóc nức nở, rõ ràng và trong trẻo.

Tôi tiễn gia đình em gái về rồi lại tháo dây nguồn điện thoại ra.

Sáu năm trước, tôi đã viết về những chuyện xảy ra vào mấy ngày sau đó như thế này.

Rằng, mười năm sau... đột nhiên, như một truyền thuyết, tôi nhớ lại nhũng sự kiện đã xảy ra vào mấy ngày sau đó. Rằng, tôi đang có việc tình cờ đi ngang qua ga tàu điện ngầm thì một cơn đau... một cơn đau, sắc bén và tinh ranh, lao vụt qua, nhanh hơn cả tàu điện ngầm. Rằng, chị ấy mãi không quay trở lại, và người đàn ông đã phá tung cánh cửa. Vì không thể chịu đựng nổi cái mùi đó, không thể đợi thêm được nữa.

Và rằng... không ai có thể bước vào trong căn phòng đó.

Tôi, mười chín tuổi, chạy tới chỗ chị họ, run bần bật. Trong túi quần tôi, chú gấu con dạ quang Chang tặng nẩy tưng tưng. Liệu nó có vẫn sáng bên trong túi quần? Chị họ mang nước ra cho tôi, đang đứng bên ngoài cửa, chết lặng xanh mét.

“Có chuyện gì vậy?”

Không một lời nào thoát ra từ tôi, chỉ có nước mắt. Ban đầu chị họ cố vỗ về tôi, nhưng sau chị họ của tôi, người bảo hộ khác của tôi, gọi tên tôi, đôi mắt chị như sắp vỡ òa nước mắt. Khi nghe thấy giọng nói ấm áp, nghẹn ngào của chị họ, tôi, mười chín tuổi, vùi mặt vào lòng chị và bắt đầu nức nở. Chị họ vuốt vuốt lưng tôi, không ngừng, dù không hề hay biết chuyện gì.

Như thế, tôi đã chạy khỏi căn phòng hiu quạnh, chạy khỏi con ngõ, và không bao giờ quay trở lại. Thấy tôi nhất định không chịu quay về, chị họ mang đồ đạc cùng cặp sách của tôi tới phòng chị. Chị bảo tôi, ổn cả thôi, không có chuyện gì đâu. Nhưng chính chị cũng đang run rẩy.

Anh cả từ Chungmu quay về trước khi tòa nhà ở khu đất trống được xây xong và chúng tôi chuyển đến Daerim-dong, bỏ lại mái tóc giả của anh treo trên cánh cửa gác mái của căn phòng đó.

Cái chết vô danh ấy đã được xử lý ra sao? Và cả sự bí ẩn khi cửa ra vào đã bị khóa từ bên ngoài, vậy mà người ta lại tìm thấy bức thư tuyệt mệnh trong phòng chị.

Tôi đã viết như thế này.

Rằng, sau đó, suốt một thời gian dài tôi mơ thấy trần gác mái sập xuống... và nhớ... rồi quên, sự tuyệt vọng trộn lẫn nỗi sợ hãi và đau khổ của người đàn ông đó. Tôi đã bảo cô ấy phá thai đi. Tôi không chia tay với cô ấy, vẫn chưa... vẫn chưa...

Rằng, tuy thế nhưng tôi không nghĩ là chính những lời nói của anh ta đã biến chị thành thức ăn cho lũ giòi bọ. Nụ cười mơ hồ của chị... vòng eo mảnh mai chỉ to cỡ một nắm tay của chị... tài khoản ngân hàng chị bỏ lại, tiền tiết kiệm được một triệu mấy trăm nghìn won... Rằng, người đàn ông ấy đã nói, Phá thai đi... còn tôi đã sập ổ khóa, để chị lại bên trong giữa lúc chị đang nở nụ cười mơ hồ hoặc có lẽ đang khóc những giọt nước mắt mơ hồ, để lại bên trong nằm trên giá đôi giày học sinh mới chỉ được đi chưa đầy sáu tháng của chị.

Nơi chúng tôi chuyển đến sau khi rời khỏi căn phòng hiu quạnh là một căn hộ trong chung cư Woojin ở Daerim-dong. Một tòa nhà cũ có hệ thống sưởi chạy bằng điện. Có vẻ như anh cả đã dùng khoản trợ cấp thôi việc và tạm ứng từ công việc mới để trả tiền thuê chỗ này. Căn hộ có hai phòng. Chúng tôi thậm chí còn được lắp cả điện thoại. Anh cả đến chỗ chị họ đón tôi sau khi đã chuyển hết đồ đạc của chúng tôi ra khỏi căn phòng hiu quạnh. Anh ba cũng đã từ nông trang trở về và quay lại trường. Từ lúc chuyển đến căn hộ cũ này, tôi bắt đầu sợ không dám bước chân ra khỏi nhà chỉ trừ buổi tối đến trường. Cũng không muốn mọi người đến gần mình. Không muốn gặp gỡ bất cứ ai. Tôi ở nhà một mình cả ngày và đến sẩm tối, tôi nấu cơm cho các anh, lấy vải phủ bàn ăn rồi bắt xe buýt đến trường. Chị họ là người duy nhất biết tôi đang ôn thi đại học.

Tôi, mười chín tuổi, ở một mình trong căn hộ suốt cả ngày, ngồi bên bàn học hoặc nằm trên sàn. Mưa rơi rồi lại tạnh. Vầng mặt trời mùa thu rót ánh nắng trong vắt vào nhà qua cửa sổ. Phòng sáng quá nên tôi kéo rèm lại.

Mụ mị, tôi lơ mơ ngủ thiếp đi rồi hoảng hốt giật mình tỉnh dậy. Tôi nhìn thấy chị trong giấc mơ ngắn ngủi của tôi. Thấy cơ thể chị, nặng nề và uể oải, lúc nhúc giòi bọ. Tôi toát mồ hôi lạnh. Tôi cảm thấy mình chẳng khác gì con ốc sên trong đê. Tôi, mười chín tuổi, lê người dậy, kéo rèm ra và mở cửa sổ. Ánh mặt trời thanh sạch sau cơn mưa, lấp đầy khoảng không gian giữa tầng trệt và tầng sáu. Tôi nhìn chăm chăm vào không gian trong trẻo này, quai hàm nghiến chặt. Một suy nghĩ ớn lạnh thoáng sượt qua tôi và khi còn chưa kịp ý thức được gì thì tôi đã thấy mình đang nằm ngã sõng soài trên sàn. Hoảng hồn, tôi chạy đến đóng cửa sổ lại.

Tôi, mười chín tuổi, nhanh chóng đánh mất ngôn ngữ của mình. Có nhiều ngày, tôi không thốt ra dù chỉ một từ. Ahn Hyang Sook thuận tay trái và Mi Seo đọc Hegel tìm cách khiến tôi mở miệng nhưng cuối cùng cũng chỉ cáu điên lên.

Chị họ không tìm cách khiến tôi mở miệng. Chị cũng giữ im lặng. Hẳn phải tò mò điều gì đó nhưng chị họ không hỏi tôi bất kỳ chuyện gì về chị ấy cả. Cả anh cả cũng không. Vì tôi đặc biệt gần gũi với chị ấy nên có lẽ họ tin rằng chỉ cần nhắc đến tên chị thôi cũng sẽ khiến tôi tổn thương.

Một lần, chúng tôi đang ngồi ăn mì ở lễ cưới của một người họ hàng, chị họ muốn nhường cho tôi quả trứng luộc (hồi ấy, món yêu thích của tôi là trứng luộc bổ đôi cho vào mì nước hay mì dai hay mì lạnh) nhưng lại đánh rơi xuống đất. Lúc đó, chị họ thở dài, Ôi chao, rồi trìu mến gọi tên tôi, những hai lần liền. Chị họ, giờ đã là vợ của một phi công, liếc nhìn tôi với vẻ mặt dường như đang nhớ lại điều gì đó, nhưng rồi nhanh chóng lấy lại vẻ bình thường và giục tôi ăn nhanh lên thôi. Tôi thất thần nhìn chăm chăm vào bát mì của mình. Quá khứ đã dạt đến ngay cạnh tôi. Thời ba chúng tôi cùng ngồi đợi mì trộn cay tại quán ăn vặt ở chợ Garibong. Khi ba bát mì được trộn bê ra, chị họ và chị ấy sẽ đồng thời cầm đũa gỗ gắp nửa quả trứng trong bát mình bỏ vào bát tôi. Không phải vì hai chị ghét trứng, mà vì tôi thích trứng. Trong lúc theo thói quen gắp trứng bỏ vào bát tôi, cánh tay của hai chị sẽ đụng vào nhau và rồi một nửa quả trứng sẽ rơi xuống đất.

Trong căn hộ cũ nơi chúng tôi sống cho đến khi anh cả kết hôn, bất cứ khi nào tỉnh giấc giữa đêm khuya, tôi đều lẻn vào trong phòng các anh tôi đang ngủ, mang theo gối. Và tôi sẽ cố gắng quay trở lại với giấc ngủ trong lúc lắng nghe tiếng thở của các anh. Khi nghe tiếng thở của các anh, tôi có thể quên đi sự bất an và nỗi cô đơn đang mỗi ngày một thêm rõ rệt. Chỉ khi lồng ngực tôi được lấp đầy bởi hơi thở của người thân trong gia đình, những người thân máu mủ ruột rà không bao giờ rời bỏ tôi, chỉ đến khi đó tôi mới có thể quay trở lại giấc ngủ.

Tôi làm bài kiểm tra thể lực cùng các học sinh chính quy. Ngày mùa thu quá đỗi trong trẻo. Tôi, mười chín tuổi, mặc bộ đồ thể thao, áo sơ mi xanh dương cổ chữ V. Làn gió nhẹ mát lạnh mơn man trên mặt tôi. Dường như mùi lá trong gió nhuốm cả vị ngọt ngào. Đến lượt tôi gập bụng. Sáu học sinh xếp thành hàng và nằm xuống trên tấm thảm trắng. Bắt đầu! Tay chắp sau đầu, khuỷu tay giật về phía trước để chạm vào đầu gối đang gập.

Sau sáu lần gập bụng, tôi không nhấc nổi thân trên lên được nữa.

Từ giữa những đám mây trắng trong vắt, khuôn mặt chị ấy hiện ra. Khuôn mặt chị tiến lại rồi giật về sau mỗi lần tôi ngồi dậy rồi lại đổ lưng xuống. Riêng tôi, mười chín tuổi, đầu hàng không gập bụng nữa mà nằm trên thảm, nhìn chăm chăm các đám mây trắng. Chưa kịp ý thức được điều gì thì một giọt nước mắt rơi xuống má tôi. Giám thị phụ trách đọc kết quả đếm lượt hô to, Mười hai!, có lẽ tưởng rằng tôi khóc vì màn trình diễn kém cỏi của mình nên đã nâng lên cho tôi.

Cũng có lẽ nhờ thế nên tôi đã được những mười tám điểm.

Tôi ngồi giữa những gương mặt xa lạ làm bài thi đánh giá trình độ đầu vào.

Những câu hỏi tôi không thể trả lời nhiều hơn hẳn so với những câu tôi có thể. Môn cuối là Toán. Tôi, mười chín tuổi, điền kín tờ trả lời mà thậm chí còn chẳng thèm đọc đề. Khi tôi rời khỏi phòng thi, người đầu tiên của phòng, các bậc cha mẹ đang đợi bên ngoài cổng trường. Tôi chẳng buồn nhìn quanh vì không nghĩ sẽ có ai đến đón mình, nhưng rồi tôi nghe thấy một giọng quen thuộc gọi tên mình.

Là anh ba.

“Anh!”

Tôi, mười chín tuổi, lao bổ về phía anh. Anh mang theo một chai nước giữ nhiệt, có trời mới biết anh lấy từ đâu ra, đầy ắp cà phê nóng.

Đó chính là hành động quen thuộc của các anh tôi, xuất hiện gọi tên tôi ở những nơi hoặc những tình huống tôi không ngờ tới. Anh ba vươn tay ra vỗ về khuôn mặt tôi, bàn tay tôi, vốn đã nhanh chóng héo hon kể từ khi rời khỏi căn phòng hiu quạnh.

Suốt khoảng thời gian viết tác phẩm này, thỉnh thoảng tôi lại thấy dậy lên trong lồng ngực cái cảm giác rằng có ai đó đang theo dõi mình. Mỗi khi nảy sinh cảm giác này, tôi đều quay nhìn lại phía sau, lo lắng và căng thẳng. Có một dạo, dường như ánh nhìn chăm chú ấy thường xuyên ghé thăm tôi vào một giờ nhất định nào đó. Điều này đã khiến cho rất nhiều thứ trở nên không thể đối với tôi. Tôi không thể ngủ, không thể khóa cửa ban đêm, phát ốm và mệt mỏi với những chuyện phải tỏ ra thành thực, không thể buộc mình đối xử dịu dàng với anh ấy.

Giờ đây, khi đã gần đi đến đoạn kết, tôi nhận ra người theo dõi tôi đó không phải ai khác ngoài chính bản thân tôi. Rằng tôi đang cố gắng, một cách vụng về, đối thoại với chính mình.

Giờ đang tháng Tám. Tôi không còn gì để nói nữa. Đáng lẽ tôi nên gửi bản thảo cho nhà xuất bản, nhưng một “tôi” khác trong tôi không ngừng thì thầm với tôi, Bắt đầu lại từ đầu đi... Bắt đầu lại từ đầu đi...

Bắt đầu lại từ đầu đi... từ đầu... từ đầu... lại... từ đầu... lại... bắt đầu lại từ đầu...

Khi đặt các sự kiện vào trong tác phẩm, có rất nhiều chuyện diễn ra không tuân theo ý muốn của bản thân. Những phần quan trọng lại bị co lại thành các đoạn ngắn, còn những phần tưởng chừng mơ hồ lại trở nên dài và rộng. Tôi là người viết nhưng chính tôi lại không thể làm theo dự định. Những khoảnh khắc này cứ không ngừng dâng lên và biến mất. Nhưng giờ đây, tôi bắt đầu nghĩ rằng, cho dù tôi lựa chọn kể lại câu chuyện nào đi chăng nữa, thì câu chuyện ấy cũng không nên chỉ nhắm vào một mình tôi.

Từ cái ngày tôi chạy khỏi nơi đó với hai bàn tay trống trơn chỉ có độc chú gấu con dạ quang Chang tặng, tôi đã không bao giờ quay trở lại, dù chỉ một lần. Tôi cố gắng hết sức để không bao giờ nghĩ đến căn phòng hiu quạnh, đến nỗi đôi khi khoảng thời gian đó, không gian đó dường như đã biến mất hoàn toàn trong tôi. Nhưng rồi chỉ cần một lần nhìn thấy chị trong mơ thôi là hết thảy mọi chuyện lại trở nên sống động. Trái tim tôi đập dồn dập, khiến tôi như ngạt thở, rồi tôi lại ngây ra bởi một trạng thái cảnh giác thái quá. Nhưng giờ đây cái chuồng gia súc tối tăm và ẩm thấp bên trong trái tim tôi đang gọi tôi. Thì thầm, Chỉ cần bắt chuyến tàu điện ngầm đi hướng Suwon ở ga Seoul hay ga Jonggak, rồi xuống tàu ở ga Garibong. Đi bộ xuống cầu thang hướng tới Trung tâm Bao bì và Thiết kế, không phải hướng tới Khu Liên hiệp Công nghiệp số 3, rồi sẽ đến khu đất trống. Không. Rồi sẽ đến tòa nhà đang xây dựng trước kia từng là khu đất trống. Hiệu ảnh, nơi chị họ từng thuê máy ảnh, liệu có còn ở đó không nhỉ? Quán thịt nướng nơi anh cả từng đãi chúng tôi món ba chỉ lợn liệu có còn ở đó không? Bà cụ chủ cửa hàng tạp hóa liệu có còn sống? Tuyến xe buýt 118 có còn lấy trạm dừng cuối cạnh khu đất trống? Tòa nhà vươn cao được họ xây trên khu đất ấy là gì vậy? Ngôi nhà ba mươi bảy phòng liệu có còn ở nguyên chỗ đó? Cái chậu cao su liệu có còn úp sấp trên sân thượng? Dây phơi quần áo thì sao?

Để cố gắng tránh cái suy nghĩ muốn về thăm lại căn phòng hiu quạnh đang lớn dần như một ụ tuyết lăn xuống đồi, tôi gọi điện thoại cho anh. Tôi bảo mình định về quê và nhờ anh chở tôi tới bến xe buýt tốc hành. Anh vui vẻ chất hành lý của tôi lên xe rồi chở tôi tới bến xe buýt. Khi chúng tôi đến nơi là mười giờ hai mươi phút và ở quầy đang bán vé chuyến lúc mười giờ bốn mươi. Tôi lấy một vé chuyến đó, nhưng rồi đổi lại thành vé chuyến mười một giờ. Tôi không muốn chia tay anh ngay lập tức. Chúng tôi uống cà phê ở phòng trà bàn ghế bày biện lung tung, nằm ngay trong bến xe. Khi tôi lên xe buýt, anh vẫy tay sau lưng tôi, nói, Đi vui vẻ nhé. Chiếc xe vừa đi được một đoạn sau khi nghỉ ở trạm dừng chân. Còn một quãng đường dài nữa mới tới giao lộ Jungeup, nhưng xe buýt dừng lại giữa đường cao tốc. Cửa mở ra và người người leo lên xe, nhễ nhại mồ hôi. Có vẻ như chiếc xe buýt chạy trước chúng tôi đã bị tai nạn. Thoạt đầu tôi không nghĩ ngợi nhiều, nhưng rồi khi nhìn thấy những mảnh kính vỡ tung tóe trên đường tôi mới ngỡ ngàng, Là chiếc xe buýt chạy ngay trước ư? Họ nói đó là chuyến xe mười giờ bốn mươi. Chiếc vé tôi đã đổi vì không muốn chia tay anh ngay lập tức. Nếu không nảy sinh cảm xúc đó, tôi hẳn đã lên chuyến xe buýt bị tai nạn kia. Chiếc xe buýt đỗ trên đường cao tốc lúc giữa trưa, bị đâm nát bươm, méo mó. Nghe bảo nhiều người bị thương và đã được xe cứu thương đưa đi. Khuôn mặt anh trôi qua trước mắt tôi.

Những người bảo rằng, Nhớ lại hồi chúng tôi sống trong ngôi nhà đó, hay, Nhớ lại hồi chúng tôi nuôi gà, thường có vẻ là những người hạnh phúc. Tôi bắt đầu ước rằng cuốn sách này cũng cất chứa những hạnh phúc như thế.

Có nhiều món ăn khiến tôi thèm thuồng mỗi khi tôi về nhà vào mùa hè. Thân rau lang, được tước sạch lớp vỏ ngoài và muối như muối kim chi, canh tương nấu ốc vặn.

Đó là những món ăn mẹ thường nấu vào mùa hè trước khi tôi rời nhà. Dường như mẹ làm các món đó mà không hề nghĩ chúng có gì đặc biệt, nhưng khi tôi lên thành phố và thử nấu, tôi không sao nấu cho ra được mùi vị tương tự. Chỉ cần nghĩ đến cảnh này thôi cũng đủ để tứa nước miếng rồi: xúc một thìa cơm đầy, trộn với tương đậu sền sệt nấu chung với ốc vặn bắt từ đầm lầy và cho thêm một ít củ cải non băm nhỏ. Nhưng tôi sợ món ớt xanh. Khi các anh tôi nhặt những quả ớt dài mập mạp lên rồi chấm vào tương và cắn những miếng rau ráu, tôi sẽ nhìn chằm chằm các anh mà nói, Thể nào anh cũng kêu ré lên ngay vì cay quá cho xem. Nhưng thay thì kêu ré lên, các anh lại sẽ với tay kia ra tóm thêm một quả ớt khác.

Mẹ rất cố chấp, y như bao lâu nay vẫn vậy. Món tôi thực lòng muốn ăn là rau lang tước vỏ muối như muối kim chi cùng với tương đậu nấu ốc vặn, thế nhưng mẹ cứ khăng khăng bắt bố phải đến hàng thịt trong xã. Bố lấy xe máy đi và mang về một bọc thịt to tướng, để làm món canh xương ống và thịt bò xào. Mẹ lấy một cái nồi trắng to đặt lên bếp gas ở sân sau để ninh xương. Mẹ kể mẹ có một quả bí ngô to cỡ này (mẹ dang cả hai cánh tay ra vẽ thành một vòng tròn) đang già ở giàn bí trồng quanh nhà nhưng bị ai đó hái mất rồi, tiếc ơi là tiếc.

“Giàn bí nhà mình đã bò đến sát vạt rau nhà bên cạnh, nên mẹ đoán chắc là người ta đã hái mất vì tưởng nhầm là của nhà họ.”

“Vậy sao mẹ không đi hỏi thử xem. Hỏi là, đây là giàn bí của nhà tôi, liệu có phải nhà bác tưởng là giàn bí nhà mình mà hái mất quả bí ngô không?”

Tôi chu môi lên giọng cuối câu hỏi làm mẹ nhanh chóng quên béng quả bí ngô đã bị mất kia và bật cười, hai con mắt to nheo thành đường thẳng.

“Nó là quả bí ngô đầu tiên của mẹ trong năm nay đấy. Ngày nào mẹ cũng ngắm nghía nó, định là khi nào nó mập ra sẽ ninh cho con gái mẹ ăn, thế mà nó lại bị hái mất rồi.”

Lo rằng tôi dễ bị sưng mặt sưng chân, mỗi năm cứ khi xong mùa thu hoạch, mẹ lại làm nước bí ngô và cho vào trong ấm mang lên thành phố cho tôi.

Sau bữa tối, bên những miếng dưa hấu đỏ, bố mẹ bàn tán hồi lâu về chuyện ngôi nhà. Bố muốn xây lại ngôi nhà. Bố đã sửa chữa cái khung nhà cũ hết lần này đến lần khác, vậy nên mọi thứ cứ chỗ thò chỗ thụt, khiến cho ngôi nhà có vẻ thiếu chắc chắn, trông cứ như thể chỉ là một chỗ ở tạm thời. Lại còn chẳng có phòng ngủ cho khách nữa. Mẹ phản đối ý kiến này. Nhà của chúng tôi là một trong những ngôi nhà tử tế nhất làng, giờ nếu phá đi để xây một ngôi nhà mới, dân làng thể nào cũng thấy gai mắt cho xem. Chỉ có cái hiên là quá hẹp thành ra ánh nắng tràn vào nhà nhiều quá, vậy nên chúng tôi chỉ nới rộng cái hiên ra là được rồi. Ban đầu tôi đứng về phía mẹ, rồi sau về phía bố, rồi cứ qua qua lại lại mãi thế. Mẹ bảo, Còn sống bao lâu nữa đâu mà phá đi xây nhà mới. Rằng, Dùng tiền đó mua cho thằng út một căn hộ khi nào nó tốt nghiệp với lấy vợ còn hơn. Bố thì bảo, mình cũng chẳng thể rời đi mà sống ở bất kỳ nơi nào khác được, nếu giờ không xây một ngôi nhà mới, sau này bà mất rồi sẽ chẳng ai đến chỗ này mà viếng thăm bà đâu. Tôi càng lúc càng nghiêng về phía bố. Bố có vẻ như đang bàn bạc với mẹ, nhưng tôi dám chắc rằng bố đã hạ quyết tâm rồi. Bố không phải người nhiều lời. Đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến bố nói chuyện dài dòng đến thế với mẹ. Bố không bàn bạc vấn đề với mẹ; bố đang thuyết phục mẹ.

“Lẽ nào tôi xây nhà chỉ để mình vợ chồng mình ở thôi sao? Hai vợ chồng mình thì sống nhà nào mà chẳng được. Giờ mình còn sống ở đây nên con cái chúng nó mới về thăm, nhưng bà nghĩ mà xem, liệu khi mình chết rồi chúng có còn về thăm nữa hay không? Mình để lại một cái nhà mới thì sau này dù chết rồi chúng nó cũng sẽ vẫn còn về thăm chứ.”

“Ai ôi, tôi với ông chết cả rồi thì còn đứa nào về đây mà sống chứ?”

“Chẳng ai sống thì có sao chứ? Đánh cho mỗi đứa một cái chìa khóa là được. Thằng Cả, thằng Hai, thằng Ba, con Tư, con Năm, thằng Sáu...”

Bố tôi đếm hết tất cả mấy anh chị em chúng tôi, như thể đang đếm các vì sao.

“Sáu đứa cả thảy, dù mỗi đứa chỉ về một lần thì ít nhất mỗi năm cũng sẽ có sáu lần về thăm còn gì. Với cả, nếu ở đây có sẵn nhà thì chúng nó cũng sẽ muốn về thôi. Không gặp nhau trên Seoul được thì chúng nó tụ tập về đây.”

Lại một lần nữa, tôi nghiêng dần về phía bố. Không phải mẹ đã bị bố thuyết phục mà chính tôi, ngồi nghe bên cạnh, đã bị bố làm cho thay đổi.

Ngồi đây trong ngọn gió đêm nghe những suy nghĩ đã chất chứa từ lâu của bố về ngôi nhà của chúng tôi, tôi bắt đầu lấy làm tò mò không biết tôi đã chơi với thứ đồ chơi gì hồi tôi còn nhỏ, ai là người đầu tiên được tôi nở nụ cười, ngóc ngách nào trong ngôi nhà này là nơi tôi bám lấy khi bắt đầu chập chững tập đi, đôi giày màu gì tôi đã mang vào cái ngày lần đầu tiên đặt chân ra ngoài cánh cổng.

Tôi trằn trọc mãi trong đêm. Tôi phải đi vệ sinh, có lẽ tại ăn dưa hấu ngay trước khi đi ngủ. Chỉ đến khi đã mở cửa phòng ngủ, rồi mở cánh cửa dẫn ra hiên, băng qua sân đến nhà vệ sinh ngoài nhà, tôi mới nhớ ra giờ nó đã không còn được sử dụng nữa rồi. Rằng bây giờ đã có một bồn rửa mặt được xây ngay bên cạnh chỗ cất các vại tương, và ở đó đã lắp cả bồn cầu. Ngôi nhà đã được sửa lại từ lâu lắm rồi, nhưng tôi vẫn cứ luôn quên mất những thay đổi mới mà chỉ dò dẫm tìm kiếm những dấu vết cũ. Vì vội quá nên tôi ngồi ngay xuống dưới cây hồng vàng mà đi vệ sinh, nhận thấy những vì sao mùa hè đang lấp lánh giữa trời đêm. Ai đã nói rằng những điều được giấu kín không nói thành lời bên trong trái tim chúng ta rồi sẽ bay lên trời biến thành những vì sao nhỉ? Những thứ bé nhỏ khi được gom lại nhìn thật buồn. Những viên sỏi, hạt cát, hạt gạo, vỏ sò. Những vì sao trên trời cũng vậy. Sự khác biệt là, so với viên sỏi, hạt cát, hạt gạo và vỏ sò, tuy có hằng hà sa số những vì sao nhưng mỗi vì sao đều tỏa ra ánh sáng lấp lánh của riêng mình.

Tôi không thể lôi mình quay trở vào trong nhà được và lúc đang ngồi ngoài hiên thì tôi nhìn thấy cái giếng ở xa xa. Không có cái gáo nào cạnh giếng. Bây giờ đã có một cái máy bơm bơm nước từ dưới giếng lên và dẫn nước phun ra từ vòi nước trong bếp. Cái giếng cứ không ngừng to mãi to mãi ra cho tới khi lấp kín tầm nhìn của tôi. Tôi lặng lẽ băng qua sân tiến về phía cái giếng. Tôi nhấc cái nắp che trên miệng giếng rồi từ từ chăm chú ngó vào trong. Chẳng có gì ngoài bóng tối. Cái giếng đã bị đậy nắp từ lâu nên khi mở ra mùi rêu ẩm ướt xộc lên mũi tôi. Hồi còn dùng gáo để múc nước, tôi chưa từng nghĩ đến chuyện đậy nắp lên miệng giếng. Hồi đó, cho dù còn chưa đến gần tôi vẫn có thể cảm nhận được bầu không khí lạnh lẽo quanh giếng. Tôi ngồi xuống, đặt cánh tay áp lên trên miệng giếng.

Hồi tôi còn nhỏ, giếng có vẻ rất sâu. Hễ cứ khi nào tôi khóc, mẹ lại tìm cách dọa cho tôi sợ bằng câu chuyện về con ma dưới giếng, rằng nó sẽ đuổi theo tôi, muốn tôi làm bạn nó. Chuyện này đã chẳng dọa tôi sợ hãi gì sất. Tôi rất thích cái giếng nên nếu có một con ma trong đó thật thì hẳn là tôi cũng có thể đánh bạn với nó. Nếu sống bên trong cái giếng giấu bầu trời tít dưới sâu thì rất có thể con ma đó cũng tựa như cái giếng. Ký ức trở lại với tôi, ký ức về những lần múc nước, khi tôi đặt cái xô đang nhỏ nước tong tong sang một bên và cũng ngồi như thế này, im lặng nhìn xuống để ngắm nhìn bầu trời được giấu sâu dưới lòng giếng. Phải, hồi tôi còn sống trong ngôi nhà này, những chốn yêu thích của tôi là cái giếng và chuồng gia súc. Tôi có thể trốn hoặc giấu mọi thứ bên trong chúng. Tôi giấu bên trong giếng những thứ tôi không thể giấu trong người mình. Cây kèn harmonica của anh trai, cái ghim cài áo của mẹ, con cá vàng bố bắt trong đầm hay những cánh hoa đỗ quyên bố nhặt trên ngọn núi mùa xuân.

Tôi áp mặt lên cánh tay đặt trên miệng giếng và nhìn xuống dưới một hồi lâu.

Khi tản bộ dọc bờ sông, đá cuội lạo xạo lăn tròn và bắn lên khắp nơi. Khi tôi nhìn vào trong giếng, những suy nghĩ cũng nảy lên, chỗ này một ít chỗ kia một ít, như những viên đá cuội.

Ánh mắt bối rối của chị Yoon Soon Im khi tôi bảo mình sẽ nộp đơn xin nghỉ việc. Chị bảo tôi hãy đợi đến lúc nhận được lương và trợ cấp thôi việc.

“Em không có thời gian.”

“Thời gian gì?”

“Em đã có cơ hội để tiếp tục học rồi.”

“Em định vào học đại học à?”

“Nếu em đỗ.”

Chị Yoon Soon Im không khuyên can tôi nữa. Tôi lấy bộ đồng phục mùa đông màu đỏ tím đang treo trên móc ở phòng thay đồ xuống để giặt sạch. Khi nộp đơn xin nghỉ việc, tôi sẽ phải gửi kèm cả bộ đồng phục mùa hè màu xanh và bộ đồng phục mùa đông màu đỏ tím.

Tôi, mười chín tuổi, gấp bộ đồng phục lại sau khi đã giặt sạch sẽ và phơi khô, rồi xỏ tay vào túi. Có thể là ai mới được nhỉ, ai là người đầu tiên đã phát minh ra những cái túi trên quần áo? Những cái túi đã an ủi tôi suốt bốn năm ở công ty Điện tử Dongnam, nơi có cái thẻ chấm công với chấm màu xanh cho giờ làm việc, màu đỏ cho giờ làm thêm. Sau khi viết đơn xin rời khỏi công đoàn, khi tôi không thể cùng các công nhân khác từ chối làm thêm giờ, khi bị quản đốc mắng mỏ, khi lên căng tin trên sân thượng để ăn trưa, tôi đều xọc tay vào túi như một thói quen.

Tôi nộp đơn xin nghỉ việc và trả lại đồng phục, và khi bước ra khỏi cánh cổng của Điện tử Dongnam, tôi thấy chị Yoon Soon Im đang đi theo mình.

“Thế nếu em đến đây học thì sao?”

“...”

“Em cũng đâu nhất thiết phải học ở nhà.”

“...”

“Em sẽ mất hết tiền lương và trợ cấp thôi việc nên chị thấy tiếc thôi. Chị họ em cũng đã không được trả gì cả mà.”

“Chị hãy nhận giúp bọn em đi.”

“Em biết thừa chuyện ở đây mà. Theo em thì tại sao những người đã bỏ việc rồi vẫn đều đặn ngày ngày đến nhà máy chứ? Họ sợ nếu họ không xuất hiện, công ty sẽ không bao giờ trả tiền chứ sao. Công ty đang trong cảnh thế này liệu ngân hàng hoặc chính phủ có thể làm ngơ mãi được ư? Dù là ngân hàng hay chính phủ, chỉ cần công ty được chuyển giao là tất cả chúng ta sẽ được trả trợ cấp thôi việc ngay thôi. Từ giờ cho đến lúc đó, sao em không cố đến đây mà học?”

“...”

“Chỉ cần gắng gượng một thời gian và...”

Chị Yoon Soon Im lại khăng khăng lần nữa rằng tôi đâu có nhất thiết phải học ở nhà. Tôi, mười chín tuổi, nói với chị rằng tôi sẽ làm theo lời chị.

Ngày hôm sau, theo thói quen, tôi định nhét thẻ tên vào máy chấm công. Bàn tay tôi ngượng ngùng khi với đến chỗ không còn tấm thẻ của tôi nữa. Khu Ti Vi là nơi duy nhất vẫn đang sản xuất. Ngay cả ở đó, hai dây chuyền cũng đã ngừng và chỉ còn một đang hoạt động. Tôi, mười chín tuổi, ngồi ở những chỗ yên tĩnh như trên sân thượng hay trên ghế băng hoặc căng tin, đọc cuốn đề mẫu ôn thi môn Ngữ văn, rồi trở về nhà. Khi nhìn thấy các công nhân tan làm tụ tập ồn ào, tôi bèn tạt vào.

Một tối, anh cả hỏi sao đã xin nghỉ rồi mà tôi vẫn đi làm. Nghe tôi bảo tôi đang cố gắng để lấy được trợ cấp thôi việc, anh thở dài bảo tôi nên thôi đi là hơn. Điều quan trọng hơn cả là tôi tập trung vào học hành tránh để lãng phí thời gian. Thấy tôi vẫn tiếp tục đến nhà máy, anh nổi cơn tam bành, hỏi rằng liệu cái trợ cấp thôi việc của tôi thì được mấy đồng.

Tôi giấu anh cả đi làm thêm một ngày nữa, để báo với chị Yoon Soon Im rằng tôi không thể tiếp tục đến nữa.

“Anh của em sai rồi. Lấy được trợ cấp thôi việc là một việc rất quan trọng đối với chúng ta, cho dù nó chẳng đáng mấy đồng.”

Tôi, mười chín tuổi, cảm thấy áy náy và cúi gằm mặt xuống không nói năng gì. Vẫn còn có thể gặp lại nhau phải không, tôi chào tạm biệt, chị Yoon Soon Im mỉm cười và theo tiễn tôi. Như ngày xưa thì bọn chị đã tổ chức tiệc chia tay cho em rồi. Giọng chị Yoon Soon Im vẫn văng vẳng bên tai tôi.

Chị Yoon Soon Im... Tôi đã không bao giờ gặp lại chị nữa.

Chị sẽ không mãi bị giam lại trong bức tranh sinh hoạt về cảnh lao động ở khu công nghiệp này. Hẳn chị sẽ xây cho mình một mái ấm ở nơi nào đó trên thế giới. Ngay cả khi ngồi trước băng chuyền, ở chị vẫn tỏa ra hương vị mái ấm. Ngay cả khi chị nhìn chằm chằm hằng tiếng đồng hồ vào những vòng dây kim loại, xoắn xít vào nhau như một mê cung, hay khi buộc, cố định, hàn vòng dây mới, tôi vẫn có thể hình dung ra cảnh chị đang bóc tỏi hay nhặt rau cần. Ở đâu đó, hẳn chị sẽ biến mái ấm của chị thành một chốn trú ẩn ấm cúng. Hẳn chị sẽ cất, giũ, rồi gấp hết đống này đến đống kia quần áo giặt. Hẳn chị sẽ bọc hết quần áo sơ sinh của đứa con đầu vào trong tấm vải bông gai trắng rồi để dành cho đứa con thứ hai của chị. Đến mùa hè, hẳn chị sẽ xuống dưới căn hầm chất đống các đồ gia dụng, bật quạt lên rồi ngồi xổm xuống là cho hết đống quần áo, cổ nhễ nhại mồ hôi. Buổi tối, hẳn chị sẽ bày bàn ăn xong xuôi rồi rửa sạch hai bàn tay vẫn vương mùi gia vị và bước ra ngoài đón con. Thỉnh thoảng, hẳn chị sẽ ghé tai lắng nghe âm thanh thiên nhiên đang tuần hoàn, đôi mắt nhỏ nhắm lại, và sẽ có những hôm, chị đạp xe lao vun vút trên đường, và chị sẽ dùng sự bình yên và dữ dội bên trong mình để xây nên một mái nhà đẹp đẽ cho riêng chị. Ngay bây giờ, hẳn chị cũng đang ở đâu đó, cố gắng thấu hiểu mọi người xung quanh,vật lộn với sự trống rỗng của những mối quan hệ chóng tàn. Chuyển động của những người phụ nữ dưới mái nhà... Là thế đấy. Ngay cả khi chị ngồi trước băng chuyền, từ các cử chỉ của chị vẫn toát lên cảm giác thanh bình và nỗi hoài nhớ về một cuộc sống gia đình truyền thống.

Chính thầy Choi Hong Yi là người đã bảo cho tôi biết về trường Nghệ thuật Seoul ở núi Namsan. Thầy bảo trường đó có khoa sáng tác. Điểm thi đánh giá trình độ đầu vào của tôi thấp đến thảm hại. Tôi chẳng buồn nộp đơn vào các trường đại học hạng một và hạng hai. Số báo danh của tôi là 155. Bài thi thực hành là một bài thi viết. Chúng tôi được cho chủ đề, Ước mơ. Chúng tôi có thể tùy chọn viết thơ hoặc văn xuôi. Tôi, mười chín tuổi, viết về một cô giáo mà tôi từng ngưỡng mộ hồi lớp bốn. Tôi viết rằng cô là người xinh đẹp, lớp Khoa học của cô luôn đầy ắp những câu chuyện buồn về các chòm sao, và rằng ước mơ của tôi là trở thành một người kể lại các câu chuyện hay cho người khác, giống như cô. Lúc phỏng vấn, vị giáo sư sau này sẽ trở thành người thầy nâng đỡ tôi ngước nhìn tôi rồi nói, Điểm thi của em thấp thế. Khi tôi bước ra khỏi phòng, những lời thầy nói cứ quay mòng mòng trong đầu tôi. Giờ thì hỏng hết rồi, một giọt nước mắt ứa ra khỏi mắt tôi trong lúc tôi đi xuống núi Namsan. Để trở về nhà, tôi phải bắt xe buýt ở Trung tâm thương mại Lotte. Tôi, mười chín tuổi, không thể tìm được đường từ đại lộ Toegye đến Lotte, cứ thế đi vòng vòng quanh chợ Namdaemun, như thể một người đi leo núi gặp sương mù dày đặc và mất hết cảm giác về phương hướng nên cứ mãi quay lại một điểm. Mỗi lần rời khỏi hầm đi bộ, tôi lại đến đúng chỗ đó, tôi lại quay trở lại hầm rồi lại đi ra, rồi lại vẫn xuất hiện ở đúng cái chỗ đó. Cuối càng tôi cũng về được đến nhà, tôi chui vào trong chăn mà khóc. Anh ba hỏi cuộc phỏng vấn thế nào và tôi, mười chín tuổi, hét lên, Đừng có nói gì với em, khiến anh choáng váng.

Anh ba đi xem kết quả tuyển sinh. Vì tôi thể nào cũng sẽ lại lạc một lần nữa trên những con đường xa lạ của thành phố, không dễ dàng quay về được. Anh ba gọi điện cho tôi, Em đỗ rồi. Chúc mừng em, anh nói.

Tôi vừa nhập học thì anh cả bảo tôi rằng anh sẽ phải đi công tác. Nhưng hôm sau, cái người bảo tôi là sẽ đi công tác ấy lại gọi cho tôi từ Jungeup, ở ngay bên mẹ. Tôi nghĩ hôm đó là thứ Bảy. Anh cả bảo hôm sau anh sẽ đính hôn và bảo tôi xuống Jungeup đi. Đính hôn? Tôi không thể tin nổi nhưng có vẻ như anh không nói dối, vậy nên tôi bắt chuyến tàu đêm về nhà. Tôi thậm chí còn chẳng có thời gian để liên lạc với chị họ. Ngày hôm sau, tại một nhà hàng ở Jungeup, tôi lần đầu tiên gặp vợ sắp cưới của anh cả. Đó chính là nơi diễn ra lễ đính hôn, vậy nên cũng có thể coi ngay từ đầu chúng tôi đã gặp nhau như những người trong gia đình. Chị có đôi mắt to, làn da trắng trẻo và hơi lùn. Có vẻ như ngay cả anh cả cũng chỉ biết đến thế vẻ chị. Về sau mới biết thêm rằng chị tốt nghiệp đại học ở Seoul; đã về quê nhà sống với bố; rằng chị là một người phụ nữ dịu dàng thấu hiểu chưa một lần làm cho bố chị giận dữ, cho dù ông là người khó tính. Anh còn biết được gì thêm nữa chứ khi mới chỉ được giới thiệu với chị vào thứ Sáu và đã đính hôn luôn vào Chủ nhật? Ngay lập tức tôi đã thấy mến vợ chưa cưới của anh cả. Nhưng mãi đến tận trước lúc cắt bánh, tôi chỉ ngơ ngẩn đứng đó vì vẫn không thể tin nổi anh sắp lấy vợ. Rồi khi anh lồng chiếc nhẫn đính hôn vào tay chị, tôi bắt đầu sụt sịt. Tôi không thể hiểu nổi sao mình lại khóc, thế nên tôi cũng không biết dừng lại thế nào. Mọi người quay sang nhìn tôi chằm chằm. Mẹ đến bên bảo tôi đừng khóc nữa. Nhưng tôi không thể. Trong lúc an ủi tôi, mắt mẹ cũng đỏ hoe. Đúng một tháng sau lễ đính hôn hai anh chị làm đám cưới. Ở đám cưới của anh cả, chị họ sụt sịt y như tôi hôm đính hôn. Chị sụt sịt dữ quá nên lần này đến lượt tôi an ủi chị.

Vợ của anh cả là người chăm chỉ, đôi mắt chị trong sáng và ân cần.

Đột nhiên tôi trở thành em chồng. Tất cả mọi thứ - từ cái thớt, cái dao trong bếp - giờ đều đã thành của chị. Chỉ đến khi đó tôi mới nhận ra tôi yêu thích đến nhường nào được mài một con dao cùn lên hòn đá mài bố cho chúng tôi, được vo gạo cho vào nồi nấu cơm, được thái rồi muối củ cải. Nhận ra rằng khi tập trung khuấy hai bàn tay để lựa những hạt thóc còn sót trong gạo, tôi đã xoa dịu được sự cô độc đang gợn sóng trong sâu thẳm trái tim tôi. Có phải vì phòng của tôi là căn phòng sát bếp nhất? Không còn được phép làm việc bếp núc, tôi bắt đầu lắng tai nghe những âm thanh nhỏ nhất chị gây ra. Tiếng chị chùi tay lên tạp dề, tiếng chân váy của chị quẹt vào tủ lạnh. Một sáng sớm, sau bao nhiêu ngày ngồi trong phòng mò mẫm đoán xem không biết chị đang lấy cái muôi canh, cái lọc hay cái muôi cơm từ trên giá xuống, tôi dán lên cửa sổ một tấm giấy bồi màu đen to ngang cỡ cửa. Ánh sáng ban mai bị tấm giấy bồi chặn lại, biến phòng tôi thành như một cái hang. Lúc tôi đi vắng, chị gỡ tấm giấy bồi xuống. Tôi về nhà và lại dán nó lên. Chị lại tháo nó xuống. Tôi lại dán nó lên. Hẳn là chị rất không thích. Tự dưng lại có một căn phòng tối om như cái hang trong ngôi nhà đôi vợ chồng mới cưới, nơi chỉ hợp với những đường viền chăn hồng phấn và tạp dề trắng muốt. Một hôm chị vứt hẳn tấm giấy bồi đi. Tôi đến bên chị cạnh cái máy giặt đang giặt quần áo và bảo chị, bằng giọng gần như không nghe rõ, Đừng vào phòng em nữa. Chị nghiêng người về phía tôi.

“Chị không nghe thấy gì cả. Em nói gì đấy?”

“Đừng có vào trong phòng em nữa!”

Lần này, tôi hét lên, bất thình lình. Chị bị vây giữa mùi nước xả quần áo, đôi mắt chị nhòe lệ. Anh cả bước ra rồi dẫn chị vào trong phòng. Một lúc sau, anh sang phòng tôi. Anh nhìn thẳng vào mắt tôi và bảo anh muốn tặng tôi một món quà để chúc mừng tôi vào đại học, anh hỏi tôi muốn gì.

Tôi trả lời anh là tôi muốn sách.

“Sách gì?”

“Tiểu thuyết ạ.”

Ngày hôm sau, trọn bộ Tổng tập Văn học Hàn Quốc hiện đại do nhà xuất bản Samsung phát hành được chuyển tới cho tôi. Tôi vừa đếm các cuốn sách có bìa màu ngà và đỏ tươi vừa xếp chúng lên giá sách lần lượt từng cuốn một, tổng cộng một trăm tập.

Nhờ các cuốn sách, mâu thuẫn giữa tôi và chị dâu nhanh chóng qua đi. Tôi không còn dán tấm giấy bồi đen lên nữa vì còn phải đọc sách, và khi đọc, tôi đã quên mất những chuyện trong bếp.

Khi mắt tôi đã trở nên quen dần với bóng tối bên trong giếng, tôi có thể nhận ra mặt nước đen sì. Khi mắt tôi đã trở nên quen dần với mặt nước đen, tôi có thể nhận ra vô vàn vì sao đang lấp lánh trên mặt nước. Những vì sao đang trôi bồng bềnh trên mặt nước, tựa như một lời nói. Trong một thoáng, các vì sao trong giếng tròng trành, như thể có cơn gió đang quét ngang bầu trời.

Đây là những câu văn tôi đã xóa đi sau khi đến gặp nhà xuất bản ngay trước khi tập tản văn của tôi được đưa đi in.

Vết thương hằn lại sau cái chết của chị, mà tôi tình cờ có liên quan, đã khiến tôi mãi mãi ngây dại. Những dấu vết của chị vẫn còn gây ảnh hưởng lên tôi. Kể từ đó, tôi đã hình thành một nỗi sợ hãi sâu sắc không dám thiết lập các mối quan hệ với người khác. Chị là một phần đã bị tàn phá trong trái tim tôi, ngăn không cho tôi xây dựng thêm các mối quan hệ một cách quá dễ và quá sâu. Mỗi khi gần gũi với ai đó, tôi lại cảm thấy trào dâng trong lòng nỗi khát khao được nói với người đó rằng chính tôi là người đã khóa cánh cửa đó. Và tôi sợ rằng mối quan hệ này sẽ lại giao cho tôi cái vai trò tôi không sao hiểu nổi mà không được phép lựa chọn. Tôi nghĩ đến khi đó. Khi bí mật tôi gìn giữ sẽ bị phơi bày sau khi tôi chết. Tôi có thể chấp nhận sự phơi bày nhưng tôi sợ bị bóp méo. Để tránh cho bí mật của mình bị bóp méo, vậy thì hoặc cuộc sống của tôi phải dày dặn hơn cuộc sống của người muốn vạch trần bí mật đó, hoặc tôi không bao giờ được phép nói với ai. Tôi chọn vế sau. Không bao giờ nói với ai, đồng nghĩa với việc không bao giờ thiết lập các mối quan hệ, với bất kỳ ai. Tôi đã dán kín miệng lại suốt mười năm, chịu đựng sự trách móc, oán giận và khát khao. Và sau mười năm, tôi đã cố viết, không phải cho một người nào đó mà là trong tác phẩm của tôi, rằng chính tôi đã sập cái khóa trên cánh cửa. Thêm nhiều năm chất chồng nữa. Vì đã dành quá nhiều thời gian để giữ nó trong lòng, không cho nó thoát ra ngoài, nên giờ đây nó dường như chỉ là một giấc mơ. Có lẽ nó là một giấc mơ... Tôi cố gắng nghĩ thế. Phải... có lẽ nó là một giấc mơ... Trái tim tôi khăng khăng cố chấp còn bàn tay tôi cười chế nhạo. Bàn tay tôi vẫn nhớ. Cái cảm giác khi tôi sập cái khóa, tiếng tách vang lên. Tôi nhìn chằm chằm xuống bàn tay mình.

Cơ thể ghi nhớ theo một cách điềm tĩnh, lạnh lẽo, chính xác và ngoan cố hơn tâm trí nhiều. Bởi vì nó trung thực hơn.

Hai mươi năm trước, tại ngôi nhà này, tôi đã tập đạp xe. Trước khi có thể nhấn bàn đạp để đạp suốt đoạn đường xuống đồi, tôi đã vô số lần ngã dập mũi và trầy da đầu gối. Ngày tôi đạp xe đến trường lần đầu tiên, lúc xuống dốc trở về nhà, tôi hoảng hốt đến độ quên cả bóp phanh. Chiếc xe đạp lao phăm phăm như tên bắn xuống đồi và hất văng tôi, trong bộ đồng phục màu trắng đang nắm tay cầm run lên bần bật, vào giữa ruộng lúa cuối đường. Sách giáo khoa trong cặp tôi bị ngấm nước ruộng, và tôi phải học bằng những cuốn sách ố vàng ấy suốt cả năm trời. Nhưng sau tai nạn này, tôi đã biết bóp phanh đúng lúc và suốt ba năm cấp hai đã đạp xe đến trường, cặp sách đeo trên lưng. Sau này, tôi thậm chí còn vừa nhấn bàn đạp vừa thả cả hai tay ra, cảm nhận làn gió mơn man trên khuôn mặt. Từ hồi chuyển đến thành phố, tôi không có cơ hội đạp xe nữa. Thậm chí chưa từng nhìn thấy cái xe đạp nào. Dường như tâm trí tôi đã quên hẳn chuyện đạp xe rồi. Nhưng cơ thể tôi, đã đau đớn và đầy thương tích hồi tôi tập đi xe đạp, không bao giờ quên. Tôi có thể không đạp xe suốt một năm, có khi là hai năm, nhưng rồi khi tình cờ có dịp nào đó, tôi sẽ lại leo lên xe, nhấn bàn đạp và cái xe đạp sẽ lại lạch xạch dấn về phía trước.

Suốt thời gian này, tôi vẫn nghĩ đi nghĩ lại mãi. Rằng nếu tôi mở cánh cửa đó ra, dù chỉ một lần thôi, trước khi sập cái khóa, liệu mọi chuyện có khác đi không?

Bên trong cái giếng, ngọn gió đêm thổi còn bầu trời an tĩnh. Là sao mai ư. Một mùi hương tươi mát tuôn tràn vào trong tôi. Quên bẵng mất mình đang nhìn chằm chằm vào trong giếng, tôi đưa mắt ra xung quanh, cố tìm kiếm nguồn gốc của mùi hương đã chảy vào trong người tôi. Chẳng hiểu sao, tôi cứ có cảm giác nếu tôi không tìm cách xác định được thứ mùi này ngay bây giờ, tôi sẽ hối tiếc rất lâu. Đó là mùi nước, mùi rêu. A, tôi lại nhìn vào trong giếng. Ắt hẩn là thứ mùi ẩm ướt của nước và của rêu đã bị phủ quá lâu bên dưới nắp giếng nên khi nắp vừa được mở ra, chúng đã hút ngay lấy không khí tươi mới và vì sao mai. Gió trong giếng đã tắt dần. Các vì sao đã tắt dần. Khuôn mặt chị bồng bềnh dưới lòng giếng yên ả như một lời nói. Vẻ mặt rụt rè quen thuộc của chị mỗi khi chị thực sự muốn nói điều gì đó.

Không cần phải tiếc thương cho chị. Chị đã sống trong trái tim em rất lâu rồi.

Hãy mở lòng ra mà nghĩ đến những người đang sống đi. Chìa khóa của câu chuyện quá khứ nằm trong tay em, không phải trong tay chị. Hãy trải lòng với người đang sống về nỗi buồn và niềm vui của những người em đã gặp gỡ đi. Sự chân thành của họ sẽ thay đổi em.

Một cơn gió dường như đang thổi, khiến lòng giếng gợn sóng lăn tăn. Chị loay hoay kiếm tìm dưới dòng nước đượm mùi tươi mát.

“Chị đang tìm gì đấy?”

“Cái cào em đã ném xuống đây.”

“Để làm gì?”

“Chị sẽ lôi nó ra... rồi chân em sẽ không còn đau nữa.”

Chị nhấc cái cào lên, từ tận cái rãnh xa xăm nhất dưới giếng. Có biết bao nhiêu dòng nước chảy bên trong một dòng nước. Cái cào bị kéo lê đi trong bàn tay nắm chặt của chị. Những tia nước. Mọi thứ từng bị chìm dưới đáy giếng cuộn lên trong một dòng xoáy. Giờ chị sẽ đi đâu sau khi rời khỏi trái tim tôi? Tôi không biết là nơi nào, nhưng hẳn là nó không phải giữa một xoáy nước, dưới lớp trầm tích hay bên trong sự im lặng tuyệt đối. Vì trong trái tim tôi, những câu chuyện mới đang trào lên, tràn trề hy vọng và mong ước.

Tôi tình cờ nhìn thấy người đàn ông của chị Hee Jae chỉ đúng một lần. Đó là trên một con đường nhộn nhịp ở Myeongdong, vào buổi đêm và tôi thì đang ở trên xe buýt. Tôi đang đứng, người lắc lư, tay siết chặt cái tay nắm xe buýt thì thấy bên ngoài cửa kính xe, một người đang bước xuống lòng đường dưới tán cây. Giữa đám đông ở bến xe buýt đang chen chúc hết về một phía để chuẩn bị lên xe, anh ta lại bước xuống lòng đường bên dưới cái cây, hoàn toàn lạc lõng với con đường về đêm chốn thành thị. Hình ảnh ấy đã thu hút ánh mắt tôi, và rồi tôi nhận ra đó là anh ta. Anh ta chỉ đứng ở đó. Anh ta không tìm cách lên xe buýt cũng không định bước đi, chỉ đứng đó dưới lòng đường, lưng tựa vào cây. Nhăn mặt lại mỗi lần có một chiếc taxi chạy qua, như thể ánh đèn làm anh ta nhức mắt.

Một cơn gió lạnh vút qua. Đang giữa đêm hè mà tôi cảm thấy mặt mình trở nên buốt giá. Tôi thậm chí còn rùng hết cả mình. Tôi bước tránh xa cái giếng, tơ hơ ở đó không được đậy nắp lại. Tôi băng qua sân bước lên trên hiên, và khi ngoái nhìn lại giữa lúc mở cửa phòng, tôi nhìn thấy ánh sao đang tuôn chảy vào trong giếng, tràn đầy. Nước và rêu, được ấp ủ bằng ánh sao, sẽ dậy lên một thứ mùi thậm chí còn tươi mát hơn. Tôi bước vào trong phòng và vùi mặt vào gối. Bố mẹ đang nằm ngủ cạnh nhau, căn phòng lấp đầy tiếng thở của hai người.

Buổi chiều mẹ ra vạt rau nhặt một rổ đầy rau khoai lang.

Tôi quay về thành phố trên chuyến tàu lúc sáu giờ bốn mươi phút. Mẹ đã tước vỏ từng thân rau một. Khăng khăng rằng nếu ướp gia vị từ trước vị sẽ không ngon, mẹ muối kim chi rau khoai lang cho tôi ngay trước khi tôi lên đường, nén vào trong hộp đựng rồi cất vào trong túi cho tôi. Bố lấy xe máy ra, nổ máy và chở tôi tới ga. Trên con đường quốc lộ dẫn chúng tôi rời khỏi làng, bố tăng tốc. Tôi siết chặt nắm tay quanh eo bố để tránh lắc lư. Bố sẽ sớm xây nhà mới. Nếu bố cứng rắn hỏi ý kiến của tôi, tôi sẽ ủng hộ bố. Tôi sẽ thuyết phục những người khác trong gia đình còn đang lưỡng lự. Vì ngôi nhà mới trong viễn cảnh của bố có sáu cái chìa khóa. Vì những chiếc chìa khóa sẽ nối kết chúng tôi với nhau, giữ cho chúng tôi không chia tách. Bố mua vé và xách túi vào tận sân ga cho tôi. Khi nào lên đến nơi nhớ gọi điện về nhà nhé. Khi tàu đến, bố lên tàu cất túi lên cái giá hành lý phía trên đầu chỗ ghế tôi ngồi. Ở ghế bên cạnh tôi, một cậu thiếu niên đang ngủ ngon lành. Bàn tay cậu nắm chặt lấy chỗ tì tay để tránh rung lắc. Các móng tay của cậu cáu bẩn. Vừa như bị dính dầu lại vừa như lâu ngày không được rửa. Khuôn mặt trông nghiêng của cậu toát lên vẻ lạnh lùng, tóc bù xù xòa xuống che hết trán. Cậu thiếu niên cứ thế ngủ cho tới tận khi tàu vào ga Suwon. Khi loa thông báo điểm dừng tiếp theo là ga Yeongdeungpo, tôi lay cậu dậy.

“Đi qua ga Yeongdeungpo rồi ạ?”

Chỉ đến lúc đó cậu thiếu niên mới giật mình mở mắt ra. Thân hình cậu có vẻ ẻo lả nhưng đôi mắt cậu to và sáng. Tôi bảo cậu thiếu niên đang bối rối rằng tàu đã qua ga Suwon rồi và sẽ đến ga Yeongdeungpo ngay thôi, cậu thiếu niên bình tĩnh lại, đáp, Vâng, rồi lại tiếp tục cuộn người trong ghế.

Nếu tôi xuống tàu ở ga Yeongdeungpo, tôi có thể đi tàu hỏa đến đó.

Một lần nữa, tôi lại phớt lờ con sóng đang cuộn lên trong lòng. Mang theo cái túi nặng trịch kia ư? Cái túi to tướng đựng món kim chi rau khoai lang của tôi đang nhìn tôi chằm chằm từ trên giá hành lý. Tôi đứng dậy định lôi cái túi nặng trịch đang nhìn mình chằm chằm xuống thì cậu thiếu niên đề nghị, Để em giúp cho. Cậu nhẹ nhàng tóm lấy cái túi và đặt nó xuống sàn. Trong khoảnh khắc, từ người cậu thiếu niên toát lên thứ mùi của một công nhân thép lành nghề.

“Cảm ơn em.”

Cậu thiếu niên mỉm cười rụt rè. Để lộ hàm răng như hạt lựu. Cậu không ngồi xuống mà tiến thẳng về phía cửa. Cậu chẳng mang theo gì, dù chỉ là một cái túi như mọi người, nhưng dáng người nhìn từ đằng sau của cậu thật từng trải. Giữa sự lưỡng lự, xao xuyến và tuyệt vọng, con tàu đã đến ga Yeongdeungpo. Tôi chuyển sang chỗ cậu thiếu niên ngồi lúc nãy. Nhanh nhẹn quá. Cậu đã đến tít cuối sân ga. Khi ngủ cuộn mình trên ghế, cậu có vẻ thật tội nghiệp, nhưng giờ, sải bước trên sân ga, nhìn cậu tràn đầy khí lực. Tôi chợt nghĩ rằng biết đâu cậu đã không còn là một cậu thiếu niên nữa. Khi món tóc lòa xòa trên trán đã được gạt lên, khuôn mặt dài của cậu, chẳng hiểu sao có vẻ lạnh lùng, lại khiến tôi liên tưởng đến một con hươu cao cổ. Đoàn tàu chuyển bánh và cậu bắt đầu chạy, như thể đang đua với đoàn tàu.

A a, mắt tôi mở to.

Đây có phải ảo ảnh hay không? Quả là một đôi chân đẹp đẽ. Nhanh hơn cả những bánh xe thép của con tàu. Đôi chân được rèn luyện cứng cỏi đến hoàn hảo, như thể sẵn sàng chạy với tốc độ bảy mươi dặm một giờ. Đôi chân đẹp đẽ của cậu thiếu niên rời khỏi sân ga trước cả khi đoàn tàu rời ga Yeongdeungpo. Một tiếng thở phào nhẹ nhõm vô thức bật ra khỏi môi tôi. Tôi đặt tay lên cửa sổ toa tàu đang lao vun vút, những bánh tàu xình xịch xình xịch nhịp nhàng. Cử chỉ đặt tay lên cửa sổ toa tàu rất tự nhiên của tôi đã làm hồi sinh lại, dù mờ nhạt, một lời hứa từ quá khứ, một lời hứa đã sắp chìm vào quên lãng.

Trên đường tới điểm cuối, ga Seoul, đoàn tàu sẽ đi qua ga tàu hỏa Garibong.

Giữa những ngày tháng cô độc sống trong bức tranh sinh hoạt ấy, hình ảnh thường được tôi chật vật gợi về trong tâm trí của mình chính là hình ảnh những con chim trong cuốn sách ảnh chị họ đã cho tôi xem vào cái đêm lên thành phố, dưới bầu trời đêm xa xăm, những con chim đang say ngủ, mặt hướng lên các vì sao, cao vời và đẹp đẽ. Tôi đã cố sống qua quãng thời gian trong bức tranh sinh hoạt bằng cách nỗ lực tự hứa với lòng mình rằng, một ngày nào đó, tôi sẽ đi để tận mắt nhìn thấy những con chim ấy. Nhiều năm tháng sau này, ngay cả khi cô đơn giữa những mệt mỏi của việc sống qua ngày và sự thiếu vắng những mối liên hệ với con người, tôi vẫn chưa bao giờ từ bỏ cái mong muốn rằng một ngày nào đó, tôi sẽ đi để được tận mắt nhìn thấy chúng, những con chim trong cuốn sách ảnh của chị họ đêm hôm đó, những con cò bạch. Trong rừng, trong khu rừng đã được phủ tấm màn đêm, đàn cò bạch tựa vào nhau san sát, trùm giấc ngủ lên khắp khu rừng một cách tuyệt đẹp, như thể chúng đã tha thứ cho hết thảy mọi sự trên đời. Một ngày nào đó, tôi sẽ lên đường, với cánh tay rung rung khi tì trên cửa sổ toa tàu, vượt qua dãy núi chặn ngang trước mắt - càng vào những tháng ngày buồn bã và cô độc tôi lại càng thầm nhủ với lòng mình như thế, không để bất kỳ ai hay. Mười bảy năm đã trôi qua kể từ lời hứa đó, vậy mà tôi vẫn chưa thể lên đường để nhìn ngắm đàn chim.

Có phải gần đây không nhỉ?

Nơi anh cả, đầu đội tóc giả, đã đợi chuyến tàu tới Anyang; nơi chị họ lên đường tới trung tâm học thêm ở Jonggak thay vì tới trường, với niềm hy vọng sẽ trở thành một nhân viên trực tổng đài điện thoại; nơi anh ba đã đứng đợi trước khi lên đường về nông trang, hành lý trên lưng chẳng có gì ngoài sách vở. Ahn Hyang Sook thuận tay trái có phải vẫn đang viết bằng tay trái hay không?

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, mắt mở to chăm chú.

Xa xa, những ống khói nhà máy vươn cao mạnh mẽ. Tôi ước gì đoàn tàu chạy chậm lại. Tôi ước gì có chút ánh sáng chiếu rạng lên nơi đó. Tôi nhìn cánh tay mình đang tì trên bậu cửa sổ. Nó lắc bên này bên kia, theo đà rung lắc của con tàu. Cái khoảnh khắc tôi bất chợt nghĩ rằng, đây chính là nơi ấy, một con cò bạch đã vỗ cánh trong trái tim tôi.

Giờ hãy bay đi, không cần lưỡng lự, hãy bay tới khu rừng. Hãy vút lên vượt qua dãy núi chắn ngang tầm nhìn. Hãy ngủ thật cao vời và đẹp đẽ dưới bầu trời đêm xa xăm, mặt hướng lên các vì sao.

Vì hết năm này qua năm khác em cũng sẽ chẳng bao giờ quên chị, nên một ngày nào đó, hãy quay lại dưới hình hài một câu mới nhé. Hãy quay lại để kể em nghe cái sự thực đã trỗi dậy rồi biến mất tại những nơi hơi thở em không chạm tới được. Giờ chúng ta hãy chào tạm biệt thôi. Hồi đó chúng ta đã thậm chí chẳng thể tạm biệt nhau. Tôi nhấc tay lên khỏi bậu cửa sổ và đứng dậy. Tôi bước ra cửa, như thể bám theo cậu thiếu niên. Cứ như thể cậu đang chạy băng qua thảo nguyên. Tôi đứng đó, nơi đôi chân khớp nhịp và cứng cỏi của cậu đã nấn ná trước khi lao xuống sân ga, và vận hết sức đẩy mở cánh cửa. Tôi thò tay ra ngoài, chộp lấy một nắm tay không khí, rồi lại thả nó ra.

Tạm biệt... Em sẽ trân trọng giữ gìn những quan tâm, chăm sóc chị dành cho em.

Trong bất kỳ tình huống nào, trong bất kỳ mối quan hệ nào, tôi không bao giờ có thể nói năng cư xử theo như mình mong muốn. Đến lúc tôi ngẩng đầu lên định nói một điều gì đó, anh đã đi xa mất rồi. Những điều còn sót lại, chưa nói chưa làm được với anh, đã trở thành tiểu thuyết. Có nghĩa là, anh chưa một lần nghe lời tôi nói. Tuy nhiên, giờ tôi đang hoang mang tột độ. Tôi khát khao được quay trở lại quãng thời gian khi tất cả những điều chưa nói chưa làm được vẫn chưa trở thành tiểu thuyết và vẫn còn nằm ở tương lai. Quay lại quãng thời gian khi sự chỉnh sửa và thêm thắt và những câu hỏi dành cho chính bản thân tôi vẫn còn nguyên vẹn. - 8 tháng Tám, 1995.

Tôi đến đảo Jeju. Tôi đã quay lại nơi tôi bắt đầu viết tác phẩm này. - 26 tháng Tám, 1995.

Tôi vẫn nhớ một năm trước tại chính nơi này mình đã viết rằng, Ở đây là đảo, đảo Jeju... Đây là lần đầu tiên tôi viết khi ở xa nhà. Phải, đã một năm rồi. Một năm qua của tôi đã trôi cùng những dòng chữ này. Đó cũng là một năm tôi đã không thể động tay sáng tác bất kỳ tác phẩm mang danh tiểu thuyết nào khác ngoài tác phẩm này. Thỉnh thoảng, trong tôi lại dấy lên thôi thúc muốn sáng tác một truyện ngắn, nhưng tôi đã chẳng thể thực hiện được. Trong thời gian viết cuốn sách này, tôi đã kìm nén rất nhiều thứ trong lòng, hết lần này đến lần khác, đến nỗi giờ đây tôi còn thấy lo lắng không biết liệu tôi có thể quay lại như xưa được nữa hay không. Tôi dấy lên hy vọng rằng, trong thời gian tôi ở đây, dành thời gian thong thả đọc lại và trau chuốt cuốn sách, những lớp trái tim đang chìm khuất của tôi sẽ được phục hồi. Tôi cũng bất chợt nghĩ ra rằng, thói quen của tôi, cái thói quen dừng lại giữa chừng, bất kể lúc đó đang ở đâu và cố gắng quay trở lại điểm khởi đầu, có lẽ là một sự phù phiếm thoát ly khỏi cuộc sống. - 26 tháng Tám, 1995.

Tôi đi bơi đêm ở bãi biển Hyeopjae. Đây là lần đầu tiên tôi bơi ngoài biển. Thỉnh thoảng tôi lại bị một trận đau đầu không thể chịu nổi. Giờ thì ít thường xuyên hơn, nhưng có những dạo tôi phải vật lộn với cơn đau hằng ngày. Mỗi khi bị nó tấn công, tôi mất hết ý chí, và đầu gối tôi khuỵu xuống, bất kể chỗ nào. Đến lúc tôi cảm thấy đầu óc quay cuồng đến độ thậm chí còn không thể rời khỏi giường mở cửa ra khỏi phòng được, bác sĩ khuyến cáo tôi nên đi bơi. Tôi làm theo lời khuyên của ông. Là như thế đấy. Chẳng có chuyện gì tôi không sẵn lòng làm, miễn là đầu tôi thôi đừng đau nữa. Vậy nên tôi tới bể bơi để học bơi. Bơi tự do, bơi ngửa, bơi ếch. Khi ở trong nước, tôi quên hết thảy mọi điều. Nước dịu dàng ve vuốt cơn đau đầu của tôi. Đặc biệt, bơi ngửa thư giãn đến độ tôi còn ngủ thiếp đi. Từ hồi đó, tôi coi bơi như một liệu pháp chữa bách bệnh, tiến thẳng đến bể bơi cả khi bị đau lưng hay đau vai. Nhưng tôi không bao giờ ngờ được rằng sẽ có lúc mình bơi cho vui giữa đêm, ngoài biển. Tôi cũng không bao giờ ngờ rằng lần bơi biển đầu tiên của tôi lại vào giữa đêm. Tôi nằm ngửa trên mặt nước, vươn tay hết sức bơi ra thật xa. Cảm giác làn nước chạm vào lưng tôi, xoa dịu trái tim tôi. Bồng bềnh trên mặt nước, tôi cảm giác như thể cái thành phố vừa mới bị tôi bỏ lại mười tiếng đồng hồ trước giờ đã thành một chốn xa tít mù khơi. Căn hộ trống vắng của tôi, cuộc sống mà đến hôm qua vẫn còn bận rộn của tôi nơi thành phố, tất cả dường như không thật chút nào. Bàn viết của tôi đã được dọn trống trơn và bếp gas im hơi lặng tiếng. Chuông điện thoại sẽ reng và máy trả lời tự động sẽ nhận cuộc gọi thay cho tôi. Những vì sao trên bầu trời đêm đổ tràn vào trong mắt tôi. Vào thời khắc nhận thức được ánh sáng nhấp nháy của các vì sao, tôi đột nhiên đánh mất thăng bằng, chấp chới. Nước biển mặn tràn vào trong miệng tôi, mắt tôi. Ai đó đã nói rằng nước biển là thứ chất lỏng gần với chất dịch màng ối nhất. - 26 tháng Tám, 1995.

Suốt cả buổi sáng, tôi ngồi trông ra biển. - 28 tháng Tám, 1995.

Tôi bắt xe buýt tới xã Hallim. Tôi mua một bộ đồ khâu từ người bán hàng rong, với những cuộn chỉ nhiều màu, những cây kim nhiều kích cỡ luồn sẵn chỉ và cả một hộp đồ khâu. Tôi đã tìm kiếm một bộ như thế này khắp nơi nhưng ở thành phố, thứ duy nhất tôi tìm được chỉ là những bộ đồ khâu dùng một lần, và ở đây, người ta đang bán chúng ngay trên đường. Hồi còn trẻ, tôi vẫn thường lấy hộp đồ khâu của mẹ ra nghịch. Ở trong bộ đồ khâu đó có đủ mọi thứ. Chỉ màu, cúc vỡ, đinh rệp, mảnh vải nhỏ, đê, kéo, ghim cài, kim to, kim nhỏ... Thỉnh thoảng, khi được hỏi về phương pháp sáng tác của mình, rằng liệu tôi có lên sẵn một cấu trúc hoàn chỉnh trước khi viết hay không, tôi lại nghĩ đến bộ đồ khâu của mẹ. Tôi không dựng trước cấu trúc. Tôi cũng không có thói quen ghi chú. Nếu tôi ghi chú để sáng tác dựa vào đó, tư duy của tôi sẽ mất sự linh động và tất cả sẽ chỉ dừng lại ở trạng thái ghi chú chứ không thể tiến triển thêm nữa. Thông thường, những thứ bất thình lình từ đâu đó nhảy vào trong tiềm thức hoặc vô thức của tôi sẽ tạo nên các câu. Thỉnh thoảng, chúng bùng nổ, hiện lên giữa lúc tôi đang bám theo câu trước đó. Chính bởi vậy nên nhiều khi tôi không biết tác phẩm của mình sẽ thành ra như thế nào, mà phải đợi cho tới tận khi đã viết xong xuôi. Tất cả những gì tôi phải làm chỉ đơn giản là mở bộ đồ khâu ra và nhìn chăm chăm vào những sợi chỉ màu, kéo, kim và cúc vỡ. Khi tôi bám theo câu trước đó, thoát ra khỏi bộ đồ khâu và dừng lại, thỉnh thoảng sẽ xuất hiện những sợi chỉ hay cái cúc ẩn náu sâu hơn trong tầng lớp tâm trí của tôi. Giống như con rùa rụt cổ vào sâu trong mai. Tôi không thể cố tình lôi những thứ đang ẩn trốn bướng bỉnh ấy ra được. Nhưng thứ tôi nâng niu nhất lại chính là những thứ bướng bỉnh giấu mình đi ấy. Tôi tin rằng sự thực trong những thứ đang ẩn trốn và nhất định không chịu bị lôi ra đó, rồi một ngày kia sẽ trở thành sự nhạy cảm thẩm mỹ cho phép tôi nhìn cuộc đời từ một góc độ khác mà quay trở lại với tôi. Rằng cho dù ta ở đâu, cho dù ta sống cuộc đời như thế nào, văn học sẽ không quên tính cao quý của sự thực này.

Tôi vào sâu trong chợ và mua một cái khăn tắm to. Tôi còn mua cả một cái bếp dã ngoại, một hộp ga cho bếp, một cái ấm và một hộp cà phê hòa tan Maxwell. Ở một cửa hàng khác, tôi mua hai hộp mì ăn liền và một hộp bánh bích quy, rồi sau khi đã trả tiền xong xuôi đi ra ngoài tôi lại quay vào mua thêm hai lon bia Hite. - 29 tháng Tám, 1995.

Giữa đêm, tôi mang hết tiền xu ra ngoài gọi điện cho mọi người ở thành phố. P bảo tôi đúng là người có số ngồi mát ăn bát vàng, còn J hỏi, Cậu đã ăn tối chưa? H bảo chị ấy sẽ đi thăm mộ bố. Rằng đã ba năm rồi cô chưa đi. Em gái hỏi có phải tôi đang ở đây một mình không. Nghe tôi bảo đúng vậy, em bỗng hỏi bằng giọng u sầu, Chị có muốn em đến không? Tôi cũng bỗng cảm thấy trong lòng trào dâng cảm giác u sầu và hỏi, Em muốn đến thật à? Ngoài buồng điện thoại, biển đêm đang cuộn trào sóng sánh. - 30 tháng Tám, 1995.

Tôi đang vừa ăn sáng vừa lật giở tờ báo buổi sáng ở sảnh khách sạn thì cảm thấy có một hạt cơm mắc vào trong cổ họng. Bức ảnh của tôi, trên báo. Khi nào thì tôi mới thôi giật mình sửng sốt mỗi khi bắt gặp ảnh của mình ở những nơi không ngờ tới. Dòng chữ in cỡ lớn bên cạnh tấm ảnh viết, “Cô gái công xưởng quê mùa mười sáu tuổi mơ ước trở thành nhà văn”. Tôi cảm thấy hai má mình đỏ phừng phừng. Sợ rằng nhân viên lễ tân sẽ nhận ra mình, tôi bèn cầm theo tờ báo có in bức ảnh của tôi lên tầng, quay về phòng. - 31 tháng Tám, 1995.

Tôi ra ngoài đi dạo và theo chân biển báo tới công viên Hallim. Khi vừa bước vào trong, mắt tôi mở tròn. Đây không phải một công viên bình thường. Có hàng nghìn loài cây cận nhiệt đới quý hiếm đang thở rì rào. Người ta đã vận chuyển hai nghìn xe tải chở đầy đất đổ vào khu sa mạc cằn cỗi rồi canh tác và gieo hạt của những loài cây cận nhiệt đới xuống, sau đó chăm bón suốt hai mươi năm để tạo thành vườn thực vật này. Mà thế vẫn chưa phải là hết. Còn quy mô khổng lồ của những hang động xung quanh nữa! Những loài cây cận nhiệt đới nở hoa huy hoàng rực rỡ. Màu sắc của chúng sống động đến độ không một loại màu vẽ nào có thể tái hiện lại được. Bàn tay tôi vô thức vươn ra phía trước, lòng tôi băn khoăn, Liệu chúng có thể là thật không? Một vài cây có lá cứng và nhọn đến mức có thể đâm thủng bàn tay, có lẽ đó là một yếu tố bắt buộc để sống sót ở vùng sa mạc. Cánh tay tôi đã bị chọc vào lúc đi qua một cây thùa Mexico, để lại một vết thương ứa máu khiến cho lúc về tôi phải bôi thuốc mỡ. Những cây này đã khiến tôi nhận ra những loài cây bản xứ mới đoan trang kiểu cách và bị thuần hóa đến mức nào. Bên cái ao có hàng chục con cá chép đang bơi, một con rùa đang nghỉ ngơi trên hòn đá, nghểnh cổ về phía bầu trời, lúc tôi lại gần nó bèn bò tõm xuống nước. Hay có khi nó là một con rùa biển chứ không phải rùa nước ngọt nhỉ? Tôi đến giờ vẫn không phân biệt được chúng. Tôi đi theo một hướng dẫn viên thăm hai động Hyeopjae và Ssangyong. Lúc tiến lại gần, tôi có thể cảm nhận được một luồng không khí lạnh lẽo thoát ra từ trong động. Vừa đặt một bước vào bên trong, tôi đã rùng mình vì lạnh. Người hướng dẫn lia đèn lên một góc động và chỉ ra rằng ở đây mọc nhiều măng đá vốn không thể hình thành trong những hang động dung nham. Măng đá? Tôi đã băn khoăn không hiểu. Đúng như tên gọi, măng đá là măng bằng đá. Đá mà cũng mọc và lớn lên ư? Người hướng dẫn giải thích rằng măng đá được hình thành trên nền hang bởi nước mưa chứa các hợp chất hòa tan ngấm vào lớp cát vỏ sò dày, và cứ một trăm năm lại mọc thêm được một xăng ti mét nhờ được bồi đắp bởi nước vôi nhỏ từ trên trần xuống. Mỗi một trăm năm mọc được một xăng ti mét? Tôi không kinh ngạc mà thấy hoảng sợ bởi vô vàn măng đá đủ mọi kích cỡ đang lộ ra dưới ánh đèn pin của người hướng dẫn viên. Người hướng dẫn chỉ vào một trong số các măng đá nói, Cái đó cao hai mươi xăng ti mét, có nghĩa là nó đã phát triển được hai nghìn năm rồi. Nền hang Ssangyong không chỉ có cát mà còn có cát vỏ sò. Từ ngày xửa ngày xưa, đây có lẽ đã là một phần của biển cả. Quá trình gì đã khiến cho vỏ sò biến thành cát mịn như thế này? Người hướng dẫn chĩa đèn pin lên trần, chiếu sáng một thứ được anh ta giải thích là dấu vết của hai con rồng để lại trong lúc trốn chạy dung nham phun trào. Ánh đèn pin phô bày hình dáng kéo dài của hai con rồng. Đầu này là đầu đầu kia là đuôi, chúng đang vươn về phía ánh sáng bên ngoài hang. Sự di chuyển mau lẹ. Ánh sáng chỉ rọi vào phần trần hang nơi những con rồng đã chạy trốn qua. Tôi cảm thấy trán lạnh toát khi nghĩ rằng những con rồng đã từng sống ở nơi đây. Trước dòng dung nham nóng bỏng sôi lục bục đang rót vào, những con rồng đã phát ra những âm thanh nào, đã mang những cảm xúc nào trong lúc chạy trốn về phía ánh sáng? Tôi hoảng sợ trước sức mạnh thiên nhiên đã nhận chìm cái hang. Những hòn đá xoắn vặn hình thành từ dòng dung nham sôi sục đã nhanh chóng cứng lại dưới những hình dạng hoặc phức tạp tinh vi hoặc méo mó chẳng ra cái gì, và có vô vàn cái hố trên nền hang, sinh ra bởi những giọt nước đá vôi nhỏ bất tận vào cùng một vị trí. Tôi cũng bị những giọt nước đá vôi mát lạnh rơi vào người. Chính những tảng đá hình thành một cách tự nhiên đã phần nào xoa dịu nỗi sợ hãi của tôi. Làm sao mà những hình thù đó lại tự nhiên thành hình được nhỉ? Có một tảng đá dường như là bản sao y xì của bức tượng Đức Mẹ Sầu Bi. Người mẹ đứng, u sầu bế đứa con trai. Tôi đã chụp một bức ảnh lấy ngay trước tảng đá mang hình một chú gấu con đang cúi người rửa mặt và một tảng đá trông tựa như một con rùa đang cõng con thỏ. Tôi tròn xoe mắt ngạc nhiên trước bức ảnh lấy ngay hiện ra lúc đó. - 1 tháng Chín, 1995.

Vợ chồng em gái đưa con tới đảo Jeju chơi. Thằng bé mới đến với thế giới này chưa đầy hai năm. Nó duy trì khoảng cách khoảng một mét với tôi. Tôi muốn bế nó nhưng thằng bé lại chỉ quấn mẹ. Nó chỉ mủi lòng chui vào vòng tay tôi khi tôi vỗ tay thật to, trợn mắt lên thật buồn cười và sủa lên hay hát một bài hát hài hước, Thẳng tiến ra biển, đi câu cá nào. Và nó cũng chỉ làm vậy khi nào mẹ nó ở cạnh tôi. Tôi thấy thật cảm động, cái cách mà bản năng của thằng bé ngay lập tức cảm nhận được sự hiện diện của mẹ nó. Nó có vẻ như đặt trọn niềm tin vào sự tồn tại được gọi là mẹ. Ngay cả lúc đang ngủ, nó vẫn gọi, Mẹ ơi. Rồi khi em gái tôi ở đâu đó cất tiếng trả lời, ơi, là thằng bé lại chìm vào giấc ngủ. Nhưng nếu không nghe thấy mẹ nó trả lời, ngay lập tức nó sẽ mở bừng mắt ra và nhìn quanh, gọi, Mẹ ơi... Và nếu em tôi không xuất hiện trong tầm mắt, nó sẽ tỉnh giấc luôn, lũn chùn đi về phía cửa và vừa đập vừa khóc, Mẹ ơi. Cậu bé con nức nở, khuôn mặt vùi trong bàn tay. Cho dù tôi có dỗ dành đến thế nào thì cũng chỉ hoài công vô ích, nhưng lúc mẹ nó đến ôm vào lòng, nỗi buồn của nó liền tan biến ngay. Nó thậm chí còn mỉm cười thở phào, chớp chớp đôi mắt đen ướt nước mắt. Cũng từng có thời tôi giống y như thằng bé. Khi tôi đặt trọn sự tin tưởng vào mùi của mẹ, khi tất cả những gì tôi làm là bám theo mẹ đến mọi nơi, khi tất cả những gì tôi cần chỉ là mẹ. - 2 tháng Chín, 1995.

Tôi nhìn chằm chằm xuống mặt nước và thấy nhiều con ốc xà cừ đang bò. Lúc tôi nhặt một con lên và nhìn vào bên trong thì phát hiện ra đó là một con cua mượn xác, không chỉ một mà rất nhiều con như vậy. Tôi nhặt một cái vỏ ốc khác lên, lại thấy một con cua nữa. Những con cua mượn xác bò vào bên trong vỏ ốc, ăn thịt con ốc xà cừ và biến vỏ ốc thành nhà của mình. - 3 tháng Chín, 1995.

Vợ chồng em gái tôi cùng con rời đi từ sáng sớm. Khi thằng bé đến, nó mới chỉ có thể nói được những từ như tu tu xịch xịch, lấp lánh lấp lánh, mẹ và âm tiết thứ hai của từ bố - ố. Trong ba ngày thằng bé ở đây, bất cứ khi nào có cơ hội tôi đều vừa chỉ tay ra biển vừa thì thầm vào tai nó từ biển. Và cuối cùng, hôm qua, nó cũng đã nói, “bb-biển”, nhấn mạnh âm tiết đầu tiên. Tôi không biết liệu khi nói “bb-biển” nó muốn nói đến biển hay đầu ngón tay tôi nữa, nhưng khi chúng tôi tạm biệt nhau, nó đã chỉ tay về phía tôi và hét lên, “bb-biển”. Trở lại một mình sau khi tiễn gia đình em gái ra sân bay, giọng nói trong vắt như pha lê mà thằng bé để lại cứ vương vấn trong tai tôi - “bb-biển”. Mọi cử động của thằng bé đều khiến trỗi dậy mối thương cảm và sự yêu thương lớn lao. Hai cái mông mềm mại của nó, đôi mắt sáng long lanh, những ngón tay bé xíu dễ thương. Sự dẻo dai ấy dường như là phương pháp sinh tồn của trẻ con. Những hành động theo bản năng đã buộc những người có sức mạnh phải bảo vệ chúng. Ở công viên điêu khắc, trong lúc chúng tôi bị thu hút bởi những tác phẩm nghệ thuật ấn tượng, thằng bé lại chạy đuổi theo con bướm vàng trên bãi cỏ. Ở vườn cây cảnh nghệ thuật, trong lúc chúng tôi chìm đắm trong những hàng cây được cắt tỉa bằng kéo đến hoàn hảo, thằng bé lại nằm sấp xuống sàn ngắm đàn kiến đen đang bò. Ở bãi biển, trong lúc chúng tôi ngắm nhìn biển cả xa xăm, thằng bé lại lạch bạch bám theo những con cá tuế rải rác quanh chân nó. Nó chỉ bộc lộ mối quan tâm tới những thứ tự nhiên, những thứ chuyển động... Tôi quay lại khách sạn ngủ suốt cả ngày. Vết nước khoáng trên khăn trải giường do thằng bé làm dây ra. Mùi trẻ con vương trên gối tôi. Mỗi lần ánh mặt trời khuấy động tôi thức dậy, thằng bé lại xuất hiện, ở kia, mơ hồ. - 5 tháng Chín, 1995.

May mắn biết bao đảo Jeju lại là một phần của đất nước này. - 6 tháng Chín, 1995.

Mai là lễ Trung thu. Trung thu năm ngoái, khi bắt đầu viết cuốn sách này, tôi cũng đang ở đây. Đã hai năm liền tôi trải qua ngày lễ Trung thu trên hòn đảo này. - 8 tháng Chín, 1995.

Đây có phải là dấu hiệu của tuổi già không? Nhớ ra giờ đang là Trung thu, tôi đột nhiên cảm thấy cô đơn khi chỉ có một mình ở đây. Tầm buổi trưa, tôi xuống dưới sảnh gọi bữa trưa, nhưng canh có vị chua, như thể bị để thừa từ hôm qua. Tôi bỏ thìa xuống và quay lên phòng. Trên ti vi, những phụ nữ làm việc ở cửa hàng bánh gạo truyền thống ở Nakwondong đang thi làm songpyeon. Trong đôi tay họ, những chiếc bánh hình bán nguyệt nhanh chóng thành hình, bóng loáng rực rỡ. Tôi đợi cả ngày. Đợi cái gì? Một cuộc điện thoại? Một chuyến thăm? Trên bãi cắm trại ở bờ biển ngoài kia, dân làng đang chơi bóng chuyền. Tôi dõi mắt nhìn theo một cậu thanh niên có cú giao bóng mạnh mẽ, tích cực cổ vũ cậu ta. Điện thoại không đổ chuông. Chiều muộn, tôi khoác áo ngoài đi ra biển. Biển, trong triều thấp, để lộ bãi triều dài hàng nghìn mét. Trong những con sóng lăn tăn ở mép triều, trẻ con đang bắt cua, một cặp khách du lịch nước ngoài, một nam một nữ ngồi trên ghế gấp, lưng phơi ra. Một người đàn ông đứng ngâm chân trong nước vung cần xuống biển câu cá. Một cô bé trong đám trẻ đang bắt cua nhận ra tôi. Vài ngày trước cô bé đã cùng em trai đi nhặt sò ngoài này và tôi đã cùng cô bé ra sức đào cát. Cô nhìn này. Cô bé mở cái túi nylon ra cho tôi xem, bên trong có tầm mười con cua đang ngọ nguậy. Những mai cua màu cát lóa mắt. Tôi chưa từng nhìn thấy cua màu cát bao giờ. Con cua vờ gắp gắp lấy ngón tay rồi kẹp thật chặt. Tôi đào cát, cố bắt một con cho cô bé nhưng chẳng tài nào bắt được dù chỉ một con. Phía trên mép bãi triều, hai cô gái trẻ đang chụp ảnh. Tôi từ bỏ nỗ lực bắt cua và đang đi bộ trên bãi biển dọc con triều thì hai cô gái nhờ tôi chụp ảnh hộ. Biển xa xăm nhìn qua ống ngắm. Trong một thoáng, tôi quên mất không bấm nút, bị mê hoặc bởi biển cả thu vào trong ống ngắm, cứ đứng đó ngâm chân trong sóng triều. Hai cô gái lấy lại máy ảnh và đi bộ về phía bên kia bãi triều. Chẳng biết có gì buồn cười mà họ hết nhìn nhau phá lên cười rồi lại tay nắm tay, vỗ vào lưng nhau. Trước mặt họ, hai con chó đang chơi đùa, mình phủ đầy cát. Người đàn ông đứng ngâm chân trong nước, cần câu vung về phía biển, quay liếc nhìn tôi. Tôi bước tiếp vài bước rồi vô thức quay nhìn lại thì thấy anh ta lại đang liếc nhìn tôi. Tôi đi nhanh hơn, kéo dài khoảng cách với anh ta. Mỗi lần ở ngoài bãi biển, tôi lại cảm thấy mọi sinh vật, dù là người hay động vật, đều có vẻ tự nhiên hơn khi bầu bạn với nhau. Thậm chí đến cả con sò hay con cua. Ngay cả một hòn đá trong biển cũng thu hút sự chú ý khi nó nằm lẻ loi một mình. Huống hồ là tôi, một con người. Khi tôi rời khỏi bãi triều, mặt trời đang lặn nhưng trận thi đấu bóng chuyền trên bãi cắm trại vẫn tiếp tục. - 9 tháng Chín, 1995.

Dường như mùa thu đã đến. Sáng sáng tối tối, cánh tay tôi lại nổi da gà. Gió biển cũng đã lạnh hơn. Tôi không mang theo quần áo mùa thu trong hành lý. Hẳn đã đến lúc quay về rồi. - 10 tháng Chín, 1995.

Chỉ đến giờ tôi mới gọi họ là bạn, những con người phải liên tục cử động mười ngón tay để duy trì công việc sản xuất, không tên và cũng hoàn toàn tách biệt với sự đủ đầy của cải vật chất. Tôi sẽ không quên ý chí xã hội đã được họ lan tỏa trong tôi. Không quên rằng họ, những người bạn vô danh của tôi, những người đã khai sinh cho một phần thế giới nội tâm của tôi, y như mẹ đã sinh ra con người tôi... Và rằng tôi, về phần mình, thông qua ngôn ngữ của mình, phải khai sinh cho họ một chốn xứng đáng trong thế giới này. - 10 tháng Chín, 1995.

Sáng sớm, sau khi giặt cái áo sơ mi trắng và phơi nó lên móc treo quần áo ngoài ban công cho khô, tôi đi ra bãi biển. Thủy triều, đã rút xuống đêm qua, giờ đang dâng tràn từ ngoài xa. Tôi có thể nghe tiếng ì oạp của thủy triều xanh thấm vào bãi triều trắng. Nước và cát. Còn có mối quan hệ nào khác hoàn hảo như mối quan hệ tràn vào và tản ra của nước và cát? Tràn vào, rồi rút đi, trong nháy mắt. Cát trắng nơi này sẽ rất đẹp và chắc chắn cho xem. Tôi đứng quan sát thủy triều một lúc, rồi cởi giày ra. Tôi cứ tưởng nước sẽ lạnh nhưng hóa ra lại ấm áp. Cát êm ái bên dưới bàn chân tôi, vậy nên tôi cứ bước mãi. Đôi chân tôi in vết trên bờ cát thanh sạch. Tôi chạy về phía nước đang đổ về bãi cát trắng rồi quay người lại nhìn, thấy những dấu chân cũng đang chạy theo tôi, rồi dừng khựng lại ở nơi tôi đứng. Tôi ngồi sụp xuống bãi triều. Tôi cảm thấy có ai đó đang ngồi xuống cạnh mình, làm tôi nhãng đi một thoáng không tập trung vào tầm nhìn. Mất một lúc lâu thủy triều đang lên mới chờm tới chỗ tôi. Trong lúc chờ đợi, tôi không ngừng liếc sang bên cạnh. Tại sao tôi cứ mãi có cảm giác ai đó đang ở cạnh mình trong khi xung quanh chang có gì ngoài cát nhỉ? Nước dâng lên. Cảm giác thật êm ái khi nước chạm vào chân tôi. Tôi duỗi hai đầu gối đang gập lại ra. Khi thủy triều ùa vào, cù lên bàn chân tôi, bắp chân tôi, mông tôi, eo tôi, tôi những muốn gọi to tên anh. Dường như tôi biết tên anh, nhưng cũng dường như tôi không biết. Tôi những muốn dịu dàng gọi to tên anh nhưng tôi cũng dường như đã quên mất tên anh rồi. Dường như anh ở ngay sát bên tôi, nhưng đồng thời lại cũng rất xa. Điều này đã khiến tôi nhiều khi khổ sở. Anh luôn luôn ở đầu bên kia điện thoại. Sau khi ý thức của tôi bị quét sạch bởi khát khao nhục cảm, còn lại là sự cô độc rất gần với cái chết, như bãi triều trắng đằng sau tôi. Tuy nhiên, bằng cách cảm nhận được sự tồn tại của anh, tôi đã có thể nếm trải sự hân hoan khi được bước dấn thêm một bước vào bên trong con người mình. Thủy triều vượt qua tôi. Anh cũng vượt qua tôi. Ngay cả khi tôi dừng lại, không thể trôi theo thời gian, y như lúc này tôi ngồi tại bãi triều, anh vẫn vượt qua tôi, như thủy triều đang dâng. Đằng sau tôi, anh và thủy triều quyện vào nhau. Tôi nhìn lại phía sau, nhận thấy những dấu chân của mình cũng đã bị thủy triều rửa sạch.

Tôi lại đi bộ tới bãi biển lần nữa vào lúc hoàng hôn. Thủy triều đang rút. Bãi biển, cả ngày chìm dưới nước, giờ thủy triều rút đã để lộ cái lòng trắng của nó, đúng như cách nó hiện ra ban sáng. Triều xuống và triều lên là hai hiện tượng đối lập, nhưng tại một điểm nào đó, thủy triều rút và thủy triều dâng có lẽ cũng giống nhau y hệt như một cặp sinh đôi. Một khi thời điểm đó đã qua đi, chúng lại mang hai nét đối lập nhau rõ rệt, nhưng vào cái thời khắc trước khi chúng tiến về hai hướng trái ngược ấy, chúng đã phơi bày cùng một cảnh tượng giống hệt nhau, rực rỡ chói mắt.

Anh và chị ấy, triều lên và triều xuống, hy vọng và tuyệt vọng... Sống và chết chẳng phải là cùng một từ hay sao?

Trên bãi triều trắng lúc hoàng hôn, hai đứa trẻ đang đào ngao cùng mẹ. Nếu cứ đi mãi theo thủy triều xuống, cuối cùng ta có thể đi xa đến đâu? Tôi nhìn lại phía sau và đôi chân tôi đã hằn vết trên cát y hệt hồi sáng. Tôi chạy lung tung quanh bãi triều. Những dấu chân của tôi cũng chạy lung tung, theo sát ngay sau tôi. Tôi chạy và chạy mãi đuổi theo thủy triều rút, rồi sầm sập lao vào nước và ngồi sụp xuống. Nước dâng lên ngang ngực tôi. Cậu bé đang mò ngao cùng mẹ đứng thẳng lưng dậy và nhìn về phía tôi, có lẽ cảm thấy tôi hành động kỳ lạ quá. Thủy triều rút, chậm rãi. Nước rời khỏi ngực tôi, eo tôi, mông tôi, rồi bàn chân tôi. Nước để tôi lại một mình trên bãi triều trắng, càng lúc càng xa dần. Khi thủy triều đã xa, xa tít mù khơi, tôi nhìn lại phía sau và thứ duy nhất hiện rõ ràng trên bãi triều là những dấu chân tôi. Có vẻ như, không giống buổi sáng, thủy triều đã rút để giữ cho những dấu chân tôi không bị đụng chạm tới. Phải rồi. Tôi đã lẳng lặng phớt lờ thời thiếu nữ của mình. Đó là quãng thời gian tôi không thể yêu bản thản, vậy nên tôi đã phải đi thẳng từ tuổi mười lăm đến hai mươi. Cho dù bước ra từ quá khứ hay bước tới từ hiện tại, những dấu chân của tôi vẫn luôn luôn dừng lại ở cùng một chỗ. Tôi đã hoặc đi từ thời mười lăm đến hai mươi tuổi, hoặc từ thời hai mươi trở lại mươi lăm tuổi. Nếu tôi bắt đầu từ quá khứ, tôi phải phớt lờ tuổi mười sáu, mười bảy, mười tám, mười chín và nhảy cóc thẳng tới hai mươi; còn nếu bắt đầu từ hiện tại, tôi phải phớt lờ tuổi mười chín, mười tám, mười bảy, mười sáu và nhảy cóc thẳng đến mười lăm, bởi vậy những năm tháng ấy với tôi luôn luôn trống rỗng, như ánh mặt trời trần trụi, như cái giếng hoàn toàn bị giấu kín đáy. Từ rất lâu rồi, trong tâm trí tôi, thời thiếu nữ của tôi không có bất kỳ mối liên hệ với người nào khác ngoại trừ gia đình. Tôi đã cố gắng không nhớ tới họ, không nhớ tới chị Hee Jae. Nhưng chỉ cần ý thức lại một chút, trước những mối quan hệ hiển hiện quá rõ ràng này, tôi sẽ lại cư xử như một người mắc chứng quên.

Những dấu chân của tôi trải dài bất tận trên bãi triều. Giờ đây, họ đang ở đâu và đang sống như thế nào? Từ lâu, bất cứ khi nào nghĩ về họ, tôi đều bị choáng ngợp bởi một cảm giác cô độc không tài nào cho rằng cuộc sống thật đẹp đẽ. Mặc dù tôi không nhận ra, nhưng họ vẫn luôn hiện diện vì tôi. Họ cho tôi lòng dũng cảm để ôm lấy sự dơ dáy của cuộc đời mà tôi phải đối mặt từ hồi hai mươi, giúp tôi xem xét lại bản thân và lấy lại bản thân từ nơi của những ham muốn phi lý. Tôi đứng dậy khỏi bãi triều và rời khỏi bãi biển, bước chân sau đè lên dấu chân trước. Những dấu chân in hằn lên trên bãi biển của tôi ngày hôm nay dường như được kết nối với căn phòng hiu quạnh ấy. Với cái nơi tôi đã chạy khỏi và không bao giờ có thể quay lại. Hôm nay, hiện tại rõ rệt nhất của tôi - nếu tôi đi theo những vết chân mình đã in dấu ở đây ngày hôm nay, có lẽ tôi sẽ có thể bước thẳng vào tuổi mười chín mà không phải dừng lại ở tuổi hai mươi nữa. Và có lẽ tôi cũng sẽ có thể quay trở lại tuổi mười lăm, mười sáu. Đây là con đường cho phép tôi hoàn toàn bước ra khỏi căn phòng hiu quạnh. Con đường này không ngừng ra dấu cho tôi. Tôi bước ra khỏi bãi triều, từng bước từng bước một, nhấn lòng bàn chân lên trên cát. Từ rất lâu, với tôi, chị Hee Jae là hiện thân của mọi khoảnh khắc định mệnh quan trọng. Với tôi, chị là thủy triều lên và thủy triều xuống. Chị là hy vọng và tuyệt vọng. Với tôi chị là sự sống và cái chết... và tất cả đều là tình yêu. - 11 tháng Chín, 1995.

Tôi bước ra khỏi bãi biển tiến vào con đường lát và đi bộ mãi cho tới khi không còn đủ sức, như một người mới tập đi lần đầu. Trên một con đường ven biển, những con chim biển đậu thành hàng. Khi tôi tiến lại gần, lũ chim đồng loạt bay lên không trung, rồi hạ cánh xuống một chỗ xa tít đằng kia. Tôi lại tiến lại gần và bọn chúng lại nhất tề bay lên. Tôi nhìn ra bãi biển, thấy có hàng nghìn con chim đang cụp cánh đậu bên biển. Sau khi theo dấu đàn chim, tôi dõi nhìn ra cuối biển, lên bầu trời thơ trẻ bên trên. Tôi có cảm giác như những chuyện quá khứ từng bị khóa kín đã trộn lẫn với những đám mây rải rác. Cảm thấy sự chào đời của những sinh linh mới ở tận cùng của ký ức tự do, mình tỏa ra một thứ mùi tươi mới. Trên đường quay trở lại, tôi nhìn thấy một đứa trẻ đang khóc bên bờ biển. Có vẻ như đứa bé muốn chơi thêm một lát nữa trên bãi đá nhưng mẹ nó lại định đưa nó về nhà. Bên trong chiếc xe hơi đang đậu xa xa, bố của đứa bé đang nhấn còi, bíp bíp. Đứa bé được mẹ ôm ra khỏi bãi biển, càng lúc càng xa dần trong khi vẫn không ngừng khóc. Liệu sau này nó có còn nhớ rằng mình đã từng khóc trên bãi biển này? Rằng mình đã từng hiện diện trên bãi biển này?

Cơ thể tôi đã kiệt quệ nhưng tâm trí tôi càng lúc càng sáng rõ hơn. - 13 tháng Chín, 1995.

Tôi có dự cảm, tác phẩm này sẽ không hẳn là hiện thực cũng chẳng hẳn là hư cấu, mà sẽ nửa nọ nửa kia. Tôi không biết liệu có thể gọi nó là tác phẩm văn học được không. Tôi thử suy ngẫm về chuyện viết lách, về ý nghĩa của việc viết đối với tôi.