Date: 2020-09-10T17:00:00+00:00
Keywords: TrươngĐịnh.vn
Description: Tải Ứng dụng Trương Định App Download ebook tốt nhất Với hơn 10.000 quyển sách và truyện update mỗi ngày Link https://TrươngĐịnh.Vn

THÔNG TIN EBOOK

Tên sách
TRỐN CHẠY

Tác giả
Alice Munro

Dịch giả
Hương Lan

Thể loại
Tiểu Thuyết

Phát hành
Nhã Nam

Nhà Xuất Bản
NXB Văn Học

Ebook
2020 kindlekobovn [VCTVEGROUP]

—★—

MỤC LỤC

- 01

- TRỐN CHẠY

- 02

- TÌNH CỜ

- 03

- SẮP RỒI

- 04

- NÍN LẶNG

- 05

- ĐAM MÊ

- 06

- BÁNG BỔ

- 07

- MẮC LỠM

- 08

- THẦN LỰC

Tác Giả

Alice Munro sinh năm 1931 tại Wingham, bang Ontario Canada. Truyện ngắn đầu tay của bà ra đời năm 1950 khi Munro cổn là sinh viên Anh ngữ tại Đại học Tây Ontario. Từ đó đến nay, bà đã xuất bản mười bốn tập truyện ngắn

- ■ Dance of the Happy Shades; ■ Something I've Been Meaning to Tell You; ■ The Beggar Maid; The Moons of Jupiter; ■ The Progress of Love; ■ Friend of My Youth; ■ open Secrets; ■ The Love of a ■ Good Woman; ■ Hateship, Friendship, Courtship. Loveship, Marriage; ■ No Love Lost; ■ Vintage Munro; Runaway; ■ The View from Castle Rock; ■ Too Much Happiness ■ cùng một tiểu thuyết, Lives of Girls and Women, và hai Tuyển tập truyện ngắn.

Trong sự nghiệp văn chương lỗi lạc của minh, bà đã giành được vô số giải thưởng, bao gồm giải quốc tế Man Booker 2009 cho gia tài tác phẩm trọn đời; bốn giải văn học của Toàn quyền Canada: hai giải Giller; dài Ren dành cho truyện ngàn; giải thưởng văn học Lannan; dài W.H. Smith cho tập truyện Open Secrets với tư cách là sách hay nhất xuất bán tại Anh năm 1995; giàu của giới phê bình quốc gia Hoa Kỳ. Truyện ngắn của bà được dịch ra mười bốn thứ tiếng, được đăng tải trên The New Yorker, The Atlantic Monthly, The Paris Review cùng nhiều ấn phẩm khác.

Tưởng nhớ những người bạn của tôi,

Mary Carey

Jean Livermore

Melda Buchanan

01

TRỐN CHẠY

Carla nghe thấy tiếng xe từ trước khi chiếc xe nhú lên đỉnh cái gò nhỏ trên đường mà dân quanh vùng quen gọi là ngọn đồi. Cô ấy về rồi, nàng nghĩ. Bà Jamieson - bà Sylvia - trở về nhà sau chuyến đi nghỉ tận Hy Lạp. Từ cửa chuồng ngựa - nhưng cố ý hơi thụt vào trong để không bị phát hiện - nàng nhìn ra đoạn đường mà thể nào bà Jamieson cũng phải lái xe qua, nhà bà ấy ở trên con đường này, quãng xa hơn nhà Clark và Carla nửa dặm.

Nếu chủ định tấp vào cổng nhà họ thì đến lúc này chắc chắn chiếc xe đã đi chậm lại. Nhưng Carla vẫn hy vọng. Giá đừng là cô ấy thì hơn.

Là bà ấy thật. Bà Jamieson vụt quay đầu qua một thoáng - tâm trí bà dồn hết cả vào việc điều khiển cỗ xe qua mặt đường sỏi lằn lún vết bánh xe và những vũng nước do cơn mưa để lại - nhưng bà không nhấc tay khỏi vô lăng để vẫy, bà không phát hiện ra Carla. Carla thoáng thấy một bên cánh tay rám nắng để trần tới bờ vai, vạt tóc phai màu hơn trước, ngả trắng chứ không còn vàng bạch kim, cùng vẻ mặt vừa quyết đoán vừa càu cạu, lại vừa vui với cái càu cạu của mình - đúng cung cách bà Jamieson thường biểu lộ trong lúc đối phó với con đường thổ tả như thế này. Khoảnh khắc bà Jamieson quay đầu, có gì đó tưởng chừng như ánh đèn chớp nháng qua - dò hỏi pha lẫn hy vọng - khiến Carla thụt người lại.

Vậy đó.

Có lẽ Clark chưa biết. Nếu lúc này anh đang ngồi trước màn hình máy tính thì lưng anh sẽ quay ra cửa sổ và con đường.

Nhưng có lẽ bà Jamieson sẽ phải lộn lại con đường một tua nữa. Lái xe từ sân bay về, rất có thể bà chưa kịp rẽ vào tiệm mua thực phẩm - chỉ đến khi vào nhà rồi bà mới sực nhớ ra mình cần những món gì. Có lẽ khi ấy Clark sẽ trông thấy bà. Bằng không thì khi trời sụp tối, đèn đóm nhà bà sẽ bật sáng. Nhưng thời gian này là tháng Bảy, phải thật muộn thì trời mới tối. Mà biết đâu bà mệt đến nỗi chẳng buồn bật đèn lên, hay biết đâu bà sẽ đi ngủ sớm.

Mặt khác, có thể bà sẽ gọi điện thoại. Vào bất kỳ giây phút nào từ giờ trở đi.

Mùa hè năm nay mưa dầm mưa dề. Sáng sớm mở mắt ra đã nghe thấy tiếng mưa gõ đồm độp trên nóc nhà lưu động. Đường ngang lối dọc lún trong sình lầy, cỏ rậm ướt sũng sĩnh, cây lá trên đầu vô cớ dội nước ngay cả khi lúc ấy chẳng hề có trận mưa nào trút xuống và trời mây quang quẻ. Mỗi khi đi ra ngoài Carla hay đội mũ nỉ chóp cao rộng vành kiểu Úc xưa, bím tóc dài, dày dặn nhét vào bên trong áo sơ mi.

Chả ai tới thuê ngựa để cưỡi xuyên những lối mòn, mặc dầu Clark và Carla đã chạy khắp nơi dán quảng cáo tại tất cả các điểm cắm trại, trong quán cà phê, trên bảng thông báo của văn phòng du lịch, và bất kỳ nơi nào họ có thể nghĩ tới. Chỉ lèo tèo vài học viên đến học cưỡi ngựa, và những người này là khách quen chứ không phải lũ nhóc đi nghỉ chất đầy ắp xe buýt từ các trại hè, khiến họ tất bật xoay vần suốt hè năm ngoái. Rồi đến cả nguồn học viên thường xuyên mà họ trông cậy vào cũng đang nghỉ để đi chơi xa, hoặc đơn giản chỉ hoãn giờ học do thời tiết lình xình làm mất hứng. Dù sao chăng nữa nếu học viên gọi tới quá trễ, Clark sẽ tính họ thêm chi phí thời gian. Vài người trong số họ đã kêu ca, sau đó một đi không trở lại.

Tuy nhiên, vẫn còn nguồn thu nhập từ ba con ngựa người ta thuê chăn hộ. Ba con đó, cộng với bốn con của họ, hiện đang thả ngoài đồng, thơ thẩn quanh bãi cỏ dưới những gốc cây. Cứ trông bộ dạng ấy thì xem ra chúng chẳng thèm để ý đến chuyện mưa đã ngưng trong thoáng chốc, mưa vẫn thường ngưng một lúc như thế vào buổi chiều. Ngưng chỉ vừa đủ để vực lên những hy vọng trong con người - mây trắng ra, mỏng đi, cho lọt chút xíu thứ ánh sáng khuếch tán không bao giờ bừng lên nổi thành ánh mặt trời thật sự, và thường thì cũng tắt trước bữa tối.

Carla vừa dọn phân chuồng ngựa xong. Nàng làm túc tắc - nàng yêu thích nhịp điệu của chuỗi công việc thường nhật của mình, yêu cả cái không gian ngai ngái đủ thứ mùi bên dưới mái chuồng. Giờ nàng ra sân tập cưỡi ngựa xem mặt đất đã khô tới đâu, phòng hờ các học viên lớp năm giờ kéo tới.

Phần nhiều những trận mưa theo lệ đều không đến nỗi dữ dội hay đèo bòng thêm gió, nhưng tuần trước đất trời đột nhiên khuấy động, gió hú rít qua ngọn cây và một trận mưa mịt mùng, gần như theo phương nằm ngang, ập đến. Chỉ trong vòng một khắc đồng hồ, cơn bão đã tan ngay. Những cành cây gãy nằm vắt ngang đường, dây điện đứt, và một mảng mái lợp nhựa lớn che sân tập cưỡi ngựa long ra. Xuất hiện một vũng nước to như cái ao ở cuối sân, báo hại Clark phải hì hục tới tận tối mịt, đào rãnh cho nước thoát đi.

Nhưng chỗ mái bị tốc vẫn chưa được sửa lại. Clark đã giăng hàng rào kẽm gai ngăn lũ ngựa khỏi lội trúng bùn sình, và Carla đã đánh dấu lại một vòng đua ngắn hơn cho người tập cưỡi.

Trên mạng, ngay lúc này đây, Clark đang lướt net tìm địa chỉ mua vật liệu lợp mái. Một cửa hàng bán đồ phế thải nào đó, với giá cả họ có thể kham nổi, hay ai đấy đang cố bán tống bán tháo tấm lợp dùng rồi. Còn lâu anh mới mò tới cửa hàng cung cấp vật liệu xây dựng Hy Robert Buckley ngoài thị trấn, nơi mà anh gọi trại đi thành Highway Robbers Buggery - cửa hàng Ăn Cướp Và Kẻ Gian Xa Lộ - bởi vì anh đã nợ họ quá nhiều tiền và đã có lần uỵch nhau với họ.

Clark từng xô xát không chỉ với những người anh nợ tiền. Bản tính thân thiện của anh, ban đầu dễ tạo thiện cảm cho người khác, có thể bất thần hóa thành xấu. Có lắm nơi anh sẽ không thèm vào, những nơi mà anh luôn luôn bắt Carla phải đi thay, bởi cũng từng xảy ra một vụ cãi cọ này kia. Hiệu thuốc là một nơi như thế. Chỉ tại một bà già đã chen lên trước mặt anh - số là, bà này đã đi khỏi rồi nhưng sực nhớ ra mình để quên món gì đó, bèn quay lại và chen lên trước chứ không chịu chờ ở cuối hàng, thành ra anh ca cẩm, và người thu ngân bảo với anh rằng, “Bà ấy bị khí thũng,” Clark liền đáp, “Thế à? Tôi thì bị trĩ đây,” rồi người chủ tiệm, khi được triệu hồi tới phân giải, lại phán rằng ấy là câu nói đùa không hợp chỗ. Còn ở quán cà phê trên xa lộ thì tiền giảm giá cho bữa điểm tâm như quảng cáo không được tính, bởi vì đã quá mười một giờ sáng, Clark đôi co sau đó đánh rơi toẹt cốc cà phê mua mang đi xuống sàn - người ta bảo suýt nữa thì nó rơi trúng một đứa trẻ đang ngồi trong xe đẩy. Anh cãi đứa trẻ đó ở cách xa hàng nửa dặm và anh làm rơi cốc cà phê vì nó không có đai cầm. Người ta nói tại anh không yêu cầu đai cầm. Anh vặn lại đúng lý thì anh việc gì phải yêu cầu mới có.

“Anh điên rồi,” Carla nói.

“Đàn ông nó thế.”

Nàng chưa đả động gì với anh về trận anh to tiếng với Joy Tucker. Joy Tucker làm thủ thư ngoài thị trấn, là một khách hàng thuê họ nuôi giúp ngựa. Con ngựa đó là một ả ngựa non xốc nổi lông màu hạt dẻ tên là Lizzie - Joy Tucker, khi tếu táo, hay gọi nó là Lizzie Borden.* Hôm qua bà ta lái xe đến, trong tâm trạng không lấy gì làm vui vẻ, và kêu rêu về mái nhà chưa được lợp lại, về việc Lizzie trông sao mà buồn khổ thế, cứ như bị lạnh.

Lizzy Borden là một phụ nữ Mỹ bị buộc tội dùng rìu giết cha đẻ cùng mẹ kế của mình năm 1892. Vụ án đã gây nhiều tranh cãi và xôn xao trong dư luận.

Thật ra Lizzie chả bị làm sao hết. Clark đã cố gắng - anh cho là thế - theo chiều xoa dịu bà. Nhưng mà chính Joy Tucker là người hăng tiết, chê rằng chuồng trại của họ nhếch nhác, rằng Lizzie xứng đáng điều kiện tốt hơn, Clark buông thõng, “Tùy bà.” Joy vẫn không - hoặc chưa - chuyển Lizzie đi, như Carla đinh ninh. Nhưng Clark, vốn trước đó hay ưu ái ả ngựa non như con vật cưng của mình, giờ khước từ chăm chút bất kể cái gì thêm cho ả. Hậu quả là cảm xúc của Lizzie bị tổn thương - ả bướng bỉnh khi tập luyện và hay đá lung tung khi buộc phải được gọt móng guốc, cái việc họ vẫn làm cho ả hằng ngày kẻo không móng guốc ả sẽ chai sần. Carla đành phải dè chừng để không bị cắn.

Nhưng điều kinh khủng nhất khiến Carla lo ngay ngáy là sự vắng mặt của Flora, con dê trắng nhỏ hay cặp kè lũ ngựa cả ở trong chuồng lẫn ngoài đồng. Đã hai ngày nay không thấy bóng dáng con dê đâu. Carla sợ bọn chó hoang hay lũ sói đồng cỏ đã xơi mất nó rồi, hay một con gấu đã vồ nó cũng nên.

Đêm qua, và cả đêm hôm kia, nàng đều mơ thấy Flora. Trong giấc mơ thứ nhất, Flora bước thẳng đến giường nàng, miệng ngậm một quả táo đỏ, nhưng trong giấc mơ thứ hai - giấc mơ đêm qua - nó chạy đi khi thấy Carla tới gần. Hình như chân cẳng nó bị thương, nhưng nó vẫn chạy. Nó dẫn Carla tới một chỗ trông như hàng rào kẽm gai trên một bãi chiến trường, và rồi nó - Flora - chui qua hàng rào, toàn thân và cả cái chân đau, trôi tuột qua như một con lươn trắng và biến mất.

Bầy ngựa đã trông thấy Carla băng qua sân tập nên xồ hết cả ra mép hàng rào để làm cho nàng chú ý lúc nàng quay trở về - trông chúng ướt đầm đìa dù đã được khoác chăn New Zealand. Nàng khẽ khàng chuyện trò với chúng, xin lỗi chúng vì mình đi tay không. Nàng vuốt cổ, xoa mũi chúng và hỏi chúng có biết gì về Flora hay không.

Con Grace và con Juniper khịt mũi, hít nàng, như thể chúng nhận ra cái tên đó và chia sẻ mối lo lắng với nàng, nhưng bất ngờ ả Lizzie húc chen vào giữa, hất đầu Grace ra khỏi bàn tay âu yếm của Carla. Thừa cơ ả cắn bồi luôn bàn tay ấy một phát, khiến Carla phải mất một lúc mắng mỏ ả.

Tính cho đến cách đây ba năm, Carla chưa bao giờ ngó ngàng đến nhà lưu động. Thậm chí nàng còn không gọi chúng bằng cái tên như vậy. Mà cũng có thể, hệt như cha mẹ mình, hình như nàng đã nghĩ “nhà lưu động” là phô trương. Có một số người sống trên xe moóc, nàng chỉ biết thế thôi. Xe này chẳng khác gì xe kia. Khi Carla dọn vào sống trong đó, khi nàng chọn cách sống này với Clark, nàng bắt đầu nhìn nhận mọi thứ dưới một góc độ mới. Chính từ đấy mà nàng bắt đầu dùng từ “nhà lưu động” và hay để ý xem người ta bố trí tiện nghi trong đó như thế nào. Loại rèm người ta hay treo, phong cách người ta sơn trang trí, những kiểu tầng trên, hiên nhà hay những phòng phụ đầy tham vọng người ta cơi thêm. Nàng háo hức, tưởng như không thể đợi nổi đến giây phút tự tay mình thực hiện những cải tiến đại loại.

Clark đồng thuận với những ý tưởng của nàng, được một thời gian. Anh xây bậc thang mới, mất biết bao thời giờ đi săn lùng tay vịn sắt rèn loại dùng rồi. Anh tuyệt nhiên không hề than thở về số tiền đổ vào sơn nhà bếp và nhà tắm, hay vào đống vải vóc may rèm. Công cuộc sơn phết của nàng quả là khinh suất - lúc đó, nàng không biết rằng người ta phải tháo bản lề các cánh cửa tủ nhà bếp ra. Hoặc ta phải may vải lót vào rèm, thành ra đến nay chúng đã bạc màu hết.

Clark chỉ chịu không nổi cái việc lật thảm lót sàn lên thay - một việc tái diễn ở tất cả các phòng và là công việc nàng dồn tâm trí vào nhiều nhất. Thảm được chia thành những ô vuông nhỏ màu nâu, mỗi ô rập hoa văn và hình khối màu nâu đậm, nâu đỏ và nâu vàng. Có một dạo khá dài nàng từng nghĩ những hoa văn và hình khối trong từng ô đó phải giống nhau, phải được sắp xếp cùng kiểu. Sau đấy khi có nhiều thời gian hơn, rất nhiều thời gian, để ngắm nghía chúng, nàng lại quyết định nối bốn ô vào nhau tạo thành từng khối vuông đồng dạng lớn hơn. Đôi khi nàng dễ dàng chọn được cách sắp đặt, có khi nàng phải trăn trở ghê gớm mới nhìn ra.

Nàng làm việc này những khi ngoài trời đang mưa và tâm trạng Clark đang đè trĩu mọi ngóc ngách trong nhà, chẳng thiết chú tâm vào thứ gì khác ngoài màn hình vi tính. Nhưng việc hay nhất khi ấy là nặn ra hoặc nhớ ra chuyện gì đó để làm trong chuồng ngựa. Lũ ngựa không dám nhìn nàng khi nàng đang bức bối, nhưng Flora, vốn không bao giờ bị cột, sẽ lân la tới chà rúc vào người nàng, ngước cái mặt không hẳn là biểu lộ sự thông cảm - mà là sự châm chọc thân tình thì đúng hơn - trong đôi mắt vàng lục lóng lánh.

Flora chỉ là một con dê choai khi Clark mang nó về từ một nông trại anh tới để mặc cả mua vài món vật dụng cho ngựa. Những người chủ trại ở đó đang chuẩn bị giã từ cuộc sống thôn quê, hoặc ít nhất là đang muốn từ bỏ việc chăn nuôi - ngựa họ đã bán hết cả nhưng họ không sao tống khứ được đàn dê. Anh nghe người ta kháo nhau rằng một con dê có khả năng tạo ra bầu không khí dễ chịu và thoải mái trong chuồng ngựa nên muốn thử xem sao. Nàng và Clark dự tính mai này sẽ cho nó đẻ nhưng mãi chẳng thấy nó có dấu hiệu động dục gì.

Ban đầu nó là con vật cưng không thể chối cãi của Clark, bám gót anh khắp mọi nơi, luôn ngó ngoáy chộn rộn để gây sự chú ý của anh. Nó lanh lợi, duyên dáng, nũng nịu như một con mèo con, và cái bộ dạng giống thiếu nữ ngây thơ đáng yêu của nó khiến họ bật cười. Nhưng khi lớn hơn một chút, xem ra nó lại gắn bó với Carla, và qua sự gắn kết này nó tự dưng khôn ra và ít õng ẹo đi - thay vào đó, cứ như nó có khả năng hài hước vừa mang tính châm biếm vừa xoa dịu cảm xúc vậy. Với lũ ngựa Carla cư xử dịu dàng mà nghiêm khắc, kiểu như mẹ đối xử với con cái, nhưng tình thâm với Flora rất khác, Flora không cho phép nàng tỏ ra bề trên với nó.

“Vẫn không thấy tăm hơi Flora à?” nàng hỏi trong khi kéo dỡ các ngăn chuồng. Clark đã đăng một mẩu thông báo Tìm Dê Lạc lên mạng.

“Giờ thì chưa,” anh đáp, hơi lơ đãng nhưng không phải là không thân thiện. Anh cho rằng, không phải lần đầu, Flora chắc là đã tự đi tìm cho mình một chàng dê đực rồi.

Không một lời nào đả động đến bà Jamieson. Carla bắc ấm nước lên bếp. Clark đang hát ư ử một mình như anh thường vẫn vậy mỗi khi ngồi trước máy vi tính.

Thỉnh thoảng anh đáp trả cái máy. Nhố nhăng, anh buột miệng, trả treo trước thách thức nào đó. Hoặc anh cười rú lên - nhưng sau đó lại không nhớ chuyện gì đã làm mình cười khi nàng hỏi anh.

Carla gọi, “Anh uống trà nhé?” và ngạc nhiên khi thấy anh đứng lên đi vào bếp.

“Vậy là,” anh mở lời. “Vậy là, Caria à.”

“Là sao?”

“Bà ta đã gọi.”

“Ai?”

“Bệ hạ. Hoàng hậu Sylvia. Bà ta vừa mới về.”

“Sao em không nghe thấy tiếng xe.”

“Anh không hỏi em có nghe thấy hay không.”

“Thế cô ấy gọi làm gì?”

“Bà ta muốn em tới giúp chấn chỉnh ngôi nhà. Nguyên văn bà ta nói đấy nhá. Ngày mai.”

“Rồi anh trả lời sao?”

“Anh đồng ý. Nhưng em nên gọi lại xác nhận thì tốt hơn.”

Carla nói, “Em thấy chẳng có lý do gì mà mình phải gọi lại, nếu anh đã bảo cô ấy rồi.” Nàng rót trà vào ca cho hai người. “Nhà của cô ấy em đã dọn sạch sẽ trước khi cô ấy đi rồi mà. Em không biết ở đó có gì cần làm sớm vậy.”

“Chắc có gấu mèo đột nhập vào nhà quậy tưng trong khi bà ta đi. Biết đâu đấy.”

“Em chả việc gì phải gọi cô ấy ngay lúc này,” nàng nói. “Em muốn uống trà và muốn đi tắm.”

“Càng sớm càng hay.”

Carla cầm ca trà của mình vào phòng tắm, nói vọng ra, “Chúng mình còn phải tới hiệu giặt nữa. Khăn khố gì khô rồi mà vẫn bốc mùi kinh người.”

“Đừng có đổi chủ đề, Carla.”

Thậm chí cả khi nàng đã mở vòi sen tắm mà anh vẫn đứng ngoài cửa nói vọng vào.

“Anh không định để em thoát khỏi móc câu đâu, Carla.”

Nàng nghĩ anh còn đứng đó khi mình bước ra, nhưng anh đã trở lại bàn máy tính. Nàng diện đồ như sắp sửa ra thị trấn - nàng hy vọng nếu họ ra khỏi nhà, tới hiệu giặt tự động, mua cappuccino mang về, thì có lẽ họ sẽ nói chuyện với nhau theo cách khác, có thể sẽ giải tỏa đi phần nào. Nàng sái một bước dứt khoát vào phòng khách và quàng tay ôm lấy anh từ phía sau. Nhưng vừa khít vòng tay vào người anh thì cơn đau nhói bỗng nuốt chửng lấy nàng - chắc hơi nóng vòi sen đã giải thoát cho dòng nước mắt - nàng đổ sụp xuống người anh, tan nát, nức nở.

Anh rời tay khỏi bàn phím nhưng vẫn ngồi yên.

“Đừng nổi điên với em,” nàng khẩn khoản.

“Anh không điên. Anh rất ghét khi em như vậy, thế thôi.”

“Em như vậy là vì anh nổi điên.”

“Đừng nói anh thế này thế kia. Em làm anh nghẹt thở rồi. Nấu nướng gì đi.”

Thế là nàng đi nấu bữa tối. Bởi vì đến giờ này thì có thể chắc chắn học viên lớp năm giờ sẽ không đến. Nàng lấy khoai tây ra bắt đầu gọt vỏ, nhưng nước mắt nàng không sao ngừng rơi, khiến nàng không thể thấy mình đang làm gì. Nàng lấy một tờ khăn giấy lau mặt rồi dứt thêm một tờ nữa mang theo, bươn bả ra ngoài trời mưa. Nàng không vào chuồng ngựa, vì vắng Flora ở đó đau lòng khủng khiếp. Nàng bước dọc theo lối mòn sau nhà dẫn vào rừng. Lũ ngựa đang ở trên cánh đồng bên kia. Chúng dồn tới hàng rào nhìn nàng. Tất cả, trừ Lizzie, ả ta nhảy cỡn lên và khịt một cái, đủ khôn ngoan để hiểu rằng tâm trí cô chủ đang ở nơi khác.

Chuyện bắt đầu khi họ đọc bản cáo phó thông báo ông Jamieson từ trần. Đăng trên tờ báo thành phố, với chân dung ông ở trang tin tức buổi chiều. Mãi cho đến năm ngoái, họ chỉ biết gia đình Jamieson là hàng xóm, sống tách biệt. Bà vợ dạy môn thực vật học ở trường đại học cách đó bốn mươi dặm, do vậy phần lớn thời gian bà ở trên đường. Ông chồng là nhà thơ.

Mọi người ai cũng chỉ biết tới thế. Nhưng xem ra ông còn bận rộn những thứ khác nữa. Dù là nhà thơ, và dù đã già - có lẽ lớn hơn bà Jamieson hai chục tuổi - ông tráng kiện và tháo vát. Ông cải tạo hệ thống rãnh thoát nước nơi mình ở, nạo vét và lát đá ống cống. Ông cuốc đất, rào giậu và trồng tỉa một vườn rau, mở đường xuyên rừng, quán xuyến mọi việc sửa chữa trong nhà.

Ngôi nhà là một cơ ngơi hình tam giác trông hơi quái do chính ông xây cách đây nhiều năm, cùng với nhóm bạn, trên nền một ngôi nhà nông trại rệu rã. Người ta đồn đám người đó là dân hippy - mặc dù ông Jamieson đã hơi lớn tuổi để mà hippy, kể cả vào lúc ấy, trước khi bà Jamieson về sống với ông. Lại có chuyện kể rằng họ trồng cần sa trong rừng, đem bán, rồi tích cóp tiền trong những hũ thủy tinh gắn xi đem chôn quanh căn nhà. Clark nghe tin này từ mấy người anh quen trong thị trấn. Anh bảo đó là chuyện nhảm nhí.

“Nếu có thì giờ này chắc có kẻ đã mò vào đào nó lên rồi. Chắc có kẻ đã tìm cách bắt lão ấy phun ra chỗ cất giấu.”

Khi đọc bản cáo phó, Carla và Clark mới vỡ lẽ rằng ông Leon Jamieson là người từng được nhận một giải thưởng lớn, năm năm trước khi ông chết. Một giải thưởng thơ ca. Chưa ai từng nhắc tới điều này. Hình như người ta tin vào tiền bán ma túy chôn trong những hũ thủy tinh hơn là tiền thắng giải làm thơ.

Lập tức Clark bảo, “Lẽ ra mình đã có thể bắt lão ta phải trả giá.”

Caria biết ngay anh đang nói về điều gì, nhưng nàng coi đó là đùa tếu.

“Quá trễ,” nàng nói. “Ai mà trả giá được khi đã chết.”

“Lão không thể. Nhưng mụ thì có.”

“Cô ấy đi Hy Lạp rồi.”

“Mụ đâu có định ở hẳn Hy Lạp.”

“Cô ấy không biết mà,” Carla nghiêm trang hơn.

“Anh đâu có bảo mụ biết.”

“Cô ấy không mảy may biết tí ti gì về việc đó.”

“Thì chúng mình sẽ nói cho mà biết.”

Carla kêu lên, “Không. Không.”

Clark tiếp tục như thể nàng chưa hề kêu.

“Chúng mình sẽ nói là chúng mình sẽ kiện. Thời nào chả có kẻ vớ bẫm kiểu như thế.”

“Sao anh làm thế được? Ta không thể kiện người chết.”

“Cứ dọa lên báo. Nhà thơ lớn của thời đại. Báo chí sẽ ăn tươi nuốt sống cái tin đó. Tóm lại chúng mình chỉ việc đe dọa và rồi mụ sẽ sập bẫy.”

“Anh đừng mơ,” Carla nói. “Cứ đùa hoài.”

“Không,” Clark nói. “Anh không đùa.”

Carla bảo nàng không muốn nói về chuyện này nữa, anh bảo, ừ.

Nhưng họ lại nói về nó vào hôm sau, rồi ngày hôm sau nữa, hôm sau nữa. Thỉnh thoảng anh vẫn nảy ra những ý tưởng viển vông như thế, thậm chí có khi còn bất họp pháp nữa kia. Ba hồi anh nói về chúng với độ hưng phấn cao dần, ba hồi - nàng không biết tại sao - anh lại dẹp hết cả đi. Giả sử mưa ngừng rơi dầm dề, giả sử thời điểm này sao đó mà biến thành một mùa hè bình thường, thì chắc hẳn anh đã buông trôi ý tưởng này đi như anh đã buông trôi nhiều ý tưởng khác. Nhưng điều đó không xảy ra, vậy là suốt cả tháng qua anh cứ lải nhải về kế hoạch, cơ hồ như nó rất hệ trọng và rất chắc ăn vậy. Vấn đề chỉ là họ sẽ đòi bao nhiêu. Quá ít thì người phụ nữ đó sẽ không hoảng hốt, sẽ nảy ra ý muốn tìm hiểu xem họ có đang lường gạt bà không. Quá nhiều lại khiến bà ta phản kháng và không khéo lại trở nên ngoan cố.

Carla đã thôi cho đó là đùa cợt. Thay vào đó nàng bảo anh nó sẽ không thành đâu. Nàng bảo nó không thành là vì người ta nghĩ nhà thơ nào mà chả thế. Cho nên chẳng đáng mất công tốn tiền che đậy.

Anh nói nó sẽ thành nếu được thực hiện rốt ráo. Carla sẽ nức nở thổ lộ với bà Jamieson toàn bộ câu chuyện. Sau đó Clark sẽ đi vào, giả vờ ra điều bị choáng sốc vô cùng, vì anh vô tình nghe lỏm được. Anh sẽ nổi giận đùng đùng, anh sẽ đề cập đến việc sẽ xì ra cho cả thế giới cùng biết. Anh sẽ để tự bà Jamieson là người đầu tiên nhắc đến tiền bạc.

“Em đã bị tổn thương. Em đã nhục nhã và bẽ bàng, cả anh cũng bị tổn thương và nhục nhã bởi vì em là vợ anh. Đó là vấn đề lòng tự trọng.”

Anh cứ nhay đi nhay lại với nàng như thế còn nàng thì cố đánh trống lảng, nhưng anh cương quyết.

“Hứa đi,” anh ép nàng. “Hứa đi.”

Đầu đuôi cũng tại những lời nàng đã kể cho chồng nghe, những lời mà giờ đây nàng không thể rút lại hay phủ nhận được nữa.

Thỉnh thoảng ông ta ham muốn em à?

Lão già ấy á?

Thỉnh thoảng lão gọi em vào phòng khi mụ vợ không có nhà?

Phải.

Khi mụ ta đi mua hàng và y tá cũng không ở đó.

Giữa một trong những cơn ngột hứng ăn may của nàng, một thứ luôn khiến anh ngất ngây tức khắc.

Vậy lúc đó em làm gì? Em có vào không?

Nàng giả đò xấu hổ.

Đôi khi.

Vậy là lão gọi em vào phòng lão? Phải không? Carla? Vậy, rồi sao nữa?

Em vào xem ông ấy muốn gì.

Vậy lão muốn gì?

Những lời này được hỏi và trả lời với giọng thì thầm, dẫu không có ai nghe, dẫu họ đang ở trong lãnh địa của chiếc giường. Một câu chuyện bên chăn gối, trong đó các tiểu tiết rất quan trọng và phải bổ sung sau mỗi lần, kèm theo đó là sự miễn cưỡng, vẻ thẹn thùng, tiếng rúc rích, tục tĩu, tục tĩu.Không chỉ riêng anh mới là người sốt sắng và khoan khoái. Cả nàng nữa. Sốt sắng làm anh thích, làm anh, và cả chính nàng nữa, điếng ngất. Khoan khoái mỗi lần trò này còn hiệu quả.

Ở một góc tâm trí nàng, chuyện đó rất thật, nàng như thấy lão già dâm dục đó, thấy cái của lão ngổng lên trong chăn, đúng thực là nằm liệt, gần như không thành lời nhưng thành thạo trong ngôn ngữ ra dấu, phô bày cơn ham muốn của lão, cố ra hiệu lôi kéo nàng đồng lõa, dẫn dụ nàng bày trò gian dâm. (Sự khước từ của nàng là cần thiết, nhưng có lẽ cũng gây ra cho Clark một nỗi thất vọng mơ hồ, quái đản.)

Thỉnh thoảng một hình ảnh hiện lên khiến nàng buộc phải dập đi, e sợ nó phá hỏng mọi thứ. Nàng nghĩ tới cái thân hình mờ mờ, đắp chăn, đờ đẫn và teo quắt đi mỗi ngày trên chiếc giường bệnh thuê, đó mới là hình ảnh có thật mà nàng chỉ thoáng thấy vài bận khi bà Jamieson hay y tá trực quên khép của. Bản thân nàng chưa bao giờ thật sự tới gần ông hơn mức ấy.

Thật lòng nàng kinh sợ việc đến làm cho nhà Jamieson, nhưng nàng cần tiền, và nàng thấy tội nghiệp bà Jamieson - hình như bà đang ám ảnh và rối trí, như thể bà đang bị mộng du. Một hay hai lần Carla đã bất thần thực hiện một động thái gì đó ngớ ngẩn hết sức chỉ để làm không khí bớt căng thẳng. Kiểu hành động nàng vẫn làm khi những người lóng ngóng sợ sệt lần đầu cưỡi ngựa đang cảm thấy xấu hổ. Nàng cũng từng làm vậy với Clark khi anh chìm trong tâm trạng. Giờ nó không còn tác dụng đối với anh nữa. Nhưng câu chuyện về ông Jamieson thì có tác dụng, một cách rõ rành rành.

Không cách chi tránh nổi những vũng nước trên lối mòn, hay đám cỏ cao sũng nước dọc hai bên đường, hay bụi cà rốt dại vừa mới nở hoa. Nhưng không khí ấm đủ để nàng không bị lạnh thấu xương. Áo quần nàng ướt đẫm như thể do mồ hôi của chính nàng hay do nước mắt từ trên mặt nàng rơi xuống quyện với mưa phùn. Cơn nức nở của nàng nguôi dần. Mặc dù không có gì để lau mũi - mảnh khăn giấy đã ướt nhoét - nàng vẫn cúi người hỉ thật mạnh xuống một vũng nước.

Ngẩng đầu lên, nàng cố huýt một tiếng sáo vang dài, ám hiệu của nàng - và cũng là của Clark - gọi Flora. Nàng chờ vài phút rồi gọi tên Flora. Lặp đi lặp lại, huýt sáo và gọi tên, huýt sáo và gọi tên.

Flora không hồi đáp.

Tuy nhiên cảm giác đau đớn đơn thuần vì mất Flora, có lẽ là mất Flora vĩnh viễn, gần như là nỗi khuây khỏa so với mớ bòng bong nàng vướng phải liên quan tới bà Jamieson, và so với nỗi khổ phập phù của nàng với Clark. Ít nhất sự ra đi của Flora không bắt nguồn từ bất kỳ việc gì mà nàng - Carla - đã làm sai.

Ở tại ngôi nhà kia, bà Sylvia chả còn gì để làm, ngoài việc mở cửa sổ. Và suy nghĩ - bằng nỗi trông ngóng khiến bà bàng hoàng chứ không hề ngạc nhiên - xem bao lâu nữa mình sẽ gặp lại Carla.

Tất cả đồ dùng cá nhân của người bệnh đã được dọn đi. Căn phòng từng là phòng ngủ của bà Sylvia với chồng, rồi sau đó là phòng hấp hối của ông, đã được rửa dọn và sắp đặt ngăn nắp như chưa từng có biến cố gì xảy ra trong đấy. Carla đã giúp bà quán xuyến tất cả trong suốt mấy ngày hoảng loạn kể từ lúc ra lò hỏa thiêu tới lúc đi Hy Lạp. Từng món quần áo ông Leon đã mặc lẫn những món ông chưa bao giờ xỏ tay, gồm cả quà tặng của những bà em gái ông, vốn chưa lấy ra khỏi giấy gói, đều được chất lên ghế sau xe hơi đem chuyển giao cho cửa hàng từ thiện. Thuốc tây, đồ cạo râu của ông, những lon nước tăng lực chưa khui đã duy trì sự sống cho ông đến tận lúc hơi tàn lực kiệt, những hộp bánh quy mè mà ông cứ nhai hàng chục cái một lúc, những lọ nhựa đựng thuốc xoa lưng cho ông, những tấm chăn da cừu lót chỗ ông nằm - tất cả bị tống vào túi nylon đen cho xe rác mang đi, và Carla không thắc mắc lấy một lời. Nàng không bao giờ nói, “Có lẽ ai đó dùng được cái này,” hoặc lựa ra những hộp lon chưa khui. Khi bà Sylvia bảo, “Phải chi cô đừng mang quần áo ra thị trấn. Phải chi cô thiêu sạch chúng trong hỏa lò,” Carla cũng không tỏ vẻ ngạc nhiên.

Họ chùi bếp lò, cọ rửa tủ bếp, lau tường và cửa sổ. Một ngày, bà Sylvia ngồi trong phòng khách soạn thư từ chia buồn bà nhận được. (Không có những chồng giấy và sổ tay được giữ gìn cẩn thận, như người ta thường thấy ở nhà của các nhà văn, không có tác phẩm dở dang hoặc những bản thảo nguệch ngoạc. Ông đã bảo bà, từ nhiều tháng trước khi mất, rằng ông quăng chúng đi hết rồi. Không chút tiếc nuối.

Bức tường hướng Nam ngôi nhà dựng lên từ những cửa sổ lớn. Bà Sylvia ngước nhìn lên, ngạc nhiên trước ánh nắng nhàn nhạt vừa lộ ra - hoặc có thể ngạc nhiên vì bóng Carla đổ xuống, chân đất, tay trần, trên đỉnh chiếc thang, gương mặt quyết đoán trùm trong những lọn lăn tăn màu vàng hoa bồ công anh, quá ngắn cho kiểu tóc tết bím. Nàng xăm xắn phun nước rửa và lau kính. Khi bắt gặp ánh mắt bà Sylvia nhìn mình, nàng ngừng lau và vung hai cánh tay như thể bị kéo ra, làm vẻ mặt ngô nghê như bức tượng phù điêu đầu người trên máng xối. Cả hai bật cười rũ. Bà Sylvia cảm thấy tiếng cười vang giòn lan khắp thân thể mình như dòng suối vui thích. Bà trở lại đống thư từ khi Carla tiếp tục lau chùi. Bà quyết định cho tất cả những lời có cánh - thành thật hay chiếu lệ, tỏ lòng tôn kính và tiếc thương - ra đi cùng đám chăn lông cừu và bánh quy giòn.

Khi nghe thấy tiếng Carla leo xuống thang, nghe tiếng giày trên hiên, tự dưng bà cảm thấy xấu hổ. Bà ngồi yên tại chỗ, đầu cúi xuống lúc Carla vào phòng và đi qua sau lưng bà trên đường vào nhà bếp lấy xô và giẻ lau dưới gầm bồn rửa. Carla hầu như không dừng lại, nàng lướt nhanh như chim, nhưng cũng kịp xoay người thả một chiếc hôn xuống mái đầu đang cúi của bà Sylvia. Sau đó nàng đi tiếp, huýt sáo véo von một điệu gì đó một mình.

Nụ hôn hằn sâu trong đầu bà Sylvia kể từ đấy. Nó không mang nghĩa gì cụ thể. Chỉ là cố lên. Hoặc sắp xong rồi. Nó có nghĩa họ là bạn tốt đã sát cánh kinh qua rất nhiều việc khó khăn. Hoặc có lẽ nó chỉ có nghĩa là mặt trời đã ló rạng rồi. Rằng Carla đang nghĩ đến việc về nhà với bầy ngựa của mình. Tuy nhiên bà Sylvia thấy nó như một bông hoa nở bừng, những cánh hoa lan tỏa bên trong bà mang sức nóng náo động, tựa một cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh.

Thường thì trong những lớp thực vật học mà bà dạy hay có một nữ sinh đặc biệt - một cô gái mà sự thông minh và tận hiến, tính tự cao tự đại, bản ngã vụng về, hoặc thậm chí lòng đam mê chân thành với thế giới tự nhiên, gọi nhắc bà đến cái tôi thời son trẻ của chính bà. Những cô gái như vậy thường vây quanh bà một cách tôn sùng, hy vọng được đáp lại bằng kiểu thân tình nào đó mà - trong hầu hết trường hợp - họ không thể tưởng tượng ra, và rồi họ sẽ nhanh chóng chọc tức bà.

Carla không có gì giống bọn họ. Nếu nàng có giống ai đó trong cuộc đời bà Sylvia, thì chắc hẳn là giống những cô gái bà biết hồi ở trường trung học - những cô gái vui tươi nhưng không bao giờ quá đà, những vận động viên thoải mái nhưng không cạnh tranh quyết liệt, sôi nổi nhưng không nóng nảy. Hạnh phúc hồn nhiên.

“Chỗ cô ở, ngôi làng bé tẹo, cái ngôi làng bé tẹo tèo teo, với hai bà bạn già của mình á, ừm, thuộc vào loại mà thi thoảng lắm mới có một cái xe du lịch dừng lại, như thể nó bị lạc đường, du khách xuống xe, ngó xung quanh, và hoang mang cùng cực bởi vì mình đang ở nơi chẳng là nơi nào hết. Chẳng có gì để mua.”

Bà đang nói về Hy Lạp. Carla ngồi cách bà một khoảng. Rốt cuộc cô gái tay chân to chắc, ngượng nghịu, tươi tắn ấy cũng đang ngồi đây, trong căn phòng đã chất chứa những suy tư về cô. Cô gái hơi mỉm cười, gật đầu chậm nhịp.

“Mới đầu,” bà Sylvia nói, “mới đầu cô cũng rất hoang mang. Trời nóng hầm hập. Nhưng ánh sáng thì tràn trề. Tuyệt diệu. Sau đó cô cũng tìm ra việc để làm, chỉ có vài việc đơn điệu thôi nhưng có thể tiêu hết cả ngày. Ta đi bộ nửa dặm đường để mua một chút dầu và đi nửa dặm nữa về hướng khác để mua bánh mì hoặc rượu, vậy là hết buổi sáng, ta ăn bữa trưa sơ sài dưới gốc cây, và sau bữa trưa thì trời nóng đến nỗi chẳng thể làm được gì ngoài việc đóng cửa chóp lại nằm dài trên giường, có thể đọc sách. Ban đầu ta đọc. Sau thì đọc cũng chẳng nổi. Tại sao phải đọc? Rồi ta nhận ra những cái bóng đã dài hơn và ta đứng dậy, đi bơi.

“Ôi,” bà tự cắt lời mình. “Ôi, cô quên mất.”

Bà bật dậy đi lấy món quà bà đã mang về, món quà mà thật ra bà không quên tí nào. Bà không muốn trao nó cho Carla ngay, mà muốn khoảnh khắc đó đến tự nhiên hơn, và trong khi kể bà đã nghĩ trước đến giây phút bà nhắc tới biển, đi bơi. Và nói, như lúc này bà nói, rằng, “Nhắc đến bơi lội cô mới nhớ ra vật này bởi vì nó là phiên bản nhỏ, cháu biết không, nó là phiên bản nhỏ của con ngựa người ta tìm thấy dưới biển. Đúc bằng đồng đỏ. Người ta vớt nó lên từ tận đáy biển, sau bao nhiêu năm như thế. Họ cho rằng nó có từ thế kỷ thứ hai trước Công Nguyên.”

Lúc Carla bước vào và nhìn quanh tìm việc để làm, bà Sylvia đã bảo, “Ồ, ngồi xuống đây một phút đã, cô chưa có ai để nói chuyện từ lúc trở về. Đi mà. “ Carla ngồi xuống mép ghế, chân tách ra, hai tay kẹp giữa đầu gối, lộ vẻ u phiền. Như thể cố hết sức để tỏ ra lịch sự, nàng hỏi, “Chuyến đi Hy Lạp thế nào ạ?”

Bây giờ nàng đang đứng, cầm gói giấy lụa nhàu bọc con ngựa mà nàng chưa mở ra hẳn.

“Người ta cho rằng nó mô tả một con ngựa đua,” bà Sylvia nói. “Bất ngờ tăng tốc về đích, tung nỗ lực cuối cùng vào cuộc đua. Cả người cưỡi ngựa nữa, một cậu bé, cháu có thể thấy cậu ta đang thúc cho con ngựa đạt tới giới hạn tận cùng sức mạnh của nó.”

Bà không nói ra rằng cậu bé làm bà nghĩ tới Carla, và đến giờ bà cũng không biết tại sao. Nó chỉ chạc mười hay mười một tuổi. Có lẽ sức mạnh và sự uyển chuyển ở cánh tay chắc hẳn đang nắm dây cương, hay những nếp nhăn thơ trẻ trên trán, sự mê mải và nỗ lực thuần khiết ấy về mặt nào đó giống với cách Carla lau những cánh cửa sổ lớn hồi mùa xuân vừa qua. Cặp đùi khỏe mạnh trong ống quần soóc, đôi vai rộng, những cú lia rộng lên mặt kính, rồi cả động tác vung vung cánh tay, đã chào mời, thậm chí ra lệnh cho bà Sylvia phải bật cười phá lên.

“Đúng thế thật,” Carla nói, lúc này đang chăm chú xem xét bức tượng đồng nhỏ ánh xanh. “Cháu cảm ơn cô rất nhiều.”

“Đừng câu nệ. Chúng ta uống cà phê nhé? Cô đã pha rồi. Cà phê ở Hy Lạp khá đậm, đậm hơn ý cô thích, nhưng bánh mì thì tuyệt diệu. Còn quả vả chín ư, đúng là ngây ngất. Ngồi thêm chút nữa nhé. Cháu phải ngăn cho cô đừng huyên tha huyên thuyên thế này mãi. Còn ở đây thì sao? Từ đó đến nay cuộc sống ở đây thế nào?”

“Cứ mưa suốt thôi ạ.”

“Cô cũng thấy vậy. Nhìn là thấy,” bà Sylvia nói vọng ra từ góc bếp của căn phòng rộng. Trong lúc rót cà phê, bà quyết định sẽ im lặng về món quà khác mà bà đã mang về. Nó không đáng giá bao nhiêu cả (con ngựa đắt hơn cô gái có thể đoán), nó chỉ là một hòn đá nhỏ xinh đẹp màu hồng nhạt mà bà nhặt trên đường.

“Cái này về cho Carla,” bà đã nói với bà bạn Maggie của mình, lúc đó đang đi bên cạnh. “Mình biết thế là hâm. Nhưng mình muốn cô gái lưu giữ một mẩu nhỏ về mảnh đất này.”

Bà đã nhắc đến Carla với Maggie, với cả Soraya, một người bạn khác của bà ở đó, nói cho họ biết sự hiện diện của cô gái càng ngày càng có ý nghĩa thế nào đối với bà, về mối ràng buộc mơ hồ dường như ngày càng lớn giữa họ, về việc cô đã an ủi bà trong những tháng tang thương mùa xuân qua.

“Cứ như gặp một người... một người tươi tắn, tràn đầy sinh lực ùa vào nhà mình.”

Bà Maggie và bà Soraya đã bật cười một cách tử tế nhưng dễ gây khó chịu.

“Luôn có một cô gái,” bà Soraya vừa nói vừa lười nhác vươn đôi cánh tay rám nắng nặng nề ra, rồi bà Maggie tiếp lời, “Vào lúc nào đó tụi mình tất cả rồi cũng đều thế cả. Phải lòng một cô gái.”

Bà Sylvia cố nén giận trước cái từ cổ lỗ kia - phải lòng.

“Chắc đó là vì mình với Leon không có con,” bà nói. “Dớ dẩn. Tình mẫu tử thay thế.”

Các bà bạn của bà cùng lên tiếng một lúc, tuy cách nói hơi khác nhau, đại loại thứ tình cảm đó có thể xuẩn ngốc, nhưng chung quy, nó vẫn là tình yêu.

Nhưng cô gái ấy, ngày hôm nay, không có tí gì giống cái cô Carla mà bà Sylvia luôn ghi nhớ, không còn chút thần sắc thanh thản ngời ngời của sinh vật trẻ tuổi vô tư và tốt bụng đã đồng hành với bà suốt chuyến đi Hy Lạp.

Cô gái hầu như không quan tâm gì đến món quà bà tặng. Hoi có vẻ u uất khi chìa tay ra nhận cốc cà phê.

“Có điều này cô nghĩ là cháu thích lắm đây,” bà Sylvia hăng hái nói. “Lũ dê í mà. Chúng nhỏ nhắn ngay cả khi đã lớn hết cỡ. Con thì đốm con thì trắng, chúng nháy cỡn lên những tảng đá giống như... giống như bọn yêu tinh vùng đó vậy.” Bà phá ra cười hơi giả tạo, bà không cưỡng lại được. “Nếu chúng mà có đeo vòng hoa lên sừng thì cô cũng chẳng ngạc nhiên đâu. Con dê xinh xắn của cháu sao rồi? Cô quên mất tên nó.”

Carla đáp, “Flora.”

“Flora.”

“Nó đi rồi.”

“Đi? Cháu bán nó rồi à?”

“Nó biến mất. Tụi cháu không biết nó ở đâu.”

“Ôi, cô xin lỗi. Cô xin lỗi. Nhưng liệu có khi nào nó quay trở lại không?”

Không có câu trả lời. Bà Sylvia nhìn thẳng vào cô gái, một điều mà trước đó bà chưa bao giờ có khả năng làm, và thấy đôi mắt nàng đẫm lệ, mặt mũi tèm lem - đúng ra là nhem nhuốc - và thấy hình như nàng ta sưng húp nỗi buồn đau.

Nàng không tránh nổi cái nhìn của bà Sylvia. Nàng bặm chặt môi vào răng, nhắm mắt, quằn quại bổ người tới trước ra sau tựa như đang khóc gào trong câm nín, rồi bất ngờ, nàng rú lên thật sự. Nàng rú và khóc và đớp không khí, nước mắt đầm đìa chảy xuống má, nước dãi thập thò hai lỗ mũi, nàng cuống quít nhìn quanh tìm cái gì để lau. Bà Sylvia vội chạy đi lấy một nắm khăn giấy Kleenex.

“Đừng lo, của cháu đây, đây rồi, cháu sẽ ổn mà,” bà nói, nghĩ bụng có lẽ việc nên làm là ôm quàng cô gái vào lòng. Nhưng bà tuyệt nhiên không có một tí ao ước nào muốn làm thế, mà có khi làm vậy lại càng khiến tình hình tệ hại hơn. Có thể cô gái sẽ cảm nhận được bà Sylvia không muốn làm vậy tí nào, và biết được bà kinh sợ ra sao khi bị rơi vào trận đồ khóc lóc om sòm này.

Carla lảm nhảm gì đó, rồi lại lặp lại.

“Kinh khủng,” nàng nói. “Kinh khủng.

“Có gì mà kinh khủng. Người ta đôi khi cũng cần phải khóc. Không sao, đừng lo.”

“Thật kinh khủng.”

Và bà Sylvia không thể không nghĩ, sau mỗi khoảnh khắc của màn diễn đau khổ này, rằng cô gái đang tự làm mình trở nên tầm thường hơn, trở nên giống với những nữ sinh sướt mướt trong văn phòng của bà, của Sylvia. Có đứa khóc vì điểm số của chúng, nhưng đó thường là mưu mẹo, một cơn sụt sịt qua loa chả có sức thuyết phục. Hiếm xảy ra hơn, những vụ nước mắt thật sự hóa ra lại có dây dắt đến chuyện yêu đương, hoặc đến cha mẹ chúng, hoặc đến một ca dính bầu.

“Không phải chuyện con dê của cháu đúng không?”

“Không. Không.”

“Cháu nên uống một ly nước thì hơn,” Sylvia nói.

Bà chùng chình thời gian đợi nước nguội, cố nghĩ xem mình nên làm gì hay nên nói gì tiếp theo, nhưng khi bà cầm ly nước trở vào thì xem ra Carla đã bình tĩnh hơn.

“Rồi. Rồi,” bà Sylvia nói khi nàng đang uống nước.

“Thế có đỡ hơn không?”

“Dạ có.”

“Không phải con dê. Vậy thì chuyện gì?”

Carla nói, “Cháu không thể chịu đựng được nữa.”

Cô nàng không thể chịu đựng cái gì?

Hóa ra là anh chồng.

Thằng cha luôn nổi điên với con bé. Hắn hành xử như thể hắn ghét cay ghét đắng con bé vậy. Con bé chẳng thể làm gì mà hắn coi là được, cũng chẳng thể nói gì cho xuôi. Sống chung với hắn đang khiến con bé phát rồ. Đôi khi nó nghĩ nó đã rồ dại thật. Có khi nó lại nghĩ chính thằng chồng nó mới điên.

“Anh ta có đánh cháu không, Carla?”

Không. Hắn không đánh đấm gì con bé. Nhưng hắn chán ghét con bé. Hắn khinh miệt con bé. Hắn không chịu nổi khi con bé khóc, mà con bé thì không thể không khóc khi hắn nổi khùng.

Con bé không biết phải làm gì.

“Có lẽ cháu biết phải làm gì rồi,” bà Sylvia nói.

“Bỏ đi ư? Nếu bỏ được cháu đã bỏ rồi.” Carla lại bắt đầu khóc vống lên. “Cháu sẽ cho đi bất kỳ thứ gì để bỏ được. Cháu không thể. Cháu không có tiền. Đi thì cháu biết đi đâu trên đời này.”

“Ờm. Nghĩ coi. Có thật vậy không?” bà Sylvia nói bằng phong thái khuyên răn đúng chất nhất mà bà có thể tạo ra. “Cháu còn bố mẹ chứ? Chẳng phải cháu đã bảo cháu lớn lên ở Kingston? Cháu không có gia đình ở đó sao?”

Cha mẹ con bé đã chuyển tới British Columbia. Họ ghét Clark. Họ không quan tâm xem con bé sống hay chết.

Thế còn anh chị em?

Có một ông anh lớn hơn chín tuổi. Đã lấy vợ và sống ở Toronto. Ông anh này cũng chẳng đếm xỉa tới con bé. Ông anh này không thích Clark. Vợ ông ta là một kẻ hợm mình.

“Cháu đã bao giờ nghĩ đến trại lánh nạn cho phụ nữ chưa?”

“Ở đó họ chỉ nhận người bị đánh thôi. Vả lại nếu mọi người biết chuyện sẽ rất rầy rà cho việc làm ăn của tụi cháu.

Bà Sylvia cười nhẹ.

“Đây là lúc nghĩ về việc đó à?”

Tức thì Carla bật cười thành tiếng. “Cháu biết,” nàng nói. “Cháu mất trí rồi.”

“Nghe này,” bà Sylvia nói. “Nghe cô nói nhé. Nếu có tiền để đi thì cháu có đi không? Cháu sẽ đi đâu? Sẽ làm gì?”

“Cháu sẽ đi Toronto,” Carla nói liền. “Nhưng cháu sẽ không tới gần chỗ anh cháu. Cháu sẽ ở nhà trọ gì đó và sẽ tìm việc làm ở trại dạy cưỡi ngựa.”

“Cháu nghĩ cháu làm được thế?”

“Hồi mùa hè cháu gặp Clark cháu còn đang dạy cưỡi ngựa mà. Giờ cháu có nhiều kinh nghiệm hơn hồi đó. Rât nhiều.”

“Nghe như cháu đã tính toán kỹ việc này rồi,” bà Sylvia trầm tư.

Carla nói, “Giờ cháu nghĩ kỹ rồi.”

“Vậy chừng nào cháu đi nếu đi được?”

“Ngay bây giờ. Ngay hôm nay. Ngay phút này.”

“Tất cả những gì ngăn cản cháu là thiếu tiền?”

Carla hít sâu một hơi. “Đó là tất cả những gì ngăn cản cháu,” nàng nói.

“Ờ,” bà Sylvia báo. “Giờ nghe cô đề xuất thế này nhé. Cô nghĩ cháu không nên tới nhà trọ. Cô nghĩ cháu nên đón xe buýt đi thẳng tới Toronto và tới ở nhà một bà bạn của cô. Tên bà ấy là Ruth Stiles. Bà ấy có một ngôi nhà lớn, bà ấy sống một mình và sẽ không phiền nếu có người đến ở chung. Cháu có thể ở tạm đó đến khi nào tìm được việc làm. Cô sẽ giúp cháu một ít tiền. Chắc chắc ở Toronto phải có nhiều, rất nhiều trại dạy cưỡi ngựa.”

“Vâng ạ.”

“Vậy cháu nghĩ sao? Cháu có muốn cô gọi điện xem mấy giờ thì xe buýt chạy không?”

Carla đáp là muốn. Nàng run rẩy. Hai bàn tay di lên di xuống bắp đùi, đầu lắc nguầy nguậy.

“Cháu không thể tin được,” nàng láp nháp. “Cháu sẽ trả lại tiền cho cô sau. Ý cháu là, cảm on cô. Cháu sẽ trả lại tiền cho cô. Cháu không biết phải nói gì nữa.”

Bà Sylvia đã ở bên điện thoại, quay số gọi bến xe buýt.

“Suỵt, cô đang nghe giờ xe chạy,” bà nói. Bà lắng nghe, và rồi gác máy. “Cô biết cháu sẽ trả lại mà. Thế cháu có đồng ý ở nhà Ruth không? Để cô báo cho bà ấy biết. Dù vậy, vẫn còn một vấn đề.” Bà nhìn xoáy vào chiếc quần soóc và áo thun Carla đang mặc. “Cháu không thể đi xa với bộ đồ này.”

“Cháu không thể về nhà lấy gì được,” Carla hoảng hốt. “Cháu ổn mà.”

“Xe buýt có máy lạnh. Cháu sẽ chết cóng mất. Thể nào trong mớ đồ của cô chẳng có cái cháu mặc được. Hình như chúng ta cao bằng nhau?”

“Cô thon gấp mười lần cháu.”

“Trước kia thì không thế đâu.”

Cuối cùng họ chọn một chiếc áo jacket vải lanh màu nâu, hầu như chưa mặc lần nào - bà Sylvia từng coi nó là một vố chọn lầm, kiểu cách quá lấc cấc - một chiếc quần đặt may màu nâu nhạt và áo sơ mi lụa màu kem. Đôi giày đế mềm của Carla đành phải giữ nguyên cho đi chung với bộ cánh mới, bởi vì chân nàng to hơn chân bà Sylvia hai cỡ.

Carla đi tắm - một việc mà sáng hôm ấy nàng đã chẳng có tâm trí nào mà làm - trong khi bà Sylvia gọi điện cho bà Ruth. Buổi tối hôm đó bà Ruth sẽ đi ra ngoài gặp bạn bè, nhưng bà sẽ gửi lại chìa khóa cho những người thuê nhà ở tầng trên và Carla chỉ việc nhấn chuông phòng họ.

“Dù sao con bé cũng phải đón taxi từ bến xe buýt về. Tôi chắc nó sẽ xoay xở được chứ nhỉ?” bà Ruth hỏi.

Bà Sylvia cười. “Cô bé không phải là một con vịt kém cỏi đâu, đừng lo. Chỉ là cô nàng đang gặp chuyện buồn, thế thôi.”

“Vậy tốt. Ý tôi là con bé ra đi vậy là tốt.”

“Không phải con vịt kém cỏi tí nào,” bà Sylvia lầm bầm, nghĩ về Carla trong cái quần đặt may và cái áo khoác vải lanh. Người trẻ sao mà nhanh bình phục khỏi cơn tuyệt vọng đến thế và cô gái mới xinh xẻo làm sao trong bộ đồ mới toanh.

Xe buýt sẽ ghé vào thị trấn lúc hai giờ hai mươi. Bà Sylvia quyết định làm trứng tráng để ăn trưa, trải bàn bằng chiếc khăn màu xanh dương đậm, bày ra những cái ly pha lê và khui một chai vang.

“Cô hy vọng cháu thấy đói bụng để ăn được chút gì đó,” bà nói khi Carla ló ra, sạch tinh và sáng sủa trong bộ đồ mượn. Làn da phớt tàn nhang ửng đỏ lên do kỳ cọ, tóc ẩm và sậm màu lại, để buông, những lọn lăn tăn duyên dáng ẹp sát vào đầu. Nàng bảo nàng đói rồi, nhưng khi cố đưa nĩa trứng rán lên, đôi tay nàng run rẩy không sao đút được vào miệng.

“Cháu không biết sao mình lại run thế này,” nàng nói. “Chắc tại phấn khích. Cháu không ngờ sự việc lại dễ dàng đến vậy,” nàng nói.

“Rất bất ngờ,” bà Sylvia bảo. “Cứ như không thật vậy.”

“Thế nhưng, đó là thật. Tất cả mọi thứ bây giờ hình như đều là thật cả. Thật như mới vừa rồi, khi cháu đang chìm trong con mụ mị.”

“Có lẽ khi ta quyết định làm gì đó, khi ta quyết định thật sự, thì ta đều cảm giác như thế. Hoặc cảm giác nhất định phải như thế.”

“Nếu ta có một người bạn,” Carla nói với nụ cười ngượng ngập, màu đỏ bừng lan khắp cả trán cô. “Nếu ta có một người bạn thật sự. Ý cháu là một người giống như cô.” Nàng đặt dao nĩa xuống rồi lúng túng nâng ly rượu lên bằng cả hai tay. “Xin uống mừng một người bạn thật sự,” nàng nói, mất tự nhiên. “Đáng ra cháu không nên nhấp ngụm nào, nhưng cháu uống đây.”

“Cả cô nữa,” bà Sylvia nói, giả vờ vui vẻ. Bà uống, nhưng rồi lại phá hỏng khoảnh khắc ấy bằng câu, “Cháu sẽ gọi cho anh ta chứ? Hay là sao? Anh ta cần phải biết. Ít ra anh ta cần biết cháu ở đâu vào lúc anh ta đinh ninh cháu đang ở nhà. “

“Không gọi đâu ạ,” Carla nói. “Cháu không thể. Có lẽ nếu cô...”

“Không,” bà Sylvia nói. “Không.”

“Không, vậy ngu quá. Đáng ra cháu không nên nói thế. Thật khó mà suy nghĩ cho đàng hoàng. Có lẽ cháu nên làm thế này, cháu nên ghi một mẩu giấy nhắn bỏ vào thùng thư. Nhưng cháu không muốn anh ta biết quá sớm. Cháu thậm chí không muốn cô cháu mình lái xe qua đó khi chúng ta ra thị trấn. Cháu muốn đi đường cửa sau. Vậy nếu cháu viết... nếu cháu viết, thì cô có thể, cô có thể bổ nó vào thùng thư khi cô trở về được không?”

Bà Sylvia đồng ý, thấy không còn giải pháp nào hay hơn.

Bà lấy giấy bút ra. Bà rót thêm chút rượu. Carla ngồi thừ ra nghĩ ngại, sau đó viết mấy chữ.

Em đã ra đi rồi. Em sẽ ổng* .

Nguyên văn: “I will be all write’’. Carla viết nhầm chữ “right thành “write’’.

Đó là những chữ bà Sylvia đọc thấy khi bà mở tờ giấy ra, trên đường từ bến xe buýt trở về. Bà tin chắc Carla phân biệt được chữ ổng với ổn. Chẳng qua tại cô nàng cứ nói đi nói lại mãi về việc viết thư nhắn, và cô nàng cũng đang ở trong tâm trạng rối bời. Xem ra còn rối hơn bà Sylvia đã nhận thấy. Rượu đã khơi tuôn mạch nói, nhưng dường như không lồng kèm bất kỳ sự đau đớn hay uất ức nào. Con bé kể về trại ngựa nơi con bé làm việc và gặp Clark năm mười tám tuổi, khi chỉ mới rời trường trung học. Cha mẹ con bé muốn con bé lên tiếp đại học, con bé tán đồng miễn là có thể chọn được ngành bác sĩ thú y. Tất cả những gì con bé thật lòng muốn, muốn suốt đời, là được làm việc chung với súc vật và sống ở thôn quê. Ở trường phổ thông con bé vốn là một đứa ngu ngơ vụng về, thuộc vào loại hay bị tụi bạn xách mé thô thiển, nhưng con bé không quan tâm.

Clark là huấn luyện viên dạy cưỡi ngựa giỏi nhất ở đó. Hàng đống phụ nữ mê anh ta, họ đăng ký học cưỡi ngựa chỉ để được anh ta làm thầy. Carla hay ghẹo anh ta về những phụ nữ anh ta dạy và ban đầu hình như anh ta thích thế, sau đó đâm ra quạu. Con bé xin lỗi và cố dàn hòa bằng cách nghe anh ta thổ lộ về giấc mơ - thật ra là kế hoạch - mở một trường dạy cưỡi ngựa của anh ta, một trại ngựa, ở nơi nào đó vùng quê. Một hôm con bé vào chuồng ngựa, bắt gặp cung cách anh ta treo bộ yên của mình lên và con bé nhận ra mình đã yêu anh ta.

Giờ thì con bé nghĩ đó chẳng qua là dục tình. Có lẽ đấy chỉ là dục tình mà thôi.

Tới độ thu về, đúng ra con bé phải thôi việc để vào đại học ở Guelph, nhưng con bé khước từ không chịu đi, bảo rằng nó cần nghỉ một năm.

Clark rất thông minh nhưng lại không đủ kiên nhẫn để học hết trung học. Anh ta đã mất liên lạc hoàn toàn với gia đình. Anh ta nghĩ gia đình giống như chất độc ngấm vào máu người ta. Từng làm nhân viên phục vụ trong bệnh viện tâm thần, làm người chỉnh nhạc cho đài phát thanh ở Lethbridge, Alberta, làm nhân công xây đường cao tốc gần vịnh Thunder, làm thợ cạo học việc, làm chân bán hàng quân trang tồn kho. Mà đó mới chỉ là những việc anh ta đã kể cho con bé nghe.

Con bé đặt cho anh ta biệt hiệu Kẻ Phiêu Bạt, theo lời một bài hát, một bài hát xưa mẹ nó thường hay hát. Giờ về nhà, con bé véo von bài ấy suốt ngày và mẹ nó biết rằng đang có gì đó manh nha.

“Đêm qua nàng ngủ trên giường nệm lông chim

Đắp chân bông lụa

Đêm nay nàng sẽ ngủ dưới đất cứng lạnh...

Cạnh chàng phiêu bạt dấu y-ê-u-u-u. “

Mẹ con bé ca cẩm, “Nó sẽ vò tan nát tim mày cho mà xem, chắc chắn.” Cha dượng con bé, một kỹ sư, thậm chí không công nhận Clark có được uy năng cỡ đó. “Đồ tồi bại,” dượng gọi anh ta. “Thằng ma cà bông.” Cứ như thể Clark là con rệp cho ông ta phủi khỏi áo không bằng.

Thành ra Carla phải lên tiếng, “Ma cà bông có để dành đủ tiền mua một nông trại không? sẵn nói luôn, anh ấy đã làm được như thế rồi,” và ông dượng chỉ nói, “Tôi không tranh luận với cô nữa.” Dẫu gì con bé cũng không phải là con gái ông ta, ông ta nói thêm vậy, coi đó như lý lẽ đanh thép.

Thành ra, rất tự nhiên, Carla phải trốn đi với Clark. Cách hành xử của cha mẹ con bé gần như đứng đằng sau chuyện đó.

“Cháu có liên lạc với cha mẹ sau khi đã ổn định rồi không?” bà Sylvia hỏi. “Ở Toronto ấy?”

Caria nhướng mày lên, hóp má thành một chứ o ngộ nghĩnh nơi miệng. Và buông thõng, “Không.”

Rõ ràng có hơi men.

Trở về nhà, sau khi đã bỏ mẩu giấy nhắn vào hộp thư, bà Sylvia dọn đống chén đĩa vẫn còn bày trên bàn, rửa và chà bóng chảo tráng trứng, dìm xấp khăn ăn và tấm khăn trải bàn màu xanh vào chậu giặt, mở cửa sổ ra. Bà làm trong tâm trạng hoang mang, hối hận pha lẫn bực tức. Bà đã lấy hẳn một bánh xà phòng mới mùi táo cho cô gái tắm và cái mùi đó vẫn còn. phảng phất trong nhà, hệt như khi nãy thoang thoảng bay trong không gian xe hơi.

Mưa vừa tạnh. Bà không thể ngồi yên, vì vậy bà ra ngoài đi dạo dọc theo lối mòn do ông Leon dọn mà thành. Lớp sỏi ông lót vào những quãng lầy lội đã bị rửa trôi gần hết. Ông bà từng hay dạo bước khi xuân về, đi tìm hoa lan dại. Bà dạy cho ông tên của từng loài hoa dại - mà ông quên hết, ngoại trừ hoa diên linh thảo. Ông từng hay gọi bà là Dorothy Wordsworth của ông.*

Dorothy Mae Ann Wordsworth (1771-1855): nữ nhà thơ Anh, em gái nhà thơ lớn cùa trào lưu văn học lãng mạn William Wordsworth.

Mùa xuân năm ngoái có lần bà đi ngắt về cho ông một bó hoa violet răng cưa, nhưng ông nhìn chúng - như thỉnh thoảng ông nhìn bà - với vẻ kiệt sức và cự tuyệt.

Bà vẫn thấy hiển hiện hình ảnh Carla - Carla bước lên xe buýt. Lời cảm ơn của con bé chân thật nhưng có vẻ lơ đãng, cái vẫy tay hờ hững. Bà vốn đã quen với hình ảnh cứu rỗi linh hồn của con bé.

Quay trở về nhà, đâu khoảng lúc sáu giờ, bà Sylvia gọi tới Toronto cho bà Ruth, dù biết Carla chưa tới nơi. Bà nhận điện thoại trả lời tự động.

“Ruth à,” bà Sylvia nói. “Sylvia đây. Về cô gái tớ gửi gắm đằng ấy. Tớ hy vọng con bé sẽ không hóa thành nỗi phiền cho đằng ấy. Tớ hy vọng mọi việc êm thấm. Có thể đằng ấy sẽ thấy nó hơi tự cao tự đại. Chắc tuổi trẻ đều thế cả. Có gì cho tớ biết tin. Nhé?”

Bà gọi lần nữa trước khi đi ngủ, nhưng cũng chỉ nhận được máy trả lời tự động, vì vậy bà nói, “Lại Sylvia đây. Chỉ để kiểm tra,” và gác máy. Lúc ấy vào khoảng từ chín tới mười giờ, nhưng chưa khuya hẳn. Chắc là Ruth vẫn chưa về, cô gái không muốn nhấc máy trong nhà người lạ. Bà ráng nhớ tên người thuê nhà của Ruth ở tầng trên. Chắc họ chưa đi ngủ đâu. Nhưng bà không thể nhớ ra. Thế cũng được. Gọi cho họ chỉ tổ khuấy động quá, lo âu thái quá, can thiệp quá sâu.

Bà lên giường nhưng không sao nằm yên, vì vậy bà khoác tấm chăn mỏng ra phòng khách, nằm xuống ghế sofa, nơi bà đã ngủ trong ba tháng cuối đời của Leon. Bà không nghĩ mình sẽ lại ngủ ở đó - không có rèm treo trên cửa sổ và bà có thể nhìn trời mà biết trăng đã lên, mặc dù bà không thấy trăng.

Thoắt cái bà đã thấy mình đang đi xe buýt ở đâu đó... Hy Lạp chăng?... cùng với rất nhiều người bà không biết, và tiếng xe biến thành tiếng gõ của báo động. Bà tỉnh dậy, nhận ra tiếng gõ ở ngay của trước nhà mình.

Carla?

Carla cứ cúi gằm đầu xuống cho tới khi xe buýt đã ròi khỏi thị trấn. Cửa sổ xe lắp kính màu, không ai nhìn vào được, nhưng nàng phải tránh không nhìn ra ngoài. E sợ Clark xuất hiện. Từ một cửa hàng đi ra, hoặc đang chờ băng qua đường, hoàn toàn không hay biết việc nàng đã bỏ rơi anh, cứ nghĩ đây là một buổi chiều bình thường. Không, cứ nghĩ đây là buổi chiều mà kế hoạch của họ - kế hoạch của anh - được xúc tiến, nôn nóng muốn biết nàng đã thực hiện nó đến đâu.

Mãi khi xe lao vào miền quê nàng mới ngước mắt lên, thở sâu, nhìn ngắm những cánh đồng hơi nhuốm màu tím của kính cửa sổ. Sự hiện diện của bà Jamieson phủ xuống nàng một cảm giác an toàn và đúng đắn khác thường, khiến cho cuộc trốn chạy của nàng có vẻ như là điều sáng suốt nhất người ta có thể tưởng tượng ra, thậm chí, là điều duy nhất thể hiện lòng tự trọng mà người ở tình cảnh của Carla có thể làm. Carla đã cảm thấy mình có khá năng tự tin bất thường, thậm chí có cả óc hài hước chín chắn, để thổ lộ cuộc đời mình với bà Jamieson theo cái cách nhất định sẽ nhận lại sự thông cảm, tuy mỉa mai và thành thật. Để rồi bị cuốn đi cho thích ứng với những gì, đến giờ nàng nhận thấy, là niềm mong mỏi của bà Jamieson - bà Sylvia. Nàng ngại rằng mình sẽ làm cho bà Jamieson thất vọng mất, nàng có ấn tượng bà là người vô cùng nhạy cảm và khắt khe, nhưng nàng nghĩ mình đã không để điều ấy xảy ra.

Phải chi nàng đừng bị buộc phải lấn cấn bên bà ấy quá lâu như vậy.

Mặt trời đang gắt, đã như vậy được một lúc rồi. Khi họ ngồi ăn trưa, nắng đã làm những ly rượu lóa lên. Từ sáng sớm chưa hề có mưa. Gió vừa đủ để bứng cỏ ven đường, những thân hoa dại, bật khỏi bụi cây ướt sũng của chúng. Mây mùa hè, không phải mây mưa, chạy tuột qua bầu trời. Cả vùng quê đang rùng mình hóa thân thành một ngày tháng Bảy tươi sáng thực thụ. Và khi xe vun vút lao đi nàng có thể thấy rằng nhiều dấu vết của quá khứ mới đây thôi giờ không còn nữa - không có những vũng nước to vật vã trên đồng chỉ điểm nơi hạt giống bị rửa trôi, không có những thân ngô èo uột đến tội hay ngọn lúa mì ngã rạp.

Bất giác trong đầu nàng nảy ra ý phải nói với Clark điều này - rằng vì lý do quái đản nào đó, họ đã chọn một xó xỉnh ướt dầm dề và ảm đạm, trong khi còn có những nơi khác mà rất có thể họ đã mở mặt rồi.

Hoặc sẽ mở mặt?

Rồi bất thần, dĩ nhiên, nàng nhận ra rằng mình sẽ chả nói gì với Clark đâu. Không bao giờ. Nàng sẽ không bận tâm đến những gì xảy ra với anh ta, hay với Grace hay với Mike hay với Juniper hay với Blackberry hay với Lizzie Borden. Nếu Flora có trở về thì nàng cũng không nghe nói gì về nó nữa.

Đây là lần thứ hai nàng vứt bỏ mọi thứ lại đằng sau.

Lần đầu tiên giống hệt như trong một bài hát cũ của nhóm Beatles - nàng viết một mẩu giấy nhắn để trên bàn và lẻn ra khỏi nhà cha mẹ vào lúc năm giờ sáng, hẹn gặp Clark ở bãi đậu xe nhà thờ cuối đường. Thực tế, nàng còn ngâm nga bài hát đó khi hai người rầm rầm phóng đi. She’s leaving home, bye-bye. Đến giờ nàng vẫn còn nhớ mặt trời đã mọc phía sau họ như thế nào, nàng đã nhìn hai bàn tay Clark đặt trên vô lăng ra sao, nàng nhìn những cọng lông đen trên cánh tay thành thạo đánh vô lăng, hít vào mùi xe tải, cái mùi dầu mỡ và kim loại, dụng cụ và chuồng ngựa. Khí lạnh sáng mùa thu luồn qua những mối hàn gỉ sét của chiếc xe tải. Đó là loại phương tiện đi lại mà những người trong gia đình nàng không đời nào leo lên ngồi, cũng chắc chắn không bao giờ xuất hiện trên đường phố nơi nhà nàng sống.

Mối tập trung của Clark trong buổi sáng hôm ấy về giao thông (họ đã tới xa lộ 401), mối lo lắng của anh về tính nết của chiếc xe tải, những câu trả lời cộc lốc của anh, đôi mắt nheo lại của anh, thậm chí cả thoáng bực mình của anh trước niềm hí hửng của nàng - tất cả đều khiến nàng xúc động. Cả cuộc sống lộn xộn trong quá khứ của anh, sự cô độc công khai của anh, cách anh đối xử dịu dàng với ngựa, và với nàng. Nàng thấy anh như vị kiến trúc sư cho cuộc đời phía trước của họ, còn nàng là kẻ bị bắt giữ, sự phục tùng của nàng vừa đích đáng lại vừa mãnh liệt.

“Mày không biết mày đang bỏ lại cái gì sau lưng đâu,” mẹ nàng đã viết cho nàng, trong lá thư duy nhất nàng nhận, và không bao giờ trả lời. Nhưng trong những khoảnh khắc chênh vênh của cuộc tháo chạy lúc sáng sớm đó, nàng biết chính xác mình đang bỏ lại sau lưng những gì, cho dù nàng còn lơ mơ về chốn mình sẽ đi tới. Nàng đã rũ bỏ cha mẹ, nhà cửa, mảnh sân sau nhà, những album gia đình, những kỳ nghỉ mát, nhà bếp Cuisinart*, nhà vệ sinh nhỏ, những tủ quần áo to như cái phòng, hệ thống tưới cỏ ngầm dưới đất. Trong bức thư vắn tắt để lại, nàng đã dùng chữ “đích thực”.

Cuisinait nhãn hiệu cung cấp đụng cụ nhà bếp nổi tiếng ở Mỹ và Canada.

Con luôn luôn cảm thấy mình cần một kiểu sống đích thực hơn. Con biết con không thể mong mẹ hiểu điều này.

Lúc này, xe vừa dừng lại ở thị trấn đầu tiên trong lộ trình. Bến xe là trạm xăng. Đúng trạm xăng mà nàng và Clark từng hay lái xe đến, trong những ngày trăng mật của họ, để mua xăng giá rẻ. Dạo đó, thế giới của họ bao gồm vài thị trấn vùng quê xung quanh và thỉnh thoảng họ hành xử như những du khách, đi khắp các quầy bar khách sạn bẩn thỉu để thử đủ loại đặc sản. Móng heo, bắp cải muối kiểu Đức, bánh kếp khoai tây, bia. Và họ hát vang suốt quãng đường về nhà như những tay miền núi phát khùng.

Nhưng chẳng bao lâu sau những chuyến vi vu đó đã bị xem là sự phung phí thời gian và tiền bạc. Là thứ người ta hay làm trước khi hiểu ra thực tế cuộc sống của mình.

Giờ nàng đang khóc, nước mắt dâng tràn mi mà không hay. Nàng bắt ép mình nghĩ về Toronto, về những bước đầu tiên phía trước. Taxi, ngôi nhà nàng chưa thấy bao giờ, cái giường lạ mà nàng sẽ ngủ một mình. Tra danh bạ điện thoại vào ngày mai để tìm địa chỉ các trại dạy cưỡi ngựa, sau đó lặn lội tới bất kỳ nơi nào chúng tọa lạc để xin việc.

Nàng không thể hình dung nổi. Cái việc mình đón xe điện hay tàu điện ngầm, chăm sóc những con ngựa mới, nói chuyện với những người mới, hằng ngày sống giữa hàng đống người không phải là Clark.

Một cuộc sống, một chỗ ở, được chọn vì một lý do cụ thể... đó là cuộc sống ấy sẽ không bao gồm Clark.

Giờ đây khi đã hình dung cái thế giới tương lai ấy, nàng mới dần thấy rõ một điều kinh khủng và quái lạ là nàng sẽ không tồn tại ở đó. Nàng sẽ chỉ đi qua đi lại, mở miệng ra nói, làm cái này cái kia. Nhưng nàng sẽ không thật sự ở đó. Lạ một điều là nàng đang làm tất cả những việc này, đang đi trên chuyến xe buýt này với hy vọng bình tâm tĩnh trí lại. Như bà Jamieson có thể sẽ nói - và như chính nàng có thể đã nói một cách hài lòng - nàng đang tự quyết định cuộc đời mình. Sẽ không ai quắc mắt với nàng, sẽ không có tâm trạng của ai làm lây lan u uẩn sang nàng.

Nhưng nàng sẽ quan tâm đến cái gì? Làm thế nào để nàng biết là mình đang sống?

Trong khi nàng chạy trốn khỏi anh - vào lúc này - Clark vẫn giữ vững chỗ đứng của anh trong cuộc đời nàng. Nhưng khi nàng hoàn tất cuộc chạy trốn, khi nàng tiếp tục sống, thì nàng sẽ đặt cái gì vào chỗ của anh? Cái gì khác - ai khác - lại có thể là một thách thức sinh động đến thế?

Nàng đã nín khóc, nhưng nàng bắt đầu run bần bật. Nàng đang tuột dốc và cần phải tự chủ, phải kiềm chế bản thân. “ Hãy kiềm chế,” như Clark thỉnh thoảng bảo nàng, khi đi ngang căn phòng nơi nàng đang vật vã, cố không khóc rống lên, và đó quả thật là điều nàng phải làm.

Xe dừng ở một thị trấn khác. Đây là thị trấn thứ ba sau thị trấn nơi nàng lên xe buýt, vậy tức là xe đã qua thị trấn thứ hai lúc nào nàng không để ý. Chắc lúc đó xe đã dừng, tài xế đã xướng tên thị trấn, và nàng đã không nghe không thấy gì trong màn sương hoảng loạn của mình. Không lâu nữa họ sẽ ra xa lộ chính, và sẽ lao vùn vụt về phía Toronto.

Và nàng sẽ bị lạc.

Nàng sẽ bị lạc. Có nghĩa lý gì cái việc bước lên một chiếc taxi, chìa ra địa chỉ mới, sáng mai thức dậy, đánh răng và lao vào thế giới? Hà tất nàng phải xin việc làm, đút thức ăn vào miệng, đi từ nơi này tới nơi khác bằng phương tiện công cộng?

Hai bàn chân nàng giờ như ở xa tít thân thể nàng. Đầu gối nàng, bọc trong chiếc quần điệu đàng xa lạ, như trĩu xuống bởi xiềng xích. Nàng đang chìm xuống đất như một con ngựa ốm không bao giờ đứng dậy được nữa.

Xe buýt đã chất thêm vài hành khách và hàng hóa nãy giờ vẫn đợi lên xe ở thị trấn này. Một phụ nữ cùng đứa bé trong xe đẩy đang vẫy tay tạm biệt người nào đó. Tòa nhà đằng sau họ, quán cà phê làm trạm xe buýt, cũng đang chuyển động. Một làn sóng hóa lỏng tràn qua những bức tường gạch và cửa sổ như thể chúng đang tan đi. Vô cùng liều mạng, Carla lôi tấm thân to lớn và tứ chi nặng nề về trước. Nàng lảo đảo la thất thanh, “Cho tôi xuống.”

Tài xế thắng xe, điên tiết quát, “Tôi tưởng cô đi Toronto mà?” Người ta ngẫu nhiên tò mò nhìn nàng, xem ra không ai hiểu nàng đang đau đớn.

“Tôi phải xuống ở đây.”

“Có buồng vệ sinh ở sau xe đó.”

“Không. Không. Tôi phải xuống.”

“Tôi sẽ không chờ đâu. Cô hiểu chứ. Cô có hành lý để dưới gầm xe không?”

“Không. Có. Không.”

“Không hành lý?”

Một giọng trong xe buýt nói, “Chứng sợ không gian kín đó mà. Vấn đề của cô ta là vậy thôi.”

“Cô say xe à?” tài xế nói.

“Không. Không. Tôi muốn xuống.”

“Ừ. Rồi. Xuống thì xuống.”

“Anh tới đón em đi. Nhé. Tới đón em đi. “

“Anh sẽ tới.“

Bà Sylvia đã quên khóa cửa. Bà nhận ra lẽ ra lúc này bà phải đang khóa cửa vào, chứ không phải mở nó ra, nhưng quá trễ, bà đã mở cửa.

Không có ai ở ngoài ấy.

Tuy nhiên bà chắc chắn, rất chắc, rằng tiếng gõ cửa lúc nãy là thật.

Bà đóng cửa lại, lần này nhớ khóa cẩn thận.

Một tiếng động như đùa nghịch vang lên, một tiếng gõ lanh canh phát ra từ phía bức tường dựng từ những tấm cửa kính. Bà bật đèn lên, nhưng không thấy gì ở đó, lại tắt đèn đi. Chắc con thú nào đó... có lẽ là sóc? Đôi cửa cái kiểu Pháp ở giữa những cửa kính, dẫn ra hiên, cũng chưa được khóa. Thậm chí còn chưa đóng hẳn, hé ra vài phân khiến cho không khí thốc vào nhà. Bà vừa định đóng chúng lại thì ai đó cười phá lên, rất gần, gần như đang ở trong cùng căn phòng với bà.

“Tôi đây,” một giọng đàn ông nói. “Tôi đã làm cho bà sợ hả?”

Anh ta áp hẳn người vào cửa kính, đang ở ngay sát bên bà.

“Tôi là Clark,” anh ta nói. “Clark ở cuối đường.”

Bà không có ý định mời anh ta vào nhà, nhưng bà sợ đóng cửa trước mặt anh ta. Rất có thể anh ta sẽ chụp lại trước khi bà kịp đóng. Bà cũng không muốn bật đèn. Bà ngủ với chỉ một manh áo thun dài trên người. Đáng ra bà nên với tấm chăn trên ghế sofa mà quấn vào người, nhưng giờ đã quá trễ để làm điều ấy.

“Bà có muốn chỉnh đốn trang phục không?” anh ta nói. “Thứ tôi đựng trong đây có thể chính là cái bà cần.”

Trong tay anh ta cầm một túi mua hàng. Anh ta dúi mạnh nó cho bà, nhưng không cố đi vào nhà.

“Gì thế này?” bà nói, giọng nghẹt lại.

“Nhìn đi thì biết. Không phải bom đâu. Này, cầm lấy.” Bà sờ vào trong túi, không nhìn. Cái gì đó mềm mềm. Rồi bà nhận ra hàng nút của chiếc áo khoác, lớp lụa của tấm áo sơ mi, thắt lưng của cái quần.

“Tôi chỉ nghĩ rằng tốt hơn bà hãy nhận lại chúng, anh ta nói. “Chúng là của bà chứ nhỉ?”

Bà nghiến chặt quai hàm cho răng đừng va vào nhau lập cập. Cảm giác khô đắng khủng khiếp ộc lên miệng, lên cổ họng bà.

“Tôi hiểu chúng là của bà,” anh ta nói nhẹ bâng.

Lưỡi bà động đậy như một nùi len. Bà cố rặn ra, “Carla đâu?”

“Ý bà muốn hỏi vợ tôi?”

Giờ bà có thể thấy rõ mặt anh ta hơn. Bà có thể thấy anh ta đang khoái trá đến thế nào.

“Vợ tôi, Carla, đang ở nhà, trên giường. Ngủ trên giường. Nơi cô ả thuộc về.”

Anh ta là một gã trông vừa đẹp trai vừa ngu đần. Cao, săn chắc, vạm vỡ, nhưng lại có cái dáng thõng vai trông như giả tạo. Cố ý tỏ vẻ đe dọa. Máng tóc đen xõa xuống trán, bộ ria mép con con tự đắc, đôi mắt vừa hy vọng vừa chế nhạo, nụ cười trẻ con luôn phảng phất vẻ dỗi hờn.

Bà vốn chưa bao giờ ưa bộ dạng của gã này - bà đã từng nhắc đến mối ác cảm này với Leon, ông bảo chỉ là thằng đó thiếu bản lĩnh, chỉ là hắn thân mật thái quá thôi.

Anh ta có thiếu bản lĩnh cũng không khiến bà cảm thấy an toàn hơn lúc này.

“Hơi nhàu nhỉ,” anh ta bảo. “Sau chuyến phiêu lưu nho nhỏ của cô ả. Phải chi bà thấy mặt bà... bà nên nhìn thấy cái vẻ mặt của bà khi nhận ra mớ đồ này. Bà đã nghĩ gì vậy? Bà nghĩ rằng tôi đã giết cô ả rồi phải không?”

“Tôi đã ngạc nhiên,” bà Sylvia đáp.

“Biết mà. Sau cố gắng vĩ đại nhường ấy hòng giúp cô ả tếch đi.”

“Tôi đã giúp cô ấy...” bà Sylvia nói bằng một nỗ lực đáng kể. “Tôi giúp cô ấy vì trông cô ấy như đang tan nát.”

“Tan nát,” anh ta nói, như thể đang khám nghiệm từ này. “Tôi đoán cô ả đã tan nát thật. Tan nát tột cùng vào lúc nhảy khỏi xe buýt và gọi điện cho tôi ra đón cô ả về. Cô ả khóc lóc thảm thiết đến nỗi tôi gần như không hiểu cô ả đang nói cái gì.”

“Cô ấy muốn trở lại à?”

“Ố, đúng thế. Tất nhiên là cô ả muốn trở về. Cô ả cuống quít đòi trở về. Cô ả vốn tính khí thất thường mà. Nhưng tôi cho rằng bà làm gì biết cô ả rõ bằng tôi.”

“Cô ấy có vẻ rất sẵn sàng ra đi.”

“Thật thế à? Hừ, tôi đành phải tin lời bà thôi. Tôi đến đây không phải để tranh cãi với bà.”

Bà Sylvia không nói gì.

“Tôi đến đây để nói với bà rằng tôi không đề cao việc bà nhúng mũi vào cuộc sống của tôi với vợ tôi.”

“Cô ấy là con người,” bà Sylvia nói, dù biết mình nên nín lặng thì hơn. “Ngoài việc là vợ của anh.”

“Chúa ơi, thế cơ à? Vợ tôi là con người? Thật vậy sao? Cảm ơn bà đã cung cấp thông tin. Nhưng đừng lên mặt hiểu biết với tôi, bà Sylvia.”

“Tôi không lên mặt.”

“Tốt. Tôi mừng là bà không làm thế. Tôi không muốn nổi điên. Tôi chỉ có đôi điều quan trọng muốn nói với bà. Thứ nhất, tôi không muốn bà gí mũi vào cuộc sống của tôi và vợ tôi, bất kỳ ở đâu, bất kỳ lúc nào. Tiếp theo, tôi không muốn cô ả còn láng cháng tới đây nữa. Chẳng phải cô ta thực lòng muốn tới đây đâu, tôi chắc chắn điều đó. Lúc này cô ả không còn thiện cảm với bà nữa. Đã đến lúc bà tự mà học cách dọn nhà lấy.

“Thế đó,” anh ta nói. “Thế đó. Bà đã rõ chưa?

“Khá rõ.”

“Ố, tôi hy vọng là thế. Hy vọng vậy.”

Bà Sylvia nói, “ừ.”

“Bà biết tôi còn nghĩ gì nữa không?”

“Cái gì?”

“Tôi nghĩ bà nợ tôi một thứ.”

“Hả?”

“Tôi nghĩ bà nợ tôi một thứ... có lẽ... bà nợ tôi một lời xin lỗi.”

Bà Sylvia nói, “Được rồi. Nếu anh nghĩ vậy. Cho tôi xin lỗi.”

Anh ta cử động, có lẽ là chìa tay ra, và cùng lúc thân hình anh ta chuyển động, bà Sylvia thét váng lên.

Anh ta phá ra cười. Anh ta đặt tay lên khung cửa để bảo đảm bà không đóng nó lại được.

“Cái gì kia?”

“Cái gì là cái gì?” anh ta nói, làm như bà đang cố đánh lừa anh ta nhưng vố lừa vô tác dụng. Nhưng chợt anh ta trông thấy cái gì phản chiếu trong cửa sổ, bèn quay phắt lại nhìn.

Cách ngôi nhà không xa có một khoảnh đất trũng khá rộng thường phủ kín sương đêm vào khoảng thời gian này trong năm. Màn sương mù đêm nay vẫn ở đó, như bấy lâu nay. Nhưng giờ có một điểm đang thay đổi. Màn sương đặc lại, tạo thành một hình thù hẳn hoi, dần chuyển thành một vật xốp như bông và sáng ngời. Thoạt đầu là một quả bóng linh động màu vàng tươi, băm bổ về trước, rồi tụ lại thành hình một con thú bí hiểm, trắng tinh, rõ nét, như một con kỳ lân khổng lồ, phóng thẳng về phía họ.

“Lạy Chúa tôi,” Clark nói khẽ, rất thực lòng. Và tóm lấy vai bà Sylvia. Cú đụng chạm này không làm bà sợ chút nào - bà chấp nhận nó vì biết rằng anh ta làm thế hoặc để bảo vệ bà hoặc để trấn an chính anh ta.

Thế rồi khối hình đó bật ra. Bứt khỏi màn sương, bứt khỏi chùm ánh sáng chói lóa - giờ thì đã rõ là một chiếc xe hơi chạy qua con đường phía sau nhà, có lẽ đang tìm chỗ đậu - chạy ra một con dê trắng. Một con dê trắng đang nhảy tung tăng, không lớn hơn một con chó chăn cừu là bao.

Clark buông tay ra. Anh ta nói, “Mày từ xó địa ngục nào ra vậy?”

“Con dê của anh,” bà Sylvia hỏi. “Dê của anh hả?’

“Flora,” anh ta gọi. “Flora.”

Con dê dừng lại cách họ chừng một thước, bỗng trở nên bẽn lẽn và cúi gằm đầu xuống.

“Flora,” Clark nói. “Mày từ xó địa ngục nào chui ra vậy? Mày làm chúng tao sợ hết hồn.”

Chúng tao.

Flora nhích đến gần hơn, nhưng vẫn không nhìn lên. Nó húc vào cẳng Clark.

“Đồ súc vật ngu si,” anh ta mắng, giọng run run. “Mày đã ở đâu vậy hả?”

“Nó bị lạc,” bà Sylvia nói.

“Ừ. Bị lạc. Thực tình không ngờ lại nhìn thấy nó lần nữa.”

Flora ngước nhìn lên. Ánh trăng chiếu thẳng vào cặp mắt lấp lánh của nó.

“Làm chúng tao sợ vãi cứt,” Clark nói với con dê. “Mày đi tìm trai hả? Sợ vãi cứt luôn. Phải vậy không? Chúng tao tưởng mày là ma chứ.”

“Đó là hiệu ứng sương mù,” bà Sylvia nói. Giờ bà đã bước hẳn ra ngoài hiên. An tâm.

“Ừ.”

“Đúng lúc có ánh đèn xe hơi.”

“Như ma quỷ hiện hình,” anh ta nói, giờ đã hoàn hồn. Hài lòng vì đã nghĩ ra được lời miêu tả như vậy.

“Phải.”

“Con dê từ ngoài vũ trụ. Mày là vậy đó. Mày là con dê chết tiệt từ ngoài vũ trụ,” anh ta vừa nói vừa vỗ vỗ Flora. Nhưng khi bà Sylvia chìa bàn tay rảnh ra định làm tương tự - tay kia vẫn đang cầm cái túi đựng bộ quần áo Carla đã mặc - Flora lập tức hạ thấp đầu xuống như chuẩn bị thực hiện một cú húc ra trò.

“Dê không thể đoán được,” Clark nói. Trông tưởng hiền lành nhưng thật ra không phải. Nhất là sau khi chúng trưởng thành.”

“Nó trưởng thành rồi à? Trông nhỏ xíu.”

“Nó lớn vầy là hết cỡ rồi.”

Họ đứng nhìn xuống con dê, như thể chờ nó cung cấp cho họ nội dung chuyện trò gì thêm. Nhưng rõ ràng việc này sẽ không xảy ra. Từ khoảnh khắc này trở đi họ không thể tiến cũng không thể lui. Bà Sylvia tin mình đã trông thấy nét nuối tiếc thoáng qua mặt anh ta vì sự thể bỗng nhiên hóa ra thế này.

Nhưng anh ta chấp nhận nó. Bèn nói, “Khuya rồi.”

“Tôi nghĩ vậy,” bà Sylvia đáp, như thể đó chỉ là một cuộc thăm viếng bình thường.

“Này, Flora. Tới lúc chúng ta về nhà rồi.”

“Tôi sẽ tự thu xếp tìm người giúp việc khác nếu tôi cần,” bà nói. “Có lẽ lúc này tôi chưa cần đâu.” Rồi bà thêm, gần như phì cười. “Tôi sẽ tránh không đụng tới một cọng lông nào của anh.”

“Đúng,” anh ta nói. “Tốt hơn bà vào nhà đi. Kẻo lại cảm lạnh.”

“Người ta từng nghĩ sương đêm rất nguy hiểm.”

“Lần đầu tiên tôi nghe nói vậy đấy.”

“Chào anh,” bà nói. “Chào mày nhé, Flora.”

Điện thoại reo.

“Xin lỗi.”

Anh ta giơ tay chào và quay đi. “Ngủ ngon.”

Đó là bà Ruth gọi.

“À,” bà Sylvia nói. “Kế hoạch thay đổi rồi.”

Bà không ngủ, cứ lướng vướng nghĩ tới con dê nhỏ, cách nó xuất hiện từ màn sương đối với bà càng lúc càng giống như phép nhiệm màu. Thậm chí bà còn tự hỏi, Leon có phù hộ gì cho việc này xảy ra không. Nếu là nhà thơ thì hẳn bà sẽ viết một bài thơ về sự kiện này. Nhưng theo kinh nghiệm của mình thì những đề tài bà nghĩ nhà thơ nên viết thành thơ thì lại không hấp dẫn Leon.

Carla không nghe thấy tiếng Clark đi ra nhưng nàng tỉnh giấc khi chồng đi vào. Anh báo nàng anh chỉ ra kiểm tra chuồng trại.

“Lúc nãy có một chiếc xe trên đường và anh thắc mắc không biết người ta làm gì ở đây. Phải sau khi ra ngoài kiểm tra xem mọi thứ có ổn hay không anh mới trở vào ngủ được.” “Ngoài đó ổn chứ?”

“Theo anh thấy thì ổn.”

“Rồi trong lúc còn thức,” anh tiếp, “anh nghĩ mình nên tới thăm ngôi nhà cuối đường luôn thể. Anh đã đem trả túi quần áo rồi.”

Carla ngồi dậy trên giường.

“Anh không đánh thức cô ấy đấy chứ?”

“Bà ta thức. Không hề gì. Tụi anh có nói chuyện tí chút.”

“Ồ.”

“Không sao mà.”

“Anh không nhắc gì tới chuyện đó chứ?”

“Không nhắc gì hết.”

“Tất cả chỉ là bịa đặt thôi. Thật vậy. Anh phải tin em.

Tất cả là nói dối.”

“Ừ.”

“Anh phải tin em.”

“Thì anh tin.”

“Em đã dựng lên cả đấy.”

“Ừ.”

Anh vào giường.

“Chân anh lạnh ngắt,” nàng nói. “Như bị ướt vậy.” “Sương đẫm quá.”

“Lại đây,” anh nói. “Khi đọc thư nhắn anh cảm giác như có một cái hố bên trong người mình vậy. Thật đấy. Nếu em đi thật chắc anh cảm thấy không còn gì ở lại trong anh.”

Thời tiết tươi sáng dần lên. Trên đường phố, trong cửa hàng, ngoài bưu điện, người ta chào nhau bằng câu rốt cuộc mùa hè đã đến rồi. cỏ trên đồng, thậm chí cả đám hoa màu tội nghiệp bị gió mưa đánh rạp, cũng lại ngẩng cao đầu. Những vũng nước khô đi, bùn quánh lại thành đất. Gió ấm hây hẩy lùa về và ai nấy đều phấn chấn muốn vào việc trở lại. Điện thoại reo. Hỏi thuê ngựa cưỡi qua đường mòn, hỏi các lớp học cưỡi ngựa. Những trại hè giờ đây lại tỏ vẻ quan tâm và hủy những chuyến đi thăm bảo tàng. Xe tải nhỏ tấp vào, đổ xuống hàng đàn trẻ con hiếu động. Bầy ngựa nhảy cẫng lên dọc theo các hàng rào, chúng đã thoát khỏi đám chăn.

Clark đã xoay xở lùng được một tấm lợp đủ lớn với giá hời. Anh dành trọn cả ngày đầu tiên sau Ngày Trốn Chạy (đó là cách họ ám chỉ tới chuyến xe buýt của Carla) để lợp mái cho sân tập.

Trong vài ngày, khi họ đi qua đi lại làm việc thường nhật, anh và Carla cứ liên tục vẫy nhau. Nếu nàng vô tình đi áp gần anh, và nếu không có ai gần đó, Carla có thể hôn vai anh qua lớp vải mỏng của chiếc sơ mi mùa hè.

“Nếu em mà còn cố trốn chạy lần nữa anh sẽ đánh em nhừ tử,” anh bảo nàng và nàng đáp, “ Có không đó?”

“Có gì?”

“Đánh nhừ tử?”

“Chắc chắn.” Giờ anh đang phấn khởi, đầy hấp lực như hồi đầu tiên nàng biết anh.

Chim chốc hiện hữu khắp nơi. Lũ chim hét cánh đỏ, bọn chim cổ đỏ, một cặp bồ câu hay gù lúc bình minh. Cơ man nào là quạ, mòng biển đi trinh sát trên hồ, lũ kền kền bự xác đậu trên nhánh cây sồi chết ở ngoài bìa rừng cách đó một dặm. Mới đầu chúng chỉ đậu ở đó, phơi đôi cánh to tướng, chốc chốc lại cất mình lên lượn thử một vòng, đập đập cánh đôi chút rồi lại sải ra cho mặt trời và không khí ấm làm công việc hong khô. Chừng một ngày gì đó là chúng lại xuất hiện, bay lên cao, liệng vòng, bổ về hướng mặt đất rồi biến mất về phía cánh rừng, trở về nghỉ ngơi trên nhánh cây trơ trụi quen thuộc.

Chủ của Lizzie - Joy Tucker - lại đến, rám nắng và thân thiện. Bà đã phát ốm vì mưa nên đi nghỉ để leo bộ lên rặng Rocky. Nay bà đã trở về.

“Bà giỏi canh thời tiết quá,” Clark nói. Anh và Joy Tucker chẳng mấy chốc đã đấu láo như chưa hề có gì xảy ra.

“Trông Lizzie phổng phao ghê,” bà khen. “Nhưng cô bạn bé nhỏ của nó đâu rồi? Tên nó là gì nhỉ... Flora?”

“Đi rồi,” Clark nói. “Có lẽ nó tới Rocky rồi.”

“Ở đó quá trời dê hoang. Với những cặp sừng ấn tượng.”

“Tôi cũng nghe kể vậy.”

Trong ba hay bốn ngày họ quá bận đến nỗi không kiểm tra thùng thư. Khi Carla mồ nó ra nàng thấy hóa đơn điện thoại, lời rao rằng nếu đặt mua dài hạn một tờ báo nào đó họ sẽ có cơ may trúng thưởng một triệu đô, cùng một lá thư của bà Jamieson.

Carla thân yêu,

Cô cứ nghĩ mãi về những sự kiện (khá là kịch tính) của những ngày qua, và cô thấy mình cứ độc thoại nhưng thật ra là đang nói chuyện với cháu, thật vậy, thường xuyên đến nỗi cô thấy mình phải nói chuyện với cháu thôi, cho dù - cách tốt nhất bây giờ cô có thể - chỉ là viết thư. Nhưng đừng lo - cháu không cần phải trả lời cô đâu.

Bà Jamieson viết tiếp rằng bà e mình đã can thiệp quá sâu vào cuộc sống của Carla và đã sai lầm khi nghĩ hạnh phúc và tự do của Carla về mặt nào đó cùng là một. Tât ca những gì bà quan tâm là hạnh phúc của Carla, và giờ bà thấy rằng nàng, Carla, chắc đã tìm thấy điều đó trong cuộc hôn nhân của nàng. Bà chỉ hy vọng là cuộc trốn chạy và những cảm xúc bão táp của Carla đã đẩy những cảm xúc thật của nàng lên bề mặt, đồng thời đã cho chồng nàng nhận ra được những cảm xúc thật sự của anh ta.

Bà nói rằng bà sẽ hoàn toàn thấu hiểu nếu sau này Carla có ý tránh mặt bà, và rằng bà vẫn luôn biết ơn sự có mặt của Carla trong cuộc đời bà vào thời điểm nguy khó nhất.

Điều lạ kỳ nhất và tuyệt vời nhất trong chuỗi những biến cố này đối với cô là sự tái xuất hiện của Flora. Phải nói thật tình đó giống như một phép nhiệm màu vậy. Không biết nó đã mất mặt ở đâu trong ngần ấy thời gian đề rồi lại chọn đúng khoảnh khắc đó mà tái hiện? Cô chắc chồng cháu đã kể lại chuyện này với cháu. Bọn cô đang nói chuyện bên cửa hiên thì cô - lúc đó quay mặt ra ngoài - là người đầu tiên nhìn thấy cái gì trắng trắng... từ màn đêm đáp tòm xuống chỗ bọn cô. Đương nhiên ấy là do hiệu ứng của sương mù phủ kín mặt đất. Nhưng thật dễ sợ. Cô nghĩ mình đã thét lên khiếp lắm. Chưa bao giờ trong đời cô cảm thấy như bị ếm bùa đến thế, cảm giác bị ám thật sự ấy. Cô nghĩ mình nên thành thật mà nói rằng cô đã sợ chết khiếp. Thế đây, hai người lớn, tê cứng, và rồi bước ra khỏi sương mù là nàng dê xinh xắn đã thất lạc, Flora.

Sự việc này có gì đó rất đặc biệt. Cô biết dĩ nhiên Flora chỉ là một con vật bé nhỏ bình thường và rằng chắc chắn nó chỉ bỏ đi để làm cho mình có mang. Chứ thực ra sự trở về của nó không can hệ gì hết với cuộc sống của con người. Tuy nhiên sự xuất hiện của nó đúng vào khoảnh khắc ấy đã tác động sâu sắc đến cô và đến chồng của cháu. Khi hai con người bị chia rẽ vì thù hằn đều đang hoang mang - à không đang cùng sợ khiếp vía - bởi sự ma quỷ hiện hình đó, thì có một sợi dây nổi lên giữa họ, họ tự thấy mình nối kết với nhau theo một cách thức không ngờ nhất. Được nối kết bằng nhân tính của mình - cô chỉ biết mô tả nó mỗi cách như thế thôi. Bọn cô đã chia tay gần giống như những người bạn. Vậy là Flora đã ở vào vị trí của một thiên thần trong đời cô, có lẽ cả trong cuộc đời của chồng cháu và của cháu.

Chúc cháu mọi điều tốt đẹp nhất, Sylvia Jamieson

Ngay khi vừa đọc xong lá thư nàng liền vo tròn nó lại. Xong nàng đem đốt nó trong bồn rửa. Ngọn lửa phóng lên cao quá mức, nàng vặn vòi nước, hốt cái nhúm đen đen mêm mềm gớm ghiếc thảy vào bồn cầu như lẽ ra nàng phải làm trước khi đọc nó.

Nàng bận rộn suốt ngày hôm ấy, ngày hôm sau và hôm sau nữa. Trong khoảng thời gian đó nàng phải dẫn hai đoàn đi dạo lối mòn, dạy bọn trẻ cưỡi ngựa, từng đứa hoặc theo nhóm. Đêm đến Clark vòng tay ôm nàng - mặc dù lúc này cũng bận rộn nhưng anh không bao giờ quá mệt, không bao giờ nhăn nhó - nàng cũng chẳng thấy khó khăn gì mà không hợp tác.

Như thể đang có một cây kim giết chóc ở đâu đó ghim trong buồng phổi nàng, và bằng cách thở thật cẩn thận nàng tránh không cảm thấy nó. Nhưng thỉnh thoảng nàng lại phải hít thở thật sâu, và nó vẫn ở đó.

Bà Sylvia đã nhận một căn hộ trong khu đại học nơi bà giảng dạy. Ngôi nhà không bị rao bán - hay ít nhất không thấy tấm biển nào trước nhà. Leon Jamieson được một giải thưởng gì đó theo kiểu truy tặng - tin này đăng trên báo. Lần này không thấy nhắc gì đến tiền bạc.

Khi bước sang những ngày thu vàng khô ráo - một mùa khích lệ và sinh lợi - Carla thấy mình đã quen với ý nghĩ đau nhói luôn trú ngụ trong người nàng. Nó không còn sắc nhọn như trước - thật ra, nó không còn làm nàng ngạc nhiên nữa. Bây giờ xâm chiếm lấy nàng là một ý niệm gần như cám dỗ, một sự xúi giục dai dẳng ngấm ngầm.

Nàng chỉ phải ngước mắt lên mà thôi, và chỉ phải nhìn về một hướng, để biết mình sẽ đi đâu. Một cuốc đi dạo buổi tối, khi công việc đăng đê trong ngày đã xong. Tới bìa rừng và cái cây trụi lủi nơi bọn kền kền tổ chức tiệc tùng.

Rồi tới đống xương nhỏ khô bẩn lẫn trong cỏ. Cái sọ có lẽ còn vương mấy mẩu da bầm máu. Cái sọ nàng có thể cầm trong một tay như cầm tách trà. Thấu tường tận.

Mà có lẽ là không. Không phải thế.

Thiếu gì những điều khác có thể đã xảy ra. Rất có thể anh đã đuổi Flora đi. Hoặc cột nó vào sau xe tải, lái đến nơi xa nào đó và thả nó đi. Trả nó về nơi mà họ đã mang nó về. Không có nó quanh quẩn, nhắc nhở họ.

Có lẽ nó đang được tự do.

Ngày ngày trôi qua và Carla không đến gần nơi đó. Nàng chống lại sự xúi giục ấy.

02

TÌNH CỜ

Đến giữa tháng Sáu năm 1965, học kỳ tại Torrance House kết thúc. Juliet vẫn chưa được giao việc dài hơi - giáo viên cô dạy thay đã bình phục - và giờ này đáng lý ra cô đang trên đường về nhà. Nhưng cô lại đang thực hiện cái việc mà cô mô tả như một chút đường vòng. Một chút đường vòng thăm một người bạn sống bên bờ biển.

Khoảng một tháng trước cô với một cô giáo khác - tên là Juanita, giáo viên duy nhất trong ban giảng huấn xấp xỉ tuổi cô, cũng là bạn duy nhất của cô - đã đi xem chiếu lại bộ phim Hiroshima tình yêu của tôi*. Xem xong Juanita thú nhận rằng chính chị, giống như nhân vật nữ trong phim, cũng đang yêu một ông đã có vợ - cha của một học sinh. Juliet thì bảo cô đã từng phát hiện mình rơi vào tình huống giống giống như vậy nhưng cô không cho phép sự thể tiếp diễn, bởi vì cô thấy tội cho cảnh ngộ thương tâm của vợ người kia. Một bà vợ tàn phế vô dụng, ít nhiều đã chết não. Juanita bảo chị ước gì mụ vợ của người yêu chị chết não đi cho rồi nhưng nào được như vậy - mụ ta khỏe như vâm, lại còn quyền thế và có thể khiến Juanita mất việc như chơi.

Hiroshima Mon Amour: bộ phim đình đám năm 1959 của đạo diễn người Pháp, Alain Resnais, do nhà văn nổi tiếng Marguerite Duras viết kịch bản. Phim kể về cuộc tình lãng mạn nhưng đầy ám ảnh, mộng mị giữa chàng diễn viên người Pháp và cô kiến trúc sư người Nhật, nạn nhân sống sót sau thảm họa Hiroshima.

Không lâu sau, cơ hồ được hun đúc từ những lời dối trá hoặc, gần như dối trá, vu vơ như vậy mà có một lá thư gửi tới Juliet. Bì thư nhàu bẩn, trông như bị nhét ít lâu trong túi quần, trên đó đề vỏn vẹn:. “Juliet (Giáo viên), Torrance House, 1482 đường Mark, Vancouver, B.G.”. Khi trao nó cho Juliet bà hiệu trưởng nói, “Tôi cho là cái này gửi cho em. Lạ cái nó không đề họ nhưng địa chỉ thì chính xác. Tôi đoán có lẽ người ta đã tra cứu địa chỉ trên danh bạ.”

Juliet thương, anh đã quên mất trường em đang dạy là trường nào nhưng bỗng một ngày kia anh nhớ ra, hoàn toàn bất chợt, nên anh cảm thấy hình như đó là dấu hiệu buộc mình phải viết thư cho em. Anh hy vọng em vẫn còn dạy ở đó, dù công việc ấy chắc phải ngán khủng khiếp thì mới có chuyện em nghỉ ngang trước khi hết học kỳ, vả lại theo anh thấy thì em không phải kiểu người hay bỏ cuộc.

Em thấy thời tiết vùng biển Tây nước ta thế nào? Nếu em nghĩ chỗ em ở Vancouver mưa lắm quá thì hãy tưởng tượng gấp đôi thế, đó là thứ bọn anh có ở đây.

Anh thường hay nghĩ về cảnh em ngồi ngắm xao sao. Em thấy chưa anh vừa mới viết nhầm là xao, đêm đã khuya rồi và giờ này lẽ ra anh đã đi ngủ.

Ann dạo này vẫn thế. Lúc đi xa trở về anh nghĩ cô ấy đã tuột dốc thê thảm, nhưng đó phần nhiều là vì bất thình lình anh thấy rõ cô ấy suy kiệt đến thế nào trong hai, ba năm qua. Chứ hằng ngày nhìn cô ấy anh không để ý mức độ suy sụp của cô.

Hình như anh chưa nói với em rằng hồi đó anh xuống ga Regina để thăm con trai, năm nay nó mười một tuổi. Nó sống ở đấy với mẹ nó. Anh cũng nhận thấy nó đã thay đổi ghê gớm.

Anh mừng là cuối cùng mình đã nhớ ra tên trường em nhưng anh áy náy vô cùng bởi vì anh không tài nào nhớ được họ của em. Dẫu vậy anh cứ dán lá thư này lại đã và hy vọng tên em sẽ nảy ra.

Anh hay nghĩ về em.

Anh hay nghĩ về em.

Anh hay nghĩ về em ZZZZZZ

Chiếc xe buýt đưa Juliet đi từ khu thương mại Vancouver tới vịnh Móng Ngựa rồi lên phà. Băng qua một bán đảo lục địa đón chuyến phà khác và lại cập đất liền tới thị trấn nơi người đàn ông viết thư cho cô sống. Vịnh Cá Voi. Sự chuyển tông từ thành phố sang hoang dã mới chóng làm sao - ngay cả trước khi tới vịnh Móng Ngựa. Suốt học kỳ rồi cô chỉ sống giữa những bãi cỏ và vườn tược của khu Kerrisdale, với dãy núi tiếp biển phía Bắc lọt vào tầm mắt hệt như bức màn sân khấu treo lên khi thời tiết trong trẻo. Những khoảnh sân chơi trong trường đều bị lợp kín, bị văn minh hóa và bó rọ trong một bức tường đá, mỗi mùa trong năm đều có một loài hoa gì đó nở. Khu nhà dân bao quanh trường cũng cùng thực trạng. Cũng hàng lô hàng lốc hoa lá tỉa tót - đỗ quyên, nhựa ruồi, nguyệt quế, đậu tím. Thế nhưng thậm chí trước cả khi tới tận vịnh Móng Ngựa, ta đã bị rừng thật, không phải rừng nhân tạo, bao lấy. Kể từ đó trở đi... nước ôm vách đá, cây cối thâm u, rêu bám lòng thòng. Thi thoảng, một vệt khói bốc lên từ ngôi nhà nhỏ ẩm thấp xiêu vẹo nào đó, trong sân chất đầy củi đun, gỗ xẻ và lốp xe, xe hơi và phụ tùng xe hơi, xe đạp gãy hoặc xe đạp còn đi được, đồ chơi, tất tật mọi thứ buộc phải phơi ra ngoài trời khi người ta thiếu ga ra hoặc tầng hầm để chứa.

Các thị trấn xe buýt dừng qua đều không được tổ chức theo kiểu phố xá chút nào. Ở vài nơi, những cụm nhà lặp đi lặp lại - nhà liền kế - xây san sát nhau, còn lại phần lớn đều giống kiểu nhà trong rừng, mỗi căn đứng trơ trọi giữa cái sân rộng lộn xộn, như thể cái việc chúng được xây trong tầm mắt nhau chỉ là ngẫu nhiên, vô tình. Không có đường trải nhựa, ngoại trừ xa lộ đâm xuyên qua, không vỉa hè. Không có những tòa nhà bề thế làm bưu điện hoặc tòa thị chính, chẳng có những khối nhà được trang hoàng làm cửa hàng, vốn xây cho người ta thấy liền. Chẳng có tượng đài tưởng niệm chiến tranh, cũng chẳng có vòi uống nước hay công viên nhỏ trồng hoa. Họa hoằn mới có một khách sạn, trông chỉ như quán rượu. Lác đác mấy ngôi trường hoặc bệnh viện - tươm tất, nhưng thấp tè và sơ sài như nhà kho.

Vào khoảng thời gian nào đó - đặc biệt là trên chuyến phà thứ hai - cô bắt đầu nghi ngờ đến thót gan ruột về toàn bộ sự tình này.

Anh hay nghĩ về em.

Anh cứ nghĩ hoài về em.

Đó chỉ là câu người ta nói để trấn an, hay là câu nói thốt ra trong cơn khát khao dịu nhẹ muốn điều khiển ai đó.

Nhưng thể nào mà chẳng có một khách sạn, hoặc ít nhất là những chòi du lịch, ở vịnh Cá Voi. Cô sẽ tới đó. Cái va li to cô đã bỏ lại trường để về lấy sau. Cô chỉ quàng mỗi chiếc túi du lịch trên vai, cô sẽ chẳng gây chú ý. Cô sẽ lưu lại đó một đêm. Có lẽ sẽ gọi điện cho anh.

Rồi nói gì?

Nói rằng cô tình cờ trên đường đi thăm một người bạn. Người bạn tên là Juanita, dạy cùng trường, chị này có một nhà nghỉ... ở đâu? Juanita có ngôi nhà nhỏ trong rừng, chị ấy thuộc típ phụ nữ không sợ sống giữa trời (khác một trời một vực với chị Juanita thật, hiếm khi tách khỏi đôi giày cao gót). Và nhà chị ấy hóa ra ở không xa phía Nam vịnh Cá Voi. Chuyến thăm ngôi nhà nhỏ và Juanita chấm dứt, Juliet nghĩ... cô nghĩ... bởi vì cô cũng đang ở gần đó... cô nghĩ sẵn đây mình cũng có thể...

Đá, cây, nước, tuyết. Những thứ này, nối nhau lớp lớp, hợp nên cảnh vật bên ngoài cửa sổ xe lửa cách đây sáu tháng, một buổi sáng khoảng giữa Giáng sinh và năm mới. Đá thì lừng lững, chỗ chìa ra xù xì, chỗ láng phẳng tựa đá cuội, chỗ xám xịt, chỗ lại đen thùi lùi. Cây phần lớn là thường xuân, thông hoặc vân sam hoặc tuyết tùng. Vân sam - loại vân sam đen - có nhánh trông như cái cây phụ, phiên bản thu nhỏ của chính chúng, mọc ngay trên ngọn. Cây nào không phải thường xuân thì khẳng khiu, trơ trụi - hình như là cây dương hay thông rụng lá hoặc tống quán sủi. Vài cây thân nổi đốm. Tuyết phủ dày trên những mỏm đá và bị thổi vạt về phía chiều gió của rừng cây. Tuyết nằm thành một lớp mềm xốp phủ kín mặt rất nhiều hồ đóng băng lớn nhỏ. Nước thảng hoặc mới bứt khỏi băng chảy thành dòng hẹp, hối hả và đen ngòm.

Juliet để mở quyển sách trên đùi, nhưng lại không đọc. Cô không rời mắt khỏi cảnh sắc trôi ngang qua. Cô ngồi một mình trên băng ghế đôi, và băng ghế đối diện cô cũng trống trơn. Đây là khoảnh làm thành giường cho cô ngủ vào ban đêm. Lúc này trong toa ngủ, nhân viên phục vụ đang bận rộn tháo dỡ đồ đạc bày ra hồi đêm. Đôi chỗ vẫn còn những túi ngủ kéo khóa màu xanh sậm, treo thòng xuống sàn. Mùi từ đám vải nhìn tựa vải may lều đó bốc ra, cùng với thoáng mùi gì như mùi áo ngủ và mùi toa lét. Một luồng gió đông tươi tắn ập vào mỗi khi có người mở cửa hai đầu toa. Những người cuối cùng đi ăn sáng và những người khác trở về chỗ của mình.

Có dấu chân trên tuyết, những dấu chân thú nhỏ. Xâu móc vào nhau như dây tràng hạt rồi biến mất.

Juliet hai mươi mốt tuổi mà đã sở hữu bằng cử nhân và bằng thạc sĩ về nghiên cứu văn hóa La Mã và Hy Lạp cổ. Cô đang làm luận án tiến sĩ nhưng tranh thủ thời gian dạy tiếng Latin cho một trường nữ tư thục ở Vancouver. Cô không được đào tạo sư phạm, nhưng một chân trống bất ngờ ngay giữa học kỳ khiến trường sẵn sàng thuê cô. Có lẽ không còn ai khác hồi đáp mẩu quảng cáo của ngôi trường này. Lương thấp hơn bất kỳ giáo viên có bằng cấp nào chịu chấp nhận. Nhưng Juliet vui mừng với bất kỳ khoản tiền nào kiếm được, sau bao năm toàn sống dựa vào các món học bổng bé mọn.

Cô là một cô gái cao, da sáng, mảnh khảnh, tóc nâu nhạt mà ngay cả khi xịt keo cũng không giữ nổi một kiểu tóc lồng phồng. Cô mang dáng vẻ của một nữ sinh lanh lợi. Đầu ngẩng cao, khuôn cằm tròn gọn, miệng rộng, môi mỏng, mũi hếch, mắt sáng, và vầng trán hay đỏ ửng khi cố sức hoặc khi được khen ngợi. Các giáo sư hoan hỉ về cô - ngày nay họ biết ơn bất kỳ ai chịu cày xới những ngôn ngữ cổ, nhất là người đó lại tài năng - nhưng đồng thời họ cũng lo lắng. Khúc mắc ở chỗ cô là con gái. Nếu cô lấy chồng - một việc có thể xảy ra, bởi vì đối với một cô gái nhận học bổng thì cô không đến nỗi xấu, cô không xấu gái chút nào - thì cô sẽ sổ toẹt mọi công lao của cô và của họ; còn nếu không kết hôn thì hẳn cô sẽ trở thành một kẻ lãnh đạm, xa cách và để mất các cơ hội thăng tiến vào tay bọn đàn ông (đàn ông cần thăng tiến hơn, vì họ phải cưu mang gia đình). Và rất có thể cô sẽ không có khả năng bảo vệ sự kỳ quặc của việc mình đi chọn ngôn ngữ cổ, cũng không chấp nhận những gì người ta coi là xa vời hay buồn tẻ, và không vứt bỏ nó theo cách bọn đàn ông có thể làm. Đơn giản là đàn ông dễ có những lựa chọn kỳ cục hơn phụ nữ, và đa số bọn đàn ông lập dị ấy vẫn có phụ nữ vui vẻ chấp nhận cưới đấy thôi. Trong khi ngược lại thì không.

Khi xuất hiện chân dạy học này thầy cô thúc giục Juliet nên nhận ngay. Tốt cho em đấy. Cứ bươn một chút ra thế giới đi. Phải mục kích một tẹo đời thực chứ.

Juliet vốn quá quen kiểu khuyên răn như vậy, dầu thất vọng thay, nó đến từ những người đàn ông xem ra chẳng toát lên vẻ gì là đã đích thân hăm hở dấn thân vào cuộc đời thật. Nơi thị trấn cô lớn lên, cái ngữ thông minh như cô thường bị coi như đồ thừa đồ bỏ, đồng thời bị dân tình nhanh lẹ chỉ ra những khiếm khuyết không có gì đáng ngạc nhiên đi kèm - nào là không biết đạp bàn máy may, rồi nào là không sao thắt gút gói hàng cho ra hồn, hoặc xét nét cô để lộ đồ lót. Câu hỏi nảy sinh là sau này cô sẽ trở thành cái giống gì.

Nghiễm nhiên ý nghĩ đó cũng lóe trong đầu cha mẹ cô, dù họ tự hào về cô. Mẹ muốn cô được lòng người ta, hậu quả là bà bắt ép cô học trượt băng và chơi piano. Chẳng món nào cô ham hoặc học cho ra đâu vào đâu. Bố thì chỉ muốn cô hợp thời. Con cần phải hợp thời, ông lay nhay với cô, kẻo không người ta sẽ biến đời con thành địa ngục. (Câu nói này cố lờ đi sự thể rằng chính bố mẹ, nhất là mẹ, không hề hợp thời mà có bị đau khổ gì đâu. Có lẽ bố ngờ rằng Juliet sẽ không được may mắn như vợ chồng ông.)

Con hợp thời mà, Juliet tuyên bố khi cô xa nhà vào đại học. Con hợp với khoa văn hóa La Mã và Hy Lạp cổ. Con cực kỳ ổn mà.

Nhưng chính tại trường, vẫn cùng thông điệp ấy phát đi từ giáo viên của cô, những người tỏ ra quý trọng và hãnh diện về cô. Thái độ vui vẻ không che giấu được mối lo của họ. Hãy bước ra thế giới đi, họ đã nói thế. Làm như chỗ cô đứng cho tới nay chẳng phải là thế giới vậy.

Tuy nhiên, trên chuyến xe lửa này, cô đang hạnh phúc.

Rừng Taiga, cô nghĩ. Cô không biết đó có phải từ đúng để mô tả những gì mình đang nhìn ngắm hay không. Chắc hẳn, trong chừng mực nhất định, cô có ý tưởng mình là một thiếu nữ trong tiểu thuyết Nga, hòa mình giữa một khung cảnh lạ lẫm, hãi hùng, đầy kích động, ở đó sói tru ban đêm, và ở đó cô dò trúng định mệnh của mình. Cô không quan tâm định mệnh ấy - trong tiểu thuyết Nga - hóa ra là tai họa, hay nỗi ám ảnh, hay cả hai.

Dẫu sao số phận riêng của bản thân không phải là điều quan trọng đối với cô. Điều cuốn hút cô - đúng ra là bỏ bùa cô - là vẻ thờ ơ lãnh đạm, vẻ lặp đi lặp lại, vẻ chểnh mảng coi thường sự hài hòa hiển hiện ra trên bề mặt mâp mô của tấm lá chắn hoang sơ này.

Một cái bóng đổ xuống khóe mắt cô. Rồi một cái chân mặc quần bước vào.

“Chỗ này có ai ngồi không?”

Dĩ nhiên phải nói là không. Chứ cô còn nói gì khác được?

Giày đính núm tua, quần nâu vàng, áo vest ca rô nâu sẫm xen nâu vàng với những đường kẻ màu hạt dẻ, sơ mi xanh dương đậm, cà vạt hạt dẻ có đốm chấm xanh dương và vàng kim. Tất cả đều mới cứng và tất cả - ngoại trừ đôi giày - trông đều quá khổ, cứ như thân thể bên trong chúng chẳng hiểu sao đã teo rúm lại sau khi mua chúng về.

Đó là một người đàn ông khoảng ngoài năm mươi, những mảng tóc nâu vàng chóe trát bệt qua da đầu. (Không phải là tóc nhuộm đấy chứ, ai mà lại đi nhuộm mớ tóc lơ thơ này?). Lông mày đậm hơn, màu đồ hung, dựng đứng và rậm rịt. Vùng da mặt khắp nơi đều nổi hột, dày cợn như bề mặt của sữa thiu.

Lão ta xấu? Đúng, không chối cãi. Lão xấu, nhưng theo quan điểm của cô, vô vàn đàn ông cỡ tuổi lão cũng xấu như thế. Sau rốt, cô thấy lão cũng không đến nỗi quá xấu.

Lông mày lão nhướng lên, đôi mắt toét màu sáng mở to, làm ra vẻ hết sức tươi tắn dễ gần. Lão ngồi xuống đối diện cô. Rồi nói, “Chả có gì ngoài đó mà nhìn.”

“Vâng.” Cô cụp mắt xuống quyển sách của mình.

“À,” lão nói, cứ như thể cuộc đối thoại đang tiếp tục một cách thoải mái vậy. “Cô đi tận đâu?”

“Vancouver.”

“Tôi cũng tới đó. Cả chặng đường vắt ngang đất nước. Không lý gì mà không tiện thể ngắm nhìn tất cả, đúng không?”

“Ừm.”

Nhưng lão dùng dằng.

“Cô cũng lên tàu từ Toronto à?”

“Vâng.”

“Đó là quê tôi đấy, Toronto. Tôi sống ở đó cả đời. Nhà cô cũng ở đó nhỉ?”

“Không,” Juliet nói, lại nhìn quyển sách của mình, chật vật cố kéo dài khoảng dừng. Nhưng cái gì đó... nền tảng giáo dục hay sự lúng túng, có Chúa mới biết, có lẽ là lòng thương hại nơi cô quá mạnh đến nỗi cô buột nói tên quê nhà của mình, rồi định vị nó cho lão biết bằng cách so khoảng cách từ đó tới những thị trấn lớn, xác định vị trí của nó so với hồ Huron, vịnh Georgia.

“Tôi có bà chị họ sống ở Collingwood. Vùng quê nơi đó thật êm đềm. Tôi đã lên thăm gia đình bà ấy một đôi lần. Cô đang đi một mình thì phải? Giống như tôi?”

Lão luân phiên đập bàn tay này lên bàn tay kia.

“Vâng.” Đừng nói nữa, cô thầm nghĩ. Đừng nói nữa.

“Đây là lần đầu tôi đi một chuyến cho ra đi. Hành trình khá là dài, hoàn toàn một mình.”

Juliet không đáp.

“Tôi đã để ý thấy cô ở đây đọc sách một mình suốt, thế là tôi nghĩ, có lẽ cô ấy cũng phải đi đường xa một mình, vậy nên có lẽ chúng ta bầu bạn với nhau được chứ nhỉ?”

Cái cụm từ bầu bạn làm thốn lên một cảm giác bất an ớn lạnh trong lòng Juliet. Cô hiểu không phải lão đang cố gạ gẫm cô. Một trong những điều đồi bại thỉnh thoảng vẫn xảy ra là lũ đàn ông cô độc, thiếu sức lôi cuốn và vụng về rất có thể sẽ ra giá huỵch toẹt với cô, hàm ý cô cùng hội cùng thuyền với bọn họ. Nhưng lão già này không làm điều đó. Lão muốn có bạn, không phải bạn gái. Lão muốn một người làm bầu bạn.

Juliet biết rằng, với nhiều người, cô có vẻ kỳ kỳ và tách biệt - về mặt nào đó cô đúng là như vậy thật. Nhưng quá nhiều lần trong đời cô cũng đã trải nghiệm cảm giác thấy mình bị bao vây bởi những người muốn rút tỉa sự chú ý, thời gian và linh hồn của cô. Và thường thì, cô để họ làm được điều đó.

Hãy tỏ ra sẵn sàng, hãy thân thiện (nhất là nếu mi không được nhiều người thích)... là những gì cô đã học được tại thị trấn nhỏ quê nhà cũng như trong ký túc xá nữ sinh. Hãy thích nghi với bất cứ ai muốn hút cho mi khô máu, cho dù bọn họ chẳng biết quái gì về con người mi là ai.

Cô nhìn thẳng vào người đàn ông và không mỉm cười. Lão nhìn thấy vẻ kiên quyết của cô, và nét mặt lão thoáng gợn chút cảnh giác.

“Quyển sách cô cầm có hay không? Nó nói về cái gì?”

Cô nhất định sẽ không nói rằng nó viết về Hy Lạp cổ đại và về sự gắn kết đáng kể giữa người Hy Lạp cổ đại với những điều phi lý. Cô không dạy tiếng Hy Lạp mà được mong chờ dạy một môn gọi là Tư tưởng Hy Lạp, do vậy cô đang đọc tác phẩm của Dodds để xem mình thu hoạch được gì. Cô trả lời, “Cháu muốn đọc, thế thôi. Có lẽ cháu đi sang toa vọng cảnh đây.”

Cô đứng lên và bước đi, nghĩ bụng đáng lý ra không nên nói mình đi đâu, ai biết có thể lão sẽ đứng lên đi theo cô, xin lỗi, tiến hành một đợt khẩn khoản cầu xin nữa. Vả lại, trong toa vọng cảnh lạnh căm, và cô ước gì mình mang theo áo ấm. Giờ thì không thể nào quay lại lấy áo được.

Khung cảnh bao khắp xung quanh nhìn từ toa vọng cảnh, ở cuối xe lửa, dường như khiến cô ít hài lòng hơn khung cảnh từ toa ngủ nhìn ra. Ở đây luôn luôn có sự xâm lăng của phần đầu xe lửa, chặn ngang mặt người ta.

Có lẽ vấn đề là do cô bị lạnh, ngay khi cô nghĩ mình sẽ bị lạnh. Và bồn chồn áy náy. Nhưng không hối hận. Chí tích tắc nữa thôi bàn tay nhớp nháp của lão có thể đã chìa ra - cô nghĩ chắc hẳn nó phải nhớp nháp, không thì cũng khô ráp đóng vảy - những cái tên được trao đổi, có thể cô đã kẹt cứng vào đấy. Đó chính là chiến thắng đầu tiên loại này cô từng xoay xở được, mà lại là chống lại đối thủ đáng buồn nhất, đáng thương nhất. Giờ cô vẫn như còn nghe thấy tiếng của lão, lai nhai cụm từ bầu bạn với nhau. Với vẻ vừa xin lỗi vừa xấc xược. Xin lỗi vì thói quen của lão. Còn xấc xược thì là kết quả của một hy vọng hay quyết tâm mơ hồ phá vỡ bề mặt sự cô độc của lão, trạng thái thèm giao du của lão.

Hành động của cô là cần thiết nhưng không dễ dàng, không hề dễ chút nào. Thật ra, quả tình nó giống như một chiến thắng, bởi cô đã đứng lên đương đầu với một kẻ trong tình trạng như vậy. Nó giống như chiến thắng, bới vì sẽ dễ dàng hơn nhiều nếu lão ta tinh ranh và trơ trẽn. Nhưng sao mãi mà cô vẫn cảm thấy buồn trĩu nặng.

Chỉ có hai người nữa ngồi trên toa vọng cảnh. Hai phụ nữ lớn tuổi, mỗi người ngồi riêng một mình. Khi Juliet trông thấy một con sói lớn băng qua bề mặt cái hồ nhỏ bị tuyết lấp trọn, cô biết chắc chắn họ cũng nhìn thấy. Nhưng không ai phá vỡ bầu im lặng, và điều đó làm cô vui lòng. Con sói không đếm xỉa gì đến đoàn tàu, cũng không lưỡng lự hay vội vã. Lông nó dài, sắc bạc chuyển thành trắng. Liệu nó có nghĩ bộ lông ấy làm nó trở nên vô hình?

Trong khi cô đang nhìn con sói, một hành khách nữa đi vào. Một người đàn ông tới ngồi ngang với cô ở hàng ghế bên kia lối đi. Anh ta cũng cầm một quyển sách. Vào tiếp theo là một cặp sồn sồn - chị vợ xinh xắn, hoạt bát, ông chồng to, dềnh dàng và vụng về, thở ra từng hơi phì phò phát gớm.

“Ở đầy lạnh quá,” ông chồng phàn nàn khi họ ngồi xuống.

“Để em đi lấy áo khoác cho anh nhé?”

“Thôi mất công.”

“Mất công gì đâu.”

“Anh ổn mà.”

Lúc sau người phụ nữ trầm trồ, “ ở đây ngắm cảnh hay quá.” Anh chồng không trả lời, chị ta nói thêm. “Ta có thể thấy mọi thứ xung quanh.”

“Có gì mà thấy.”

“Chờ đến khi qua núi đi thì thấy. Sẽ có cái cho xem.

Anh ăn sáng ngon không?”

“Trứng nhão nhoẹt.

“Em biết.” Người phụ nữ lộ vẻ xót chồng. “Lúc đó em nghĩ, đáng ra mình nên xộc vào nhà bếp tự làm lấy.”

“Cabin bếp. Người ta gọi nó là cabin bếp.”

“Em nghĩ trên tàu thủy người ta mới gọi thế.”

Juliet và người đàn ông đối diện ngước mắt lên khỏi quyển sách của mình cùng lúc, và tia nhìn của họ chạm nhau, với vẻ đang cố kìm nén mọi biểu cảm. Trong một hai giây này xe lửa chậm lại rồi dừng hẳn, họ ngoảnh đi chỗ khác.

Đoàn tàu vừa tới một khu dân cư nhỏ trong rừng, ở một phía là ga sơn màu đỏ đậm, phía bên kia có vài căn nhà sơn cùng màu. Có thể gọi là nhà hay trại, dành cho nhân viên hỏa xa. Loa phóng thanh thông báo sẽ dừng lại ở đây khoảng mười phút.

Sân ga giờ đã được dọn sạch tuyết, Juliet ngó về trước thấy vài người xuống xe lửa đi loanh quanh. Lẽ ra cô cũng muốn làm như họ, nhưng không phải khi không có áo khoác.

Người đàn ông ở hàng ghế bên kia đứng dậy, đi xuống bậc thang mà không ngó xung quanh. Cửa mở ra đâu đó phía dưới, đưa một luồng khí lạnh vụng trộm thốc vào. Ông chồng lớn tuổi hỏi họ làm gì ở đây, và nơi này là nơi nào. Chị vợ đi lên đằng trước toa cố tìm cái tên, nhưng không thành.

Juliet đang đọc tới đoạn nói về tục tế thần rượu nho Dionysus. Nghi lễ thực thi vào ban đêm, ngay giữa mùa đông, Dodds viết. Những phụ nữ lên tận đỉnh núi Parnassus, và một lần nọ, khi họ bị bão tuyết chặn đứng, một đội cứu hộ được phái tới. Những cô gái tế thần hụt được mang xuống lúc quần áo đã đông cứng lại như tấm ván, và trong cơn mê loạn họ đã chấp nhận sự cứu hộ. Điều này Juliet nhìn nhận khá giống như hành vi đương thời, về mặt nào đó nó hắt ánh sáng hiện đại lên việc làm thiếu suy nghĩ của những kẻ tham gia vào nghi lễ tôn giáo. Liệu các học sinh có cảm nhận như thế? Có vẻ không. Có lẽ bọn chúng sẽ chuẩn bị tinh thần chống lại bất kỳ sự tiêu khiển nào, bất kỳ sự tham gia nào vào bài giảng, như học sinh vốn vậy. Còn những đứa không đến nỗi như thế thì cũng sẽ chẳng muốn biểu lộ ra.

Loa gọi lên tàu phát vang, không khí sảng khoái bị cắt cái phụp, tàu từ từ bẻ ghi sang đường xép. Cô ngước mắt lên nhìn, thấy xa xa đằng trước, đầu máy biến mất ở một khúc quanh.

Lại một cú tròng trành hay giật nảy nữa, cú giật dường như truyền lan đi khắp đoàn tàu. Ở chỗ cô ngồi, có cảm giác như toa xe nảy xốc lên. Một cú dừng đột ngột.

Tất cả mọi người ngồi chờ xe lửa khởi hành lại, không ai lên tiếng. Ngay cả ông chồng hay cằn nhằn cũng im re. Vài phút trôi qua. Những cánh cửa đóng và mở. Tiếng người gọi nhau, cảm giác hoảng hốt và khích động lan tỏa. Trong toa giải trí, ở ngay bên dưới, có tiếng nhân viên tàu - hình như tiếng người soát vé. Nhưng không thể nghe rõ ông ta đang nói gì.

Juliet đứng dậy đi lên đầu toa, nhìn ra nóc các toa phía trước. Cô thấy vài người chạy chạy trên tuyết.

Một trong hai phụ nữ đi một mình tới đứng bên cạnh cô.

“Tôi đã linh cảm là sẽ có gì đó xảy ra mà,” bà nói. “Tôi đã cảm thấy vậy từ lúc chúng ta dừng lại. Tôi đã không muốn tàu khởi hành tiếp vì tôi nghĩ có gì đó sắp xảy ra.

Người phụ nữ đi một mình kia cũng đã đến đứng đằng sau họ.

“Không có gì đâu,” bà ta tiếp lời. “Chắc cành cây vắt ngang đường ray thôi.”

“Họ có xe đi tiền trạm rồi cơ mà,” người phụ nữ đầu tiên nói với bà kia. “Nhiệm vụ của nó là dọn các thứ kiểu như cành cây vắt ngang đường.”

“Có lẽ nó vừa đổ xuống.”

Cả hai bà cùng nói tiếng Anh giọng miền Bắc, không có sự câu nệ giữa người lạ hay người quen. Giờ nhìn kỹ cô mới thấy hình như họ là chị em ruột, mặc dù một người trẻ hơn và mặt rộng hơn. Vậy ra họ đi cùng nhưng ngồi tách ròi. Hay có lẽ họ vừa mới cãi nhau.

Người soát vé đang leo lên toa vọng cảnh. Được nửa đường thì ông ta xoay người, nói.

“Không có gì nghiêm trọng phải lo lắng, thưa bà con, có vẻ như chúng ta đụng phải một chướng ngại vật trên đường ray. Chúng tôi xin cáo lỗi vì sự chậm trễ và sẽ khởi hành lại ngay khi có thể, nhưng chắc là chúng ta sẽ ở đây một lát. Bếp trưởng báo với tôi vài phút nữa sẽ có cà phê miễn phí.”

Juliet đi theo ông ta xuống cầu thang. Cô vừa nhận ra, ngay lúc mới đứng lên, là mình có chuyện rầy rà nhất thiết buộc cô phải trở lại chỗ ngồi của mình, nơi để cái giỏ du lịch, cho dù lão dở người mà cô lạnh nhạt lúc nãy có còn ngồi đó hay không. Khi len lỏi qua các toa, cô gặp nhiều người khác cũng đang di chuyển. Người ta đang nhoài người ra các cửa sổ bên một phía xe lửa, không thì họ ùn lại ở giữa các toa, như thể chờ cửa mở. Juliet không có thời gian hỏi, nhưng khi lách người qua cô nghe lao xao hình như đó là một con gấu, hoặc nai sừng tấm, hay một con bò. Người ta thắc mắc bò làm gì ở đây trong rừng cây bụi này, hoặc tại sao giờ này gấu không ngủ, hoặc có khi tên bợm say nào đó ngủ quên trên đường ray cũng nên.

Trong toa ăn uống người ta đang ngồi bên các bàn đã dỡ hết tấm trải màu trắng. Họ đang uống cà phê miễn phí.

Không có ai ở chỗ ngồi của Juliet, cả chỗ đối diện cũng không. Cô quơ cái giỏ rồi vội vã đi vào phòng vệ sinh nữ. Kinh nguyệt là tai ương của cuộc đời cô. Có lúc nó thậm chí đã quầy rầy bài kiểm tra viết quan trọng kéo dài ba tiếng đồng hồ của cô, bởi vì cô chẳng thể rời phòng thi mà đi thay.

Đỏ mặt, bị chuột rút, cảm thấy sây sẩm phát bệnh, cô ngồi bẹp xuống bồn cầu, tháo miếng băng vệ sinh ướt đẫm ra gói vào giấy vệ sinh và vứt vào sọt rác. Khi đứng lên cô dán miếng băng mới lấy từ giỏ ra. Cô thấy nước và nước tiểu trong bồn cầu đỏ lòm máu kinh của mình. Cô đặt tay lên nút xả, bỗng nhận thấy đập vào mắt dòng chữ cảnh báo không được giật toa lét khi tàu đang đậu. Tất nhiên, cái cảnh báo đó là để phòng khi tàu đang dừng gần ga, nơi chất thải có thể chảy ra, rất khó chịu, ngay chỗ người ta có thể trông thấy. Chứ ở đây, cô có thể liều.

Nhưng đúng lúc chạm tay vào nút xả lần nữa cô nghe có tiếng người gần đấy, không phải trên xe lửa mà bên ngoài cửa sổ toa lét lắp kính thạch anh. Có lẽ nhân viên nhà tàu đi ngang qua.

Cô có thể chờ đến khi xe lửa chạy lại, nhưng bao lâu nữa? Và nhỡ có ai đó khẩn cấp muốn vào thì sao? Cô quyết định tất cả những gì mình có thể làm là hạ nắp bồn cầu xuống và bước ra.

Cô trở lại chỗ của mình. Đối diện cô, một đứa trẻ bốn hay năm tuổi đang dận cồm cộp mẩu màu sáp xuống trang sách tô màu. Mẹ nó nói chuyện với Juliet về cà phê miễn phí.

“Miễn phí nhưng coi bộ mình phải tự đi lấy thôi,” chị ta bảo. “Cô làm ơn trông chừng nó một chút để tôi đi lấy nhé?”

“Con không muốn ở với cô này,” đứa trẻ nói, không ngẩng đầu lên.

“Để em đi lấy cho,” Juliet bảo. Nhưng vừa lúc đó một anh bồi đẩy xe phục vụ cà phê đi vào.

“Đó. Lẽ ra tôi không nên càm ràm sớm vậy,” bà mẹ nói. “Cô có nghe nói đó là một x-á-c n-gư-ờ-i?”

Juliet lắc đầu.

“Hắn thậm chí còn không có áo khoác. Có người đã thấy hắn xuống tàu và đi lên đằng đầu nhưng không nhận ra hắn có ý định làm gì. Chắc hắn đi vòng khúc quanh nên khi thợ máy nhìn thấy hắn thì đã quá trễ.”

Cách vài ghế phía trước, cùng dãy với bà mẹ, một người đàn ông nói, “Họ trở lại kìa,” tức thì vài người bên phía Juliet đứng lên, khom cả người xuống để nhìn. Đứa trẻ cũng đứng lên, áp mặt vào kính. Mẹ nó quát nó ngồi xuống.

“Màu với mè. Coi con nghịch này, tô hết cả ra đường kẻ.”

“Tôi không dám nhìn,” chị ta nói với Juliet. “Tôi không chịu nổi khi nhìn những cảnh tượng như thế.”

Juliet đứng dậy nhìn. Cô thấy một toán người đi ngược lại về phía ga. Một số người đã cởi áo khoác để đắp lên chiếc cáng mà vài người trong số họ đang khiêng.

“Không thấy gì được đâu,” một ông đằng sau Juliet nói với người phụ nữ nãy giờ chưa đứng dậy. “Người ta đậy hắn lại rồi.”

Không phải tất cả những người đầu cúi gằm đang đi tới đều là nhân viên hỏa xa. Juliet nhận ra người đàn ông đã ngồi đối diện mình trong toa vọng cảnh.

Thêm mười hay mười lăm phút nữa, xe lửa bắt đầu chuyển bánh. Đến chỗ khúc quành, không hề thấy có vết máu ở cả hai bên toa. Nhưng có một khoảnh bị chân người giày xéo, đống tuyết được cào vun lên. Người đàn ông đằng sau cô lại bật dậy. Ông ta nói, “Chắc đây là noi xảy ra chuyện,” rồi ngó nghiêng chút nữa xem còn thấy gì không, sau đó quay người ngồi xuống. Xe lửa thay vì tăng tốc để bù lại thời gian đã mất hình như còn chạy chậm hơn trước. Để mặc niệm, có lẽ vậy, hoặc vì lo sợ lại có gì chắn ở phía trước, ở khúc quành tiếp theo. Trưởng nhóm bồi bàn đi qua từng toa thông báo lượt phục vụ bữa trưa đầu tiên đã sẵn sàng, bà mẹ và thằng bé con đứng dậy đi theo ông ta. Đoàn người bắt đầu nối thêm, và Juliet nghe một phụ nữ đi ngang qua bảo, “Thật không?”

Người phụ nữ nói chuyện với chị ta thầm thì, “Thì chính cô ấy đã bảo mà. Đầy máu. Chắc là nó bắn vào khi tàu cán qua...”

“Đừng có nói ra.”

Một lát sau, khi đoàn người đã dứt và những người ăn trưa sớm đang dùng bữa thì người đàn ông bước vào - đó là người đàn ông trong toa vọng cảnh mà cô vừa mới nhìn thấy ở bên ngoài trời tuyết.

Juliet đứng dậy tức tốc đuổi theo anh ta. Trong không gian tối lạnh giữa các toa, ngay khi anh ta vừa đẩy cánh cửa nặng trước mặt, cô nói, “Xin lỗi. Cho tôi hỏi anh chút chuyện.”

Nơi này chát chúa những âm thanh dồn cục, tiếng bánh xe nghiến đường ray.

“Gì vậy?”

“Anh là bác sĩ phải không? Anh có thấy người đàn ông mà...”

“Tôi không phải bác sĩ. Không có bác sĩ trên tàu, nhưng tôi biết chút ít về thuốc men.”

“Ông đó bao nhiêu tuổi?”

Người đàn ông nhìn cô với vẻ kiên nhẫn điềm tĩnh pha chút không hài lòng.

“Thật khó nói. Không trẻ.”

“Ông ta mặc sơ mi xanh da trời phải không? Phải tóc ông ta màu vàng hung không?”

Anh ta lắc đầu, không hẳn để trả lời câu hỏi của cô mà để khước từ nó.

“Là người cô biết à?” anh ta nói. Cô nên nói với ngươi soát vé nếu đúng vậy.”

“Tôi không biết ông ta.”

“Thế thì xin lỗi.” Anh ta mở cửa và bỏ cô lại đằng sau.

Dĩ nhiên. Anh ta nghĩ cô là kẻ tò mò đáng ghê gớm, như nhiều người khác.

Đầy máu. Đó mới là đáng ghê gớm, nếu anh muốn biết.

Cô không bao giờ có thể hé lộ với ai về lỗi lầm mình đã mắc phải, chuyện buồn cười trớ trêu mà nó tạo ra. Cô mà nói có khi người ta sẽ nghĩ cô là kẻ lỗ mãng không có trái tim. Và mặt kia của sự hiểu lầm - thân thể nát nhừ của kẻ tự sát - dường như, khi kể lại, không kinh tởm và đáng sợ bằng máu kinh nguyệt của chính cô.

Không bao giờ nói cho ai biết. (Thật ra cô đã kể, vài năm sau đó, cho một phụ nữ tên là Christa, họ là gì thì cô không biết.)

Nhưng cô rất muốn kể chút gì đó cho ai đó. Cô lấy ra quyển sổ tay và, trên một trong những trang có hàng kẻ, cô bắt đầu viết thư cho cha mẹ.

Tụi con chưa tới biên giới Manitoba, hầu hết mọi người đều ca cẩm là phong cảnh tẻ nhạt nhưng họ không thể nói rằng chuyến đi thiếu chuyện giật gân. Sáng nay tụi con dừng lại ở một khu dân cư tiêu điều hẻo lánh trong cánh rừng phía Bắc, tất cả đều sơn màu đỏ u ám của ngành hỏa xa. Con đang ngồi đằng đuôi xe lửa trong toa vọng cảnh, lạnh muốn chết bởi vì họ keo kiệt không đốt lò sưởi (chắc họ cho rằng phong cảnh huy hoàng sẽ khiến người ta sao nhãng khỏi sự thiếu tiện nghi) với lại con lười quá không muốn trở lại chỗ ngồi để lấy áo ấm. Tụi con đâu ở đó chừng mười hay mười lăm phút thì đi tiếp, con có thể thấy đầu máy chỗ khúc quành đằng trước, rồi bắt thình lình có một Tiếng Thình Khủng Khiếp...

Cô và cha mẹ luôn luôn xem trọng việc đem những câu chuyện giải trí vào nhà kể cho nhau nghe. Điều này đòi hỏi sự điều chỉnh tài tình không chỉ ở sự kiện mà còn ở vị trí của ai đó trên thế giới. Hay vì Juliet đã khám phá ra vậy, khi thế giới của cô là trường học. Cô đã tự nâng mình lên thành người quan sát bề trên, không thể bị tổn thương. Và do cô xa nhà suốt nên thái độ này trở thành thói quen, gần như một bổn phận.

Nhưng ngay khi vừa viết xong mấy từ Tiếng Thình Khủng Khiếp, cô tắc tị không sao viết thêm được chữ nào nữa. Không thể viết tiếp bằng ngôn ngữ quen thuộc của mình.

Cô ráng nhìn ra cửa sổ, nhưng cảnh sắc đã thay đổi, dù vẫn bao gồm những chi tiết cũ. Thêm gần một trăm dặm thì dường như khí hậu ấm hơn. Băng chỉ đóng lại ven bờ chứ không còn phủ kín mặt hồ. Nước đen, đá đen, dưới làn mây hắt hiu lấp đầy bầu không khí thu cảm giác u uẩn. Nhìn đã chán, cô cầm quyển sách của Dodds lên, mở bừa ra trang nào cũng được, bồi vì dù sao cô cũng đã đọc nó rồi. Dường như cứ vài ba trang là cô lại gạch dưới lu bù. Cô bị cuốn hút vào những đoạn gạch chân ấy, nhưng khi đọc cô bỗng nhận thấy những gì lần trước khiến cho mình vồ vập sướng điên giờ cứ rối ra rối rắm không sao hiểu nổi.

... những điều liên quan tới viễn cảnh sống từng phần xem ra giống như hành vi của quỷ, được cảm nhận bằng sự tỉnh thức nội tại cho rằng cái chết là thuộc khía cạnh công lý vũ trụ...

Quyển sách tuột khỏi tay cô, mắt cô díp lại, giờ thì cô đang bước đi cùng với mấy đứa trẻ (học sinh chăng?) trên một mặt hồ. Khắp chốn cứ hễ mỗi người bọn họ bước tới đâu thì liền hiện ra một vết nứt năm cạnh tới đó, tất cả đều bằng bặn, đẹp mắt, khiến mặt băng thành ra một mặt sàn lát gạch. Bọn trẻ hỏi cô tên của các ô băng này và cô tự tin trả lời chúng là thơ năm nhịp*.Nhưng bọn chúng phá ra cười và tiếng cười đó càng làm cho những vết nứt rạn ra thêm. Lập tức cô nhận ra sự nhầm lẫn của mình, biết rằng có một từ duy nhất thích hợp sẽ cứu vãn tình thế, nhưng cô không tài nào nắm bắt được cái từ ấy.

lambic pentameter: một thể thơ có vần luật trong tiếng Anh, với cách gieo vần theo những cụm năm nhịp.

Cô choàng tỉnh giấc, thấy ngay người đàn ông đó, người mà cô đã đi theo và đứng hỏi han ngay giữa các toa tàu, đang ngồi đối diện mình.

“Cô ngủ say quá.” Anh ta cười nhẹ với lời mình vừa nói. “Hiển nhiên.”

Cô đã ngủ chúi đầu về trước, như một bà già, lại có một dải nước dãi ứa ra nơi khóe miệng. Đồng thời cô biết mình phải tới buồng vệ sinh nữ ngay lập tức, hy vọng không có gì dính vào váy. Cô nói, “Xin lỗi,” (đúng y lời vừa nãy anh ta nói với cô) rồi vớ lấy giỏ xách đi khỏi, cố hết sức để không lộ vẻ hấp tấp ngượng ngập.

Khi cô trở lại, đã rửa ráy và thay băng xong, anh ta vẫn ngồi đó.

Anh ta cất tiếng ngay tức khắc. Bảo rằng anh muốn xin lỗi.

“Tôi chợt nhận thấy mình đã thô lỗ với cô. Khi cô hỏi tôi...”

“À,” cô đáp.

“Cô đã đúng,” anh ta nói. “Ông ta đúng như cô tả.”

Về phía anh ta, chuyện này nghe có vẻ giống như giải quyết cho xong một công việc trực diện và cần thiết hơn là lời đề nghị nói chuyện. Nếu cô không màng tiếp chuyện thì có lẽ anh ta sẽ đứng lên đi thẳng, không hề tỏ ra thất vọng, bởi đã làm xong cái việc mình đến để làm.

Cảm thấy tội lỗi, mắt Juliet bỗng ậng nước. Sự việc bất ngờ đến nỗi cô không kịp quay mặt đi.

“Không sao,” anh ta an ủi. “Không sao.”

Cô gật đầu lia lịa, sụt sịt đến khổ sở, hỉ mũi vào tấm khăn giấy mà mãi cô mới lục thấy trong giỏ xách.

“Tôi ổn mà,” cô nói, rồi cô kể với anh ta, rất thẳng thắn, về những gì đã xảy ra. Lão già đó đã cúi xuống hỏi cô chỗ này có ai ngồi không như thế nào, rồi lão ngồi xuống ra sao, rồi cô nhìn ra cửa sổ như thế nào, và cô không thể nhìn lâu hơn được nữa nên đã cố, hoặc giả vờ đọc sách ra sao; lão hỏi cô lên tàu ở đâu, gặng hỏi nơi cô sống, ráng dẫn dắt cuộc chuyện trò cho tới khi cô đứng dậy bỏ đi khỏi lão ta.

Điều duy nhất cô không kể với anh ta là cụm từ bầu bạn. Cô cảm thấy nếu nói ra cái từ đó thì chắc chắn mình sẽ òa khóc lần nữa.

“Người ta dễ ngắt lời phụ nữ hơn đàn ông,” anh ta nói.

“Phải. Đúng thế.”

“Họ nghĩ phụ nữ có khuynh hướng dễ gần hơn.”

“Nhưng bác ấy chỉ muốn có ai đó để nói chuyện thôi,” cô nói, hơi nhúc nhích trên ghế. “Bác ấy muốn ai đó hơn tôi không muốn ai đó nhiều. Giờ tôi nhận ra như thế. Tôi vốn không ác tâm. Tôi vốn không lỗ mãng. Nhưng tôi đã tỏ ra vậy đấy.”

Dừng một chút, trong khi cô lại thút thít và một lần nữa nước mắt lại đầm đìa không sao ngăn được.

Anh ta nói, “Trước nay cô đã bao giờ muốn làm thế với ai chưa?”

“Có. Nhưng tôi chưa bao giờ làm. Tôi không bao giờ đi xa đến mức như thế. Chính vì vậy mà lần này tôi mới làm - đó là vì bác ấy quá xuềnh xoàng. Bác ấy mặc toàn quần áo mới, có lẽ bác ấy đã chủ đích mua cho chuyến đi này. Chắc bác ấy bị trầm uất và nghĩ mình nên đi xa, gặp mọi người và kết bạn là một phương pháp tốt.

“Có lẽ bác ấy mới chỉ đi một đoạn ngắn...” cô nói. “Nhưng bác ấy nói sẽ đi Vancouver và lẽ ra tôi nên chia sẻ gánh nặng với bác ấy. Vài ngày.”

“Ừ.”

“Thật ra tôi có thể đã làm thế.”

“Ừ.”

“Thế đấy.”

“Xúi quẩy thật,” anh ta nói, hơi nhếch cười. “Lần đầu tiên cô dám cả gan đối xử cay nghiệt với ai đó và thế là lão ta lao mình vào tàu hỏa.”

“Chắc đó là giọt nước tràn ly,” cô nói, lúc này cảm thấy hơi e dè. “Có lẽ vậy.”

“Tôi nghĩ sau này có lẽ cô chỉ cần phải cẩn thận thôi.”

Juliet ngước cằm lên nhìn kỹ anh ta.

“Ý anh nói là tôi đang phóng đại.”

Rồi bỗng nhiên có gì đó cũng bất thình lình và không kìm nổi như nước mắt cô. Miệng cô bỗng xệch ra. Thật xấu hổ, một tràng cười nấc lên.

“Tôi nghĩ mình đã hơi thái quá.”

Anh ta nói, “Hơi hơi.”

“Anh nghĩ là tôi đã làm to chuyện?”

“Điều đó tự nhiên mà.”

“Nhưng anh nghĩ đó là sai lầm,” cô nói khi đã kiểm soát được cơn buồn cười. “Anh nghĩ tôi cảm thấy tội lỗi chỉ vì tôi thích thế?”

“Điều tôi nghĩ là...” anh ta nói. “Tôi cho rằng đây là chuyện vặt. Còn nhiều thứ sẽ xảy ra trong đời người ta... nhiều thứ có lẽ sẽ xảy ra trong đời người... khiến cho việc này chỉ là chuyện vặt. Sẽ còn nhiều chuyện khác khiến cô cảm thấy tội lỗi.”

“Có phải người ta vẫn luôn nói thế không? Nhất là với những người trẻ tuổi hơn? Người ta hay nói, ôi dào, một ngày nào đó cô sẽ không nghĩ như vậy nữa đâu. Cô cứ chờ mà xem. Như thể cô ta không có quyền có những cảm xúc nghiêm túc. Như thể cô ta thiếu khả năng có cảm xúc nghiêm túc vậy.”

“ Cảm xúc à,” anh ta nói. “Tôi thì đang nói về kinh nghiệm.”

“Nhưng anh đã có ý nói rằng cảm giác tội lỗi chả mang lại ích lợi gì sất. Người ta vẫn nói thế. Đúng không?”

“Đồng ý.”

Câu chuyện của họ tiếp diễn kiểu như thế khá lâu nữa, giọng hạ thấp nhưng hăng hái đến độ người đi ngang qua thỉnh thoảng ngạc nhiên nhìn họ, thậm chí có lúc còn bực bội như khi người ta nghe lỏm một cuộc tranh luận trừu tượng vô bổ. Juliet nhận ra, sau một hồi, rằng mặc dù mình đang tranh luận - mà còn tranh luận ra trò ấy chứ, cô thấy thế - về sự cần thiết của cám giác tội lỗi trong cả cuộc sống riêng tư lẫn đời sống xã hội, nhưng lúc này, cô đã thôi không còn thấy dằn vặt nữa. Thậm chí có thể nói là cô đang hứng chí.

Anh đề nghị họ đi tới toa giải trí, để có thể uống cà phê. Khi tới đó Juliet phát hiện ra mình hơi đói, dù giờ ăn trưa qua đã lâu. Bánh quy xoắn và đậu phụng là tất cả những gì kiếm được, và cô ngốn ngấu hăng say đến nỗi chẳng thể nào tái lập nổi cuộc tranh luận gay cấn đầy suy tư giữa hai người ban nãy. Thành thử, thay vào đó, họ nói về mình. Tên anh là Eric Porteous, anh sống ở một nơi gọi là vịnh Cá Voi, đâu đó phía Bắc Vancouver, trên bờ biển Tây. Nhưng chuyến này anh không về nhà ngay mà sẽ rẽ vào Regina, để gặp những người đã lâu anh chưa gặp. Anh là một ngư dân, đánh bắt tôm. Cô hỏi về kinh nghiệm y tế mà anh đã nhắc tới thì anh bảo, “Ô, cái đó nào đáng gì. Tôi có học y. Khi người ta lên thuyền ra khơi thì bất kỳ chuyện gì cũng có thể xảy ra. Với những bạn chài cùng làm việc với mình. Hoặc với chính mình.”

Anh đã lập gia đình, vợ anh tên là Ann.

Cách đây tám năm, anh nói, Ann bị thương trong một tai nạn xe hơi. Chị hôn mê suốt mấy tuần liên tục. Khi tỉnh lại chị vẫn liệt người, không thể đi đứng, thậm chí không thể tự ăn uống được. Chị dường như biết anh là ai, biết cả người phụ nữ chăm sóc mình là ai - nhờ sự giúp đỡ của người này mà anh mới có thể giữ được chị nằm tại nhà - nhưng rồi khả năng nói chuyện và cảm hiểu những gì diễn ra xung quanh ở chị nhanh chóng lụi tàn.

Số là họ đã đi dự tiệc, chị không muốn đi nhưng anh thì muốn. Sau đó chị quyết định đi bộ về nhà một mình, do chả thích thú gì với các diễn biến của bữa tiệc. Một toán say rượu từ một bữa tiệc khác lạng tay lái khỏi lòng đường và húc chị ngã gục. Cái lũ tuổi vị thành niên ấy.

May mắn là anh và Ann chưa có con. Đúng, may mắn thật.

“Khi tôi kể cho mọi người về chuyện này ai cũng cảm thấy mình phải nói, ôi kinh khủng quá. Thật bi kịch làm sao. Vân vân.”

“Cũng chẳng trách họ được phải không?” Juliet nói, chính cô cũng đang định nói một câu tương tự.

Không, anh bảo. Nhưng chỉ là toàn bộ sự việc phức tạp hơn thế nhiều. Ann có cảm thấy đó là bi kịch? Chắc chắn không. Còn anh? Đó là một cuộc đời mới, bắt buộc người ta phải quen đi. Thế thôi.

Tất cả những kinh nghiệm hay ho của Juliet về đàn ông hồi nào đến giờ đều ở trong mộng tưởng. Một hay hai tài tử xi nê, giọng nam cao quyến rũ - không thuộc loại anh hùng tráng dương không tim - trong một đĩa hát xưa nào đó của Don Giovanni. Vua Henry Đệ Ngũ, khi cô đọc về ngài trong Shakespeare và khi Laurence Olivier đóng vai ngài trong phim.

Vậy thì lố bịch và đáng thương thật, nhưng ai cần biết cơ chứ? Trong đời thực, đã có những trải nghiệm bẽ bàng và đáng thất vọng mà cô cố đẩy ra khỏi tâm trí càng mau càng tốt rồi.

Có trải nghiệm loay hoay giữa bầy con gái không ai thèm ở các buổi dạ vũ trung học, rồi trải nghiệm chán ngấy lên nhưng vẫn đánh liều lao vào hẹn hò tình ái thuở đại học với lũ con trai cô chả khoái mà bọn chúng cũng cóc khoái gì cô. Bận đi chơi với thằng cháu trai vãng lai của giáo viên hướng dẫn làm luận văn năm ngoái, để rồi bị đè ngửa xuống đất - ta không thể gọi đó là cưỡng hiếp bởi vì cô cũng rất chủ động - lúc đêm tối trong công viên Willis.

Trên đường về nhà hắn thanh minh rằng cô không phải típ người hắn thích. Cô quá nhục nhã đến nỗi chẳng hơi đâu mà bắt bẻ lại, thậm chí còn chẳng nhận ra, vào khoảnh khắc đó, rằng hắn cũng không phải mẫu người cô thích.

Cô chưa từng mơ màng về một người đàn ông bằng xương bằng thịt nào - đặc biệt là không bao giờ tơ tưởng đến bất kỳ ai trong số những giáo viên của cô. Mấy ông lơn lớn tuổi - trong đời thực - cô thấy có vẻ nhạt nhẽo.

Người đàn ông này bao nhiêu tuổi? Anh đã lấy vợ ít nhất tám năm - có lẽ hơn thế hai năm, hai hay ba năm. Vậy chứng tỏ anh khoảng ba lăm, ba sáu. Tóc đen, quăn, hai bên thái dương ngả màu xám bạc, trán rộng và phong trần, vai mạnh mẽ và hơi xụ xuống. Anh hầu như không cao hơn cô. Mắt cách xa nhau, đen, nhiệt tình nhưng cũng có vẻ thận trọng. Cằm tròn và chẻ, trông cứng cỏi.

Cô kể cho anh về công việc của cô, tên ngôi trường - Torrance House. (“Cô có muốn cá nó tên là Torments* không?”) Cô bảo với anh rằng cô không phải là giáo viên chính thức mà đấy là do người ta vồ vập nhận bất kỳ ai học chuyên ngành Văn hóa La Mã và Hy Lạp cổ ở đại học. Hầu như chẳng có ai khác.

Tiếng Anh, nghĩa là “nỗi thống khổ”.

“Vậy sao cô học?”

“Ờm, chỉ để khác đi thôi, tôi nghĩ vậy.

Sau đó cô thổ lộ với anh một điều cô luôn biết rằng không bao giờ nên nói với bất kỳ người khác giới nào, e rằng họ sẽ mất hứng ngay tức khắc.

“Với lại vì tôi yêu nó. Tôi yêu trọn vẹn cái thứ đó. Yêu thật sự.”

Họ ăn tối cùng nhau - mỗi người uống một ly rượu - rồi đi lên toa vọng cảnh, ở đó họ ngồi trong bóng tối, chỉ có họ mà thôi. Lần này Juliet nhớ mang theo áo ấm.

“Chắc người ta nghĩ rằng ban đêm ở đây chả có gì để xem,” anh nói “Nhưng hãy ngắm những vì sao trên bầu trời đêm quang đãng kia mà xem.”

Quả tình đêm hôm ấy trời rất quang đãng. Không có trăng - ít nhất là chưa có - sao hiện ra chi chít, chỗ mờ chỗ tỏ. Như bất kỳ ai sống và làm việc trên thuyền bè ngoài khơi, anh vốn thông thuộc bản đồ bầu trời. Còn cô chỉ có thể nhận ra sao Bắc Đẩu*.

Bắc Đẩu là một mảng sao gồm bảy ngôi sao lớn nhất trong chòm Đại Hùng, nối lại với nhau thành hình giống cái đấu (hay cái đẩu, nên mới có tên Bắc Đẩu), cái gàu sòng hay cái muôi.

“Khởi điểm là thế hẵng,” anh nói. “Hãy nhìn hai ngôi sao ở cạnh bên của cái gàu, đối diện với cán gàu ấy. Thấy chưa? Đó là những ngôi sao chỉ. Cứ lần theo chúng. Theo chúng, cô sẽ thấy mảng sao Bắc Cực.” Cứ như vậy.

Anh tìm giúp cô chòm Orion (Lạp Hộ), anh nói đó là chòm sao chủ đạo ở bán cầu Bắc vào mùa đông. Và chòm sao Sirius, còn gọi là Thiên Lang, thời điểm đó trong năm là sao sáng nhất trên toàn bầu trời phương Bắc.

Juliet vui vì được chỉ dẫn, đồng thời cô cũng vui khi đến phiên mình làm thầy. Anh biết tên các chòm sao nhưng không biết lịch sử của chúng.

Cô nói với anh rằng Orion bị Enopion làm cho mù mắt nhưng sau đó lấy lại được thị giác nhờ nhìn vào mặt trời.

“Anh ta bị mù vì anh ta quá đẹp trai, nhưng thần thợ rèn Hephaestus tới giải cứu anh ta. Sau đó anh ta vẫn bị Artemis giết, nhưng rồi anh ta biến thành một chòm sao. Thường khi một người vô cùng cao quý gặp tai ương thì người đó sẽ hóa thân thành một chòm sao. Thế chòm Cassiopeia (Tiên Hậu) đâu?”

Anh chỉ cho cô một chòm sao tạo thành hình chữ w nhưng không rõ lắm.

“Nó được ví như một phụ nữ đang ngồi.”

“Đó cũng là vì sắc đẹp,” cô nói.

“Sắc đẹp thường nguy hiểm phải không?”

“Đúng. Bà cưới vua Ethiopia và trở thành mẹ của Andromeda. Bà khoe khoang về sắc đẹp của mình nên bị trừng phạt và bị trục xuất lên trời. Có cả một chòm sao tên là Andromeda (Tiên Nữ) nữa phải không?”

“Đó là tên dải thiên hà. Đêm nay cô cũng có thể nhìn thấy nó đấy. Nó là vật xa nhất ta có thể trông thấy bằng mắt thường.”

Ngay cả khi chỉ dẫn cô, nói cho cô biết phải nhìn ở đâu trên trời, anh cũng không bao giờ chạm vào cô. Dĩ nhiên. Anh đã có vợ rồi.

“Andromeda là ai?” anh hỏi cô.

“Nàng bị xích vào một tảng đá nhưng Perseus đã tới cứu nàng.”

Vịnh Cá Voi.

Một bến cảng dài, thuyền lớn chen chúc, một trạm xăng kiêm cửa hàng bách hóa gắn biển hiệu sau quầy kính trưng bày ghi rằng nó đồng thời cũng là trạm xe buýt và bưu điện.

Một chiếc xe hơi đậu bên hông cửa hàng, sau cửa sổ xe treo tấm biển taxi gia đình. Cô đứng nguyên tại chỗ vừa từ trên xe buýt bước xuống. Xe buýt vụt đi. Taxi hú còi. Người tài xế chui ra bước về phía cô.

“Chỉ có mình cô à,” anh ta nói. “Cô đi về đâu?”

Cô hỏi có nơi nào cho du khách ở không. Rõ ràng không có khách sạn.

“Chẳng biết năm nay có ai cho thuê phòng không. Đê tôi hỏi người trong nhà xem sao. Cô không biết ai ở đây à?”

Cô đành phải nói tên của Eric.

“À ừ,” anh ta thở phào nhẹ nhõm. “Lên đi, chúng tôi sẽ đưa cô tới đó trong nháy mắt. Nhưng tiếc là cô bỏ lỡ mất lễ viếng rồi.”

Mới đầu cô nghĩ anh ta nói là miếng. Hay là tiếng: Cô nghĩ đến những cuộc đua chài lưới.

“Thời điểm buồn,” anh tài xế nói, giờ đã ngồi vào sau tay lái. “Nhưng mà chị ấy cũng chẳng thể nào khá hơn được.”

À, lễ viếng. Chị vợ. Ann.

“Mà không sao,” anh ta tiếp. “Tôi nghĩ vẫn có người nấn ná ở lại. Dĩ nhiên cô đã lỡ đám tang rồi. Hôm qua. Đông kinh khủng. Cô không sắp xếp đi được hả?”

Juliet nói. “Không.”

“Đáng ra tôi không nên gọi đó là lễ viếng nhỉ? Lễ viếng là lễ trước khi chôn, đúng không? Tôi không biết người ta gọi lễ sau khi chôn là lễ gì. Chẳng ai muốn gọi đó là tiệc thì phải? Tôi chỉ có thể chở cô đến nơi và chỉ cho cô thấy tất cả hoa và đồ cúng, vậy được chứ?”

Vào sâu trong đất liền, tách khỏi xa lộ, sau độ một phần tư dặm đường đất gồ ghề là tới Nghĩa trang Cộng đồng vịnh Cá Voi. Sát bên hàng rào là một đụn đất vùi ngập dưới hoa. Hoa thật phai màu, hoa giả rực rỡ, một thánh giá bằng gỗ khắc tên và ngày tháng năm. Những dây ruy băng bóng bẩy quăn lại, bị gió thổi vương khắp bãi cỏ trong nghĩa địa. Anh ta hướng cô chú ý tới những vết lõm do nhiều xe tạo thành hôm qua.

“Một nửa trong số họ chưa bao giờ thấy chị vợ. Nhưng họ biết anh chồng, cho nên họ muốn tới viếng. Tất cả đều biết Eric.”

Họ quay đầu xe lái ngược trở lại, nhưng không đi hẳn ra xa lộ. Cô muốn nói với người tài xế rằng mình đã đổi ý, cô không muốn đi thăm ai cả, cô muốn chờ ở cửa hàng để đón xe buýt về hướng ngược lại. Cô có thể nói rằng thực ra cô bị nhầm ngày và giờ cô thấy xấu hổ vì lỡ đám tang đến nỗi cô không muốn lộ diện nữa.

Nhưng cô không sao mở lời được. Với lại, thể nào anh ta cũng sẽ tường thuật lại chuyện cô tới đây.

Họ đi theo những lối sân sau nhỏ hẹp quanh co, qua vài ngôi nhà. Mỗi lần họ đi qua một lối vào nhà mà không rẽ vào, cô lại có cảm giác như mình vừa được ân xá.

“ Ồ, ngạc nhiên chưa,” tài xế nói, và bây giờ họ đã rẽ vào thật. “Mọi người đi đâu cả rồi? Mới cách đây một tiếng đồng hồ tôi đi ngang qua vẫn còn cả nửa tá xe đậu mà. Cả xe tải của anh ta cũng đi luôn rồi. Bữa tiệc kết thúc. Xin lỗi... lẽ ra tôi không nên nói thế.”

“Nếu không có ai ở đó,” Juliet sốt sắng, “tôi có thể quay lại.”

“À, có người ở đây chứ, đừng lo. Có Ailo mà. Xe đạp của chị ấy kia. Cô đã bao giờ gặp Ailo chưa? Cô biết đấy, chị ấy là người lo liệu mọi bề?” Anh ta bước ra ngoài mở cửa xe cho cô.

Ngay khi Juliet bước xuống, một con chó vàng to sụ chồm tới sủa inh ỏi, và một phụ nữ đứng trên hiên gọi với ra.

“Ái, nào, Pet,” anh tài xế la, đút tiền vào túi rồi quay nhanh vào trong xe.

“Im đi. Im coi Pet. Yên nào. Nó không cắn cô đâu, người phụ nữ gọi. “Nó chỉ là một con cún thôi.”

Việc Pet là một con cún, Juliet nghĩ, sẽ chẳng khiến cô ít có nguy cơ bị tông bổ ngửa hơn. Và giờ một con chó nhỏ màu nâu hung nhào tới hùa vào cơn náo động. Người phụ nữ từ thềm nhà bước xuống, la lối. “Pet. Corky. Đàng hoàng coi. Nếu chúng nghĩ cô sợ chúng thì chúng sẽ lẵng nhăng theo cô dai hơn nữa.”

Chữ nhẵng của chị ta nghe như nhoẵng.

“Tôi không sợ,” Juliet nói, nhảy lùi lại khi mũi con chó vàng húc mạnh vào cánh tay cô.

“Thế thì vào đi. Im, hai con này, không tao đập vào đầu bây giờ. Cô nhầm ngày đám tang à?”

Juliet lắc đầu như thể muốn nói cô xin lỗi. Rồi cô tự giới thiệu mình.

“Ôi, tiếc quá. Tôi là Ailo.” Họ bắt tay nhau.

Ailo thuộc mẫu phụ nữ cao to, vai rộng, thân hình béo mập nhưng chắc nịch, tóc vàng hơi ngả bạc thả xõa xuống vai. Giọng nói mạnh và dứt khoát, pha nhiều âm cổ họng. Hình như là giọng Đức, Hà Lan hay Scandinavia?

“Mời cô vào trong bếp ngồi đã. Mọi thứ xáo tung cả lên. Để tôi đi lấy cho cô chút cà phê.”

Căn bếp sáng, có cửa sổ mái trên trần nhà cao, nghiêng dốc. Đĩa ly tách bình la liệt khắp nơi. Pet và Corky ngoan ngoãn đi theo Ailo vào bếp và bắt đầu liếm láp thứ gì đó trong cái chảo rán chị vừa đặt xuống sàn.

Qua khỏi nhà bếp, lên hai bậc cấp rộng, có một phòng lớn tối tăm, hình như phòng khách, với gối nệm cỡ đại vứt lung tung dưới nền nhà.

Ailo lôi một chiếc ghế đặt sát bên bàn ra. “Mời cô ngồi xuống. Cô ngồi đây uống cà phê và dùng chút gì nhé.”

“Tôi không ăn uống cũng không sao,” Juliet nói.

“Đâu được. Cà phê tôi vừa mới pha xong, để tôi vừa uống vừa làm việc mà. Với lại còn có nhiều thức ăn lắm.

Chị đặt cà phê và một miếng bánh nướng trước mặt Juliet - bánh màu xanh ngắt, phủ trứng đường khô sắt lại.

“Jell-O chanh đó,” chị nói, cố không để lộ vẻ đồng tình. “Có lẽ vị cũng được. Hay cô ăn loại nhân rau đại hoàng nhé.”

Juliet bảo, “Được rồi chị ạ.”

“Ở đây bề bộn kinh người. Một tay tôi rửa dọn sau lễ viếng, thu xếp đâu vào đó. Rồi lại đến đám tang. Giờ đám tang xong tôi lại phải dọn rửa tất tật từ đầu.”

Giọng chị ẩn chứa nỗi than thân trách phận kịch liệt. Juliet cảm thấy bắt buộc phải nói, “Ăn xong cái này em sẽ giúp chị.”

“Thôi. Không cần đâu,” Ailo xua lẹ. “Tôi quen việc lắm rồi.” Chị di chuyển không chỉ nhanh thoăn thoắt mà còn có mục đích và hiệu quả. (Típ phụ nữ như vậy không bao giờ cần ai giúp. Họ có thể đánh giá người ta ngay). Chị tiếp tục lau khô ly tách và dao nĩa, cất các thứ đã lau khô vào tủ bếp và ngăn kéo. Sau đó cọ bình tích xoong chảo - kể luôn cả cái chảo chị tịch thu của mấy con chó - ngâm chúng trong nước xà phòng, chà mặt bàn và bệ bếp, vắt giẻ rửa bát như vặn cổ gà. Trong khi đó vẫn nói chuyện với Juliet giữa những quãng nghỉ.

“Cô là bạn của Ann hả? Cô biết cô ấy từ trước kia?”

“Không.”

“Không à. Tôi cũng nghĩ là không. Cô còn trẻ quá mà. Vậy sao cô muốn đi đám cô ấy?”

“Không phải,” Juliet nói. “Em không biết. Em chỉ tạt qua thăm thôi.” Cô cố tỏ ra bộ như đó chỉ là ý định chợt nảy đến, làm như cô có rất nhiều bạn và vẫn ngẫu nhiên đi đến thăm họ.

Với năng lượng và sức lực phi thường, Ailo đánh bóng một chiếc bình, khi chị chọn cách từ chối đáp lại tình tiết này. Chị để cho Juliet chờ chị đánh bóng thêm mấy cái bình tích nữa mới nói tiếp.

“Thì ra cô đến thăm Eric. Cô tìm đúng nhà rồi. Eric sống ở đây.”

“Chị không sống ở đây à?” Juliet nói, như thể câu này có thể thay đổi đề tài.

“Không. Tôi không sống ở đây. Tôi sống ở chân đồi, với chồn.” Cái từ chồn chở nặng niềm kiêu hãnh pha lẫn quở trách.

Không hỏi, Ailo rót đầy cà phê vào tách của Juliet, rồi tự rót cho mình. Chị tự lấy một lát bánh nướng. Loại này có một lớp màu hồng dưới đáy và một lớp kem phủ trên mặt.

“Cái này nhân rau đại hoàng. Phải ăn ngay kẻo nó thiu mất. Tôi không cần nhưng vẫn phải ăn. Để tôi lấy cho cô một miếng nhé?”

“Thôi ạ. Cảm on.”

“Ừm. Eric vừa mới đi xong. Tôi nghĩ tối nay cậu ấy không về đâu. Cậu ấy tới chỗ Christa rồi. Cô biết Christa chứ?”

Juliet khẽ lắc đầu.

“Ở đây chúng tôi sống ai cũng đều biết chuyện của ai hết. Biết rõ cả. Chẳng rõ chỗ cô thì thế nào. Ở Vancouver thì phải?” (Juliet gật đầu). “Ở thành phố. Không giống đây. Vì Eric muốn chăm sóc vợ chu đáo nên cậu ấy cần giúp đỡ, cô biết đấy? Tôi là người đến giúp cậu ấy.”

Juliet buột miệng nói một câu hơi khờ khạo, “Chứ chị không được trả tiền à?”

“Dĩ nhiên được chứ. Nhưng mà đó không chỉ là làm công. Còn là một cách góp hơi phụ nữ khác, cậu ấy cần thế. Cô có hiểu tôi đang nói gì không? Không phải kiểu phụ nữ với chồn, tôi chả tin thứ đó, vậy chẳng hay ho gì, chỉ có cãi cọ thôi. Ban đầu Eric có Sandra, sau đó cô ả bỏ đi, cậu ấy xoay qua Christa. Có thời vừa Sandra vừa Christa luôn, nhưng hai cô là bạn tốt, êm thấm. Ngặt cái Sandra có con riêng, cô nàng muốn chuyển tới chỗ có trường lớn hơn. Christa là họa sĩ. Cô ta làm đồ từ thứ gỗ mà cô tìm thấy trên bờ biển ấy. Thứ gỗ đó gọi là gì nhỉ?”

“Gỗ trôi,” Juliet mấp máy. Cô tê cứng vì thất vọng và ê chề.

“Thế đấy. Cô ta làm ra rồi đem giao nhiều nơi cho người ta bán giùm. Toàn thứ hoành tráng. Thú, chim nhưng không tật. Không tật?”

“Ý chị là không thật?”

“À. ừ. Cô ta không vướng bận con cái. Tôi nghĩ cô ta sẽ không muốn chuyển đi đâu. Eric đã kể cô nghe chuyện này chưa? Cô muốn uống cà phê nữa không? vẫn còn trong bình này.”

“Thôi. Thôi cảm ơn chị. Không, anh ấy chưa kể.”

“Ừ. Vậy thì giờ tôi nói cho cô biết rồi đấy. Nếu cô uống xong rồi thì để tôi đem tách đi rửa.”

Chị đi vòng để thúc nhẹ mũi giày vào con chó vàng nằm bên hông tủ lạnh.

“Mày phải đứng lên chứ. Con lười. Chúng ta chuẩn bị về nhà nào.”

“Có xe buýt trở lại Vancouver đó, nó đi qua đây lúc tám giờ mười,” chị nói trong lúc tất bật bên bồn rửa, xoay lưng lại căn phòng. “Cô có thể về nhà tôi để khi nào đến giờ thì chồn tôi chở cô ra xe. Cô có thể ăn tối với chúng tôi. Tôi đi xe đạp, tôi đi chậm nên cô sẽ theo kịp. Không xa lắm đâu.”

Tương lai trước mắt dường như đã được sắp đặt chắc chắn đến nỗi Juliet đứng dậy không chút suy nghĩ, nhìn quanh tìm giỏ xách của mình. Xong cô lại ngồi xuống, nhưng vào một cái ghế khác. Tầm nhìn mới vào nhà bếp hình như giúp cô quyết định lại.

“Em nghĩ em sẽ ở đây,” cô nói.

“Ở đây?”

“Em không mang theo nhiều đồ. Em sẽ đi bộ ra trạm xe buýt.”

“Cô biết đường không? Những một dặm cơ đấy.”

“Vậy không xa.” Juliet phân vân sợ mình đâu có thông thuộc đường sá, nhưng rồi cô nghĩ, đằng nào ta cũng chỉ phải đi xuống đồi.

“Cậu ấy không về đâu,” Ailo nói. “Đêm nay thì không.”

“Không sao.”

Ailo nhún vai một cái hoành tráng, hình như tỏ rõ sự khinh thường.

“Đứng lên. Pet. Dậy.” Ngoái qua vai chị nói, “Corky ở lại đây. Cô muốn nó ở trong hay ở ngoài.

“Chắc là ngoài.”

“ Thế thì tôi sẽ cột nó lại, cho nó đừng đi theo. Có khi nó không muốn ở lại với người lạ.”

Juliet không nói gì.

“Cửa khóa khi ta ra ngoài. Cô biết không? Nếu cô ra ngoài và muốn quay vào thì cô phải ấn cái này. Còn khi cô đi luôn thì khỏi ấn. Cửa sẽ khóa lại luôn. Cô hiểu chứ?”

“Dạ hiểu.”

“Ở đây chúng tôi thường không quen khóa cửa, nhưng giờ có quá nhiều người lạ.”

Sau cuộc ngắm sao của hai người, xe lửa dừng lại một lúc ở Winnipeg. Họ bước xuống đi dạo trong gió lạnh tê tái, lạnh đến nỗi thở cũng đau, huống hồ là nói chuyện. Khi trở lên tàu họ vào ngồi trong toa giải trí và anh gọi rượu.

“Để cho chúng ta ấm người và để em dễ ngủ,” anh nói.

Anh sẽ không ngủ. Anh phải ngồi canh tới khi xuống tàu ở ga Regina, đâu khoảng lúc gần sáng.

Hầu hết giường ngủ đã được dựng lên, những tấm rèm xanh đậm che chật lối đi khi anh đưa cô trở lại toa của cô. Tất cả các toa đều có tên, và toa của cô tên là Miramichi*.

Miramichi: thành phố lớn nhất miền Bắc New Brunswick, Canada, nằm trên cửa sông Miramichi nơi con sông này chảy vào vịnh Miramichi.

“Tới rồi,” cô thì thầm tại khoảng trống giữa các toa, tay anh chuẩn bị đẩy cửa toa cho cô vào.

“Thế thì tạm biệt tại đây,” anh rụt tay lại, họ giữ thăng bằng cho khổi xóc để anh có thể hôn cô trọn vẹn. Khi hôn xong anh không buông ra, mà giữ cô lại, vuốt ve lưng cô, và rồi bắt đầu hôn khắp mặt cô.

Nhưng cô chuồi đi và nói gấp gáp. “Em còn trinh.”

“Ờ, ờ.” Anh phá ra cười và hôn vào cổ cô, rồi buông cô ra, đẩy khung cửa trước mặt cô. Họ bước theo lối đi tới lúc cô đến giường của mình. Cô dựa lưng vào tấm rèm, quay mặt lại, chờ đợi anh hôn mình hoặc chạm vào mình lần nữa, nhưng anh lướt qua như thể họ chỉ vô tình gặp nhau.

Ngu xuẩn làm sao, thảm hại làm sao. Dĩ nhiên, cô lo sợ bàn tay vuốt ve của anh sẽ trượt xuống chạm phải mối gút cố định buộc để giữ cho miếng băng vệ sinh dính chắc vào thắt lưng quần. Phải chi cô thuộc loại gái dám tin cậy vào tampon thì sự việc này đâu bao giờ xảy ra.

Mà tại sao lại là còn trinh? Một khi đã trải qua quãng thời gian dài lê thê không mấy dễ chịu trong công viên Willis để đảm bảo rằng tình trạng ấy sẽ chẳng là trở ngại nữa? Chắc tại cô đã nghĩ đến những gì mình phải nói với anh - cô sẽ không đời nào có gan nói với anh rằng cô đang mắc kẹt - trong trường họp anh hy vọng tiến xa hơn. Nhưng mà, làm sao anh có thể tính đến chuyện ấy được cơ chứ? Bằng cách nào? Ở đâu? Trên giường của cô, với cái khoảnh tí hon giữa bao nhiêu hành khách khác hình như vẫn còn thức xung quanh họ? Hay đứng dựa vào cánh cửa, đu đa đu đưa, khi mà bất cứ ai cũng có thể đến mở ra, trong khoảng không gian bấp bênh giữa các toa?

Giờ thì anh có thể kể với ai đó chuyện mình đã lắng nghe một cô nàng ba hoa về thần thoại Hy Lạp cả tối, để rồi rốt cuộc - lúc cuối cùng anh hôn chúc ngủ ngon để tống khứ cô nàng - thì cô ta bỗng hét toáng lên rằng mình còn trinh.

Xem ra anh không phải loại đàn ông làm như thế, nói như thế, nhưng cô không sao ngăn mình tưởng tượng ra vậy.

Cô thức chòng chọc cả đêm, nhưng ngủ thiếp đi khi xe lửa dừng ở Regina.

Còn lại một mình, Juliet có thể thám hiểm ngôi nhà. Nhưng cô không làm vậy. ít nhất phải hai mươi phút sau cô mới dứt bỏ được sự hiện diện của Ailo. Không phải cô sợ Ailo có thể trở lại kiểm tra mình hay lấy món gì đó chị bỏ quên. Ailo không phải là loại người để quên đồ, dù là vào cuối một ngày làm việc quần quật. Mà nếu chị nghĩ Juliet sẽ lấy cắp cái gì thì đơn giản chị đã xua cô ra ngoài rồi.

Tuy nhiên chị là típ phụ nữ tuyên bố chủ quyền không gian, đặc biệt là nhà bếp. Tất cả mọi vật mà ánh mắt của Juliet chạm vào đều nói lên sự chiếm lĩnh của Ailo, từ những chậu cây (thảo dược chăng?) trên bậu của sổ cho đến cái thớt, đến tấm lót sàn sạch bóng.

Và khi cô đã cố đẩy lui được Ailo, không phải ra khỏi phòng mà có lẽ chỉ đẩy trở về bên chiếc tủ lạnh kiểu cổ lỗ, thì Juliet lại phải chống chọi với Christa. Eric có một người đàn bà. Lẽ đương nhiên. Christa. Juliet thấy một Ailo trẻ trung hơn, quyến rũ hơn. Hông rộng, cánh tay rắn chắc, tóc dài - vàng hết chứ không bạc mảng nào - ngực nảy lưng tưng dưới làn sơ mi rộng. Cũng vẻ hung hăng như thế - ở Christa, đó là sự sexy - thiếu tao nhã. Cùng cái cung cách tận hưởng việc nhai kỹ rồi mới phun ra từng lời nói.

Hai phụ nữ khác ập vào tâm trí Juliet. Briseis và Chryseis. Những bạn tình của Achilles và Agamemnon. Người nào cũng được mô tả là “gò má yêu kiều”. Khi giáo sư đọc tới chữ đó (chữ gì mà lúc này cô không thể nhớ ra), trán thầy đỏ ửng, và dường như thầy cố nén để không bật cười. Lúc ấy, Juliet đã xem thường thầy.

Ngộ nhỡ Christa hóa ra là bản sao thô thiển mang đặc tính người phương Bắc của Briseis, hay của Chryseis, thì có thể nào Juliet cũng bắt đầu coi thường Eric?

Nhưng làm sao cô biết được điều đó, nếu cô cuốc bộ ra xa lộ và trèo lên xe buýt?

Vấn đề là cô không bao giờ định lên chuyến xe buýt đó. Có vẻ như thế. Khi Ailo đã đi khỏi, cô dễ khám phá những ý định của mình hơn. Cuối cùng cô đứng dậy pha thêm cà phê, rót vào ca chứ không phải một trong những cái tách Ailo đã để ra.

Cô quá căng thẳng nên không cảm thấy đói, nhưng cô xem xét những chai rượu trên bệ bếp, chắc hẳn là đồ người ta mang tới cúng viếng. Brandy anh đào, schnapps đào, rượu hương cà phê Tia Maria, vermouth nhẹ. Mấy chai này đã khui, nhưng hình như thứ chứa bên trong chúng không được ưa chuộng. Thức uống nghiêm chỉnh chắc phải là từ đống chai rỗng Ailo xếp bên cạnh cửa ra vào. Gin và whisky, bia và rượu vang.

Cô rót Tia Maria vào cà phê của mình, rồi cầm cả chai bước lên bậc cấp vào phòng khách rộng.

Hôm ấy là một trong những ngày dài nhất trong năm. Những cây cối quanh nhà, những bụi thường xuân cao lớn, rậm rạp và cây dương mai gỗ đỏ, đã chặn bít ánh sáng từ mặt trời đang lặn. Cửa sổ mái giữ cho nhà bếp sáng sủa, trong khi các cửa sổ phòng khách chẳng hơn gì những kẽ nứt dài trên tường, và ở đó bóng tối đã bắt đầu tích tụ. Sàn nhà chưa dọn xong - thảm cũ xù xì trải lên những ô gỗ dán - và đồ đạc trong phòng rất kỳ cục chẳng ra kiểu cách gì. Phần lớn là gối nệm nằm chỏng chơ dưới sàn, vài chiếc gối quỳ bọc da, nứt toác. Một cái ghế da khổng lồ, kiểu có lưng dựa và có chỗ tì bàn chân. Một trường kỷ bên trên trải chăn chắp vá thứ thật nhưng đã rách, một cái ti vi xưa lắc, và những kệ sách bằng ván xây áp tường - trên đó không có sách, chỉ có đống báo National Geographic cũ, vài tạp chí đi biển và các ấn phẩm Popular Mechanics.

Rõ ràng Ailo không hay vào dọn dẹp căn phòng này. Có những vết tro nơi gạt tàn đổ ụp xuống thảm. Vụn bánh mì khắp nơi. Juliet đột nhiên nảy ra ý định đi tìm một cái máy hút bụi, nếu có cái nào, nhưng rồi cô nghĩ cho dù mình có làm cho máy chạy được thì rủi ro nào đó rất có thể sẽ xảy ra - lớp thảm mỏng có thể bị cuốn vào máy chẳng hạn. Vì vậy cô ngồi vào ghế da, rót thêm Tia Maria vào bằng với lượng cà phê cô đã uống.

Cảnh sắc trên bờ biển vùng này không có gì hợp với ý thích của cô. Cây cối to lù lù và sin sít vào nhau, không ra đặc thù của tùng cây - chúng chỉ đơn thuần mọc như rừng. Núi quá đồ sộ và có vẻ giả tạo, những hòn đảo nổi lềnh bềnh trên mặt eo biển Georgia mang nét đẹp trơ lặng như trong tranh. Căn nhà với những khoảng không gian rộng lớn, mái nghiêng lệch và gỗ thô này thì lạnh lẽo và lãnh đạm.

Chốc chốc con chó lại sủa, nhưng không khẩn thiết. Có lẽ nó muốn vào nhà để bầu bạn với cô. Nhưng Juliet chưa bao giờ nuôi chó - chó trong nhà có thể là một nhân chứng, không phải kẻ bầu bạn, chỉ khiến cô cảm thấy bất tiện.

Cũng có thể con chó đang sủa bọn nai rình mò, hay một con gấu, hoặc con báo. Hình như báo chí ở Vancouver đã đăng gì đó về chuyện một con báo đã vồ một đứa trẻ - cô nghĩ chuyện đó xảy ra trên hòn đảo này.

Ai mà muốn sống ở nơi mình phải chia chác từng không gian ngoài trời với bọn thú vật thù địch và cướp bóc cơ chứ?

Kallipareos. Đôi gồ má yêu kiều. Giờ cô đã nhớ ra cái từ đó. Cái từ trong tác phẩm của Homer đang sáng lấp lánh nhờ chính nỗ lực của cô. Và hơn thế cô đột nhiên nhận ra tất cả vốn liếng từ vựng tiếng Hy Lạp của mình, nhận ra tất cả những gì dường như cô đã cất kỹ vào tủ gần sáu tháng nay. Bởi không dạy tiếng Hy Lạp, cho nên cô cất nó qua một bên.

Sự thể là thế đấy. Ta cất nó đi một thời gian, và giờ thỉnh thoảng ta nhìn vào tủ để tìm cái gì đó khác, thì ta đột nhiên nhớ ra nó, và ta nghĩ, ngay lập tức. Thế rồi nó cứ nằm đó thôi, trong tủ, những thứ khác che chặn đằng trước nó, bên trên nó, và cuối cùng ta thôi không nghĩ về nó chút nào nữa.

Cái món đồ đã từng là báu vật của ta. Ta không nghĩ về nó nữa. Một sự mất mát ta đã không lường trước được trong quá khứ, và giờ nó trở thành thứ đồ ta gần như không nhớ ra.

Sự thể là thế đấy.

Còn nếu như ta không cất nó đi, thậm chí ta kiếm sống bằng nó, hằng ngày? Juliet nghĩ đến những giáo viên lớn tuổi ở trường mình, phần lớn bọn họ chẳng quan tâm đến bất kể điều gì họ dạy. Lấy Juanita làm ví dụ, chị chọn tiếng Tây Ban Nha vì nó hợp với tên thánh của chị(chị là người Alien)* và chị muốn nói giỏi tiếng Tây Ban Nha để dùng trong những chuyến du lịch của mình. Ta không thể nói rằng tiếng Tây Ban Nha là kho báu của chị.

Juanita là tên thông dụng dành cho nữ trong tiếng Tây Ban Nha.

Ít người, rất ít người, có kho báu, và nếu có thì ta phải bám riết vào nó. Ta tuyệt nhiên không được để nó bị rình cướp khỏi tay mình.

Tia Maria quyện với cà phê mang lại tác dụng nhất định. Nó làm cô cảm thấy mình cẩu thả và bạo dạn. Nó giúp cô nghĩ rằng Eric, rốt cuộc, đâu quan trọng quá. Anh ta là người cô đang ve vãn. Ve vãn là từ đúng đấy. Như Aphrodite đã làm, với Anchises. Và rồi một sáng nào đó cô sẽ chuồn đi.

Cô đứng dậy đi tìm buồng tắm, sau đó trở lại nằm xuống trường kỷ và đắp chăn lên người - cô buồn ngủ rũ nên chẳng nhận thấy có lông hay mùi của Corky bám trên chăn,

Khi cô tỉnh dậy thì trời đã sáng bét, dù nhìn đồng hồ treo trên tường nhà bếp thì chỉ mới sáu giờ hai mươi.

Cô nhức đầu. Có một lọ aspirin trong buồng tắm - cô uống hai viên, tắm táp, chải đầu và lấy bàn chải trong giỏ xách ra đánh răng. Xong cô pha một bình cà phê mới và ăn một lát bánh mì, loại tự làm tại nhà, mà không buồn nướng lên hay trét bơ. Cô ngồi bên bàn bếp. Ánh nắng luồn qua kẽ lá, tạo nên những đốm nâu đỏ trên những cành dương mai thẳng muốt. Corky lại bắt đầu sủa, và tiếng sủa kéo dài khá lâu, cho đến khi chiếc xe tải rẽ vào sân làm nó im bặt.

Juliet nghe thấy tiếng của xe đóng lại, cô nghe thấy tiếng anh nói chuyện với con chó, và nỗi sợ dội trùm lấy cô. Cô muốn trốn đi đâu đó (như sau này cô nói, suýt nữa em đã bò xuống gầm bàn, nhưng dĩ nhiên cô không định làm bất kỳ việc gì lố bịch như thế). Hệt như khoảnh khắc ở trường, trước giây phút công bố người đoạt giải. Thậm chí còn tệ hơn, bởi vì cô chẳng có chút hy vọng hợp lý nào. Và vì cô sẽ không bao giờ có một cơ hội khác trọng đại như thế trong đời.

Khi cánh cửa mở ra, cô không sao cất mặt lên nổi. Trên đùi cô cá mười ngón tay đan chặt, bấu víu vào nhau.

“Em đến rồi,” anh nói. Anh cười to đắc thắng và khâm phục, như thể cười nhạo một sự láo xược và liều lĩnh nhất trần đời. Khi anh mở rộng vòng tay thì như có một làn gió lùa vào phòng, khiến cô ngẩng mặt lên.

Cách đây sáu tháng cô không biết có người đàn ông này tồn tại trên đời. Cách đây sáu tháng, lão già chết dưới gầm xe lửa vẫn còn sống và có lẽ đang chọn bộ vía cho chuyến đi của mình.

“Em đến rồi.”

Từ giọng anh, cô có thể đoán được rằng anh đã chấp nhận cô. Cô đứng lên, hơi tê dại, và thấy anh già hơn, nặng nề hơn và mạnh mẽ hơn cô nhớ. Anh tiến tới cô, và cô cảm thấy mình bị lục soát từ đầu tới chân, bị ngập lụt trong khuây khỏa, bị nhấn chìm trong niềm sung sướng. Cảm giác này mới lạ làm sao. Mới gần với nỗi e sợ làm sao.

Hóa ra Eric không ngạc nhiên đến mức như anh giả vờ tỏ ra. Ailo đã gọi cho anh đêm qua, để báo cho anh biết về một cô gái lạ tên là Juliet và đề nghị đến kiểm tra giùm anh xem cô nàng đã lên xe buýt về chưa. Anh đã nghĩ cứ thử để chị làm vậy cũng được - có lẽ để kiểm tra định mệnh - nhưng khi Ailo gọi điện bảo cô gái vẫn chưa đi thì anh giật mình trước nỗi vui mừng mình cảm thấy trong lòng. Tuy vậy anh chưa về nhà ngay, cũng không nói cho Christa, mặc dù anh biết mình rồi sẽ phải nói với Christa, sớm thôi.

Tất cả những điều này Juliet ngấm từng tí từng tí một trong nhiều tuần và nhiều tháng tiếp theo đó. Có thông tin vô tình đến với cô, và có thông tin là kết quả từ sự tìm hiểu không giấu giếm của cô.

Tiết lộ của cô (về việc hết trinh trắng) bị coi là thứ yếu.

Christa chẳng có chút gì giống Ailo. Chị này không có hông rộng hay tóc vàng. Chị ta tóc đen, mảnh khảnh, dí dỏm và đôi khi ủ rũ, và sẽ là người bạn thân lâu dài của Juliet trong những năm sau này - mặc dù chị ta sẽ không bao giờ từ bỏ thói châm chọc kín đáo, cảm giác trớ trêu thoáng qua của một kẻ tình địch ngầm.

03

SẮP RỒI

Hai khuôn mặt nhìn nghiêng đâu vào nhau. Một là khuôn mặt nghiêng của con bê cái trắng tuyền, lộ rõ vẻ ngô nghê và ngoan ngoãn, còn gương mặt nghiêng kia là mặt đàn ông, xanh lè, không già không trẻ. Ông ta có vẻ là một công chức quèn - có lẽ là người đưa thư - vì ông ta đội mũ lưỡi trai kiểu công chức. Môi tái nhợt, tròng trắng trong mắt ông ta sáng trợn lên. Một bàn tay, có lẽ là của ông ta, từ lề dưới của bức tranh đưa lên một cái cây nhỏ, cũng có thể là một cành cây sum suê, trái cây là những viên đá quý.

Lề trên của bức tranh là những đám mây đen phủ xuống vài ngôi nhà nhỏ liêu xiêu và một ngôi giáo đường tí xíu với cây thánh giá xíu xiu, đậu cheo leo trên mặt đất cong cong. Lọt trong bề mặt cong đó là một người đàn ông nhỏ thó (tuy nhiên lại được vẽ theo tỉ lệ lớn hơn những tòa nhà) xăng xái bước đi với cái hái trên vai, và một người phụ nữ cùng tỉ lệ, dường như đang chờ anh ta. Nhưng cô này bị vẽ lộn ngược.

Còn vài chi tiết khác nữa. Chẳng hạn, một cô gái đang vắt sữa bò, được vẽ lên đôi má con bò.

Juliet lập tức quyết định mua bức này làm quà Giáng sinh tặng cha mẹ.

“Vì nó nhắc em nhớ tới bố mẹ,” cô nói với Christa, người bạn đi cùng cô từ vịnh Cá Voi tới đây mua sắm. Họ đang ở trong cửa hàng lưu niệm ở Phòng Trưng bày Tranh Vancouver.

Christa cười to. “Người đàn ông xanh lá cây và con bò cái ư? Họ sẽ hãnh diện lắm đấy.”

Tính Christa vốn không bao giờ chịu nghiêm túc cái gì vào lúc ban đầu, mà phải pha trò tếu táo gì đó mới chịu. Juliet không phật lòng. Sau ba tháng mang thai đứa bé mà sau này chính là Penelope, cô đột nhiên hết nôn ọe, rồi vì lý do đó hay lý do này khác, trong cô hay có những cơn hưng phấn. Lúc nào cũng nghĩ đến thức ăn, vừa nãy cô còn không muốn vào của hàng lưu niệm này vì đã phát hiện ra một quán ăn trưa.

Cô yêu mọi chi tiết trong bức tranh, nhưng thích nhất là những hình người nhỏ xíu và những ngôi nhà èo uột ở phần trên của nó. Cả người đàn ông vác hái và người phụ nữ lộn ngược nữa.

Cô nhìn tên bức tranh. Tôi và làng.

Cái tên quả thật tinh tế.

“Chagall. Chị thích Chagall,” Christa nói. “Picasso là gã lưu manh.”

Juliet đang háo hức với bức tranh mình tìm được đến nỗi cô hầu như không chú ý nghe Christa.

“Em có biết người ta bảo Picasso đã nói gì không?

Chagall chỉ dành cho các cô bán hàng, ‘‘Christa bảo cô. “Vậy chứ cô bán hàng thì đã sao nào? Đáng ra Chagall nên đáp lại rằng Picasso chỉ dành cho bọn mang bộ mặt khôi hài.”

“Ý em là, nó làm em nghĩ đến cuộc sống của bố mẹ, Juliet nói. “Em không biết tại sao, nhưng mà vậy đó.”

Cô đã kể với Christa ít nhiều về cha mẹ cô - họ sống tách biệt kỳ lạ nhưng không phải là không hạnh phúc, mặc dù bố cô là một thầy giáo phổ thông có tiếng. Họ biệt lập một phần do bệnh tim của bà Sara, nhưng một phần cũng là do họ đặt mua những loại tạp chí dài hạn mà dân quanh vùng không ai đọc, họ nghe những chương trình trên sóng phát thanh quốc gia mà người quanh đấy chẳng ai nghe. Bà Sara tự may đồ lấy - đôi khi vụng về - theo mẫu trên Vogue, thay vì theo Butterick*. Lại thêm chuyện họ vẫn giữ được ấn tượng tươi trẻ chứ không béo ra và rũ xuống như cha mẹ tụi bạn học của Juliet. Juliet mô tả ông Sam trông giống cô - cổ dài, cằm hơi u lên, tóc nâu nhạt lòa xòa - còn bà Sara thì tóc vàng nhạt, vẻ đẹp mong manh, không chải chuốt.

Ebenezer Butterick (1826-1903): thợ may. Năm 1863 ông cùng vợ thiết kế và kinh doanh một sản phẩm làm nên cuộc cách mạng may vá trong gia đình. Đó là những mảnh váy rời cắt sẵn trên giấy lụa đủ mọi kích cỡ, cho các bà nội trợ mua về chồng lên vải tự cắt may váy cho mình.

Khi Penelope được mười ba tháng tuổi, Juliet ôm con bay về Toronto, sau đó bắt xe lửa. Bấy giờ là năm 1969. Cô xuống xe tại một thị trấn cách thị trấn nơi cô lớn lên - và là nơi ông Sam và bà Sara vẫn còn đang sống - chừng hai mươi dặm. Có vẻ như xe lửa không còn dừng trạm ở đó nữa.

Cô thất vọng khi phải xuống nhà ga xa lạ này, không được tức khắc thấy lại hàng cây, những vỉa hè và nhà cửa mà cô nhớ... không được sớm thấy nhà mình, ngôi nhà của ông Sam và bà Sara, rộng nhưng chất phác, chắc chắn vẫn còn lớp sơn trắng bong rộp và tồi tàn, nằm khuất sau cây thích đỏ um tùm.

Ông Sam và bà Sara ra đón cô ở tận thị trấn nơi cô chưa từng thấy họ xuất hiện này, tươi cười nhưng thu mình lo lắng.

Bà Sara khẽ kêu lên một tiếng kỳ cục, như bị vật gì phang trúng. Vài người trên sân ga quay lại nhìn bà.

Có vẻ như đó chỉ là tiếng kêu phấn khích.

“Chúng ta dài và ngắn, nhưng vẫn hợp,” bà nói.

Mới đầu Juliet không hiểu mẹ nói thế có nghĩa là gì. Rồi cô hiểu ra - bà Sara đang mặc một chiếc váy lanh đen dài tới bắp chân kèm với áo vest xứng hợp. cổ và ống tay áo may bằng vải bóng màu chanh có chấm bi đen. Một dải khăn xanh cùng chất liệu trùm kín tóc bà. Chắc bà đã tự may lấy bộ cánh này, hoặc đã đặt thợ may giùm. Màu sắc của chúng không hợp với màu da của bà, vốn trông như có bụi phấn đắp lên trên.

Juliet mặc váy ngắn màu đen.

“Mẹ đang tự hỏi không biết con sẽ nghĩ gì về mẹ, mặc toàn đồ đen trong mùa hè, hệt như đang có tang,” bà Sara nói. “Ấy thế mà con mặc đúng tông luôn. Trông con tuyệt hết sức, mẹ lúc nào cũng mê váy ngắn hết.”

“Và tóc dài,” ông Sam chen vào. “Một bà hippy toàn tập.” Ông cúi xuống ngắm gương mặt đứa bé. “Chào cháu, Penelope.”

Bà Sara trầm trồ. “Ôi con cừu con.”

Bà chìa tay ra bế đỡ Penelope - mặc dù cánh tay thò ra khỏi ông tay áo trông như hai cái que, quá lẻo khoẻo nên chắc chẳng ẵm nổi con bé. Nhưng chúng cũng không cần phải ẵm, bởi vì Penelope, vốn sẵn hoảng sự từ lúc mới thoạt nghe giọng bà ngoại, đã khóc thét lên, quay đi, giấu mặt vào cổ Juliet.

Bà Sara bật cười lớn. “Bà giống thằng bù nhìn giữ dưa lắm hả?” Một lần nữa giọng bà không được kiểm soát, váng lên chói lói và rơi tòm xuống, kéo theo những cặp mắt nhìn chằm chằm. Sự này mới - tuy có vẻ không mới hoàn toàn. Juliet biết người ta luôn luôn ngoái nhìn về hướng mẹ mình mỗi khi bà bật cười hoặc cất tiếng nói, nhưng ngày xưa chắc hẳn người ta chú ý đến niềm vui bột phát toát ra từ bà, có gì đó rất thiếu nữ và lôi cuốn (mặc dù hồi đó không phải ai cũng thích thế, họ bảo rằng bà luôn cố gây chú ý).

Juliet nói, “Nó mệt mẹ ạ.”

Ông Sam giới thiệu người phụ nữ trẻ đang đứng đằng sau, chị ta giữ khoảng cách như thể đang rất cẩn thận để không bị cho là một thành viên thuộc nhóm của họ. Và quả tình Juliet cũng không mảy may nghĩ chị ta đi cùng với bố mẹ mình.

“Juliet, đây là Irene. Irene Avery.”

Juliet chìa tay ra hết cỡ trong khi cố giữ chặt Penelope và chiếc giỏ đựng tã lót, và khi thấy hiển nhiên là Irene không định bắt tay - hay có lẽ không để ý - cô mỉm cười. Irene không mỉm cười lại. Chị ta vẫn đứng yên nhưng lại tạo ấn tượng như thể chị ta muốn tháo chạy.

“Chào,” Juliet nói.

Irene nói, “Hân hạnh gặp cô,” bằng giọng rành rọt nhưng không biểu lộ gì.

“Irene là cô tiên của chúng ta đấy,” bà Sara nói, lập tức vẻ mặt của Irene biến đổi. Chị ta hơi cau lại, vẻ lúng túng lộ ra.

Chị ta không cao bằng Juliet - vốn thuộc loại cao - nhưng vai và hông rộng hơn, cánh tay chắc khỏe và cằm ngang ngạnh. Tóc chị ta đen dày bê bết, cột ra sau thành một túm ngắn, lông mày đen rậm và hơi hằn học, da nâu tự nhiên. Mắt chị ta xanh lá cây hoặc xanh da trời, một màu sáng đáng ngạc nhiên so với màu da như vậy, chúng sâu hút và rất khó nhìn vào. Điều đó cũng là do chị ta hơi cúi thấp đầu, quay mặt hẳn qua bên. Điệu bộ cảnh giác đề phòng này có vẻ kiên quyết và cố ý.

“Cô ấy làm cả đống việc của một cô tiên ấy chứ,” ông Sam nói, với nụ cười rộng mang đầy tính chiến thuật của mình. “Để rồi bố sẽ kể cho con nghe về thế giới cô ấy tạo nên.”

Đến lúc này thì dĩ nhiên Juliet đã nhớ lại lời kể trong những lá thư về một phụ nữ nào đó đến đỡ đần việc cho nhà mình, vì sức khỏe của bà Sara đang trên đà xuống dốc không phanh. Nhưng cô hình dung đến một người già hơn nhiều. Trong khi Irene không già hơn Juliet là bao.

Chiếc xe vẫn đúng là chiếc Pontiac mà ông Sam mua lại cách đây có lẽ cũng đến mười năm. Màu sơn xanh da trời nguyên thủy còn sót lại đây đó vài vệt, còn phần lớn đã ngả thành màu xám, những tác động của sương muối mùa đông trên đường có thể nhìn thấy được nơi những bản lề gỉ sét.

“Con ngựa xám già,” bà Sara nói, hầu như hụt hơi sau cuốc đi bộ từ sân ga ra xe.

“Nó chưa bỏ cuộc,” Juliet nói. Giọng cô đầy thán phục, xem ra đúng như mong đợi. Cô đã quên phéng rằng đây là tên họ gọi chiếc xe, mặc dù đó là cái tên do chính cô nghĩ ra.

“Ồ, nó không bao giờ bỏ cuộc đâu,” bà Sara lại nói, khi đã ngồi yên vị vào ghế sau với sự giúp đỡ của Irene. “Và chúng ta sẽ không bao giờ bỏ rơi nó.”

Juliet lên ngồi ghế trước, dỗ dành Penelope, con bé lại đang bắt đầu hậm hẹ. Hơi nóng trong xe quá kinh khủng, dù đã hạ hết cửa sổ và đậu trong bóng râm ít ỏi dưới hàng cây dương ngoài nhà ga.

“Thật ra bố đang tính...” ông Sam nói khi ngả lưng ra sau, “bố đang nghĩ đến chuyện biến nó thành xe tải.”

“Ông ấy không có ý đó đâu,” bà Sara kêu thất thanh.

“Để kinh doanh,” ông Sam tiếp. “Vậy sẽ hữu dụng hơn. Ta sẽ quảng cáo được đôi chút mỗi lần ta lái xe ra đường, ngay từ cái tên ghi trên cửa sổ xe.”

“Ông ấy đùa đấy,” bà Sara nói. “Làm sao tôi dám đi trên chiếc xe đề chữ Rau Tươi được hả? Bộ tôi là quả bí hay cái bắp cải sao?”

“Xin hạ giọng xuống thưa Phu Nhân,” ông Sam nói, “kẻo bà sẽ chẳng thốt ra hơi khi chúng ta về đến nhà đâu.”

Sau gần ba mươi năm dạy học tại các trường công khắp hạt - mười năm ở ngôi trường cuối cùng - ông Sam đột nhiên bỏ hết và quyết định gây dựng cơ nghiệp bán rau quả toàn thời gian. Từ lâu ông đã trồng một vườn rau lớn kèm với cây mâm xôi trên mảnh đất thừa bên hông nhà và họ vẫn bán rau ăn không hết cho vài người quanh thị trấn. Nhưng giờ đây, có vẻ như việc này sẽ trở thành phương cách kiếm sống của ông - bán rau cho các cửa hàng rau quả và có khi rốt cuộc ông sẽ dựng hẳn một quầy tiêu thụ rau trước cổng nhà.

“Bố nghiêm túc thật đấy ạ?” Juliet khẽ khàng.

“Hoàn toàn nghiêm túc.”

“Bố không nhớ lớp chứ?”

“Không đời nào. Bố chán rồi. Chán tới tận cổ.”

Sự thật là sau ngần ấy năm, ông không bao giờ được đề bạt chức hiệu trưởng, ở bất kỳ trường nào ông dạy. Cô cho rằng đó là nguyên nhân khiến ông chán ngấy. Ông là một giáo viên nổi bật, có óc khôi hài và tâm huyết, khiến ai ai cũng đều nhớ, lớp Sáu ông dạy không giống với bất kỳ năm nào khác trong cuộc đời lũ học trò của ông. Nhưng hết lần này tới lần khác ông luôn bị bỏ qua, có lẽ cũng chính vì lý do đó. Những phương pháp giảng dạy của ông có thể bị nhìn nhận là hạ thấp uy quyền nhà giáo. Vậy nên ta có thể tưởng tượng nhà chức trách bảo ông không phải típ người được giao trọng trách, và ở vị trí hiện tại ông sẽ ít gây tổn hại hơn.

Ông thích công việc ngoài trời, ông quảng giao với mọi người, vậy nên có lẽ ông sẽ giỏi bán rau.

Nhưng bà Sara ghét ý tưởng đó.

Juliet cũng không thích. Tuy nhiên nếu chia phe thì chắc cô sẽ chọn đứng về phe bố. Cô không định biến mình thành đồ kỳ đà cản mũi.

Vả lại, thật ra cô tự thấy mình - cô thấy mình, ông Sam và bà Sara, nhất là thấy mình và ông Sam - luôn ở vị trí cao hơn so với mọi người xung quanh, theo cách rất riêng. Vậy nên việc bán rau dạo của ông thì có vấn đề gì cơ chứ?

Giờ ông Sam hạ giọng nói nhỏ nhẹ và bí ẩn hơn.

“Tên nó là gì đó?”

Ý ông muốn hỏi tên đứa bé.

“Penelope. Bọn con sẽ không bao giờ gọi cháu là Penny đâu ạ. Penelope.”

“Không, ý bố muốn biết... muốn biết họ của nó.

“À. Ờm, con nghĩ có lẽ là Henderson-Porteous. Hoặc Porteous-Henderson. Nhưng thế hình như dài quá, trong khi tên nó đã là Penelope rồi? Tụi con biết vậy nhưng vẫn cứ muốn là Penelope. Dù gì tụi con cũng sẽ phải quyết định dứt khoát.”

“Ra thế. Anh ta cho nó mang họ mình,” ông Sam nói.

“Ừ, vậy được. Ý bố là, vậy là tốt.”

Juliet ngạc nhiên một thoáng, nhưng rồi thôi.

“Dĩ nhiên,” cô nói. Giả bộ lấy làm khó hiểu và mắc cười. “Nó là con anh ấy mà.”

“Ừ. ừ phải. Nhưng vì hoàn cảnh.”

“Con quên những hoàn cảnh đó rồi,” cô nói. “Nếu bố có ý nhắc đến việc chúng con không kết hôn thì cái đó hầu như đâu đáng nói. Ở chỗ tụi con sống, những người tụi con biết, không ai nghĩ ngại tí gì về việc đó cả.”

“Cứ cho là vậy đi,” ông Sam nói. “ Thế cô vợ đầu anh ta có cưới không?”

Juliet đã kể với bố mẹ về vợ của Eric, người anh đã chăm sóc trong tám năm chị sống sau tai nạn xe hơi

“Ann ư? Có. Hừm, con không biết chắc. Nhưng có. Con nghĩ vậy. Có.”

Bà Sara nói vọng lên đằng trước. “Dừng lại ăn kem không thích sao?”

“Chúng ta có kem trong tủ lạnh ở nhà rồi,” ông Sam nói với ra đằng sau. Rồi ông khẽ thêm, khiến Juliet sửng sốt, “Đưa bà ấy tới đâu chè chén là bà ấy sẽ biểu diễn liền.”

Các cửa sổ xe vẫn hạ xuống, gió nóng thốc vào xe. Giờ đang giữa hè - một mùa không bao giờ đến ở bờ biển Tây, theo như Juliet thấy. Những cây gỗ cứng rạp xuống phía bờ bên kia cánh đồng, quây thành những khoảng bóng râm xanh thẫm, và dưới ánh nắng gay gắt, hoa màu và đồng cỏ trải ra vàng óng và xanh rì trước mặt họ. Lúa mì, lúa mạch, bắp và đậu... non mướt, cường tráng, chói mắt.

Bà Sara nói, “Hội nghị nhằm mục đích gì đó? Ở đằng trước ấy? Chúng tôi dưới này không nghe được gì cả.”

Ông Sam nói, “Chả có gì thú vị. Chỉ hỏi Juliet xem anh chàng của nó còn đánh cá hay không.”

Eric vẫn kiếm sống bằng nghề đánh tôm như bấy lâu nay. Có thời anh từng là sinh viên y khoa. Việc đó chấm dứt do anh nạo thai cho một người bạn (không phải bạn gái). Vụ việc tốt đẹp, nhưng vì sao đó mà câu chuyện bị xì ra. Đây là chuyện mà Juliet đã tính tiết lộ với hai bậc phụ huynh đầu óc phóng khoáng của mình. Có lẽ cô muốn dựng lên hình ảnh anh là người có học vấn, chứ không chỉ là một ngư dân. Nhưng còn quan trọng gì nữa, nhất là khi bây giờ ông Sam đã thành người trồng rau? Vả lại, đầu óc phóng khoáng của họ có thể không đáng tin cậy như cô từng nghĩ.

Còn nhiều thứ khác để bán ngoài rau tươi và quả mọng. Mứt, nước xốt, nước ép trái cây đóng chai được sản xuất ngay trong bếp. Sáng đầu tiên Juliet về thăm nhà đúng lúc quy trình làm mứt mâm xôi đang tiến hành. Irene quán xuyến tất cả, áo blu của chị ta ướt hơi nước hay mồ hôi, dính bết vào da giữa hai bả vai. Chốc chốc chị ta lại liếc nhìn vào chiếc ti vi vốn đã được đẩy qua hành lang nhà sau, đem đặt ở giữa của bếp khiến ai nấy phải ép mình lách vòng qua nó mới vào được phòng. Trên màn hình là chương trình thiếu nhi buổi sáng, đang chiếu phim hoạt hình Bullwinkle. Thỉnh thoảng Irene lại bật ra tiếng cười lảnh lót trước một pha hề trong phim, Juliet cũng cười một chút, để tỏ vẻ thân thiện. Vậy nhưng Irene chẳng mảy may để ý.

Không gian bệ bếp phải dẹp bớt để Juliet lấy chỗ luộc và nghiền trứng làm bữa sáng cho Penelope, cũng như pha cà phê với nướng bánh mì cho mình. “Như thế có đủ chỗ không?” Irene hỏi cô bằng giọng hồ nghi, như thể Juliet là kẻ xâm phạm với những đòi hỏi khôn lường.

Nhìn cận kề, ta có thể thấy lông măng đen phủ đầy cánh tay Irene. Một ít lông còn mọc trên má chị ta nữa, ngay đằng trước tai.

Đứng dịch qua một bên, chị ta dõi theo không sót một cử động nào của Juliet, nhìn cô loay hoay vặn các núm bếp (mới đầu cô không nhớ núm nào điều chỉnh mặt bếp nào), nhìn cô vớt trứng ra khỏi nồi và bóc vỏ (quả này bị sát, chỉ bóc được từng mảnh nhỏ chứ không phải những mảng lớn), sau đó nhìn cô chọn cái đĩa lót chén để dằm trứng.

“Cô không muốn con bé làm rơi cái đó xuống sàn đâu.” Câu này ý nói đến cái đĩa sứ. “Cô không dùng đĩa nhựa cho nó được sao?”

“Tôi sẽ canh chừng,” Juliet bảo.

Hóa ra Irene cũng đã làm mẹ. Chị ta có một thằng con trai ba tuổi và một đứa con gái gần hai tuổi. Tên chúng là Trevor và Tracy. Cha của chúng bị giết vào mùa hè năm ngoái trong một tai nạn ở trại gà nơi anh ta làm việc. Bản thân chị ta trẻ hơn Juliet những ba tuổi - hai mươi hai. Thông tin về con cái và anh chồng lộ ra từ việc trả lời các câu hỏi của Juliet, còn tuổi tác thì được tính toán từ những gì chị ta nói tiếp theo.

Khi Juliet nói, “ Ôi, tôi xin lỗi” - lúc nghe kể về tai nạn và cảm thấy mình vừa thô lỗ tọc mạch vừa giả nhân giả nghĩa khi tỏ ra thương cảm - thì Irene bảo, “Ờ. Ngay đúng ngày sinh nhật thứ hai mươi mốt của tôi,” như thể tai ương là thứ để tích góp, tựa những miếng mề đay trên một sợi dây chuyền.

Sau khi Penelope ăn hết lượng trứng con bé có thể ăn được rồi, Juliet cắp con vào hông và mang lên lầu.

Đi được nửa chừng cô sực nhớ mình chưa rửa đĩa.

Không có chỗ đặt con bé xuống, giờ nó chưa biết đi nhưng đã biết bò nhoay nhoáy. Dĩ nhiên không thể bỏ nó trong bếp, dù chỉ năm phút, giữa nước sôi trong nồi, mứt còn nóng và dao thớt - còn nhờ Irene trông giúp thì thật quá đáng. Mà sáng sớm hôm đó con bé một lần nữa lại không chịu làm thân với bà Sara. Vì vậy cô bế con đến cái cầu thang kín dẫn lên tầng gác mái - đóng cửa lại đằng sau - đặt nó ở đó chơi trên những bậc thang, trong khi mình đi tìm chiếc cũi cũ. May làm sao Penelope là chuyên gia bò cầu thang.

Ngôi nhà hai tầng, các phòng đều có trần cao nhưng chẳng khác nào cái hộp - hoặc bây giờ Juliet cảm giác thế. Mái nhà dốc để có thể bước quanh ở khoảnh giữa gác mái. Juliet hay làm thế khi còn bé. Cô thường đi loanh quanh, vừa đi vừa tự kể cho mình nghe câu chuyện mình vừa mới đọc, có thêm thắt hay thay đổi chút ít. Rồi nhảy nhót múa may - thế nữa - trước một đám khán giả tưởng tượng. Khán giả thật gồm đồ đạc hư gãy, hoặc chí đơn giản là bị trục xuất lên đây, mấy cái rương cũ, một chiếc áo khoác da trâu nặng kinh khủng, một cái tổ chim nhạn tím (món quà học sinh tặng ông Sam từ lâu, chẳng thu hút được con nhạn tím nào), chiếc mũ cối hình như của ông nội Juliet mang về nhà từ Thế chiến thứ nhất, và một bức tranh nghiệp dư hài hước không chủ tâm về con tàu Đế Chế Alien chìm trong vịnh Thánh Lawrence, với những hình nhân nhìn như cái que văng tung tóe ra khắp mọi hướng.

Và ô kìa, dựa vào tường là bức Tôi và làng. Chìa mặt ra - không một cố gắng che giấu. Không có bụi bám trên đấy, có lẽ nó ở đó chưa lâu.

Cô tìm thấy cái cũi, sau vài phút sục sạo. Đó là một món đồ đỏm dáng, to dềnh dàng, mặt cũi bằng gỗ và các thanh chắn hình con suốt. Cô thấy luôn cả chiếc xe đẩy trẻ em. Cha mẹ cô đã giữ lại tất cả, hy vọng sinh thêm con. Ít nhất đã có một ca sảy thai. Tiếng cười trên giường bố mẹ vào những sáng Chủ nhật hồi ấy khiến Juliet cảm thấy như ngôi nhà bị xâm chiếm bởi một sự quấy rầy vụng trộm, thậm chí đáng xấu hổ, không có lợi cho cô.

Chiếc xe đẩy này là loại có thể mở ra thành kiểu xe cho em bé hướng mặt về phía trước. Điều này Juliet đã quên, hoặc không hay biết. Giờ đây, mồ hôi mồ kê nhễ nhại, người bám đầy bụi, Juliet phải ra sức thực hiện việc biến đổi ấy. Thứ công việc như thế này không bao giờ dễ dàng đối với cô, cô không bao giờ nắm bắt được ngay lập tức cách gắn lắp các bộ phận lại với nhau, và đáng lẽ cô đã kéo nguyên cái khối này xuống cầu thang, mang ra vườn nhờ ông Sam làm giúp rồi, nhưng nghĩ đến Irene cô lại thôi. Đôi mắt nhợt nhạt lấp lánh của Irene, ánh nhìn len lén nhưng phán xét, đôi bàn tay thành thục. Vẻ cảnh giác của chị ta ẩn chứa cái gì đó không hẳn là sự khinh khi. Juliet chẳng biết gọi nó là gì. Một bộ điệu thờ ơ nhưng bất nhượng bộ, tựa như thái độ của loài mèo.

Cuối cùng cô cũng xoay xở đưa được chiếc xe về kiểu mong muốn. Nó cồng kềnh, to gấp rưỡi chiếc xe đẩy cô đã quen hồi bé. Và dĩ nhiên nó bẩn phát khiếp. Nhưng cô lúc này, và cả Penelope trên bậc thang, cũng bẩn không kém. Sát cạnh bàn tay con bé là cái gì hồi nãy Juliet không thấy. Một cái đinh. Một vật mà ta thường chẳng thèm để ý, cho đến khi ta có một đứa con ở vào thời kỳ ngậm tay, và lúc đó thì ta luôn luôn ở trong trạng thái canh phòng cẩn mật.

Vậy mà cô chẳng đề phòng gì. Tất cả mọi thứ ở đây khiến cô bị phân tâm. Hơi nóng, Irene, những đồ vật quen thuộc và những đồ vật không quen.

Lại cả bức Tôi và làng.

“ Ối,” bà Sara kêu lên. “Mẹ đã hy vọng con sẽ không để ý. Đừng để bụng con ạ.”

Phòng đón nắng giờ là phòng ngủ của bà Sara. Mành trúc được treo trên mọi ô cửa sổ, lấp đầy căn phòng nhỏ - có thời từng là một phần mái hiên - thứ ánh sáng vàng nâu và cái nóng không đổi. Ấy vậy nhưng bà Sara lại mặc pyjama vải len màu hồng. Hôm qua, lúc ở sân ga, với đôi lông mày kẻ chì và đôi môi tô son mọng màu quả dâu, cùng khăn đội đầu và bộ vest, bà hiện ra trong mắt Juliet như một mệnh phụ người Pháp (nói thế không có nghĩa là Juliet đã trông thấy nhiều mệnh phụ Pháp), nhưng bây giờ, mái tóc bạc xổ ra từng lọn, đôi mắt sáng bồn chồn dưới cặp lông mày gần như không còn tồn tại, trông bà giống một đứa trẻ già kỳ quặc hơn. Bà đang ngồi dựa vào đống gối, đắp chăn bông tới thắt lưng. Lúc sáng sớm khi dìu bà vào buồng tắm, Juliet phát hiện ra bất chấp cái nóng bà đi cả tất và dép lê lên giường.

Một chiếc ghế lưng tựa thẳng đặt ngay sát giường bà, mặt ghế giúp bà lấy đồ dễ hơn khi phải với lên mặt bàn. Trên ghế để thuốc viên và thuốc nước, phấn rôm, kem giữ ẩm, một tách trà sữa đang uống dở, một cái ly mờ những vệt thuốc bổ sẫm màu, hình như là thuốc bổ sung sắt. Trên đầu giường xếp tạp chí - các ấn bản cũ của Vogue và Ladies Home Journal.

“Con đâu có để bụng,” Juliet nói.

“Bố mẹ đã treo nó lên rồi. Treo trong hành lang phía sau gần cửa phòng ăn. Sau đó bố lại tháo nó xuống.”

“Sao vậy?”

“Ông ấy có nói gì với mẹ đâu. Cũng chẳng nói trước là sẽ tháo nó xuống. Đùng cái một ngày kia nó biến mất.”

“Sao bố lại dỡ nó xuống.”

“Ờ. Chắc là do một ý tưởng gì đó của ông ấy, con biết mà.”

Ý tưởng gì?

“À. Mẹ nghĩ... con biết đấy, mẹ nghĩ có lẽ có liên quan tới Irene. Hình như nó làm phiền Irene.”

“Đâu có ai trần truồng trong đấy đâu. Nó đâu như tranh Botticelli.”

Quả tình là có một bản in bức Sự ra đời của thần Vệ Nữ treo trong phòng khách của ông Sam và bà Sara. Nhiều năm trước nó từng là đề tài của những câu đùa chẳng ai cười nổi nhân dịp họ mời các giáo viên khác tới nhà ăn tối.

“Ừ. Nhưng mà nó hiện đại. Mẹ nghĩ nó làm bố không thoải mái. Hoặc có lẽ nhìn ngắm nó khi mà cả Irene cũng nhìn... ông ấy thấy bất tiện. Có lẽ ông ấy sợ nó khiến cô ta thấy... ờ, khinh miệt chúng ta. Con biết đấy... rằng chúng ta lập dị. Ông ấy không thích Irene nghĩ chúng ta là loại người ấy.”

Juliet nói, “Loại người treo loại tranh đó ấy hả? Ý mẹ nói rằng bố quan tâm đến cả việc chị ta nghĩ gì về tranh ảnh chúng ta treo?”

“Chị thừa biết bố chị mà.”

“Bố vốn không sợ bất đồng ý kiến với mọi người. Chẳng phải điều đó đã từng gây rắc rối cho công việc của bố sao?”

“Gì hả?” bà Sara nói. “À. ừ. Ông ấy hay bất đồng. Nhưng đôi khi ông ấy cũng thận trọng. Và-Irene. Irene thì... ông ấy thận trọng với cô ta. Vì cô ta, cái cô Irene này rất có giá trị đối với chúng ta.”

“Bố ngại chị ta sẽ bỏ việc vì chị ta nghĩ chúng ta có một bức tranh kỳ cục à?”

“Đáng lẽ mẹ nên treo nó lên, cưng à. Mẹ quý bất kỳ thứ gì con tặng. Nhưng bố con...”

Juliet không nói gì. Ngay từ năm cô lên chín mười tuổi gì đó cho tới khi cô hình như mười bốn tuổi, cô và bà Sara đã hiểu rõ về ông Sam. Chị thừa biết bố chị mà.

Đó là quãng thời gian mẹ con họ quấn quít vì cùng là giới nữ với nhau. Đề tài cố hữu trong nhà thường là đối phó với mái tóc bướng bỉnh của Juliet, những buổi may đo cho ra những sản phẩm không giống ai, những bữa bánh mì sandwich kẹp bơ đậu phụng-cà chua-xốt mayonnaise vào những buổi tối ông Sam về muộn vì phải họp ở trường. Những câu chuyện được kể đi kể lại về những người bạn trai và bạn gái cũ của bà Sara - những câu đùa tiếu lâm và những trò vui họ đã chia sẻ - vào cái thời bà Sara cũng là một giáo viên phổ thông, trước khi tim bà trở bệnh nặng. Rồi những câu chuyện trước cả thời đó, khi bà nằm bẹp giường vì sốt thấp khớp và có những người bạn tưởng tượng tên là Rollo và Maxine, chuyên điều tra vụ án, kể cả án giết người, giống nhân vật trong vài cuốn truyện thiếu nhi. Những chuyện kể loáng thoáng về hành động tán tỉnh ngây ngô của ông Sam, những thảm họa từ chiếc xe đi mượn, lúc ông đến trước cửa nhà bà Sara trong bộ dạng ngụy trang thành một kẻ lang thang.

Bà Sara và Juliet, hai mẹ con khăng khít không rời, cùng làm kẹo mềm và xâu ruy băng vào những cái khuyết trên váy lót. Rồi bất thình lình, Juliet không muốn như thế nữa, thay vào đó cô muốn trò chuyện với ông Sam trong nhà bếp lúc tối khuya, hỏi ông về những lỗ đen, về Kỷ Băng Hà, về Thượng Đế. Cô ghét cái cách bà Sara phá ngầm cuộc chuyện trò của hai cha con bằng những câu hỏi ngây ngô, trợn tròn mắt, ghét cả cái cách bà Sara hay cố giành đề tài nói chuyện về mình. Chính vì thế mà những buổi nói chuyện luôn phải diễn ra vào đêm khuya và phải có sự đồng lõa rằng cả cô lẫn ông Sam sẽ không bao giờ nói ra. Chờ đến khi chúng ta thoát khỏi Sara. Dĩ nhiên, chỉ là thoát trong lúc đó thôi.

Kèm theo đó là lời nhắc nhở. Hãy tử tế với Sara. Mẹ đã đánh cuộc mạng sống của mình để sinh ra con, điều đó đáng để con ghi nhớ.

“ Bố con vốn không ngại bất đồng với những người bề trên” bà Sara nói, hít một hơi thật sâu. “Nhưng con biết với những người bề dưới thì ông ấy thế nào rồi. Ông ấy sẽ làm tất cả để bảo đảm họ không cảm thấy ông ấy khác biệt họ, ông ấy phải hạ mình thấp xuống cho vừa tầm với họ...”

Juliet biết chứ, dĩ nhiên. Cô biết cái cách ông Sam nói chuyện với anh chàng ở trạm bơm xăng, cái cách ông đùa tếu ở cửa hàng gia dụng. Nhưng cô không nói gì.

“Ông ấy phải nịnh hót bợ đỡ họ,” bà Sara nói bằng giọng thay đổi đột ngột, thoáng hằn học, và một nụ cười khẩy yếu ớt.

Juliet lau sạch chiếc xe đẩy, rồi lau chùi cho Penelope, và cả cô nữa, sau đó lên đường đi vào thị trấn. Cô lấy cớ là mình cần mua một nhãn hiệu xà phòng tẩy trùng nhất định để giặt tã - nếu dùng xà phòng thường em bé sẽ nổi mẩn ngứa. Nhưng cô còn những lý do khác, không cường được, dù nói ra thì xấu hổ.

Đây là con đường cô từng đi học nhiều năm trong đời. Ngay cả khi cô đã vào đại học và về thăm nhà, cô vẫn vậy - một cô gái đi học. Liệu có bao giờ cô ngừng đi học? Có người đã hỏi ông Sam câu đó khi cô vừa đoạt giải Dịch thuật Latin liên trường, và ông đáp, “E rằng không bao giờ.” chính ông đã kể ra chuyện này. Chúa cấm ông nhắc đến giải thưởng. Cứ mặc cho bà Sara làm điều đó - dù bà Sara có thể quên mất tên giải thưởng đó là gì.

Và giờ cô lại đi trên con đường này, khi đã được bồi hoàn danh dự. Như bất kỳ phụ nữ trẻ nào khác, đang đẩy xe chở con. Bận tâm đến xà phòng giặt tã. Và đây không chỉ là con cô. Mà là đứa con hoang của cô. Thỉnh thoảng cô nói về Penelope kiểu như thế, chỉ với Eric thôi. Anh xem đó là lời nói đùa, cô cũng nói theo kiểu bông đùa, bởi vì tất nhiên họ có sống với nhau, và đã như thế được một thời gian rồi, và họ dự định sẽ tiếp tục sống với nhau như thế. Việc họ chưa có hôn thú chẳng mang nghĩa lý gì với anh, còn với cô, theo như cô biết thì chính cô cũng thường quên luôn điều đó. Nhưng thi thoảng, nhất là bây giờ, khi về nhà, danh phận không cưới hỏi làm dâng trào trong cô một cảm giác mãn nguyện, một niềm hạnh phúc ngớ ngẩn.

“Vậy là... hôm nay con đã ra đường cơ đấy,” ông Sam nói. (Phải trước đây ông vẫn nói là ra đường không nhỉ? Bà Sara và Juliet hay nói là ra phố). “Con có gặp ai quen không?”

“Con phải ra hiệu thuốc,” Juliet nói. “Nên con đã nói chuyện với Charlie Còi.”

Mẩu đối thoại này diễn ra trong nhà bếp, sau mười một giờ đêm. Juliet quyết định đây là thời điểm tốt nhất để súc bình sữa cho Penelope ngày mai có cái dùng.

“Charlie Còi?” ông Sam nói - ông vốn luôn có thói quen này nữa mà cô không nhớ, thói quen tiếp tục gọi người ta bằng biệt hiệu thời đi học. “Chắc cậu ta thán phục cháu tôi lắm nhỉ?”

“Dĩ nhiên.”

“Chắc rồi.”

Ông Sam đang ngồi bên bàn, nhấp whisky và hút thuốc. Việc ông uống rượu là một điều mới mẻ. Bởi cha của bà Sara là một tay nghiện - không phải loại bợm nhậu vô công rồi nghề, vì ông vẫn tiếp tục hành nghề bác sĩ thú y, nhưng nghiện đủ để khủng bố gia đình, khiến cho con gái ông khiếp đảm chuyện rượu chè - trước kia ở nhà ông Sam vốn không bao giờ uống gì ngoài bia, ít nhất theo Juliet biết.

Juliet ghé vào hiệu thuốc bởi vì đó là nơi duy nhất có thể mua được xà phòng để giặt tã. Cô không ngờ lại gặp Charlie, dẫu đó là cửa hàng của gia đình anh ta. Lần chót cô nghe tin về anh ta là anh ta sắp trở thành kỹ sư. Hôm nay cô nhắc chuyện đó với anh ta, có lẽ không được khéo cho lắm, nhưng anh ta chỉ xuề xòa vui vẻ bảo với cô rằng chuyện đó không thành. Anh ta đã lên cân ở thân giữa, tóc đã mỏng đi, đã mất một chút độ bóng và độ quăn. Anh ta nồng nhiệt chào Juliet, khen cô cũng như con của cô hết lời, điều này khiến cô bối rối nên cảm thấy mặt và cổ mình nóng lên, hơi vã mồ hôi suốt lúc anh ta nói chuyện với cô. Nếu còn ở trường trung học, hẳn là anh ta đã không có thời gian cho cô - ngoài câu chào lịch sự, bởi vì phong thái của anh ta vốn luôn niềm nở và hòa đồng. Anh ta hẹn hò với những cô gái đáng mong ước nhất trường, và giờ, như anh ta nói với cô, đã cưới một người trong số họ. Janey Peel. Họ có hai con, một đứa cỡ Penelope, một đứa lớn hơn. Đó là lý do - anh ta nói, với vẻ bộc trực dường như hàm ơn gì đó với cảnh ngộ của Juliet - đó là lý do anh dở dang việc học thành kỹ sư.

Vậy nên anh ta biết làm thế nào để chiếm nụ cười ọ ẹ từ Penelope, anh ta tán gẫu với Juliet với tư cách một người đã làm bố, một người giờ đây cùng cấp bậc. Cô cảm thấy mình được tâng bốc, và cô vui một cách ngô nghê. Nhưng thái độ lưu tâm của anh còn được thể hiện hơn thế - cái liếc nhanh tới bàn tay trái không đeo nhẫn của cô, lời bông phèng về cuộc hôn nhân của chính mình. Và còn một điều gì đó khác nữa. Anh ta đánh giá cô, ngấm ngầm, có lẽ anh ta nhìn nhận cô giờ là một phụ nữ đã đơm hoa kết trái từ một đời sống tình dục táo bạo. Ai mà ngờ, cái cô Juliet đó, trong số bao người khác. Cái cô khù khờ, học giả ấy.

“Cô bé giống mẹ quá nhỉ?” anh ta hỏi, khi ngồi xổm xuống nhìn sát vào Penelope.

“Giống cha nó nhiều hơn,” Juliet buột miệng, nhưng với niềm tự hào dâng tràn, mồ hôi lấm tấm đọng nơi môi trên của cô.

“Thế ư?” Charlie nói, rồi thẳng người lên, thì thầm một cách tin cẩn. “Dù sao tôi cũng nói với cô điều này. Tôi nghĩ thật không may...”

Juliet nói với ông Sam. “Anh ta bảo với con rằng thật không may cái chuyện xảy ra với bố.”

“Nó đã nói thế? Rồi con đáp làm sao?”

“Con không biết phải đáp làm sao. Con không biết anh ta ngụ ý gì. Nhưng con không muốn tỏ ra cho anh ta biết.”

“Ừ.”

Cô ngồi xuống bàn. “Con muốn uống chút gì đó nhưng con không thích whisky.”

“Thì ra bây giờ con cũng uống rượu rồi à?”

“Chỉ rượu vang thôi. Rượu tụi con tự làm lấy. Mọi người ở vịnh đều tự làm lấy cả.”

Sau đó ông kể cho cô nghe một câu chuyện tiếu lâm, loại chuyện tếu mà trước kia ông sẽ không bao giờ kể với cô. Về một cặp tình nhân đi nhà nghỉ, và kết thúc chuyện bằng câu, “Nó giống hệt như điều bố hay nói với những nữ sinh ở trường Chủ nhật... rằng ta không cần phải uống rượu, hút thuốc mới hưởng được thú vui.”

Cô bật cười lớn nhưng cảm thấy mặt mình nóng ran, như khi nói chuyện với Charlie.

“Sao bố lại bỏ dạy?” cô nói. “Bố bị cho nghỉ là vì con phải không?”

“Trời đất,” ông Sam cười to. “Đừng nghĩ con quan trọng đến thế. Bố không bị cho nghỉ. Cũng không bị đuổi.”

“Thôi được rồi. Bố bỏ việc.”

“Ừ, bố bỏ đấy.”

“Có gì dính líu tới con không?”

“Bố bỏ là vì bố đã phát sốt phát rét khi phải treo cổ mình ở trong cái tròng ấy rồi. Bố đã có ý muốn bỏ từ nhiều năm trước.”

“Chắc chắn không có gì tại con?”

“Thôi được rồi,” ông Sam nói. “Bố rơi vào một trận tranh cãi. Rồi lời qua tiếng lại.”

“Lời gì?”

“Con không cần biết.”

“Mà con đùng lo,” ông nói sau một lúc dừng. “Người ta không đuổi bố. Họ không thể đuổi. Còn có luật lệ chứ. Giống như bố đã nói với con đấy - bố đã sẵn sàng ra đi.”

“Nhưng bố không nhận ra,” Juliet nói. “Bố không nhận ra. Bố không nhận ra chuyện này xuẩn ngốc đến thế nào và nơi này là nơi đáng tởm để sống ra sao, chuyện ấy mà người ta cũng bàn tán, nếu con kể với những người quen của mình điều này thì họ sẽ không tin đâu. Họ sẽ nghĩ con nói đùa thôi.”

“Hừm. Rủi cái là bố mẹ không sống ở nơi con sống. Đây là nơi bố mẹ sống. Anh chàng của con cũng nghĩ đó là đùa à? Tối nay bố không muốn nói gì thêm về việc này nữa, bố đi ngủ đây. Bố sẽ ghé qua xem mẹ con thế nào rồi đi ngủ.”

“Còn chuyến tàu khách...” Juliet vẫn tiếp tục, một cách quyết liệt, thậm chí khinh miệt. “Nó vẫn dừng ở đây. Đúng không? Bố không muốn con xuống ở đây. Đúng không”

Trên đường ra khỏi phòng, bố cô không trả lời.

Ánh sáng từ ngọn đèn đường cuối cùng trong thị trấn đổ vào giường Juliet. Cây thích đỏ lớn đã bị đốn hạ, nhường chỗ cho vườn rau đại hoàng của ông Sam. Đêm qua cô đã đóng rèm lại để che giường, nhưng đêm nay cô cảm thấy mình cần chút khí trời. Thế nên cô phải quay gối xuống chân giường, nằm cạnh Penelope, con bé ngủ như một thiên thần với ánh sáng rực rỡ chiếu vào mặt.

Cô ước gì lúc nãy mình uống chút whisky. Cô nằm im, trong lòng sôi sục giận dữ, hình dung trong đầu lá thư sẽ viết cho Eric. Em không biết mình đang làm gì ở đây nữa. Đáng ra em đừng bao giờ nên tới đây. Em nóng lòng chờ tới lúc được về nhà.

Nhà.

Lúc gần sáng, cô tỉnh giấc giữa tiếng ồn từ một chiếc máy hút bụi. Rồi có tiếng người - tiếng của ông Sam - cắt ngang tiếng ồn, và chắc hẳn cô lại ngủ thiếp đi. Sau đấy khi tỉnh dậy lần nữa cô nghĩ hình như đó là một giấc mơ. Nếu không thì Penelope chắc đã thức rồi, trong khi nó chưa thức.

Sáng nay nhà bếp mát mẻ hơn, không còn nồng mùi trái cây nấu sôi nữa. Irene đang đậy nắp bằng vải bông kẻ và dán nhãn lên tất cả các hũ.

“Tôi tưởng mình nghe thấy tiếng chị hút bụi,” Juliet nói, cố nặn ra vẻ hớn hở. “Chắc là tôi mơ. Chỉ mới năm giờ sáng mà.”

Irene không trả lời một lúc. Chị ta đang viết lên một cái nhãn. Viết với sự tập trung cao độ, môi bặm vào giữa hai hàm răng.

“Đó là bà,” chị ta nói khi viết xong. “Bà đánh thức bố cô dậy nên ông ấy phái đến bắt bà thôi đi.”

Xem ra không phải thế. Hôm qua bà Sara rời giường chỉ để đi vào toa lét.

“Ông đã nói với tôi vậy,” Irene nói. “Bà hay thức dậy giữa đêm khuya, nghĩ mình sẽ làm gì đó, sau đó ông phải dậy, dỗ cho bà thôi.”

“Chắc là lúc đó bà bất chợt hồi sức,” Juliet bảo.

“ Ừm.” Irene bắt đầu tỉ mẩn với một cái nhân khác. Khi viết xong, chị ta nhìn thẳng vào mặt Juliet.

“Muốn đánh thức bố cô dậy để gây chú ý, thế thôi. Ông mệt chết lịm mà phải ra khỏi giường để dỗ bà.”

Juliet quay đi. Không muốn đặt Penelope xuống - như thể ở đây đứa trẻ được không an toàn - cô bế con bé dập dình bên hông trong khi lấy thìa vớt trứng, đập, bóc vỏ và nghiền, tất cả chỉ bằng một tay.

Trong khi cho Penelope ăn, cô tránh nói chuyện, sợ giọng nói của mình sẽ đánh động khiến con bé khóc. Tuy vậy, Irene cứ như đang nói chuyện với ai đó. Chị ta nói nhỏ hơn - nhưng với vẻ chống đối ngầm - “Ai cũng vậy cả. Khi bị ốm như thế người ta không kiềm chế được. Người ta không thể nghĩ tới ai khác, ngoài bản thân mình.”

Mắt bà Sara nhắm nghiền, nhưng bà mở ra ngay lập tức, “ Ối, những người thân yêu của ta,” bà nói, như tự cười nhạo mình. “Juliet của ta. Penelope của ta.”

Penelope dường như đã dần quen với bà. Ít nhất sáng nay nó không khóc, hay quay mặt đi nữa. “Nào,” bà Sara nói, với lấy một cuốn tạp chí. “Đặt nó xuống đây cho nó xử lý cái này.”

Penelope nghi hoặc nhìn một lúc, rồi nắm lấy một trang báo, xé toạc.

“Thế chứ,” bà Sara nói. “Đứa bé nào cũng khoái xé tạp chí cả. Mẹ nhớ rõ lắm.”

Trên chiếc ghế bên cạnh giường đặt một tô kem yến mạch hầu như chưa đụng tới.

“Mẹ không ăn sáng à?” Juliet nói. “Hay mẹ không muốn ăn cái đó?”

Bà Sara nhìn cái tô như thể đang cố cân nhắc thật nghiêm túc, nhưng bà không tài nào làm được.

“Chả nhớ. À, mẹ nghĩ là mẹ không muốn ăn.” Bà cười khúc khích một chút nhưng rồi thở hổn hển. “Ai biết? Chợt nảy ra trong óc... biết đâu ả có ý đầu độc mẹ.

“Mẹ đùa thôi,” bà nói khi điềm tĩnh lại. “Nhưng cái nhà chị Irene này ghê gớm lắm. Chúng ta không được coi thường... Irene. Con có thấy tay chị ta đầy lông không?”

“Như lông mèo,” Juliet nói.

“Như lông chồn hôi.”

“Chúng ta đành hy vọng không có cọng nào rơi vào mứt.”

“Đừng làm... mẹ chết cười...”

Penelope mê mải xé tạp chí đến nỗi Juliet có thể để bé trong phòng bà Sara một lúc và đem kem yến mạch xuống bếp. Không hé một lời, cô bắt đầu làm món rượu trứng. Irene đi ra đi vào, khiêng những thùng đựng hũ mứt ra chiếc xe hơi cũ. Ở bậc thềm sau nhà, ông Sam đang phun nước rửa đất bám vào đống khoai tây mới đào. Ông vừa làm vừa hát, mới đầu khe khẽ không nghe thấy. Sau đó, đến khi Irene đi lên bậc thềm thì ông hát to lên.

“Irene, chúc ngủ n-g-o-o-on,

Irene, chúc ngủ ngon,

Chúc ngủ ngon, Irene, chúc ngủ ngon, Irene, Tôi sẽ gặp cô trong giấc mơ. “

Irene, ở trong bếp, quay ngoắt ra quát, “Đừng hát cái bài về tôi đó.”

“Bài nào về cô?” ông Sam nói, giả bộ ngạc nhiên. “Ai hát bài gì về cô?”

“ Ông. Ông chứ ai.”

“À... bài đó hả. Cái bài về Irene á? Cô gái trong bài hát? Chúa ôi... tôi quên phứt mất đó cũng là tên của cô.”

Ông lại hát từ đầu, nhưng ư ử, lén lút. Irene đứng lắng nghe, mặt đỏ phừng, ngực phập phà phập phồng, chờ để vô xem có nghe được từ nào không.

“Đừng có hát về tôi. Nếu nó có tên tôi trong đó thì nó là về tôi.”

Bất ngờ ông Sam hát toáng lên hết cỡ.

“Đêm thứ Bảy tuần trước tôi cưới vợ

Tôi và vợ an cư...”

“Im đi. Ông im ngay,” Irene hét om, mắt trợn trừng, đổ lửa. “Nếu ông không im tôi sẽ ra bắn vòi nước vào ông đấy.”

Chiều hôm đó ông Sam đi giao mứt cho các tiệm tạp phẩm và vài cửa hàng lưu niệm đã đặt hàng. Ông rủ Juliet đi cùng. Ông đã tới tiệm gia dụng mua một chiếc ghế ngồi xe hơi mới toanh cho Penelope.

“Món đồ này chúng ta không có sẵn trên gác xép,” ông nói. “Hồi con còn nhỏ bố không biết là người ta có thứ này. Vả lại cũng chẳng thành vấn đề. Lúc đó chúng ta làm gì có xe.”

“Trông nó thích mắt quá bố nhỉ,” Juliet nói. “Con hy vọng nó không đắt quá trời.”

“Ít tiền còm ấy mà,” ông nói, cúi người mời cô lên xe.

Irene đang ở ngoài đồng hái thêm mâm xôi. Mẻ này để làm bánh nướng. Ông Sam nhấn còi hai lần và vẫy tay khi họ đi ngang qua, Irene quyết định đáp lại, giơ cánh tay lên như phẩy một con ruồi đi.

“Một cô gái cừ khôi,” ông Sam xuýt xoa. “Bố không biết chúng ta sẽ sống sót thế nào nếu không có cô ấy. Nhưng bố nghĩ hình như đối với con, cô ấy hơi cộc cằn.”

“Con không biết cô ấy.”

“ Ấy. Cô ấy sợ con phát cứng cả người.”

“Không phải đâu.” Rồi ráng nghĩ ra điều gì ca ngợi, hay ít ra là vô thưởng vô phạt về Irene, Juliet hỏi chồng chị ta bị giết trong trại gà như thế nào.

“Bố không biết anh ta là tội phạm hay chỉ không chín chắn thôi. Chỉ biết anh ta vào cùng với tụi đâm thuê chém mướn đang tính kiếm thêm bằng cách ăn trộm gà, tất nhiên người ta xoay xở ấn nút báo động và chủ trại xách súng xông ra, chẳng biết ông ta có cố ý bắn anh ta hay là không...”

“Lạy Chúa.”

“Sau đó Irene và họ hàng bên chồng cô ấy kiện ra tòa nhưng lão kia thoát tội. Đương nhiên thôi. Dầu sao cũng cực kỳ khó khăn cho cô ấy. Dù có vẻ như anh chồng cũng chẳng phải là phần thưởng gì cho cam.”

Juliet đồng tình bảo dĩ nhiên là thế, rồi hỏi Irene có phải học sinh cũ của ông không.

“Không không không. Cô ấy hình như không đi học, theo như bố hiểu thì thế.”

Ông bảo gia đình chị ta sống ở miền Bắc, đâu đó gần Huntsville. Phải. Đâu gần gần mạn đó. Một ngày nọ cả gia đình họ chuyển tới thị trấn. Cả cha, mẹ, con cái. Người cha bảo với vợ con rằng lão ta bận việc phải đi và hẹn gặp họ sau đó. Lão cho họ biết địa điểm. Thời gian. Họ đi vớ vẩn, không một đồng xu để tiêu, cho tới giờ hẹn. Nhưng lão ta không bao giờ tới.

“Không bao giờ có ý định đi tới, cắt đứt quan hệ với họ. Nên họ phải sống dựa vào trợ cấp. Sống trong túp lều nào đó ở thôn quê, nơi giá cả rẻ. Chị cả của Irene, rường cột gia đình, hơn cả mẹ - bố suy ra thế từ lời kể - chết vì vỡ ruột thừa. Không cách chi đưa chị ta vào thị trấn, bão tuyết, họ không có điện thoại. Sau đó Irene không muốn đi học lại, bởi vì trước kia cô ấy còn có chị cả đã bảo vệ cô khỏi cái lối bọn trẻ khác đối xử với họ. Giờ thì cô ấy mặt dày rồi, nhưng bố nghĩ bản tính cô ấy không phải lúc nào cũng thế. Ngay cả bây giờ, có lẽ đó cũng chỉ là lớp mặt nạ giả trang thôi.

Bây giờ, ông tiếp, mẹ Irene đang chăm sóc đứa bé trai và bé gái, nhưng con biết sao không, sau ngần ấy năm người cha bỗng nhiên xuất hiện và đang cố thuyết phục bà mẹ trở lại với lão, mà nếu chuyện đó xảy ra thì Irene không biết phải làm thế nào, vì cô ấy không muốn con cái mình gần lão ta.

“Chúng là lũ trẻ dễ thương. Đứa bé gái hơi có vấn đề hàm ếch, đã giải phẫu một lần rồi, nhưng sẽ cần phải mổ thêm lần nữa. Con bé rồi sẽ ổn thôi. Nhưng còn một điều khác.”

Lại điều nữa.

Juliet bị làm sao thế này? Cô chẳng thấy cảm thông gì cả. Mà sâu thẳm trong lòng, cô còn cảm thấy nổi loạn, muốn dập tắt chuỗi lải nhải kể lể này. Quá lắm rồi. Khi tình tiết hở hàm ếch xuất hiện trong câu chuyện thì cô đã vô cùng muốn lên tiếng rồi. Thật là quá lắm.

Cô biết mình sai, nhưng cái cảm giác đó không suy suyển. Cô sợ nói bất cứ điều gì thêm nữa, sợ cái miệng mình phản bội trái tim cứng rắn của mình. Cô sợ mình sẽ nói với ông Sam, “Tất cả bất hạnh này có gì tuyệt vời, nó biến chị ta thành vị thánh hay sao?” Hoặc cô sẽ nói không chút dung thứ, “Con hy vọng bố không có ý định hòa trộn chúng ta với những người như thế.”

“Để bố nói con nghe,” ông Sam tiếp, “lúc cô ấy đến giúp nhà mình thì bố đang bí bét, vô phương kế. Mùa thu rồi, mẹ con suy nhược hết sức. Không phải bà ấy buông xuôi tất cả. Không. Thà bà ấy buông xuôi còn tốt hơn. Thà bà ấy đừng làm gì hết thì tốt hơn. Vậy bà ấy làm gì, bà ấy bắt đầu bới việc ra làm, sau đó không làm được cho xong. Hết lần này tới lần khác. Chuyện này không phải là mới xảy ra. Ý bố là, bố đã luôn phải chạy theo dọn dẹp đằng sau mẹ, chăm sóc mẹ và giúp mẹ làm việc nhà. Cả con và bố... nhớ không? Mẹ luôn là cô gái xinh đẹp, dịu dàng với quả tim yếu ớt, và mẹ con đã quen với việc được phục vụ. Trong những năm ấy, đôi khi, bố chợt nghĩ đáng lẽ bà ấy đã có thể cố gắng hơn.”

“Nhưng tình hình trở nên quá tệ,” ông tiếp. Bố đi làm về để lại thấy máy giặt nằm giữa sàn bếp và quần áo ướt vương vãi khắp nơi. Mẻ bánh nướng rồi bỏ đấy, cháy thành than trong lò. Bố sợ mẹ tự thiêu cháy mình mất. châm lửa đốt nhà. Bố bảo đi bảo lại bà ấy hãy nằm yên trên giường. Nhưng mẹ con không nghe, cứ xáo tung lên, khóc lóc. Bố đã thuê vài cô gái đến giúp, nhưng không ai khống chế được bà ấy. Sau đó thì... Irene.

“Irene,” ông nói với một cái thở phào thẳng tuột. “Bố mang ơn cái ngày đó. Bố nhắc lại. Bố mang ơn ngày đó.

Nhưng xem ra, như mọi điều tốt đẹp khác, ông nói, chuyện này rồi cũng kết thúc. Irene sắp lấy chồng. Một ông góa vợ bốn mươi hay năm mươi tuổi gì đó. Nông dân. Người ta cho rằng lão có tiền, và vì lợi ích của chị ta nên ông Sam cũng hy vọng thế. Bởi vì người đàn ông đó chẳng có gì khác đáng giá.

“Lạy Chúa, đúng vậy. Theo như bố thấy lão chỉ có mỗi một cái răng trong mồm. Dấu hiệu xấu, theo quan điểm của bố. Quá ngạo mạn hoặc quá keo kiệt nên không trồng lấy một bộ hàm giả. Nghĩ coi... một cô gái ưa nhìn như thế.”

“Khi nào thì cưới ạ?”

“Đâu đó mùa thu. Vào mùa thu.”

Penelope ngủ suốt quãng thời gian đó - bé thiếp ngủ trên chiếc ghế trẻ em gần như ngay khi xe khởi hành. Các cửa sổ trước hạ xuống, Juliet ngửi thấy mùi cỏ khô mới cắt chất thành kiện - giờ không ai còn cuộn rơm thành đống nữa. Vài cây du vẫn đứng riêng biệt, giờ được xem là điều kỳ lạ.

Họ dừng ở một ngôi làng xây cặp theo con đường xuyên qua thung lũng hẹp. Tầng đá nền lời ra khỏi các vách thung lũng - nơi duy nhất trong chu vi nhiều dặm có thể nhìn thấy những tảng đá to lừng lững đến vậy. Juliet nhớ nhà mình đã tới đây hồi có một công viên đặc biệt, phải trả tiền mới được vào. Trong công viên có vòi phun nước, có quán giải khát phục vụ bánh dâu và kem - chắc chắn còn những món khác nữa mà cô không nhớ. Những hang động trong vách đá đều được đặt theo tên của Bảy Chú Lùn. Ông Sam và bà Sara ngồi phệt dưới đất bên vòi phun nước ăn kem trong khi cô xông xáo lao đi thám hiểm các hang động (thực ra chúng không sâu lắm - nông choèn). Cô muốn bố mẹ vào cùng với mình nhưng ông Sam bảo, “Con biết là mẹ không thể leo được mà.”

“Cứ chạy đi, con, rồi trở ra kể cho bố mẹ nghe,” bà Sara nói. Bà diện đồ đẹp. Váy phi bóng màu đen quét xòa một vòng cỏ quanh mình. Loại váy này được gọi là váy múa ba lê.

Hôm đó chắc hẳn là một ngày đặc biệt.

Khi ông Sam ra khỏi cửa hàng, Juliet hỏi ông về ngày này. Mới đầu ông không nhớ. Sau nhớ ra. Bọn làm ăn bịp bợm, ông bảo. Ông không biết cái công viên ấy đã biến mất từ khi nào nữa.

Juliet không thấy một vết tích gì của vòi phun nước hay của quán giải khát dọc theo con đường.

“Người mang tới bình yên và trật tự,” ông Sam nói, và phải mất một lúc cô mới nhận ra ông vẫn đang nói về Irene. “Cô ấy không nề hà bất cứ việc gì: cắt cỏ, tưới vườn. Làm gì cô ấy cũng hết sức mình, cứ như thể được làm là một đặc quyền. Đó là điều không bao giờ khiến bố thôi ngạc nhiên.”

Dịp thảnh thơi ấy có thể là gì? Ngày sinh nhật, hay kỷ niệm ngày cưới?

Ông Sam nói nhiệt thành, thậm chí rất nghiêm trang, át cả tiếng xe ì ạch lên đồi.

“Cô ấy giúp bố lấy lại niềm tin vào phụ nữ.”

Trước khi xộc vào mỗi cứa hàng, ông Sam đều bảo Juliet rằng ông sẽ ở trong ấy chẳng quá một phút đâu, để rồi mãi mới trở ra xe và giải thích rằng mình không sao dứt ra mà đi được. Người ta muốn nói chuyện với ông, người ta dành chuyện bông lơn để đùa với ông. Có vài người còn theo ông ra xem mặt con gái và đứa cháu của ông.

“Thì ra đầy là cô gái nói tiếng Latin,” một phụ nữ nói.

“Dạo này chắc lơi là rồi,” ông Sam đáp lời. “Gần đây cháu nó chẳng được hở tay mấy tí.”

“Phải thôi,” người phụ nữ đó tiếp, đoạn nghển cổ vào nhìn Penelope. “Nhưng thế này chẳng phải phúc lành sao? Ôi, thương quá.”

Juliet đã định bày tỏ với ông Sam chuyện mình đang lên kế hoạch trở lại hoàn tất bản luận văn - mặc dù hiện tại đó chỉ là ước mơ. Những đề tài đại loại như thế vốn nổi lên rất tự nhiên trong câu chuyện giữa hai cha con họ. Không phải với bà Sara. Bà Sara có thể sẽ ướm lời, “Nào, con phải nói cho mẹ biết con tính sao với việc học của con,” Juliet tóm tắt sự tình, rồi bà Sara có thể hỏi làm sao cô không lẫn lộn mấy cái tên Hy Lạp đó được nhỉ. Trong khi ông Sam biết rõ cô đang nói về cái gì. Ở đại học cô hay kể chuyện bố đã giảng giải cho mình ý nghĩa của từ thaumaturgy*như thế nào, khi cô tình cờ bắt gặp cái từ ấy vào năm mười hai hay mười ba tuổi . Mọi người hỏi có phải bố cô là học giả không.

Tiếng Anh. nghĩa là phép thần thông.

“Phải,” cô trả lời. “Ông ấy dạy lớp sáu.”

Giờ cô có cảm giác như bố đang khéo léo khiến cô bớt tự tin đi. Hoặc có lẽ không khéo léo tí nào. Ông có thể dùng từ mộng tưởng hão huyền. Hoặc quả quyết mình đã quên những chuyện mà cô không thể tin là ông lại quên.

Nhưng có lẽ ông đã quên thật. Các ngăn trong bộ não ông đã đóng lại, như những của sổ bị sơn đen - những gì ở trong đấy đã bị ông phán xét là quá vô dụng, quá mất thể diện để phơi ra dưới ánh sáng ban ngày.

Juliet bật nói chói tai hơn dự định.

“Chị ta có muốn lấy chồng không? Chị Irene ấy?”

Câu hỏi này khiến ông Sam giật mình, bởi nó được thốt ra bằng tông giọng như thế, mà lại còn là sau một lúc lâu im lặng.

“Bố không biết,” ông đáp.

Hồi sau ông thêm, “Bố không nghĩ cô ấy muốn lấy đâu.”

“ Hỏi chị ta ấy,” Juliet nói. “Chắc bố muốn biết, theo như cách bố cảm nhận về chị ta.”

Họ lái xe đi tiếp một hai dặm nữa thì ông mới lên tiếng. Rõ ràng ông hiểu cô vừa tấn công mình.

“Bố không biết con đang nói về cái gì,” ông nói.

“Vui Vẻ, Gắt Gỏng, Ngốc Nghếch, Ngái Ngủ, Hắt Hơi,” bà Sara nói.

“Thầy Lang,” Juliet nhắc.

“Thầy Lang. Thầy Lang. Vui vẻ, Hắt Hơi, Thầy Lang, Gắt Gỏng, Bẽn Lẽn, Hắt Hơi... Không. Hắt Hơi, Bẽn Lẽn, Thầy Lang, Gắt Gỏng... Ngái Ngủ, Vui vẻ, Thầy Lang, Bẽn Lẽn...*”

Tên của bảy chú lùn trong bộ phim hoạt hình Bạch Tuyết và Bảy Chú Lùn của Disney.

Vừa đếm trên đầu ngón tay, bà Sara bảo, “Vậy tới tám chú cơ à?

“Chúng ta đã tới đó vài lần rồi,” bà nói. “Chúng ta hay gọi đó là Miếu Bánh Dâu... úi chao, sao mà mẹ muốn tới đó lần nữa quá.”

“Ừm, giờ ở đó chả còn gì,” Juliet nói. “Thậm chí con còn không thấy nó đâu.”

“Mẹ chắc chắn sẽ tìm thấy nó. Sao không cho mẹ đi với con? Một chuyến xe mùa hè. Đi xe thì mất bao nhiêu sức chứ? Bố mày lúc nào cũng bảo mẹ không có sức làm gì.”

“Mẹ đã đi đón con đấy thôi.”

“Ờ. Phải. Nhưng ông ấy đâu có muốn mẹ đi. Mẹ đã phải nổi cơn tam bành lên đấy.”

Bà xoay người lôi đống gối kê đầu mình lên, nhưng không sao làm nổi khiến Juliet phải làm giúp cho bà.

“Quái quỷ,” bà Sara nói. “Mẹ là một cục thịt vô dụng biết chừng nào. Nhưng dù sao mẹ nghĩ mình vẫn tự tắm được. Nhỡ bạn bè đến thì sao?”

Juliet hỏi mẹ có đang chờ ai không.

“Không. Nhưng nhỡ may thì làm sao?”

Vì vậy Juliet dìu bà vào phòng tắm còn Penelope bò theo họ. Đến khi nước đã xả đầy và bà ngoại được bế vào bồn, Penelope quyết định việc tắm táp cũng dành cho cả mình nữa. Juliet tuột hết đồ của nó ra, thế là đứa bé con và bà già tắm chung với nhau. Mặc dù bà Sara, khi trần truồng, trông giống một cô gái già hơn là bà già - một cô gái, nói sao đây, bị một căn bệnh quái lạ, gây hao mòn và hút khô thể xác.

Penelope chấp nhận sự có mặt của bà không chút sợ hãi, nhưng quyết giữ tịt lấy bánh xà phòng hình con vịt màu vàng của mình.

Chính giữa lúc tắm như thế mà cuối cùng bà Sara cũng lấy được can đảm hỏi về Eric, một cách dè dặt.

“Chắc anh ta dễ mến lắm nhỉ,” bà nói.

“Đôi khi,” Juliet hờ hững.

“Anh ta đã rất tốt với vợ trước mà.”

“Vợ duy nhất,” Juliet sửa lại. “Cho đến nay.”

“Nhưng mẹ tin là giờ con có đứa con này... con hạnh phúc, ý mẹ vậy. Mẹ chắc chắn con hạnh phúc.”

“Hạnh phúc tương đương với chấp nhận sống trong tội lỗi,” Juliet vừa nói vừa vắt kiệt tấm khăn nhỏ nước ròng ròng lên mái đầu đầy xà phòng của mẹ, khiến bà ngạc nhiên.

“Ý mẹ là thế đấy,” bà Sara nói sau khi né đi, che mặt lại và thét lên vui thích. “Juliet này?”

“Dạ?”

“Nếu mẹ có bao giờ nói xấu về bố của con thì con biết là mẹ không hề có ý đấy mà. Mẹ biết ông ấy yêu mẹ. Chỉ là ông ấy buồn thôi.”

Juliet mơ mình lại trở về là đứa bé sống trong căn nhà này, dẫu sự sắp xếp các phòng có hơi khác. Cô nhìn ra cửa sổ của một trong những căn phòng xa lạ ấy, và thấy một vòm nước phun lấp lánh lên không. Vòm nước này bắt nguồn từ vòi nước. Bố cô, quay lưng về phía cô, đang tưới vườn rau. Một dáng người đi vào rồi đi ra giữa những bụi mâm xôi, để một lúc sau thì hiện hình, hóa ra là Irene - mặc dù là một Irene khờ khạo hơn, phồn thực và hớn hở. Chị ta đang né tia nước xịt ra từ vòi. Ẩn rồi lại hiện, phần lớn là né được, nhưng luôn bị trúng tia nước một thoáng trước khi chị ta chạy đi mất. Trò chơi đúng ra rất vui vẻ, nhưng Juliet, đằng sau cửa sổ, theo dõi nó với vẻ ghê tởm. Cha cô luôn quay lưng lại cô, nhưng cô tin chắc - cô gần như đã thấy - rằng ông cầm vòi thấp xuống, ngay trước thân người, và duy chỉ cái miệng vòi là ông đang ngoáy tới ngoáy lui.

Giấc mơ tràn ngập nỗi kinh sợ nhớp nháp. Không phải kiểu sợ giật thót ngoài làn da, mà là kiểu sợ len lỏi hun hút tận sâu vào máu.

Khi cô bừng tỉnh, cảm giác đó vẫn còn nấn ná trong cô. Cô thấy giấc mơ của mình thật đáng xấu hổ. Rõ mồn một, vô vị. Một nỗi thèm muốn tục tĩu trong chính cô.

Có tiếng gõ cửa trước vào lúc xế chiều. Không ai dùng cửa trước cả - Juliet thấy nó hơi khó mở.

Người đàn ông đứng đó mặc sơ mi ngắn tay là phẳng phiu màu vàng với quần tây màu nâu. Trông anh ta có lẽ chỉ hơn cô vài tuổi, cao nhưng lẻo khoẻo, ngực hơi hõm xuống, tuy nhiên lại vồn vã trong câu chào và không nao núng trong cái cười.

“Tôi đến thăm bà chủ nhà,” anh ta nói.

Juliet để anh ta đứng đó và đi vào phòng đón nắng.

“Có người ở ngoài cửa. Hình như anh ta bán hàng chi đó. Để con bảo anh ta đi nhé?”

Bà Sara cố hích người lên. “Không, không,” bà hụt hơi. “Vuốt đồ cho mẹ cái? Mẹ nghe tiếng cậu ấy rồi. Đó là Don. Bạn của mẹ, Don.”

Don đã bước vào nhà và cất tiếng từ bên ngoài phòng đón nắng.

“Không phải chộn rộn thế đâu bác Sara. Chỉ là tôi thôi mà. Bác tươm tất rồi chứ?”

Bà Sara, với vẻ mặt vui sướng mê dại, nhướn lấy cái lược nhưng không xong, bèn bỏ đấy và lùa vội những ngón tay vào tóc. Giọng bà hân hoan gióng ra, “Tôi tươm tất như muôn thuở mà, tôi e là vậy. Vào đây.”

Người đàn ông xuất hiện, vội vã đến bên bà, và bà vươn cả hai tay về phía anh. “Anh phả ra đầy mùi mùa hè. Gì thế này?” bà rờ rẫm áo sơ mi của anh. “Ủi láng. Vải cô tông ủi láng. Trời, bảnh hết sức.”

“Tự tôi ủi đấy,” anh nói. “Sally đang ở nhà thờ loay hoay với đám hoa hoét. Tôi là lượt không tệ chứ ạ?”

“Đẹp lắm,” bà Sara nói. “Nhưng suýt nữa anh đã không được vào. Juliet tưởng anh là người bán hàng. Juliet là con gái tôi. Con gái cưng. Tôi kể với anh rồi phải không? Tôi đã bảo anh là nó sắp về rồi mà. Anh Don đây là mục sư của mẹ. Vừa là bạn vừa là mục sư.”

Don đứng thẳng người lên, bắt tay Juliet.

“Cô về đây thật tốt quá... Tôi rất hân hạnh được gặp cô. Cô nghĩ thế cũng phải. Tôi cũng là một loại người bán hàng.”

Juliet mỉm cười lịch sự trước câu đùa đầy tính nghề nghiệp đó.

“Anh phụng sự ở nhà thờ nào ạ?”

Câu hỏi này làm bà Sara cười phá lên. ‘Trời ơi... thế thì để lộ bí mật còn gì?”

“Tôi ở nhà thờ Chúa Ba Ngôi,” Don nói, cười không hề bối rối. “Còn về việc tiết lộ bí mật... tôi chẳng lạ gì việc bà Sara và ông Sam không gắn bó với bất kỳ giáo hội nào trong cộng đồng. Dù sao tôi cũng chỉ bắt đầu ghé thăm đây, bởi vì mẹ của cô là một phụ nữ rất lôi cuốn.”

Juliet không thể nhớ nổi nhà thờ mang tên Chúa Ba Ngôi thuộc giáo hội Anh hay hội thánh Tin Lành.

“Con lấy cho anh Don cái ghế vừa tầm được không?” bà Sara bảo. “Đứng thế anh ấy phải cúi xuống mẹ như con cò. Dùng món nhè nhẹ gì nhé, Don? Anh dùng rượu trứng đi? Juliet làm cho tôi món rượu trứng ngon nhất quả đất. Không, không, thế quá nặng. Anh vừa từ ngoài trời nóng vào mà. Trà nhé? Cái đó cũng nóng luôn. Bia gừng? Hay ít nước trái cây ép. Mình có loại nước ép gì hả Juliet?”

Don bảo, “Tôi không cần gì cả ngoài một ly nước lọc. Vậy là tốt rồi.”

“Không trà sao? Thật à?” Bà Sara nói như hết hơi. “Nhưng tôi nghĩ là mình cần. Anh có thể uống nửa tách, dĩ nhiên. Juliet?”

Trong bếp, một mình - nhìn ra thấy Irene ở ngoài vườn, hôm nay chị ta đang cuốc đất vun gốc đậu - Juliet thầm hỏi liệu trà nước có phải là cái cớ để mẹ tống mình ra khỏi phòng, cho mẹ có thể nói vài lời riêng tư. Vài lời riêng tư, thậm chí có khi là vài lời cầu nguyện? Ý niệm đó khiến cô phát ốm.

Ông Sam và bà Sara không bao giờ đi nhà thờ nào mặc dù ông Sam đã bảo với ai đó, hồi họ mới về đây sống, rằng họ theo giáo phái Druids*. Người ta xì xào đồn quanh rằng họ theo một nhà thờ không có trong thị trấn này, và thông tin đó nâng họ lên tới mức thành những kẻ vô đạo. Bản thân Juliet từng có dạo đi học trường Chủ nhật ở nhà thờ Anh giáo, mặc dù nguyên nhân chính là vì cô có một người bạn theo Anh giáo. Ông Sam, ở trường, không bao giờ chống đối lại việc đọc Kinh Thánh và Kinh Lạy Cha mỗi sáng, cũng không phản đối câu “Chúa phù hộ Nữ hoàng”.

Một tôn giáo cổ ở Anh, Alien và xứ Gaul trước khi dân chúng các vùng này theo đạo Cơ Đốc.

“Có lúc phải nói lên ý kiến của mình dù trái tai người khác, có lúc không,” ông Sam bảo. “Ta làm hài lòng họ theo cách này thì có lẽ ta sẽ được đi giảng cho lũ trẻ nghe mấy thứ về tiến hóa.”

Bà Sara có thời quan tâm đến đức tin Baha’i*, nhưng Juliet tin rằng sự quan tâm này đã mai một.

Một đạo giáo hình thành vào năm 1863 tại Iran, chủ trương tôn trọng các lời giáo huấn của mọi tôn giáo, xem toàn thể nhân loại là một thể thống nhất về mặt tâm linh và mọi người nên yêu thương nhau như anh em một nhà.

Cô pha trà đủ cho ba người rồi tìm được một ít bánhquy dễ tiêu trong tủ bếp - tìm thấy cả cái khay đồng mà bà Sara chỉ lấy ra dùng vào những dịp đặc biệt.

Don nhận lấy một tách và uống ừng rực ly nước đá lạnh mà cô nhớ mang cho anh, nhưng anh lắc đầu với bánh quy.

“Không dành cho tôi, cảm ơn.”

Hình như anh nói câu này bằng vẻ nhấn mạnh đặc biệt. Như thể chính sự ngoan đạo đã cấm cản anh.

Anh hỏi Juliet sống ở đâu, thời tiết ở bờ Tây ra sao, chồng cô làm nghề gì.

“Anh ấy là người đánh tôm, nhưng thật ra anh ấy không phải là chồng tôi,” Juliet vui vẻ nói.

Anh Don gật đầu. À, ừ.

“Biển ngoài đó dữ không?”

“Đôi khi.”

“Vịnh Cá Voi. Tôi chưa bao giờ nghe nói nhưng giờ thì tôi sẽ ghi nhớ cái tên ấy. Cô hay đi lễ nhà thờ nào ở vịnh Cá Voi?”

“Chúng tôi không đi. Chúng tôi không đi lễ nhà thờ.”

“Không có nhà thờ đạo cô theo ở gần đó à?”

Mỉm cười, Juliet lắc đầu.

“Chúng tôi không theo đạo nào cả. Chúng tôi không tin vào Chúa.”

Tách trà của Don dằn hơi mạnh khi anh đặt nó xuống đĩa. Anh bảo anh lấy làm tiếc khi nghe vậy.

“Thật sự tiếc khi nghe vậy. Cô có quan niệm này bao lâu rồi?”

“Tôi không biết. Kể từ khi tôi suy nghĩ nghiêm túc về nó.”

“Và giờ mẹ cô bảo với tôi là cô đã có con. Một bé gái xinh xắn, phải không?”

Juliet nói phải, đúng rồi.

“Bé chưa được đặt tên thánh à? Cô định sẽ nuôi dạy con trong sự tăm tối?”

Juliet bảo cô trông chờ Penelope sẽ tự quyết định việc ấy, một ngày nào đó.

“Nhưng chúng tôi dự định sẽ nuôi dạy nó không cần tôn giáo. Đúng vậy.”

“Thế thì thật buồn,” Don lặng lẽ. “Thật buồn, cho hai người. Cô và... gì đó của cô... cô gọi anh ta là gì cũng được... hai người quyết định khước từ hồng ân của Chúa. Ồ. Các người là người lớn. Nhưng khước từ cho con của các người... khác nào khước từ nguồn dinh dưỡng của nó.”

Juliet cảm thấy sự điềm tĩnh của mình bị lung lay. “Nhưng chúng tôi không tin,”cô nói.“Chúng tôi không tin vào hồng ân của Chúa. Vậy không phải là khước từ nguồn dinh dưỡng của nó, mà là từ chối nuôi dạy nó trong dối trá.”

“Dối trá. Thế hàng triệu người trên khắp thế giới tin vào cái mà cô gọi là dối trá đấy à. Cô không nghĩ gọi Chúa là dối trá là hơi xấc xược ư?”

“Hàng triệu người không tin thế, họ chỉ đi nhà thờ thôi,” Juliet nói, giọng cô nóng lên. “Chỉ là họ không suy nghĩ. Nếu có Chúa thì Chúa sẽ cho tôi một bộ óc, vậy lẽ nào ngài không định cho tôi dùng nó hay sao?

“Thêm nữa,” cô cố giữ bình tĩnh. “Thêm nữa, còn có hàng triệu người tin vào những điều khác. Họ tin vào đạo Phật, chẳng hạn. Chẳng lẽ cứ có hàng triệu người tin vào điều gì là điều ấy biến thành hiện thực hay sao?”

“Chúa sống,” Don nói. “Còn Phật thì không.”

“Đó chỉ là lời nói thôi. Nó có nghĩa gì chứ? Tôi chả thấy có gì chứng tỏ cả hai từng sống, theo như sự thật cho thấy.”

“Cô không thấy. Nhưng những người khác thấy. Cô có biết Henry Ford - Henry Ford đệ nhị, người có tất cả mọi thứ mà bất cứ ai trên đời cũng thèm khát - vậy mà ông ấy quỳ gối cầu nguyện mỗi đêm trong đời.”

“Henry Ford?” Juliet thét lên. “Henry Ford? Henry Ford làm gì thì liên quan gì đến tôi?”

Cuộc tranh luận sa đà vào quỹ đạo những loại tranh luận kiểu này thường đi. Giọng mục sư - lúc đầu mang vẻ sầu muộn hơn là giận dữ, dù luôn ngụ ý thuyết phục đanh thép - đang cao dần lên thành tiếng rít róng la hét, trong khi Juliet, khởi đầu, theo như cô nghĩ, bằng thái độ đối kháng vừa phải - điềm đạm, sắc sảo, bực bội một cách nhã nhặn - giờ nổi cơn thịnh nộ, lạnh lùng và chua ngoa. Cả hai tung ra từng miếng tranh luận và phản biện mang tính lăng mạ hơn là có mục đích thực tế.

Trong lúc đó bà Sara nhấm nháp một chiếc bánh bích quy dễ tiêu, không ngước nhìn họ. Chốc chốc bà lại co rúm mình, như thể những lời nói họ nói đâm thẳng vào bà, nhưng cả hai đều không nhận ra như vậy.

Điều đưa cuộc phô trí này đến hồi kết thúc là tiếng thét thất thanh của Penelope, con bé đã thức giấc, đái dầm ướt người và đã rấm rứt suốt một hồi, sau đó càm ràm dữ hơn, để rồi cuối cùng bùng nổ cơn tức giận. Bà Sara nghe thấy tiếng nó trước tiên, bèn cố làm họ chú ý.

“Penelope,” bà thều thào, sau đó cố gân sức, “Juliet. Penelope.” Juliet và mục sư, cả hai nhìn bà ơ hờ, rồi mục sư đột ngột buông thõng giọng, nói, “Con cô.”

Juliet vội vã rời khỏi phòng. Cô run bần bật khi bế Penelope lên và suýt đâm trúng người con bé khi cài kim băng thay tã khô cho nó. Penelope nín bặt, không phải vì được vỗ về mà vì cảnh giác trước sự chăm sóc thô bạo này. Đôi mắt ướt mở to, cái nhìn sững kinh ngạc của con bé xuyên thủng mối bận tâm của Juliet, và cô cố dỗ dành cho con an lòng bằng giọng dịu dàng hết mức, rồi bồng nó đi dong tới lui trên hành lang lầu hai. Penelope không yên tâm ngay, mà phải mất vài phút sau, vẻ căng thẳng mới bắt đầu biến mất.

Juliet cảm thấy điều tương tự cũng đang xảy ra với mình, và khi nghĩ hai mẹ con đã phần nào tự chủ và bình tĩnh lại được, cô bế Penelope đi xuống lầu.

Mục sư đã ra khỏi phòng bà Sara và đang chờ cô. Bằng giọng có vẻ hối hận, nhưng thật ra là hoảng sợ thì đúng hơn, anh nói, “Đứa bé xinh quá.”

Juliet bảo, “Cảm ơn.”

Cô nghĩ đây là lúc thích hợp cho họ chào tạm biệt, nhưng có gì đó đang giữ anh lại. Anh vẫn nhìn cô, không nhúc nhích. Anh chìa bàn tay ra như định chụp lấy vai cô, nhưng rồi lại buông thõng xuống.

“Cô xem coi cô có cốc...” anh nói, sau đó khẽ lắc đầu. Từ có nghe giống như là quá.

“Đước đép,” anh nói, rồi ụp mạnh bàn tay bịt lấy cổ họng mình. Anh ra hiệu về phía nhà bếp.

Ý nghĩ đầu tiên ùa vào Juliet là anh say rượu. Đầu anh ngật ngưỡng gật lên gật xuống, mắt như bị che màng. Anh đã say trước khi đến đây, hay là anh đã mang theo thứ gì đó trong túi quần? Bỗng cô sực nhớ. Một đứa con gái, học sinh ở trường cô từng dạy trong nửa năm. Đứa con gái này bị tiểu đường, nó sẽ lên cơn tai biến ngập máu, lưỡi cứng lại, bấn loạn, lảo đảo nếu không ăn gì trong một thời gian quá lâu.

Xốc lại Penelope cho chắc bên hông, cô nắm cánh tay anh, dìu về phía nhà bếp. Nước ép. Đó là thứ người ta đã cho con bé kia uống, đó là thứ anh đang muốn nói tới.

“Một phút, một phút thôi, anh sẽ ổn,” cô nói. Anh cố đứng thẳng, chống tay xuống bệ bếp, đầu rũ gục.

Không có nước cam ép - cô nhớ mình đã cho Penelope uống hết hồi sáng và nghĩ sẽ phải mua thêm. Nhưng có một chai xi rô nho mà ông Sam và Irene hay uống khi vừa làm việc từ ngoài vườn vào.

“Đây,” cô nói. Cố xoay xở chỉ bằng một tay như cô đã quen, cô rót ra một ly đầy. “Đây.” Và trong khi anh uống, cô bảo, “Xin lỗi vì không có nước ép. Nhưng nó là đường, phải không? Anh phải ăn thứ gì có đường?”

Anh uống cạn ly, rồi nói. “Phải. Đường. Cảm ơn.” Giọng anh đã rành rọt hơn. Cô nhớ đứa bé gái ở trường cũng vậy - bình phục nhanh như phép thần. Nhưng trước khi bình phục hẳn, hoặc hoàn hồn, trong khi đầu vẫn nghiêng oặt, anh bắt gặp ánh mắt cô. Không cố ý, dường như thế, chỉ vô tình thôi. Cái nhìn trong mắt anh không phải là sự biết ơn, hay tha thứ - nó không thật sự mang tính người mà như cái nhìn của một con thú bị choáng, bám lấy bất kỳ cái gì lọt vào tầm mắt.

Chỉ vài giây thôi, đôi mắt đó, vẻ mặt đó, liền trở lại là người, ông mục sư - anh đặt cái ly xuống và không nói thêm lời nào nữa, rời khỏi ngôi nhà.

Bà Sara đang ngủ hoặc giả bộ ngủ khi Juliet lên cất dọn khay trà. Trạng thái ngủ, trạng thái lơ mơ và trạng thái thức của bà bây giờ có những ranh giới mập mờ, mong manh rất khó nhận dạng. Dù sao đi nữa thì, bà cất tiếng, bằng giọng không hơn một lời thì thầm là bao, “Juliet?”

Juliet dừng lại ở khung cửa.

“Chắc con nghĩ Don... là một tên ngốc. Nhưng anh ấy không được khỏe. Anh ấy bị tiểu đường. Rất nặng.”

Juliet nói, “Vâng.”

“Anh ấy cần niềm tin.”

“Cuộc tranh luận vớ vẩn,” Juliet nói, nhưng rất khẽ, có lẽ bà Sara không nghe thấy, bởi vì bà vẫn đang tiếp tục nói.

“Niềm tin của mẹ không đơn giản thế,” giọng bà Sara hơi vỡ (và hình như, vào khoảnh khắc này, còn thống thiết một cách có chủ đích, Juliet cảm thấy thế). “Mẹ không sao diễn tả được. Nhưng nó... mẹ chỉ có thể nói... rằng nó là cái gì đó. Nó là... cái gì đó... tuyệt vời. Khi tình thế thật sự tệ hại xảy đến với mẹ... khi mẹ rơi vào khủng hoảng... con biết mẹ nghĩ gì không? Mẹ nghĩ, ổn thôi. Mẹ nghĩ... Sắp rồi. Sắp rồi. Mình sắp gặp Juliet rồi.’’

Eric yêu quái (yêu quý),

Biết bắt đầu từ đâu đây? Em khỏe và Penelope cũng khỏe. Cứ cho là vậy đi. Con tự tin bước đi quanh giường của bà ngoại Sara nhưng vẫn cảnh giác không dám bước vụt đi nếu không có gì đỡ. Hơi nóng mùa hè thật đáng ngạc nhiên, so với bờ Tây. Kể cả khi trời mưa. May mắn là trời mưa bởi vì ông ngoại Sam đang dốc hết tốc lực vào việc kinh doanh vườn rau. Hôm nọ em đi với bố trên cỗ xe cổ lỗ sĩ đi giao mâm xôi tươi và mứt mâm xôi (do một Ilse Koch* đệ nhị sống trong bếp nhà em làm) cùng khoai tây mới đào đầu mùa. Bố nhiệt tình lắm. Mẹ ở trên giường, ngủ gà gật hoặc xem những tạp chí thời trang lỗi mốt. Có một mục sư đến thăm mẹ, anh ta và em đã có một trận cãi nhau ngớ ngẩn về sự tồn tại của Chúa hoặc đề tài nóng đại loại. Dù vậy, cuộc viếng thăm cũng trót lọt...

Ilse Koch (1906-1967): một thư ký Đức Quốc xã, vợ của Karl Otto Koch, trưởng các trại tập trung Sachsenhausen và Buchenwald. Mụ nổi tiếng với những thú hành hạ và giết chóc tù nhân vô cùng dã man, tàn bạo. Sau Thế chiến thứ hai, mụ bị kết án tù chung thân. Cuối cùng mụ tự tử trong nhà tù bang Bavaria.

Đây là lá thư Juliet tìm thấy mấy năm sau này. Chắc hẳn Eric đã vô tình giữ nó lại - nó chả mang ý nghĩa gì đặc biệt trong cuộc sống của họ.

Cô đã trở về ngôi nhà thời thơ ấu một lần nữa, để dự đám tang bà Sara, vài tháng sau khi lá thư kia được viết. Irene không còn quanh quẩn ở đó nữa, và Juliet chẳng nhớ mình có hỏi hay được nói cho biết chị ta đã đi đâu không. Nhiều khả năng chị ta đi lấy chồng. Cũng giống như ông Sam vài năm sau đó. Ông tục huyền với một giáo viên, một phụ nữ xinh đẹp, hiền hậu, vén khéo. Họ sống ở nhà bà vợ - ông Sam dỡ ngôi nhà ông và bà Sara đã sống để cơi rộng vườn. Khi bà vợ nghỉ hưu, họ mua một chiếc nhà xe di động và bắt đầu những chuyến đi dài vào mùa đông. Họ đến vịnh Cá Voi thăm Juliet hai lần. Eric đưa họ đi thăm thuyền của anh. Anh và ông Sam hợp nhau. Như ông Sam nói, hợp nhau nhanh như ngôi nhà bắt lửa vậy.

Khi đọc lá thư này, Juliet nhăn mặt, như người ta nhăn mặt khi phát hiện ra giọng nói bối rối lưu giữ từ bản ngã hư cấu nào đó trong quá khứ. Cô băn khoăn về cái vỏ che đậy vui tươi ấy, trái ngược hẳn với nỗi đau cô còn lưu trong ký ức. Sau đó cô lại nghĩ chắc hẳn đã có một biến đổi nào đó xảy ra mà cô không nhớ. Một sự biến đổi liên quan đến việc nhìn nhận đâu là nhà. Không phải ở vịnh Cá Voi với Eric, mà ngược trở về trước đó, suốt cuộc đời cô từ đó trở về trước.

Bởi vì chính những gì xảy ra ở nhà là thứ ta cố bảo vệ hết sức có thể, và lâu nhất có thể.

Nhưng cô đã không bảo vệ bà Sara. Khi bà Sara nói, sắp rồi, mình sắp gặp Juliet rồi, Juliet đã không tìm được lời nào để đáp lại. Lẽ nào cô không cố nói được một câu? Tại sao chuyện đó lại khó khăn đến vậy? Chỉ cần nói Vâng.Với bà Sara, hẳn nó có ý nghĩa rất nhiều - trong khi với cô là rất ít. Đằng này cô lại quay đi, bưng cái khay đem cất vào bếp, ở đó cô rửa và lau khô những cái tách uống trà, kể cả cái ly đựng xi rô nho. Xong cô đem cất tất cả đi.

04

NÍN LẶNG

Trên chuyến phà ngắn từ vịnh Buckley tới đảo Denman, Juliet xuống xe và đứng đằng mũi con phà, hứng trọn gió hè. Một phụ nữ đứng đó nhận ra cô, thế là họ bắt chuyện. Chẳng phải là bất thường khi người ta hay ngoái nhìn lại Juliet lần thứ hai, tự hỏi mình đã gặp cô này ở đâu đó rồi và, thỉnh thoảng, nhớ ra. Cô thường xuyên xuất hiện trên kênh truyền hình tỉnh, phỏng vấn những người có cuộc sống độc đáo hoặc đáng chú ý, đồng thời khôn khéo dẫn dắt các cuộc thảo luận nhóm trong một chương trình mang tên Vấn đề trong ngày. Giờ tóc cô đã cắt ngắn ngủn, nhuộm màu nâu đỏ rất đậm, tiệp với gọng mắt kính cô đeo. Cô thường mặc quần âu đen - như hôm nay - và áo sơ mi lụa màu ngà, đôi khi khoác áo vest đen. Giờ cô mang dáng dấp của người mà nếu còn sống mẹ của cô sẽ gọi là một phụ nữ ấn tượng.

“Thứ lỗi cho tôi. Chắc người ta hay quấy rầy chị lắm nhỉ.”

“Không sao,” Juliet nói. “Ngoại trừ khi tôi vừa mới đi nha sĩ về hay gì đó.”

Người hành khách kia trạc tuổi Juliet. Tóc đen dài điểm mấy sợi bạc, không trang điểm, váy dài may bằng vải jean. Chị ta sống trên đảo Denman, vì vậy Juliet hỏi xem chị ta có biết gì về Trung tâm Bình ổn Tâm hồn không.

“Vì con gái tôi ở đó,” Juliet nói. “Cháu nó đang đi ẩn dật hay tham dự một khóa học ở đó, tôi cũng không biết người ta gọi là gì nữa. Kéo dài chừng sáu tháng. Đây là lần đầu tiên tôi đi thăm cháu, sau sáu tháng.”

“Có mấy nơi như thế trên đảo,” người phụ nữ nói. “Chúng cứ mọc lên rồi lại bốc hơi. Tôi không có ý bảo chúng có gì đáng ngờ. Chỉ là chúng thường khuất nẻo trong rừng, không liên hệ nhiều với cộng đồng. Ừ thì, ẩn dật mà làm gì nếu còn liên hệ với cộng đồng kia chứ?”

Chị ta bảo chắc Juliet nóng lòng muốn gặp lại con gái lắm, Juliet thừa nhận rằng đúng thế, rất nóng ruột.

“Tôi tha thiết mong gặp nó ấy chứ,” cô nói. “Cháu nó đã hai mươi tuổi, con gái tôi ấy - chính xác tháng này sẽ là hai mươi mốt - nhưng trước giờ chúng tôi ít khi sống xa nhau.”

Người phụ nữ nói chị ta có thằng con trai hai mươi tuổi và một đứa con gái mười tám, một đứa nữa mười lăm, thể nào cũng có ngày chị ta phải đóng tiền cho chúng đi ẩn dật, một lượt hoặc từng đứa một.

Juliet bật cười. “Ồ. Tôi chỉ có mỗi một đứa. Dĩ nhiên, tôi không bảo đảm mình sẽ không lôi cổ nó về, vài tuần chẳng hạn.”

Cô dễ bị sa vào kiểu chuyện phiếm giữa các bà mẹ vừa yêu vừa giận con như thế này (Juliet là chuyên gia của những phản hồi ve vuốt người đối thoại với mình), nhưng sự thật là Penelope rất hiếm khi cho cô lý do để phàn nàn, và nếu cô muốn trung thực hoàn toàn thì lúc này cô sẽ nói rằng một ngày không liên lạc gì với con gái đã thật khó mà chịu nổi, huống chi là sáu tháng. Penelope từng làm phục vụ phòng mùa hè ở Banff, nó cũng hay đi xe buýt tới Mexico và đã thực hiện một chuyến du lịch kiểu quá giang tới đảo Newfoundland. Nhưng nó luôn sống với Juliet, hai mẹ con chưa bao giờ xa nhau tới sáu tháng.

Nó làm tôi hạnh phúc, hình như Juliet đã nói vậy. Nói thế không có nghĩa nó thuộc típ người hát múa véo von, luôn mang đến nắng tươi, niềm sảng khoái và chỉ nhìn vào mặt tươi sáng của cuộc đời. Tôi hy vọng mình đã nuôi dạy con bé tốt hơn thế. Con bé duyên dáng, giàu lòng trắc ẩn, lại thông minh sáng dạ như thể nó đã sống trên đời này tám mươi năm rồi vậy. Nó vốn trầm tính, không hẳn theo kiểu suy tư miên man như tôi. Mà hơi dè dặt, giống tính bố nó. Xinh như một thiên thần, nó giống hệt mẹ tôi, tóc vàng như mẹ tôi nhưng không mềm rũ như vậy. Mạnh mẽ và cao thượng. Nét như tạc, có thể nói là như cột tượng nữ thần. Ngược lại với những quan điểm phổ biến, tôi không hề mảy may ghen tị với cháu. Suốt quãng thời gian bặt tin cháu vừa qua - không một lời nào từ cháu, bởi vì Bình ổn Tâm hồn không cho phép thư từ hay điện thoại - suốt quãng thời gian ấy tôi cảm thấy mình như sa mạc, và khi nhận được tin của cháu tôi cứ như mặt đất nắng hạn được nhận một cơn mưa tràn trề.

Hy vọng con sẽ được gặp mẹ vào chiều Chủ nhật. Đến lúc rồi.

Đến lúc về nhà, đó là những gì Juliet hy vọng dòng thư ngụ ý, nhưng dĩ nhiên cô sẽ để tùy Penelope quyết.

Penelope đã vẽ sơ đồ đường đi cho cô, và chẳng mấy chốc Juliet đã thấy mình đỗ xe trước một ngôi nhà thờ cũ - chính xác là một ngôi nhà thờ bảy lăm hoặc tám mươi năm tuổi, trát vữa, không cổ kính hay ấn tượng như những nhà thờ thường thấy ở vùng quê Canada nơi Juliet lớn lên. Đằng sau nó là một tòa nhà hiện đại hơn, mái nghiêng và cửa sổ chiếm hết mặt trước, có cả một sân khấu đơn sơ, mấy băng ghế ngồi và một mảnh sân trông như sân bóng chuyền, chăng một tấm lưới chùng. Tất cá mọi thứ đều tàn tạ, và khoảnh đất trước kia từng là đất trống giờ đang phủ kín cây bách xù và cây dương.

Có hai người - cô không thể biết chắc là đàn ông hay phụ nữ - đang cưa đục gì đó trên sân khấu, những người khác ngồi trên băng ghế thành những nhóm nhỏ tách biệt. Tất cả đều mặc quần áo bình thường, không phải áo thụng màu vàng hay áo dòng. Trong vài phút không ai để ý thấy xe của Juliet. Sau đó một trong những người trên ghế băng đứng dậy và bước vội về phía cô. Một người đàn ông thấp, trung niên, đeo kính.

Cô xuống xe chào ông và hỏi thăm về Penelope. Ông không nói - chắc có quy định im lặng - mà gật đầu rồi quay lưng đi vào bên trong nhà thờ. Chẳng bao lâu, từ trong đó bước ra, không phải Penelope, mà một phụ nữ phốp pháp, di chuyển chậm rãi, tóc bạc, mặc quần jean và áo nỉ rộng thùng thình.

“Hân hạnh gặp cô,” bà ta nói. “Mời vào trong. Tôi đã bảo Donny pha trà cho chúng ta rồi.”

Bà ta có gương mặt rộng, tươi tắn, nụ cười vừa tinh anh vừa hiền hiền, với đôi mắt mà Juliet nghĩ phải được miêu tả bằng từ lấp lánh. “Tên tôi là Joan,” bà ta nói. Juliet đã chắc mẩm bà ta phải mang một cái tên giả kiểu như Thanh Tịnh, hay tên gì đó phảng phất phong vị phương Đông, chứ không phải cái tên bình dị và quen thuộc như là Joan thế này. Sau đó, tất yếu, Juliet liên tưởng đến Đức Giáo Hoàng Joan.

“Tôi có đến đúng chỗ không? Tôi là người lạ ở Denman mà,” cô nói vẻ lấy lòng. “Bà biết đấy, tôi đến thăm Penelope.”

“Dĩ nhiên. Penelope.” Joan kéo dài cái tên đó, với giọng điệu hơi có vẻ tán dương.

Bên trong nhà thờ tối thui vì những cửa sổ cao đều treo vải màn màu tím. Ghế ngồi lễ và bệ thờ đều được dời đi cả, chỉ có những tấm màn gió màu trắng căng lên để quây thành những buồng riêng, tựa như trong một bệnh xá. Tuy nhiên, ngăn ô mà Juliet được dẫn tới không có giường, chỉ có một chiếc bàn nhỏ, hai cái ghế nhựa với mấy kệ sách không cửa, bên trên chất báo lộn xộn.

“Tôi rất ngại là chúng tôi vẫn đang sắp đặt mọi thứ ở đây,” Joan nói. “Juliet. Tôi gọi cô là Juliet được chứ nhỉ?”

“Dĩ nhiên được ạ.”

“Tôi không quen nói chuyện với người nổi tiếng.” Joan chắp tay thành tư thế cầu nguyện và chống dưới cằm. “Tôi không biết vậy có xuề xòa hay không.”

“Tôi không hẳn là người nổi tiếng đâu.”

“Ồ, đúng chứ. Xin đừng nói thế. Tôi phải nói ra thật lòng rằng tôi ngưỡng mộ công việc cô làm biết chừng nào. Đó là một tia sáng trong bóng tối. chương trình truyền hình duy nhất đáng xem.”

“Cảm ơn bà,” Juliet nói. “Tôi đã nhận được một mẩu thư nhắn của Penelope...”

“Tôi biết. Nhưng tôi rất tiếc phải nói với cô, Juliet, rằng tôi rất tiếc và tôi không muốn làm cô quá thất vọng... Penelope không ở đây.”

Người phụ nữ đó buông câu Penelope không ở đây nhẹ hết sức. Tưởng chừng như sự vắng mặt của Penelope có thể biến thành một vấn đề để mà tư duy suy tưởng không biết chán, thậm chí để mà mang lại nỗi sung sướng giữa họ.

Juliet buộc phải hít một hơi thật sâu. Mất một lúc cô không sao nói được gì. Cơn buồn đau dội khắp thân thể cô. Linh tính. Song cô cố bắt mình phải suy ngẫm rốt ráo sự thể này. Cô lục lọi trong giỏ xách.

“Cháu nó nói cháu hy vọng…”

“Tôi biết. Tôi biết,” Joan ngắt lời. “Con bé đã định ở đây, nhưng vấn đề là, con bé không thể...”

“Giờ cháu nó đang ở đâu? Cháu đã đi đâu?”

“Tôi không thể nói cho cô điều đó.”

“Ý là bà không thể nói hay bà sẽ không nói?”

“Tôi không thể. Tôi không biết. Nhưng tôi có thể nói điều này để cô yên tâm. Cho dù con bé đi bất kỳ đâu, con bé quyết định làm bất kỳ cái gì, thì tất cả đều là điều đúng đắn cho con bé. Tất cả sẽ là điều đúng đắn cho tâm linh và sự phát triển của con bé.”

Juliet quyết định cho qua việc này. Cô phát ọe trước cụm từ tâm linh, nó dường như mang trong mình - như cô thường nói - tất tật mọi thứ, từ cối kinh* cho tới lễ Mét trọng*. Cô không bao giờ nghĩ Penelope, với trí thông minh của con bé, lại đi gắn mình vào bất cứ cái gì đại loại như vậy.

Cối kinh, hay kinh luân, là hộp trống xoay được, trên có ghi lời kinh cầu nguyện, người theo Phật giáo ở Tây Tạng hay dùng.

Một nghi lễ ban phước của giáo hội Công giáo La Mã.

“Tôi chỉ nghĩ mình nên biết,” cô nói, “phòng khi cháu muốn tôi chuyển đồ gì cho cháu.”

“Tài sản của con bé ư?” Joan dường như không thể nén được một nụ cười rộng, dù bà ta lấp liếm ngay bằng vẻ mặt hiền từ. “Ngay lúc này Penelope không quan tâm mấy đến tài sản của mình.”

Thi thoảng Juliet cảm thấy, giữa lúc đang phỏng vấn, người mình đang tiếp chuyện kín đáo tỏ vẻ hằn học mà trước lúc camera bắt đầu chạy không hề lộ ra. Người Juliet đánh giá thấp, người mà cô tưởng là hơi khờ khạo, rất có thể lại có sức mạnh đó. Xởi lởi nhưng hằn học chí mạng. Những khi ấy ta không bao giờ được lộ vẻ sững sờ, và không bao giờ trả miếng bằng cách thể hiện bất kỳ chút bóng gió thù địch nào.

“Khi nói sự phát triển, ý tôi muốn nói đến sự phát triển nội tại của chúng ta, đương nhiên,” Joan nói.

“Tôi hiểu,” Juliet đáp, nhìn thẳng vào mắt bà ta.

“Penelope đang có một cơ hội cực kỳ tuyệt vời trong đời để gặp những người thú vị... lạy thánh thần, con bé vốn không cần gặp người thú vị, bởi con bé đã lớn lên cùng với một người thú vị rồi, cô là mẹ con bé... nhưng cô biết đấy, đôi lúc có một chiều hướng bị thiếu, đứa trẻ trưởng thành cảm thấy rằng mình bị thiếu cái gì đó...”

“Ô vâng,” Juliet nói. “Tôi biết bọn trẻ trưởng thành có thể phàn nàn đủ kiểu.”

Joan quyết định huỵch toẹt.

“Chiều hướng tâm linh - tôi buộc phải nói vậy - chẳng phải đó là thứ bị thiếu trong cuộc đời Penelope sao? Tôi đồ rằng cô ấy không lớn lên trong một gia đình có nền tảng đức tin tôn giáo.”

“Tôn giáo không phải là một đề tài bị cấm. Chúng tôi có thể bàn luận về nó.”

“Nhưng vấn đề có lẽ là cái cách cô nói về nó. Cái cách nói học thuật của cô chăng? Nếu cô hiểu ý tôi nói gì. Cô rất thông minh mà,” bà ta tử tế thêm vào.

“Đó là bà nói vậy thôi.”

Juliet nhận thức rằng bản lĩnh kiểm soát phỏng vấn hay kiểm soát bản thân của mình đều đang bị lung lay, thậm chí có thể đã mất.

“Không phải tôi nói thế, Juliet ạ. Mà là Penelope nói. Penelope là một cô gái tinh khôi, nhưng con bé đến đây với chúng tôi trong tình trạng đói kém thậm tệ. Đói những thứ không có sẵn cho con bé ở nhà. Cô thì có cuộc sống thành công tuyệt vời bận rộn của cô... nhưng Juliet, tôi đành phải nói với cô rằng con gái cô đã nếm trải cô đơn. Con bé đã nếm trải bất hạnh.”

“Chẳng phải hầu hết con người ai cũng cảm thấy thế, không lúc này thì lúc kia? Cô đơn và bất hạnh?”

“Chuyện đó tôi không có ý kiến. Ừm, Juliet. Cô là một phụ nữ có óc sáng suốt kỳ diệu. Tôi thường xem cô trên ti vi và tôi nghĩ, làm sao cô có thể đi vào tận cốt lõi mọi điều như thế, trong khi ấy vẫn luôn dễ mến và lịch sự với mọi người? Tôi không bao giờ nghĩ mình có thể ngồi nói chuyện mặt đối mặt với cô thế này. Hơn nữa, tôi lại ở vị trí giúp đỡ cô...”

“Tôi nghĩ có lẽ bà nhầm lẫn về điều đó.”

“Cô cảm thấy tổn thương. Đó là chuyện rất tự nhiên.”

“Đó cũng là việc riêng của tôi.”

“À ừ. Có lẽ con bé sẽ liên lạc với cô. Thể nào chẳng thế.”

Quả thật Penelope có liên lạc với Juliet, hai tuần sau đó. Một tấm thiệp sinh nhật gửi đến vào ngày sinh nhật của chính con bé - của Penelope - ngày 19 tháng Sáu. Ngày sinh nhật lần thứ hai mươi mốt. Đó là kiểu thiệp ta gửi cho người quen khi không thể đoán được sở thích của người đó. Không phải thiệp in những câu đùa thô thiển, cũng không phải loại thiệp hóm hỉnh hay thiệp tình cảm. Mặt trước tấm thiệp này là hình một bó hoa păng xê nhỏ cột ruy băng mảnh màu tím, phần đuôi cuốn lại thành dòng chữ Sinh nhật vui vẻ. Câu chúc này được lặp lại ở mặt trong, phía trên thêm cụm Chúc bạn bằng những mẫu tự phủ nhũ vàng.

Không có chữ ký. Mới đầu Juliet nghĩ ai đó đã gửi tấm thiệp này cho Penelope mà quên ký tên, và cô, Juliet, chỉ vô tình mở nó ra. Ai đó lưu tên và ngày sinh của Penelope trong hồ sơ. Có lẽ là nha sĩ, hay giáo viên dạy lái xe của nó. Nhưng khi cô kiểm tra dòng địa chỉ trên bì thư thì thấy không sai - đúng là nó đề gửi cho chính cô, mà lại được viết bằng chính nét chữ của Penelope.

Các dấu bưu điện không hé lộ manh mối gì thêm. Tất cả đều ghi Bưu cục Canada. Juliet biết rằng ít nhất phải có những cách biểu thị lá thư gửi đi từ tỉnh nào, nhưng như thế ta phải mất công đi hỏi bưu điện, phải cầm lá thư tới đó, nhiều khả năng là phải tường trình trường hợp của mình, phải chứng minh quyền được biết thông tin của mình. Mà như thế thì chắc chắn sẽ có người nhận ra cô.

Juliet đi thăm chị bạn cũ Christa, sống ở vịnh Cá Voi từ hồi cô còn ở đó, trước cả khi Penelope chào đời. Christa giờ ngụ ở Kitsilano, trong một trung tâm hỗ trợ cuộc sống. Christa mắc bệnh đa xơ cứng. Phòng chị ở lầu trệt, có mái hiên nhỏ riêng biệt, Juliet ngồi với chị ở đó, nhìn ra bãi cỏ lóa nắng, dàn đậu tía nở hoa dọc theo hàng rào che khuất những sọt rác.

Juliet kể hết cho Christa nghe về chuyến đi đến đảo Denman. Trước đó cô chưa hề kể cho ai khác mà cũng hy vọng mình sẽ không phải kể cho bất cứ ai. Ngày ngày trên đường đi làm về cô cứ luôn thắc thỏm không biết Penelope có đang đợi mình trong căn hộ hay không. Hoặc ít nhất phải có một lá thư gửi tới. Sau đó xuất hiện tấm thiệp tàn nhẫn kia, cô đã mở nó ra mà tay run bần bật.

“Nó mang ý nghĩa đấy,” Christa nói. “Nó báo cho em biết là con bé khỏe. Rồi sẽ có gì đó tiếp theo cho mà xem. Chắc chắn. Hăy kiên nhẫn đi.”

Juliet chua chát kể một thôi một hồi về Mẹ Shipton*. Sau khi đã nghịch chán chê với cái biệt danh Giáo hoàng Joan, cuối cùng cô quyết định gọi mụ ta bằng cái tên đó. Một sự ngụy biện tanh tưởi, cô nói. Nó mới kinh tởm, mới dựng tóc gáy làm sao, đằng sau cái vẻ bề ngoài tôn giáo giả nhân giả nghĩa hạng hai đó. Thật không thể tưởng tượng nổi thế nào mà con bé Penelope lại bị mụ ta lừa phỉnh.

Một nhân vật truyền thuyết được cho là sống vào thời Tudor, có tài tiên đoán nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của nước Anh.

Christa đặt giả thiết rằng có lẽ Penelope đến thăm nơi đó vì con bé định viết gì đấy về nó. Một kiểu phóng sự điều tra chẳng hạn. Hoặc khảo sát thực tế. Hay góc riêng tư - trang kể chuyện đời tư dông dài vốn đầy rẫy ngày nay.

Điều tra những sáu tháng cơ à? Juliet nói. Chắc chắn chỉ trong vòng mười phút Penelope đã đánh giá xong mụ Mẹ Shipton đó rồi.

“Ừ, quái lạ,” Christa thừa nhận.

“Chị không biết nhiều hơn những gì chị đang tiết lộ, phải không?” Juliet nói. “Em ghét việc mình thậm chí cònphải hỏi chị câu đó. Em cảm thấy mông lung như biển khơi. Thấy mình ngu dại. Hiển nhiên, con mụ đó chủ ý biến em thành con ngốc. Giống như típ nhân vật buột miệng nói gì đó trong vở kịch, và tất cả mọi người quay đi bởi vì họ đều biết cái gì đó mà cô ta không biết...”

“Người ta không đóng loại kịch đó nữa,” Christa bảo. “Bây giờ không ai biết gì cả. Không... Penelope không thổ lộ chuyện với chị nhiều hơn với em. Cớ gì nó phải thổ lộ. Nó biết thể nào rồi chị cũng sẽ nói lại với em.”

Juliet im lặng một hồi, sau đó hờn dỗi lẩm bẩm, “Đã từng có những chuyện chị không nói cho em biết.”

“Ôi, lạy Chúa,” Christa nói, nhưng không chút oán hận. “Đừng nhắc lại nữa.”

“Không nhắc lại đâu,” Juliet chấp nhận. “Chung quy cũng chỉ tại em đang héo gan úa ruột.”

“Cứ kiên nhẫn. Một trong những thử thách của bậc làm cha mẹ. Xét cho cùng con bé nào đã cho em nếm được mấy thử thách. Một năm nữa việc này sẽ thành lịch sử cổ đại thôi mà.”

Juliet không kể cho Christa hay rằng cuối cùng cô đã không thể đường hoàng mà ra về. Cô đã quay lại hét lên, nài nỉ pha lẫn cuồng nộ.

“Nó đã nói gì với bà, hả?”

Và Mẹ Shipton đang đứng đó dõi theo cô, tựa hồ như mụ ta đã lường trước được điều này. Một cái mỉm cười đầy thương hại xệch trên đôi môi mím chặt của mụ khi mụ lắc đầu.

Trong năm tiếp theo đó, Juliet thỉnh thoảng nhận được điện thoại từ những người từng quen với Penelope. Lời đáp của cô cho họ đều như nhau. Rằng Penelope đã quyết định nghỉ học một năm. Nó đang đi du lịch. Lịch trình của nó không cố định và Juliet không cách chi liên lạc được với nó, cũng không thể cung cấp được địa chỉ nào.

Cô không nhận được tin của bất cứ người nào vốn là bạn thân thiết của con. Điều này có thể hàm nghĩa là bạn thân của Penelope biết khá rõ con bé đang ở đâu. Hoặc rất có thể họ cũng đã ra nước ngoài, đã tìm việc ở tỉnh khác, đã khởi dựng cuộc đời mới, hiện tại quá bận rộn hay bấp bênh, không cho phép họ vương vấn về đám bạn cũ.

(Bạn cũ, vào giai đoạn đó của cuộc đời, có nghĩa là người mà ta chưa gặp trong vòng nửa năm.)

Cứ hễ về đến nhà, động tác đầu tiên Juliet làm là tìm ánh đèn chớp sáng trên máy điện thoại trả lời tự động - vật dụng mà trước kia cô luôn cố tránh sử dụng, e ngại ai đó sẽ quấy nhiễu vì những phát biểu trước công chúng của mình. Giờ thì cô thử đủ mọi thủ thuật ngớ ngẩn, kiểu như phải đi bao nhiêu bước tới chỗ đặt điện thoại, nhấc nó lên như thế nào, và hít thở ra sao. Ước gì là con bé.

Không kiểu gì có tác dụng. Ít lâu sau thế giới dường như hết sạch những người Penelope từng biết, lũ bạn trai con bé đã đá và những thằng đá nó, bọn bạn gái Penelope từng buôn dưa lê và hẳn đã thổ lộ tâm tình. Penelope học tại một trường nội trú tư thục dành cho nữ sinh - trường Torrance House - chứ không phải trường trung học công, điều này có nghĩa là hầu hết bạn bè lâu năm của nó - kể cả những đứa vẫn là bạn của nó lúc lên đại học - đều quê quán ở những vùng ngoài thành phố. Có đứa gốc gác ở tít tận Alaska hay Prince George hay Peru.

Không có thư gì vào dịp Giáng sinh. Nhưng vào tháng Sáu, lại một tấm thiệp khác, giống y khuôn tấm trước, không một chữ viết bên trong. Juliet đã phải nốc cạn một ly rượu vang trước khi mở nó ra, rồi vứt nó đi tức khắc. Cô bật khóc nấc lên từng chập, có lúc cả thân người run bắn lên không sao kiềm chế được, nhưng đến lúc thoát khỏi chúng cô chóng vánh nổi cơn giận dữ, bước vòng quanh nhà, tay này đấm vào lòng bàn tay kia. Cơn giận chĩa thẳng tới Mẹ Shipton, nhưng hình ảnh của người phụ nữ đó đã nhòa tan, cuối cùng Juliet buộc phải nhận ra rằng mụ ấy thực chất chỉ là một cái nhà xí công cộng.

Tất cả mọi tấm hình chụp của Penelope đều bị trục xuất khỏi phòng ngủ của con bé, với những bó tranh bút chì và tranh sáp màu nó vẽ trước khi hai mẹ con rời vịnh Cá Voi, cả sách vở của nó, cái máy pha cà phê từng tách kiểu châu Âu có pit-tông nó mua làm quà tặng Juliet bằng số tiền đầu tiên kiếm được nhờ làm việc vào mùa hè ở nhà hàng McDonald. Cả những món quà ngẫu hứng cho căn hộ, như cái quạt nhựa nhỏ xíu để gắn lên tủ lạnh, chiếc máy cày đồ chơi lên dây cót, tấm rèm bằng chuỗi hột thủy tinh treo trong cửa sổ phòng tắm. Cánh cửa phòng ngủ đó cũng đóng kín luôn, và chẳng mấy chốc cô đã có thể đi qua nó mà không thèm đoái hoài gì tới.

Juliet nghĩ nhiều tới việc dọn đi khỏi căn hộ này, hòng tự tạo cho mình một môi trường mới. Nhưng cô nói với Christa cô không thể làm thế, bởi vì đó là địa chỉ Penelope biết, mà thư từ chỉ chuyển tiếp đến địa chỉ mới nội trong ba tháng thôi, cho nên sau ba tháng ấy con gái cô sẽ không biết nơi nào mà tìm cô.

“Thể nào nó chả tìm được em ở chỗ làm,” Christa nói.

“Ai biết em còn ở đó bao lâu nữa?” Juliet nói, “Chắc nó sống trong khu mà người ta không được phép liên lạc. Với gã lang chạ nào đó ngủ với hết lượt phụ nữ rồi quẳng họ ra đường xin ăn. Phải chi hồi xưa em cho nó đi học trường Chủ nhật và dạy nó cầu nguyện thì việc này đã không xảy ra. Phải chi em làm vậy. Phải chi. Chắc hẳn điều ấy sẽ giống như một liều tiêm chủng. Em đã bỏ bê phần tâm linh của nó. Mẹ Shipton đã nói vậy đấy.”

Khi Penelope gần mười ba tuổi, con bé đi cắm trại xa tới núi Kootenay, tỉnh British Columbia, với một người bạn cùng học trường Torrance House và gia đình người bạn đó. Juliet rất ủng hộ việc này. Penelope mới học ở Torrance House có một năm (nhận chế độ ưu đãi tài chính do trước kia mẹ nó đã từng dạy ở đó), và điều khiến Juliet hài lòng là con bé đã kết được bạn thân và được gia đình bạn đón nhận. Vả lại việc nó đi cắm trại - điều mọi đứa trẻ bình thường đều làm - là việc mà Juliet, khi còn nhỏ, không bao giờ có dịp làm. Không phải hồi đó cô không muốn mà vì cô bận vùi đầu vào sách vở... bây giờ cô nồng nhiệt đón nhận những dấu hiệu chứng tỏ Penelope là một bé gái bình thường hơn mình ngày xưa.

Eric nói chung e ngại ý tưởng này. Anh nghĩ Penelope còn quá nhỏ. Anh không thích nó đi nghỉ với những người mà anh không biết rõ. Vả lại vì con bé đi học nội trú nên bố mẹ đã rất ít khi được gặp con rồi, tại sao lại cắt giảm luôn thời gian hè gặp nó?

Juliet có lý lẽ khác - cô đơn giản chỉ muốn Penelope lánh mặt đi trong hai tuần đầu tiên của kỳ nghỉ hè, bởi giữa cô và Eric đang cơm không lành canh không ngọt. Cô muốn mọi điều được giải quyết rốt ráo, nhưng không điều nào được rốt ráo giải quyết cả. Vì con, cô không muốn giả vờ mọi chuyện vẫn yên ấm.

Eric, ngược lại, cho rằng không gì tốt hơn là được thấy rắc rối giữa hai người dịu bớt, bị giấu nhẹm đi. Theo cách nghĩ của Eric, phép lịch sự sẽ phục hồi những cảm xúc tích cực, một thứ giông giống tình yêu đủ để cho họ sống chung tới khi tình yêu đích thực được tìm lại. Vả chăng, nếu tình hình chẳng bao giờ khá hơn được cái thứ vỏ bọc đó... ừm, thì vẫn cứ phải như thế thôi. Eric sẽ cố xoay xở sống theo nó.

Quả thật anh đã sống như thế, Juliet nghĩ, một cách thoái chí.

Có Penelope ở nhà là một lý do cho họ cư xử êm thấm - cho Juliet cư xử êm thấm, bởi theo quan điểm của anh, cô chính là người khuấy động mọi oán hận - một điều rất hợp với ý của Eric.

Vì vậy Juliet bảo anh - và khơi nên những nỗi niềm cay đắng và oán trách - đó là bởi vì anh nhớ Penelope quá thôi.

Lý do khiến họ cãi nhau là một lý do cũ rích và rất thường tình. Vào mùa xuân, qua vài tiết lộ tủn mủn - và nhờ tính thành thật, hoặc có thể là sự hiểm độc, của bà láng giềng lâu năm Ailo, một người vốn rất trung thành với bà vợ đã chết của Eric đồng thời lại có sự e dè nhất định với Juliet - mà Juliet phát hiện ra Eric đã ngủ với Christa. Christa lâu nay vẫn là bạn thân của cô, nhưng trước đó chị là bạn gái của Eric, là tình nhân của anh (mặc dù không ai còn nhắc chuyện đó nữa). Anh đã bỏ chị khi đề nghị Juliet về sống chung với mình. Lúc đó cô đã biết hết về Christa và không tìm được lý lẽ gì để phản đối những gì đã xảy ra trước khi cô và Eric chung sống như vợ chồng. Cô đã không phản đối. Điều cô phản kháng - điều làm tim cô tan nát - là những gì xảy ra sau đó. (Nhưng vẫn cách đây rất lâu rồi, Eric bảo vậy). Chuyện xảy ra khi Penelope một tuổi, và Juliet đem con bé trở về Ontario. Khi Juliet về nhà thăm cha mẹ ruột. Thăm - như cô bây giờ vẫn luôn nhấn mạnh - là thăm người mẹ đang hấp hối của mình. Khi cô đi vắng, và khi tình yêu và nỗi nhớ Eric giày vò từng thớ bản ngã trong con người cô (giờ cô tin chắc như vậy), thì Eric đơn thuần lại ngựa quen đường cũ.

Ban đầu anh thú nhận là có một lần thôi (say rượu), nhưng do sự thúc đẩy sâu xa hơn, anh bảo, với vài cơn say lúc này lúc kia mà hình như nó trở nên thường xuyên hơn.

Hình như á? Anh không thể nhớ sao? Quá nhiều lần đến nỗi không thể nhớ?

Chắc chắn anh có nhớ.

Christa đến gặp Juliet, thề thốt với cô rằng chuyện đó không hề nghiêm túc tínào. (Câu này cũng là điệp khúc của Eric). Juliet bảo chị ta cút đi và đừng bao giờ trở lại nữa. Christa quyết định giờ là lúc thuận lợi để đi thăm người anh trai ở California.

Cơn cuồng điên của Juliet với Christa thật ra chỉ là cho có thôi. Chứ Juliet thừa hiểu rằng vài vòng lăn lộn trong đống cỏ khô với một cô bạn gái cũ (theo sự mô tả khổ sở và cô giảm nhẹ sự việc đi của Eric) không đáng đe dọa bằng cái ôm siết nóng hực với một phụ nữ mới gặp nào đó. Hơn nữa, cơn giận cô trút xuống Eric dữ dội và không thể kìm chế đến nỗi còn chừa rất ít chỗ để đổ lỗi cho bất cứ người nào khác.

Những lý lẽ của cô là anh không yêu cô, chưa bao giờ yêu cô, anh đã chế giễu cô sau lưng, bằng hành vi vụng trộm với Christa. Anh đã biến cô thành trò cười trước những người như Ailo (người luôn luôn ghét cô). Anh đã bỉ mặt cô, đã rẻ rúng tình yêu cô dành cho (hoặc đã dành cho) đối với anh bằng sự khinh miệt. Tình dục không có nghĩa lý gì đối với anh cả, hoặc ít nhất thì nó cũng không ý nghĩa như (đã từng) đối với cô, anh có thể quan hệ với bất kỳ ai ở sẵn trong tầm tay của anh.

Duy chỉ có điều cuối cùng trong số những lý lẽ kể trên chứa ít vi trùng của sự thật nhất, và trong tâm thức tĩnh lặng hơn của mình cô biết thế. Nhưng ngay cả tỉ lệ sự thật nhỏ nhoi đó cũng đủ kéo sụp mọi thứ quanh cô xuống. Đáng ra không nên vậy, nhưng mà nó đã vậy. Và Eric không thể nào - anh thành thực không thể - thấy được tại sao lại thế. Anh không ngạc nhiên khi cô phản đối, cô làm mình làm mẩy, thậm chí khóc lóc (mặc dù một phụ nữ như Christa có lẽ sẽ không bao giờ làm thế), nhưng nào là cô cảm thấy bị hủy hoại, nào là cô cảm thấy như bị tước mất tất cả những thứ duy trì sự sống của mình bấy lâu - mà vì một việc đã xảy ra cách đây mười hai năm - thì anh không tài nào hiểu nổi.

Đôi lúc anh tin rằng cô đang giả vờ, cô đang lợi dụng chuyện đó, lúc khác anh lại đau đớn tột độ vì đã gây sầu khổ cho cô. Nỗi đau khuấy động họ, và họ làm tình mãnh liệt. Lần nào anh cũng tưởng như vậy là kết thúc, nỗi buồn khổ của họ sẽ chấm dứt. Lần nào anh cũng lầm.

Lúc ở trên giường, Juliet cười khanh khách và kể cho anh nghe chuyện ông bà Pepys* đã cháy lên đam mê trước tác động của những hoàn cảnh tương tự*. (Vì ít nhiều đã bỏ hẳn việc học Văn hóa La Mã và Hy Lạp cổ nên cô đọc khá rộng, và dạo này mọi thứ cô đọc dường như đều có dínhlíu đến ngoại tình). Chưa bao giờ thường xuyên và chưa bao giờ cháy bỏng đến vậy, theo như Pepys nói, mặc dù ông ta ghi lại rằng bà vợ cũng đã rắp tâm nghĩ đến chuyện giết ông ta trong khi ông ta đang ngủ. Juliet cười cợt tình tiết này, nhưng nửa giờ sau, khi Eric tạm biệt cô để lên thuyền kiểm tra những mẻ bẫy tôm, cô phô ra bộ mặt trơ như đá, đặt lên anh một cái hôn nhẫn nhục, như thể anh sẽ gặp một phụ nữ nào đó ở ngoài vịnh kia, ngay dưới bầu trời mưa.

Samuel Pepys (1633-1703): một sĩ quan hải quân và nghị sĩ Anh, tác giả của cuốn nhật ký ghi lại và bình luận tỉ mỉ cuộc sống thường ngày của ông từ năm 1660 đến 1669. Được xuất bản vào năm 1825, cuốn nhật ký đã trở thành một trong những tài liệu quan trọng nhất về nước Anh thời kỳ khôi phục chế độ quân chủ.

Trong cuốn nhật ký của mình, Samuel Pepys cũng viết về việc ông có quan hệ phụ nữ, dù rất yêu vợ.

Trời không chỉ có mưa. Mặt nước hầu như không hề nổi sóng vào lúc Eric ra khơi, nhưng đến chiều, một cơn gió bất thần ập tới từ hướng Đông Nam, xé toạc vùng nước của eo Desolation và eo Malaspina. Gió tiếp tục hoành hành đến tận lúc trời gần tối - mãi đến quãng mười một giờ đêm của tuần cuối cùng của tháng Sáu này mới chịu yên hẳn. Đến lúc đó thì một chiếc thuyền buồm từ thành phố Campbell River đã mất tăm mất tích, có ba người lớn và hai trẻ em trên thuyền. Thêm hai thuyền đánh cá nữa - một chiếc chở hai người đàn ông và chiếc kia chở đúng một người - Eric.

Sáng hôm sau trời yên nắng vàng - non nước, bờ biển, hết thảy đều êm mượt và sáng lấp lóa.

Dĩ nhiên, rất có thể không ai trong số những người đó bị mất tích, có thể họ đã tìm được chỗ trú và qua đêm tại một trong vô số những vịnh nhỏ. Phỏng đoán đó có khả năng đúng đối với những ngư dân hơn là đối với gia đình trên chiếc thuyền buồm - họ không phải dân địa phương mà là dân du lịch từ Seattle tới. Thuyền cứu hộ lên đường ngay sáng hôm đó, lùng tìm trên đất liền, trên các đảo và trên các luồng nước.

Những đứa trẻ chết đuối được tìm thấy trước tiên, có mặc áo phao cẩn thận, đến cuối ngày thì thi thể cha mẹ chúng cũng được xác định. Người ông đi cùng gia đình này tới hôm sau mới được tìm thấy. Xác của hai ông đi chung thuyền đánh cá không bao giờ nổi lên, mặc dù mảnh thuyền của họ trôi dạt ở gần vũng Lánh Bão.

Xác Eric được vớt lên vào ngày thứ ba. Juliet không được phép nhìn. Vật gì đó đã tìm thấy anh, người ta nói (bóng gió ám chỉ đó là một loài thú), sau khi thi thể anh dạt vào bờ.

Có lẽ vì thế - vì không có yêu cầu muốn nhìn xác và không có nhu cầu về dịch vụ lễ tang - mà bạn bè cũ và những ngư dân đồng nghiệp của Eric đã nảy ra ý định hỏa thiêu Eric ngay trên bờ biển. Juliet không phản đối việc này. Cần phải xin giấy chứng tử, cho nên người ta gọi điện thoại đến văn phòng ở Powell River của vị bác sĩ vẫn thường đến vịnh Cá Voi mỗi tuần một lần, và ông ta ủy quyền cho Ailo, trợ lý hằng tuần của ông, cũng là một y tá có đăng ký, lo liệu thủ tục này.

Quanh đấy ê hề mảnh gỗ trôi, biết bao mảng vỏ cây bị muối ăn cho người ta thu về nhóm thành một ngọn lửa rừng rực. Chỉ sau hai tiếng đồng hồ, tất cả mọi thứ đã sẵn sàng. Tin tức lan truyền - chẳng hiểu bằng cách nào, dù được thông báo rất gấp, cánh phụ nữ vẫn tới, mang theo thức ăn. Đích thân Ailo là người đảm trách lễ thiêu - dòng máu Scandinavia trong chị ta, dáng đứng thẳng và mái tóc trắng buông xõa xem ra khiến chị ta, rất tự nhiên, hợp với vai Góa Phụ Miền Biển. Bọn con nít chạy quanh những khúc gỗ, rồi bị xua khỏi giàn thiêu đang cao dần, khỏi cái khối trùm vải liệm quắt queo đến ngạc nhiên, vốn là Eric. Một bình đựng tro cốt được những phụ nữ từ một trong các giáo hội cung cấp cho lễ an táng kẻ ngoại giáo nửa mùa này. Có cả những két bia, nước uống đủ loại, lúc này vẫn xếp kín đáo trong cốp xe hơi và buồng lái xe tải.

Vấn đề nổi lên là ai sẽ phát biểu lời cuối cùng và ai sẽ châm lửa thiêu. Người ta hỏi Juliet, liệu cô có làm được việc đó hay không? Và Juliet - đang cáu kỉnh và bận rộn phân phát những cốc cà phê - bảo họ hỏi lầm người rồi, bởi vì là góa phụ cô được mong chờ phải tự quăng mình vào lửa kia. Cô vừa nói vừa cười phá lên khiến những người hỏi cô vội lùi sững lại, sợ cô hóa điên mất. Người đàn ông từng là bạn hay đi chung thuyền với Eric đồng ý châm lửa nhưng bảo rằng mình không phải nhà hùng biện. Dầu vậy nhiều người cho rằng ông ta không phải là một lựa chọn tốt, bởi vì vợ ông ta là một tín đồ Anh giáo Tin Lành, và không chừng ông ta sẽ cảm thấy mình buộc phải nói những lời có thể làm đau lòng Eric nếu Eric có thể nghe được họ. Sau đó chồng của Ailo xung phong làm việc này - đó là một người nhỏ thó, bị dị dạng do trận cháy thuyền cách đây nhiều năm, một nhà xã hội học và một kẻ vô thần hay càu nhàu - và trong bài nói của mình ông lạc đề luôn khỏi Eric, ngoại trừ câu tuyên bố Eric là một Đồng Chí Trên Chiến Trường. Ông nói dông dài đến kinh ngạc, về sau điều này bị gán cho là vì ông đã sống trầm uẩn dưới ách kìm kẹp của Ailo. Chắc chắn có đám đông đã nhấp nha nhấp nhổm trước khi bài điếu văn của ông kết thúc, đến mức một số người cảm thấy sự kiện này hóa ra không hề huy hoàng, hay nghiêm trang, hay não lòng như người ta mong chờ. Nhưng khi lửa bùng lên thì những ý nghĩ này biến mất, chỉ còn sự tập trung cao độ, kể cả, hoặc nhất là trong lũ trẻ con, cho tới khi một người trong cánh đàn ông chợt thét lên, “Đem bọn nhóc ra khỏi đây.” Đó là khi ngọn lửa liếm tới cái xác, đem đến sự nhận thức, hơi muộn màng, rằng việc tiêu hủy mỡ, tim, thận và gan có nguy cơ gây ra những âm thanh vỡ bục hoặc những tiếng xèo xèo kinh hoàng. Thành thử hàng đàn con nít bị mẹ chúng lôi đi - một số bà mẹ tự nguyện, một số do hoảng hồn. Và thế là, nghi thức hỏa thiêu sau cùng hầu như chỉ còn cánh mày râu, và rất kinh tởm, ngay cả khi trong trường hợp này nó không hề bất hợp pháp.

Juliet ở lại, mắt trợn trừng, thân người lảo đảo, mặt chường ra trước sức nóng. Thật ra không hẳn cô đang ở đó. Cô nghĩ tới bất kỳ ai - Trelawny chăng? - ông ta giằng trái tim của Shelley* ra khỏi ngọn lửa. Trái tim, với lịch sử dài mang ý nghĩa cao quý của nó. Thật quái lạ khi nghĩ, ngay cả vào thời điểm đó, cách đây không quá lâu, một bộ phận thânthể lại được cho là quý giá đến vậy - là vị trí của lòng dũng cảm và tình yêu. Nó chỉ là một cục thịt, đang cháy. Không có chút gì liên hệ với Eric.

Tiểu thuyết gia người Anh Edward John Trelawny (1792-1881) và nhà thơ lãng mạn Percy Bysshe Shelley (1792-1822) là hai người bạn chí thân. Khi xác Shelley dạt vào bờ sau vụ đắm tàu, Trelawny đã tổ chức hỏa táng và lấy ra khỏi ngọn lửa tàn thứ ông cho là trái tim không thể thiêu cháy của Shelley.

Penelope tuyệt nhiên không biết gì về những sự kiện đang diễn ra ở nhà. Một mẩu tin ngắn đăng trên báo Vancouver - không phải về vụ thiêu xác trên bờ biển, đương nhiên, mà về vụ chết đuối - tuy nhiên ở vùng núi Kootenay hẻo lánh thì làm gì có báo chí hay đài phát thanh đưa tin tới con bé. Trở về Vancouver, con bé từ chỗ cô bạn Heather gọi điện về nhà. Christa nhấc máy - chị hồi hương muộn, không kịp dự lễ thiêu nhưng đang ở lại với Juliet để giúp đỡ những gì có thể. Christa bảo Juliet không ở nhà - nói dối - và đòi nói chuyện với mẹ của Heather. Chị giải thích những gì đã xảy ra, nói thêm chị sẽ chở Juliet tới Vancouver, họ đi ngay đây, để chính Juliet sẽ tự mình nói chuyện với Penelope khi họ tới nơi.

Christa thả Juliet xuống trước ngôi nhà Penelope đang ở chơi, và Juliet đi vào một mình. Mẹ của Heather đưa cô vào phòng đón nắng, chỗ Penelope đang đợi. Penelope hoảng hốt đón nhận tin, sau đó - khi Juliet hơi trịnh trọng vòng tay ôm con bé - nó có vẻ lúng túng. Có lẽ do ở nhà Heather, trong phòng đón nắng sơn màu trắng, xanh lá và cam, với anh em nhà Heather đang ném bóng vào rổ ở sân sau, tính tàn khốc của cái tin này dường như không bị xuyên thủng. Việc thiêu xác không được đả động tới - trong ngôi nhà này và tại khu dân cư này, xem ra việc đó bị cho là man rợ, lố bịch. Cũng trong ngôi nhà này, cách cư xử của Juliet hoạt bát ngoài dự định - hành vi của cô gần với sự thể hiện tinh thần thượng võ.

Mẹ của Heather đi vào sau khi đã gõ cửa cực nhẹ - đem theo trà đá. Penelope nốc ừng ực ly của mình xong thì đi ra với Heather - đang lấp ló ngoài hành lang nãy giờ.

Sau đó mẹ của Heather nói chuyện với Juliet. Chị mạo muội xin lỗi phải can thiệp vào bằng những việc thực tế, nhưng bảo do thời gian gấp gáp quá. Chị với cha của Heather đang chuẩn bị lái xe đi miền Đông vài ngày, thăm họ hàng. Họ sẽ vắng nhà một tháng, và đã sắp kế hoạch mang Heather theo cùng. (Bọn con trai chuẩn bị đi trại hè.) Nhưng giờ Heather quyết định không muốn đi nữa, nó nài nỉ được ở lại nhà, với Penelope. Một đứa mười bốn và một đứa mười ba đáng ra không nên để ở nhà một mình với nhau, nhưng chị chợt nghĩ rằng có lẽ Juliet sẽ muốn đi xa một chuyến, một đợt nghỉ ngơi, sau những biến cố cô vừa trải qua. Sau mất mát và bi kịch cô phải gánh chịu.

Thế là không lâu sau Juliet nhận thấy mình sống trong một thế giới khác, trong ngôi nhà rộng rãi sạch bóng, bài trí vừa rực rỡ vừa thâm trầm bằng những thứ được gọi là tiện nghi - nhưng với cô là xa xỉ - trong mọi tầm tay. Ngôi nhà nằm trên một đoạn đường cong, xếp cạnh những ngôi nhà tương tự, khuất sau những cây bụi được cắt tỉa cẩn thận và những luống hoa lòe loẹt. Ngay cả thời tiết, vào tháng đó, cũng hoàn mỹ - ấm áp, gió hây hẩy, tươi sáng. Heather và Penelope đi bơi, chơi cầu lông ở sân sau, đi xem phim, nướng bánh, hết ăn ngốn ăn ngấu lại ăn kiêng, phơi nắng cho da nâu, vặn ầm ĩ cả nhà thứ nhạc mà lời lẽ theo ý Juliet có vẻ ngớ ngẩn đến bực mình, đôi khi chúng mời lũ con gái khác đến, chúng không hẳn mời bọn con trai vào nhà nhưng chuyện trò lê thê, châm chọc, vô bổ với mấy thằng choai đi ngang qua hoặc đang tụ tập ở nhà sát bên. Có lần Juliet tình cờ nghe Penelope nói với một đứa bạn gái tới chơi, “Tớ gần như không biết ông, thật đấy.”

Con bé đang nói về cha nó.

Quái lạ.

Không như Juliet, Penelope không bao giờ sợ đi thuyền khi mặt nước có sóng. Con bé hay nằng nặc đòi bố chở đi theo và thường thì nó được đáp ứng. Những lúc theo sau Eric, trong chiếc áo phao màu cam hệt như đi làm việc, khệ nệ khiêng bất kể món đồ nghề nào có thể khiêng nổi, con bé luôn mang nét mặt nghiêm trang và tận tâm tận lực. Nó để ý cách đặt bẫy, rồi trở nên thành thạo, nhanh nhẹn và điềm nhiên bẻ đầu thảy những con tôm bắt được vào bao. Có giai đoạn trong thời ấu thơ của mình - đâu khoảng tám đến mười một tuổi - nó luôn miệng nói lớn lên nó sẽ ra biển đánh cá, còn Eric thì bảo với nó rằng ngày nay đâu còn con gái làm nghề ấy nữa. Juliet nghĩ bụng khả năng nó theo nghiệp bố cũng có thể xảy ra lắm chứ, bởi vì Penelope sáng dạ nhưng không mọt sách, có thể chất cực kỳ khỏe mạnh và gan lì. Nhưng Eric, khi Penelope không nghe thấy, thường bảo với Juliet là anh hy vọng ý tưởng đó sẽ phôi phai, anh chẳng cầu mong cho bất cứ ai theo cái nghề này làm gì. Anh luôn nói kiểu ấy, về nỗi cơ cực và bấp bênh của cái nghề mình chọn, nhưng pha nỗi tự hào, Juliet nghĩ, về chính những phương diện đó.

Vậy mà giờ đây anh bị phủi sạch. Bởi Penelope, con bé dạo gần đây đã sơn móng tay màu tím và trưng hình xăm giả lên bụng. Bố nó, người đã nuôi nó nên hình nên vóc. Đã bị nó phủi bỏ.

Nhưng Juliet cảm thấy mình cũng đang làm cái việc tương tự. Đành là cô bận rộn tìm việc làm và tìm chỗ ở. Cô đã rao bán ngôi nhà ở vịnh Cá Voi - cô không thể tưởng tượng nổi mình còn có thể sống ở đó. Cô đã bán xe tải, đã đem cho hết đồ nghề của Eric, kể cả bộ bẫy tôm người ta vớt lên được và chiếc thuyền. Anh con trai lớn, con riêng của Eric sống ở Saskatchewan, lấy con chó.

Cô nộp đơn xin việc vào ban tư liệu của thư viện đại học và vào một thư viện công, cô linh cảm ngay mình sẽ nhận được việc không ở nơi này thì cũng chỗ kia. Cô đi xem căn hộ ở khu Kitsilano hay Dunbar hay Point Grey. Cái rạch ròi, tính quy củ và dễ quản lý của cuộc sống thành phố khiến cô ngạc nhiên. Thì ra cung cách người ta sống khi công việc làm ăn không diễn ra bên ngoài cửa nhà, và khi những hoạt động đa dạng, xâu kết công việc không bó hẹp bên trong nhà, là như vậy đấy. Và đây là nơi thời tiết có thể là yếu tố tác động đến tâm trạng chứ không ảnh hưởng đến cuộc sống của ta, nơi mà những vấn đề cấp thiết như thói quen thay đổi và sản lượng nhiều ít của lũ tôm và cá hồi chỉ đơn thuần là đề tài hay hay, hoặc có khi không được đề cập tới chút nào. Cuộc sống mà cô đã trải qua ở vịnh Cá Voi, chỉ mới cách đây không lâu, so với cuộc sống ở đây, xem ra thật bừa bãi, không hoạch định, lộn xộn và gây kiệt quệ. Chính bản thân cô cũng đã được gột sạch tâm trạng của những tháng trước - cô cứng cỏi, tài giỏi và xinh đẹp hẳn ra.

Phải chi Eric thấy cô lúc này.

Lúc nào cô cũng nghĩ về Eric theo cách như thế. Không phải cô không nhận ra rằng Eric đã chết - như đã có lúc như vậy. Tuy nhiên cô cứ đau đáu quy chiếu đến anh, trong tâm trí, như thể anh vẫn là người có ý nghĩa đối với sự tồn tại của cô hơn bất kỳ ai khác. Như thể anh vẫn là người mà cô hy vọng đôi mắt sẽ sáng ngời tự hào về cô. Cũng là người cho cô tranh cãi đến cùng, cho cô trao đổi thông tin và những bất ngờ. Đó là thói quen sát sườn của cô, cứ tự động xảy ra thôi, đến nỗi cái chết của anh dường như không làm nó đứt đoạn.

Trận tranh cãi cuối cùng giữa họ vẫn chưa được giải quyết xong xuôi. Cô vẫn một mực chờ anh giải trình sự phản bội của anh. Việc cô chưng diện bản thân một chút vào lúc này cũng là để chống lại việc đó.

Cơn bão, việc vớt được xác, lễ thiêu trên bãi biển - tất cả giống như một đám rước hào nhoáng mà cô bị buộc phải xem và buộc phải tin, chứ chúng chẳng có nghĩa lý gì đối với Eric và cô.

Cô nhận việc ở thư viện đại học, cô tìm được một căn hộ hai phòng vừa túi tiền, Penelope trở lại Torrance House học hệ bán trú. Mọi giao dịch của họ ở vịnh Cá Voi đã kết thúc, cuộc sống của họ ở đó khép lại. Ngay cả Christa cũng dọn nhà chuyển đến Vancouver vào mùa xuân.

Trước khi Christa chuyển đến, vào một ngày tháng Hai, Juliet đứng dưới mái che của trạm chờ xe buýt trong khuôn viên trường đại học khi vừa tan ca chiều. Cơn mưa dầm cả ngày giờ đã tạnh, một dải sáng hiện ra ở trời Tây, và một mảng đỏ ở chỗ mặt trời vừa khuất phía đằng eo biển Georgia. Dấu hiệu báo những ngày dài đằng đẵng sắp tới, dấu hiệu hứa hẹn sự chuyển mùa này bất thần tác động lên cô, tưởng như nghiền nát cô.

Bất giác cô nhận ra Eric đã chết.

Cơ hồ toàn bộ thời gian qua, quãng thời gian cô ở Vancouver, anh vẫn luôn chờ đâu đó, chờ coi cô có trở về sống với anh hay không. Cơ hồ việc sống với anh là một lựa chọn đang để ngỏ. Cuộc sống của cô kể từ lúc tới đây vẫn là một cuộc sống có Eric ở hậu cảnh, cô chưa bao giờ hiểu rõ rằng Eric không tồn tại. Không có gì của anh tồn tại. Ký ức về anh trong thế giới thường nhật đã lùi xa.

Thì ra đây mới là nỗi đớn đau tột cùng. Cô cảm thấy như bị một bao xi măng trút xuống người rồi nhanh chóng khô cứng lại. Cô gần như không nhấc chân nổi. Việc bước lên xe buýt, bước xuống xe buýt, đi bộ nửa dãy phố về nhà (tại sao mình lại sống ở đây?) tựa như đang trèo lên vách đá. Giờ cô phải giấu không cho Penelope biết điều này.

Bên bàn ăn tối người cô bắt đầu run rẩy, nhưng cô không sao buông ngón tay để thả dao nĩa xuống được. Penelope vội chạy quành qua bàn tới cậy tay cô ra. Con bé nói, “Mẹ, có phải tại bố không?”

Sau này Juliet kể lại với một số người - như Christa - rằng cảm giác ấy giống như một sự miễn trách tận cùng nhất, những lời dịu dàng nhất mà ai đó từng nói với cô.

Penelope xoa hai bàn tay mát lạnh của nó lên khắp mặt trong hai cánh tay Juliet. Ngày hôm sau nó gọi điện đến thư viện báo mẹ nó bị ốm, rồi nó nghỉ học vài ngày để chăm sóc Juliet cho tới khi cô bình phục. Hoặc, ít nhất, cho tới khi tình trạng tồi tệ nhất trôi qua.

Trong những ngày đó Juliet tâm tình với Penelope tất tật mọi điều. Về Christa, về trận cãi nhau, về cuộc thiêu xác trên bãi biển (việc mà đến nay cô đã cố gắng một cách thần diệu để giấu con). Về tất cả mọi thứ.

“Đáng ra mẹ không nên trút những gánh nặng này lên con.”

Penelope đáp, “Vâng, có lẽ vậy.” Nhưng rồi khẳng khái thêm, “Con tha thứ cho mẹ. Con nghĩ mình không còn là con nít nữa.”

Juliet trở lại với thế giới. Cảm giác như lúc cô cảm thấy ở trạm xe buýt vẫn tái hiện, nhưng không bao giờ mạnh tới mức như vậy nữa.

Thông qua công việc nghiên cứu tại thư viện, cô gặp những người làm ở đài truyền hình tỉnh, và sau đó nhận công việc họ mời. Cô làm ở đó chừng một năm thì bắt đầu chuyển qua làm chương trình phỏng vấn. Tất cả những gì cô đọc không phân biệt trong nhiều năm qua (một việc Ailo cực lực phản đối trong những ngày sống ở vịnh Cá Voi), tất cả những mẩu, những miếng thông tin cô nhặt nhạnh được, khả năng tiêu hóa nhanh và ngẫu nhiên của cô, giờ đây trở nên hữu dụng. Cô khai thác cung cách tự trào hơi có phần chòng ghẹo, và có vẻ như phong cách đó rất được hoan nghênh. Trước camera, không mấy việc có thể khiến cô phát hoảng. Mặc dù trên thực tế, khi trở về nhà, cô sẽ bước tới bước lui, buột miệng rên rỉ hay nguyền rủa vì nhớ lại một sự cố kỹ thuật, hoặc một thoáng đỏ mặt, hoặc tệ hơn, một lỗi phát âm sai nào đó.

Sau năm năm, thiệp sinh nhật không còn gửi tới cho Juliet nữa.

“Điều đó chẳng có nghĩa gì cả,” Christa nhận định. “Tất cả chúng chỉ nói lên rằng con bé đang sống ở đâu đó. Giờ nó cho là em đã nhận được thông điệp rồi. Nó muốn chắc chắn em không mướn thám tử đánh hơi dò theo dấu nó. Thế thôi.”

“Em đã đặt quá nhiều gánh nặng lên nó phải không?”

“Thôi nào, Jul.”

“Em không ám chỉ tới việc Eric chết. Những người đàn ông khác sau đó kia. Chắc tại em đã để nó phải chứng kiến quá nhiều đau khổ. Nỗi đau khổ mê muội của em.”

Số là Juliet đã có hai mối tình vào quãng thời gian từ năm Penelope mười bốn đến hai mốt, và trong cả hai mối tình này cô đều cố yêu cuồng nhiệt, dẫu rằng sau đó lại cảm thấy xấu hổ. Một trong hai người đàn ông lớn tuổi hơn cô nhiều, đã kết hôn. Người kia trẻ hơn nhiều, và hoảng sợ trước những cảm xúc quá nhạy của cô. Về sau cô thường hay tự vấn về những mối tình này. Cô kết luận rằng mình đã chẳng hề thích thú gì họ cả.

“Chị cũng nghĩ em không thích thú gì,” Christa nói, lúc này đã rất mệt. “Chị không biết nữa.”

“Chúa ôi. Em đã ngu làm sao. Em chẳng còn ham mê gì đàn ông nữa. Đúng không?”

Christa không nói ra rằng có lẽ chỉ tại thiếu ứng cử viên.

“Không phải đâu, Jul. Không.”

“Thật ra em nào đã làm gì kinh khủng,” Juliet nói sau một lúc, tươi tỉnh hẳn lên. “Tại sao em cứ dằn vặt mãi rằng đó là lỗi tại em? Con bé là một câu hỏi hóc búa, thế thôi. Em cần đối mặt với điều đó.”

“Một câu hỏi hóc búa và một con cá máu lạnh,” Juliet tiếp với giọng điệu dứt khoát vờ vĩnh.

“Không phải đâu,” Christa nói.

“Ừ,” Juliet nói. “Không phải đâu... nói thế là không đúng.”

Sau khi tháng Sáu lần thứ hai trôi qua mà không có lời thăm hỏi nào, Juliet quyết định chuyển nhà. Trong suốt năm năm đầu tiên vừa qua, cô bảo với Christa, cô đã luôn trông ngóng đến tháng Sáu, tự hỏi không biết điều gì sẽ tới. Giờ đây khi sự thể ra nông nỗi thế này, cô phải tự hỏi mỗi ngày. Và mỗi ngày cô đều thất vọng.

Cô dọn đến một chung cư chọc trời ở Khu Tây. Cô định vứt hết đồ đạc trong phòng của Penelope đi, nhưng cuối cùng cô lại tống hết thảy vào bao và mang theo cùng. Giờ cô chỉ có một phòng ngủ nhưng lại có một phòng kho dưới tầng hầm.

Cô bắt đầu chạy bộ ở công viên Stanley. Giờ hiếm khi cô nhắc tới Penelope, ngay cả với Christa. Cô có bạn trai - đó là cách ngày nay người ta gọi họ - người này chưa bao giờ nghe hó hé gì đến con gái cô.

Christa ngày càng gầy rộc và ủ rũ. Cuối cùng, vào một ngày tháng Giêng, chị đột ngột qua đời.

Người ta không thể xuất hiện trên truyền hình mãi. Dù khán giả có ủng hộ cái bản mặt bạn đến thế nào chăng nữa, rồi cũng đến lúc người ta thích xem ai đó khác đi. Juliet được giao cho nhiều công việc khác - nghiên cứu, viết lời bình cho các chương trình về thế giới tự nhiên - nhưng cô vui vẻ từ chối tất cả, tự mô tả mình đang có nhu cầu thay đổi hoàn toàn. Cô trở lại khoa Văn hóa La Mã và Hy Lạp cổ - quy mô của khoa này thậm chí còn nhỏ hơn trước kia - cô định quay lại viết luận án tiến sĩ. Cô chuyển khỏi căn hộ cao cấp và dọn vào một căn hộ độc thân, để tiết kiệm tiền.

Bạn trai của cô đã nhận một chân dạy học ở Trung Quốc.

Căn hộ của cô nằm dưới tầng hầm của một ngôi nhà, nhưng cửa trượt sau nhà mở ra tầng trệt, ở đó có có một mái hiên lát gạch nhỏ xíu, một hàng rào mắt cáo có dây đậu hoa và cây ông lão, thảo mộc và hoa trồng trong chậu. Lần đầu tiên trong đời, về phương diện rất nhỏ, cô là người làm vườn như bố mình ngày xưa.

Thi thoảng có người nói với cô - trong cửa hàng, hay trên xe buýt đại học - “Xin lỗi, trông chị quen quen,” hoặc “Chị có phải là người đã từng lên truyền hình không?” Nhưng sau chừng một năm thì việc này cũng qua. Cô dành nhiều thời gian ngồi uống cà phê đọc sách bên bàn vỉa hè, và không ai để ý đến cô. Cô để tóc dài. Sau nhiều năm nhuộm đỏ nó đã mất đi màu nâu sung sức tự nhiên - giờ chỉ là màu nâu sờn, mảnh và lượn sóng. Nó gợi nhắc cô nhớ đến mẹ mình, bà Sara. Tóc bà Sara mềm sáng, bay bay, dần chuyển sang xám và rồi bạc trắng.

Căn hộ cô ở không đủ rộng để mời ai về nhà ăn tối nữa, vả lại cô cũng đã mất hứng thú bày biện nấu nướng. Bữa ăn của cô vừa đủ dinh dưỡng, nhưng đơn điệu. Chẳng vì lý do gì cụ thể, cô cắt liên lạc với hầu hết bạn bè của mình.

Không ngạc nhiên. Cuộc sống của cô bây giờ khác hẳn cuộc sống trước kia của một người của công chúng năng nổ, lo toan, thạo tin bất tận. Cô sống chung với sách, hầu như cứ thức là đọc, buộc phải đào sâu hơn, phải thay đổi bất cứ tiền đề nào mà từ đó cô đã bắt đầu. Việc cô bỏ lỡ tin tức thời sự thế giới nguyên cả tuần chẳng phải là hiếm.

Cô đã từ bỏ luận án mà trở nên hứng thú với những
nhà văn được xem là tiểu thuyết gia Hy Lạp, những người có tác phẩm ra đời muộn màng trong lịch sử văn chương Hy Lạp (bắt đầu từ thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên, như lúc này cô bắt đầu học cách gọi tên nó, và tiếp tục đến đầu thời Trung Cổ). Aristeides, Longus, Heliodorus, Achilles Tatius. Nhiều tác phẩm của họ bị thất lạc hoặc chắp vá và thậm chí bị ghi nhận là thiếu đứng đắn. Nhưng có một câu chuyện tình lãng mạn do Heliodorus viết, nhan đề Aethiopica (ban đầu thuộc về một thư viện cá nhân, sau được tìm thấy trong cuộc vây hãm Buda*), vốn được biết đến ở châu Âu kể từ khi nó được in ở Basle* vào năm 1534.

Có lẽ ở đây tác giả đã nhầm. Aethiopica được tìm thấy trong trận cướp phá Buda năm 1526 (nay là khu Tây thủ đô Budapest, Hungary) chứ không phải trong cuộc vây hãm Buda năm 1541.

Hay Basel, thành phố đông dân thứ ba của Thụy Sĩ, nằm trên biên Giới Thụy Sĩ, Pháp và Đức.

Trong câu chuyện này nữ hoàng Ethiopia sinh hạ một đứa bé da trắng, bà lo sợ sẽ bị kết tội ngoại tình. Vì vậy bà đem con, một đứa bé gái, cho các nhà tu khổ hạnh chăm sóc - họ là những triết gia Hindu không mặc quần áo, sống đời ẩn dật và thần bí. Đứa bé gái đó, tên là Charicleia, cuối cùng lưu lạc tới Delphi, trở thành một trong những nữ tư tế thờ thần Artemis. Tại đó nàng gặp một nhà quý tộc Thessaly tên là Theagenes, ông này đem lòng yêu nàng, rồi nhờ sự giúp đỡ của một nhà thông thái người Ai Cập đã mang nàng đi trốn. Thế rồi hóa ra nữ hoàng Ethiopia chưa bao Giờ ngừng tìm kiếm con gái, bà đã thuê chính nhà thông thái Ai Cập này đi tìm kiếm con mình. Sự bất hạnh và những cuộc phiêu bạt vẫn tiếp diễn cho tới khi tất cả những nhân vật chính gặp nhau ở Meroe, Charicleia được cứu - một lần nữa - ngay khi nàng sắp sửa bị đem tế sống bởi chính cha đẻ của mình.

Những đề tài lôi cuốn dày đặc như ruồi ở đây, rất tự nhiên câu chuyện có sức hút không thôi đối với Juliet. Nhất là những phần nói về các nhà tu khổ hạnh. Cô cố tìm hiểu càng nhiều càng tốt về những con người thường được nhắc tới như là triết gia Hindu ấy. Trong trường hợp này, phải chăng tác giả đoán Ấn Độ ở liền kề với Ethiopia? Không phải - Heliodorus ra đời đủ muộn để rành rẽ về kiến thức địa lý hơn thế. Những nhà tu khổ hạnh sống lang thang, tỏa đi rất xa, vừa hấp dẫn vừa xua đuổi những người sống quanh bằng tâm nguyện sắt son cống hiến cho sự thanh khiết trong tâm tưởng và trong đời thực, bằng sự khinh rẻ của cải vật chất, kể cả quần áo và thức ăn. Có lẽ thiếu nữ xinh đẹp họ nuôi dạy là những gì còn sót lại của khao khát cháy bỏng và ngoan cố về cuộc đời mê ly trần tục.

Juliet kết bạn mới, một người tên Larry. Ông dạy tiếng Hy Lạp và cho Juliet cất những bao đồ linh tinh dưới tầng hầm nhà ông. Ông thích mường tượng ra việc họ cùng chuyển thể Aethiopica thành một vở nhạc kịch. Juliet hùa theo ý tưởng ngông cuồng này, thậm chí còn sáng tác những bài hát ngớ ngẩn và nghĩ ra những hiệu ứng sân khấu phi lý. Nhưng trong thâm tâm cô lẳng lặng tưởng tượng ra một kết cục khác hẳn, một đoạn kết có sự hy sinh, và một cuộc hồi tưởng về quá khứ, trong đó cô gái chắc chắn gặp toàn kẻ đểu giả, bọn lang băm, phường lừa đảo, bọn đê tiện mạo danh những gì cô đang tìm kiếm. Cuối cùng là sự hóa giải với nữ hoàng Ethiopia có trái tim cao cả, tuy lầm lỗi nhưng đã tỏ ra ăn năn.

Juliet gần như chắc chắn rằng có lần mình đã gặp Mẹ Shipton ở Vancouver này. Lúc đó cô mang mớ quần áo có lẽ mình sẽ không bao giờ mặc lại nữa (tủ quần áo của cô đã càng ngày càng thiết thực hơn) tới cửa hàng tiết kiệm của đội quân cứu tế, và khi đặt bao đồ xuống phòng tiếp nhận, cô thấy một mụ già béo ục ịch, mặc váy Hawaii thùng thình, đang gắn nhãn vào những chiếc quần. Mụ già đang nói chuyện với những nhân công khác. Mụ ta toát ra vẻ bề trên, xởi lởi nhưng cảnh giác trông nom - hoặc có lẽ mang dáng dấp của một kẻ giả vờ đóng vai trò đó, cho dù mụ ta có quyền giám sát chính thức hay không.

Nếu mụ ta đúng thật là Mẹ Shipton, thì mụ ta đã tụt giá trong thế giới này rồi. Nhưng xem ra không sa sút nhiều lắm đâu. Bởi nếu là Mẹ Shipton thì lẽ nào mụ không dự trữ được chút tinh thần hăăng hái và tự mãn, đủ để không cho phép sự sa sút thật sự xảy ra?

Dự trữ cả những lời khuyên, những lời khuyên ác độc nữa.

Mụ đã đến đây với chúng ta trong tình trạng đói kiệt.

Juliet kể cho Larry về Penelope. Cô cần phải cho một người nào đó biết. “Lẽ ra tôi nên nói chuyện với cháu về đời sống thanh cao phải không?” cô nói. “Về sự hy sinh? Mở cuộc đời mình ra cho nhu cầu của những kẻ lạ? Tôi đã không bao giờ nghĩ về điều đó. Chắc hẳn tôi đã hành xử như thể cuộc đời sẽ tốt đẹp nếu cháu nó trở nên giống tôi? Phải chăng điều đó đã khiến nó phát ốm?”

Larry không phải là loại đàn ông muốn tất cả mọi thứ từ Juliet, ngoài tình bạn và óc hài hước của cô. Ông thuộc típ người trước kia hay được gọi là đàn ông chưa vợ cổ hủ - vô tính, theo như cô thấy (nhưng có lẽ cô chưa thấy đủ), khe khắt trước bất kỳ tiết lộ riêng tư nào, không ngừng tạo nên sự thú vị.

Hai người đàn ông khác xuất hiện, muốn cô làm bạn đời của mình. Một người cô gặp khi ông ngồi chung bàn cà phê vỉa hè với cô. Ông vừa mới góa vợ. Cô thích ông, nhưng nỗi cô đơn của ông còn quá mới và sự theo đuổi cô của ông quá dữ dội đến nỗi cô sợ hãi.

Người kia là anh trai của Christa, cô đã gặp vài lần khi Christa còn sống. Bầu bạn cùng ông họp với cô - về nhiều phương diện ông cũng giống như Christa. Cuộc hôn nhân của ông đã chấm dứt từ lâu, ông không tuyệt vọng - cô biết, từ Christa, rằng có nhiều phụ nữ sẵn sàng cưới ông mà ông né tránh. Nhưng ông quá lý trí, việc ông lựa chọn cô mấp mé bên bờ máu lạnh, có gì đó khiến ta cảm thấy nhục nhã vì điều đó.

Nhưng tại sao lại nhục nhã? Không phải như thể cô không yêu ông.

Chính trong thời gian vẫn đang qua lại với anh trai của Christa - tên là Gary Lamb - mà cô tình cờ gặp Heather, trên một phố trung tâm ở Vancouver. Juliet và Gary vừa ra khỏi rạp chiếu bóng nơi họ xem suất phim chiều và đang bàn nhau nên ăn tối ở đâu. Hôm ấy là một buổi tối mùa hè ấm áp, ánh sáng vẫn còn le lói trên bầu trời.

Một thiếu phụ tách ra khỏi một nhóm người đang đi trên vỉa hè. Cô tiến thẳng đến bên Juliet. Một phụ nữ gầy gò, có lẽ gần bốn mươi. Ăn mặc hợp mốt, trên mái tóc sẫm màu của cô có những dải màu kẹo bơ.

“Cô Porteous. Cô Porteous.”

Juliet nhận ngay ra giọng nói đó, dù gương mặt thì cô không nhận ra. Heather.

“Thật không tin nổi,” Heather tíu tít. “Cháu ở đây đã ba ngày, mai cháu đi rồi. Chồng cháu đi dự hội nghị. Cháu đang nghĩ là mình chẳng còn biết ai ở đây nữa, thế rồi cháu quay qua thì trông thấy cô.”

Juliet hỏi cô sống ở đâu và cô trả lời là ở Connecticut.

“Chỉ cách đây ba tuần cháu đi thăm Josh - cô nhớ Josh, anh cháu chứ ạ? - cháu đi thăm gia đình anh ấy ở Edmonton thì tình cờ gặp Penelope. Y hệt như tình cờ gặp cô thế này này, ngay giữa đường. À không... thật ra là ở trong thương xá, một thương xá rộng bạt ngàn luôn. Nó dắt theo hai đứa con, nó dẫn chúng đi mua đồng phục học sinh ấy mà. Hai thằng con trai. Cả hai tụi cháu cùng sửng sốt. Cháu không biết nó ngay nhưng nó nhận ra cháu trước. Dĩ nhiên, nó vừa mới bay xuống đó. Từ cái nơi ở mãi trên miền Bắc ấy. Nhưng nó nói nơi đó thực ra cũng khá văn minh. Nó bảo với cháu là cô vẫn sống ở đây. Nhưng cháu đi với những người kia - họ là bạn của chồng cháu - nên cháu không sao có thời gian gọi cho cô...”

Juliet làm cử chỉ tỏ ý nói rằng chuyện cô nàng không có thời gian là dĩ nhiên và cô cũng không mong chờ sẽ được gọi.

Cô hỏi Heather có mấy đứa con.

“Ba. Toàn đồ quỷ sứ. Cháu mong bọn chúng lớn nhanh nhanh lên. Nhưng đời cháu vẫn còn là một cuộc picnic chán so với Penelope. Năm đứa.”

“Ừ.”

“Giờ cháu phải chạy gấp đây, bọn cháu định xem phim. Cháu chả biết cái phim này thuộc thể loại gì, cháu thậm chí còn không thích phim Pháp. Nhưng nhớ vậy mà may mắn gặp được cô, vui quá. Ba mẹ cháu chuyển đến White Rock rồi. Ông bà gặp cô trên ti vi hoài. Họ toàn khoe với bạn bè là cô đã từng sống trong nhà cháu. Giờ họ nói cô không lên ti vi nữa, cô chán rồi à?”

“Cũng đại loại.”

“Tớ quay lại giờ đây, quay lại giờ đây.” Cô gái ôm vội Juliet và hôn, như tất cả mọi người thời nay hay làm, rồi chạy đuổi theo nhóm người đi cùng với mình.

Ra thế. Penelope không sống ở Edmonton - nó bay xuống Edmonton. Bay xuống. Điều đó có nghĩa là nó phải sống ở Whitehorse hoặc Yellowknife. Còn đâu khác ngoài những nơi đó có thể mô tả là khá văn minh? Không chừng con bé hơi có ý móc mỉa Heather khi nói thế.

Nó có năm đứa con và ít nhất hai trong số đó là con trai. Chúng đi sắm đồng phục học sinh. Vậy có nghĩa là học trường tư. Và tức là phải có tiền.

Mới đầu Heather không nhận ra nó. Vậy có nghĩa là nó đã hằn tuổi tác? Nó đã mất phom vì năm lần sinh nở, nó bấy nay không chăm sóc bản thân? Như Heather. Như Juliet, trong chừng mực nào đó. Vậy chứng tỏ nó thuộc loại phụ nữ quan niệm rằng việc đấu tranh gìn giữ diện mạo là trò lố bịch, là lời thú nhận mình bất an? Hay đơn giản chỉ vì nó không có thời gian cho trò đó - một thứ quá xa những gì nó lưu tâm.

Juliet từng nghĩ Penelope dính líu đến bọn người theo thuyết tiên nghiệm, cô nghĩ nó đã trở nên một kẻ thần bí, dành thời gian chiêm nghiệm cuộc đời. Hoặc giả... một kiểu người hoàn toàn trái ngược nhưng vẫn đạm bạc và khắc khổ - kiếm sống bằng lao động nặng nhọc và đầy rủi ro, có lẽ là đánh cả, với một ông chồng, có lẽ còn cùng với một đám con bặm trợn, trên những vùng nước lạnh lẽo ở cửa sông Inside Passage bên bờ biển British Columbia.

Hóa ra sai bét. Con bé đang sống cuộc đời của một mệnh phụ rất khá giả và thực dụng. Có lẽ đã lấy một ông bác sĩ, hoặc một vị đầy tớ của nhân dân quản lý những vùng phía Bắc đất nước trong thời điểm quyền kiểm soát ấy đang được trao dần, một cách thận trọng nhưng cũng hơi nhuốm màu phô trương, vào tay dân bản địa. Nếu Juliet có bao giờ gặp lại Penelope thì hẳn hai mẹ con sẽ cưới phá lên về chuyện Juliet đã lầm to ra sao. Rồi khi họ nói về cuộc gặp tách riêng với Heather, một cuộc gặp gỡ thật quái lạ, họ cũng sẽ cười lăn cười bò.

Ồ không. Không. Vấn đề là thực tế cô đã cười quá nhiều quanh Penelope rồi. Quá nhiều thứ đã bị đem ra đùa tếu. Cũng như quá nhiều thứ - những chuyện riêng tư, những cuộc tình có lẽ chỉ là sự thỏa mãn nhất thời - đã là thảm kịch. Con bé từ nhỏ đã luôn thiếu vắng sự kèm cặp, sự khuôn phép và sự tự chủ của người mẹ.

Penelope đã bảo với Heather rằng cô, Juliet, vẫn sống ở Vancouver. Nó đã không nói cho Heather biết về mối bất hòa giữa hai mẹ con. Chắc chắn là không. Nếu nó kể thì hẳn Heather đã không nói năng tự nhiên như vậy.

Làm sao Penelope biết cô vẫn sống ở đó, trừ phi nó kiểm tra danh mục điện thoại? Nếu nó làm vậy, thì có nghĩa là gì?

Không là gì cả. Không mang ý nghĩa gì hết.

Cô bước về phía lề đường nơi Gary đang đợi, ông đã lịch thiệp lùi xa khỏi cuộc hội ngộ.

Whitehorse, Yellowknife. Đau đớn làm sao khi biết được tên của những nơi này - những nơi cô có thể bay tới. Những nơi cô có thể lảng vảng trên phố, bày mưu tính kế để có thể tình cờ gặp con trên đường.

Nhưng cô không điên đến vậy. Cô tuyệt nhiên không được điên khùng như thế.

Trong bữa tối, cô vụt nghĩ rằng cái tin mình vừa mới thẩm thấu được này sẽ đặt cô vào hoàn cảnh thuận lợi hơn để lấy Gary, hoặc để chung sống với ông - bất kỳ điều gì ông muốn. Không còn gì vướng bận tới Penelope để mà phải lo lắng, để mà phải kìm nén chờ đợi nữa. Penelope không phải là bóng ma, con bé an toàn, an toàn như bất kỳ người nào khác an toàn; và con bé hạnh phúc như bất kỳ ai khác được hạnh phúc. Nó đã tự tách mình ra khỏi Juliet và rất có thể, ra khỏi những ký ức về Juliet, và về phần mình Juliet cũng không thể làm gì hơn là cũng phải tự tách mình ra khỏi nó.

Nhưng nó đã nói với Heather là Juliet đang sống ở Vancouver. Không biết nó dùng từ Juliet? Hay là Mẹ. Mẹ Tớ.

Juliet nói với Gary rằng Heather là con của bạn cũ. Cô chưa bao giờ nói với ông về Penelope, và ông cũng chưa bao giờ tỏ ra là mình biết về sự tồn tại của Penelope. Rất có thể Christa đã kể cho ông nghe, và ông vẫn im lặng vì nghĩ rằng đó không phải là việc của mình. Hoặc Christa đã nói và ông đã quên. Cũng có khi Christa chưa bao giờ nhắc về Penelope, dù chỉ là cái tên.

Nếu Juliet sống với ông và không bao giờ đề cập tới Penelope, thì Penelope sẽ không tồn tại.

Penelope không tồn tại thật. Con bé Penelope mà Juliet tìm kiếm đã đi rồi. Thiếu phụ mà Heather gặp ở Edmonton, người mẹ đưa lũ con trai đi Edmonton mua đồng phục học sinh, người đã thay đổi gương mặt và thân hình đến nỗi Heather không nhận ra, không phải là người Juliet biết.

Juliet có tin điều này?

Nếu Gary có thấy cô đang nhộn nhạo ruột gần thì ông cũng giả bộ không nhận thấy. Nhưng có lẽ chính trong buổi tối hôm ấy, hai người đều ngầm hiểu rằng họ sẽ không bao giờ sống cùng nhau. Nếu họ có thể sống với nhau thì chắc hẳn cô đã nói với ông: Con gái em đã bỏ em đi mà không một lời từ biệt, mà có khi lúc đó nó cũng không biết nó sẽ đi. Nó không biết lần đi đó là từ biệt mãi mãi. Nhưng em tin rằng dần dà nó đã nhận ra mình muốn dứt bỏ ra đi biết chừng nào. Nó cho rằng đó là con đường nó tìm ra để làm chủ cuộc đời nó.

Có lẽ điều này giải thích với em lý do tại sao nó không thể gặp em. Hay chưa có thời gian để gặp. Anh biết không, bọn em luôn cho rằng luôn có lý do này hay lý do khác, và bọn em luôn cố tìm ra những lý do. Và em có thể tâm sự với anh nhiều về những gì em đã làm sai. Nhưng em nghĩ lý do là thứ không dễ đào kiếm được. Có gì đó rất tinh khiết trong bản chất của con bé. Đúng vậy. Ở con bé có gì đó như lòng tốt, tính khe khắt, sự thánh thiện và cả tính trung thực khẳng khái. Bố em từng hay nói về những người mà ông không thích là ông không có ích lợi gì cho người đó. Lẽ nào những lời bố em nói lại đúng theo nghĩa đen? Rằng em không có ích lợi gì cho Penelope.

Có lẽ nó không thể chịu đựng được em. Rất có thể là vậy.

Juliet đã có bạn bè. Không nhiều - nhưng họ là chỗ bạn bè. Larry vẫn tạt qua thăm và vẫn bông đùa. Cô vẫn tiếp tục các nghiên cứu của mình. Cụm từ nghiên cứu không mô tả đúng những việc cô đang làm - điều tra thì đúng hơn.

Tiền bạc thiếu hụt, cô làm vài tiếng một tuần ở quán cà phê nơi cô từng giết nhiều thời gian bên bàn vỉa hè. Cô thấy công việc này cân bằng tốt với việc nghiên cứu Hy Lạp cổ đại của cô - tốt đến nỗi cô tin mình sẽ không bỏ nó kể cả khi đã đủ tiền trang trải cuộc sống.

Cô vẫn nuôi hy vọng nhận được tin tức từ Penelope, nhưng không theo cách nặng nề nữa. Có hy vọng như một người biết rằng tốt hơn hãy hy vọng có được sự ân sủng không xứng đáng, sự xá tội không ngượng ngập - những điều đại loại.

05

ĐAM MÊ

Cách đây không lâu, bà Grace về tìm lại ngôi nhà nghỉ của gia đình Travers ở vùng thung lũng Ottawa. Đã nhiều năm rồi bà không còn qua lại nơi vùng quê ấy nữa, và lẽ dĩ nhiên nó đã kinh qua biết bao đổi thay. Xa lộ số 7 bây giờ vòng tránh các thị trấn mà thời trước nó từng đi xuyên qua, đồng thời lại đâm xoẹt ngang những nơi, theo bà nhớ, từng có những quãng đường cong. Đoạn này của Lá Chắn Canada* chi chít những hồ nhỏ, vốn không có chỗ ghi trên các loại bản đồ thường. Thậm chí đến cả khi bà đã định vị được cái hồ Little Sabot, hay bà nghĩ như vậy, thì xem ra cũng có quá nhiều lối từ đường chính của hạt dẫn vào đấy, lát sau, khi bà chọn rẽ vào một trong những lối này thì lại bắt gặp đầy rẫy những con đường rải nhựa vắt ngang qua, đường nào cũng mang một cái tên mà bà không sao nhớ nổi. Cái hồi bà đến đây hơn bốn mươi năm trước, đường sá làm gì có tên với tuổi. Với lại làm gì có chuyện được rải nhựa.

Còn gọi là cao nguyên Laurentia, một lá chắn địa lý khổng lồ nằm ở miền Đông và Trung Canada, phía Bắc trải từ Ngũ Đại Hồ lên Bắc Băng Dương, phía Nam kéo đến tận những dải đất ở miền Bắc Hoa Kỳ.

Chỉ có mỗi một con đường đất chạy về phía hồ, rồi cũng chính con đường đó ngẫu hứng uốn dọc theo bờ hồ.

Giờ có hẳn một ngôi làng. Hay vùng ngoại ô, hình như người ta gọi nó như thế, bởi lẽ bà không thấy bưu điện đâu, hay thậm chí cửa hàng tiện dụng lúi xùi nhất cũng chẳng thấy. Khu dân cư chiếm bốn, năm con phố sâu vào cặp men hồ, nhà cửa be bé sin sít thành cụm trên những đồi đất nhỏ. Nhiều nhà nhìn biết ngay là nhà nghỉ - cửa sổ đông ván im ỉm, như vẫn luôn làm thế cho qua mùa đông. Nhưng nhiều nhà khác phô bày tất cả mọi dấu hiệu chứng tỏ có người cư ngụ quanh năm - cư ngụ, nhìn chung là bởi những người chất đầy sân đủ thứ dụng cụ thể dục bằng nhựa, vỉ nướng thịt ngoài trời, xe đạp tập thể lực cùng xe máy với bàn picnic, một số bàn còn có người đang ngồi dùng bữa trưa hoặc đang uống bia trong ngày tháng Chín tiết trời vẫn ấm này. Và cư ngụ bởi những người khác nữa, không lộ diện rành rành như trên - chắc họ là sinh viên, hay cũng có thể là dân hippy hết thời sống cô độc - họ giăng cờ hoặc dựng những tấm giấy thiếc làm màn gió. Những ngôi nhà nhỏ này phần lớn đều nép mình bộc tệch, căn thì được trang bị để chống chọi vững vàng với mùa đông, căn thì không.

Có lẽ bà Grace đã quyết định quay xe lại nếu như không phát hiện ra tòa nhà bát giác, mái chạm trổ cầu kỳ và mỗi mặt tường đều trổ cửa cái. Nơi ở của gia đình Woods. Bà luôn nhớ như in rằng nó có tám cửa, nhưng xem ra chỉ có bốn. Bà chưa bao giờ được vào bên trong xem nó chia phòng thế nào, hay thậm chí có chia phòng hay không. Bà cũng không nghĩ gia đình Travers từng có người vào trong đó. Ngày xưa, quanh nhà là giậu cây kiên cố cùng hàng cây dương lấp lánh không ngừng xào xạc đùa với gió từ hồ thổi vào. Ông bà Woods lúc ấy đã già - cỡ bằng tuổi bà Grace bây giờ - và có vẻ như không một lần được bạn bè hay con cái tới thăm nom. Ngôi nhà độc đáo lạ mắt của họ giờ mang dáng dấp lạc điệu, tiêu điều. Hàng xóm, với nào máy cát xét xách tay và đôi khi là những cái xe què cụt, nào đồ chơi nào quần áo chưa giặt, tất cả túm tụm quây kín các mặt tường.

Ngôi nhà của gia đình Travers cũng trong tình trạng tương tự lúc bà tìm thấy nó, sau khi đi tiếp khoảng một phần tư dặm nữa. Bây giờ con đường đi ngang qua nhà thay vì kết thúc tại đó như trước kia, và nhà ở xuất hiện hai bên, chỉ cách mái hiên tứ diện của nó có vài bước chân.

Nó vốn là tòa nhà đầu tiên bà Grace thấy được xây theo lối này - cao một tầng, mái chính liền mạch xòe ra khỏi hiên ở tất cả các hướng, về sau này bà trông thấy nhiều nhà giống như thế ở Úc. Kiểu kiến trúc gợi cho người ta nhớ đến những mùa hè nóng nực.

Hồi đó ta có thể chạy thẳng từ hiên nhà đến cuối con đường đất lối xe vào nhà, băng qua một bãi cát ngập dấu chân với cỏ và dâu dại, vẫn thuộc phần đất của gia đình Travers, rồi nhảy ùm... không, chính xác là lội... lội xuống hồ. Giờ đây hầu như chẳng thể thấy cái hồ đó đâu nữa, do tòa nhà bệ vệ - một trong số rất ít những nhà ngoại ô thông thường ở đây có ga ra hai xe - choán ngang phía bên kia đường.

Thật ra bà Grace đang tìm kiếm cái gì khi khởi hành chuyến về thăm lại chốn cũ này? Có lẽ tệ nhất là tìm thấy đúng những gì mà bà nghĩ mình đeo đuổi bấy lâu nay. Mái lợp chắc chắn, những cửa sổ chặn lưới, cái hồ đằng trước, hàng cây thích, tuyết tùng và bạch dương lấy nhựa sừng sững sau nhà. Sự bảo tồn hoàn hảo, quá khứ còn nguyên vẹn, trong khi không thể nói như thế chút xíu nào về chính bản thân bà. Thà rằng tìm thấy một thứ bị hư hại, vẫn tồn tại nhưng không còn ăn nhập - như nhà nghỉ của gia đình Travers lúc này, với những cửa sổ trổ thêm trên mái nhà và màu sơn xanh thẫm đến giật mình - thì có lẽ về lâu về dài sẽ bớt đau đớn hơn.

Còn nếu lỡ ta phát hiện ngôi nhà đã biến hẳn luôn rồi thì sao? Ta sẽ làm loạn lên. Nếu có ai đó đi đến để lắng nghe ta, ta sẽ than vãn với người ấy về mất mát này. Nhưng liệu cảm giác nhẹ nhõm có xối dội xuống lòng ta, liệu cảm giác ngượng ngùng hay chịu ơn hồi xưa có xóa nhòa?

Chính ông Travers đã xây ngôi nhà đó - đúng ra, ông đã thuê người xây nó, làm món quà cưới bất ngờ dành tặng cho bà Travers. Khi Grace lần đầu mục kích nó thì có lẽ nó đã ba mươi năm tuổi rồi. Con cái của bà Travers cách nhau khá nhiều năm - Gretchen độ hai tám, hai chín, đã làm vợ làm mẹ, còn Maury hai mươi mốt tuổi đang học năm cuối đại học. Rồi đến Neil, đã ngoài ba mươi. Nhưng Neil không mang họ Travers. Mà là Neil Borrow. Trước kia bà Travers đã qua một đời chồng, ông này đã chết. Bà phải một mình vừa kiếm sống vừa nuôi con, làm giáo viên dạy tiếng Anh thuơng mại tại một trường đào tạo thư ký. Mỗi khi nhắc lại thời kỳ này trong cuộc đời bà trước khi gặp ông, ông Travers thường ám chỉ đó là thời cực nhọc như lao động khổ sai, một thời kỳ mà cả đời an nhàn ông sung sướng chu cấp cho bà hầu như cũng không bù đắp nổi.

Riêng bà Travers lại không hề nói về nó theo cách này chút nào. Trước khi về với ông Travers, bà sống với Neil trong một căn nhà to, cũ kỹ, bị ngăn thành những hộ nhỏ, gần đường ray xe lửa thị trấn Pembroke, để rồi nhiều câu chuyện bà kể bên bàn ăn sau này đều là về những biến cố ở nơi đó, về những người cùng thuê nhà, về lão chủ nhà người Canada gốc Pháp nói thứ tiếng Pháp khàn khàn và tiếng Anh nhập nhằng mà bà hay nhại lại. Những câu chuyện đó có thể đem đặt tên được, kiểu nhan đề giống như truyện của Thurber mà Grace đọc trong quyển Hợp tuyển truyện cười Mỹ cô tình cờ tìm thấy trên kệ sách thư viện kể cuối phòng học hồi lớp mười. (Cũng trên cùng kệ sách đó cô đã tìm thấy quyển Nam tước cuối cùng và Hai năm trước cột buồm).

“Cái đêm già Cromarty chuồn khỏi mái nhà.” “Chàng đưa thư tán tỉnh cô Flowers như thế nào.” “Con chó ăn cả hộp.”

Ông Travers không bao giờ kể chuyện hay hé lời bên bàn ăn tối, nhưng nếu ông bắt gặp ta đang nhìn cảí lò sưởi lát đá phiến chẳng hạn, thì hẳn ông sẽ nói, “Cháu có thích đá không?” rồi kể tường tận cho ta nghe xuất xứ của từng viên đá, rồi chuyện ông phải săn lùng mãi mới tìm thấy phiến granite hồng ấy, bởi vì bà Travers từng có lần thốt lên thích thú trước một tảng đá từa tựa mà bà thoáng thấy khi đi qua một con đường xuyên núi. Hoặc có thể ông sẽ chỉ cho ta xem những chi tiết trang trí nội thất không đặc sắc lắm do chính ông thêm thắt khi thiết kế ngôi nhà - nào là những kệ chén đặt góc bếp có cánh mở ra ngoài, nào là không gian chứa đồ dưới gầm ghế ngồi bên cửa sổ. Dáng người ông cao, hơi khòm, giọng nói nhỏ nhẹ, tóc thưa bông mượt, ép sát da đầu. Ông hay mang cả giày bơi khi xuống nước, và mặc dù nhìn không béo khi mặc quần áo bình thường, nhưng ông lại bày ra một ngộn bánh kếp trắng phau trên lưng chiếc quần bơi.

Mùa hè năm ấy Grace làm việc cho khách sạn ở Bailey’s Falls, phía Bắc hồ Little Sabot. Hồi đầu hè, gia đình Travers đã đến đó ăn tối. Cô không để ý đến họ vì họ không ngồi ở khu bàn do cô phục vụ, hơn nữa tối ấy rất đông khách. Cô đang bày biện bàn chuẩn bị cho một nhóm khách mới thì chợt nhận ra có người đang chờ nói chuyện với mình.

Đó là Maury. Anh nói, “Tôi đang tự hỏi liệu cô có vui lòng đi chơi với tôi vào dịp nào đó hay không?”

Grace hầu như không ngừng những động tác ném rải từng bộ đồ ăn bằng bạc ra bàn để ngước lên. Cô nói, “Đây là lời thách à?” Bởi giọng anh vông cao, run run, trong khi anh đứng đực ra sượng sạo, như vừa cò bắt ép mình nói. Hơn nữa, số là người ta biết rằng thỉnh thoảng vẫn có một toán trai trẻ ở khu nhà nghỉ thách nhau mời cô hầu bàn nào đó đi chơi. Đấy không hẳn là một trò đùa - bọn họ cũng đến chỗ hẹn thật, nếu cô nọ chấp thuận, dẫu đôi lúc họ chỉ có ý đỗ xe lại tự tình ở đâu đó chứ không đưa cô nàng đi xem phim hay thậm chí đi uống nước. Thành thử thiên hạ coi cái sự cô gái thuận ý nhận lời mời của bọn họ là một việc đáng xấu hổ, rẻ rúng.

“Gì cơ?” anh nói với giọng đầy đau khổ, khiến Grace phải ngừng tay ngước lên nhìn anh. Cô cảm thấy như trong khoảnh khắc đó mình đã thu trọn vào tầm mắt hết thảy con người anh, đúng thật con người Maury. Hoảng sợ, dữ tợn, ngây ngô, quyết đoán.

“Được,” cô nói nhanh. Có lẽ ý cô là được rồi, bình tĩnh lại đi, tôi biết đấy không phải là lời thách, tôi biết anh sẽ không làm trò đó. Hoặc, được, tôi sẽ đi với anh. Chính bản thân cô cũng không biết chắc. Nhưng anh coi đó là lời chấp thuận và tức khắc dàn xếp - không hạ thấp giọng, cũng không để ý tới ánh mắt đám thực khách xung quanh đang chĩa vào mình - rằng tối mai anh sẽ tới đón cô sau khi cô làm xong ca.

Anh đưa cô đi xem xi nê. Họ xem phim Cha của cô dâu. Grace ghét nó. Cô ghét bọn con gái giống cô đào Elizabeth Taylor trong phim, cô ghét lũ con gái nhà giàu ông ẹo hễ mở mồm ra là chỉ rặt đòi hỏi với vòi vĩnh, không hơn. Maury bảo người ta cố ý làm phim thế cho hài hước thôi mà, nhưng cô cãi đó không phải là điểm chính. Cô lại không thể chỉ ra điểm chính là gì. Bất cứ ai hẳn đều nghĩ đó là do cô làm bồi bàn và nghèo đến mức không đủ tiền học lên đại học, và rằng nếu cô muốn có một đám cưới kiểu như thế thì cô phải mất nhiều năm dành dụm chắt bóp mới tự tay trả nổi. (Đích xác Maury đã nghĩ như vậy, chợt thấy tôn trọng cô, đến mức gần như sùng kính.)

Cô không thể giải thích hay hiểu ra được rằng chung quy không phải cô cảm thấy ghen tị, mà là cô nổi giận. Cô nổi giận không phải vì cô không có tiền mua sắm vung vít hay mặc váy sống thế kia. Cô giận vì người ta nghĩ phải như thế mới là con gái. Đó là những gì đàn ông - người ta, tất cả mọi người - nghĩ con gái phải vậy. Xinh đẹp, giàu có, hư thân, ích kỷ, óc bã đậu. Đó là những gì một cô gái nên tỏ ra, để được yêu. Rồi sau này khi trở thành mẹ cô ta lại tận tụy cung phụng con cái. Cô ta sẽ không ích kỷ nữa, nhưng óc bã đậu thì vẫn còn. Mãi mãi.

Cô cứ bốc hỏa phừng phừng lên vì điều đó trong khi ngồi bên cạnh một anh chàng đang mê mẩn cô vì anh ta đã tin - ngay tắp lự - vào tính quang minh chính trực, vào nét độc đáo trong suy nghĩ và tâm hồn cô, đã nhìn cái nghèo khó của cô như một lớp sơn bông lãng mạn phủ lên trên đấy. (Trước đó anh biết cô nghèo không chỉ vì công việc cô đang làm mà còn vì giọng nói đặc sệt vùng thung lũng Ottawa của cô, điều mà cô không nhận ra.)

Anh tôn trọng những cảm xúc của cô về bộ phim. Thật ra, sau khi đã lắng nghe cô ra sức giận dữ giải thích, anh cũng ra sức thổ lộ với cô một điều. Anh bảo rằng giờ anh đã thấy cảm xúc của cô nhất định không phải là thứ gì giản đơn, nữ tính như sự ghen tị. Anh thấy như thế đấy. Mà đó là do cô không thể chịu nổi sự phù phiếm, cô không cam lòng để mình giống như đa số các cô gái khác. Cô là người đặc biệt.

Grace luôn nhớ rõ tối hôm đó mình mặc gì. Váy lồng phồng dài trên mắt cả màu xanh dương đậm, áo kiểu màu trắng mà qua lớp bèo nhún đục lỗ có thể thấy lấp ló phần trên của đôi vồng ngực, dây thắt lưng thun to bản màu hồng. Có sự tương phản, không chối cãi, giữa cách cô phục sức với cách cô muốn được nhìn nhận. Nhưng ở cô không hề toát ra vẻ chải chuốt cầu kỳ, sỗ sàng hay hào nhoăng theo phong cách thẩm mỹ thời ấy. Thực ra, gấu váy gấu áo hơi lờm xờm lại tạo cho cô phong thái của một cô gái gypsy, thêm vào đó là những chiếc vòng đeo tay sơn màu bạc loại rẻ tiền nhất cùng mái tóc sẫm màu xoăn dài hoang dại mà khi đứng chờ phục vụ khách bên bàn cô phải dùng lưới chụp vào cho gọn.

Đặc biệt.

Anh kể cho mẹ nghe về cô và mẹ anh bảo, “Con phải đưa con bé Grace này đến nhà ta ăn tối mới được.”

Mọi thứ ập đến đều quá mới mẻ đối với cô, tất cả đều lập tức khiến cô thích thú. Thật ra cô yêu mến bà Travers hơn là Maury yêu cô. Dĩ nhiên, không giống anh, tính cô không quen thể hiện tình cảm bằng cách công khai chết lặng người như thế, không sùng bái như thế.

Grace được cậu mợ, thật ra là ông cậu bà mợ, nuôi dưỡng từ bé. Mẹ cô mất khi cô mới ba tuổi đầu, cha cô chuyển đến Saskatchewan sống, ở đó ông đã có một gia đình khác. Cha mẹ nuôi của cô hiền hậu, thậm chí rất tự hào - tuy có hoang mang - về cô, nhưng họ không hay chuyện trò với cô. Ông cậu kiếm sống bằng nghề đan ghế mây, ông đã truyền dạy cho cô cách đan ghế để cô đỡ đần ông và để sau này, khi mắt ông đã hết tỏ tường, cô có thể nối nghiệp ông. Nhưng rồi cô xin được việc làm ở Bailey’s Falls vào mùa hè, và dẫu rằng ông cậu - kể cả bà mợ - rất khó dứt lòng cho cô đi, nhưng họ cũng tin là cô cản nếm trải mùi đời trước khi yên cư lạc nghiệp.

Lúc đó cô hai mươi tuổi và vừa mới học xong trung học. Đáng ra cô phải hoàn tất việc học trước đó một năm, nhưng cô lại có lựa chọn không giống ai. Thị trấn nơi cô sống - không xa trường Pembroke mà bà Travers từng dạy cho lắm - tuy bé tẹo vậy chứ vẫn tồn tại một mái trường trung học với năm cấp lớp, đủ trang bị kiến thức cho học trò tham dự các kỳ thi cấp quốc gia và chuẩn bị cho cái mà thời đó gọi là kỳ đáng tuyển vào đại học. Chẳng nhất thiết phải học hết thảy các môn nhà trường đưa ra, và đến cuối năm nhất của mình - mà lẽ ra đã là năm cuối, năm lớp mười ba - Grace thi các môn lịch sử, thực vật, động vật, tiếng Anh, tiếng Latin và tiếng Pháp đều đạt điểm cao quá mức cản thiết. Vậy nhưng đến tháng Chín cô lại trở vào trường, xin được học tiếp môn vật lý, hóa học, lượng giác, hình học, đại số, bất chấp việc những môn ấy luôn bị coi là cực kỳ khó đối với con gái. Khi kết thúc năm học, cô đã giải quyết gần hết các môn học của cấp lớp mười ba, ngoại trừ các môn tiếng Hy Lạp, tiếng Ý, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Đức do không có giáo viên nào ở trường cô dạy những môn đó. Cô đã hoàn thành ba phân môn toán học cũng như các môn khoa học một cách đáng biểu dương, dù kết quả học tập không ngoạn mục bằng năm trước. Lúc ấy cô thậm chí còn nghĩ đên việc tự học tiếng Hy Lạp, tiếng Y, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Đức hòng đi ứng thí các môn đó vào năm sau. Nhưng thầy hiệu trưởng của trường nói chuyện với cô, bảo học thế cũng chẳng đưa em tới đâu cả vì em không có điều kiện học lên đại học, và lại chẳng trường đại học nào đi đòi hỏi một thành tích đầy đặn đến vậy. Em cố học nhiều làm chi? Em không có kế hoạch nào khác à?

Không ạ, Grace đáp, cô chỉ muốn học hết tất cả những gì người ta cho học miễn phí. Trước khi cô bắt đầu sự nghiệp đan ghế mây.

Chính thầy hiệu trưởng là người quen biết chủ nhà trọ này, thầy hứa sẽ có lời xin cho cô nếu cô muốn làm chân bồi bàn trong mùa hè. Thầy cũng nhắc tới cái sự nếm mùi cuộc đời.

Vậy là ngay cả ông thầy phụ trách việc học hành cho cả vùng ấy cũng không tin rằng việc học sẽ có ích cho đời. Và bất cứ ai được Grace kể cho nghe về những gì cô đã làm - cô kể ra nhằm giải thích tại sao cô tốt nghiệp trung học muộn thế - đều thốt lên những câu đại loại chắc cô điên mất rồi.

Ngoại trừ bà Travers, trước kia bà đã buộc phải học trường dạy nghề doanh thương thay vì một trường đại học đàng hoàng bởi người ta bảo bà cản phải trở thành người hữu ích, bây giờ bà ước gì - bà nói - hồi ấy, thay vào đó, hoặc trước hết, bà đã nhồi vào sọ mình những thứ vô bổ.

“Mặc dầu cháu cần phải có việc làm kế sinh nhai thật,” bà bảo. “Đan ghế mây có vẻ là một công việc có ích đấy. Nhưng chúng ta hẵng cứ xem đã.”

Xem cái gì? Grace không muốn nghĩ trước cái gì hết. Cô muốn cuộc sống của mình cứ tiếp diễn như hiện tại. Nhớ đổi ca với một cô gái khác mà cô vén khéo được những ngày nghỉ Chủ nhật sau giờ ăn điểm tâm. Điều này có nghĩa là cô luôn làm việc thêm giờ vào thứ Bảy. Thực ra, điều đó có nghĩa cô đã đánh đổi thời gian ở bên Maury để lấy thời gian được ở bên gia đình của Maury. Giờ thì cô và Maury không thể đi xem phim với nhau, cũng không có một buổi hẹn hò thực sự nào. Nhưng anh đến đón cô khi cô tan ca, cỡ khoảng mười một giờ, và họ lái một cuốc xe, dừng lại ăn kem hay ăn hamburger - Maury rất ý tứ không dắt cô vào quán rượu vì cô chưa tới hai mươi mốt tuổi - cuối cùng là đậu xe ở đâu đấy.

Ký ức của Grace về những lần đậu xe này - thường kéo dài tới một hay hai giờ sáng - hóa ra lại mù mờ hơn nhiều so với ký ức về những lúc cô ngồi cùng gia đình Travers quanh bàn ăn tối hoặc - khi mọi người ăn xong đứng lên khỏi bàn, cảm theo cà phê hay thức uống tươi - những lúc ngồi trên chiếc sofa da màu vàng nâu, trên ghế bập bênh, hay trên chiếc ghế mây bọc đệm, ở đầu kia căn phòng. (Không phải kích rích rửa bát đĩa và lau dọn nhà bếp - sáng hôm sau sẽ có một phụ nữ mà bà Travers gọi là “bà Abel lành nghề bạn tôi” đến lo liệu hết.)

Maury luôn luôn kéo gối đệm xuống thảm sàn để ngồi. Gretchen không bao giờ váy áo chỉnh tề ngồi vào bàn ăn tối mà chỉ mặc quần jean hoặc quần lính, chị thường ngồi bắt tréo chân trên một cái ghế rộng. Cả chị và Maury đều cao lớn, vai rộng, mang những nét đẹp giống mẹ - tóc quán màu nâu sữa và đôi mắt ấm áp hình quả hạnh. Maury thậm chí còn được thừa hưởng một bên má lúm đồng tiền. Đáng yêu ghê, các cô bồi bàn khác hay nói về Maury như vậy. Họ huýt sáo khe khẽ. Ôi chà chà. Tuy nhiên, bà Travers chỉ cao tròm trèm mét rưỡi, và trong bộ váy Hawaii sáng màu trông bà không béo nhưng tròn trịa chắc nịch, tựa như một đứa trẻ chưa giãn hết gân cốt. Còn về tia sáng lấp lánh, sự sôi nổi trong mắt bà, vẻ hoan hỉ luôn trực chờ trào ra, thì chưa ai hoặc không ai có thể bắt chước hay thừa hưởng được. Cả cái màu đỏ ửng, gần giống như bị phát ban, lúc nào cũng thường trực hai bên má bà nữa. Đó có lẽ là hậu quả của việc ra ngoài trời dưới bất kỳ điều kiện thời tiết nào mà không quan tâm đến làn da của mình, để rồi cùng với dáng người bà, cùng với chiếc váy Hawaii, nó bộc lộ tính độc lập của bà.

Thỉnh thoảng, vào các tối Chủ nhật, ngoài các thành viên trong gia đình còn có thêm khách đến chơi. Một cặp vợ chồng, hay có lẽ một người độc thân, thường là trạc tuổi ông bà Travers, và thường là giống họ ở phương diện bà vợ thì hoạt bát và hóm hỉnh, trong khi ông chồng thì trầm tĩnh hơn, chậm chạp hơn và cam chịu hơn. Mọi người rôm rả kể chuyện tiếu lâm, thường thì họ tự lấy mình ra để cười nhạo. (Giờ thì bà già Grace đã là một tay góp chuyện lôi cuốn trong một thời gian lâu đến mức thỉnh thoảng bà cảm thấy phát bệnh với chính mình, và bà thấy thật khó mà nhớ nổi những màn đối đáp bên bàn ăn tối này đã từng lạ lẫm đối với mình như thế nào. Ở quê bà, phần lớn các cuộc chuyện trò xôm tụ thường mang hơi hưởng cợt nhả tục tĩu, mà dĩ nhiên bà mợ và ông cậu của bà sẽ không đời nào tham gia. Vào những dịp hàn hữu khi nhà có khách thì chỉ độc mấy lời ca tụng hay biện hộ về thức ăn, bàn thảo về thời tiết, cùng với nỗi nhiệt tâm cầu ước cho bữa ăn chấm dứt càng mau càng tốt.)

Sau bữa tối tại gia đình Travers, nếu tối hôm đó trời lành lạnh thì ông Travers sẽ nhóm lò sưởi. Họ chơi trò mà bà Travers gọi là “trò đoán chữ ngu xuẩn”, tên vậy thôi chứ thật ra mọi người phải rất thông thái, kể cả khi họ nghĩ ra những định nghĩa ngớ ngẩn. Và đây là khoảnh khắc để cho nhân vật nào đó ngậm hột thị suốt bữa tối sẽ bỗng nhiên vụt sáng. Những tranh luận giễu nhại nổi lên xoay quanh những tuyên bố cực ngớ ngẩn. Anh Wat, chồng chị Gretchen, là vua tranh luận, sau đó thì đến Grace, trong niềm hân hoan của bà Travers và Maury. (Maury hét to, trước sự thích thú của tất cả mọi người ngoại trừ Grace, “Đấy, thấy chưa? Em đã nói rồi. Cô ấy rất thông minh mà lị”). Dẫu gì chính bà Travers mới là trùm dẫn dắt nhịp điệu của trò đoán chữ này bằng những lời biện hộ quyết liệt, nhằm bảo đảm cho cuộc chơi không trở nên quá nghiêm túc hay đừng có người chơi nào bị quá ấm ức.

Lần duy nhất gặp lợn cợn do có người không hài lòng với trò chơi là khi Mavis, cô vợ của anh Neil, con trai riêng của bà Travers, đến ăn tối. Mavis và hai con nhỏ sống không xa đấy, tại nhà bố mẹ cô ta đằng cuối hồ. Tối hôm đó chỉ có người trong nhà với nhau, cộng thêm Grace, vì ai nấy đều đinh ninh Mavis và Neil sẽ dẫn theo lũ nhóc. Nhưng Mavis đi một mình - Neil là bác sĩ, và không ngờ anh lại có việc phải đi Ottawa vào cuối tuần đó. Bà Travers thất vọng nhưng rồi trấn tĩnh lại, nói to lên vừa vui vẻ vừa sốt sắng, “Nhưng bọn trẻ đâu phải ở Ottawa, đúng không?”

“Chẳng may là không ạ,” Mavis đáp. “Nhưng tụi nó chả dễ thương tí nào. Con chắc chắn chúng sẽ rống gào suốt bữa ăn cho mà xem. Đứa nhỏ bị ban hạt kê, và có Chúa mới biết thằng Mikey bị làm sao.”

Đó là một người phụ nữ mảnh mai, da rám nắng, mặc váy tím, cột đuôi tóc đen bằng dải ruy báng rộng bản màu tím, tiệp với màu váy. Đẹp, nhưng hai bên khóe miệng thấp thoáng nét chán chường. Cô ta bỏ mứa gần hết phần ăn của mình, giải thích là bị dị ứng với cà ri.

“Ối, Mavis, tiếc quá,” bà Travers thảng thốt. “Con mới bị thế hay sao?”

“Không ạ. Con bị từ xửa xưa rồi nhưng con hay lịch sự ráng ăn cho hết. Nhưng giờ thì con đã chán phải nôn mửa gần như suốt cả đêm rồi.”

“Phải chi con nói trước cho mẹ biết... Thế, chúng ta có thể dọn cho con món gì bây giờ?”

“Đừng lo, con không sao đâu. Với lại con không muốn ăn, áp lực và niềm vui của bổn phận làm mẹ mà.”

Cô ta châm một điếu thuốc.

Sau đó, trong trò chơi, cô ta đôi co với Wat về một định nghĩa anh dùng, để rồi khi từ điển chứng minh rằng định nghĩa ấy có thể chấp nhận được thì cô ta nói, “A, xin lỗi nhé. Tôi nghĩ mình thua kém mọi người ở đây rồi.” Rồi đến lúc tất cả mọi người nộp tờ giấy ghi từ của mình để chuẩn bị cho vòng chơi tiếp theo, cô ta mỉm cười lắc đầu.

“Con chả có từ nào cả.”

“Ồ, Mavis,” bà Travers thốt lên. Và ông Travers tiếp lời, “Thôi nào, Mavis. Dùng từ cũ cũng được.”

“Nhưng con chẳng có từ cũ nào hết. Xin lỗi. Tối nay con cảm thấy đầu óc ngu đần quá. Mọi người cứ chơi tự nhiên đi.”

Và mọi người chơi tiếp, tất cả đều giả vờ như không có gì xảy ra, trong khi Mavis vừa hút thuốc vừa không ngừng nhoẻn nụ cười thảm não tổn thương ngọt ngào đầy quyết đoán của mình. Được một lát cô ta đứng lên, bảo rằng mình mệt kinh khủng và không thể để bọn trẻ trong tay ông bà ngoại chúng lâu hơn nữa, rằng cô ta đã có một chuyến thăm viếng thú vị, học hỏi được nhiều điều, rằng bây giờ cô ta buộc phải ra về.

“Noel tới phải tặng một quyển từ điển Oxford mới được,” cô ta nói bâng quơ khi đi ra cùng với một tràng cười cay đắng.

Quyển từ điển của gia đình Travers mà Wat đã dùng là từ điển Mỹ.

Khi cô ta đi rồi, không ai nhìn ai. Bà Travers nói, “Gretchen, con còn sức đi pha cho cả nhà một bình cà phê không?” Và Gretchen đi vào bếp, vừa đi vừa lẩm bẩm, “Vui thay. Đến Chúa cũng phải khóc.”

“Ờ. Cuộc sống của nó đang căng,” bà Travers nói. “Hai đứa con lóc nhóc.”

Trong tuần, Grace có một ngày nghỉ từ lúc dọn xong bữa điểm tâm cho tới lúc bày biện bữa tối, khi phát hiện ra điều này bà Travers liền lái xe đến Bailey’s Falls đón cô về ngôi nhà bên hồ chơi trong những giờ rảnh rỗi đó. Đấy là quãng thời gian Maury đi làm - anh làm thêm vào mùa hè với đội cầu đường sửa chữa xa lộ 7 - Wat thì ở văn phòng của anh tại Ottawa còn Gretchen thì đi bơi hay chèo thuyền với lũ con dưới hồ. Thường thì bà Travers chủ động thông báo rằng bà phải đi mua đồ, phải nấu bữa tối, hay phải viết thư gì đó, xong bà sẽ để Grace lại một mình trong căn phòng mênh mông mát mẻ, vừa là phòng khách vừa là phòng ăn, với chiếc ghế sofa bọc da vĩnh viễn lõm xuống và những kệ sách đầy ứ.

“Cứ đọc cái gì khiến cháu thaăng hoa nhé,” bà Travers nói. “Không thì cuộn tròn mà ngủ nếu thích. Công việc của cháu nặng nhọc thế, chắc là cháu mệt lử rồi. Bác bảo đảm sẽ đưa cháu trở lại đúng giờ.”

Grace không bao giờ ngủ. Cô đọc sách. Cô hầu như không nhúc nhích, và phía dưới chiếc quần soóc cô mặc, cặp đùi trần của cô đổ mồ hôi dính chặt xuống mặt ghế da. Có lẽ là bởi cô đọc quá say sưa. Thường thì cô không thấy bà Travers đâu cho mãi tới giờ cô cần được chở về lại nơi làm.

Bà Travers chỉ bắt chuyện chừng nào đầu óc Grace đã có đủ thời gian để thoát ra khỏi quyển sách cô vừa mới đắm mình vào. Sau đó bà có thể bảo rằng bản thân bà đã đọc quyển sách đó rồi, và bày tỏ những suy nghĩ của bà về nó... nhưng luôn luôn bằng phong thái vừa sâu sắc vừa vô tư lự. Chẳng hạn bà nói, về quyển Anna Karenina, “Bác không nhớ mình đã đọc nó bao nhiêu lần rồi, nhưng bác nhớ rõ rằng đầu tiên bác đồng cảm với Kitty, sau đó là với Anna... ôi, thật kinh khủng, về Anna ấy, rồi thì, cháu biết không, lần đọc mới đây nhất bác chợt nhận ra mình thông cảm sâu sắc với Dolly. Dolly lúc cô ấy đi về vùng quê, ờm, đem theo một lũ trẻ, rồi cô ấy phải học từ cách giặt giũ trở đi, gặp vấn đề với mấy cái chậu giặt - bác nghĩ đó chính là cách lòng cảm thông của người ta thay đổi khi người ta về già. Đam mê bị đẩy ra sau cái chậu giặt. Mà thôi, đừng để ý bác nói gì. Cháu nhé?”

“Cháu còn chẳng biết mình có để ý nhiều đến ai không.” Grace ngạc nhiên với chính mình, tự hỏi liệu mình có đang tỏ ra tự phụ hay non nớt không. “Nhưng cháu thích nghe bác nói.”

Bà Travers phá lên cưới. “Bác cũng thích nghe mình nói.” Không hiểu sao, cũng độ ấy, Maury bắt đầu đề cập tới việc cưới xin của họ. Không hẳn đám cưới sẽ diễn ra ngay - phải đợi đến khi anh học xong và đi làm kỹ sư đã - nhưng anh hay nói về chuyện ấy, cơ hồ cả cô lẫn anh đều đã coi đó là chuyện đương nhiên. Khi chúng mình cưới nhau, anh hay nói vậy, còn Grace, thay vì chất vấn hay phủ nhận, chỉ lắng nghe một cách tò mò.

Khi cưới nhau họ sẽ có một chốn ở bên hồ Little Sabot. Không quá gần cha mẹ anh, cũng không quá xa. Đó sẽ chỉ là nhà nghỉ hè thôi, dĩ nhiên. Thời gian còn lại họ sẽ sống ở bất kỳ chỗ nào mà công việc kỹ sư của anh đưa họ tới. Tức, có thể là ở bất kỳ đâu - Peru, Iraq, những lãnh thổ phía Tây Bắc. Grace thích vì mường tượng đến việc chu du đây đó hơn là hứng thú trước điều anh nói, bằng vẻ tự hào vô cùng nghiêm túc, về tổ ấm của chúng ta. Chẳng điều gì trong ấy có vẻ thật đối với cô, song ý tưởng về việc đỡ đần ông cậu, bắt đầu cuộc đời đan ghế tại thị trấn và trong chính ngôi nhà cô lớn lên, dường như cũng chưa bao giờ là thật đối với cô.

Maury liên tục hỏi xem cô đã thưa chuyện thế nào về anh với cậu mợ của cô rồi, khi nào cô định sẽ đưa anh về nhà gặp họ. Thậm chí cái cách anh tự nhiên dùng từ ấy - từ nhà - cũng có vẻ hơi lệch lạc đối với cô, mặc dù dĩ nhiên đó là từ mà chính cô đã dùng. Có lẽ cô nên nói nhà của cậu mợ em thì sẽ chuẩn hơn.

Tình thật cô chưa hề đả động gì về anh trong những lá thư ngắn hằng tuần gửi về cho họ, ngoài mấy dòng rằng cô “đang tìm hiểu một anh làm việc thời vụ vào dịp hè gần đây.” Chắc hẳn cô đã tạo ấn tượng rằng cái anh này làm ở khách sạn.

Không phải cô chưa bao giờ nghĩ đến việc lấy chồng. Viễn cảnh đó - hình như là - đã hiện diện trong ý nghĩ của cô, song song với cuộc đời đan ghế mây. Bất chấp sự thể rằng trước kia chưa từng được ai ve vãn, cô vẫn nghĩ chuyện ấy rồi sẽ xảy ra, vào một ngày nào đó, chính xác theo cách thức này, người đàn ông ra quyết định ngay tức khắc. Anh ta sẽ gặp cô - có lẽ trong trường hợp anh ta mang ghế tới sửa - và vừa trông thấy cô thì anh ta liền xiêu lòng ngay. Anh ta đẹp trai, giống như Maury. Nồng nhiệt, như Maury. Và rồi những đụng chạm riêng tư dễ chịu theo sau.

Có điều tình tiết này chưa xảy ra. Trên xe hơi của Maury, hay ngoài bãi cỏ dưới vòm sao, cô đã sẵn lòng. Maury thì sẵn sàng, nhưng không sẵn lòng. Anh cảm thấy trách nhiệm của anh là phải bảo vệ cô. Vẻ lả lơi mà cô tự nguyện bày tỏ hất anh khỏi thế thăng bằng. Có lẽ, anh cho đó là sự phớt tỉnh. Một sự dâng hiến chủ tâm mà anh không hiểu ra, mà nó cũng không khớp chút nào với những ý niệm của anh về cô. Chính cô cũng không hiểu mình lạnh lùng thế nào - cô tin rằng mình cứ bày tỏ vẻ háo hức là ắt sẽ dẫn tới những niềm sung sướng mà cô đã biết tới, khi cô độc và trong tưởng tượng, và cô cảm thấy hết thảy đều tùy thuộc vào Maury định đoạt. Nhưng anh không định đoạt.

Thời kỳ vây hãm này khiến hai anh chị vừa bấn loạn vừa hơi giận dữ hoặc xấu hổ, để rồi họ không thể ngừng hôn hít, ôm ghì, thốt ra những lời âu yếm, để đền bù cho nhau, khi họ chúc nhau ngủ ngon. Grace thấy nhẹ cả người khi chỉ còn lại một mình, nằm trên giường trong phòng ngủ tập thể và xóa sạch hai tiếng đồng hồ vừa qua ra khỏi tâm trí. Cô nghĩ Maury chắc chắn cũng nhẹ nhõm khi vừa lái xe một mình trên xa lộ, vừa sắp xếp lại những ấn tượng của mình về Grace, để anh có thể mãi một lòng một dạ yêu cô.

Hầu hết các cô hầu bàn đều ra đi sau ngày lễ Lao động để trở về với trường phổ thông hay trường đại học. Nhưng khách sạn vẫn mở cửa đến lễ Tạ ơn với dàn nhân viên tối giản - Grace nằm trong số họ. Có tin đồn râm ran rằng năm nay sẽ mở cửa lại vào đầu tháng Mười hai để đón khách mùa đông, hay ít nhất là mùa Giáng sinh, nhưng coi bộ không ai trong đội ngũ nhân viên nhà bếp hoặc nhà hàng biết đích xác khả năng đó có xảy ra thật hay không. Grace viết thư cho cậu mợ như thể mọi sắp đặt cho Giáng sinh đều đã an bài. Thực ra cô không hó hé gì đến việc đóng cửa, có lẽ cô nhắm chừng qua năm mới hẵng nói. Để hai người khỏi phải trông ngóng cô về.

Tại sao cô làm vậy? Không phải vì cô có kế hoạch gì khác. Cô đã nói với Maury rằng cô định sẽ dành hẳn một năm nay về giúp đỡ ông cậu, có lẽ sẽ cố tìm người khác học đan ghế thay cô, trong khi anh, Maury, học nốt năm cuối đại học. Cô thậm chí còn hứa sẽ dẫn anh về thăm họ vào Giáng sinh để anh có thể gặp gia đình cô. Anh nói Giáng sinh là dịp lý tưởng để tổ chức lễ đính hôn cho họ. Anh đang dành tiền công đi làm vào dịp hè để mua tặng cô một chiếc nhẫn kim cương.

Có cũng đang dành dụm tiền mình làm được. Để có thể đón xe buýt đi Kingston thăm anh trong khi anh đang học.

Cô nói như vậy, hứa như vậy, một cách trơn tru. Nhưng liệu chính cô có tin, hoặc thậm chí có mong ước, là nó sẽ xảy ra hay không?

“Maury là đứa tốt tính,” bà Travers nói. “Rồi tự cháu sẽ thấy cho mà xem. Nó sẽ trở thành một người không phức tạp, đáng yêu như cha nó. Không giống thằng anh nó tí nào. Anh Neil của nó rất sáng dạ. Bác không bảo rằng Maury không thông minh, chẳng thể thành kỹ sư nếu không có chút đầu óc, nhưng Neil thì... nó sâu sắc.” Bà tự bật cười một mình. “Những hang sâu bất dò của con gấu đại dương... bác đang nói về cái gì thế nhỉ? Một thời gian dài Neil và bác không hề giao du với ai, chỉ có hai mẹ con với nhau. Vì vậy bác nghĩ nó rất đặc biệt. Bác không có ý nói rằng nó không biết tếu táo. Nhưng đôi khi người hài hước nhất lại là người đầy sầu muộn, đúng không nào? Ta luôn phải băn khoăn về họ. Nhưng lo lắng về đám con cái đã trưởng thành của mình thì phỏng có ích lợi gì? Với Neil thì bác có lo chút chút, chứ với Maury thì bác chỉ lo một tẹo thôi. Còn với Gretchen, bác chả phải lo lấy một mảy may. Bởi vì phụ nữ luôn có gì đó giữ cho họ tiếp tục cố gắng, phải không? Điều này đàn ông không có được.”

Mãi đến sau lễ tạ ơn ngôi nhà nghỉ bên hồ mới đóng lại. Gretchen và con cái trở về Ottawa, dĩ nhiên, cho bọn trẻ đi học. Và Maury, vừa hoàn tất việc làm thêm, phải đi Kingston. Chỉ những ngày cuối tuần ông Travers mới tới. Nhưng thường thường, như bà Travers đã báo với Grace, bà vẫn ở lại, đôi khi với khách khứa, đôi khi ở một mình.

Thế rồi mọi kế hoạch của bà thay đổi hết. Bà trở về Ottawa với ông Travers vào tháng Chín. Việc xảy ra đột xuất - bữa tối cuối tuần bị hoãn.

Maury giải thích thỉnh thoáng bà có vấn đề về thần kinh. “Mẹ phải nghỉ ngơi. Có khi phải vào viện nằm vài tuần cho ổn định lại. Ra viện là mẹ luôn khỏe lại mà.”

Grace bảo cô không bao giờ nghĩ mẹ anh lại gặp vấn đề như vậy.

“Cái gì khiến bác thành ra vậy?”

“Anh nghĩ là chẳng ai biết,” Maury trả lời.

Nhưng sau một hồi anh lại bảo, “Ờm. Có thể là do chồng của mẹ. Ý anh nói là chồng trước. Cha của Neil. Việc đã xảy ra với ông ta, đại loại vậy.”

Việc xảy ra là cha của Neil đã tự sát.

“Anh nghĩ, chắc ông ta bất ổn sao đó.

“Nhưng có lẽ không hẳn thế,” anh tiếp. “Có thể do nguyên nhân khác. Những vấn đề mà phụ nữ ở tuổi mẹ hay gặp phải. Dù gì cũng không sao đâu... Giờ bác sĩ có thể dễ dàng điều trị cho mẹ khỏi thôi, bằng thuốc men. Họ có thuốc hay mà. Đừng lo.”

Đến lễ Tạ ơn, đúng như Maury đoán, bà Travers ra viện và bình phục dần. Bữa tiệc lễ Tạ ơn vẫn diễn ra bên hồ như thường lệ. Nó được ấn định vào ngày Chủ nhật - cũng như thường lệ, để sau đó cả gia đình sẽ khẳn gói đồ đạc và đóng cửa nhà nghỉ vào thứ Hai. Vậy là thật may cho Grace, vì Chủ nhật vẫn là ngày cô nghỉ làm.

Toàn thể gia đình có mặt. Không có khách - nếu không tính Grace. Neil và Mavis với lũ con sẽ ở nhà của cha mẹ Mavis và ăn tối ở đó vào thứ Hai, nhưng ngày Chủ nhật họ sẽ đến nhà Travers.

Vào lúc Maury chờ Grace tới ngôi nhà bên hồ sáng hôm Chủ nhật, gà tây đã đút trong lò. Do có bọn con nít nên bữa tối sẽ dọn sớm, khoảng độ năm giờ. Bánh nướng đã bày cả trên bệ bếp - nhân bí ngô, nhân táo, nhân việt quất dại. Chị Gretchen đảm trách nhà bếp - tài năng bếp núc không kém gì tài năng chạy điền kinh, vốn là nghề nghiệp của chị. Bà Travers ngồi bên bàn bếp, uống cà phê và chơi ghép hình với đứa bé nhà chị, Dana.

“A, Grace,” bà reo lên, đứng bật dậy để ôm cô - lần đầu tiên bà hành động như vậy - và cử động lóng ngóng từ bàn tay bà hất văng những mảnh ghép hình.

Dana thét tường, “Bà ngoại,” còn con chị nó, Janey, nãy giờ vẫn theo dõi đầy xét nét, hốt lại những mảnh ghép rơi vãi.

“Chúng ta sẽ xếp nó lại thôi, bà ngoại đâu có cố ý, Janey nói.

“Mẹ để xốt nam việt quất ở đầu hả mẹ? Gretchen hỏi.

“Trong tủ ấy,” bà Travers nói, vẫn siết chặt hai cánh tay Grace và phớt lờ đống mảnh ghép bị hủy.

“Chỗ nào trong tủ kia?”

“Ờm. Xốt nam việt quất,” bà Travers lầm bầm. “À... mẹ hay tự làm lấy. Trước tiên mẹ thả nam việt quất vào một ít nước. Sau đó đem đun nhỏ lửa... à không, mẹ nghĩ ta phải ngâm chúng trước đã... “

“Giỏi, con làm gì có thời gian cho tất cả những việc đó,” Gretchen nói. “Ý mẹ là mẹ không có đồ đóng hộp à?”

“Không. Việc gì phải thế, vì mẹ tự làm mà.”

“Con phải nhớ ai đi mua mới được.”

“Hay con hỏi bà Woods xem sao?”

“Thôi. Con có bao giờ nói chuyện với bà ấy đâu. Gan nào mà dám. Ai đó phải ra cửa hàng mua thôi.”

“Cưng... hôm nay là lễ Tạ ơn,” bà Travers nhẹ nhàng. “Làm gì có chỗ nào mở cửa.”

“Cửa hàng ngoài xa lộ ấy, nó mở suốt mà.” Rồi chị Gretchen cao giọng. “Wat đâu?”

“Anh ấy đi chèo thuyền rồi,” Mavis nói vọng từ phòng ngủ nhà sau. Cò ta nói mà như buông lời cảnh cảo, bởi vì cô ta đang cố dỗ cho đứa bé ngủ. “Anh ấy đưa Mikey đi cùng.”

Mavis đã phải tự lái xe chở Mikey và đứa bé đến. Neil sẽ tới muộn - anh còn bận gọi vài cuộc điện thoại.

Còn ông Travers đi đánh golf.

“Tôi cần người ra cửa hàng,” Gretchen nói. Chị đợi, nhưng không có tiếng xung phong nào từ phía phòng ngủ. Chị nhướng lông mày về phía Grace.

“Em lái xe được không?”

Grace bảo rằng không.

Bà Travers nhìn quanh tìm ghế của mình và ngồi xuống, cùng một tiếng thở phào hể hả.

“Hừ,” Gretchen nói. “Maury lái xe được. Maury đâu?”

Maury đang ở trong phòng ngủ nhà trước để tìm quần bơi, mặc cho ai cũng báo trước với anh là nước lạnh lắm không bơi được đâu. Anh bảo cửa hàng không mở.

“Mở mà,” Gretchen khăng khăng. “Họ bán xăng đấy thôi. Nếu không thì có cái cửa hàng ở đầu lối vào Perth, em biết đấy, chỗ có kem ốc quế...”

Maury muốn Grace đi cùng với anh, nhưng hai bé gái, Janey và Dana, đang kéo cô đi với chúng ra xem chiếc xích đu ông ngoại chúng vừa mới dựng dưới cây thích Na Uy bên hông nhà.

Bước xuống những bậc thềm, cô cảm thấy một bên quai xăng đan của mình bị đứt. Cô bèn tháo luôn cả hai chiếc ra, chân trần bước phăm phăm trên nền đất cát, trên lớp cây mã đề bị giẫm bẹp và trên lớp lá khô quắt rụng đầy.

Trước tiên cô đẩy xích đu cho bọn trẻ, sau đó đến lượt chúng đẩy cô. Đúng lúc cô nhảy xuống, chân đất, thì một bên chân cô sụm lại, cô thét lên một tiếng đau đớn, không biết chuyện gì vừa xảy ra.

Đó là bàn chân, không phải cẳng chân cô. Cơn đau buốt thấu từ gần bàn chân trái, nó vừa bị một miếng vỏ trai sắc cạnh cứa phải.

“Dana mang đám vỏ ấy vào đây đó,” Janey nói. “Nó định làm nhà cho con ốc sên của nó.”

“Chú ta đi mất rồi,” Dana nói.

Gretchen và bà Travers và thậm chí cả Mavis hộc tốc ùa ra, tưởng tiếng kêu là của một đứa trong bọn trẻ.

“Cô ấy bị chảy máu bàn chân,” Dana nói. “Máu tràn ra mặt đất kìa.”

Janey tiếp, “Cô ấy giẫm phải vỏ trai. Dana để vỏ trai ở đây, nó định xây nhà cho Ivan. Ivan con ốc sên của nó.”

Tức thì một cái chậu được bưng ra, nước để rửa vết thương, một cái khăn, và tất cả mọi người hỏi han xem đau thế nào.

“Không đau lắm ạ,” Grace nói, cà nhắc bước lên những bậc thang, với hai bé gái tranh nhau dìu đỡ và nhìn chung chỉ tổ choán đường cô.

“Ối, khiếp quá,” Gretchen nói. “Nhưng sao em không mang giày hả?”

“Giày đứt quai ạ,” Dana và Janey đồng thanh trả lời, đúng lúc một chiếc xe mui trần màu rượu vang chạy êm như ru đánh vòng gọn ghẽ vào chỗ đậu.

“Ôi, thật đúng lúc quá,” bà Travers nói. “Người chúng ta cần là đây. Bác sĩ.”

Đó là Neil, lần đầu tiên Grace gặp anh. Một người cao to, vai rộng, di chuyển nhanh nhẹn.

“Túi của con đâu,” bà Travers thét lên mừng rỡ. “Chúng ta có một ca cho con đây.”

“Anh có đồ oách nhé,” Gretchen nhận xét. “Mới hả?

Neil bảo, “Trót dại mua nó đấy.”

“Ối thằng bé thức rồi.” Mavis thở hắt ra một tiếng hơi có vẻ buộc tội rồi tất tưởi trở vào nhà.

Janey nghiêm trang, “Ta không thể làm gì mà không làm em bé thức.”

“Con im đi,” Gretchen nạt.

“Đừng nói với mẹ là con không mang theo túi đấy,” bà Travers nói. Và vừa lúc Neil lấy chiếc túi cứu thương từ baăng ghế sau ra, bà nói. “Ồ, có đây, tốt quá, ta đâu lường trước được sẽ xảy ra chuyện gì.”

“Bệnh nhân là cháu phải không?” Neil nói với Dana. “Cháu bị sao nào? Nuốt phải con ếch à?”

“Là cô ấy,” Dana nghiêm nghị. “Cô Grace.”

“Hiểu rồi. Cô ấy nuốt con ếch.”

“Cô ấy bị đứt chân. Máu chảy nhiều quá trời.”

“Giẫm phải vỏ trai,” Janey nối lời.

Nghe vậy Neil bảo hai đứa cháu gái, “Tránh ra nào,” rồi ngồi xuống bậc cấp bên dưới Grace, cẩn thận nâng bàn chân lên, bảo, “Đưa đây miếng vải hay gì cũng được,” sau đó cẩn thận thấm máu để xem xét vết cắt. Giờ anh ngồi gần sát cô, đến nỗi Grace nhận ra cái mùi mà cô đã học cách nhận diện hồi làm thời vụ vào dịp hè trong quán trọ - mùi rượu bạc hà.

“Đích xác,” anh nói. “Máu chảy quá trời. Đó là dấu hiệu tốt, rửa sạch vết thương. Đau không?”

Grace nói. “Hơi hơi.”

Anh săm soi nhìn thật nhanh vào mặt cô. Có lẽ anh tự hỏi không biết cô đã nhận ra mùi rượu chưa, và cô nghĩ gì về nó.

“Tốt. Thấy cái mép này không? Chúng ta phải lần xuống dưới và bảo đảm rửa thật sạch, sau đấy tôi sẽ khâu một hai mũi. Tôi có thuốc xoa, sẽ không đau khủng khiếp như cô nghĩ đâu.” Anh ngước nhìn lên chị Gretchen. “Ê. Chúng ta hãy đưa khán thính giả ra khỏi đây nào.”

Tuy vậy anh chưa nói một lời nào với mẹ, lúc này bà đang lặp đi lặp lại rằng thật tốt biết bao khi anh tới đúng lúc như thế.

“Hướng đạo sinh. Luôn luôn sẵn sàng,” anh nói.

Đôi tay anh nhìn không biết là người say, cả mắt anh cũng không lộ vẻ là vậy. Trông anh không giống ông bác vui nhộn mà anh thủ vai khi nói chuyện với bọn trẻ, cũng chẳng giống vai trò nhà cung cấp những lời vỗ về an ủi mà anh đã chọn để đối đãi với Grace. Anh có vầng trán cao, nhợt nhạt, chỏm tóc quán tít màu đen xám, đôi mắt xám tinh anh, khuôn miệng rộng, môi mỏng hình như cong lên lộ vẻ mất kiên nhẫn, hay thèm thuồng, hay đau đớn.

Khi vết cứa đã được băng lại, ngay trên bậc thềm - Gretchen đã trở vào bếp và bắt bọn trẻ vào cùng, còn bà Travers thì vẫn ở lại, chăm chú theo dõi, với đôi môi mím chặt như hứa rằng mình sẽ không hé môi can thiệp một lời nào nào - Neil bảo anh nghĩ nên chở Grace ra thị trấn, tới bệnh viện thì tốt hơn.

“Để tiêm ngừa uốn ván.”

“Không đau lắm đâu mà,” Grace nói.

Neil bảo, “Đấy không phải lý do chính.”

“Mẹ đồng ý,” bà Travers nói. “Uốn ván... cái đó kinh khủng lắm.”

“Chúng ta không nên để lâu,” anh nói. “Nào. Grace phải không? Grace, để tôi đưa cô ra xe.” Anh giữ bên dưới một cánh tay cô. Cô đã cài dây bên chân đi chiếc xăng đan lành, và cố xỏ ngón chân vào chiếc kia để có thể kéo lết nó đi. Miếng băng được buộc rất chặt và gọn.

“Tôi chạy vào chút đã,” anh nói, khi cô đã ngồi lên xe. “Để xin lỗi.”

Xin lỗi Gretchen? Hay Mavis?

Bà Travers đi từ trên hiên xuống, mang vẻ mặt sốt sắng lờ mờ, một biểu cảm hình như rất tự nhiên ở bà, và hôm nay thì bà thật sự không kiềm chế được. Bà đặt một tay lên cửa xe.

“Thế này tốt quá,” bà nói. “Thế này thật tốt. Grace, cháu là một báu vật trời cho. Cháu cố giữ cho nó đừng uống gì hôm nay nhé? Cháu sẽ biết cách làm thế nào mà.’

Grace có nghe thấy lời bà, nhưng hầu như chẳng nghĩ ngợi gì về điều bà nói. Cô quá hoảng hốt trước sự thay đổi ở bà Travers, trước cái gì đó hình như là sự kềnh càng của thân hình, sự cứng nhắc trong mọi chuyển động, cái vẻ ngẫu nhiên và hơi rồ dại ở lòng nhân từ của bà, niềm sung sướng rưng rưng lộ ra nơi mắt bà. Và hình như có một mau gì thấp thoáng vương trên khóe miệng bà, trông giống như hạt đường.

Bệnh viện tọa lạc ở Carletơn Place, cách ba dặm. Có một cây cầu vượt phía trên đường ray xe lửa, và họ qua cầu với tốc độ khiền lúc đến giữa cầu, Grace cảm giác như chiếc xe bốc lên khỏi mặt đường, họ đang bay. Hầu như không có xe cộ qua lại, cô không sợ, và lại cô cũng chẳng thể làm gì được.

Neil biết cô y tá đang trực phòng cấp cứu, và sau khi anh điền vào một tờ đơn và để cô ta liếc sơ bàn chân của Grace (“Băng đẹp đó,” cô ta nói hờ hững), anh có thể tiếp tục tự tay tiêm ngừa uốn ván cho cô. (“Bây giờ thì không đau đâu nhưng sau thì có thể đấy.”) Ngay khi anh vừa tiêm xong, cô y tá trở vào phòng thông báo, “Có một anh chàng đang ngồi ở ngoài phòng đợi để đưa cô ấy về nhà.”

Cô ta nói với Grace, “Anh ta nói anh ta là hôn phu của cô.”

“Bảo anh ta cô ấy chưa xong,” Neil nói. “À không. Bảo anh ta chúng tôi đã đi rồi.”

“Tôi đã bảo anh chị đang ở đây.”

“Nhưng khi cô trở lại thì chúng tôi đã đi rồi,” Neil nói.

“Anh ta bảo ông là anh trai của anh ta. Nhẽ nào anh ta không trông thấy xe của ông đậu trong bãi?”

“Tôi đậu xe đằng sau. Trong khu dành cho bác sĩ.”

“Đồ-lừa-đảo,” cô y tá lúng búng qua vai.

Và Neil nói với Grace, “Cô không muốn về nhà ngay phải không?”

“Không,” Grace nói, như thể cô đọc thấy cái từ đó được viết ngay trước mặt mình, trên tường. Cơ hồ như cô đang được kiểm tra thị lực.

Một lần nữa cô được dìu ra xe, chiếc xăng đan rơi phịch khỏi quai ngón chân, yên vị trên mặt nệm màu kem. Họ ra khỏi bãi xe bằng con đường phía sau, một lối đi lạ ra khỏi thị trấn. Cô biết họ sẽ không gặp Maury. Cô không cần phải nghĩ đến anh. Huống hồ là đến Mavis.

Về sau, khi mô tả đoạn này, cái bước ngoặt làm thay đổi cuộc đời cô ấy, có lẽ Grace sẽ nói - và quả thực cô đã nói - rằng tựa như có một cánh cổng đóng sầm lại sau lưng cô. Nhưng vào lúc đó không hề có tiếng sầm - chỉ có sự phục tùng rì rầm khắp người cô, quyền lợi của những người bị cô bỏ lại phía sau đã bị đình lại một cách nhẹ bẫng.

Ký ức của cô về cái ngày hôm đó vẫn luôn rõ mồn một, dù không phải phần nào cô cũng nhớ nhiều như nhau.

Và thậm chí một số chi tiết trong đó cô hẳn là đã nhớ sai.

Trước tiên họ vọt xe về hướng Tây trên xa lộ 7. Trong hồi tưởng của Grace, thời điểm ấy không hề có chiếc xe nào khác trên xa lộ, và tốc độ họ phóng đạt tới ngưỡng tương đương với lúc bay lên khi ở trên cầu vượt. Điều này không thể đúng được - thể nào mà chẳng có người trên đường, những người sáng Chủ nhật đó đang trên đường về nhà, đang trên đường về ăn lễ Tạ ơn với gia đình. Đang trên đường đến nhà thờ, hay đang từ nhà thờ đi về. Neil hẳn đã giảm tốc độ khi lái qua các làng mạc hoặc những vùng ven thị trấn, đã đi chậm lại khi quẹo qua rất nhiều khúc quanh trên xa lộ cũ. Cô không quen đi xe mui trần, gió đâm vào mắt, gió quấn vào tóc cô. Khiến cô rơi vào trạng thái ảo tưởng về tốc độ không ngừng, về một chuyến bay toàn hảo - không hoảng loạn mà choáng lạ, mà bình thản.

Rồi mặc dù Maury, Mavis và những người còn lại trong gia đình đã bị quét khỏi tâm trí cô, nhưng dăm ba hình ảnh về bà Travers vẫn còn, bà đang cúi xuống, vừa cười khanh khách quái lạ, sường sượng, vừa thì thầm lời nhắn nhủ cuối cùng.

Cháu sẽ biết cách làm thế nào mà.

Grace và Neil không nói chuyện với nhau, tất nhiên. Theo như cô nhớ thì khi ấy ta phải thét tường lên mới có thể nghe nhau nói được. Và những gì cô nhớ, nói cho ngay, hầu như không thể phân biệt được với ý nghĩ, với mộng tưởng của cô lúc đó, về việc tình dục sẽ như thế nào. Cuộc gặp tình cờ; những ám hiệu câm nín nhưng mãnh liệt, chuyến xe dù gần như nín thít mà trong đó cô ít nhiều hiện diện như một kẻ bị bắt giữ. Một sự đầu hàng hời hợt, xác thịt giờ không gì hơn một dòng suối thèm khát.

Cuối cùng, họ dừng lại, ở Kaladar, và đi vào khách sạn - tòa khách sạn cũ ấy giờ đây vẫn còn đó. Cảm tay cô, đan ngón tay anh vào tay cô, đi chậm lại để khớp với những bước chân tập tễnh của cô. Neil dẫn cô vào quầy bar. Cô nhận ra nó là quầy bar, dù cô chưa bao giờ vào một quán rượu nào. (Nhà trọ Bailey’s Falls không có giấy phép bán rượu - việc uống rượu diễn ra trong phòng của khách trọ, hoặc ở cái chốn xập xệ được gọi là hộp ở đêm bên kia đường). Quang cảnh quán rượu đúng như cô nghĩ - một căn phòng lớn tối tăm, thiếu khí, bàn ghế vừa được xếp lại sau một cữ dọn dẹp qua loa, mùi Lysol không tẩy được mùi bia, mùi whisky, mùi xì gà, mùi thuốc tẩu, mùi đàn ông.

Không một bông người ở đó - có lẽ tới chiều nó mới mở cửa. Nhưng bây giờ không phải là chiều ư? Ý niệm về thời gian trong cô cứ lờ mà lờ mờ.

Tức thời một người đàn ông từ phòng khác đi ra, nói chuyện với Neil. Ông ta nói, “Chào bác sĩ,” và quành ra sau quầy.

Grace tin chắc thể nào rồi cũng thế này - bất cứ nơi nào họ đến cũng đều có người Neil quen.

“Ông biết hôm nay là Chủ nhật mà,” người đàn ông cao giọng, dứt khoát, như quát đến nơi, như muốn tiếng mình có thể nghe được từ bãi đậu xe. “Tôi không thể bán gì cho ông ở đây vào Chủ nhật được. Mà tôi cũng không bán gì cho cô ta luôn. Cô ta thậm chí còn không nên ở đây kìa. Ông hiểu chứ?”

“Hiểu, hiểu, đại ca. Hiểu mà,” Neil rối rít. “Tôi thành tâm đồng ý, thưa đại ca.”

Trong khi hai người lời qua tiếng lại, người đàn ông sau quầy nhón một chai whisky từ một cái kệ ngầm ra, rót đôi chút vào ly và đẩy qua quầy cho Neil.

“Cô khát không?” anh nói với Grace. Tay anh đã mở một chai Coca. Anh cứ thế đưa luôn cho cô không cản ly.

Neil đặt một tờ tiền lên quầy và người đàn ông đẩy nó lại.

“Tôi nói với ông rồi. Không thể bán,” ông ta kiên quyết.

“Thế còn chai Coca?” Neil hỏi.

“Không thể bán.”

Người đàn ông cất chai rượu đi, Neil uống chỗ rượu trong ly đánh ực. “Ngài là người tốt đấy,” anh nói. “Có tinh thần tôn trọng pháp luật.”

“Mang chai Coca đi cùng ông luôn đi. Cô ta ra khỏi đây mau chừng nào tôi càng mừng chừng đó.”

“Đương nhiên,” Neil nói. “Cô ấy là gái nhà lành đấy. Em dâu tôi. Em dâu tương lai. Tôi cho là thế.”

“Thật à?”

Họ không quay trở lại xa lộ 7. Mà họ lái thẳng về phía Bắc con đường, quãng này không rải nhựa nhưng đủ rộng và được xếp vào loại tươm tất. Ly rượu xem ra có tác dụng ngược lại đến việc lái xe của Neil so với những gì người ta nghĩ. Anh lái chậm lại, đúng tốc độ thích đáng, thậm chí cẩn trọng, mà con đường yêu cầu.

“Em không phiền chứ?” anh nói.

Grace hỏi lại, “Phiền gì?”

“Bị kéo vào xó xỉnh bất kỳ.”

“Không.”

“Anh cản em đi cùng. Chân em sao rồi?”

“Tốt.”

“Chắc cũng hơi đau.”

“Không đau lắm. Không sao.”

Anh giơ bàn tay không cảm chai Coca lên, áp lòng bàn tay vào miệng liếm một cái rồi buông thõng xuống.

“Em có nghĩ anh bắt cóc em vì những mục đích sa đọa không?”

“Không,” Grace nói dối, nghĩ bụng cách dùng cái từ đó mới giống mẹ anh ta làm sao. Sa đọa.

“Có những lúc hẳn là em đã nghĩ đúng đấy,” anh nói, cứ như thể cô vừa trả lời là vâng. “Nhưng không phải hôm nay. Anh không nghĩ vậy. Hôm nay em an toàn như ở trong nhà thờ.”

Sự biến đổi trong sắc giọng của anh - nó đã trở nên thân tình, chân thật, và lặng lẽ - và hồi ức về việc làn môi anh áp vào, rồi lưỡi anh lẩy qua làn da cô, đã đánh động Grace tới mức cô nghe rõ từng lời anh đang nói với mình, nhưng không hiểu. Cô như cảm thấy hàng trăm, hàng trăm cú lẩy lưỡi của anh, vũ điệu khẩn khoản van xin, vân vê khắp làn da của cô. Nhưng cô cũng nghĩ ra một câu để nói, “Nhà thờ không phải lúc nào cũng an toàn.”

“Đúng. Đúng.”

“Và em không phải em dâu của anh.”

“Tương lai. Chứ chẳng phải anh đã nói là tương lai à?”

“Cả tương lai cũng không.”

“Ồ. À. Anh cũng không mấy ngạc nhiên. Không. Không hề ngạc nhiên.”

Rồi giọng anh lại biến đổi, trở về như bàn công việc.

“Anh đang tìm chỗ rẽ ở quãng này, về bên phải. Có một con đường mà nếu thấy anh ắt sẽ nhận ra. Em có biết tí ti gì về vùng này không?”

“Quanh đây ư, không.”

“Không biết Flower Statiơn à? Oompah, Poland? Snow Road thì sao?”

Cô chưa bao giờ nghe nói đến chúng.

“Anh muốn gặp một người.”

Xe rẽ về bên phải, cùng với những tiếng lầu bầu hoài nghi ở phía anh. Không có bảng chỉ đường. Con đường này hẹp hơn và gồ ghề hơn, có một cây cầu lót ván rộng đúng một làn xe. Cây cối trong khoảnh rừng gỗ cứng đan nhánh trên đầu họ. Lá mùa này chuyển màu muộn do thời tiết ấm bất thường, nên cành vẫn xanh, trừ vài nhánh thò ra chăng ngang đây đó như một tấm biểu ngữ. Dấy lên một cảm giác như ở chốn tôn nghiêm. Hàng mấy dặm liền Neil và Grace đều im lặng, vẫn không có khoảng trống trên vòm cây, rừng vẫn chưa dứt. Thế rồi bỗng Neil phá vỡ sự yên lặng đó.

Anh hỏi, “Em biết lái xe không?” và khi cô nói không, anh bảo, “Anh nghĩ em nên học đi.”

Ý anh là học ngay lúc đó. Anh dừng xe, bước xuống rồi quành vào ngồi bên cạnh cô, buộc cô phải nhích ra ngồi phía sau tay lái.

“Không nơi nào tốt hơn nơi này.”

“Nhỡ có xe nào tới thì sao?”

“Không đời nào. Mà có thì chúng ta cũng sẽ xoay sở được. Chính vì vậy nên anh mới chọn một quãng thật thẳng. Đừng lo, em chỉ làm tất cả các thao tác bằng chân phải thôi.”

Họ đang ở đầu của một con đường hầm dài dưới tán cây, mặt đất lấm chấm ánh mặt trời. Anh không buồn giải thích xem xe vận hành như thế nào - chỉ đơn giản chỉ cho cô đặt bàn chân vào đâu và bắt cô tập vào số, sau đó nói, “Nào đi đi, cứ làm như anh bảo.”

Chiếc xe chồm lên cú đầu tiên làm cô khiếp đảm. Cô vội về số và tưởng anh sẽ chấm dứt bài học ngay lập tức, nhưng anh cưới phá lên, nói, “Oa, thư giãn. Thư giãn đi. Tiếp nào,” và cô lái tiếp. Anh không bình phẩm cách cô bẻ lái, hay cách cô bẻ lái mà quên chân ga, chỉ nói, “Cứ tiếp, tiếp đi, cứ đi thẳng đường, đừng để máy chết.”

“Khi nào em dừng được?” cô nói.

“Chừng nào anh chỉ cho em biết cách dừng.”

Anh để cô lái mãi tới khi họ ra khỏi đường hầm, rồi anh hướng dẫn cho cô cách thắng xe. Vừa dừng xe lại được cô liền mở cửa xe để họ có thể hoán đổi chỗ, nhưng anh nói, “Không. Đấy mới chỉ là bài tập thở. Chẳng mấy chốc em sẽ thích cho xem.” Khi họ nổ máy đi tiếp, cô bắt đầu thấy có lẽ anh nói đúng. Cơn tự tin nhất thời của cô suýt chút nữa đã dúi họ vào rãnh thoát nước. Một lần nữa, anh vẫn phá lên cười khi buộc phải chộp lấy tay lái, và bài học vẫn tiếp diễn.

Anh không cho cô dừng mãi đến khi họ đã lái qua nhiều dặm, thậm chí còn quẹo, rất chậm, qua vài khúc đường quành. Sau đó anh bảo họ đổi chỗ thì hơn, bởi vì anh không xác định được phương hướng trừ phi tự tay cảm lái.

Giờ anh mới hỏi cô cảm thấy thế nào, và dù đang run bắn toàn thân cô vẫn trả lời, “Không sao.”

Anh xoa cánh tay cô từ vai xuống cùi trỏ và bảo, “Nói dối.” Nhưng anh không chạm vào cô thêm nữa, cũng không
để bất kỳ phần thân thể nào của cô cảm thấy đôi môi anh lần nữa.

Chắc hẳn anh đã cảm nhận lại được phương hướng sau vài dặm, lúc họ đi tới một ngã tư, bởi vì anh rẽ trái và cây cối thưa dần đi, họ bò qua con đường gập ghềnh lên một ngọn đồi dài, và sau vài dặm nữa thì họ tới một ngôi làng, hay ít nhất là một cụm nhà bên đường. Có một nhà thờ và một cửa hàng, không cái nào mở cửa để phục vụ cho đúng chức năng nguyên thủy của chúng, nhưng chắc có người sinh sống trong đó, cứ nhìn đám xe cộ đậu xung quanh và những tấm rèm thảm hại nơi khung cửa sổ thì biết. Có vài ngôi nhà trong tình trạng tương tự, đằng sau một trong số đó là một nhà kho lụp xụp, cỏ khô đen mục thời ra giữa những xà nhà rạn nứt trông như những bộ lòng bị sưng.

Neil reo lên mừng rỡ khi trông thấy nơi này, nhưng không dừng lại ở đó.

“Thật nhẹ cả người. Thật-nhẹ-cả-người. Giờ anh biết rồi. Cám ơn em.”

“Em?”

“Vì đã để anh dạy em lái xe. Nó làm anh bình tâm lại.” “Làm anh bình tâm?” Grace nói. “Thật à?”

“Thật như anh đang sống đây.” Neil nhệch cười, nhưng không nhìn cô. Anh bận đảo mắt qua lại giữa hai bên cánh đồng sau khi đã lái dọc theo con đường đi xuyên qua ngôi làng. Anh đang nói như độc thoại.

“Đúng rồi. Phải. Giờ thì chúng ta biết rồi.”

Cứ thế, tới khi anh rẽ vào một lối mòn không thẳng mà uốn lượn xuyên qua một cánh đồng, tránh những tảng đá và những mảng cây bách xù. Cuối lối mòn là một ngôi nhà tình trạng không hơn gì những ngôi nhà khác trong làng.

“Đây rồi, nơi này đây,” anh nói. “Nơi này là nơi anh sẽ không đưa em vào. Anh sẽ vào năm phút thôi.”

Anh vào lâu hơn thế.

Cô ngồi trên xe, dưới bóng râm của ngôi nhà. Cửa ra vào để mở, chỉ có cửa lưới đóng. Tấm lưới vá vài chỗ, mắt lưới mới hơn đan cài vào mắt lưới cũ. Không ai ra khỏi nhà để nhòm cô, đến cả một con chó cũng không. Vì xe đã tắt máy nên không gian trong ngày đong đầy một bầu thinh lặng không tự nhiên. Không tự nhiên bởi người ta hay nghĩ một buổi chiều nóng nực như thế này phải đầy ắp tiếng lì rì, vo ve, ri rỉ ra rả của côn trùng trong đám cỏ, trong những lùm bách xù. Dẫu chẳng ai thấy chúng ở đâu, nhưng đáng lẽ mớ âm thanh chúng tạo nên phải tốc ra từ vạn vật mọc trên mặt đất, kéo xa tít tới tận đường chân trời. Nhưng đến thời điểm này trong năm thì đã quá trễ, có lẽ thậm chí còn quá trễ để nghe thấy tiếng ngỗng quàng quạc bay về phương Nam. Dù sao, cô cũng tuyệt nhiên không hề nghe thấy bất kỳ tiếng gì.

Ở đây họ cứ đang ở trên đỉnh thế giới, hay trên một trong những đỉnh thế giới. Cánh đồng đổ xuống tứ phía, chỉ thấy được một phần cây cối bao quanh do chúng mọc ở chỗ đất thấp hơn.

Anh quen biết ai ở đây, ai sống trong ngôi nhà này? Một phụ nữ chăng? Xem ra loại phụ nữ mà anh thích chẳng thể sống ở một nơi như thế này, tuy nhiên ngày hôm nay không hề có giới hạn cho những sự lạ lùng mà Grace gặp phải. Không có giới hạn nào hết.

Một thời đây từng là ngôi nhà gạch, nhưng ai đó đã bắt đầu dỡ gạch trên tường đi. Những mảng gỗ thô lòi ra, bên dưới, trong khi số gạch từng ốp phủ lên chúng giờ chất đống ngoài sân, có lẽ đang chờ bán. Số gạch vẫn còn bám trên tường nhà tạo thành các đường xiên chéo, những hình bậc thang và Grace, chẳng có việc gì làm, bèn, ngả ghế dựa lưng ra sau, bắt đầu đếm gạch. Cô đếm một cách vừa ngẩn ngơ vừa nghiêm túc, hệt như kiểu người ta dứt từng cánh ra khỏi một bông hoa, có điều không lảm nhảm những cụm từ kèm theo đại loại Anh ấy yêu mình, anh ấy không yêu mình.

May. Không may. May. Không may. Đó là tất cả những gì cô dám nói.

Cô thấy mình khó mà theo được dấu của những hàng gạch xếp theo kiểu dích dắc này, nhất là kể từ lúc hàng gạch thẳng lại phía trên cửa ra vào.

Cô biết rồi. Nơi này còn là nơi nào khác được nữa? Một nơi bán rượu lậu. Cô mường tượng ra một kề bán rượu lậu ở nhà - một lão già gầy rạc, say bí bét, khinh khỉnh và hay nghi ngờ. Lão ngồi trên bậc cửa trước nhà lăm lăm khẩu súng ngắn trong đêm Halloween. Lão dùng sơn đánh số lên từng thanh củi chất cạnh cửa nhà để biết ngay nếu có thanh nào bị ăn cắp. Cô hình dung lão - hoặc người chủ ngôi nhà này - đang gà gật trong hơi nóng của căn phòng bẩn thỉu nhưng gọn gàng (cô biết phòng hắn phải gọn gàng nhờ nhìn những miếng vá trên khung cửa lưới). Lão đứng lên khỏi cái chõng hay cái trường kỷ cọt kẹt, bên trên trải tấm nệm cáu bẩn do người phụ nữ nào đó liên quan tới lão, người phụ nữ nào đó nay đã chết, may cách đây rất lâu.

Không phải cô đã từng vào nhà một người bán rượu lậu, nhưng trong một gia đình, những bức vách ngăn cách vài lối sống cũ rích được tôn trọng với vài lối sống không được tôn trọng vốn rất mỏng. Cô biết mọi chuyện phải diễn ra thế nào.

Quái lạ là cô đã từng nghĩ tới việc cưới Maury. Sẽ là một kiểu phản bội. Một kiểu phản bội lại chính cô. Nhưng đi với Neil không phải là một sự phản bội, bởi vì anh biết một số điều tương tự như những điều mà cô biết. Và mỗi lúc cô lại không ngừng biết nhiều hơn về anh.

Và giờ đây, ngay giữa khung cửa, có như trông thấy cậu mình, đang gập người về trước và bối rối nhìn ra chỗ cô, như thể cô đã đi xa bao nhiêu năm rồi vậy. Như thể cô hứa sẽ về nhà nhưng rồi cô lại quên mất, và những tưởng trong bấy nhiêu năm ấy ông đã chết rồi nhưng ông chưa chết.

Cô ráng nói chuyện với ông, nhưng ông biến mất. Cô dần tỉnh lại, thấy mình đang di chuyển. Cô đang ở trên xe với Neil, lại bon bon trên đường. Cô đã ngủ há cả miệng ra một lúc và giờ cô khát nước. Anh quay qua nhìn cô thoáng chốc, và cô nhận ra, ngay cả trong làn gió đang vờn quanh họ, mùi rượu whisky mới uống.

Đúng rồi.

“Cô thức rồi à? Cô đang ngủ gật lúc tôi đi ra,” anh nói. “Xin lỗi... tôi phải xã giao một chút. Bàng quang của cô thế nào?”

Quả thật, đó là vấn đề cô đã nghĩ tới từ nãy, từ lúc họ dừng lại trước ngôi nhà. Cô đã trông thấy một cái toa lét ở đằng sau, đi quá ngôi nhà, nhưng cô thấy xấu hổ khi phải xuống xe đi tới đó.

Anh nói, “Chỗ này có vẻ được đấy,” và dừng xe lại. Cô xuống xe, bước vào bụi hoa roi vàng với cà rốt dại và cúc tây dại, rồi ngồi xổm xuống. Anh đứng trong đám hoa giống vậy bên kia đường, lưng quay về phía cô. Khi trở lại xe cô thấy cái chai để dưới sàn ngay cạnh chân mình. Hon một phần ba chất chứa trong đó đã vơi đi.

Anh bắt gặp ánh nhìn của cô.

“Ôi, đừng lo,” anh phân bua. “Tôi chỉ rót một ít vào đây.” Anh giơ một chiếc bình thót cổ lên. “Dễ uống hơn khi tôi lái xe.”

Dưới sàn còn có một chai Coca nữa. Anh bảo cô nhìn vào ngăn đựng bao tay mà tìm cái mở nắp chai.

“Nó lạnh,” cô ngạc nhiên nói.

“Bình đá. Vào mùa đông người ta cắt băng dưới hồ lên rồi đem trữ trong mùn cưa. Hắn giữ nó dưới hầm nhà.

“Tôi cứ tưởng đã trông thấy cậu mình ở khung cửa ngôi nhà đó,” cô nói. “Nhưng hóa ra là tôi mơ.”

“Cô có thể kể cho tôi nghe về cậu của cô. Kể cho tôi nghe về nơi cô sống, về công việc của cô. Bất kỳ. Tôi muốn nghe cô nói.”

Có một lực mới trong giọng nói của anh, và có cả sự thay đổi trên sắc mặt anh, nhưng không hề có nét man dại của trạng thái say rượu ánh lên. Tựa hồ như nãy giờ anh đã bị ốm - không ốm nặng, chỉ hơi xuội, do thời tiết - và giờ muốn chứng tỏ mình đã khỏi. Anh đóng nắp chiếc bình thót cổ lại, đặt nó xuống và với ra nắm bàn tay cô. Anh nắm nhè nhẹ, cái siết tay của một người bạn.

“Ông khá già rồi,” Grace nói. “Thật ra ông là ông cậu của tôi. Là người đan mây... nghĩa là ông đan ghế mây. Tôi không thể giải thích công việc đó cho anh, nhưng tôi có thể chỉ cho anh thấy nếu chúng ta có một cái ghế để đan...”

“Tôi chả thấy cái nào.”

Cô bật cười, rồi nói, “Chán lắm, thật đấy.”

“Vậy thì nói cho tôi biết cái gì làm cô quan tâm. Cái gì làm cô quan tâm hả?”

Cô nói, “Anh.”

“Ồ. Cái gì ở tôi khiến cô quan tâm?” Bàn tay anh trượt đi.

“Việc anh đang làm lúc này,” Grace cương quyết. “Tại sao.”

“Ý cô là uống rượu? Tại sao tôi uống rượu ư? Cái nắp lại bật khỏi chiếc bình thót cổ lần nữa. Tại sao cô không hỏi tôi?”

“Vì tôi biết anh sẽ nói gì.”

“Cái gì? Tôi sẽ nói gì nào?”

“Anh sẽ nói, chứ còn có gì khác để làm nữa? Hay những gì đại loại như thế.”

“Đúng vậy,” anh công nhận. “Đó là điều tôi sẽ nói. Ồ, thế rồi chắc cô định sẽ cố thuyết phục rằng tôi sai ở đâu chứ gì.”

“Không,” Grace nói. “Không. Tôi sẽ không thuyết phục.”

Vừa nói xong câu đó, cô chợt cảm thấy lạnh người. Cô đã nghĩ mình rất nghiêm túc, nhưng giờ cô nhận thấy mình đang cố tạo ấn tượng với anh bằng những câu trả lời này, cố thể hiện mình cũng thạo đời như anh, và giữa chừng thì cô chạm tới đáy của sự thật này. Tới sự mất hy vọng này - xác thực, hợp lý, và vĩnh viễn.

Neil nói, “Không ư? Không à. Thế thì nhẹ cả người. Cô làm tôi nhẹ cả người đó, Grace.”

Một lát sau, anh nói, “Cô biết không... tôi buồn ngủ quá. Ngay khi chúng ta tìm được một chỗ tốt tôi sẽ tấp vào ngủ. Chỉ một lát thôi. Cô không phiền chứ?”

“Không. Tôi nghĩ anh nên vậy.”

“Cô sẽ canh cho tôi?”

“Được.”

“Tốt.”

Địa điểm anh tìm thấy là một thị trấn nhỏ tên Fortune. Có một công viên ngoài rìa thị trấn, bên một con sông, và có một bãi rải sỏi để đậu xe. Anh ra nằm lên băng ghế sau và lập tức ngủ khèo. Trời sập tối đúng như vẫn vậy, lúc này khoảng tầm ăn tối, tỏ rõ đây rốt cuộc không phải là một ngày hè. Trước đấy không lâu người ta vừa mới bày tiệc picnic lễ Tạ ơn tại đây - vẫn còn khói bốc lên từ đống lửa ngoài trời, mùi hamburger váng vất trong không khí. Cái mùi ấy không hẳn khiến Grace thấy đói - nó chỉ làm cô nhớ đến những hoàn cảnh mình từng bị đói khác.

Anh ngủ tức thì, còn cô bước xuống xe. Người cô bám chút bụi sau tất cả những động tác dừng và khởi động của bài học lái xe. Cô rửa thật kỹ cánh tay, bàn tay, mặt mũi ở một vòi nước công cộng. Xong xuôi, ưu ái bàn chân bị thương, cô bước chầm chậm ra mép sông, để thấy rằng nó rất cạn, lau sậy rạch tan tác mặt nước. Một tấm biển cảnh báo cho người ta biết rằng mọi hành vi xúc phạm, khiêu dâm hay ngôn ngữ tục tĩu đều bị cấm ở nơi này và sẽ bị phạt.

Cô thử ngồi lên chiếc xích đu, nó quay mặt về hướng Tây. Tự dún mình lên thật cao, cô nhìn lên bầu trời trong - hơi xanh, ánh vàng phai nhạt, và một vệt hồng lịm nơi đường chân trời. Không khí đã trở lạnh.

Cô cứ tưởng sẽ có sự đụng chạm. Đôi miệng, cặp lưỡi, làn da, hai cơ thể quấn chặt đến tận xương. Ngụt tình. Đam mê. Nhưng đó tuyệt nhiên không phải những gì số phận đã định sẵn cho họ. Đó là trò trẻ con, so với việc giờ đây cô đã biết rõ anh như thế nào, cô đã nhìn thấu anh ra sao.

Những gì cô nhìn thấy đã là tận cùng. Như thể cô đang đứng bên vạch mép của một vùng nước phẳng lặng, đen ngòm, lan dần ra mãi. Mặt nước lạnh và lặng. Nhìn ra làn nước đen kịt, lạnh giá, im lìm đến vậy, và biết rằng đó là tất cả những gì hiện hữu.

Nghiện rượu không phải là nguyên nhân gây ra sự thể thế này. Dù thế nào, cái điều tương tự như thế vẫn đang chờ, luôn luôn chờ. Uống rượu, nhu cầu uống rượu - đó chỉ là một kiểu làm sao nhãng, như mọi thứ khác.

Cô trở lại xe và cố đánh thức anh dậy. Anh cựa mình nhưng không tỉnh giấc. Vì vậy cô lại đi loanh quanh để giữ ấm, và để luyện tập cách bước dễ nhất với bàn chân đau như thế - bởi vì cô vừa hiểu ra mình sẽ phải quay lại làm việc, phục vụ bữa sáng.

Cô cố lay anh lần nữa, nói với anh bằng giọng khẩn nài. Anh đáp lại bằng đủ mọi lời hứa hẹn và tiếng làu bàu, rồi một lần nữa lại thiếp đi. Đến khi trời tối hẳn thì cô đành chào thua. Khi khí lạnh ban đêm đã giăng mắc xuống, những thực tế khác liền trở nên rõ mười mươi trong cô. Rằng họ không thể tiếp diễn thế này được, rằng dù sao họ vẫn còn đang ở trong thế giới thực. Rằng cô phải trở lại Bailey’s Falls.

Khó nhọc chật vật mãi cô cũng dìu được anh trở lên ghế phụ. Nếu việc đó còn không đánh thức nổi anh thì rõ ràng không gì có thể đánh thức anh được nữa. Phải mất một lúc cô mới tìm ra cách bật đèn pha, sau đó cô bắt đầu cho xe di chuyển, giật cục, chậm rãi, trở lại con đường.

Cô chả biết ất giáp gì về phương hướng, lại không có mống người nào trên đường để hỏi thăm. Cô chỉ lái mải miết về phía bên kia thị trấn, và rồi kìa, ơn trên phúc lành, có một tấm biển chỉ đường tới Bailey’s Falls, cùng các nơi khác. Chí cách đó chín dặm.

Cô lái dọc theo xa lộ hai làn xe ở tốc độ không bao giờ nhích hơn ba mươi dặm một giờ. Xe cộ thưa thớt. Một hai chiếc xe vượt qua cô, bóp còi inh ỏi, vài chiếc cô gặp đi ngược chiều cũng nhấn còi. Trường hợp đầu có lẽ là vì cô đang lái rất chậm, còn trường hợp kia thì là do cô không biết cách nhá đèn ra hiệu. Mặc kệ. Cô không thể dừng xe giữa đường để lấy lại can đảm. Cô buộc phải tiến tới, như anh đã nói. Cứ tiến tới.

Mới đầu cô không nhận ra Bailey’s Falls, vì cô đi tới đấy từ một hướng không quen thuộc. Đến chừng nhận ra nó, cô bỗng hoảng sợ hơn cả lúc cô đi suốt chín dặm đường. Lái xe tại địa phận xa lạ là một chuyện, lái xe quẹo vào cổng quán trọ lại là chuyện khác.

Anh đã thức khi cô dừng lại trong bãi đậu xe. Anh không lộ vẻ ngạc nhiên về nơi họ đang ở, hay về những gì cô vừa làm. Thật ra, anh bảo cô, tiếng còi xe đã đánh thức anh dậy từ trước đó vài dặm, nhưng anh đã giả vờ như vẫn còn đang ngủ, bởi vì điều quan trọng là không được làm cô giật mình. Nhưng anh không lo lắng gì cả. Anh biết là cô sẽ làm được.

Cô hỏi bây giờ anh đã đủ tỉnh táo để lái xe chưa.

“Tỉnh rồi. Tỉnh như sáo vậy.”

Anh bảo cô tuột chân ra khỏi xăng đan, rồi nắn bóp chân cô, trước khi nói, “Tốt. Không nóng. Không sưng. Cánh tay em có đau không? Chắc là không.” Anh dìu cô tới của quán, và cám ơn cô đã đi cùng. Cô vẫn chưa hoàn hồn là mình đã an toàn trở về. Cô hầu như không nhận ra rằng đã đến lúc từ biệt.

Thật ra thì cho đến tận ngày hôm nay Grace vẫn không biết những lời từ biệt có được thốt ra hay không, hay có lẽ anh chỉ kéo cô lại, quàng cánh tay qua người cô, ôm cô thật chặt, với lực xiết thay đổi liên tục đến nỗi dường như phải cần đến hơn hai cánh tay, đến nỗi cô được bao trọn trong anh, thân thể anh rắn khỏe mà thanh thoát, vừa đòi hỏi vừa chối bỏ, như thể anh đang nói với cô rằng cô đã sai khi từ bỏ anh, mọi thứ đều có thể, nhưng rồi lại muốn nói rằng cô không sai, anh chỉ có ý định đóng dấu chính mình vào cô rồi đi thôi.

Sáng sớm, người quản lý gõ cửa phòng ngủ tập thể, gọi Grace.

“Có người điện cho cô kìa,” ông nói. “Đừng lo, họ chỉ muốn biết cô có ở đây không thôi. Tôi bảo để tôi đi xem sao. Giờ thì tốt rồi.”

Chắc là Maury gọi, cô nghĩ. Hay một người trong số họ. Nhưng có lẽ là Maury. Giờ cô sẽ phải đối mặt với Maury.

Khi xuống phục vụ bữa sáng cho khách - đi đôi giày vải của mình - cô nghe người ta bàn tán về một tai nạn. Một chiếc xe hơi đã đâm vào trụ cầu trên đường tới hồ Little Sabot. Nó bị đâm thẳng tận vào trong, nát bấy và bốc cháy. Không có xe nào khác bị liên lụy, và có vẻ trên xe không chở theo hành khách. Người tài xế sẽ phải được nhận diện qua răng. Hoặc có khi, vào lúc này, đã được nhận diện rồi.

“Thật là một cách chết kinh khủng,” người quản lý chép miệng. “Thà đi tự cắt cổ mình còn hơn.”

“Có khi đây chỉ là một tai nạn,” đầu bếp nói, người này vốn bản chất lạc quan. “Có lẽ là do buồn ngủ.”

“Ừm. Có lẽ.”

Cánh tay cô giờ đây đau thốn như bị đánh một cú chí mạng. Cô không thể giữ thăng bằng chiếc khay mà phải cầm nó ra trước ngực, bằng cả hai tay.

Cô không cần phải mặt đối mặt với Maury. Anh viết cho cô một lá thư.

Hãy nói anh ta bắt buộc em. Chỉ cần nói là em đã không muốn đi.

Cô viết lại cho anh đúng bốn chữ. Em đã muốn đi. Cô định viết thêm Em xin lỗi, nhưng lại thôi.

Ông Travers đến quán trọ tìm gặp cô. Ông lịch sự và đúng kiểu giải quyết công việc, kiên định, điềm đạm, không hề gay gắt. Đây là lúc cô tận mắt thấy ông trong những trường hợp khiến ông là chính mình. Một người đàn ông có khả năng đảm nhận trách nhiệm, ra tay dàn xếp ổn thỏa mọi việc. Ông bảo đây là việc đáng buồn, cả gia đình họ rất buồn, nhưng ông bảo tác hại của rượu thật tàn khốc. Khi bà Travers khỏe hơn ông sẽ đưa bà đi du lịch, đi nghỉ, ở nơi nào đó ấm áp.

Sau đó ông bảo ông cần phái đi, có nhiều việc cần phải làm. Khi bắt tay cô từ biệt ông ấn vào đó một phong bì.

“Cả hai chúng tôi đều hy vọng cô sẽ tận dụng tốt cái này,” ông nói.

Đó là tờ ngân phiếu một ngàn đô la. Ngay tức khắc cô nghĩ đến việc trả nó lại hoặc xé tan nó đi, và kể cả đến giờ Grace thỉnh thoảng vẫn nghĩ như thế hẳn mới là hành động cao thượng. Nhưng cuối cùng, tất nhiên, cô đã không thể làm được việc đó. Vào thời ấy, số tiền đó đủ bảo đảm cho cô một khởi đầu mới trong đời.

06

BÁNG BỔ

Họ lái xe ra khỏi thị trấn đâu vào quãng nửa đêm - Harry và bà Delphine ngồi ghế trước để Eileen và Lauren ngồi ghế sau. Bầu trời sáng trong, tuyết đã trượt khỏi cành nhưng vẫn chưa tan dưới gốc cây hay trên những tảng đá thò ra bên đường. Harry dừng xe bên một cây cầu.

“Đây chắc được.”

“Ai đó sẽ thấy mình dừng ở đây mất,” Eileen nói. “Có khi họ dừng lại xem chúng ta làm gì.”

Anh lại rồ xe lái tiếp. Họ rẽ vào con đường đất hẹp đầu tiên, ở đó tất cả xuống xe và thận trọng bước trên bờ ranh, chỉ một đoạn ngắn thôi, giữa những cây tuyết tùng ken lá âm u. Tuyết phát ra những tiếng lách cách nho nhỏ, dù mặt đất phía dưới mềm và sệt bùn. Lauren vẫn mặc bộ đồ ngủ dưới lần áo khoác, nhưng Eileen đã bắt con bé xỏ đôi ủng vào.

“Đây được không?” Eileen nói.

Harry bảo, “Không xa đường cho lắm.”

“Xa vầy là vừa.”

Đó là cái năm sau khi Harry bỏ việc ở tòa tạp chí tin tức bởi anh đã sức cùng lực kiệt. Anh mua lại tờ tuần san nơi thị trấn nhỏ bé anh vuơng vấn từ thời thơ ấu này. Gia đình anh từng có nhà nghỉ hè bên một trong những hồ nhỏ quanh vùng, và anh vẫn còn nhớ mình đã uống cốc bia đầu tiên trong đời tại tòa khách sạn trên phố chính. Anh cùng Eileen và Lauren đến đó ăn vào tối Chủ nhật đầu tiên họ đặt chân tới thị trấn.

Nhưng quầy bar đã đóng cửa. Harry và Eileen đành phải uống nước.

“Sao thế?” Eileen nói.

Harry nhướng chân mày lên với ông chủ khách sạn, đồng thời cũng là bồi bàn phục vụ họ.

“Tại Chủ nhật à?” Harry hỏi.

“Không giấy phép.” Ông chủ nói giọng địa phương đặc sệt - và, hình như, hơi khinh thị. Ông ta mặc sơ mi cà vạt, khoác áo len, còn chiếc quần thì trông như đã lớn lên cùng ông ta - mềm tã, nhàu nhĩ, tưa sờn, cứ như một lớp da ngoài mẩy tróc, xám xạm, chắc chắn giống với lần da thật của ông ta bên dưới.

“Khác với ngày xưa quá,” Harry nói, và khi ông kia không đáp lời thì anh tiếp tục gọi bò nướng cho khắp lượt.

“Thân thiện gớm,” Eileen nhận xét.

“Châu Âu mà,” Harry nói. “Đó là văn hóa. Họ không cảm thấy mình buộc phải luôn luôn mỉm cười.” Anh chỉ ra những thứ trong phòng ăn vẫn còn như trước - mái trần cao, cái quạt quay chậm rì, thậm chí cả bức tranh sơn dầu hoen ố, vẽ một con chó săn ngoạm trong miệng một con chim lông cánh tả toi.

Thêm vài thực khách nữa đi vào. Một bữa tiệc gia đình. Những bé gái đi giày da bóng và váy bèo nhún rườm rà, một đứa nhỏ lẫm chẫm, một thằng bé tuổi vị thành niên mặc com lê sắp chết đến nơi vì ngượng, nhiều cặp cha mẹ và cha mẹ của các cha mẹ - một ông già khẳng khiu lơ ngơ và một bà già đeo hoa tai, ngồi oặt ẹo trong chiếc xe lăn. Bất kỳ người phụ nữ mặc váy hoa nào trong đại gia đình này cũng to gấp bốn lần Eileen.

“Lễ kỷ niệm đám cưới,” Harry thì thào.

Trên đường ra, anh dừng lại để tự giới thiệu mình cùng gia đình mình, bảo với họ rằng anh là nhân sự mới của tòa báo và gửi đến họ lời chúc mừng. Anh hy vọng họ sẽ không phiền nếu anh ghi lại quý danh của họ. Harry sớ hữu một gương mặt rộng, nhìn như thanh niên, với nước da rám nắng và mái tóc nâu sáng bóng. Phong thái sôi nổi và vẻ cảm kích đại thể của anh lan tỏa khắp bàn - mặc dù có lẽ không lan tới thằng tuổi choai hay cặp vợ chồng già. Anh hỏi hai cụ cưới nhau bao lâu rồi và được đáp là sáu mươi lăm năm.

“Sáu mươi lăm năm,” Harry thốt lên, ong o những suy nghĩ về tình tiết này. Anh xin phép hôn “cô dâu” rồi thực hiện liền, chạm hẳn môi vào vành tai dài của bà cụ khi bà nghiêng đầu qua một bên.

“Giờ đến em phải hôn chú rể,” anh nói với Eileen, cô cười mủm mỉm và đặt nụ hôn lên đỉnh đầu cụ ông.

Harry hỏi công thức cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc.

“Mẹ tôi không thể nói được,” một trong những phụ nữ đồ sộ nói. “Nhưng để tôi hỏi bố tôi nào.” Đoạn chị quát vào tai ông già, “Lời khuyên cho hôn nhân hạnh phúc của bố là gì?”

Cụ nhăn mặt một cách tinh quái.

“Chỉ cần quản lý bà vợ sát sao.”

Tất cả người lớn phá ra cười, và Harry nói, “Được ạ. Cháu sẽ đưa lên báo rằng cụ đã luôn luôn đảm bảo sao cho có sự đồng ý của vợ.”

Ra đến ngoài, Eileen nói, “Họ làm thế nào để béo được đến thế nhỉ? Em không hiểu. Người ta phải ăn cả ngày lẫn đêm mới phì ra được như vậy.”

“Lạ thật,” Harry phụ họa.

“Đó là đậu xanh đóng hộp thôi,” chị nói. “Vào tháng Tám. Chẳng phải là thời điểm đậu xanh chín hay sao? Hon nữa, ngay giữa chốn nhà quê này, người ta định trồng các thứ vào đâu chứ?”

“Lạ còn hơn cả lạ nữa,” anh khoái chí nói.

Khách sạn thay đổi gần như ngay lập tức. Trong phòng ăn trước kia giờ ụp luôn một cái trần giả - những vuông bìa được dằn giữ lại bằng những dải kim loại. Loại bàn tròn lớn được thay thế bằng loại bàn vuông nhỏ, ghế gỗ nặng nề thay bằng ghế kim loại gọn nhẹ, mặt ngồi ốp nhựa màu nâu đỏ. Do trần nhà thấp xuống nên cửa sổ cũng phải nhỏ lại thành những ô chữ nhật lè tè. Một tấm biển đèn neon treo ở một trong những cửa sổ ghi ĐÓN CHÀO ĐẾN TIỆM CÀ PHÊ.

Trái với tinh thần của tấm biển, người chủ, Palagian, không bao giờ mỉm cười hay nói thừa dù chỉ một từ với bất cứ ai.

Chả sao, quán vẫn đầy ắp khách vào buổi trưa, hoặc vào quãng xế chiều. Khách là bọn học trò trung học, đa số từ lớp chín đến lớp mười một. Cũng có cả một số học sinh lớn của trường tiểu học. Sức hấp dẫn chính của nơi này là ai ai cũng có thể hút thuốc tại đó. Nói vậy không có nghĩa là chúng có thể mua được thuốc lá nếu chúng trông có vẻ dưới mười sáu tuổi, về mặt này ông Palagian rất nghiêm ngặt. Cậu không được, ông ta nói bằng cái giọng đặc sệt và ủ ê thường lệ. Cậu không được.

Đến giờ ông ta đã thuê một phụ nữ làm việc cho mình, và nếu có đứa nào mặt non choẹt đến nài nỉ mua thuốc lá thì bà sẽ cười khanh khách.

“Mày giỡn với ai thế hả, đồ mặt búng ra sữa.”

Tuy nhiên đứa nào đó mười sáu tuổi hay hơn có thể gom tiền của tụi nhỏ lại và mua hẳn hàng chục gói.

Vẫn làm theo đúng chữ nghĩa trong luật, Harry nói.

Harry thôi không đến đó ăn trưa nữa - quá ồn ào - nhưng vẫn đến ăn sáng. Anh hy vọng một ngày nào đó ông Palagian sẽ tan băng và kể về cuộc đời ông. Harry tích lũy một tập hồ sơ những ý tưởng để viết sách và luôn lăm le góp nhặt những cầu chuyện đời tư. Kiểu người như ông Palagian - hay thậm chí cả chị bồi bàn béo ú, ăn nói thô thiển kia, anh bảo - đều có thể đang ôm giữ một tấn bi kịch hoặc phiêu lưu đương đại, đủ để xào nên một cuốn sách bán chạy.

Cốt lõi của cuộc sống, Harry hay nói với Lauren, là hãy sống trong đời một cách hăng hái. Hãy mở con mắt to ra mà nhìn vào tiềm năng - nhìn vào nhân tính - ở tất cả mọi người ta gặp. Hãy nhận biết. Nếu anh có điều gì để dạy con bé thì điều ấy là: Hãy nhận biết.

Lauren tự làm bữa sáng cho mình, thường là ngũ cốc với xi rô nhựa phong thay vì sữa. Eileen đem cà phê vào giường uống thủng thẳng. Cô không muốn trò chuyện. Cô cần phải chuẩn bị tinh thần để đối mặt với cả ngày trời làm việc trong tòa soạn báo. Khi đã tự lên dây cót tinh thần đầy đủ - vào khoảng nào đó sau khi Lauren rời nhà đi học - cô sẽ ra khỏi giường, tắm rửa và thay vào một trong những bộ đồ khiêu khích một cách chểnh mảng của mình. Vì đang mùa thu nên bộ này thường là áo len thùng thình và váy da ngắn với quần tất màu rực rỡ. Giống như ông Palagian, Eileen dễ dàng làm mình khác hẳn bất kỳ ai trong thị trấn, nhưng không giống như ông ta, cô xinh đẹp, tóc đen cắt ngắn lộ đôi khuyên tai vàng mảnh như những dấu chấm cảm, và mí mắt phủ phấn màu hoa cà nhạt. Phong cách của cô khi trong tòa báo là quyết đoán, vẻ mặt cô lãnh đạm, nhưng nó bị phá vỡ ngay bởi nụ cười ngoại giao chói lọi.

Họ thuê một ngôi nhà ở ngoại ô thị trấn. Sân sau nhà họ tiếp giáp ngay với vùng hoang vu của khu nghỉ, mấp mô những đồi nhỏ và dốc đá granite, đầm lầy tuyết tùng, hồ con và một khoảnh rừng chuyển tiếp đặc kín cây dương, thông rụng lá, thích đỏ, vân sam. Harry mê tít nơi này. Anh bảo thể nào cũng có sáng họ thức dậy và trông thấy một con nai sừng tấm đứng trong sân sau nhà mình. Lauren đi học về khi mặt trời đang dần lặn xuống và hơi nóng hâm hẩm của ngày mùa thu hóa ra chỉ là một trò lừa. Ngôi nhà giá lạnh và dậy mùi bữa ăn tối qua, mùi bã cà phê thiu và mùi thùng rác mà Lauren có bổn phận phải đem ra ngoài đo. Harry đang ủ một đống phân trộn - năm tới anh định sẽ trồng một vườn rau. Lauren xách xô vỏ cam, lõi táo, bã cà phê, thức ăn thừa ra bìa rừng, chỗ nai sừng tấm hoặc gấu có thể xuất hiện. Lá dương đã ngả sang vàng, thông rụng lá chĩa những lá kim hung hãn màu cam trên nền sẫm tối của rặng thường xuân. Con bé đổ rác rồi xúc đất và cỏ lấp lại, giống như cách Harry đã bày cho.

Cuộc đời con bé thoắt cái đã khác một trời một vực so với cách đây mới vài tuần, khi con bé với Harry và Eileen hay lái xe đi bơi ở hồ vào những chiều nóng nực. Rồi vào các buổi tối, nó và Harry hay đi bộ khám phá quanh thị trấn, trong khi Eileen ở nhà cọ rửa, sơn quét và dán giấy lên tường nhà - cô tuyên bố một mình mình làm sẽ hiệu quả hơn và nhanh hơn. Tất cả những gì cô yêu cầu Harry làm chỉ là mang hết đống thùng giấy tờ, tủ hồ sơ và bàn làm việc của anh vào căn phòng nhỏ tồi tàn dưới tầng hầm, cho khuất mắt chị. Lauren giúp anh.

Có một hộp các tông con bé nhấc lên thấy nhẹ tênh một cách lạ lùng, như thể trong đó đựng thứ gì mềm mềm, không phải giấy, mà giống vải hay sợi hơn. Con bé vừa hỏi, “Cái gì thế này?” thì Harry trông thấy nó đang ôm cái hộp, anh liền la hoảng, “Ê này.” Rồi anh rên, “Lạy Chúa.

Anh giằng cái hộp khỏi tay con bé, tống vào ngăn kéo tủ hồ sơ, đóng sầm vào. “Lạy Chúa,” anh lặp lại lần nữa.

Trước nay anh chưa bao giờ nói với con bé kiểu lỗ mãng cường điệu như thế. Anh nhìn quanh như xem có ai thấy họ không rồi phủi tay chùi vào quần.

“Xin lỗi con,” anh nói. “Ba không ngờ con nhấc cái thùng đó lên.” Anh tì cùi trỏ lên trên mặt tủ hồ sơ, hai bàn tay chống trán.

“Thế này nhé,” anh nói. “Lauren này. Ba có thể bịa ra một chuyện dối trá nào đó để nói với con, nhưng ba sẽ nói cho con sự thật. Bởi vì ba tin rằng trẻ con nên được nói cho biết sự thật. ít nhất là vào lúc chúng trạc tuổi con thì chúng nên biết. Nhưng trong trường hợp này thì con phải giữ bí mật. Được chứ?”

Lauren nói, “Được, ba.” Có gì đó khiến con bé ước rằng ba mình đừng nói gì hết.

“Có tro ở trong đó,” Harry nói. Giọng anh hạ xuống một cách quái lạ khi anh buông ra cái từ tro. “Không phải tro bình thường. Mà tro hỏa táng một đứa bé. Đứa bé này chết trước khi con ra đời. Hiểu không? Ngồi xuống đi.”

Con bé ngồi xuống chồng sổ bìa cứng lưu những bài viết của Harry. Anh ngẩng đầu lên nhìn vào mặt con bé.

“Thế này... ba sắp nói với con những điều khiến mẹ Eileen rất buồn bực, chính vì vậy nên nó phải được giữ bí mật. Chính vì thế mà con chưa bao giờ được nói cho biết về nó, bởi mẹ Eileen không thể chịu nổi khi bị nhắc nhớ về chuyện này. Giờ thì con hiểu chứ?”

Lauren nói câu con bé buộc phải nói. Con hiểu.

“Được rồi, thì... việc đã xảy ra là, ba mẹ sinh đứa bé này trước khi có con. Một bé gái, và khi nó còn tí tẹo thì mẹ Eileen có mang. Đây là một cú sốc kinh khủng cho mẹ con bởi vì mẹ con chỉ vừa mới nhận ra chăm sóc một em bé đòi hỏi phải tốn nhiều công sức kinh khủng ra sao, vậy mà giờ mẹ con lại có mang tiếp, không ngủ được tí nào và nôn mửa vì những cơn nghén buổi sáng. Mà không chỉ nghén mỗi buổi sáng đâu, sáng chiều và cả tối nữa, mẹ con không biết phải đối mặt ra sao với chuyện này. Mang thai. Và thế là, một đêm nọ, khi ở trạng thái quá xúc động, không hiểu sao mẹ con lại nảy ra ý định phải ra ngoài. Mẹ con lên xe, cho đứa bé đi cùng, để nó nằm trong nôi, trời tối, mưa, mẹ con lái nhanh đến nỗi bị trượt ở một khúc cua. Vậy đấy. Em bé không được cột chặt nên bị nảy ra khỏi nôi. Mẹ Eileen bị gãy xương sườn với chấn thương não, và trong một lúc có vẻ như ba mẹ sẽ mất cả hai đứa con.”

Anh hít một hơi thật sâu.

“Ý ba muốn nói là, ba mẹ đã mất một đứa rồi. Khi nảy ra khỏi nôi, nó đã chết ngay. Nhưng ba mẹ không mất đứa bé mẹ Eileen đang mang trong bụng. Bởi vì. Đó là con. Con hiểu không? Đó là con đấy.”

Lauren gật đầu, rất khẽ.

“Thế cho nên, lý do ba mẹ không nói cho con biết điều này - ngoài trạng thái cảm xúc của mẹ Eileen ra - còn là vì nó có thể khiến con cảm thấy mình không được chào đón. Không được chào đón lúc ban đầu. Nhưng con chỉ phải tin ba thôi, con đã được đón đợi. Ôi, Lauren. Đã như vậy. Và vẫn luôn như vậy.”

Anh rời cánh tay khỏi tủ hồ sơ, đi tới ôm con. Từ anh bốc ra mùi mồ hôi và mùi rượu mà anh và Eileen đã uống trong bữa tối, Lauren cảm thấy rất bất tiện và lúng túng. Câu chuyện không làm con bé buồn, mặc dù thứ tro đó hơi ghê ghê. Nhưng con bé ghim trong đầu những lời ba mình nói rằng việc này làm Eileen buồn bực.

“Thì ra đó là điều khiến ba mẹ hay cãi nhau?” Lauren nói mà không hề nghĩ, và anh buông con bé ra.

“Những trận cãi vã,” anh buồn bã nói. “Ba nghĩ rất có thể chuyện ấy đã tạo nên điều gì đó ẩn sâu bên dưới. Bên dưới những cơn điên cuồng của mẹ con. Con biết không, ba cảm thấy rất đau lòng về toàn bộ chuyện này. Thật sự đau lòng.”

Những khi họ ra ngoài đi dạo, thỉnh thoảng anh hỏi con xem nó có lo lắng, hay buồn rầu, về những gì anh đã kể cho nó nghe không. Con bé trả lời, “Không,” bằng giọng rất dứt khoát, có phần hơi mất kiên nhẫn, và anh bảo, “Tốt.”

Mỗi con đường đều có một thứ gây tò mò - ngôi biệt thự thời Victoria (giờ là bệnh xá), cái tháp gạch là tất cả những gì còn sót lại của một nhà máy chổi, nghĩa địa có từ năm 1842. Và có một phiên chợ mùa thu kéo dài vài ngày. Họ xem xe tải từng chiếc nối đuôi nhau cày xuống mặt đường đất, kéo theo một cái bệ chất đầy những khối bê tông cứ chực lao về trước, khiến cho đoàn xe tải tròng trành, phải dừng gấp để đo khoảng cách giữa chúng. Harry và Lauren mỗi người chọn cho mình một chiếc xe tải để reo hò, khích lệ.

Nhưng giờ đây Lauren cảm giác như quãng thời gian đó tỏa ra một ánh hào quang giả tạo, một kiểu nhiệt tình ngớ ngẩn đến khinh suất, không đếm xỉa đến gánh nặng của chuyện thường nhật, hay hiện thực, mà con bé sẽ phải mang theo một khi đã vào năm học mới, khi tờ báo bắt đầu phát hành và thời tiết thay đổi. Gấu hay nai sừng tấm là loài thú hoang có thật vẫn hằng nghiền ngẫm về sự cần thiết của bản thân mình - chứ không phải một trò giật gân ly kỳ nào đó. Giờ con bé không nhảy tưng tưng và la hét ở bãi đất tổ chức hội chợ như cô bé từng làm để cổ vũ chiếc xe tải của mình nữa. Đứa nào ở trường mà trông thấy chắc sẽ nghĩ con bé là đồ lập dị mất.

Dầu sao điều đó cũng gần gần với những gì bọn chúng nghĩ về con bé.

Ở trường Lauren bị cô lập, điều này bắt nguồn từ hiểu biết và kinh nghiệm của con bé, mà theo như nó lờ mờ hiểu, khiến nó nom có vẻ ngây thơ và hợm mình. Những thứ vốn là bí ẩn ghê gớm đối với bọn khác lại chẳng huyền bí tí nào đối với nó, mà nó lại không biết cách giả bộ làm như không biết chi về chúng. Đó là lý do nó bị cô lập, không kém gì việc biết phát âm cụm từ L’Anse aux Meadows và đã đọc Chúa nhẫn. Con bé đã từng uống nửa chai bia khi mới năm tuổi và đã phập thử một điếu cần sa khi lên sáu, cho dù nó không thích uống cũng chẳng thích hút. Thính thoảng con bé nhấp chút rượu vang trong bữa tối, nó thích vậy. Con bé biết về làm tình bằng miệng, biết tất cả những biện pháp tránh thai cũng như biết dân đồng tính làm những việc gì. Con bé vốn thường xuyên thấy Harry và Eileen trần truồng, cũng như đã một lần chứng kiến bữa tiệc khỏa thân của họ với bạn bè quanh đống lửa trại trong rừng. Cũng kỳ nghỉ đó, con bé cùng với những đứa trẻ khác đá trốn ra ngoài rình xem cha chúng lẻn vào lều của những bà mẹ không phải vợ họ. Một trong những thằng con trai rủ con bé làm tình với nó và con bé đồng ý, nhưng thằng đấy không biết xúc tiến gì thêm, thế là bọn chúng cãi nhau thậm tệ, để rồi sau đó con bé ghét phải nhìn thấy cái thằng đấy.

Tất cả những thứ ấy lại là một gánh nặng đè lên con bé ở nơi này - nó gây cho con bé một cảm giác xấu hổ và buồn quái đản, thậm chí cả cảm giác thiếu thốn. Và con bé không thể làm gì nhiều, ngoài việc phải cô nhớ gọi Harry và Eileen là ba và mẹ lúc ở trường. Dường như gọi thế sẽ mang lại cho họ vẻ bề trên hơn, nhưng không còn độc đáo nữa. Khi con bé gọi họ theo cách ấy, những nét phác nét càng về họ sẽ hơi mờ đi, cá tính của họ sẽ bị lấp liếm. Khi mặt đối mặt với họ, con bé không biết làm sao để việc này xảy ra. Con bé thậm chí còn không công nhận rằng việc đó có thể là một niềm an ủi.

Vài đứa con gái học cùng lớp với Lauren thấy khu vực quán cà phê có sức hấp dẫn không thể cưỡng nổi nhưng không đủ dũng khí để đi vào đấy, cho nên chúng đi vào tiền sảnh khách sạn và đi thẳng tới phòng vệ sinh nữ. Ở đó chúng mất từ mười lăm phút đến nửa giờ đồng hồ làm tóc đủ các kiểu cho mình và cho nhau, thoa loại son mà chắc chúng đã chôm từ hiệu bách hóa Stedmans, ngửi cổ và cổ tay của nhau sau khi đã xịt vô tội vạ tất cả các loại nước hoa cho thử miễn phí ở hiệu thuốc.

Khi chúng rủ Lauren đi cùng, con bé nghi ngờ rằng có cạm bẫy gì đó, nhưng rốt cuộc vẫn đồng ý, phần vì con bé không thích một mình đi về ngôi nhà bên bìa rừng trong những buổi chiều ngắn chưa từng thấy này.

Vừa vào đến tiền sánh là vài đứa trong đám con gái tóm chặt lấy con bé, đẩy nó ra chỗ chiếc bàn, nơi người phụ nữ làm ở nhà hàng đang ngồi trên cái ghế cao cẳng, tính tính toán toán bằng máy tính cầm tay.

Tên người phụ nữ này - Harry từng nói cho Lauren biết - là bà Delphine. Bà có mái tóc dài sợi mảnh, có lẽ là màu bạch kim, hay cũng có thể là màu bạc, bởi vì bà không còn trẻ nữa. Bà thường phải lắc tóc ra sau cho nó khỏi xòa xuống mặt, như bà đang làm đúng lúc này. Đôi mắt bà, ẩn sau cặp mắt kính gọng đen, cụp xuống dưới bờ mí màu tím. Giống như thân hình bà, mặt bà to, nhọt tái và láng. Nhưng ở bà không có nét gì thiếu linh động. Mắt bà, giờ đá ngẩng lên, có màu xanh nhạt, đảo nhìn từ đứa này sang đứa kia, cơ hồ không hành vi ti tiện nào của chúng có thể làm bà ngạc nhiên.

“Đây là nó,” lũ con gái nhao nhao.

Người phụ nữ - tức là bà Delphine - giờ đang nhìn Lauren. Bà hồi. “Lauren? Có phải không?”

Lauren, hoang mang quá chừng, bảo đúng ạ.

“À, bác đã hỏi chúng xem ở trường chúng có ai tên là Lauren không,” bà Delphine nói - bà nhắc tới bọn con gái kia như thể chúng đã ở xa lắc xa lơ, đã tách khỏi cuộc chuyện trò của bà với Lauren. “Bác hỏi chúng là vì có món này được tìm thấy ở đây. Chắc ai đó đã đánh rơi nó ngoài tiệm cà phê.”

Bà mở ngăn kéo lôi ra một sợi dây chuyền vàng. Treo đu đưa trên sợi dây là những mẫu tự ghép lại thành chữ LAUREN.

Lauren lắc đầu.

“Không phải của cháu à?” bà Delphine nói. “Tiếc quá. Bác đã hỏi những đứa cấp ba rồi. Vậy chắc bác cứ giữ nó ở đây. Biết đâu có người sẽ quay lại tìm.”

Lauren nói ngay, “Bác có thể đăng quảng cáo trên tờ báo của ba cháu.” Nó không nhận ra rằng đáng lý mình chỉ nên nói là “tờ báo” thôi, cho mãi tới ngày hôm sau, khi đi ngang qua một đám con gái ngoài hành lang trong trường thì con bé nghe chúng õng ẹo nhại tờ báo của ba cháu.

“Bác có thể làm thế,” bà Delphine nói. “Nhưng sau đó có khi bác sẽ phải tiếp đủ loại người đến nhận vơ là của mình. Thậm chí nói dối cả tên của mình luôn. Nó là vàng mà.

“Nhưng họ đâu thể đeo nó,” Lauren chỉ ra, nếu đó không phải là tên thật của họ.”

“Có lẽ. Nhưng bác tin chắc bọn họ dám làm điều xấu xa đó lắm.”

Mấy đứa con gái kia bắt đầu đi về phía phòng vệ sinh nữ.

“Ê này,” bà Delphine gọi với theo chúng. “Ở đó cấm rồi.”

Chúng quay lại, ngạc nhiên.

“Sao vậy?”

“Vì cấm chứ còn sao trăng gì. Bọn bay đi nơi khác mà lố nhố.”

“Trước kia bà không bao giờ ngăn bọn tôi vào đây mà.”

“Trước kia là trước kia còn bây giờ là bây giờ.”

“Nó là nơi công cộng.”

“Không,” bà Delphine nói. “Cái ở tòa thị chính mới công cộng. Vậy nên phắn đi ngay cho.”

“Bác không có ý nói cháu đâu,” bà bảo Lauren, khi con bé định đi theo bọn kia. “Bác rất tiếc là sợi dây chuyền không phải của cháu. Một hai ngày nữa cháu tới kiểm tra xem sao. Nếu không ai đến hỏi về nó thì bác tính, hừm, dù sao nó cũng có tên cháu trên đấy.”

Hôm sau Lauren trở lại. Con bé thật lòng chả quan tâm gì tới sợi dây chuyền - nó không thể tưởng tượng nổi cái sự đi loanh quanh với tên mình đeo trên cổ. Con bé chỉ muốn có việc gì đó để làm, một nơi để mà đi. Rất có thể nó đã đi tới tòa soạn, nhưng sau khi nghe cái kiểu tụi bạn xách mé tờ báo của ba cháu thì con bé không muốn tới đó nữa.

Nó quyết định là sẽ không vào nếu ông Palagian chứ không phải bà Delphine ngồi sau bàn. Nhưng bà Delphine đang ở đó, tưới nước cho một cái cây xấu xí ở khung cửa sổ mặt tiền.

“Ôi tốt quá,” bà Delphine nói. “Không thấy ai tới hỏi về nó cả. Đợi đến cuối tuần xem sao, bác có linh cảm chắc chắn nó sẽ là của cháu. Cháu cứ đến đây luôn cũng được, cỡ giờ này trong ngày. Buổi chiều bác không làm ở tiệm cà phê. Nếu bác không ở tiền sảnh thì cháu cứ rung chuông, bác chỉ quanh quẩn đây thôi.”

Lauren nói, “Vâng,” rồi quay đi.

“Cháu muốn ngồi xuống một phút không? Bác đang định đi pha cho mình một tách trà. Cháu đã uống trà bao giờ chưa? Cháu có được phép không? Hay cháu uống thức giải khát gì nhá?”

“Nước chanh đi ạ,” Lauren nói.

“Đổ ra ly nhé? Cháu muốn uống bằng ly chứ? Đá không?” “Cứ để nguyên cũng được ạ,” Lauren nói. “Cảm on bác.” Dù sao bà Delphine vẫn mang ra một ly, có đá. “Vì bác thấy hình như nó chưa đủ lạnh,” bà nói. Bà hồi Lauren thích ngồi đâu hơn - trên những cái ghế bọc da mòn vẹt gần cửa sổ hay trên cái ghế cao cẳng đằng sau bàn. Lauren chọn ghế cao và bà Delphine ngồi chiếc ghế kia.

“Giờ cháu có muốn kể cho bác nghe hôm nay cháu đã học gì ở trường không?”

Lauren nói, “Um...”

Gương mặt rộng của bà Delphine giãn ra một nụ cười.

“Bác chỉ hỏi đùa cháu thôi. Bác từng ghét người ta hỏi mình như thế lắm. Cái chính là, bác chẳng bao giờ nhớ được hôm ấy mình đã học cái gì. Thứ nữa, bác không cần nói về trường học khi bác không còn ở trường. Vậy nên chúng ta bỏ qua câu đó nhé.”

Lauren không ngạc nhiên về ao ước muốn kết bạn rất hiển nhiên của người phụ nữ này. Từ nhỏ con bé vốn được nuôi dạy để tin rằng trẻ con và người lớn có thể bình đẳng với nhau, dù nó nhận thấy nhiều người lớn không hiểu điều này và cũng chẳng hại gì nếu bỏ qua điều ấy. Con bé thấy bà Delphine hơi hồi hộp. Chính vì thế bà cứ nói không ngừng nghỉ, cười phá lên vào những lúc dớ dẩn, cũng chính vì thế mà bà phải viện đến động tác lục tìm ngăn kéo và lôi ra một thanh sô cô la.

“Món quà nhỏ kèm với thức uống của cháu đây. Nó cũng đáng để cháu đến thăm bác lần nữa chứ, hả?”

Lauren lúng túng thay cho người phụ nữ, dù sung sướng nhận thanh sô cô la. Ở nhà con bé không đòi nào có kẹo.

“Bác không phải hối lộ cháu để cháu đến thăm bác, nó nói. “Cháu thích đến.”

“Ô hô. Vậy là bác không cần làm thế chứ gì? Cháu đúng là trẻ con. Được, thế thì trả nó lại cho bác.”

Bà đưa tay giật thanh sô cô la, Lauren chúi người xuống che. Rồi con bé cũng phá lên cười.

“Ý cháu là lần sau cơ. Lần sau bác không cần phải hối lộ cháu.”

“Một lần hối lộ là đủ rồi. Phải không?”

“Cháu muốn có gì đó để làm,” Lauren nói. “Ngoài việc cứ đi thẳng về nhà.”

“Cháu không tới nhà bạn bè à?”

“Cháu không có bạn. Cháu chỉ mới vào học trường này hồi tháng Chín.”

“A. Nếu cái lũ hay vào đây có gì là mẫu tiêu biểu để cháu chọn bạn thì bác bảo, tốt nhất cháu hãy cứ tránh xa chúng ra. Cháu thấy thị trấn này thế nào?”

“Nhỏ xinh. Có vài thứ hay.”

“Một đống rác. Toàn là rác rưỏi. Bác đã sống qua nhiều đống rác trong đời đến nỗi cháu nghĩ coi, chắc đến giờ lũ chuột đã ăn mất tiêu cái mũi của bác rồi.” Bà gõ nhịp mấy ngón tay lên lên xuống xuống sống mũi. Móng tay bà trùng với màu phấn mắt. “Vẫn còn đó,” bà nói một cách đầy nghi ngờ.

Một đống rác. Bà Delphine nói những câu như thế. Bà nói một cách kịch liệt - không luận bàn mà tuyên bố thẳng thừng, và phán xét của bà thì rất cay nghiệt và thất thường. Bà kể về chính bà - những thứ bà thích, công việc tay chân bà đã làm qua - như một câu chuyện trinh thám bất hủ, một câu chuyện độc nhất vô nhị và đầy tính phán quyết.

Bà bị dị ứng với củ cái đường. Chỉ cần một giọt đường củ cải lọt vào cổ họng bà thôi, là các mô cơ của bà sẽ sưng phồng lên và bà sẽ phải nhập viện, sẽ cần phải mổ cấp cứu mới có thể thở lại được.

“Còn cháu thì sao? Cháu có bị dị ứng gì không? Không à? Tốt.”

Bà tin rằng phụ nữ phải giữ bàn tay mình đẹp đẽ, cho dù cô ta phải làm công việc gì chăng nữa. Bà thích sơn móng tay màu tím than hoặc màu mận chín. Bà cũng thích đeo hoa tai, loại lớn kêu lách cách, ngay cả khi đang làm việc. Bà không ưa loại hoa tai nhỏ như hột nút.

Bà không sợ rắn, nhưng bà có một nỗi sợ kỳ quặc đối với mèo. Bà nghĩ hình như tại hồi còn bé tí có một con mèo hay tới nằm đè lên bà, do nó bị quyến rũ bới mùi sữa.

“Thế còn cháu thì sao?” bà nói với Lauren. “Cháu sợ cái gì? Màu cháu thích nhất là màu gì? cháu có bao giờ bị mộng du trong khi ngủ không? Da cháu rám nắng hay cháy nắng vậy? Tóc cháu mọc nhanh hay chậm?”

Chẳng phải Lauren không quen với việc ai đó lưu tâm đến mình. Harry và Eileen - nhất là Harry - vẫn thường quan tâm đến suy nghĩ và ý kiến của nó đấy thôi. Đôi khi sự quan tâm này khiến con bé bực mình. Nhưng nó chưa bao giờ nhận ra rằng còn có thể có những điều khác như thế này, những chi tiết rất tùy hứng, mà dường như lại quan trọng một cách thú vị. Và nó không bao giờ có cảm giác - như lúc ở nhà - rằng có sự chất vấn nào khác nằm đằng sau những câu hỏi của bà Delphine, không bao giờ cảm thấy rằng nếu mất cảnh giác thì mình có thể bị xâm phạm đòi tư.

Bà Delphine dạy con bé kể truyện cười. Bà bảo bà biết hàng trăm truyện cười, nhưng bà chỉ kể cho Lauren những truyện thích hợp. Harry chắc hẳn sẽ không đồng tình rằng truyện về những người vùng Newfoundland (Newfie) là thích hợp, nhưng Lauren vẫn phá lên cười cho bà vui lòng.

Con bé bảo với Harry và Eileen là mình thường đến chỗ một người bạn sau khi tan trường. Đó không hẳn là lời nói dối. Dường như họ lấy làm mừng thì phải. Nhưng chính vì họ mà con bé không lấy sợi dây chuyền có tên mình khi bà Delphine bảo con bé cầm đi. Con bé giả vờ ấy là tại nó lo người sở hữu sợi dây có thể vẫn sẽ tới tìm.

Bà Delphine biết Harry, bà hay mang đồ ăn sáng ra cho Harry ở quán cà phê, bà hoàn toàn có thể nhắc tới việc Lauren tới thăm mình, nhưng có vẻ như bà không làm thế.

Thỉnh thoảng bà đặt lên bàn một tấm biển - Rung chuông phục vụ - rồi dẫn Lauren cùng đi tới những khu khác trong khách sạn. Thi thoảng cũng có khách tá túc ở đó, cho nên giường của họ cần được dọn, toa lét, bồn rửa phòng cần được cọ, sàn phòng cần được hút bụi. Lauren không được phép giúp. “Cứ ngồi đó nói chuyện với bác,” bà Delphine nói. “Loại việc này phải làm một mình thôi.”

Nhưng bà mới là người nói. Bà kể tràng giang về cuộc đời mình không theo bất kỳ kiểu trật tự gì. Những nhân vật hiện ra rồi biến mất và Lauren nghiễm nhiên phải tự biết ai với ai mà không cần hỏi. Những người được gọi bằng Ông hay Bà là những người chủ tốt. Còn những người chủ bị kêu bằng Thịt Muối Thiu hay Mông Ngựa Già (đừng lặp lại ngôn ngữ của bác đẩy nhé) thì là những kẻ kinh khủng. Trước kia bà Delphine từng làm ớ bệnh viện (Làm y tá ư? Bác có đùa không đấy?), ở những cánh đồng thuốc lá, trong những nhà hàng tầm trung, trong những quán rượu chui, ở một trại gỗ xẻ nơi bà nấu ăn cho mọi người, rồi tại một bến xe nơi bà rửa dọn và thấy những thứ tởm lợm kinh hồn đến mức chẳng muốn nhắc tới, và trong một cửa hàng tiện ích mở suốt đêm nơi bà bị bắt chẹt đến phải bỏ việc.

Đôi khi bà la cà choi với Lorraine và có lúc là Phyl. Phyl có thói mượn đồ người khác mà không buồn hỏi - cô này mượn áo của bà Delphine để mặc đi khiêu vũ rồi tướp mồ hôi nhiều đến nỗi làm mục luôn mảng áo dưới cánh tay. Lorraine tuy tốt nghiệp trung học nhưng lại phạm một lỗi tày đình là cưới một tên đầu đất cho nên bây giờ chắc hẳn là đang hối tiếc khôn nguôi.

Lẽ ra bà Delphine đã có thể lấy chồng rồi đấy. Trong những gã đàn ông bà cặp kè, một số đã cư xử với bà không đến nỗi nào, một số biến thành kẻ ăn bám, số khác bà mù tịt chả biết chuyện gì xảy ra với họ. Bà mê tít một cậu trai tên là Tommy Kilbride nhưng cậu ta là người theo đạo Thiên Chúa.

“Có lẽ cháu không biết điều đó có nghĩa là gì đối với một phụ nữ đâu.”

“Điều đó có nghĩa là không thể dùng biện pháp tránh thai,” Lauren nói. “Eileen theo đạo Chúa, nhưng đã bỏ đạo vì không đồng ý với điều đó. Eileen mẹ cháu ấy.”

“Dù sao mẹ cháu cũng chẳng việc gì phải lo lắng, sự thể hóa ra như thế còn gì.”

Lauren không hiểu ý bà nói vậy là sao. Sau đó con bé nghĩ bà Delphine xem ra đang nói về việc mình - Lauren - là đứa con duy nhất. Chắc bà nghĩ Harry và Eileen hẳn rất mong có thêm con sau khi họ sinh Lauren nhưng Eileen không còn khả năng đẻ thêm nữa. Theo như Lauren biết đến lúc này thì sự việc không phải như vậy.

Con bé nói, “Ba mẹ cháu có thể có thêm con nếu họ muốn. Sau khi họ sinh cháu ra.”

“Cháu nghĩ như thế đấy hả?” bà Delphine nói giọng bông lơn. “Có khi họ chẳng thể có đứa nào cả. Họ nhận nuôi cháu cũng nên.”

“Không. Không phái. Cháu biết là không phải.” Lauren chỉ chực nói tuốt tuồn tuột sự việc xảy ra khi Eileen mang thai, nhưng con bé kìm lại vì Harry đã nhấn mạnh đó là điều bí mật. Con bé rất ngây thơ tin rằng không bao giờ được nuốt lời, dù nó đã nhận thấy người lớn thường chẳng ngần ngại nuốt lời hứa của họ.

“Đừng nghiêm trọng thế chứ,” bà Delphine bảo. Bà đưa tay ôm mặt Lauren và nhịp nhịp những ngón tay sơn màu mâm xôi đen lên má nó. “Bác chỉ đùa thôi mà.”

Bộ phận sấy trong máy giặt của khách sạn đang bị xịch đụi, bà Delphine phải phơi ga giường và khăn tắm ướt lên cho khô, và vì trời mưa nên chỗ tốt nhất để phơi là trong chuồng ngựa cho thuê cũ. Lauren giúp bà khiêng ga vải lanh trắng đầy ú qua cái sân nhỏ rải sỏi đằng sau khách sạn vào trong ngăn chuồng trống trơn xây bằng đá. Người ta vừa láng sàn xi măng ở đó nhưng mùi đất từ bên dưới vẫn rỉ qua đấy xông lên, hoặc có lẽ mùi từ những bức tường đá-xà-bần phả ra. Đất sình, da ngựa sống, da thuộc và thoang thoảng mùi nước đái. Cả một không gian trơ trụi, chẳng có gì ngoài dây phơi, vài cái bàn ghế gãy. Bước chân họ dội âm.

“Thử gọi tên cháu lên coi,” bà Delphine nói.

Lauren cất tiếng, “Del-phee-een.”

“Tên cháu cơ mà. Cháu định âm mưu gì đó?”

“Tên đó vang hơn,” Lauren nói, rồi gọi thêm lần nữa, “Del-phee-een.”

“Bác không thích tên mình,” bà Delphine nói. “Không ai thích tên mình cả.”

“Cháu thích tên cháu.”

“Tên Lauren hay chứ. Nó thuộc vào loại tên hay. Họ đặt tên cho cháu hay đấy.”

Bà Delphine biến mất đằng sau tấm ga trải giường mà bà đang kẹp vào sợi dây phơi. Lauren luẩn quẩn xung quanh, miệng huýt sáo.

“Ở đây mà hát sẽ hay cho mà xem,” bà Delphine nói. “Hát cái bài cháu thích nhất đi.”

Lauren không nghĩ ra được bài nào mình thích. Điều đó hình như làm bà Delphine ngạc nhiên, ngạc nhiên hệt như khi bà vớ lẽ Lauren không biết câu chuyện tếu nào cả.

“Bác biết khối,” bà nói. Rồi cất tiếng hát.

“ Dòng sông trăng, trải dài muôn dặm.

Đó là bài Harry thỉnh thoảng vẫn hát, lần nào cũng theo kiểu cười cợt bài hát, hoặc tự cười cợt chính mình. Lối hát của bà Delphine khác xa. Lauren cảm thấy nỗi buồn trầm mặc trong giọng hát của bà Delphine kéo mình về phía những tấm trải giường treo đu đưa. Những tấm trải giường hình như tự tan biến quanh con bé - không, quanh con bé và bà Delphine - tạo nên cảm xúc ngọt ngào sâu sắc. Giọng bà Delphine giống như một vòng ôm rộng mở, để ta chạy ùa vào. Đồng thời, cảm xúc buông lơi trong đó khiến cho Lauren rùng mình quặn ruột, một cảm giác buồn nôn mơ hồ chực trào.

“ Chờ nơi ngã rẽ

Hỡi người bạn từ thời thơ trẻ của em... “

Lauren làm gián đoạn bài hát khi kéo một chiếc ghế đã long bàn ngồi lại gần, khiến chân ghế cạ lê mặt sàn.

“Có điều này từ lâu con định hỏi ba mẹ,” Lauren nghiêm trang nói với Harry và Eileen bên bàn ăn tối. “Có khi nào con là con nuôi của ba mẹ hay không?”

“Con lấy cái ý tưởng đó ở đâu ra thế?” Eileen hỏi.

Harry ngừng ăn và nhướng mày lên cảnh cáo Lauren, rồi bắt đầu tếu táo. “Nếu ba mẹ nhận nuôi một đứa nhỏ,” anh nói, “con nghĩ coi ba mẹ có thèm nhận một đứa hỏi lắm câu cắc cớ không?”

Eileen đứng phắt dậy, lần mò kéo khóa váy. Chiếc váy vừa tuột ra, cô tụt quần tất và quần lót xuống.

“Xem đây,” cô nói. “Cái này chắc sẽ nói cho con biết.”

Bụng cô, khi mặc váy trông phẳng là thế, giờ phô ra một khối hơi tròn và sệ. Bề mặt da, vẫn hơi rám nắng xuống đến vùng bikini, lằn lên những vệt trắng nhợt, bóng ngời trong ánh đèn bếp. Trước kia Lauren đã nhìn thấy chúng rồi nhưng không nghĩ ngợi gì cả - xem ra chúng chỉ là một phần thuộc cơ thể riêng tư của Eileen, giống như hai nốt ruồi sinh đôi chỗ xương đòn của cô vậy.

“Do da bị rạn đấy,” Eileen nói. “Mẹ đã mang con đằng trước này.” Cô giữ tay ở một khoảng phóng đại phía trước bụng mình. “Giờ con đã tin chưa?”

Harry cúi đầu rúc vào cái bụng trần của Eileen. Xong anh quay lại nói với Lauren.

“Trong trường hợp con thắc mắc tại sao ba mẹ không sinh thêm em nữa thì câu trả lời rằng con là đứa trẻ duy nhất ba mẹ cần. Con thông minh và xinh xắn, con có óc hài hước. Làm sao ba mẹ chắc chắn sẽ có một đứa trẻ nữa tuyệt vời như con? Thêm nữa, chúng ta không phải là gia đình chuẩn mực. Ba mẹ thích di chuyển. Thử làm việc này việc kia, linh hoạt. Ba mẹ đã có một đứa con hoàn hảo và dễ thích ứng. Không cần phải tiếp tục thử vận may của mình đâu.”

Mặt anh, gương mặt Eileen không thể thấy, đang hướng thẳng vào Lauren bằng cái vẻ trông nghiêm trọng hơn lời anh nói. Toát lên sự báo động không ngừng, hòa trộn với nỗi thất vọng và kinh ngạc.

Nếu Eileen không đứng đó thì hẳn Lauren đã hỏi anh rồi. Nhỡ họ mất cả hai đứa trẻ, thay vì chỉ một đứa, thì sao? Nhớ con bé chưa bao giờ ở trong bụng Eileen và không phải nguyên nhân gây ra những vết rạn trên bụng cô? Làm sao nó có thể chắc chắn họ không nhận nuôi nó để thay thế? Nếu đã từng có một bí mật hệ trọng đến thế mà mãi đến gần đây con bé mới hay biết, thì tại sao không thể có thêm một bí mật nào khác?

Ý tưởng này thật bức bối, nhưng đồng thời cũng có sức hấp dẫn lập lờ.

Lần kế tiếp Lauren bước vào tiền sảnh khách sạn sau giờ học là lúc con bé đang bị ho.

“Đi lên gác nào,” bà Delphine nói. “Bác có thuốc này hay lắm.”

Ngay khi bà vừa trưng tấm biển “ Rung chuông phục vụ” lên thì ông Palagian từ quán cà phê xuất hiện trong tiền sảnh. Một chân ông mang giày và chân kia đi dép lê, mũi dép rạch một đường để thò bàn chân băng bó ra. Ở ngay phía dưới chỗ là ngón chân cái có một vệt máu khô.

Lauren nghĩ bà Delphine sẽ bỏ tắm biển xuống khi trông thấy ông Palagian, nhưng bà không làm thế. Bà chỉ nói với ông, “Này, ông nên tranh thủ thay miếng băng đó ngay đi.”.

Ông Palagian gật đầu nhưng không nhìn bà.

“Chút nữa tôi xuống,” bà nói với ông.

Phòng của bà trên gác ba, dưới mái hiên. Vừa leo vừa ho, Lauren nói, “Chân ông ấy bị làm sao đấy ạ?”

“Chân gì?” bà Delphine nói. “Chắc ai đó giẫm lên, bác đoán vậy. Có lẽ là gót giày, nhỉ?”

Mái trần phòng bà chúc dốc xuống hai bên một cửa sổ vòm. Có một chiếc giường đơn, một bồn rửa, một cái ghế, một cái bàn. Trên ghế có một cái bếp điện mini đặt ấm đun nước bên trên. Trên bàn la liệt đồ trang điểm, lược, thuốc tây, hộp trà túi lọc và một hộp bột sô cô la. Ga giường là loại vải mỏng sọc nổi màu nâu trắng, giống loại trải giường cho khách.

“Không tươm tất lắm nhỉ?” bà Delphine nói. “Bác không hay ở đây.” Bà hứng đầy ấm nước ở bồn rồi cắm phích bếp điện, xong bà giật tấm ga giường để lấy chăn. “Chui ra từ cái áo khoác ấy mau. Quấn cái này vào cho ấm,” bà nói, đoạn chạm tay vào nút bấm lò sưởi. “Phải mất cả ngày may ra mới có chút hơi ấm lên tới đây.”

Lauren làm theo bà bảo. Hai bộ tách muỗng được lấy ra khỏi ngăn kéo trên cùng, bột sô cô la được đong ra khỏi hộp. Bà Delphine nói, “Bác chỉ pha với nước nóng thôi. Bác đoán là cháu quen thêm sữa vào rồi. Bác không cho sữa vào trà hay vào bất cứ thứ gì. Mang lên đây chỉ tổ thiu mất. Bác chả có tủ lạnh.”

“Pha với nước là tốt rồi ạ,” Lauren nói, mặc dù nó chưa bao giờ uống sô cô la nóng theo cách này. Bỗng nhiên nó ước gì lúc này mình đang ở nhà, quấn chăn trên sofa coi ti vi.

“Sao cứ đứng ra đó,” bà Delphine nói bằng giọng hơi sẵng hoặc hơi run. “Ngồi xuống thoải mái đi. Ấm nước sắp sôi rồi.”

Lauren ngồi xuống mép giường. Thình lình bà Delphine quay phắt lại, chộp vào dưới hai cánh tay nó - khiến nó lại ho hắng - xốc nó lên ngồi dựa lưng sát tường, chân thò ra sàn. Giày con bé bị tháo ra và bà Delphine lẹ làng bóp bàn chân nó coi vớ có bị ướt không.

Không.

“Ối. Hồi nãy bác đang định đi tìm cái gì để trị cơn ho của cháu cơ mà. Xi rô ho của ta đâu rồi nhỉ?”

Cũng từ ngăn kéo trên cùng đó hiên ra một cái lọ đựng chất lỏng màu hồ phách còn phân nửa. Bà Delphine rót ra muỗng. “Há mồm ra,” bà nói. “Không ghê đâu.”

Lauren nuốt xong bèn hỏi, “Trong đó có whisky à?”

Bà Delphine ngó cái chai, không dán nhãn.

“Bác chả thấy ở đâu nói vậy. Cháu thấy thế à? Ba mẹ cháu có nổi tam bành lên không nếu bác cho cháu uống một thìa whisky để trị ho?”

“Thỉnh thoảng ba pha cho cháu một ít rượu mạnh.”

“Thế á, thật không?”

Nước sôi, bà Delphine rót ra những cái tách, và khuấy nhanh, vừa nghiền những tảng vón cục vừa nói với chúng.

“Mau lên, bọn bay. Mau lên.” Giả bộ vui nhộn.

Hôm nay có gì đó không bình thường ở bà Delphine. Bà có vẻ quá bối rối và kích động, có lẽ còn giận dữ trong lòng. Lại nữa, bà quá dềnh dàng, khoa tay múa chân quá đáng và quá cường điệu, so với căn phòng này.

“Cháu nhìn quanh nơi này xem,” bà nói. “Bác biết cháu đang nghĩ gì. Cháu đang nghĩ, chao ơi, bà ấy nghèo rớt mùng tơi. Sao bà ấy không có nhiều đồ đạc hơn? Nhưng bác không tích lũy của nả. Lý do chính đáng là bác có dư thừa kinh nghiệm về việc thu dọn đồ và chuyển nhà. Vừa mới ổn định là lại có việc gì đó xảy ra, thế rồi ta phải dọn đi. Mặc dù vậy, bác gửi tiết kiệm. Người ta sẽ ngạc nhiên khi biết bác có gì trong ngân hàng cho xem.”

Bà trao tách sô cô la cho Lauren rồi thận trọng ngồi yên vị ở đầu giường, lấy gối dựa vào lưng, bàn chân mang vớ lụa đặt lên tấm trải giường. Lauren có cảm giác gớm gớm bàn chân trong đôi vớ lụa đó. Con bé vốn không thấy gớm ghiếc với bàn chân trần, hay chân mang vớ dày, hay chân mang giày, hay chân đi vớ lụa bọc trong giày, mà chỉ e dè chân mang vớ lụa bày trưng ra, nhất là nó chạm vào thứ vải khác thì càng ghê. Đây chỉ là cảm giác ơn ớn rất riêng tư - như cảm giác con bé hay cảm thấy về phòng giặt hoặc ngũ cốc nổi lềnh phềnh trong sữa.

“Cháu vào đây chiều nay đúng lúc bác đang buồn,” bà Delphine nói. “Bác đang nghĩ về một cô gái bác từng biết và bác nghĩ mình sẽ viết cho cô ta một lá thư nếu biết cô ta ở đâu. Joyce là tên cô ta. Bác đang nghĩ không biết đời cô ta ra sao rồi.”

Trọng lượng thân thể bà Delphine làm cho nệm võng xuống, cho nên Lauren chật vật để không bị trượt về phía bà. Việc con bé nỗ lực để không đụng vào cơ thể bà khiến nó lúng túng và phải cố làm ra vẻ hết sức lịch sự.

“Bác biết cô ấy khi nào?” con bé hỏi. “Hồi bác còn trẻ à?

Bà Delphine cười lớn. “ừ. Hồi bác còn trẻ. Cô ta cũng trẻ, cô ta đã phải bỏ nhà ra đi, sau đó cô ta giao du với một chú chàng để rồi bị dính. Cháu biết ý bác nói gì không?”

Lauren đáp, “Mang thai.”

“Đúng. Thế nhưng cô ta cứ sống dật dà dật dờ vậy thôi, có lẽ cô ta nghĩ rồi nó cũng qua đi. Ha ha. Như bệnh cúm vậy. Thằng cha dan díu với cô ta đã có hai mặt con với một con mẹ khác mà hắn chả cưới xin gì, nhưng ít nhiều cũng già nhân ngãi non vợ chồng, với lại hắn luôn tơ tưởng chuyện trở lại với con vợ hờ đó. Nhưng trước khi tếch đi thì hắn bị tóm. Cả cô ta - Joyce ấy - cũng bị tóm bởi vì cô ta giao hàng loanh quanh giùm cho hắn. Cô ta nhét hàng vào những nút Tampax*, cháu biết thứ đó là cái giống gì chứ? Và cháu có biết ý bác nhắc tới hàng gì không?”

Tampax: nhãn hiệu một loại băng vệ sinh thông dụng của phụ nữ.

“Dạ có,” Lauren trả lời cho cả hai câu hỏi. “Biết chứ. Ma túy.”

Bà Delphine làm âm thanh sùng sục trong miệng, nuốt ngụm sô cô la đi. “Bí mật tối thượng đấy, cháu hiểu chứ?”

Không phải mọi tảng bột sô cô la đều được nghiền và đã tan hết, Lauren không muốn dằm chúng bằng cái thìa vẫn còn vị của thứ gọi là xi rô ho.

“Cô ta ra tù với một cái án treo, như vậy mang thai không phải là điều tệ lậu tí nào, nó đã giải thoát cô ta khỏi tù tội. Tiếp đó, cô ta gặp một nhóm người theo đạo Thiên Chúa, họ biết vợ chồng một ông bác sĩ nọ chuyên chăm những cô gái sinh con rồi lo thủ tục cho bọn trẻ làm con nuôi ngay lập tức. Hành động ấy không đáng trọng cho lắm đâu, họ kiếm tiền từ những đứa bé này, nhưng dù sao thế cũng giúp cô ta tránh được lũ nhân viên xã hội. Vì vậy cô ta sinh con ra rồi thậm chí không bao giờ nhìn thấy nó nữa. Tất cả những gì cô ta biết là cô ta có một đứa con gái.”

Lauren nhìn quanh tìm đồng hồ. Không có. Đồng hồ đeo tay của bà Delphine khuất dưới ống tay áo len màu đen của bà.

“Thế là cô ta ra khỏi nơi đó, sau đấy biết bao chuyện này chuyện nọ xảy đến với cô ta khiến cô ta chẳng mảy may nghĩ gì đến đứa bé. Cô ta nghĩ mình sẽ lập gia đình và sẽ có thêm những đứa con khác. Nhưng, hừ, chuyện này không xảy ra. Nói vậy không có nghĩa cô ta để tầm đến chuyện ấy nhiều nhặn gì cho cam, vì với một số người chuyện lập gia đình này nọ không xảy ra. Cô ta thậm chí còn bị mổ hai lần. Cháu biết loại mổ gì không?”

“Phá thai,” Lauren đáp. “Mấy giờ rồi ạ?”

“Cháu là loại con nít biết nhiều thứ đó,” bà Delphine nói. “ừ, đúng. Phá thai.” Bà xắn tay áo lên nhìn đồng hồ đeo tay. “Chưa đến năm giờ. Bác đang định nói tiếp rằng cô ta bắt đầu nghĩ đến đứa con gái nhỏ và tự hỏi nó thành ra thế nào rồi, thế là cô ta bắt đầu điều tra tìm tông tích nó. Không biết may phước làm sao mà cô ta tìm thấy đúng những người kia. Những người theo đạo Thiên Chúa. Cô ta buộc phải hơi ác độc với họ, nhưng cô ta thu thập được một số thông tin. Cô ta biết được tên của cặp vợ chồng nhận nuôi con bé.”

Lauren ngọ nguậy trượt xuống giường. Trườn một nửa người ra khỏi chăn, nó đặt cái tách lên bàn.

“Cháu phải về đây,” con bé nói. Nó nhìn ra ô cửa sổ nhỏ. “Tuyết đang rơi.”

“Thế à? Còn tin gì mới nữa không? Cháu không muốn biết chuyện còn lại sao?”

Lauren xỏ chân vào giày, cố làm một cách lơ đãng để bà Delphine không để ý quá nhiều.

“Người đàn ông được cho là đang làm việc cho một tờ tạp chí, thế là cô ta tới đó, người ta bảo anh ta không ở đó nữa nhưng họ cho cô ta biết nơi anh ta tới. Cô ta không biết họ đặt tên cho đứa con của cô ta là gì, nhưng đó lại là một điều khác cô ta tìm hiểu được. Phải đến khi cố làm thì người ta mới biết mình có thể tìm được những gì. cháu đang cố chạy trốn khỏi bác đấy à?”

“Cháu phải về. Bụng cháu khó chịu quá. Cháu bị cảm lạnh.”

Lauren giật chiếc áo khoác bà Delphine treo trên cái móc cao sau cánh cửa. Khi không thể giật áo xuống được ngay, mắt con bé bỗng trào nước.

Bà Delphine thả chân xuống đất, từ từ đứng lên khỏi giường, đặt tách xuống bàn.

“Nếu cháu đau bụng thì nằm xuống đi. Chắc tại cháu uống nhanh quá đó mà.”

“Cháu chỉ muốn lấy áo của cháu.”

Bà Delphine nhấc cái áo ra nhưng giữ nó ở trên cao. Khi Lauren tóm trúng được nó, bà vẫn không buông ra.

“Sao thế hả?” bà hỏi. “Cháu không khóc đấy chứ? Bác không ngờ cháu lại là một đứa mít ướt đấy. Được rồi. Được rồi. Đây này. Bác chỉ trêu cháu thôi mà.”

Lauren xỏ tay vào hai ống tay áo nhưng biết mình sẽ không thể kéo khóa được. Con bé liền đút cả hai tay vào túi áo.

“Được chưa?” bà Delphine nói. “Giờ cháu đỡ rồi há?

Cháu vẫn là bạn của bác đấy chứ?”

“Cảm ơn sô cô la nóng của bác.”

“Đừng bước hấp tấp quá, cháu không muốn bao tử mình nhộn nhạo đâu phải không.”

Bà Delphine cúi người về phía con bé. Lauren lùi lại, sợ mái tóc trắng, cái mớ tóc mềm mượt thõng xuống kia, sẽ chạm phải miệng mình.

Nếu ta già đến mức tóc bạc hết cả thì ta không nên để tóc dài.

“Bác biết cháu có thể giữ được bí mật, bác biết cháu giữ kín chuyện đến đây chơi bời nói chuyện với bác và đủ mọi thứ. Rồi sau này cháu sẽ hiểu. Cháu là một bé gái tuyệt vòi. Vậy đấy.”

Bà hôn lên đầu Lauren.

“Cháu đừng lo lắng về cái gì hết,” bà nói.

Những bông tuyết lớn rơi thẳng xuống, để lại trên vía hè một lớp áo lốp xốp tan thành những vệt đen ở những chỗ người ta qua lại, sau đó lập tức lấp đầy như cũ. Dòng xe trôi thận trọng, lóe ra những ánh đèn vàng mờ mờ. Lauren chốc chốc lại nhìn quanh xem có ai đi theo mình không. Nó nhìn không rõ cho lắm do tuyết dày đặc và ánh mặt trời đang tắt dần, nhưng nó nghĩ không ai đi theo mình cả.

Con bé cảm thấy như bao tử mình vừa sưng lên vừa hõm tọp xuống. Coi bộ xoi loại thức ăn thích hợp nào đó thì nó sẽ tống khứ được cảm giác ấy đi, thành thử vừa về đến nhà nó liền tiến thẳng đến tủ bếp, rót luôn một tô ngũ cốc điểm tâm quen thuộc. Không còn xi rô nhựa phong, nhưng nó tìm thấy một ít xi rô bắp. Con bé đứng trong gian bếp lạnh, ăn không kịp cởi cả giày và áo khoác ngoài, mắt dõi ra mánh sân sau mới bị phủ trắng xóa. Tuyết làm cho mọi thứ trở nên rõ ràng, ngay cả khi đèn bếp cũng đang bật sáng. Con bé thấy chính mình phản chiếu trên nền khoảng sân sau ngập tuyết, những tảng đá chỏm trắng và những cành thường xuân rũ oằn vì chở tuyết.

Nó sắp sửa đút thìa cuối cùng lên miệng thì đột nhiên chạy ù té vào buồng tắm ọc ra hết - miếng cốm bắp hầu như chưa đổi dạng, cả xi rô nhớt sệt và những sợi sô cô la trơn bợt bạt cũng vậy.

Khi ba mẹ nó về nhà, nó đang nằm trên sofa, vẫn còn nguyên giày và áo khoác, xem ti vi.

Eileen lột sạch mớ đồ mặc ngoài đường ra khỏi người con bé, mang chăn cho nó, đo nhiệt độ cho nó - bình thường - rồi nắn bụng nó xem có bị cứng không, bảo nó gập đầu gối phải lên sát ngực xem làm vậy có khiến nó đau sườn bên phải không. Eileen luôn lo sợ căn bệnh viêm ruột thừa vì có lần cô đang dự một bữa tiệc - loại tiệc tùng kéo dài nhiều ngày - thì có một cô gái chết vì bục ruột thừa, trong khi tất cả mọi người quá say sưa đến nỗi không nhận ra cô gái đang gặp tai họa chết người. Khi đã chắc chắn ruột thừa của Lauren không sao, cô đi nấu bữa tối, Harry ở lại bên Lauren.

“Ba nghĩ con bị viêm trường thừa* thì có,” anh nói. “Chính ba đã từng bị bệnh đó mà. Có điều hồi ba còn bé người ta chưa phát minh ra phương pháp chữa trị nó. Con biết cách chữa là gì không? Nằm ườn ra trường kỷ coi ti vi.”

Harry trêu Lauren bằng cách chơi chữ, đọc appendicitis (viêm ruột thừa) thành schoolitis, tức cảm giác nôn nao khó chịu khi phải đi học.

Sáng hôm sau Lauren nói mình vẫn còn bệnh mặc dù đó không phải sự thật. Con bé từ chối bữa sáng, nhưng ngay khi Harry và Eileen đi khỏi nhà nó liền vớ ngay một ổ bánh quế to tướng, cứ thế vừa coi ti vi vừa ăn, không kịp nướng lại cho nóng. Con bé chùi những ngón tay nhớp nháp vào tấm chăn đang đắp trên người, cố nghĩ ngợi về tương lai của mình. Con bé muốn tương lai của nó diễn ra ở ngay đây, bên trong ngôi nhà này, trên chính chiếc ghế sofa này, nhưng trừ phi con bé sản xuất ra một căn bệnh thật sự nào đó, còn không thì nó không biết chuyện ấy sẽ xảy ra bằng cách nào.

Chương trình tin tức trên ti vi kết thúc, tiếp nối là một trong những bộ phim truyền hình lê thê vẫn chiếu hằng ngày. Đây là thế giới con bé từng quen thuộc khi bị viêm phế quản mùa xuân năm ngoái, rồi kể từ đó đã quên khuấy nó luôn. Bất chấp việc con bé đã bỏ không xem một thời gian dài, bộ phim dường như không có nhiều thay đổi. Hầu như vẫn những nhân vật đó xuất hiện - trong những tình huống mới, dĩ nhiên - và họ vẫn giữ nguyên cách cư xử (quý phái, thô lỗ, gợi cảm, rầu rĩ), rồi vẫn nguyên xi những ánh nhìn xa xăm và những câu thoại lấp lửng khi nhắc đến tai nạn và bí mật. Con bé thích thú ngồi xem một lúc, nhưng rồi bất chợt một điều nảy ra trong tâm trí nó và bắt đầu khiến nó bồn chồn. Con nít và cả người lớn trong những câu chuyện này thường vỡ lẽ ra mình thuộc về những gia đình khác với những gia đình họ luôn nhận là gia đình mình. Những người lạ hoắc, thường là bị điên và rất nguy hiểm, bất thình lình hiện ra, mang theo những tuyên bố và cảm xúc chất chứa đầy tai họa của họ, và thế là bao nhiêu cuộc đời bỗng bị đảo lộn.

Tình tiết này hẳn có thời đã là một kết cuộc đầy hấp lực đối với con bé, nhưng giờ không còn thế nữa.

Harry và Eileen không bao giờ khóa cửa. Hãy tưởng tượng rằng, Harry nói, chúng ta sống ở một nơi có thể bước ra ngoài mà không bao giờ phải đóng cửa. Giờ, Lauren bật dậy ra khóa cửa, cả cửa trước lẫn cửa sau. Rồi nó kéo hết rèm cửa sổ lại. Hôm nay không có tuyết rơi, nhưng cũng không có tuyết tan. Tuyết mới đã nhuốm màu xam xám, như thể đã già đi chỉ qua một đêm.

Con bé không cách chỉ che kín được những ô kính nhỏ trên cánh của trước. Có ba ô cả thảy, hình thù như những giọt nước mắt xếp thành một đường chéo. Eileen rất ghét chúng. Cô đã xé hết giấy dán đi và son tường ngôi nhà rẻ tiền này bằng những màu không ngờ - xanh trứng sáo, hồng dâu, vàng chanh - cô đã dẹp sạch những tấm thảm xấu xí và đánh bóng mặt sàn, nhưng cô không thể làm gì với những ô kính vớ vẩn này.

Harry nói chúng đâu đến nỗi tệ, rằng mỗi ô dành cho mỗi người trong nhà, mà lại cao vừa tầm nữa, để mỗi người có thể nhìn ra ngoài. Anh đặt tên cho chúng là ô Gấu Cha, ô Gấu Mẹ và ô Gấu Con.

Tập phim kết thúc thì đến lượt hai ông bà nọ bắt đầu đàm đạo về những loại cây kiểng trồng trong nhà, Lauren ngủ lơ mơ mà hầu như không biết mình đang ngủ. Nó chỉ biết chắc chắn mình có ngủ khi bừng tỉnh khỏi giấc mơ về một con thú, một loại thú mùa đông như chồn xám hay một con cáo gầy giơ xương - con bé không chắc con nào - đứng ở sần sau giữa ban ngày ban mặt, rình rập ngôi nhà. Trong giấc mơ ai đó bảo với con bé rằng con thú này bị bệnh dại, bởi vì nó không sợ người hay những ngôi nhà có người sống.

Điện thoại reo. Con bé trùm chăn kín đầu để không nghe thấy. Nó chắc chắn đó là bà Delphine. Bà Delphine muốn biết nó khỏe chưa, tại sao nó trốn, nó nghĩ gì về câu chuyện bà đã kể cho nó, và khi nào thì nó lại tới khách sạn?

Thật ra đó là Eileen gọi, để kiểm tra coi Lauren đang cảm thấy như thế nào và tình trạng ruột thừa của con bé ra sao. Eileen để chuông điện thoại reo mười hay mười lăm hồi thì chạy tuột khỏi tòa báo mà không kịp mặc áo khoác và lái xe về nhà. Khi thấy cửa cái khóa, cô dộng thình thình vào cửa
và rung tay cầm cành cạch. Cô ép mặt vào ô cửa Gấu Mẹ và thét gọi Lauren. Cô nghe thấy tiếng ti vi. Cô chạy vòng ra cửa sau rồi vừa đập vừa thét gọi lần nữa.

Lauren nghe thấy hết, dĩ nhiên, với cái đầu trùm chăn kín mít, nhưng phải mất một lúc con bé mới nhận ra đó là Eileen chứ không phải bà Delphine. Nhận ra vậy rồi, nó rón rén vào bếp kéo cái chăn lết bết theo sau, vẫn hoài nghi cái giọng gọi kia là trò lừa.

“Lạy Chúa, con bị làm sao vậy?” Eileen thảng thốt, vòng tay ôm lấy con bé. “Tại sao cửa khóa, sao con không trả lời điện thoại mẹ, con đang âm mưu chơi trò gì vậy?”

Lauren câm nín được khoảng mười lăm phút, trong khi Eileen hết ôm chặt cứng lại quát tháo nó. Sau đó thì nó đổ sụp xuống và kể tất tần tật. Quả là một sự nhẹ nhõm, tuy nhiên ngay cả khi đang run lẩy bẩy và khóc bù lu con bé vẫn cảm thấy một điều gì đó riêng tư và phức tạp đang bị đánh đổi để mua lấy sự an toàn nhẹ nhõm. Không thể nào kể ra toàn bộ sự thật bởi lẽ chính con bé cũng không thể sắp xếp cho ra đầu ra đuôi. Con bé không thể giải thích mình đã muốn gì, nó gần như chẳng muốn gì hết.

Eileen gọi điện cho Harry, bảo anh phải về nhà ngay. Anh sẽ phải cuốc bộ, cô không thể tới đón anh, cô không thể bỏ Lauren lại một mình.

Cô đi ra mở cửa trước và trông thấy một chiếc phong bì, được đẩy vào qua khe bỏ thư nhưng không dán tem, cũng không có gì viết trên đó ngoài chữ LAUREN.

“Con có nghe thấy tiếng cái này đút qua khe không?” cô hỏi. “Con có nghe ai ở ngoài hiên không, sao lại có chuyện quái quỷ này xảy ra hở?”

Cô xé phong thư lôi ra một sợi dây chuyền vàng có chữ Lauren trên đó.

“Con quên kể cho mẹ nghe phần này,” Lauren nói.

“Có một mẩu giấy nhắn.”

“Đừng đọc,” Lauren thét. “Đừng đọc. Con không muốn nghe.”

“Đừng ngốc thế. Nó không biết cắn đâu. Bà ấy nói đã gọi điện tới trường nhưng con không ở đó, cho nên bà ấy thắc mắc hay là con bị ốm rồi và đây là món quà để làm con vui lên. Bà ấy nói dù sao thì bà ấy mua nó cho con chứ không ai làm mất nó cả. Cái này nghĩa là sao? Lẽ ra nó sẽ là món quà sinh nhật khi con mười một tuổi vào tháng Ba nhưng bà ấy muốn con có nó ngay bây giờ. Bà ấy lấy đâu ra cái ý tưởng sinh nhật con vào tháng Ba? Con sinh vào tháng Sáu mà.

“Con biết điều đó,” Lauren nói, bằng giọng trẻ con, kiệt lực, dằn dỗi mà giờ con bé lại sa vào.

“Con thấy chưa?” Eileen nói. “Bà ta sai bét cả. Bà ta là đồ điên.”

“Nhưng bà ấy biết tên ba mẹ. Bà ấy biết chỗ ba mẹ ở. Nếu con không phải con nuôi của ba mẹ thì sao bà ấy biết được những điều ấy?”

“Mẹ không biết làm thế quái nào bà ta biết, nhưng bà ta sai toét. Sai toét toẹt. Coi này. Ba mẹ sẽ lấy cho con xem giấy khai sinh của con. Con sinh ở bệnh viện Wellesley, Toronto. Ba mẹ sẽ đưa con tới đó, mẹ có thể chỉ cho con chính xác phòng con sinh...” Eileen nhìn lại tờ giấy nhắn một lần nữa rồi vò nát nó trong tay.

“Chó đẻ. Gọi tới trường. Mò đến tận nhà. Chó điên.”

“Giấu cái đó,” Lauren nói, hàm ý sợi dây chuyền. “Giấu nó đi. Cất đi. Cất ngay?

Harry không cuồng nộ như Eileen.

“Bà ta trông hoàn toàn như người bình thường bất cứ khi nào anh nói chuyện với bà ta,” anh nhận xét. “Bà ta không bao giờ nói những chuyện như vậy với anh.”

“Hừm, mụ sẽ không làm thế đâu,” Eileen điên tiết. “Mụ muốn tiếp cận Lauren. Anh phải đi nói chuyện phải trái với mụ. Không thì em sẽ đi. Ngay hôm nay.”

Harry nói để anh đi. “Anh sẽ làm cho ra ngọn ngành với bà ta,” anh nói. “Triệt để luôn. Sẽ không còn rắc rối gì nữa. Thật nhục nhã.”

Eileen làm bữa trưa sớm. Cô làm bánh hamburger quết xốt mayonnaise và mù tạt, theo kiểu cả Harry và Lauren đều thích. Lauren ăn xong hết phần bánh của mình rồi mới nhận ra rằng phô bày sự ngon miệng như vậy có lẽ là một sai lầm.

“Thấy khá lên chưa?” Harry nói. “Chiều nay đi học lại được rồi chứ?”

“Con vẫn bị cảm lạnh.”

Eileen nói, “Không. Không đến trường nữa. Em sẽ ở nhà với con.”

“Anh hoàn toàn không thấy vậy là cần thiết,” Harry nói.

“Đưa trả mụ cái này,” Eileen nói, ấn cái phong bì vào túi anh. “Đừng để tâm, đừng mất công nhìn nó, nó chỉ là món quà ngu si của mụ. Bảo mụ đừng bao giờ bày ra trò này nữa kẻo không thì mụ biết tay. Đừng bao giờ. Đừng bao giờ.”

Lauren không bao giờ phải trở lại trường nữa - trong thị trấn đó thì không.

Buổi chiều hôm đó Eileen gọi cho chị gái của Harry - Harry đã cạch không nói chuyện với chị do những lời chỉ trích của chồng chị về cách anh, Harry, sống - và họ nói chuyện với nhau về ngôi trường chị đã từng học qua, trường tư thục nữ sinh ở Toronto. Thêm nhiều cuộc gọi sau đó, một cuộc hẹn gặp được sắp đặt.

“Tiền bạc không thành vấn đề,” Eileen nói. “Harry có đủ tiền. Không thì anh ấy có thể xoay được.”

“Mà cũng không chỉ tại chuyện này xảy ra đâu,” Eileen nói. “Con không đáng phải lớn lên ở cái thị trấn nhạt phèo này. Con không đáng phải chịu phận của một kẻ dân quê tỉnh lẻ. Mẹ đã suy nghĩ về điều này suốt rồi. Mẹ chỉ định hoãn cho tới khi con lớn hơn một chút thôi.”

Harry nói, khi anh về nhà, rằng chắc chắn quyết định là tùy ở ý Lauren.

“Con muốn sống xa nhà không, Lauren? Ba tưởng con thích ở đây. Ba tưởng là con có bạn bè.”

“Bạn bè?” Eileen ngắt ngang. “Nó chỉ có mỗi con mụ đó. Del-phine. Có thật anh đã nói chuyện với mụ thật rồi không? Mụ đã nhận được lời nhắn của em chưa?”

“Anh đưa rồi,” Harry nói. “Bà ấy nhận rồi.”

“Anh có trả lại mụ của hối lộ không?”

“Nếu em thích gọi nó thế. Rồi.”

“Không rắc rối thêm nữa? Mụ hiểu chứ, không được lằng nhằng nữa?”

Harry bật radio và họ lắng nghe tin tức trong khi ăn tối. Eileen mở một chai rượu.

“Gì thế này?” Harry nói với giọng hơi đáng sợ. “Ăn mừng à?”

Lauren biết rõ những dấu hiệu này, con bé nghĩ nó có thể thấy trước mình sắp phải trải qua chuyện gì, cái giá gì sẽ phải trả cho sự cứu rỗi thần kỳ này - nào là không bao giờ phải trở lại trường học hay phải léo hánh đến khách sạn đó nữa, có lẽ còn không bao giờ phải đi bộ ngoài đường luôn, không bao giờ phải bước ra khỏi nhà trong hai tuần còn lại trước kỳ nghỉ lễ Giáng sinh.

Rượu có thể là một trong những dấu hiệu. Có khi là vậy. Có khi không. Nhưng một khi Harry đã lôi chai gin ra và rót nửa cốc cho mình, không thêm gì ngoài chút đá - và chẳng bao lâu thậm chí không thêm đá - thì tiến trình đã được định đoạt. Tất cả mọi thứ xem ra vẫn hoan hỉ nhưng là nỗi hoan hỉ sắc tựa dao. Harry sẽ nói chuyện với Lauren, cả Eileen cũng nói chuyện với Lauren, nhiều hơn lệ thường hai người hay nói với con bé. Thi thoảng họ nói với nhau, theo kiểu ngỡ như bình thường. Nhưng có cái gì đó bồn chồn bứt rứt, chưa bật ra thành lời. Lauren hy vọng, hoặc cố hy vọng - chính xác hơn, con bé đã từng cố hy vọng - rằng làm sao đó họ sẽ ngăn chặn không cho trận cãi nhau bùng nổ. Con bé đã luôn tin - vẫn còn tin - rằng mình không phải là người duy nhất hy vọng điều này. Họ cũng hy vọng. Một phần trong họ hy vọng. Nhưng một phần họ lại sốt sắng đón nhận những gì sắp xảy ra. Họ chưa bao giờ chế ngự nỗi sốt sắng này. Chưa một lần nào khi cảm giác này hiện diện trong phòng, bầu không khí thay đổi, ánh đèn sáng choang khiến cho tất cả những hình thù, tất cả đồ đạc và ly tách đều sắc nét hơn, nhưng lại dày đặc hơn - chưa một lần nào cái điều tệ hại nhất lại không xảy ra tiếp theo sau.

Lauren từng không thể vào trú ngụ trong phòng riêng của mình, con bé buộc phải ở lại chỗ họ đang hiện diện, quăng mình vào giữa họ, phản đối và khóc ngất, cho tới khi một trong hai người tới nâng nó dậy, dìu nó trở vào giường, vừa đi vừa dỗ dành, Thôi thôi, không sao đâu mà, đừng nghe trộm ba mẹ, đừng nghe trộm làm gì, đó là cuộc sống của ba mẹ, ba mẹ cần phải nói chuyện với nhau.” “Nói chuyện với nhau” có nghĩa là đi lồng lộn quanh nhà, tuôn ra những bài quy tội rất tỉ mỉ, thét rống lên những bất đồng, cho tới khi họ phải ném gạt tàn, chai lọ, chén đĩa vào nhau. Có lần Eileen chạy bổ ra ngoài gieo mình xuống bãi cỏ, hùng hục dứt lên từng táng đất lẫn cỏ trong khi Harry rít chín chịt ở khung cửa, “Ối, phong cách làm sao, đem trình diễn cho thiên hạ xem đi.” Lần khác Harry khóa mình trong phòng tắm, hét vọng ra, “Chỉ có một cách duy nhất thoát khỏi địa ngục tra tấn này.” Cả hai bọn họ cùng dọa sẽ dùng thuốc ngủ và dao lam.

“Lạy Chúa, chúng ta đừng như vậy nữa,” Eileen có lần đã tha thiết nài nỉ. “Làm ơn, làm ơn. Dừng chuyện này lại đi.” Và Harry nhại giọng rên rỉ của cô, “Cô mới là kẻ gây rối... cô mới phải ngưng.”

Lauren đã qua cái thời cố tìm hiểu xem những cuộc gấu ó như thế này là vì cái gì. Mỗi lần lại là vì một điều mới (đêm nay con bé nằm trong bóng tối và nghĩ có lẽ kỳ này là do con bé sắp phải đi xa, và Eileen đã tự ý quyết định một mình) mà cũng vì một điều đã cũ rích - cái điều thuộc về bản chất mà họ không đời nào từ bỏ được.

Con bé cũng đã qua cái thời ảo tướng rằng có một điểm nhạy cảm tinh vi trong cả hai con người họ - rằng Harry luôn đùa tếu bởi vì anh buồn, còn Eileen nhanh nhảu và bất cần là vì ở Harry có gì đó gạt cô ra rìa - rằng nếu nó, Lauren, có thể giải thích điều ấy cho người này rồi người kia thì sự thể có lẽ sẽ tốt hơn.

Ngày hôm sau họ nín thinh, đau khổ, xấu hổ và làm ra bộ vui vẻ một cách quái gở. “Người ta cần phải hành động như thế, đè nén cảm xúc là không tốt,” Eileen có lần bảo với Lauren. “Thậm chí còn có cả một học thuyết cho rằng kìm nén nỗi giận dữ sẽ gây ra bệnh ung thư.”

Harry thích ám chỉ những trận đánh nhau đó là cãi vã hơn. “Xin lỗi con vì trận cãi vã,” anh nói. Tính Eileen đồng bóng lắm. Tất cả những gì ba có thể nói, cưng à... lạy Chúa, tất cả những gì ba có thể nói là những việc như thế này vẫn sẽ xảy ra.”

Còn đêm nay, Lauren đã ngủ thiếp đi trước khi công cuộc đập phá của họ thực sự bắt đầu. Thậm chí trước cả khi con bé chắc chắn họ sẽ thực hiện điều đó. Chai gin chưa xuất hiện khi con bé đứng lên đi ngủ.

Harry đánh thức con bé dậy.

“Ba xin lỗi,” anh nói. “Xin lỗi, cưng. Con dậy rồi xuống lầu nhé?”

“Sáng rồi ạ?”

“Chưa, vẫn còn khuya lắc. Eileen và ba muốn nói chuyện với con. Ba mẹ có chuyện muốn nói cho con biết. Chuyện này con đã phần nào biết rồi. Nào, đi. Con muốn lấy dép lê không?”

“Con ghét dép lê,” Lauren nhắc anh. Con bé vượt lên đi xuống lầu trước anh. Anh vẫn chưa thay đồ ngủ, cả Eileen cũng chưa thay, đang chờ ở hành lang. Cô nói với Lauren, “Ở đây còn một người nữa, người này con đã biết.”

Đó là bà Delphine. Bà Delphine đang ngồi trên ghế sofa, khoác áo đi tuyết ngoài bộ áo len quần đen bình thường bà hay mặc. Trước đó Lauren chưa bao giờ trông thấy bà mặc đồ ra ngoài trời. Mặt bà xụ xuống, da như cái túi nhão, toàn thân rã rời.

“Chúng ta không vào bếp được sao?” Lauren nói. Con bé không biết tại sao, nhưng hình như trong bếp an toàn hơn. Một nơi ít đặc biệt, có bàn để vịn vào nếu tất cả cùng ngồi quanh bàn.

“Lauren muốn vào bếp, chúng ta đi vào bếp vậy,” Harry nói.

Khi họ ngồi cả trong bếp, anh nói, “Lauren. Ba vừa giải thích rằng ba đã nói với con về đứa bé. Đứa bé ba mẹ sinh ra trước con và những gì xảy đến với đứa bé đó.

Anh chờ cho tới lúc Lauren đáp, “Vâng.”

“Giờ để tôi nói được chứ?” Eileen chen vào. Để tôi nói với Lauren được không?”

Anh nói, “Dĩ nhiên.”

“Harry không thể chịu nổi ý tưởng có thêm một đứa bé nữa,” Eileen nói, nhìn xuống hai bàn tay cô đang đặt trên đùi dưới gầm bàn. “Ba con không thể chịu nổi ý nghĩ rằng cá gia đình sẽ biến động. Anh ta còn phải viết lách. Anh ta muốn lập thành tựu, vì vậy anh ta không thể để mình bị bấn bíu gia đình. Ba con muốn mẹ nạo thai và mẹ nói được, sau đó mẹ lại nói không, rồi mẹ lại bảo được, nhưng cuối cùng mẹ không nạo thai, thế là ba mẹ cãi lộn, mẹ bế đứa bé lên xe, mẹ định đến nhà bạn. Mẹ không phóng nhanh và dĩ nhiên cũng không hề say rượu. Chỉ tại ánh đèn đường yếu quá và thời tiết xấu.”

“Cũng tại cái nôi không được thắt dây an toàn nữa,” Harry nói.

“Nhưng hãy để việc đó qua bên,” anh tiếp. “Tôi không cương quyết bắt nạo thai. Có thể tôi từng đề cập đến nạo thai, nhưng không đời nào có chuyện tôi bắt buộc cô. Tôi đã không nói điều đó cho Lauren bởi vì việc đó có thể làm con bé buồn. Nó chắc chắn sẽ gây bấn loạn.”

“Đúng, nhưng đó là sự thật,” Eileen nói. “Lauren có thể hiểu được, con bé biết đấy không phải là nó.”

Lauren bật nói, ngạc nhiên với chính mình.

“Đó là con. Còn là ai khác nữa nếu đó không phải là con?

“Phái, nhưng mẹ không phải là người muốn nạo thai,” Eileen nói.

“Cũng chẳng phải cô không muốn làm thế,” Harry nói.

Lauren gào lên, “Thôi đi.”

“Chúng ta đã hứa sẽ không cãi nhau nữa cơ mà,” Harry nói. “Chẳng phải đây là những gì chúng ta hứa sẽ không làm sao? Còn nữa, chúng ta nên xin bà Delphine thứ lỗi.”

Bà Delphine từ nãy không nhìn ai trong khi cuộc nói chuyện này diễn ra. Bà chưa kéo ghế của mình lại gần bàn. Có vẻ như bà còn không nhận ra khi Harry nhắc tới tên mình. Không phải sự rã rời khiến bà bất động. Mà là sức nặng của sự ngoan cố, thậm chí ghê tởm, mà Harry và Eileen không nhận ra.

“Chiều nay ba đã nói chuyện với bà Delphine, Lauren ạ. Ba đã kể cho bà ấy về đứa bé. Nó là con bà ấy. Ba chưa bao giờ nói với con rằng đứa bé đó được nhận nuôi bởi vì nói như thế - rằng ba mẹ đã nhận nuôi đứa bé đó, rồi thì ba mẹ đã làm hỏng chuyện như thế nào - chỉ làm cho mọi việc xấu đi. Năm năm trời cố gắng, ba mẹ không bao giờ nghĩ mình lại có thể có con, nên ba mẹ đã nhận con nuôi. Nhưng lúc đầu thì bà Delphine mới là mẹ nó. Ba mẹ đặt tên cho nó là Lauren, sau đó ba mẹ cũng đặt tên con là Lauren - chắc bởi đó là cái tên ba mẹ thích nhất và nó cũng cho ba mẹ cảm giác mình đang làm lại từ đầu. Bà Delphine muốn biết về con mình và bà ấy tìm ra ba mẹ đã nhận nuôi nó, cho nên rất tự nhiên bà ấy lầm tưởng đó là con. Bà ấy đến đây để tìm con. Chuyện buồn thế đấy. Khi ba kể cho bà ấy biết sự thật thì, hoàn toàn dễ hiểu thôi, bà ấy muốn có chứng cứ xác đáng, vì vậy ba bảo bà ấy tối nay đến đây, ba sẽ cho bà ấy xem giấy tờ. Bà ấy không bao giờ muốn đánh cắp con đi hay làm chuyện gì đại loại mà chỉ muốn kết bạn với con thôi. Bà ấy cô đơn và hoang mang.”

Bà Delphine kéo khóa áo khoác xuống như thể muốn hớp thêm không khí vào trong người.

“Ba bảo với bà ấy rằng chúng ta vẫn giữ... rằng chúng ta chưa sắp xếp được thời gian, hay có lẽ chưa tìm được thời điểm thích hợp để...” Harry khoát tay về phía cái hộp các tông đang đặt ngay trên quầy bếp. “Thế rồi ba cho bà ấy thấy cái đó luôn.”

“Vì vậy đêm nay, với tư cách là một gia đình, anh nói, “đêm nay khi mọi chuyện đều đã sáng tỏ, chúng ta sẽ ra ngoài thực hiện điều ấy. Để tống khứ hết tất cả... đau khổ và trách cứ. Bà Delphine và Eileen và ba, ba cũng muốn con đi cùng mọi người nữa... vậy có được không? Con có đi được không?”

Lauren nói, “Con buồn ngủ. Con bị cảm lạnh.

“Con nên làm như bố Harry nói,” Eileen bảo.

Bà Delphine vẫn chưa nhìn lên lần nào. Harry lấy cái hộp ra khỏi quầy và trao cho bà. “Có lẽ bà nên là người cầm nó,” anh nói. “Bà không sao chứ?”

“Tất cả mọi người ổn cả,” Eileen nói. “Chúng ta đi.

Bà Delphine đứng giữa trời tuyết, ôm cái hộp, vì vậy Eileen bảo, “Tôi lấy nhé?” rồi kính cẩn đón lấy nó từ tay bà. Cô mở nắp hộp ra định đưa cho Harry, nhưng rồi đổi ý, liền chìa nó ra cho bà Delphine. Bà Delphine vốc một nắm tro cốt, nhưng bà không cầm cái hộp để chuyền đi cho mọi người. Eileen bốc một vốc rồi đưa cái hộp cho Harry. Khi bốc xong một nắm tro anh định trao hộp cho Lauren, nhưng Eileen bảo, “Không. Con bé không cần.”

Lauren đã đút sẵn hai tay vào túi áo.

Trời tịnh không một chút gió, vì vậy tro roi xuống tuyết ngay tại chỗ Harry và Eileen và bà Delphine thả.

Eileen nói như thể bị viêm họng. “Cha chúng con ở thiên đường...”

Harry nói rành rọt, “Đây là Lauren, là con chúng con và là người mà tất cả chúng con yêu thương... chúng ta hãy cùng nhau nói.” Anh nhìn bà Delphine rồi nhìn Eileen và họ cùng đồng thanh, “Đây là Lauren,” giọng bà Delphine mấp máy rất khẽ, giọng Eileen căng lên thành thật, và giọng Harry hùng hồn, dẫn dắt, hết sức nghiêm trang.

“Chúng con nói lời vĩnh biệt bé và trao bé về lại với tuyết.”

Vào lúc cuối cùng Eileen nói gấp gáp, “Xin tha thứ cho tội lỗi của chúng con. Xin tha thứ cho sự báng bổ của chúng con. Xin tha thứ cho sự báng bổ của chúng con.”

Bà Delphine lên ngồi ghế sau với Lauren trong lượt lái về thị trấn. Harry đã giữ cửa mở cho bà vào ghế trước bên cạnh mình nhưng bà lấp vấp bước qua anh để vòng xuống ghế sau. Nhường lại chỗ ngồi quan trọng hơn bởi vì bà không còn ôm cái hộp nữa. Bà thọc tay vào túi chiếc áo khoác đi tuyết lấy ra một mảnh khăn giấy Kleenex, khi làm thế, bà rút luôn một món gì đó rơi xuống sàn xe. Bà buột miệng càu nhàu và cúi xuống tìm nó, nhưng Lauren đã nhanh hơn. Lauren nhặt lên một chiếc của đôi hoa tai nó hay thấy bà Delphine đeo - kiểu chuỗi hạt đa sắc cầu vồng dài chấm vai lấp lóa xen lẫn trong tóc bà. Đôi hoa tai hẳn là bà đã đeo tối nay, nhưng rồi lại thấy tốt hơn hãy nhét nó vào trong túi áo. Vừa chạm vào chiếc hoa tai, cảm giác của chuỗi hạt lóng lánh lạnh lẽo truyền qua những ngón tay con bé, khiến Lauren bất thần ao ước một số thứ hãy tan biến đi, ước bà Delphine trở lại là người như bà lúc ban đầu, ngồi sau quầy khách sạn, khỏe khoắn và sinh động.

Bà Delphine không nói một lời. Bà nhận chiếc hoa tai mà không để ngón tay hai người chạm nhau. Nhưng lần đầu tiên trong buổi tối đó bà và Lauren nhìn vào mặt nhau. Mắt bà Delphine mở to, và trong chớp nhoáng, có một nét biểu cảm quen thuộc xuất hiện nơi họ, một thoáng nhạo báng và đồng lõa. Bà nhún vai rồi đút chiếc hoa tai vào túi. Thế thôi - kể từ đó bà chỉ chăm chăm nhìn vào gáy Harry.

Khi Harry lái chậm lại thả bà xuống khách sạn, anh bảo, “Hôm nào đó bà không phải làm việc thì mời bà tới ăn tối với chúng tôi.”

“Tôi luôn luôn làm việc,” bà Delphine đáp. Bà xuống xe và nói, “Tạm biệt,” không hẳn với ai cụ thể, rồi mệt mỏi lê bước trên vỉa hè lầy lội vào khách sạn.

Trên đường về nhà Eileen nói, “Em thừa biết mụ sẽ không tới.”

Harry nói, “Ờ. Nhưng có lẽ bà ấy sẽ cảm kích vì chúng ta đã mời.”

“Mụ không quan tâm đến chúng ta. Mụ chỉ quan tâm đến Lauren khi nghĩ Lauren là con của mụ. Giờ mụ cũng chẳng quan tâm đến con bé nốt.”

“Nhưng chúng ta quan tâm,” Harry cao giọng nói. “Nó là con của chúng ta.”

“Ba mẹ yêu con, Lauren,” anh nói. “Ba chỉ muốn một lần nữa nhắc lại với con điều đó.”

Của mụ. Của chúng ta.

Có cảm giác gì buồn buồn như kiến bò nơi hai mắt cá để trần của Lauren. Con bé cúi xuống và thấy cỏ may, cả một cụm cỏ may bám vào ống quần pyjama của mình.

“Con bị quả ké từ dưới tuyết bám vào. Con bị hàng trăm quá ké bám vào.”

“Mẹ sẽ nhặt hết cho con khi chúng ta về nhà,” Eileen nói. “Lúc này mẹ không thể làm gì với chúng được.”

Lauren điên cuồng dứt đám quả ké ra khỏi quần. Nhưng vừa dứt được ra thì con bé lại thấy chúng dính vào ngón tay mình. Con bé cô lấy tay kia dứt chúng ra, thế là chúng lại nhanh chóng dính vào tất cả các ngón của bàn tay còn lại. Con bé phát gớm vì đám quả ké này đến nỗi muốn đập vào tay mình và thét tướng lên, nhưng con bé biết rằng điều duy nhất mình có thể làm là ngồi đó, và chờ đợi.

07

MẮC LỠM

“Em chết mất,” Robin ta thán vào một buổi tối nhiều năm về trước. “Nếu mai người ta không xong cái váy đó thì em chết mất.”

Họ ngồi trong mái hiên chắn lưới của ngôi nhà ốp ván lá sách màu xanh lục đậm trên đường Isaac. Willard Greig, anh hàng xóm sát bên, đang chơi bài tiến lên với chị của Robin, Joanne. Robin ngồi trên trường kỷ, cau có đọc một tờ tạp chí. Mùi thuốc lá đánh nhau với mùi xốt cà chua sôi liu riu trên bếp nhà ai đó dọc theo con đường.

Willard nhìn Joanne nhếch mép cười trước khi chị chất vấn bằng cái giọng không biểu lộ điều gì, “Mày vừa nói sao?”

“Em nói em chết mất,” Robin dấm dẳng. “Nếu tới ngày mai người ta không xong cái váy đó thì em chết mất. Mấy người ở tiệm giặt ấy.”

“Hóa ra tao nghe đúng. Mày định chết thật à?”

Ta chẳng bao giờ hiểu được ý Joanne mỗi khi chị buông ra nhận xét kiểu đó. Giọng chị ôn hòa quá đỗi, sự khinh bỉ cũng hết sức ngấm ngầm, còn nụ cười - giờ đã biến mất - chỉ là cái hơi nhích ở khóe miệng.

“Phải, em sẽ chết,” Robin nói đầy tức tối. “Em cần nó.”

“Cô ả cần nó, không thì cô ả sẽ chết, cô ả định đi xem kịch,” Joanne thì thào với Willard, ra vẻ bí hiểm.

Willard nhắc, “Thôi đi, Joanne.” Cha mẹ anh, và bản thân anh, vốn là bạn của cha mẹ hai cô - anh vẫn nghĩ cả hai cô này là các bé gái - và giờ thì cha mẹ họ đều đã chết cả cho nên anh tự thấy mình có bổn phận phải cố hết sức giữ cho con gái họ đừng giận dỗi với nhau.

Joanne giờ ba mươi tuổi, Robin hai mươi sáu. Thân hình Joanne còi cọc như thân hình trẻ con, ngực hẹp rúm, mặt dài vàng bủng, tóc tơ thẳng màu nâu. Chị không bao giờ cố giả đò là ai khác mà thừa nhận mình là một kẻ bất hạnh, bị đông cứng giữa tuổi thơ ấu và thời thiếu nữ. Còi cọc - có thể nói là khuyết tật, ở một phương diện nào đó - do di chứng của căn bệnh suyễn khốc liệt và dai dẳng từ nhỏ. Không ai nghĩ một người với thể tạng như thế, một người không thể bước chân ra ngoài trời vào mùa đông hay để ở nhà một mình vào ban đêm, lại có cái cung cách mang sức công phá lớn đến thế khi nắm bắt sự xuẩn ngốc của những kẻ khác vốn may mắn hơn. Hoặc lại tích lũy cả kho miệt thị đến vậy. Suốt cuộc đời họ, đối với Willard, dường như anh chỉ toàn thấy mắt Robin ậng nước phẫn nộ và chỉ toàn nghe Joanne hạch hỏi, “Giờ thì mày lại bị làm sao thế hả?”

Tối nay thì Robin chỉ thấy hơi hơi khó chịu trước những lời ấy. Ngày mai là ngày cô đi Stratford, và cô cảm thấy mình đã sống ngoài tầm xét nét của Joanne rồi.

“Kịch gì thế, Robin?” Willard hỏi, cố hết sức xoa dịu tình hình. “Phải Shakespeare không?”

“Phải. Xin tùy ý.”

“Em có theo kịp ông đó không? Shakespeare ấy?” Robin nói kịp.

“Em cừ thật đấy.”

Năm năm qua Robin vẫn làm thế. Xem một vở kịch vào mỗi dịp hè. Bắt đầu từ khi cô còn sống ở Stratford để học y tá. Lần ấy cô đi theo một người bạn học, cô này được bà dì làm ở khâu phục trang của nhà hát cho một cặp vé miễn phí. Cô bạn có vé kia chán ngấy vở kịch - đó là vở Vua Lear- cho nên Robin im thin thít không hé ra cám nghĩ của mình. Vả lại cô cũng không biết phải diễn tả ra sao - cô mong được một mình ra khỏi nhà hát, chẳng phải nói chuyện với bất cứ ai trong ít nhất hai mươi bốn tiếng đồng hồ. Tức thì trong đầu cô quyết định rằng mình sẽ trở lại. Chỉ đi một mình thôi.

Việc đó chẳng hề khó thực hiện. Thị trấn nơi cô lớn lên, sau đó là nơi cô phải tìm việc làm do bệnh tình của Joanne, chỉ cách Stratford ba mươi dặm. Dân chúng ở đây biết rõ kịch Shakespeare được diễn ở Stratford, nhưng Robin chưa từng nghe nói có ai tới đấy để xem. Những người như Willard sợ bị đám khán giả khinh rẻ, đồng thời thấy khó theo kịp ngôn ngữ của loại kịch này. Còn những người như Joanne thì đinh ninh rằng không đời nào lại có kẻ thực lòng mê Shakespeare, cho nên, ai đó ớ noi này mà lặn lội đi xem kịch thì chẳng qua là vì muốn đánh đu với giới thượng lưu, cái giới thật ra cũng chả thích kịch cọt nhưng vẫn đi xem để tỏ ve tỏ vẻ mà thôi. Số ít ỏi người trong thị trấn có thói quen xem các sản phẩm sân khấu thì khoái đi Toronto, đến rạp Royal Alex khi có một vở nhạc kịch Broadway đang lưu diễn hơn.

Robin muốn có chỗ ngồi tốt, vì vậy cô chí có thể xem được suất buổi chiều thứ Bảy. Cô chọn vở sẽ diễn vào một trong những ngày cuối tuần cô được nghỉ làm ở bệnh viện. Cô không bao giờ đọc trước vở kịch, cũng không quan tâm nó là bi hay hài kịch. Cô chưa từng thấy ai mình quen ở đó, trong rạp hát cũng như ngoài phố, điều này rất hợp với cô. Một trong những y tá làm chung bảo cô, “Tớ đây chả đời nào có gan làm việc đó một thân một mình,” nghe vậy Robin nhận ra mình khác đa số người biết chừng nào. Những khi đi xem kịch, bao quanh toàn người lạ, cũng là những lúc cô thấy thoái mái nhất. Sau khi vở kịch hạ màn, cô sẽ đi thong dong trên phố, dọc theo bờ sông, tìm chỗ ăn rẻ rẻ nào đó - thường là một chiếc bánh mì kẹp, ngồi xuống ghế ăn ngay trước quầy. Đến tám giờ kém hai mươi thì bắt xe lửa về nhà. Thế thôi. Thế mà vài tiếng đồng hồ đó mang lại cho cô niềm tin rằng cuộc sống mà mình sắp quay trở về - một cuộc sống xem ra quá tạm bợ và chẳng mấy thỏa mãn - chỉ là tạm thời, nên có thể dễ dàng chịu đựng. Rằng có ánh sáng chói lọi đằng sau nó, đằng sau cuộc sống đó, đằng sau tất cả mọi thứ phô bày dưới ánh mặt trời nhìn thấy được qua cửa sổ xe lửa. Ánh mặt trời và những mảng bóng râm dài trên các cánh đồng mùa hè, tựa như những dư âm của vở kịch đọng lại trong đầu cô.

Năm ngoái cô xem vở Antony và Cleopatra. Khi vở diễn kết thúc cô bước cặp mé sông và để ý có một con thiên nga đen - con thiên nga đen đầu tiên cô từng thấy - hệt một kẻ xâm lăng quỷ quyệt đang lả lướt kiếm ăn cách đám thiên nga trắng một quãng ngắn. Có lẽ ánh sáng lấp lánh từ cánh của bầy thiên nga trắng khiến cô chợt nảy ra ý định lần này sẽ ăn tối trong một nhà hàng thực thụ, không phải ở một quầy hàng nữa. Khăn trải bàn trắng, vài bông hoa tươi, một ly vang, món gì đó là lạ, như sò, hay gà giống Cornwall. Cô liền đưa tay kiểm tra cái xắc, để xem mình có bao nhiêu.

Và nó không còn ở đó. Chiếc xắc xinh xinh bằng vải hoa có quai xích bạc, rất ít khi được sử dụng, không đeo trên vai cô như thường lệ, nó biến đâu rồi. Cô tản bộ một mình từ nhà hát đến khu trung tâm mà không nhận ra nó đã mất tiêu. Và dĩ nhiên váy của cô không may túi. Cô không có vé đi về, không son, không lược, không tiền. Không một xu.

Cô nhớ lại suốt vở kịch cô chỉ đặt cái xắc trên đùi, bên dưới tờ chương trình. Giờ cô cũng không cầm tờ chương trình đó. Lẽ nào cả hai đã rơi xuống sàn nhà? Mà không... cô nhớ mình vẫn còn cái xắc lúc ở trong buồng toa lét nhà vệ sinh nữ. Cô đã treo sợi dây xích lên móc sau của. Nhưng cô không để quên nó ở đó. Không. Cô đá soi gương chỗ bồn rửa tay, cô đã lấy lược ra để chải qua tóc. Mái tóc đen sợi mảnh, và mặc dù cô hình dung nó phồng lên như tóc của phu nhân Jackie Kennedy và hay cuốn lô vào ban đêm, nhưng nó luôn có khuynh hướng ẹp sát trở lại. Ngoài chuyện tóc tai ra thì cô rất hài lòng với hình mình trong gương. Đôi mắt xám xanh, lông mày đen và làn da ram rám cho dù cô có cố ý hay không, tất cả những cái đó lại càng được tôn lên nhờ vòng eo thon trong chiếc váy cô tông dài tao nhã màu xanh quả bơ với những đường nhấn bên nhỏ ở hai bên hông.

Đó chính xác là chỗ cô đã đặt cái xắc. Trên bệ bồn rửa. Tự chiêm ngưỡng mình, quay người ngoảnh đầu lại ngắm cái lưng váy xẻ hình chữ V - cô tin mình có một tấm lưng đẹp - và kiểm tra xem dây áo lót có lộ ra ở bất cứ đâu không.

Rồi cũng chính trong tâm trạng ngây ngất, trong cảm giác hài lòng ngớ ngẩn đó mà cô đã vội vàng ra khỏi nhà vệ sinh nữ, bỏ lại cái xắc sau lưng.

Cô leo dốc bờ sông trở lên đường và bắt đầu quay trở lại nhà hát theo lối thẳng nhất. Cô bước nhanh hết sức. Không còn bóng râm trên đường, xe cộ tấp nập trong hơi nóng chiều muộn. Cô đi như chạy. Thành thử mồ hôi rịn ra phía dưới miếng độn trong váy của cô. Cô lật đật băng qua bãi đậu xe nóng hầm hập - giờ đã trống hoác - và đi lên đồi. Trên đó không còn chút bóng râm nào, và tuyệt không một bóng người quanh nhà hát.

Nhưng nó không khóa. Cô đứng lại một lúc trong tiền sảnh vắng tanh cho quen mắt sau khi từ ngoài trời sáng vào. Cô cảm thấy tim mình đập thùm thụp, những giọt mồ hôi rịn ra ở môi trên. Quầy bán vé đóng của, cả quầy giải khát cũng vậy. Các cửa bên trong đều đã khóa. Cô đi cầu thang xuống phòng vệ sinh, giày gõ lốp cốp trên những bậc thang lát đá hoa cương.

Cầu cho cửa mở. Cầu cho cửa mở. Cầu cho cho nó ở đó.

Không. Không có gì trên cái bệ láng vân vện, không có gì trong những giỏ rác, không có gì trên móc đằng sau bất kỳ cánh cửa nào.

Có một người đàn ông đang lau sàn tiền sảnh khi cô đi lên. Ông ta bảo cô không chừng nó đã được gửi ở phòng chứa đồ thất lạc rồi cũng nên, nhưng phòng này đã khóa trái. Luỡng lự đôi chút, ông ta bỏ giẻ lau đó và dẫn cô xuống một dãy cầu thang khác đến một gian nhà kho nhỏ chứa mấy cây dù, gói hàng, thậm chí cả áo khoác, mũ và một chiếc khăn quàng cổ da cáo màu nâu nâu trông gớm chết. Nhưng không có chiếc xắc đeo vai bằng vải hoa.

“Xui rồi,” ông ta bảo.

“Hay là nó ở dưới ghế chỗ tôi đã ngồi?” cô nài nỉ, dù cô chắc nó sẽ không ở đấy.

“Đã lau ở đó rồi.”

Không còn gì cho cô làm nữa ngoài việc leo lên cầu thang, bước qua tiền sảnh và đi ra đường.

Từ bãi đậu xe cô bước đi theo hướng ngược lại, rượt đuổi bóng râm. Cô tưởng tượng Joanne sẽ bảo rằng chính lão lao công đã giấu cái xắc của cô đi để mang về nhà cho vợ hay con gái, rằng bọn nguôi ở những nơi như thế ai mà chẳng hành xử như vậy. Cô tìm một băng ghế hay một bờ tường thấp để ngồi xuống, suy tính tình thế của mình. Nhưng chẳng tìm đâu thấy băng ghế hay bờ tường nào.

Bỗng nhiên một con chó to đùng từ phía sau cô sấn tới, tông sầm vào cô khi nó đi ngang qua. Đó là một con chó lông nâu sậm, cẳng dài, vẻ ngạo nghễ, bướng bỉnh.

“Juno. Juno,” một người đàn ông mắng con chó. “Mày đi phải nhìn chứ.”

“Nó còn trẻ và lỗ mãng,” anh ta bảo với Robin. “Nó nghĩ mình là bà chủ vỉa hè. Nó không dữ đâu. Cô có sợ không?”

Robin nói, “Không.” Vụ mất túi xắc đang choán giữ tâm trí cô và cô không nghĩ gì đến sự tấn công từ phía sau của một con chó phủ chồng lên ý nghĩ ấy.

“Khi thấy một con chó giống Doberman người ta hay hoảng sợ lắm. Doberman nổi danh là chó dữ mà, tuy nhiên con chó này được huấn luyện chỉ dữ tợn khi nó là chó giữ nhà thôi, không phải khi nó đang đi dạo ngoài đường.”

Robin gần như không biết giống chó nào với giống chó nào. Bởi vì Joanne bị suyễn nên họ không bao giờ nuôi chó mèo trong nhà.

“Không sao,” cô nói.

Thay vì đi thẳng tiếp tới chỗ con chó tên Juno đang chờ, chủ của nó gọi nó quay lại. Anh ta tròng sợi dây xích đang cầm trên tay vào cổ nó.

“Tôi đã thả cho nó chạy tự do trên bãi cỏ. Dưới chân nhà hát. Nó thích thế. Nhưng lên tới đây đáng ra nó phải được xích lại. Tại tôi lười. Cô ốm à?”

Robin thậm chí không hề ngạc nhiên về sự chuyển hướng của cuộc đối thoại.

Cô nói, “Tôi đánh mất ví. Đó là lỗi tại tôi. Tôi để quên nó trên bệ bồn rửa trong phòng vệ sinh nữ của nhà hát, tôi đã trở lại đó tìm nhưng nó mất rồi. Tôi cứ thế đi ra mà để quên nó ở đó sau khi vở kịch kết thúc.

“Hôm nay diễn vở gì vậy?”

“Antony và Cleopatra,” cô nói. “Tiền tôi để trong đó và cả vé xe lửa về nhà.”

“Cô đến bằng xe lửa à? Để xem Antony và Cleopatra?”

“Vâng.”

Cô chợt nhớ lời khuyên trước kia mẹ đã dặn mình và Joanne về việc đi bằng xe lửa, hay đi bất kỳ đâu. Luôn luôn phải thủ một ít tiền gấp lại ghim vào đồ lót. Ngoài ra, không được nói chuyện với đàn ông lạ.

“Cô cười gì thế?” anh chàng nói.

“Tôi không biết.”

“À, cô cứ mỉm cười tiếp đi,” anh nói, bởi vì tôi sẽ vui mừng cho cô mượn ít tiền đi xe lửa. Mấy giờ tàu chạy?

Cô nói cho anh biết, anh bảo,“Tốt”. Nhưng trước đó cô nên ăn một chút. Kẻo không cô sẽ đói xỉu và không thưởng thức được chuyến đi xe lửa. Tôi chẳng có gì ở đây, bởi vì khi đưa Juno đi dạo tôi không mang theo tiền. Nhưng cửa hàng của tôi cách đây không xa. Đi theo tôi, tôi sẽ lấy một ít trong hộp thu ngân.”

Cô quá bấn bíu tâm trí đến nỗi cho tới tận lúc này mới nhận ra ngữ giọng của anh. Tiếng vùng nào? Không phải Pháp hay Hà Lan - hai giọng này cô nghĩ mình có thể nhận ra, giọng Pháp cô đã nghe thấy hồi ở trường phổ thông và giọng Hà Lan từ những di dân thỉnh thoảng là bệnh nhân ở bệnh viện. Một điều nữa khiến cô để ý là anh nói về sự thưởng thức chuyến đi xe lửa. Trong những người cô biết không ai lại đi bảo một người trưởng thành hãy làm như thế. Nhưng anh nói cứ như thể đó là một điều tự nhiên và tất yếu vậy.

Đến góc phố Downie, anh bảo, “Chúng ta rẽ ngã này. Nhà tôi ngay gần đây.”

Anh nói nhà, trong khi lúc nãy anh nói cửa hàng. Nhưng rất có thể cửa hàng ở trong nhà của anh.

Cô không lo lắng. Sau này cô vẫn thường hay tự hỏi về điều đó. Không một thoáng đắn đo cô chấp nhận lời đề nghị giúp đỡ của anh, cho phép anh cứu vớt mình, thấy việc anh không mang theo tiền khi đi dạo nhưng có thể lấy tiền từ trong két cửa hàng là điều hoàn toàn đương nhiên.

Một lý do để cô tin có lẽ là ngữ giọng của anh. Có mấy cô y tá hay cười cợt giọng nói của những cặp vợ chồng nông dân gốc Hà Lan - sau lưng họ, dĩ nhiên. Do vậy Robin hình thành thói quen đối xử với những người này một cách đặc biệt chu đáo, như thể họ bị trớ ngại trong ăn nói, hay thậm chí hơi chậm hiểu, dẫu cô biết nghĩ thế là nhảm nhí. Như vậy, ngữ giọng làm trỗi dậy trong cô lòng nhân từ và thái độ lịch sự nhất định.

Cô chưa nhìn kỹ anh chút nào. Mới đầu tại cô đang lo sốt vó, sau thì điều đó không dễ, vì họ đi sóng bước bên nhau. Anh cao, cẳng dài, bước nhanh. Cô còn để ý thấy nắng lấp lánh trên mái tóc cắt ngắn như gốc rạ của anh, cô cảm giác như nó có màu sáng bạc. Thật ra là xám. Trán anh, rộng và cao, cũng sáng lóa trong nắng, và không hiểu sao cô có cảm giác anh hơn mình cả một thế hệ - một người lịch thiệp, nhưng hơi thiếu kiên nhẫn, kiểu phong cách trịch thượng, đòi hỏi người khác phải kính trọng mình, không bao giờ nương cho tình thân. Sau đó, khi vào trong nhà, cô mới nhận ra mái tóc xám có pha sắc hung đỏ - dù da anh màu ô liu, thật khác thường đối với người tóc đỏ - và cách anh di chuyển trong nhà đôi khi gường gượng, như thể anh vốn không quen với việc có người đồng hành trong không gian sống của mình. Có lẽ anh hơn cô không đến mười tuổi.

Cô đã tin cậy anh vì nhiều lý do sai lầm. Nhưng cô không lầm khi tin anh.

Cửa hàng đúng là ở trong nhà. Một ngôi nhà gạch hẹp còn sót lại từ những ngày xa xưa, trên một con đường, ngược lại, san sát những khối nhà có công năng làm cửa hàng. Cửa trước có cửa kính và bậc cấp mà nhà thường nào cũng có, bên trong cửa kính thấy một chiếc đồng hồ tinh xảo. Anh mở cửa, nhưng vẫn không lật mặt sau của tấm biển Đóng cửa ra. Juno chen vượt lên trước cả hai, và anh lại xin lỗi thay cho nó.

“Nó nghĩ công việc của nó là kiểm tra xem trong nhà có ai không phận sự mà vào không, với lại xem có bất kỳ cái gì khác với lúc nó đi ra ngoài không nữa.”

Nơi này lủ khủ đồng hồ. Đồng hồ gỗ màu tối và gỗ màu sáng, vẽ những hình người và mái vòm mạ vàng. Đồng hồ trưng trên các kệ, dưới sàn nhà và cả quầy tính tiền phía bên kia phòng, nơi diễn ra việc mua bán. Ngoài đó ra, một số chiếc để chễm chệ trên các băng ghế, các bộ phận máy móc bên trong lời hết cả ra. Juno len lỏi gọn ghẽ giữa chúng, và có thể nghe được tiếng nó lịch kịch đi lên lầu.

“Cô thích đồng hồ không?”

Robin nói, “Không,” trước khi kịp nghĩ đến phép lịch sự.

“Được, thế thì tôi không cần phải phát biểu bài diễn văn của mình,” anh nói rồi dẫn cô đi dọc theo lộ trình Juno vừa đi, ngang qua cánh cửa một phòng chắc là toa lét, lên cầu thang dốc. Sau đó họ vào căn bếp nơi tất cả mọi thứ đều sạch sẽ, sáng sủa, ngăn nắp, và Juno đang chờ bên cạnh một cái đĩa màu đỏ dưới sàn, thõng thượt chiếc đuôi.

“Mày phải đợi thôi,” anh nói. “ừ. Đợi nhé. Mày không thấy chúng ta đang có khách à?”

Anh đứng qua bên cho Robin bước vào căn phòng lớn phía trước, không có thảm trải lên ván sơn trắng lót sàn, không có rèm, chỉ có mành treo trên các ô cửa sổ. Một hệ thống hi-fi chiếm phần lớn không gian dọc theo một bên tường và một chiếc ghế sofa - loại kéo ra thành giường. Vài cái ghế vải bạt và một kệ sách, chứa sách ở một kệ và tạp chí ở những kệ còn lại, xếp rất gọn gàng. Không thấy tranh ảnh, gối đệm hay những thứ trang trí. Căn phòng của một người độc thân, với những thứ được cân nhắc và thiết yếu, toát lên cảm giác hài lòng mộc mạc nhất định. Rất khác với cơ ngơi của người đàn ông độc thân duy nhất khác mà Robin quen biết - phòng của Willard Greig, như một nhà giam tù túng tình cờ dựng lên giữa đống đồ đạc của hai đấng sinh thành quá cố.

“Cô muốn ngồi đâu?” anh hỏi. “Ghế sofa nhé? Thế thoải mái hơn ngồi ghế tựa. Để tôi pha cho cô một tách cà phê rồi cô ngồi đây uống trong khi tôi làm chút gì ăn tối. Thường thì những lần khác cô hay làm gì, từ lúc vở kịch kết thúc đến khi lên xe lửa về nhà?”

“Đi bộ,” Robin nói. “Và kiếm gì đó ăn.”

“Thế thì giống hôm nay. Cô có chán không khi ăn một mình?”

“Không. Tôi nghĩ về vở kịch.”

Cà phê rất đậm, nhưng cô dần dần cũng quen với nó. Cô không cảm thấy mình nên đề xuất phụ giúp anh làm bếp, như cô đáng ra phải làm với tư cách là một phụ nữ. Cô đứng lên, nhón nhén băng qua phòng và tự lấy cho mình một tờ tạp chí. Đến khi cầm nó lên cô mới thấy là vô ích - tất cả tạp chí đều được in trên giấy nâu rẻ tiền bằng thứ ngôn ngữ cô không thể đọc cũng không thể nhận diện được.

Thật tình, cô nhận ra, khi đã mớ nó ra đặt trên đùi, thậm chí cô còn không đọc được từng mẫu tự nữa.

Anh vào, mang thêm cà phê.

“À,” anh nói. “Thì ra cô đọc tiếng của tôi?”

Nghe như châm biếm, nhưng mắt anh tránh nhìn cô. Dường như, ngay tại chốn riêng của mình, anh bỗng dưng xấu hổ.

“Tôi thậm chí còn không biết nó là tiếng gì, cô đáp.

“Đó là tiếng Serbia. Có người gọi nó là tiếng Serbo-Croatia.”

“Đó là quê anh à?”

“Tôi quê ở Montenegro.”

Đến lượt cô đớ người. Cô không biết Montenegro ở đâu. Hình như ở sát Hy Lạp? Không... Macedonia mới thế.

“Montenegro thuộc Nam Tư,” anh nói. “Hay người ta bảo chúng tôi thế. Nhưng chúng tôi không nghĩ vậy.

“Tôi không nghĩ anh lại có thể ra khỏi những đất nước như thế,” cô nói. “Những nước Cộng sản ấy*. Tôi không nghĩ anh có thể cứ thế ròi đó như những người bình thường rồi nhập cư vào phương Tây.”

Nam Tư là một quốc gia Cộng sản từ 1943 đến 1991. Đến năm 2006, hai nước cộng hòa Serbia và Montenegro lần lượt tuyên bố độc lập, chấm dứt những tàn tích cuối cùng của nhà nước Liên bang Nam Tư. Câu chuyện này được kể lại theo hồi tưởng của Robin, nên bối cảnh của nó có lẽ diễn ra vào thời kỳ Montenegro còn chưa ly khai khỏi nhà nước Cộng sản Nam Tư.

“Ồ, được chứ.” Anh nói như thể chủ đề này không khiến anh thích thú cho lắm, hay như thể anh đã quên mất nó rồi. “Ta có thể ra khỏi đó nếu ta thật sự muốn. Tôi đã đi cách đây gần năm năm. Bây giờ thì dễ hơn rồi. Sắp tới tôi định trở lại đó xong rồi sẽ lại ra đi. Giờ tôi phải nấu bữa tối cho cô đây. Kẻo không cô ôm bụng đói mà về mất.”

“Một câu nữa thôi,” Robin nói, “Tại sao tôi không đọc được những mẫu tự này? Ý tôi là, đó là những mẫu tự gì vậy? Bảng chữ cái ở chỗ anh như thế này à?”

“Bảng chữ cái Cyril. Giống như Hy Lạp. Giờ tôi đi nấu nướng đã.”

Cô ngồi với những trang báo lạ lẫm mở trên đùi và nghĩ mình vừa đi vào một thế giới xa lạ. Một mẩu của thế giới xa lạ ấy nằm trên đường Dovvnie ở Stratford. Montenegro. Bảng chữ cái Cyril. Thật thô lỗ, cô nghĩ, khi cứ hỏi vặn vẹo anh về những thứ này. Khi cứ khiến anh cảm thấy mình như một mẫu vật xét nghiệm. Cô sẽ cần phải tự kiểm soát mình, mặc dù bây giờ trong cô đã định hình hàng đống câu hỏi.

Tất cả đồng hồ dưới nhà - hay hầu hết chúng - bắt đầu gióng lên báo giờ. Đã bảy giờ rồi.

“Có chuyến xe lửa nào trễ hơn không?” anh gọi từ trong bếp.

“Có. Chuyến mười giờ kém năm.”

“Thế có được không? Có ai lo lắng về cô không?

Cô bảo không. Joanne sẽ không vui, nhưng ta không thể gọi chính xác đó là lo lắng.

Bữa tối là một món hầm hay xúp đặc gì đó, dọn lên trong tô, với bánh mì và rượu vang.

“Stroganoff*, tôi hy vọng cô thích.”

Một món ăn nổi tiếng của Nga, gồm thịt bò chiên áp chảo với bơ và nước xốt kem chua.

“Ngon quá,” cô nói thật lòng. Cô không chắc về món rượu vang cho lắm - có lẽ cô thích nó ngọt hơn. “Đó là món người ta hay ăn ở Montenegro?”

“Không hẳn. Thức ăn Montenegro không ngon lắm. Chúng tôi không nổi tiếng về ẩm thực.”

Vậy thì rất thích hợp để hỏi, “Thế nước anh nổi tiếng về cái gì?”

“Cô thì sao?”

“Tôi là người Canada.”

“Không. Nước cô nổi tiếng về cái gì?”

Điều này làm cô phật ý, cô cảm thấy mình ngu ngốc. Tuy nhiên cô cười phá lên.

“Tôi không biết. Tôi đoán là không gì hết.”

“Thứ mà người Montenegro nổi tiếng là gào thét, đánh đấm. Họ giống Juno. Họ cần kỷ cương.”

Anh đứng dậy mở nhạc. Anh không hỏi cô muốn nghe nhạc gì, như vậy thật nhẹ nhõm. Cô không muốn bị hỏi nhạc sĩ nào cô thích hem, trong khi hai người duy nhất cô có thể nghĩ tới là Mozart và Beethoven, và cô không chắc mình có thể phân biệt được tác phẩm của họ. Cô yêu nhạc dân gian, nhưng cô nghĩ có thể anh sẽ thấy ý thích đó buồn chán và tầm thường, khi liên hệ nó với những ý nghĩ của cô về Montenegro.

Anh bật một bản nhạc jazz.

Robin chưa bao giờ có người yêu, kể cả bạn trai cũng chưa. Làm sao việc này lại xảy ra, hoặc chưa xảy ra? Cô không biết. Cô phải chăm sóc Joanne, dĩ nhiên, nhưng sao những cô gái khác cũng mang gánh nặng tương tự mà vẫn có bạn trai được. Có thể là do cô không lưu tâm đầy đủ và kịp thời đến vấn đề này. Ở thị trấn cô sống, hầu hết các cô gái đều đã gắn bó nghiêm túc với ai đó trước khi họ học xong trung học, có người còn không học hết phổ thông mà bỏ ngang để lấy chồng. Những cô gái thuộc tầng lớp trên - ý là số ít những cô mà cha mẹ có đủ điều kiện tài chính cho đi học đại học - thì mặc nhiên được mong chờ phải tự tách mình ra khỏi bất kỳ cậu trai phổ thông nào trước khi đi xa để tìm kiếm những viễn cảnh tốt hơn. Những cậu chàng bị vứt bỏ liền nhanh chóng được cuỗm lấy, và những cô gái không đủ nhanh chân sẽ thấy mình chỉ còn những lựa chọn rất hẻo. Vượt qua một độ tuổi nhất định, bất kỳ người đàn ông mới tới nào cũng đều có khuynh hướng đi kèm với một bà vợ.

Nhưng Robin đã có cơ hội đấy chứ. Cô đã đi học y tá ở xa, lẽ ra đây là cơ hội để cô làm lại. Con gái học làm y tá thường có cơ may gặp bác sĩ. Vậy mà cả ở đó cô cũng rớt đài. Ngay hồi ấy thì cô không nhận ra như vậy. Cô đã quá nghiêm túc, có lẽ đó là vấn đề. Quá nghiêm túc về những thứ đại loại Vua Lear mà không màng tới việc tận dụng những buổi khiêu vũ hay những ván tennis. Kiểu nghiêm túc như thế ở một cô gái có thể loại bỏ mọi ánh nhìn. Nhưng thật khó nghĩ ra một trường họp nào cô ghen tị với một cô gái khác về người đàn ông mà cô ta có. Thật ra cô chưa thấy có mống nào mà mình muốn lấy làm chồng hết.

Không phải cô khước từ hôn nhân. Chỉ là cô đang chờ, như thể cô là một cô gái mới mười lăm tuổi, và năm thì mười họa cô mới bị bắt phải đối mặt với hoàn cảnh thật của mình. Thi thoảng lại có chị làm chung dàn xếp cho cô gặp ai đó, để rồi cô bị sốc vì ứng cử viên triển vọng vốn trước đó được cho là thích họp. Thậm chí mới đây thôi ngay cả Willard cũng khiến cô phát sợ khi nói đùa rằng một ngày nào đó sẽ chuyển sang nhà cô ở hẳn và giúp cô chăm sóc Joanne.

Có người đã bào chữa cho cô, thậm chí tâng bốc cô, nghiễm nhiên cho rằng cô đã lên kế hoạch tận hiến cuộc đời mình cho Joanne ngay từ đầu.

Khi họ ăn xong anh hỏi cô có muốn đi dạo dọc bờ sông trước khi cô đón xe lửa không. Cô đồng ý, thế là anh bảo họ không thể đi dạo được trừ phi anh biết tên cô.

“Có thể tôi sẽ muốn giới thiệu cô với ai đó gặp trên đường,” anh nói.

Cô nói tên mình cho anh.

“Robin, giống tên một loài chim sao?”

“Loài chim ức đồ,” cô nói, như bao lần cô thường nói trước đây mà không nghĩ ngợi gì. Bỗng nhiên lần này cô bối rối đến nỗi chỉ biết nói tiếp, làm ra vẻ khinh suất.

“Giờ đến lượt anh nói tên anh.”

Tên anh là Daniel. “Danilo. Nhưng ở đây gọi là Daniel.” “Vậy ở đây thì ở đây,” cô nói, vẫn bằng cái giọng sỗ sàng hậu quả của con xấu hổ sau vụ chim ức đỏ. “Thế ở đó là ở đâu? Ở Montenegro... anh sống ở nông thôn hay ở thành thị?”

“Tôi sống ở vùng núi.”

Khi nãy, lúc đang ngồi trong căn phòng phía trên cửa hàng của anh, giữa họ luôn có khoảng cách, và cô chưa từng sợ - cũng như chưa từng hy vọng - rằng khoảng cách đó sẽ bị thay đổi bởi bất kỳ chuyển động nào của anh, dù sỗ sàng hay vụng về hay ranh mãnh. Có một đôi khi việc này đang xảy ra với những người đàn ông khác, và cô cảm thấy xấu hổ thay cho họ. Giờ đây cô và người đàn ông này bước đi hơi sát bên nhau, và nếu họ gặp phải ai đó thì cánh tay họ có lẽ sẽ chạm vào nhau. Hoặc không thì anh sẽ bước hơi lùi lại phía sau cô để tránh đường cho người kia đi, để rồi cánh tay hay ngực anh sẽ đụng phải lưng cô khoảng một giây. Những khả năng này, cũng như việc biết rằng cái người họ gặp đó chắc chắn sẽ nghĩ họ là một đôi, tạo nên một cảm giác rậm rịch, một sự căng cứng lan khắp từ vai cô xuống một bên cánh tay.

Anh hồi cô về Antony và Cleopatra, cô có thích nó không (có) và cảnh nào cô thích nhất. Liền vụt nảy ra trong trí cô là những cảnh ôm ghì táo tợn đầy sức thuyết phục, nhưng cô không thể nói ra như vậy.

“Cảnh kết,” cô nói, “đoạn nữ hoàng chuẩn bị đặt con rắn mào lên người,” - cô đã định nói là ngực rồi vội sửa ngay, nhưng người xem ra cũng chẳng đỡ hơn - “và một ông già đến, mang theo rổ sung bên trong đựng con rắn và họ trêu chọc nhau. Tôi nghĩ mình thích nó vì ta không thể ngờ lúc ấy mà còn trêu chọc nhau cho được. Ý tôi là, tôi cũng thích những phần khác nữa, tôi thích cả vở, nhưng cảnh đó khác.”

“Đúng,” anh đồng tình. “Tôi cũng thích cảnh đó.

“Anh đã xem vở này rồi à?”

“Chưa. Giờ tôi đang để dành tiền. Nhưng có thời tôi từng đọc Shakespeare rất nhiều, sinh viên đọc nó khi học tiếng Anh. Ban ngày tôi học về đồng hồ, ban đêm tôi học tiếng Anh. Cô học gì?”

“Không nhiều,” cô đáp. “Không học nhiều ở trường. Sau đó tôi học những thứ cần thiết để làm y tá.”

“Thế thì nhiều thứ phải học lắm, để làm y tá. Tôi nghĩ vậy.”

Sau đó họ nói về không khí mát mẻ của buổi tối, thật dễ chịu ra sao, đêm dài ra rõ rệt như thế nào, dù vẫn còn trọn tháng Tám phía trước. Rồi về Juno, rằng nó đòi đi với họ nhưng rồi ngồi yên ngay lập tức khi anh nhắc nó nhớ rằng nó phải ở lại canh chừng cửa hàng. Cuộc chuyện trò càng lúc càng giống với một trò lẩn tránh mà hai bên đều đồng lõa, như một màn chắn quy ước cho những điều đang mỗi lúc một trở nên tất yếu và bức bách hơn giữa họ.

Thế nhưng, trong ánh sáng của ga xe lửa, bất kể điều gì hứa hẹn hay kỳ bí đều lập tức bị tước mất. Có nhiều người dang xếp hàng bên cửa bán vé, anh tới đứng đằng sau chờ đến lượt mình và mua vé cho cô. Họ bước ra sân ga, nơi các hành khách đang chờ.

“Nếu anh viết tên và địa chỉ đầy đủ của anh vào một tờ giấy thì tôi sẽ gửi lại tiền cho anh ngay lập tức,” cô nói.

Giờ thì nó sẽ xảy ra, cô nghĩ. Nó tức là không gì hết. Giờ thì sẽ không có gì xảy ra hết. Chào anh. Cảm ơn. Tôi sẽ gửi lại tiền. Không cần vội đâu. Cảm ơn anh. Không phiền gì đâu mà. Dù sao vẫn cảm ơn anh. Chào cô.

“Chúng ta đi dạo quanh đây đi,” anh nói, và họ bước dọc sân ga ra xa khỏi ánh đèn.

“Tốt hơn đừng bận tâm về tiền bạc. Chả đáng bao nhiêu, vả lại có khi còn chẳng đến tay tôi, vì tôi sắp sửa đi rồi. Thỉnh thoảng thư từ rất chậm.”

“Ồ, nhưng tôi phải trả lại tiền cho anh.”

“Thế thì để tôi nói cho cô cách trả tôi tiền nhé. Cô có nghe không?”

“Có.”

“Tôi sẽ ở đây vào mùa hè tới, tại cùng nơi cũ. Cùng cửa hàng ấy. Tôi sẽ ở đó muộn nhất là tới tháng Sáu. Mùa hè sang năm. Vậy cô sẽ chọn vở kịch cô thích, đến đây bằng xe lửa rồi tới cửa hàng.”

“Lúc đó tôi sẽ trả lại cho anh?”

“Đúng vậy. Và tôi sẽ làm bữa tối, chúng ta sẽ uống rượu, tôi sẽ kể cho cô tất cả những việc đã xảy ra với tôi trong năm và cô cũng kể cho tôi nghe về cô. Và tôi muốn một điều nữa.”

“Điều gì?”

“Cô sẽ mặc đúng chiếc váy này. Váy xanh lá cây. Tóc cô vẫn để như cũ.”

Cô cười to. “Để anh nhận ra tôi?”

“Phải.”

Họ đã đi đến cuối sân ga, và anh nói, “Cẩn thận chỗ này,” rồi, “Không sao chứ?” khi họ bước xuống bãi đất rải sỏi.

“Không sao,” Robin nói, giọng chao đảo, do mặt sồi gồ ghề, cũng có thể là do anh đã giữ lấy vai cô và giờ đang trượt bàn tay mình xuống hai cánh tay để trần của cô.

“Quan trọng là chúng ta đã gặp nhau,” anh nói. “Anh nghĩ vậy. Em có nghĩ vậy không?”

“Có.”

“Đúng. Đúng.”

Anh luồn tay xuống cánh tay cô để ôm cô sát hơn, vòng lấy eo cô và họ hôn nhau, hôn nữa, hôn mãi.

Cuộc tâm tình của những nụ hôn. Huyền ảo, đắm đuối, táo bạo, biến hóa. Khi họ dừng lại thì cả hai cùng run lẩy bẩy, và phải cố gắng lắm anh mới kiểm soát được giọng nói của mình, để ráng nói một cách điềm nhiên.

“Chúng ta sẽ không viết thư, thư từ không phải là ý hay. Chúng ta sẽ chỉ nhớ về nhau và mùa hè tới chúng ta sẽ gặp nhau. Em không cần phải báo trước cho anh, hãy cứ đến thôi. Nếu vẫn còn nguyên cảm giác này, em chỉ việc đến thôi.”

Họ nghe thấy tiếng xe lửa. Anh giúp cô leo lại lên sân ga, sau đó không chạm vào cô nữa, mà bước mạnh mẽ bên cạnh cô, lục tìm gì đó trong túi áo.

Ngay trước lúc xa rời cô, anh trao cho cô một mẩu giấy được gấp lại. “Anh đã viết nó trước khi chúng ta rời cửa hàng,” anh nói.

Trên xe lửa cô đọc thấy tên anh. Danilo Adzic. Và những chữ khác. Bjelojevici. Làng anh.

Cô đi bộ từ ga về nhà, dưới những tàng cây tối om. Joanne vẫn chưa ngủ. Chị đang chơi sắp bài một mình.

“Xin lỗi em bị lỡ chuyến xe lửa sớm,” Robin nói. “Em ăn tối rồi. Em ăn món Stroganoff.”

“Thảo nào tao ngửi thấy.”

“Em đã uống một ly rượu.”

“Tao cũng ngửi thấy.”

“Chắc em đi ngủ luôn đây.”

“Tao nghĩ mày nên thế.”

Những vầng hào quang còn sót lại, Robin nghĩ trên đường đi lên lầu. Từ Chúa, mái nhà của chúng ta*.

Hai câu trong bài Tụng ca, những điềm báo về sự bất tử cùa William Wordsworth, nguyên văn: “Mà trong những vầng hào quang còn sót lại ta đến/ Từ Chúa, mái nhà của chúng ta.”

Thật ngớ ngẩn làm sao, thậm chí thật báng bổ thần thánh, nếu bạn tin vào sự xúc phạm thần thánh. Được hôn trên một sân ga và được dặn đến trình diện sau một năm nữa. Nếu Joanne biết về điều đó thì chị ấy sẽ nói gì? Một tên ngoại quốc. Bọn ngoại quốc chỉ nhặt thứ con gái mà không ai thèm nhặt.

Trong suốt mấy tuần tiếp theo hai chị em hầu như không nói chuyện với nhau. Sau đó, không thấy có điện thoại hay thư từ xuất hiện, mà Robin có ra ngoài buổi tối thì cũng chỉ là đi thư viện, Joanne mới giãn người ra. Chị biết có gì đó đã thay đổi, nhưng chị không nghĩ nó nghiêm trọng. Chị bắt đầu đùa cợt với Willard.

Trước mặt Robin chị nói, “Anh có biết là cô gái nhà chúng ta đây đã bắt đầu có những chuyến phiêu lưu bí mật ở Stratford không? Ối, thật. Tôi bảo đảm đấy. Về nhà lừng mùi rượu và món ragu. Anh có biết cái mùi đó làm sao không? Phát ói.”

Có lẽ chị nghĩ Robin đã mò vào một nhà hàng lạ nào đó, với những món châu Âu trong thực đơn, và gọi rượu uống kèm bữa ăn, tự nghĩ mình là sành điệu.

Robin lập kế hoạch đi thư viện để tìm đọc về Montenegro.

“Trong hơn hai thế kỷ,” cô đọc, “Montenegro duy trì cuộc đấu tranh chống lại Thổ Nhĩ Kỳ và Albania, với họ đây gần như là nghĩa vụ chung của đàn ông. (Vì vậy người Montenegro nổi tiếng kiêu hãnh, hiếu chiến và không thích làm việc - phẩm chất cuối cùng từ lâu đã trở thành đề tài cho những câu chuyện cười về người Nam Tư.)”

Hai thế kỷ đó là hai thế kỷ nào, cô không sao tìm ra được. Cô đọc về những vị vua, những giám mục, những cuộc chiến, những vụ ám sát, và bài thơ vĩ đại nhất trong nền thơ ca Serbia, bài “Núi Garland”, được viết bởi một vị vua Montenegro. Cô hầu như không nhớ nổi lấy một từ trong những gì mình đọc. Trừ cái tên, tên thật của Montenegro, mà cô không biết cách phát âm. Crna Gora.

Cô xem những tấm bản đồ mà chỉ riêng việc tìm ra quốc gia này cũng đã khó lắm rồi, nhưng cuối cùng, với kính lúp hỗ trợ, cô cũng dần quen với những tên thị trấn khác nhau (không có tên nào là Bjelojevici) cùng những con sông Moraca và Tara, những dãy núi đậm màu dường như dăng khắp nơi, ngoại trừ ở thung lũng Zeta.

Nhu cầu bức thiết phải theo đuổi cuộc điều tra này của cô thật khó giải thích, mà cô cũng không cố giải thích nó (mặc dù, dĩ nhiên, sự hiện diện thường xuyên, và sự miệt mài, của cô trong thư viện đã được để ý). Điều cô chắc hẳn đang cố làm - và ít ra cô đã thành công một nửa - là định vị Danilo vào một nơi có thật và một quá khứ có thật, với ý nghĩ rằng chắc anh biết những cái tên mà cô đang tra cứu, lịch sử này chắc là những gì anh đã học hồi phổ thông, một trong số những địa danh này hẳn đã được anh đến thăm hồi còn nhỏ hay thời thanh niên. Có khi ngay lúc này đây anh đang ở đó. Khi chạm ngón tay vào một cái tên in trên giấy, cô cảm giác như mình đã chạm vào đúng cái nơi anh đang ở.

Cô cũng cố học từ sách, từ những biểu đồ, về cách làm đồng hồ, nhưng cô không thành công.

Anh vương vấn trong cô. Ý nghĩ về anh hiện hữu trong đầu khi cô thức dậy, lúc cô tạm lắng công việc. Những nghi thức mừng Giáng sinh khiến suy nghĩ của cô cứ quanh quẩn nơi những buổi lễ của nhà thờ Chính Thống giáo mà cô đọc thấy trong sách, với những cha cố râu quai nón mặc áo tế vàng, với nến, với hương trầm và tiếng kinh cầu trầm mặc thê lương bằng một thứ ngôn ngữ xa lạ. Thời tiết lạnh và băng đóng trên hồ gọi cho cô nghĩ đến mùa đông vùng núi. Cô cảm thấy như mình được chọn để nối liền với vùng đất xa lạ ấy, được chọn cho một định mệnh khác hẳn. Có những cụm từ cô dùng cho riêng mình. Định mệnh. Người yêu. Không phải bạn trai. Người yêu. Đôi khi cô nghĩ tới cái vẻ lưỡng lự, ơ hờ khi anh nói đến việc về rồi lại đi khỏi đất nước ấy, và cô bỗng lo sợ giùm cho anh, tưởng tượng anh đang dính líu tới những kế hoạch đen tối, những mưu đồ và hiểm họa như trên phim. Có lẽ quyết định không thư từ của anh lại là điều hay. Bằng không cuộc đời cô sẽ vắt cạn vào việc viết thư và mòn mỏi mong chờ chúng mất. Viết rồi chờ, chờ rồi viết. Và hẳn nhiên là cô sẽ lo đứng lo ngồi nếu thư không tới.

Giờ cô đã có cái để mà luôn canh cánh mang theo bên mình. Cô ý thức được rằng đang có ánh sáng tỏa ra từ chính mình, từ cơ thể mình, từ giọng nói và tất cả những việc mình làm. Nó làm cô bước đi khác hẳn, mỉm cười vô cớ và chăm sóc bệnh nhân bằng cung cách dịu dàng khác thường. Cô thấy vui vui mỗi khi thi thoảng tua lại trong tâm trí một cảnh gì đó, cô có thể làm thế trong khi làm việc, trong lúc ăn tối với Joanne. Bức tường trơ trụi của căn phòng, với những vệt nắng hình chữ nhật chiếu xuyên qua tấm mành sáo. Mặt giấy thô sần của những tờ tạp chí có hình minh họa vẽ tay kiểu xưa thay vì hình chụp. Cái tô sứ dày có đường viền màu vàng, trong đựng món Stroganoff. Túm lông màu sô cô la trên mõm Juno và cẳng chân chắc lẳn của nó. Rồi thì không khí mát mẻ trên đường, mùi hương từ những luống hoa đô thị, đèn đường dọc bờ sông, nơi có cả một xã hội các loài bọ tí hon đâm vù vù và bay vòng vòng.

Lòng cô chùng xuống, rồi cơ thể cô như ngừng hoạt động, khi anh trở lại với tấm vé mua cho cô. Nhưng sau đó đến cuộc đi dạo, những bước chân đều đặn, xa khỏi sân ga tới chỗ bãi đất rải sỏi. Xuyên qua lớp đế giày mỏng, cô cảm thấy sỏi sắc đâm vào gan bàn chân nhoi nhói.

Không hình ảnh nào của cuốn phim này mờ đi trong cô, dù được tua đi tua lại không biết bao nhiêu lần. Những ký ức của cô, cộng với những thứ được thêu dệt nên từ ký ức đó, cứ cày mãi thành một lối mòn càng ngày càng sâu thêm.

Quan trọng là chúng mình đã gặp nhau.

Phải. Phải.

Tuy nhiên khi tháng Sáu tới, cô lại trù trừ. Cô chưa quyết định sẽ xem vở kịch nào, hay chừng nào sẽ đặt vé. Cuối cùng cô nghĩ tốt nhất hãy chọn ngày lễ kỷ niệm - cùng ngày này năm ngoái. Vở kịch sẽ diễn hôm đó là Xin tùy ý. Cô chợt nghĩ mình có thể cứ thế đi thẳng tới phố Downie, chẳng cần bận tâm đến vở kịch, bởi đằng nào tâm trí cô cũng quá bận bịu vì anh hoặc quá phấn khích nên cũng chẳng thể chú ý gì nhiều đến kịch với cọt. Tuy vậy cô rất mê tín về chuyện thay đổi khuôn nếp của ngày đó. Cô mua vé. Rồi cô đem chiếc váy xanh lá cây tới tiệm hấp giặt. Cô chưa mặc lại nó kể từ ngày ấy, nhưng cô muốn nó dứt khoát phải sạch sẽ tinh tươm như mới.

Tuần đó, cái chị chịu trách nhiệm là ủi ở tiệm hấp giặt lại nghỉ làm vài ngày. Con chị ta bị ốm. Nhưng người ta hứa là chị kia sẽ trở lại, bộ váy sẽ sẵn sàng vào sáng thứ Bảy.

“Em chết mất,” Robin nói. “Em chết mất nếu mai người ta không xong cái váy đó.”

Cô nhìn Joanne và Willard đang chơi bài tiến lên ở bên bàn. Cô đã thấy họ trong điệu bộ như thế này quá thường xuyên rồi, và giờ có thể cô sẽ không bao giờ thấy lại họ lần nữa. Họ mới xa cách với nỗi căng thẳng và sự thách thức, sự rủi ro của cuộc đời cô làm sao.

Chiếc váy không xong được. Đứa trẻ vẫn đang ốm. Robin nghĩ đến việc mang nó về tự ủi lấy, nhưng cô nghĩ mình sẽ quá hồi hộp đến mức không thể ủi nó cho ra hồn. Nhất là với Joanne soi mói không thôi. Lập tức cô xuống phố, tới tiệm váy khả dĩ duy nhất, và may làm sao, cô nghĩ, tìm thấy một chiếc váy xanh lá cây khác, cũng vừa vặn không kém, nhưng dài suôn và không tay. Màu váy không phải xanh quả bơ mà là xanh quả chanh. Chị bán hàng trong tiệm bảo màu này là mốt trong năm, và kiểu váy dài thắt eo đã lỗi thời rồi.

Qua cửa sổ xe lửa cô thấy mưa bắt đầu rơi. Cô thậm chí không mang theo dù. Ngồi đối diện cô là một hành khách mà cô biết, một phụ nữ vừa mổ lấy túi mật ở bệnh viện cách đây vài tháng. Người phụ nữ này có con gái lấy chồng ở Stratford. Bà là kiểu người nghĩ rằng hai người đã biết nhau khi gặp trên xe lửa và cùng hướng đến một nơi thì nên nói chuyện với nhau.

“Con gái tôi sẽ đón tôi,” bà nói. “Chúng tôi có thể đưa cô đến nơi cô cần đến. Nhất là khi trời đang mưa thế này.”

Trời không mưa khi họ xuống ga Stratford, mặt trời ló ra và không khí nóng hực. Robin thấy không còn lựa chọn nào khác, đành nhận lời cho đi nhờ. Cô ngồi vào hàng ghế sau với hai đứa trẻ đang mút kem đá. Thật thần kỳ khi cô không hề bị một giọt dâu hay cam nào nhểu vào váy.

Cô không chờ nổi tới khi vở kịch kết thúc. Cô run lập cập trong nhà hát gắn máy điều hòa bởi vì chiếc váy được may bằng vải mỏng lại không có tay. Hay có khi tại cô hồi hộp quá. Cô cáo lỗi len ra đến cuối hàng, rồi bước lên lối đi ở giữa với những bậc thang quãng rộng quãng hẹp và ra ngoài tiền sảnh sáng ánh trời. Lại mưa tiếp, mưa như trút. Một mình trong phòng vệ sinh nữ, đúng căn phòng cô đã làm mất ví, cô sửa sang mái tóc. Hơi ẩm đang phá hỏng búi tóc cao của cô, phần tóc ép cô đã cuốn lô cho mượt giờ rũ thành những lọn đen quăn lưa thưa quanh mặt cô. Đáng ra cô phải mang keo xịt tóc mới đúng. Cô cố khắc phục bằng cách chải rối phần tóc ấy lên.

Mưa tạnh khi cô ra ngoài, và một lần nữa mặt trời dội ánh sáng chói lòa xuống vỉa hè ướt. Cô lên đường. Chân cẳng cô bủn rủn, chẳng khác gì những lần cô phải lên bảng ở trường để giải toán hay phải đứng trước lớp để đọc thuộc bài. Chẳng mấy chốc cô đã đến góc phố Downie. Trong vòng vài phút nữa, cuộc đòi cô sẽ thay đổi. Cô không sẵn sàng, nhưng cô cũng không thể nấn ná thêm nữa.

Đến dãy nhà thứ hai là cô đã có thể thấy ngôi nhà nhó lạ lùng ấy ở phía trước, kẹp giữa những tòa nhà xây làm cửa hiệu theo lối truyền thống ở hai bên.

Cô tiến lại gần hơn, rồi gần hơn nữa. Cửa mở, giông như hầu hết những cửa hàng trên phố này - không nhiều nơi gắn máy điều hòa. Chỉ có cửa lưới để ngăn ruồi.

Tiến thêm hai bước nữa thì cô đã đứng ngoài cửa. Nhưng cô không đẩy cửa ngay mà đứng đó một lúc, cho mắt mình quen với cảnh tranh tối tranh sáng bên trong để khỏi loạng choạng khi bước vào.

Anh kìa, đứng sau quầy, đang hí húi dưới ánh sáng từ một bóng đèn duy nhất. Anh cúi về trước, mặt quay nghiêng, mê mải làm gì đó với một chiếc đồng hồ treo tường. Cô đã sợ anh thay đổi. Đúng hơn cô sợ mình không nhớ anh chính xác. Hay sợ Montenegro có thể đã làm thay đổi gì đó - cho anh kiểu tóc mới, một bộ râu chẳng hạn. Nhưng không... anh vẫn như trước. Bóng đèn làm việc trên đầu chiếu sáng mái tóc cứng lấp lánh hệt như xưa của anh, mái tóc màu bạc ánh lên những vệt nâu đỏ. Một bờ vai dày, hơi gù, tay áo xắn cao lộ bắp tay trần, vẻ mặt anh thể hiện sự tập trung, say mê và trân trọng tuyệt đối công việc anh đang làm, cỗ máy anh đang chỉnh. Vẫn diện mạo hệt như trong tâm trí cô, dù trước đây cô chưa bao giờ được thấy anh sửa đồng hồ. Cô đã luôn tưởng tượng hình ảnh đó hướng về chính cô.

Không. Cô không muốn bước vào. Cô muốn anh đứng dậy, đi về phía cô, mở cửa. Vì vậy cô gọi anh. Daniel. Vào phút cuối cô lại mắc cỡ không gọi anh là Danilo, bởi vì cô sợ mình phát âm vụng về những vần nước ngoài.

Anh chưa nghe thấy - hoặc có lẽ do đang bận nên anh chưa vội ngước lên. Sau đó anh ngước lên, nhưng không phải để nhìn cô - có vẻ như lúc ấy anh ngó lên tìm thứ gì đó mình cần. Nhưng khi ngước mắt lên anh bắt gặp dáng hình cô. Anh cẩn thận dẹp vài thứ qua bên, lùi khỏi bàn làm việc, đứng lên, lần khần đi về phía cô.

Anh hơi lắc đầu với cô.

Bàn tay cô đã sẵn sàng đẩy của mở ra, nhưng cô không làm. Cô chờ anh nói nhưng anh không nói. Anh lại lắc đầu cái nữa. Anh hốt hoảng. Anh đứng im. Anh đảo mắt khỏi cô, nhìn quanh của hàng - nhìn dàn đồng hồ treo tường, như thể chúng sẽ cung cấp cho anh thông tin hay sự hỗ trợ gì đó. Khi anh nhìn lại vào mặt cô, người anh run lên, và một cách vô thức - mà có lẽ là không hề vô thức - anh nhe răng trước ra. Tựa như hình hài cô làm dấy lên trong anh một nỗi sợ hãi xác thực, nỗi sợ hãi nguy hiểm.

Cô đứng đó, đông cứng, cơ hồ như vẫn còn khả năng đây chỉ là một trò đùa, một trò chơi.

Giờ anh lại tiến về phía cô, như đã quyết định xong phải làm gì. Không nhìn cô nữa, mà hành động bằng sự cương quyết và dường như cả nỗi khiếp sợ - theo cô cảm nhận - đặt tay vào cánh cửa gỗ, cánh cửa nãy giờ vẫn mở, rồi đóng sập nó vào mặt cô.

Đây là một sự cắt toẹt. Cô kinh hãi hiểu ra anh đang làm gì. Anh đã rắp tâm hành động theo kiểu này vì đó là cách dễ dàng để tống khứ cô đi hơn là giải thích, hơn là phải đối mặt với nỗi kinh ngạc và phiền phức, với những cảm xúc bị tổn thương, và có thể với sự suy sụp và nước mắt của cô. xấu hổ, xấu hổ kinh khủng, là những gì cô cảm thấy. Một phụ nữ tự tin hơn, từng trải hơn hẳn phải tức điên lên và bước đi ngay trong cơn cuồng giận. Đồ cứt đái. Robin đã nghe một phụ nữ ở chỗ làm xỉa xói gã đàn ông bỏ rơi chị ta. Đừng tin cái của ở trong quần. Người phụ nữ đó hành xử như thể chị ta không hề ngạc nhiên tí nào. Trong thẳm sâu, lúc này Robin cũng không ngạc nhiên, mà cô tự trách mắng chính mình. Đáng lý ra cô phải hiểu những lời anh ta nói trong mùa hè năm ngoái, lời hứa và lời từ biệt ở nhà ga, chỉ là một chút tử tế ngớ ngẩn không cần thiết dành cho một cô gái đơn độc đi xem kịch một mình và mất ví. Hẳn chưa kịp về đến nhà thì anh ta đã hối hận và cầu cho cô đừng coi lời anh ta là nghiêm túc.

Rất có thể anh ta đã trở lại cùng một cô vợ từ Montenegro - chị vợ đang ở trên lầu - như thế có thể giải thích cho nét hoảng hốt trên mặt anh ta, cho cái rùng mình khiếp đảm. Nếu anh ta có nghĩ về Robin thì hẳn đó là vì anh ta sự cô làm những gì cô đã làm - mơ những giấc mơ trinh nữ ảm đạm, hư cấu những kế hoạch ngô nghê. Có thể trước kia phụ nữ hay xoắn lấy anh ta, nên anh đã tìm ra nhiều cách xua đuổi họ. Đây là một cách. Thà thô bạo còn hơn tử tế. Không xin lỗi, không giải thích, không hy vọng. Giả bộ như không nhận ra cô ta, nếu việc đó không ăn thua thì sập cửa vào mặt cô ta. Càng làm cho cô ta ghét mình nhanh chừng nào càng tốt chừng nấy.

Dù với vài cô, việc đó nặng nề tựa như phải leo lên đồi. Chính xác. Và cô ở đây, khóc rống lên. Cô đã cố kiềm chế được khi đi dọc con phố, nhưng trên lối đi men theo bờ sông, cô khóc nức nở. vẫn con thiên nga đen trước kia đang bơi một mình, vẫn những gia đình vịt với vịt bố vịt mẹ kêu quàng quạc, mặt trời lấp lánh trên mặt nước. Tốt hơn đừng cố chạy trốn, tốt hơn đừng làm ngơ cú đấm này. Nếu cố làm lơ vào khoảnh khắc này, ta sẽ phải chịu đựng cho nó đấm mình cú nữa, một tiếng rạn nứt khổng lồ nghe ró trong lồng ngực.

“Năm nay canh thời gian tốt hơn đấy nhỉ,” Joanne nói. “Vở kịch của mày thế nào?”

“Em chả xem được gì hết. Vừa mới vào nhà hát thì một con bọ bay thẳng vào mắt em. Em chớp chớp hoài mà nó không ra nên phải đứng lên vào phòng vệ sinh cố rửa nó đi. Sau đó chắc em để sót một mẩu thân của nó trên khăn và chùi nốt vào mắt kia.”

“Trông như mày vừa khóc lóc ầm ĩ vậy. Lúc mày mới bước vào tao tưởng đó phải là một vở kịch buồn thỏa sức. Tốt hơn mày hãy rửa mặt bằng nước muối đi.”

“Em đã định vậy rồi.”

Còn những điều khác cô định làm, hoặc định không làm. Không bao giờ đi Stratford, không bao giờ bước trên những đường phố ở đó, không bao giờ xem một vở kịch nào khác. Không bao giờ mặc váy xanh lá cây, dù là xanh quả bơ hay xanh quả chanh. Tránh không nghe bất kỳ tin tức gì về Montenegro, một việc không quá khó khăn.

II

Giờ mùa đông thật sự đã định hình, cái hồ đóng băng gân hết tới tận đê chắn sóng. Mặt băng gồ ghề, vài chỗ trông như những con sóng lớn bị đông tại chỗ. Thợ điện dỡ đèn Giáng sinh ngoài trời xuống. Có báo cáo về dịch cúm. Người ta chảy nước mắt khi bước đi ngược chiều gió. Hầu hết phụ nữ mặc đồng phục mùa đông với quần thun ấm và áo trượt tuyết.

Nhưng Robin thì không. Khi bước ra khỏi thang máy để lên thăm bệnh tầng ba và tầng trên cùng ở bệnh viện, bà dang mặc áo khoác đen dài, váy len xám và áo lụa màu xám tử đinh hương. Mái tóc dày, thẳng màu xám than của bà chấm ngang vai, và bà đeo hai viên kim cương nhỏ xíu ở tai. (Người ta để ý, như trước kia vẫn vậy, rằng một vài phụ nữ đẹp nhất, mặn mà nhất thị trấn lại là những người chưa chồng.) Hiện thời bà không phải mặc đồ y tá bởi vì bà làm bán thời gian và chỉ ở nguyên trên tầng này.

Ta có thể đi thang máy lên lầu ba theo cách thông thường, nhưng đi xuống thì khó hơn. Cô y tá trực quầy lễ tân phải nhấn một cái nút ẩn để giải thoát cho ta. Đây là Khoa Tâm thần, dù ít khi nó được gọi như vậy. Giống như căn hộ của Robin, ở đây nhìn ra phía Tây là hồ, do vậy mà nó thường được gọi là khách sạn Hoàng Hôn. Vài người lớn tuổi thích gọi nó là Royal York. Bệnh nhân lưu trú ở đó ngắn hạn, dẫu với vài người trong số họ thì những đợt ngắn hạn cứ luôn tái diễn. Những người bị ảo giác, trầm cảm hoặc đau đớn kinh niên sẽ được tập trung ở chỗ khác, tại Nhà Chung Của Hạt, tên chính xác là Viện Điều dưỡng Thường xuyên nằm ở bên ngoài thị trấn.

Bốn mươi năm qua, thị trấn chẳng phát triển gì nhiều, nhưng nó đã thay đổi. Có hai thương xá mua sắm mọc lên, dù những cửa hàng trên quảng trường vẫn chật vật đấu tranh để tồn tại. Có những ngôi nhà mới - một cộng đồng toàn người lớn - ở ngoài bờ dốc, và hai trong số những ngôi nhà lớn hồi xưa nhìn ra hồ đã biến thành chung cư. Robin may mắn mua được một căn hộ ở đó. Ngôi nhà trên đường Isaac nơi bà và Joanne từng sống đã được tôn tạo bằng nhựa vinyl và chuyển thành văn phòng địa ốc. Nhà của Willard ít nhiều vẫn còn như cũ. Ông bị đột quỵ cách đây vài năm nhưng hồi phục tốt, dù phải chống nạng khi đi lại. Lúc ông nằm bệnh viện Robin hay lui tới thăm nom. Ông hay nói về chuyện ngày xưa bà và Joanne là những người hàng xóm tốt biết bao, và họ hay chơi bài cùng nhau vui biết chừng nào.

Joanne chết đã được mười tám năm, và sau khi bán nhà Robin rút luôn khỏi những mối giao thiệp cũ. Bà không đi lễ nhà thờ nữa. Và ngoài những người trở thành bệnh nhân trong bệnh viện, bà hầu như không gặp những người bà biết thời trẻ, những người bà đã học cùng trường.

Đến tuổi này, triển vọng hôn nhân lại một lần nữa mở ra với bà, tuy lựa chọn có giới hạn hơn. Nào những ông góa đang ngó nghiêng tục huyền, nào những người đàn ông trơ trọi một mình. Thường thì họ muốn một phụ nữ đã trải qua hôn nhân - mặc dù phụ nữ có công việc đàng hoàng cũng không phải là không hợp. Nhưng Robin đã tuyên bố thẳng thừng là bà không quan tâm. Những người bà biết từ hồi bà còn trẻ nói rằng từ thuở nào đến giờ có khi nào bà quan tâm đến vấn đề này đâu, đó là tính cách của bà rồi. Một số người bây giờ bà mới gặp cho rằng chẳng qua bà là dân đồng tính, nhưng vì được nuôi dạy trong một môi trường quá sơ khai và khiếm khuyết đến nỗi bà không chịu công nhận điều đó thôi.

Ngày nay có nhiều loại người khác nhau trong thị trấn, và đó là những người bà kết bạn. Vài người sống chung với nhau mà không cưới xin. Có người sinh ra ở Ấn Độ, Ai Cập, Philipin và Hàn Quốc. Những lối sống cũ, những quy chuẩn của ngày xưa, vẫn dai dẳng tồn tại ở một mức độ nào đó, nhưng đa số mọi người cứ sống theo cách của riêng mình mà thậm chí không hề biết về những luật lệ như vậy. Ta có thể mua gần như bất kỳ loại thực phẩm nào mình muốn, và vào sáng Chủ nhật đẹp trời có thể ngồi bên bàn vỉa hè thưởng thức cà phê ngon và thích thú nghe tiếng chuông nhà thờ, trong đầu chẳng vương chút ý nghĩ sùng kính. Bờ hồ không còn bị bao quanh bởi những kho xưởng của ngành đường sắt - ta có thể đi dạo trên lối đi lót ván hàng dặm quanh hồ. Có một đội hợp xướng và một đội kịch. Robin vẫn rất năng nổ trong đội kịch, mặc dù không còn thường xuyên xuất hiện trên sân khấu như trước kia nữa. Cách đây vài năm bà đã đóng vai Hedda Gabler*. Phản hồi chung là vở kịch không vui nhưng bà đã thủ vai Hedda một cách xuất sắc. Một việc đặc biệt giỏi bởi vì nhân vật đó - như mọi người nói - có quá nhiều tính cách đối ngược với bà trong đời thực.

Hedda Gabler: một trong những vở kịch đặc sắc nhất của nhà soạn kịch Henrik Ipsen (Na Uy), nói về một phụ nữ bị giằng xé giữa tâm và tà, cuối cùng phải tự sát bằng súng lục.

Ngày nay vô số người từ đây đi tới Stratford. Còn bà hay đi xem kịch ở nhà hát Niagara Trên Hồ.

Robin nhận thấy có ba chiếc giường kê sát bức tường đối diện.

“Có chuyện gì vậy?” bà hỏi Coral, cô y tá trực lễ tân.

“Tạm thời thôi,” Coral đáp, giọng uể oải. “Đang chờ điều tiết.”

Robin đi treo áo khoác và giỏ xách trong tủ đằng sau bàn lễ tân, Coral nói với bà rằng những ca này được chuyển từ hạt Penh đến. Thuyên chuyển vì ở đó đang quá tải, cô nói. Chỉ có điều do hiểu lầm chỉ thị thế nào đó mà viện điều dưỡng ở hạt này chưa sẵn sàng tiếp nhận họ, cho nên người ta quyết định tạm thời bố trí họ vào đây đã.

“Cô có nên tới chào họ không?”

“Tùy cô thôi ạ. Lần cuối cùng cháu thăm thì thấy họ đã quay lơ hết cả rồi.”

Ba chiếc giường đều đóng thành bốn cạnh, bệnh nhân nằm sõng sượt bên trong. Coral nói đúng, xem ra họ đã ngủ cả. Hai bà già và một ông già. Robin quay đi, rồi quay ngay lại. Bà đứng nhìn xuống ông già. Miệng ông ta há hốc, bộ răng giả, nếu có, đã được gỡ ra. Tuy nhiên ông ta vẫn còn tóc, bạc và cắt ngắn ngủn. Thịt da đã teo, đôi má hóp tọp nhưng vẫn rõ gương mặt rộng ớ hai thái dương, vẫn còn lưu lại nét trịch thượng sao đó - giống như khi bà nhìn nó lần cuối cùng - cùng với vẻ bất an. Những mảng da nhăn nheo, xám nhựt gần như màu bạc, có lẽ là noi những khối u ác tính bị cắt bỏ. Thân thể ông ta tiều tụy, chân gần biến mất dưới làn chăn, nhưng vẫn là bờ ngực và đôi vai rộng ấy, như những gì bà còn nhớ.

Bà đọc tấm thẻ gắn dưới chân giường ông.

Alexander Adzic.

Danilo. Daniel.

Có lẽ đó là tên phụ của ông. Alexander. Hay là ông đã nói dối, đã phòng xa bằng cách nói dối hoặc nói chỉ một nửa sự thật, ngay từ đầu cho đến gần phút cuối.

Bà trở lại bàn nói chuyện với Coral.

“Có thông tin gì về người đàn ông đó không?”

“Sao vậy? Cô biết ông ta?”

“Hình như vậy.”

“Để cháu xem xem có gì. Cháu có thể tìm trên máy.”

“Không vội đâu,” Robin nói. “Khi nào cháu có thời gian hẵng. Chỉ vì tò mò thôi. Cô đi thăm bệnh nhân của mình đây.”

Công việc của Robin là nói chuyện với những bệnh nhân này hai lần một tuần, rồi viết báo cáo về họ, chẳng hạn những ảo tưởng và trầm uất của họ đang bớt dần như thế nào, thuốc họ uống có tác dụng không, tâm trạng của họ bị ảnh hưởng ra sao sau những chuyến thăm của người thân hay vợ chồng họ. Bà làm việc ở tầng ba này đã nhiều năm, kể từ khi thông lệ cho bệnh nhân tâm thần về ở gần với gia đình bắt đầu được áp dụng hồi những năm bảy mươi, và bà biết nhiều người trong số những bệnh nhân vẫn phải thường xuyên quay trở lại. Bà học vài khóa nâng cao để có bằng chữa trị bệnh tâm thần, nhưng dù sao đó cũng là việc bà cảm thấy thích làm. Một khoảng thời gian sau chuyến từ Stratford trở về mà không hề xem Xin tùy ý, bà bắt đầu bị cuốn hút vào công việc này. Một điều gì đó - dù không phải là điều bà mong chờ - đã làm thay đổi cuộc đời bà.

Bà đến thăm ông Wray cuối cùng bởi vì ông thường muốn được dành cho nhiều thời gian nhất. Không phải lúc nào bà cũng có thể dành cho ông nhiều thời gian như ông muốn - điều đó tùy thuộc vào bệnh trạng của những người khác. Hôm nay hầu hết những người kia đều đang phục hồi, nhờ vào thuốc, và tất cả đều xin lỗi về những phiền nhiễu họ đã gây ra. Nhưng riêng ông Wray, người tin rằng mình có đóng góp vào công trình khám phá ra cấu trúc ADN mà không bao giờ được trao giải thưởng hay công nhận, thì đang nổi xung thiên về một lá thư ông đã viết gửi cho James Watson*. Jim, ông gọi nhà bác học này là vậy.

James Dewey Watson (1928): nhà sinh vật học phân tử người Anh. ông cùng với Francis Crick và Maurice Wilkins được trao giải Nobel Vật lý và Y khoa năm 1962 cho công trình đồng khám phá ra cấu trúc xoắn đôi của ADN.

“Lá thư tôi gửi cho Jim ấy mà,” ông nói. “Tôi luôn biết rằng không được gửi lá thư như thế mà không giữ lại bản photo. Nhưng hôm qua tôi lục soát hết hồ sơ của mình và đoán được không? Cô thử nói cho tôi xem nào.”

“Ông nói cho tôi nghe thì hơn,” Robin bảo.

“Không có ở đó. Không có ớ đó. Nó đã bị đánh cắp.” “Chắc nó lẫn đâu đó. Để tôi tìm kỹ xem sao.”

“Tôi chẳng ngạc nhiên. Đáng ra tôi nên bỏ cuộc từ lâu cho rồi. Tôi đang đánh nhau với Những Tên Bự, mà đã ai thắng được Chúng Nó đâu? Hãy nói cho tôi biết sự thật. Nói đi. Tôi có nên bỏ cuộc không?”

“Ông phải quyết định. Chỉ ông thôi.”

Ông ta liền bắt đầu tỉ tê với bà, một lần nữa, về những biến cố xui rủi của ông. Ông không phái là nhà khoa học, ông làm nghề khảo sát nhưng hẳn là cả đời ông luôn theo dõi các bước tiến bộ của khoa học. Những thông tin ông kể cho bà nghe, và ngay cả những bức tranh ông hì hục vẽ bằng bút chì, hiển nhiên đều chính xác. Duy chỉ có cầu chuyện mình bị lừa dối là vụng về và dễ đoán, với rất nhiều tình tiết có lẽ là được vay mượn từ xi nê hay phim truyền hình.

Nhưng bà luôn yêu thích đoạn ông mô tả hai chuỗi xoắn đôi ấy bung rời ra như thế nào. Ông chỉ cho bà thấy bằng đôi bàn tay hết sức uyển chuyển, khéo léo. Mỗi chuỗi bắt đầu cuộc hành trình được chỉ định sẵn, tự nhân đôi theo mệnh lệnh của chính nó.

Ông cũng yêu thích việc ấy, ông kinh ngạc vì nó, với lệ dâng trào trong mắt. Bà luôn cảm ơn ông về sự giải thích này và ước gì ông có thể dừng lại ở đó, nhưng dĩ nhiên ông không thể.

Tuy nhiên bà tin ông đang khá hơn. Khi ông bắt đầu lục lọi những nhánh phụ của sự bất công để chú tâm vào một việc đại loại như lá thư bị mất cắp, điều đó có nghĩa là có lẽ ông đang bình phục.

Với một chút động viên, một chút chuyển biến trong mối tập trung của ông, rất có thể ông sẽ đem lòng yêu bà. Điều này trước kia đã từng xảy ra với hai bệnh nhân. Cả hai đều đã lập gia đình. Nhưng điều đó không ngăn bà ngủ với họ, sau khi họ xuất viện. Tuy nhiên cảm xúc lúc đó đã biến đổi. Những người đàn ông cảm thấy biết ơn, bà cảm thấy mình đang làm việc tốt, cả hai cảm thấy gì đó như một sự hoài cổ không đúng chỗ.

Không phải là bà hối hận về việc đó. Giờ đây rất ít điều khiến bà phải hối hận. Dĩ nhiên bà lại càng không hối hận về đời sống tình dục của mình, một đời sống năm thì mười họa và bí mật, nhưng nhìn chung là thỏa mãn. Có lẽ bà cũng chẳng cần cố gắng giữ bí mật làm gì, khi mà người ta đã hình thành những định kiến về bà như thế - những người bà mới biết cũng nghĩ sai hoàn toàn về bà hệt như những người bà biết cách đây rất lâu.

Coral trao cho bà một tờ giấy in.

“Không nhiều,” cô nói.

Robin cảm ơn cô và gấp nó lại, đem tới tủ cất vào túi xách. Bà muốn ở một mình khi đọc nó. Nhưng bà không thể đợi cho đến khi về nhà. Bà tới Phòng Tĩnh lặng, nơi dùng làm phòng cầu nguyện. Không ai ở đó, lúc này rất lặng yên.

Adzic, Alexander. Sinh ngày 3 tháng Bảy năm 1924, tại Bjelojevici, Nam Tư. Di cư tới Canada ngày 29 tháng Năm năm 1962, dựa vào sự chăm sóc của anh trai Danilo Adzic, sinh tại Bjelojevici, ngày 3 tháng Bảy năm 1924, công dân Canada.

Alexander Adzic sống với anh trai Danilo cho đến khi người này mất vào ngày 7 tháng Chín năm 1995. Ông được đưa vào Viện Điều dưỡng Thường xuyên hạt Perth và ở đó từ hồi ấy.

Có vẻ như Alexander Adzic bị câm điếc bẩm sinh hoặc do bệnh tật ngay sau khi sinh. Không qua một sự giáo dục đặc biệt nào khi còn nhỏ. Chỉ số I.Q chưa bao giờ xác định nhưng được dạy cho nghề sửa đồng hồ. Không được huấn luyện sử dụng ngôn ngữ ra dấu. Sống phụ thuộc vào anh trai, hoàn toàn không thể tiếp cận được với những biểu hiện cảm xúc bên ngoài. Lãnh cảm, chán ăn, đôi khi hằn học, tình trạng chung ngày càng xấu đi kể từ khi nhập viện.

Khủng khiếp.

Anh em.

Sinh đôi.

Robin muốn đặt tờ giấy này trước mặt ai đó, một nhà chức trách nào đó.

Thật lố bịch. Tôi không chấp nhận điều này.

Ấy thế nhưng.

Hẳn là Shakespeare đã chuẩn bị tâm thế cho bà. Sinh đôi thường là nguyên do cho những xáo trộn và tai họa trong các vở kịch của Shakespeare. Một cách để kết thúc, nhiệm vụ của những vố lừa ấy là thế. Vào phút cuối cùng những bí mật được giải quyết, sự thật được tha thứ, tình yêu chân chính hay cái gì đó đại loại được nhen nhóm lại, những nạn nhân bị lừa đều lịch thiệp không kêu ca phàn nàn gì.

Hẩn là ông ấy đã ra ngoài có chút việc gì đó. Một việc vặt trong chớp mắt. Ông ấy không để người em trai trông của hàng lâu được. Có lẽ cửa lưới đã móc, bà đã không bao giờ thử đẩy xem nó có mở ra không. Có lẽ ông đã dặn người em cài móc cửa lại không được mở ra trong khi ông đưa Juno đi dạo lanh quanh. Trước kia bà đã tự hỏi tại sao Juno không có ở đó.

Nếu bà đến muộn hơn một chút. Hay sớm hơn một chút. Nếu bà nán lại tới khi vở kịch kết thúc, hoặc giả bỏ qua vở kịch luôn. Nếu bà đừng quá mất công với mái tóc.

Nếu thế thì sao? Họ sẽ xoay xở thế nào đây, khi mà anh vướng víu Alexander còn cô phải lo cho Joanne? Bằng vào cách Alexander hành xử ngày hôm đó, không có vẻ gì là anh ta sẽ chịu đựng nổi bất kỳ sự xâm nhập, bất kỳ sự thay đổi nào. Còn Joanne thì nhất định sẽ đau khổ. Đau khổ vì có Alexander câm điếc ở trong nhà thì ít mà vì cuộc hôn nhân của Robin với một kẻ ngoại quốc thì nhiều.

Giờ thì khó mà đánh giá tình thế lúc đó.

Tất cả bị phá tan tành trong một ngày, trong một hai phút, không theo từng cơn, không đấu tranh, không hy vọng và mất mát, không kéo dài dai dẳng theo cái cách những chuyện như thế này thường bị phá hỏng. Và nếu đúng là những chuyện thế này thường hay bị phá hỏng, thì chẳng phải cách nhanh nhất là cách dễ chịu đựng nhất hay sao?

Nhưng ta không thật sự chấp nhận quan điểm ấy, nhất là cho riêng mình thì càng không. Robin cũng không. Ngay cả đến giờ bà vẫn khao khát có lại được cơ hội ấy. Bà sẽ không dành một khoảnh khắc nào để cám ơn vố mắc lỡm đã xảy ra. Nhưng rồi bà sẽ thấy biết ơn số phận đã cho mình khám phá ra sự thật. ít nhất là thế - một khám phá đã đặt lại tất cả mọi thứ vào đúng khoảnh khắc diễn ra sự can thiệp nho nhỏ kia. Để lại trong ta nỗi căm giận, nhưng lại làm ấm lòng ta từ khoảng cách xa, xóa tan cảm giác tủi hổ.

Đó chắc hẳn là một thế giới khác mà họ từng sống. Như bất kỳ thế giới nào được bịa đặt trên sân khấu. Sự sắp xếp mong manh của họ, những nụ hôn tạm biệt đầy nghi lễ của họ, niềm tin dại dột bao bọc quanh họ, rằng tất cả mọi việc sẽ chạy băng băng về trước như kế hoạch. Chỉ cần nhích đi một phân theo cách này hay cách khác thôi, người ta sẽ chệch đường.

Robin đã gặp những bệnh nhân tin rằng lược và bàn chải bắt buộc phải nằm đúng thứ tự, mũi giày nhất định phải quay về đúng hướng, và khi đi phải đếm bước, kẻo không sẽ có một sự trừng phạt xảy đến.

Bà đã không làm được như thế, và vấn đề có lẽ bắt đầu từ chiếc váy xanh. Tại người phụ nữ ở tiệm hấp giặt, tại đứa trẻ ốm ấy, bà đã mặc sai chiếc váy xanh.

Bà ước gì mình có thể nói với ai đó. Với người ấy.

08

THẦN LỰC

ĐỂ DANTE NGHỈ GIẢI LAO ĐI

13 tháng Ba, 1927. Giờ thì ta lại có mùa đông, đúng lúc lẽ ra ta phải được thấy mùa xuân. Bão lớn chặn kín những nẻo đường, trường học đóng của. Có tin vài người già ra đường đi dạo suýt nữa thì bị đông cứng. Hôm nay mình xỏ giày đi tuyết vào rồi bước giữa phố, chẳng thấy dấu chân ai khác ngoài dấu giày của chính mình in trên tuyết. Đến lúc mình từ cửa hàng quay về thì những dấu chân của mình đã bị phủ lấp hoàn toàn. Sở dĩ như vậy là do hồ không đóng băng như thường lệ và gió Tây chở theo biết bao hơi ẩm, trút xuống ta thành tuyết. Mình đi mua cà phê với vài ba món đồ thiết yếu khác. Người mình chạm trán trong cửa hàng không phải ai khác mà chính là Tessa Netterby, con bạn mình chưa gặp có đến cả năm nay rồi. Mình thấy có lỗi vì chưa bao giờ cất công đi thăm nó, bởi mình từng cố duy trì một thứ gần như tình bạn với nó sau khi nó bỏ học. Mình nghĩ mình là đứa duy nhất làm thế. Người nó quấn sù sụ trong chiếc khăn lớn, nhìn cứ như từ sách truyện bước ra. Nửa trên to hơn nửa dưới, thật đấy, bởi lẽ nó sở hữu gương mặt rộng với mái tóc đen quăn lọn như mớ giẻ trên đôi vai rộng, trong khi nó chỉ cao mấp mé một mét rưỡi. Nó chỉ cười, đúng kiểu con bé Tessa ngày xưa. Mình hỏi thăm nó dạo này ra sao - ta luôn luôn thăm hỏi nó như thế mỗi khi gặp nó, một cách nghiêm túc, bới vì hoàn cảnh khó khăn chi đó đã vây hãm nó lâu lắc đến nỗi đẩy nó khỏi trường học khi mới mười bốn tuổi. Nhưng ta hỏi thế cũng là vì ta chẳng nghĩ ra được gì khác mà nói, nó đâu có ở trong cùng thế giới với những người còn lại chúng ta. Nó không vào bất cứ câu lạc bộ nào, cũng không thể tham gia bất kỳ môn thể thao gì, nó chả có đời sống xã hội bình thường. Đúng là cuộc sống của nó cũng liên quan dính líu tới con người và không có mắc mứu gì trong đấy cả, nhưng mình chả biết mô tả thế nào về cuộc đời nó, mà hình như bản thân nó cũng chả biết mô tả làm sao luôn.

Ông McWilliams ở ngoài cửa hàng trông giúp bà McWilliams bởi vì các nhân viên không tới được chỗ làm. Lão này hay trêu ghẹo rất kinh, và lúc này lão bắt đầu bỡn cợt Tessa, hỏi nó có biết tin con bão đang xộc tới hay không mà sao không cho đám thiên hạ còn lại biết, vân vân, rồi bà McWilliams quát lão im mồm đi. Tessa tỏ vẻ như nó chưa bao giờ nghe thấy gì, chỉ hỏi mua một hộp cá. Mình đột nhiên cảm thấy không thoải mái khi hình dung tới cảnh nó ngồi ăn tối bằng cá hộp. Một chuyện hầu như không thể xảy ra, vì mình thấy không lý gì mà nó không thể tự nấu ăn như bất cứ người nào khác.

Tin sốt dẻo mình nghe được từ cửa hàng là mái trần Sảnh Hiệp sĩ Đền thờ mới bị sập. Vậy là đi tong luôn sân khấu diễn vở Những kẻ chèo thuyền* đã ấn định sẽ trình làng vào cuối tháng Ba này. Sân khấu tòa thị chính không lớn đủ, còn nhà hát lớn hiện đang được trưng dụng để chứa quan tài của xưởng mộc Hay’s Furniture. Cho nên tối nay chúng mình đáng ra có buổi tổng diễn tập, nhưng mình không biết có ma nào tới được không, hoặc kết quả sẽ ra sao.

The Gondoliers, hay The King of Barataria, vở nhạc kịch do Arthur Sullivan viết nhạc và w. s. Gilbert soạn lời, công diễn lần đầu vào năm 1889 tại nhà hát Savoy, với 554 suất diễn thành công, kết thúc vào năm 1891.

16 tháng Ba. Quyết định xếp xó Những kẻ chèo thuyền trong năm nay, chỉ có sáu mống tới tổng duyệt trong sảnh trường đạo cho nên chúng mình bỏ cuộc và kéo nhau tới nhà Wilf uống cà phê. Wilf cũng thông báo rằng anh dự định đây sẽ là buổi diễn cuối cùng của mình, bới vì công việc của anh đang quá bù đầu, và chúng mình sẽ phải đi tìm một giọng tenor khác. Đó quả là một cú đấm trời giáng bởi vì anh là người giỏi nhất.

Mình vẫn cảm thấy tức cười khi gọi một ông bác sĩ bằng tên cho dù anh ta chỉ mới tròm trèm ba mươi. Nhà anh đã từng là nhà của bác sĩ Coggan và đến nay nhiều người vẫn gọi nó như vậy. Nó được chủ ý xây thành nhà của bác sĩ, với chái phòng khám chếch một bên. Nhưng Wilf đã cho làm lại hết, một số bức ngăn được dỡ xuống cho không gian rộng hơn và sáng sủa hơn, thành thử Sid Ralston trêu rằng anh chàng đang chuẩn bị sẵn sàng để lấy vợ. Mà đề tài vợ chồng này là cực kỳ nhạy cảm đối với Ginny, cũng đang có mặt trong đám, nhưng có lẽ Sid không biết. (Ginny vị chi đã có tới ba lời cầu hôn. Thứ nhất là của Wilf Rubstone, sau đó đến Tommy Shuttles, rồi sau đó nữa là Euan McKay. Một bác sĩ, một chuyên gia nhãn khoa, rồi đến một mục sư. Cô nàng lớn hơn mình tám tháng nhưng mình chả dám hy vọng mình sẽ chen đua kịp với cô nàng. Mình nghĩ ít nhiều chính cô nàng đã dắt mũi họ, mặc dù cô nàng luôn thanh minh rằng cô nàng không thể hiểu nổi tại sao lại thế, và rằng lần nào họ ngỏ lời xin cưới cô nàng cũng đều bất thình lình như sét đánh giữa ban ngày. Còn mình thì nghĩ thiếu gì cách biến mọi chuyện thành trò đùa và để cho họ biết là ta không đón chào một lời cầu hôn, trước khi ta bật đèn xanh cho họ rồi để họ tự biến mình thành thằng hề.)

Nếu có bao giờ bị bệnh thập tử nhất sinh thì hy vọng mình có thể hủy cuốn nhật ký này đi, hoặc đọc một lượt và dập đi tất cả những chi tiết đáng xấu hổ trong đây, phòng khi mình chết.

Cả bọn chúng mình đã chuyện trò với nhau khá nghiêm túc, mình không biết tại sao lại thế, nội dung xoay quanh những thứ chúng mình đã học ở trường và về việc chúng mình đã quên mất bao nhiêu rồi. Có người nhắc tới Câu lạc bộ Hùng biện từng tồn tại trong thị trấn, nó đã bị đào thải như thế nào sau chiến tranh, khi mà ai nấy đua nhau mua xe hơi vi vu đó đây, đi xem phim và bắt đầu chơi gôn. Các thành viên câu lạc bộ đã từng tranh luận những đề tài nghiêm túc đến thế nào. “Khoa học hay văn chương, cái nào quan trọng hơn đối với sự hình thành nhân cách của con người?” Ai ơi thử tưởng tượng xem ngày nay có thể bắt thiên hạ đi ra ngoài dỏng tai lên nghe những thứ đó được không? Ngay như ngồi túm tụm lộn xộn mà nói chuyện về nó, chúng mình cũng cảm thấy ngớ ngẩn ấy chứ. Bỗng Ginny nảy ra ý kiến rằng ít nhất hãy thành lập Câu lạc bộ Đọc sách, như thế sẽ khuyến khích chúng mình đọc những quyển sách quan trọng chúng mình luôn muốn đọc nhưng chưa bao giờ giở ra. Cuốn văn hóa La Mã và Hy Lạp cổ của Harvard vẫn ngồi nguyên trên kệ đằng sau cánh cửa kính trong phòng khách năm này qua năm khác. Tại sao không là Chiến tranh và hòa bình, mình nói, nhưng Ginny tuyên bố cô nàng đã đọc nó rồi. Vì vậy nên có màn bỏ phiếu chọn giữa Thiên đường đã mất với Thần khúc, với phần thắng nghiêng về Thần khúc. Tất cả những gì chúng mình biết về quyển này là nó không phải hài kịch*và được viết bằng tiếng Ý, dẫu rằng dĩ nhiên chúng mình sẽ đọc nó bằng tiếng Anh. Sid tưởng nó viết bằng tiếng Latin và bảo cậu ta đã đọc nó trong lớp cô Hurt đủ để dùng suốt cuộc đòi rồi, cả đám chúng mình cười phá lên, thế là cậu ta bèn giả vờ như đã biết từ đầu rồi. Dù sao thì giờ đây khi Những kẻ chèo thuyền đã hoãn, chúng mình cũng phải tìm thời gian gặp hai tuần một lần để khích lệ tinh thần cho nhau.

Tên tiếng Anh của Thần khúc của Dante là The Divine Comedy, dịch từ nguyên tác tiếng Ý Le Divina commedia, với “comedy” có nghĩa là “hài kịch”.

Wilf dẫn chúng mình đi xem nhà anh. Phòng ăn ở một bên hành lang và phòng khách ở bên kia, nhà bếp có chạn âm tường, có bồn rửa đôi và lò điện đời mới nhất. Có phòng vệ sinh mới ở cuối hành lang, một phòng tắm tiện nghi hiện đại, tủ âm tường rộng đủ để bước cả người vào, với nhiều tấm gương lớn gắn trên cửa. Sàn nhà lát gỗ sồi vàng óng khắp nơi. Khi về mình thấy nhà mình sao mà chật chội thảm hại, ván ốp tường sao mà xỉn đen và lỗi thời đến thế. Trong bữa sáng mình bàn với ba xây phòng tắm nắng sát bên phòng ăn để ít nhất nhà mình cũng có một căn phòng sáng sủa hiện đại. (Mình quên không kể nhà Wilf có phòng tắm nắng xây từ nguyên cả chái nhà đối diện phòng khám của anh, tạo nên một sự cân bằng rất hài hòa.) Ba bảo cần thứ đó để làm gì trong khi nhà ta đã có hai mái hiên đón nắng buổi sáng và buổi tối rồi? Vì vậy mình thấy xem ra kế hoạch cải tạo cơ ngơi này của mình sẽ chẳng đi đến đâu.

1 tháng Tư. Sáng sớm bảnh mắt thức dậy là mình nói dối ba. Mình chạy ra hành lang hét lên thất thanh rằng có một con dơi chui qua ống khói vào phòng mình, tức tốc ba bắn ra khỏi phòng tắm với dây đeo quần lòng thòng và bọt xà phòng khắp mặt, bảo mình thôi kích động la lối như bị ai bóp họng mà hãy chạy đi lấy chổi ngay. Vậy là mình đi lấy, sau đó mình trốn trên cầu thang phụ, vờ sợ rúm ró trong khi ba chạy thình thịch quanh phòng không kịp đeo mắt kính, cố tìm cho bằng được con dơi. Cuối cùng thấy tội nghiệp ba quá mình hét to, “Cá Tháng Tư!”

Kế tiếp là Ginny gọi tới than vãn, “Nancy ơi, tớ phải làm gì bây giờ? Tóc tớ rụng khắp gối luôn, những lọn tóc đẹp của tớ rải khắp gối nên giờ tớ sắp hói rồi, tớ không bao giờ dám ra khỏi nhà nữa, cậu chạy qua đây ngay xem tụi mình có thể nhặt nhạnh làm thành một bộ tóc giả được không?”

Thế là mình nói điềm nhiên, “Thì cứ trộn bột với nước rồi quết lên dán vào là xong chứ gì. Mới lại cậu có thấy tức cười không khi chuyện ấy xảy ra vào đúng sáng ngày Cá Tháng Tư?”

Giờ đến sự kiện mà mình chẳng muốn ghi lại cho lắm.

Mình rảo bộ tới nhà Wilf mà không đợi ăn sáng bởi vì mình biết anh hay tới bệnh viện sớm. Đích thân anh chàng ra mở cửa trước, áo gi lê và sơ mi chính tề. Mình không để tâm tới phòng khám vì cho rằng nó vẫn còn đóng. Bà già anh thuê làm quản gia - mình thậm chí còn không biết tên bà ta - đang dộng rầm rầm trong nhà bếp. Mình đinh ninh người ra mở cửa là bà ta, nhưng đúng lúc đó anh đang ở tiền sảnh chuẩn bị đi, “Có gì đó Nancy?” anh nói.

Mình không nói không rằng, cứ mặt nhăn mày nhó ôm chặt cái cổ.

“Em làm sao vậy, Nancy?”

Túm chặt cổ hơn nữa, ho khọc khọc khổ sở, lắc đầu lia lịa ra dấu tỏ ý mình không thể nói được. Ôi chao, thương tâm quá.

“Vào đây,” Wilf nói, đoạn dẫn mình qua hành lang bên hông, qua cửa nhà vào phòng khám. Mình thấy bà già kia hé nhìn ra nhưng mình ra điều không nhìn thấy bà ta, cứ tiếp tục trò vờ vịt của mình.

“Xem nào,” anh nói, ấn mình vào ghế bệnh nhân và bật hết các bóng đèn lên. Những tấm mành vẫn chưa cuốn lên khỏi các ô cửa sổ và cả phòng sặc sụa mùi thuốc sát trùng hay mùi gì đó. Anh lấy ra một cây đè lưỡi cùng dụng cụ dùng để soi sáng nhìn sâu vào cổ họng.

“Nào, há miệng ra hết cở coi.”

Mình há mồm ra, nhưng ngay khi anh định đè lưỡi mình xuống thì mình kêu lên, “Cá Tháng Tư!”

Không một nhíu cười trên mặt. Anh vứt cây đè lưới đi và tắt phụp đèn trên dụng cụ, không hé một lời cho tới khi anh giật phắt cửa ngoài phòng khám. Rồi mới nói, “Anh còn phải khám cho bệnh nhân nữa, Nancy. Sao em không học cách cư xử cho đúng tuổi của mình?”

Vậy nên mình vụt gấp ra khỏi nơi đó như con chó cụp đuôi. Mình chả có bụng dạ nào mà hỏi anh tại sao không hưởng ứng trò đùa. Khỏi nói cũng biết, thể nào cái bà già tọc mạch trong bếp cũng sẽ đồn ầm vụ này ra khắp thị trấn, anh đã nổi khùng như thế nào và mình đã phải nhục nhã cút thẳng ra sao. Mình cảm thấy bứt rứt kinh khủng suốt ngày hôm đó. Thêm sự trùng hợp ngu ngốc nhất là mình thậm chí phát bệnh, phát sốt, rồi đau râm ran cổ họng, chỉ còn biết ngồi ở phòng trước đắp chăn lên đùi mà đọc lão Dante già. Tối mai mới là buổi gặp gỡ của Câu lạc bộ Đọc sách, vì vậy chắc là mình đã đi trước bọn họ một quãng xa. Rắc rối ở chỗ không chứ nghĩa gì chui được vào đầu mình, bởi mình cứ vừa đọc vừa suy nghĩ lan man rằng cái trò mình mới làm nó vô vị làm sao, trong tai cứ âm âm giọng nói sắc như dao của anh bảo mình phải cư xử cho đúng tuổi. Nhưng sau đó mình thấy mình trả treo với anh trong đầu rằng đi tìm chút niềm vui bé tẹo trong đời đâu có gì mà gớm ghiếc. Mình tin chắc ba của anh là mục sư, phải chăng việc ấy đã ảnh hưởng tới anh? Gia đình mục sư chuyển chỗ ở nhiều đến nỗi anh không bao giờ có thời gian giao du với một nhóm bạn lớn lên cùng nhau, để hiểu nhau và chọc ghẹo nhau.

Mình hình dung anh lúc giữ cánh cửa mở với áo gi lê và sơ mi hồ cứng. Cao và mỏng tựa dao. Tóc rẽ ngôi thắng thớm và ria mép tỉa nghiêm ngặt. Giời ơi, thảm họa.

Mình phân vân không biết có nên viết cho anh một lá thư giải thích rằng đùa vui không phải là xúc phạm, theo quan điểm của mình? Hay là nên viết một lá thư xin lỗi hẳn hoi?

Mình không thể hỏi ý kiến Ginny được vì anh đã cầu hôn cô nàng, như vậy có nghĩa anh nghĩ cô nàng là người có giá trị hơn mình. Và mình đang rơi vào tình trạng thiểu não đến nỗi mình tự hỏi liệu nói ra thì cô nàng có bí mật dùng chuyện này để điều khiển mình không. (Thậm chí không biết cô nàng đã gạt bỏ anh thật hay chưa.)

4 tháng Tư. Wilf không đến Câu lạc bộ Đọc sách vì có người già nào đó bị đột quỵ. Bồi vậy mình viết cho anh một mẩu nhắn. Cố tỏ ý xin lỗi trong đó nhưng cũng không quá nhún nhường. Cái này cũng dằn vặt mình không yên. Không phải mẩu giấy nhắn mà là việc mình đã viết nó.

12 tháng Tư. Mình nếm trải cảm giác ngạc nhiên tột độ trong cuộc đời trẻ trung ngờ nghệch của mình khi ra mở cửa vào trưa nay. Ba vừa về nhà và mới ngồi xuống ăn thì đó kìa, Wilf. Anh không bao giờ trả lời mẩu thư nhắn mình viết cho anh và mình đã đành cam chịu rằng anh có ý ghê tởm mình mãi mãi, và sau này tất cả những gì mình có thể làm là khiến anh nhăn mặt hỏi vì mình đâu có quyền lựa chọn.

Anh hỏi anh có làm gián đoạn bữa ăn của mình không.

Anh không làm gián đoạn gì hết bởi vì mình đã quyết định không ăn cho tới chừng nào tiêu bớt đi hai ký rưỡi. Trong khi ba và bà Box ăn thì mình ngậm chặt miệng lại và thả mình vào Dante.

Mình đáp, không.

Anh bảo, thế thì, đi với anh một chút nhé? chúng ta có thể ngắm băng tan trên sông, anh nói. Anh tiếp tục giái thích rằng anh đã thức gần như suốt đêm và phải mở cửa phòng khám lúc một giờ, thành ra anh không có thời gian chớp mắt, và không khí trong lành sẽ làm anh hồi sức mau hơn. Anh không nói tại sao anh phải thức cả đêm cho nên mình đoán chắc là có một đứa bé chào đời và anh nghĩ anh sẽ làm mình bối rối nếu anh nói điều đó.

Mình nói mình đang định bắt đầu hoàn thành chỉ tiêu đọc sách trong ngày của mình.

“Để cho Dante nghỉ giải lao chút đi,” anh bảo.

Thế là mình khoác áo vào, đánh tiếng cho ba biết rồi chúng mình chui tọt lên xe của anh. Chúng mình khỏi hành về hướng Cầu Bắc, ở đó có vài người, phần lớn là đàn ông và trai trẻ đang nghỉ ăn trưa, tụ tập xem băng tan. Năm nay không có những tảng băng lớn do mùa đông bắt đầu muộn. Dù vậy, băng vẫn tông vào các trụ cầu, vỡ ra, hình thành một quang cảnh hỗn độn như thường lệ với những dòng nước nhỏ chạy xen giữa. Chẳng có gì làm ngoài việc đứng trố mắt nhìn cảnh này như thể ta bị thôi miên, hai bàn chân tê cóng. Dẫu rằng băng đang tan nhưng xem ra mùa đông chưa chịu bỏ cuộc và mùa xuân dường như còn ở rất xa. Mình tự hỏi làm thế quái nào mà có những người có thể tìm thấy ở cảnh tượng này thú tiêu khiển đến nỗi có thể đứng đó xem hàng nhiều giờ liền.

Chẳng bao lâu sau Wilf cũng chán xem băng. Chúng mình trở lại xe và không biết phải nói gì với nhau, cho tới khi mình đánh liều hỏi anh có nhận được mẩu thư của mình không?

Anh đáp, có.

Mình nói mình thật sự thấy mình như con ngốc vì những gì đã làm (đúng vậy, nhưng có lẽ những lời mình nói nghe ăn năn hối hận hơn dự định).

Anh nói, “Ô, không sao.”

Anh lùi xe, chúng mình hướng vào thị trấn và rồi anh nói, “Anh đã hy vọng hỏi cưới em. Có điều anh không định thực hiện nó như thế này. Anh đã định sẽ chuẩn bị kỹ hơn nữa. Trong một hoàn cảnh thích hợp hơn.”

Mình nói, “Ý anh là anh đã hy vọng nhưng giờ thì không còn hy vọng nữa? Hay ý anh là bây giờ anh vẫn đang hy vọng?”

Mình thề là khi nói thế mình không hề có ý dồn ép anh. Mình thật sự chỉ muốn làm cho rõ sự việc mà thôi.

“Anh vẫn đang,” anh nói.

Tiếng “vâng” vuột ra khỏi miệng mình trước khi mình kịp định thần khỏi cơn sốc. Mình không biết giải thích nó làm sao. Mình nói vâng theo kiểu ngoan hiền dễ thương nhưng không quá sốt sắng. Giống kiểu vâng, tôi muốn uống một tách trà hơn. Mình thậm chí không tỏ vẻ ngạc nhiên. Cứ như mình cần phải đưa cả hai ra khỏi khoảnh khắc này thật nhanh rồi sau đó chúng mình mới thư giãn và trở về bình thường được. Trong khi kỳ thực còn lâu mình mới thư giãn và bình thường theo đúng nghĩa được với Wilf. Đã có lúc mình thấy anh thật bí ẩn và nghĩ anh vừa đáng sợ vừa buồn cười, thế rồi kể từ sau trò Cá Tháng Tư xui xẻo kia mình lại ngượng ngùng đến chết. Mình hy vọng mình không trả lời vâng, em sẽ lấy anh để vượt qua cảm giác ngượng ngùng đó. Mình còn nhớ rõ là mình đã nghĩ nên rút lại từ vâng để nói em cần thời gian suy nghĩ thêm, nhưng mình hầu như không thể làm thế mà không quăng cả hai xuống vũng lầy của sự ngượng ngùng còn kinh khủng hơn bao giờ hết. Với lại mình cũng chẳng biết mình có gì để phải suy nghĩ thêm nữa.

Thế là mình đã đính hôn với Wilf. Mình không thể tin nổi. Phải chăng chuyện đính hôn xảy ra với tất cả mọi người theo cách đó?

14 tháng Tư. Wilf tới nhà để thưa chuyện với ba còn mình đến nhà Ginny để kể chuyện với cô nàng. Mình vào thẳng vấn đề và thú thật rằng mình cảm thấy kỳ cục khi nói với cô nàng, rồi bảo mình hy vọng cô nàng không thấy kỳ cục khi làm phù dâu cho mình. Cô nàng nói dĩ nhiên là không rồi, thế là cả hai chúng mình dâng trào cảm xúc, vòng tay ôm nhau, và hơi thút thít, sụt sịt.

“Bọn con trai thì là gì so với tình bạn bè chứ?” cô nàng nói.

Thế rồi mình tự nhiên nổi hứng vô tư lự và bảo tất cả là lỗi của cô nàng.

Mình nói mình không thể chịu nổi cảnh người đàn ông tội nghiệp ấy bị tới hai cô gái khước từ.

30 tháng Năm. Đã rất lâu rồi mình chưa viết gì vào đây bồi vì mình mải quay cuồng trong bao nhiêu việc phải làm. Đám cưới được lên lịch là ngày mùng 10 tháng Bảy. Mình sẽ diện chiếc váy do bà Cornish may - bà này đã quay mình một trận phát điên, đứng đó trong bộ đồ lót ghim cả đống kim trong khi bà ta thì luôn miệng quát mình đứng im. Đó là chiếc đầm vải voan màu trắng, mình không chịu may đuôi váy vì e rằng mình sẽ giẫm lên nó mà vấp ngã mất. Tiếp đến là sắm sửa quần áo tư trang, bao gồm nửa tá váy ngủ mùa hè, một chiếc kimono Nhật bằng lụa mềm như nước in hình hoa huệ tây và ba bộ pyjama mùa đông, tất cả đều được mua tại cửa hàng Simpson tận Toronto. Có vẻ như pyjama không phải tư trang lý tưởng để đem về nhà chồng, nhưng váy ngủ thì không đủ giữ ấm cho ta, và đằng nào mình cũng ghét chúng bởi vì kiểu gì chúng cũng sẽ nhăn rúm ở bụng. Cộng thêm đống xi líp lụa và các món linh tinh khác, toàn màu hồng đào hoặc màu “nude”. Ginny bảo mình nên tích cóp chúng trong khi còn có cơ hội, chứ nếu lỡ nổ ra chiến tranh ở Trung Quốc thì rất nhiều đồ lụa sẽ trở nên khan hiếm. Cô nàng vẫn chăm cập nhật tin tức như thường lệ. Váy phù dâu của cô nàng màu xanh đậm.

Hôm qua bà Box làm bánh cưới. Tính ra phải mất sáu tuần bánh mới ráo cho nên chúng mình dự định sẽ xong mọi việc đúng duýt thời hạn. Phải tự tay mình đánh bột mới được may mắn, mà khối bột thì nặng nhóc nhách trái cây đến nỗi cánh tay mình muốn rụng ra luôn. Ollie có mặt ở đó, thành thử anh thay mình đánh bột một chút nhân lúc bà Box không canh chừng. Chả biết điều đó sẽ mang tới loại may mắn nào.

Ollie là em họ của Wilf, đang ở đây thăm anh mình vài tháng. Do Wilf không có anh em nào khác nên Ollie sẽ là phù rể. Anh ấy hơn mình bảy tháng, vậy xem ra mình với anh ấy vẫn là trẻ con, không giống như Wilf (mình không thể tưởng tượng được Wilf từng bao giờ là trẻ con). Anh ấy - tức Ollie - đã phải nằm viện lao những ba năm, nhưng giờ sức khỏe có khá hơn. Lúc anh ấy nằm đó người ta đã xì mất của anh ấy một trong hai lá phổi. Mình từng nghe nói về chuyện này và tin rằng như thế thì người ta phải hít thở chỉ bằng một lá phổi thôi, nhưng hóa ra không phải. Người ta chỉ xì nó đi để nó ngừng hoạt động trong khi họ chữa trị nó bằng thuốc và bao bọc (không bắt buộc) chỗ nhiễm trùng vào nang cho nó ngủ yên. (Thấy chưa, bây giờ mình đã là một chuyên gia y học lão luyện rồi, đính hôn với một bác sĩ có khác!) Trong khi Wilf giải thích điều này, Ollie bịt hai tai lại. Anh ấy nói anh ấy không thích nghĩ về những gì đã xảy ra rồi, anh ấy giả vờ với bản thân rằng bên trong mình rỗng tuếch như con búp bê bằng nhựa dẻo. Anh ấy là ‘người trái ngược hẳn với Wilf nhưng xem ra họ khá là hòa thuận.

Ơn Chúa, chúng mình sẽ thuê tiệm bánh trát kem cho cái bánh cưới một cách chuyên nghiệp. Mình nghĩ nếu không thế thì bà Box làm sao mà chịu nổi sự căng thẳng.

11 tháng Sáu. Còn chưa tới một tháng nữa. Đáng ra mình thậm chí không được viết cái này mà phải chúi đầu vào lập danh sách quà cưới cơ. Mình không thể tin nổi tất cả đống đồ ấy rồi sẽ là của mình. Wilf muốn mình đi chọn giấy dán tường. Mình tưởng tất cả các phòng đều trát vữa và sơn trắng vì anh thích vậy, nhưng hình như anh đã để chúng thô nguyên để sau này vợ anh có thể lựa giấy dán tường. Mình e rằng lúc nghe vậy trông mình sững sờ đến chết điếng người, nhưng sau đó mình bình tĩnh lại rồi bảo với anh rằng mình nghĩ anh thật chu đáo nhưng mình không thể tưởng tượng được mình muốn gì chừng nào mình chưa đến sống ở đó. (Hẳn là anh hy vọng việc này sẽ hoàn tất khi chúng mình đi tuần trăng mật về.) Mình đã trì hoãn vụ việc theo cách như vậy đấy.

Mình vẫn tới xưởng cưa hai ngày một tuần. Mình có phần mong sẽ vẫn duy trì nếp này ngay cả sau đám cưới, nhưng ba nhất quyết bảo không. Ba cứ nói mãi, làm như người ta thuê mướn một phụ nữ có chồng là bất hợp pháp không bằng, trừ phi cô ta góa bụa hoặc lâm vào cảnh túng bấn ngặt nghèo, nhưng mình chỉ ra rằng đây đâu phải là thuê mướn bởi vì dù sao ba có trả tiền công cho mình đâu. Thế là ba nói luôn ra cái điều ban đầu ba ngại ngùng không nói, rằng khi mình lấy chồng thì thể nào cũng sẽ có nhiều gián đoạn.

“Sẽ có những lúc con không chường mặt ra ngoài được,” ba nói.

“Ồ, con không biết điều đó,” mình nói, mặt đỏ lên như con khùng.

Thì ra ông cụ (ba mình ấy) đá định trong đầu rằng sẽ hay biết bao nếu Ollie quán xuyến những việc hiện nay mình đang làm và ông cụ (tức ba mình) còn thật lòng hy vọng Ollie có thể làm quen dần với công việc kinh doanh để cuối cùng còn tiếp quản toàn bộ. Có lẽ ba đã ước mình lấy một người chồng có thể đảm đương việc này - mặc dù ba nghĩ Wilf là tuyệt nhất rồi. Là kẻ đang rỗi rãi, lại thông minh và có học vấn (mình không biết chính xác anh ấy học cao đến mức nào và ở đâu, nhưng rõ ràng anh ấy hiểu biết hơn hẳn bất kỳ ai ở quanh vùng), Ollie có thể được xếp vào sự chọn lựa đầu bảng. Cũng vì lý do này mà hôm qua mình phải đưa anh tới văn phòng chỉ cho anh xem sổ sách, vân vân... xong ba dẫn anh đi giới thiệu với cánh đàn ông cũng như bất cứ ai tình cờ có mặt ở đó, và có vẻ như hết thảy mọi thứ đều mỹ mãn. Ollie tỏ ra rất chăm chú và mang vẻ mặt nghiêm túc công việc khi ớ trong văn phòng, sau đó anh vui vẻ và bông đùa (nhưng không đùa quá lố) với các ông - anh thậm chí còn thay đổi phong cách nói chuyện đúng liều lượng, khiến ba rất hài lòng và phấn chấn. Khi mình vào chúc ba ngủ ngon thì ba bảo, “Ba thấy thật may mắn khi chàng trai trẻ đó xuất hiện ở đây. Anh ta là người đang tìm kiếm tương lai và một nơi chốn có thể khiến anh ta cảm thấy như ở nhà.”

Mình không cãi lại, nhưng mình tin chắc chắn rằng khả năng Ollie an cư lạc nghiệp ở đây và điều hành một xưởng cưa cũng ít như khả năng mình được diễn trong Ziegfeld Follies*.

Loạt kịch tạp kỹ dài và hoành tráng trình diễn ở Broadway, New York, từ 1907 đến 1931.

Chỉ là anh chàng không thể không tỏ ra lịch sự mà thôi.

Có lúc mình đã nghĩ Ginny sẽ nẫng anh chàng khỏi tay mình. Cô nàng đọc nhiều hiểu rộng, hút thuốc, và mặc dù cô nàng chăm đi lễ nhưng nhiều quan điểm của cô nàng thuộc loại có người sẽ cho là thuyết vô thần. Cô nàng bảo mình rằng cô nàng nghĩ trông Ollie cũng không đến nỗi, tuy có thuộc vào dạng hơi thấp (mình ước chừng tầm mét bảy hai hoặc bảy lăm). Anh chàng có đôi mắt xanh da trời mà cô nàng thích, thêm mái tóc màu kẹo bơ với một mảng lượn sóng rủ xuống trước trán, trông quyến rũ một cách cố tình. Lẽ dĩ nhiên anh chàng rất tử tế với cô nàng khi họ gặp nhau và nhường cho cô nàng nói suốt, sau đó khi cô nàng đã về nhà thì chàng ta bảo, “Cô bạn nhỏ của em thông minh thật nhỉ?”

“Bạn nhỏ.” Ginny ít nhất cao bằng chàng ta và đương nhiên mình rất muốn nói với chàng ta điều đó. Nhưng thật xấu tính khi nói gì đó liên quan đến chiều cao với một người đàn ông hơi thiếu tấc, do vậy mình ráng ngậm miệng lại. Mình không biết phải nói gì về khía cạnh “thông minh” trong câu nhận xét của chàng ta. Theo mình, Ginny là người thông minh (chẳng hạn Ollie đã đọc Chiến tranh và hòa bình chưa?), nhưng mình không thể hiểu nổi, căn cứ theo giọng nói của chàng ta, thì chàng ta ngụ ý cô nàng thông minh hay là không. Mình chỉ dám chắc là nếu cô nàng thông minh thật thì đó cũng chẳng phải điều chàng ta quan tâm, còn nếu không thì cô nàng đã hành xử ra điều mình thông minh, mà điều này chàng ta cũng chẳng quan tâm nốt. Lẽ ra mình nên nói gì đó hay ho và bất đồng, kiểu như, “Anh quá uyên thâm đối với em,” nhưng dĩ nhiên mãi về sau mình mới nghĩ ra. Tệ nhất là ngay khi anh chàng vừa nói như thế xong, mình đã, một cách bí mật, nghi nghi hoặc hoặc về Ginny trong lòng, và mặc dù đang ra sức bảo vệ cô nàng (trong ý nghĩ) mình cũng ngấm ngầm đồng ý với anh. Mình không biết liệu tới đây cô nàng có còn thông thái trong mắt mình nữa hay không.

Wilf cũng ở đó và hẳn là có nghe đầy đủ mẩu đối đáp ấy nhưng không nói gì. Suýt nữa mình đã hồi chẳng nhẽ anh không muốn biện hộ cho cô gái anh cầu hôn sao, nhưng mình chưa bao giờ để lộ cho anh biết rằng mình biết điều đó. Thường thì anh chỉ lắng nghe mình và Ollie nói chuyện với nhau, đầu chúi về trước (anh làm thế với hầu hết mọi người, vì anh rất cao), mặt thoáng nét cười. Mình thậm chí không dám chắc đó là nụ cười hay chẳng qua miệng anh nó thế. Vào buổi tối, cả hai anh em họ hay tới nhà mình chơi, rồi rốt cuộc lại thành ra ba với Wilf chơi bài kipbi còn Ollie với mình nói chuyện nhăng cuội. Hoặc không thì Wilf, Ollie và mình chơi bài brít tay ba (ba chưa bao giờ thích bài brít vì ba nghĩ nó là trò của lũ trưởng giả học làm sang). Thỉnh thoảng Wilf nhận được cuộc gọi từ bệnh viện hay từ Elsie Bainton (bà quản gia của anh mà mình không thể nhớ tên - mình vừa phải hét lên hỏi bà Box), the là anh phải quầy quả rời đi. Hoặc đôi khi, lúc trò chơi bài kipbi kết thúc, anh ra ngồi vào cây đàn piano và chơi ngay một bài mà không cần nhìn bản nhạc. Trong bóng tối, có lẽ vậy. Ba thơ thẩn ra ngoài hiên, ngồi xuống cùng Ollie và mình, rồi tất cả cùng lắc lư người lắng nghe. Những lúc đó dường như Wilf chỉ chơi piano cho riêng anh, không phải biểu diễn cho chúng mình. Chúng mình có lắng nghe hay bắt đầu tán gẫu anh cũng chẳng bận tâm. Đôi khi chúng mình cũng tán gẫu thật, bởi vì anh chuyển sang chơi một bài nào đó hơi quá cổ điển đối với ba - bài tủ của ba là “Ngôi nhà Kentucky xa xưa của tôi”. Ta có thể thấy ba bồn chồn nhấp nhỏm, loại nhạc Wilf đang chơi khiến ba cảm thấy thế giới quay cuồng xung quanh ba, cho nên để chiều lòng ba chúng mình đành nói chuyện. Sau đó chính ông - tức ba - sốt sắng nói cho Wilf biết chúng tôi thích anh chơi đàn đến thế nào, và Wilf cảm ơn bằng phong thái lịch sự lơ đãng. Ollie và mình biết không nên nói gì cả, bởi vì chúng mình quá rõ trong trường hợp này Wilf không quan tâm tới ý kiến của bất cứ ai, cách này hay cách khác.

Có lần mình bắt gặp Ollie hát lẩm nhẩm theo bài nhạc Wilf đang chơi.

“Bình minh sắp lên và Peer Gynt đang ngáp...”

Mình thì thào, “Cái gì?”

“Không có gì,” Ollie nói. “Anh ấy đang chơi bài đấy đấy.”

Mình bắt anh đánh vần. P-e-e-r G-y-n-t.

Chắc mình phải học thêm âm nhạc quá, để Wilf và mình có điểm chung gì đó.

Thời tiết đột nhiên chuyển nóng. Hoa mẫu đơn nở to xòe như mông em bé và hoa trên những bụi mơ trân châu rủ xuống như tuyết. Bà Box đi qua đi lại lầm bầm rằng nếu cảnh này cứ kéo dài mãi thì cho đến ngày cưới tất cả mọi thứ sẽ khô cạn hết.

Trong khi viết những dòng chữ này mình đã uống cạn ba tách cà phê và thậm chí còn chưa chải tóc. Bà Box nói, “Rồi cô sẽ buộc phải thay đổi cung cách của cô mau thôi.”

Bà ngụ ý rằng Elsie Gì Gì Đó đá bảo với Wilf rằng bà ta sẽ nghỉ hưu, vì vậy mình phải tiếp quản việc chăm lo nhà cửa.

Vậy nên từ giờ mình sẽ dần thay đổi nếp sống, phải Vĩnh Biệt Nhật Ký ít nhất ở hiện tại. Mình từng có cảm giác rằng sẽ có một điều gì đó thật bất thường xảy ra trong đời mình, vậy nên mình thấy việc ghi lại tất cả mọi thứ là cực kỳ quan trọng. Liệu đó chỉ là cảm giác?

CÔ GÁI MẶC ÁO LÍNH THỦY

“Đừng tưởng là được quanh quẩn ở đây nhé,” Nancy nói. “Em có một bất ngờ cho anh đây.”

Ollie nói, “Em thì lúc nào chả đầy bất ngờ.”

Hôm ấy là một ngày Chủ nhật, và Ollie đã mong được thơ thẩn một chút. Có một điều mà không phải lúc nào anh cũng đánh giá cao ở Nancy, đó là bầu nhiệt huyết quá dồi dào ở nàng.

Ollie nghĩ nàng sắp cần tới nó ngay thôi vì công việc nhà mà Wilf - theo cách nghĩ dửng dưng thông thường - đang nhăm nhăm dồn vào vai nàng.

Sau khi đi lễ xong, Wilf hướng thẳng tới bệnh viện còn Ollie trở lạj dùng bữa với Nancy và cha nàng, chủ nhật họ thường ăn đồ nguội - bổi vì vào ngày này bà Box đi lễ ở một nhà thờ khác và buổi chiều thì nghỉ ngoi tại nhà riêng của bà. Ollie đã giúp Nancy dọn nhà bếp xong. Những tiếng ngáy rền vang từ phòng ăn.

“Ba em,” ollie nói, sau khi liếc vào phòng. “Bác ấy ngủ gật trên ghế bập bênh với tờ Bưu điện chiều thứ Bảy trên đùi.”

“Ba không bao giờ chịu thừa nhận mình sẽ ngủ vào chiều Chủ nhật,” Nancy nói. “Ba luôn nghĩ mình sẽ đọc cơ.”

Nancy đang mặc tạp dề quấn quanh eo - không phải loại tạp dề để mặc cho công việc bếp núc nghiêm chỉnh.

Nàng cởi nó ra treo lên núm của và đứng trước tấm gương nhỏ cạnh cửa bếp đẩy đẩy tóc lên cho phồng.

“Em luộm thuộm quá,” nàng nói với giọng than vãn, nhưng không phải là không hài lòng.

“Đúng vậy. Anh không thể hiểu được Wilf thấy gì ở em.”

“Coi chừng kẻo em đập anh một trận bây giờ.

Nàng dắt anh ra khỏi cửa, vòng qua bụi lý chua tới gốc cây thích nơi - nàng đã bảo anh hai hay ba lần - nàng đã từng có một cái xích đu. Rồi men theo lối mòn sau nhà đi hết dãy phố. Không có ai đang cắt cỏ, vì hôm nay là Chủ nhật. Thật ra cũng không có người nào ở sân sau và mọi ngôi nhà đều đóng im ỉm đầy kiêu hãnh, trông như những nơi trú ẩn, như thể bên trong từng căn nhà ấy là những người đàng hoàng như cha của Nancy đang nằm chết tạm thời trước thế giới, thực hiện Giấc Nghỉ Ngơi Xứng Đáng của mình.

Vậy không có nghĩa là thị trấn hoàn toàn vắng lặng. Chiều Chủ nhật là thời gian người nhà quê và người từ những ngôi làng thôn dã tràn ra bãi tắm cách đó một phần tư dặm ở chân bờ dốc. Tiếng la hét từ ván trượt nước, tiêng chí chóe của bọn trẻ ngụp lặn té nước, trộn lẫn vào tiếng còi xe hơi, tiếng kèn từ xe bán kem, tiếng hú của lũ thanh niên đang lên cơn cuồng khoe mẽ giương vây, rồi tiếng các bà mẹ thảng thốt lo đến lạc xiêu hồn phách. Tất cả trộn nháo nhào vào nhau thành một món âm thanh nhức óc.

Ở cuối đường mòn, băng qua một con phố tồi tàn không lát vỉa hè, là tòa nhà bỏ không mà Nancy bảo là nhà máy nước đá cũ, vượt qua nó có bãi đất trống và một cây cầu ván bắc qua con mương khô, qua cầu là họ đi trên con đường rộng vừa một chiếc xe hơi - hoặc một chiếc xe ngựa độc mã thì dễ qua hơn. Hai bên đường sừng sững những bụi gai, lá nhỏ xanh ngắt, lắc rắc những bông hoa khô màu hồng. Chúng đã chắn không cho gió lọt qua rồi mà lại còn chẳng cung cấp chút bóng mát nào, cành nhánh thì vươn ra chỉ chực cào lấy ống tay áo Ollie.

“Hoa hồng dại,” Nancy đáp, khi anh hỏi cái giống hoa chết tiệt này là hoa gì.

“Chắc bất ngờ là đây à?”

“Cứ chờ xem.”

Anh mồ hôi mồ kê nhễ nhại trong đường hầm này và ước gì nàng đi chậm chậm lại. Anh hay ngạc nhiên trước lượng thời gian mình dành ra để quanh quẩn bên cô gái này, một người không có bất kỳ điểm gì nổi bật, có lẽ ngoại trừ tính ương bướng, chanh chua và tự cao. Hình như anh thích phá bĩnh nàng. Nàng đủ thông minh hơn hàng đống những cô gái khác cho anh đáng công làm điều đó.

Thứ anh nhìn thấy, từ đằng xa, là mái của một ngôi nhà trong bóng cây, và do không hy vọng moi thêm bất kỳ thông tin nào từ Nancy nên anh hài lòng với hy vọng rằng họ có thể ngồi nghỉ khi tới đó, ở nơi mát mẻ.

“Có khách,” Nancy lẩm bẩm. “Lẽ ra mình phải biết trước điều này chứ nhỉ.”

Một chiếc Model T cà tàng đang đậu ở ngã rẽ cuối đường.

“Dù sao cũng chỉ một chiếc,” nàng nói. “Mong là họ sắp xong rồi.”

Nhưng khi họ đi tới chiếc xe thì vẫn chưa có ai ra khỏi ngồi nhà một tầng lửng tươm tất kia - xây bằng gạch được gọi là “trắng” ở vùng này và “vàng” ở quê Ollie. (Thực ra nó mang màu nâu nhạt cáu bụi). Không có bờ giậu - chỉ có hàng rào thép gai kéo lê quanh mảnh sân mọc kín cỏ chưa được xén. Không có lối đi lát xi măng dẫn từ cổng tới cửa vào, chỉ có con đường đất. Nói vậy không có nghĩa những điều này có gì bất thường ở một nơi ngoài rìa thị trấn - chẳng có mấy nông dân xây lối đi vào nhà hoặc sắm máy cắt cỏ cả.

Có lẽ nơi này đã từng có những luống hoa - ít nhất đó đây còn vài bông hoa trắng và vàng vươn lên trong đám cỏ cao. Đấy là hoa cúc, anh chắc chắn, nhưng không buồn hỏi Nancy để rồi thể nào cũng phải nghe lời chế giễu sửa lưng của nàng.

Nancy dẫn anh đi qua một dấu tích xác thực của những ngày phong lưu hoặc nhàn rỗi - một chiếc xích đu không sơn mà bằng gỗ, kiểu hai băng ghế đẩu mặt vào nhau, cỏ gần đó không hề bị giẫm nát - chứng tỏ nó ít được sử dụng. Chiếc xích đu treo trong bóng râm của hai cái cây rậm lá. Nancy vừa đặt mông xuống liền bật người dậy, rồi đứng giữa hai băng ghế, cô bắt đầu vận hết sức bình sinh đẩy cho cái vật kỳ quặc kẽo kẹt này chuyển động tới lui.

“Vậy để báo cho cô ấy biết chúng ta tới đây,” nàng nói.

“Báo cho ai?”

“Tessa.”

“Bạn em à?”

“Dĩ nhiên.”

“Bạn già ư?” Ollie nói, không chút hào hứng. Anh đã có nhiều cơ hội chứng kiến Nancy hào phóng phân phát cái gọi là - như vẫn được gọi trong quyển sách nào đó dành cho con gái mà có thể nàng đã đọc và ghi nhớ - niềm hân hoan hớn hở trong tính cách của cô nàng. Những trò trêu chọc vô tư của nàng với mấy bác già trong xưởng cưa hiện ra trong tâm trí anh.

“Bọn em học cùng trường. Tessa và em. Em và Tessa.”

Câu đó dây dắt anh đến một ý nghĩ khác - cái cách nàng cố gán ghép anh với Ginny.

“Cô ta thì có gì hay ho?”

“Rồi anh sẽ thấy. Ối!”

Nàng nhảy khỏi chiếc xích đu đang bay giữa chừng và chạy tới một cái giếng bơm gần ngôi nhà. Bắt đầu bơm cật lực. Nàng phải bơm rất mạnh và lâu mới có nước phọt ra. Dù vậy xem ra nàng không hề mệt, cứ bơm tiếp một lúc nữa rồi mới hứng nước vào cái ca thiếc đang chờ sẵn trên móc, xong bưng nó ra chỗ xích đu, sóng đổ cả nước ra ngoài. Anh nghĩ, bằng vào vẻ mặt hăm hở của nàng, là nàng sẽ mời mình uống ngay tắp lự, nhưng kỳ thực nàng đưa nó lên môi và sung sướng tu ừng ực.

“Không phải nước thị trấn đâu,” nàng nói, trao nó cho anh. “Nước giếng đó. Ngon lắm.”

Nàng là cô gái uống nước không đun sôi từ bất kể cái ca thiếc cũ nào treo trên một cái giếng. (Những bệnh tật hiểm nghèo từng diễn biến trong chính cơ thể anh khiến anh nhận thức được những rủi ro đó hơn hẳn gã trai trẻ nào khác). Dĩ nhiên nàng có đôi chút màu mè, phô trương. Nhưng nàng táo bạo một cách thật tình tự nhiên, và một mực tin tưởng rằng mình đang sống một cuộc đời đầy hấp lực.

Có lẽ anh không thể nói thế về chính mình. Tuy nhiên anh tin - anh không thể nhắc đến việc này mà không đùa cợt về nó - rằng mình được sinh ra để làm một việc phi thường nào đó, rằng cuộc đời anh mang một ý nghĩa nhất định. Có lẽ điều này kéo họ xích lại bên nhau. Nhưng sự khác biệt là anh sẽ đi tiếp, anh sẽ không chịu an cư rồi thôi. Do nàng cần phải thực hiện - như nàng đã thực hiện - bổn phận của một người con gái. Anh thấy mình được hưởng cái quyền thoải mái chọn lựa mà không mấy cô gái từng biết đến, ý nghĩ đó bất giác khiến anh thả lỏng, khiến anh cảm thấy động lòng thương nàng, và cảm thấy muốn đùa nghịch. Có những lúc anh không cần phải hỏi tại sao anh ở bên nàng, ấy là khi anh trêu ghẹo nàng, hoặc bị nàng trêu chọc, khiến cho thời gian thấm thoắt thoi đưa.

Nước quả là ngon và mát rượi.

“Người ta tới gặp Tessa,” nàng nói, đoạn ngồi xuống đối diện anh. “Anh không bao giờ biết khi nào sẽ có người ở đây.”

“Vậy sao?” anh nói. Anh chợt nảy ra ý nghĩ điên rồ rằng nàng là cô gái đủ ngang bướng, đủ độc lập để kết bạn với một gái đĩ bán chuyên, một loại gái điếm vùng quê tùy hứng. Nàng vẫn duy trì chỗ bạn bè với một cò gái đã trở nên hư hỏng.

Nàng đọc được ý nghĩ của anh - đôi lúc nàng rất thông minh mà.

“Ấy, không,” nàng nói. “Em không có ý thế chút xíu nào. Ôi, đó là ý nghĩ xấu xa nhất em từng nghe nói tới. Tessa sẽ không bao giờ... Thật ghê tởm. Anh phải xấu hổ về chính anh. Cô ấy sẽ không đời nào... Ôi, rồi anh sẽ thấy.’ Mặt nàng đỏ lừ lự.

Cửa mở, không có bất kỳ phép từ biệt lằng nhằng thông thường nào - cả lời chào tạm biệt cũng không nghe thấy - một ông và một bà, tuổi trung niên, quần áo cũ nhưng không sờn, như chiếc xe của họ, hướng ra lối đi, nhìn về phía chiếc xích đu, trông thấy Nancy và Ollie nhưng không nói gì. Quái lạ là cả Nancy cũng không nói gì luôn, không hề cất tiếng chào hoạt bát. Cặp vợ chồng đi tới xe của mình, mỗi người lên xe ở một bên khác nhau, và lái đi khỏi.

Sau đó một người nữa hiện ra nơi bóng rầm ngưỡng cửa, lúc này Nancy mới gọi to.

“Ê. Tessa.”

Người phụ nữ này trông như một đứa trẻ to chắc. Cái đầu lớn tướng phủ mớ tóc quăn đen, vai rộng, đôi bắp chân mập bè. Chân để trần, cô ta mặc một bộ đồ kỳ dị - áo và váy nữ sinh, kiểu lính thủy. ít nhất là kỳ dị đối với một ngày nóng nực, lại xét thêm sự thể rằng cô không còn là nữ sinh nữa. Rất có thể đó là bộ trang phục cô từng mặc hồi phổ thông, và thuộc típ người tiết kiệm nên bây giờ cô mặc nó ở nhà. Kiểu quần áo như thế không bao giờ sờn rách, và theo Ollie thì chúng cũng không bao giờ xu nịnh dáng dấp của các cô gái. Trông cô lóng ngóng vụng về trong bộ đồ ấy, không hơn không kém hầu hết các nữ sinh.

Nancy dẫn anh tới giới thiệu, và anh nói với Tessa - bằng kiểu cách bóng gió thường dễ được các cô gái chấp nhận - rằng anh đã nghe nói rất nhiều về cô.

“Không phải đâu,” Nancy đốp liền. “Đừng tin lời nào của anh ta. Nói cho ngay, tớ cho anh ta đi cùng tới đây chỉ bới vì tớ không biết phái làm gì với anh ta.”

Đôi mắt Tessa có mí dày bụp, không quá to nhưng màu mắt lại thăm tham đến sững sờ như màu xanh nước biển. Khi cô nhướng lên nhìn Ollie, chúng chiếu vào anh ánh nhìn không rõ hẳn ra là thân thiện, hay hằn học, hay thậm chí là tò mò. Chỉ là đôi mắt soi thấu, không nao núng, khiến anh không thể tiếp tục buột ra bất kỳ cầu nói ngớ ngẩn ra điều lịch thiệp nào.

“Hai người vào đi thì hơn,” cô nói và đi trước vào nhà. “Tớ hy vọng hai người không phiền để tớ đánh nốt chỗ bơ. Tớ đang đánh bơ thì vị khách vừa rồi tới khiến tớ phải ngừng tay, bây giờ nếu không đánh tiếp thì bơ sẽ hỏng mất.”

“Đánh bơ vào Chủ nhật, một đứa con gái mới thiếu khuôn phép* làm sao,” Nancy nói. “Hiểu không, Ollie. Đấy là cách làm bơ. Em cược là anh nghĩ nó tôi thang ra từ con bò, đóng gói rồi đem tới cửa hàng. Cứ tiếp đi,” nàng nói với Tessa. “Nếu cậu mệt thì cứ để tớ thử thay cậu một lát. Thật ra, tớ chỉ định đến để mời cậu đi đám cưới tớ.”

Người theo Công giáo thường kiêng làm việc vào ngày Chủ nhật, ngày của Chúa.

“Tớ cũng có nghe về nó,” Tessa bảo.

“Tớ định gửi thiệp mời cho cậu, nhưng tớ không biết cậu có thèm để mắt tới nó hay không. Tớ nghĩ tốt hơn tớ nên tới tận đây để vịn cổ cậu xuống cho tới khi cậu bảo đi mới thôi.”

Họ đi tuột vào bếp. Những tấm mành che cửa sổ thả xuống tận bậu, một cái quạt trần quét không khí trên đầu. Căn phòng sực mùi thức ăn, mùi đĩa đựng thuốc diệt ruồi, mùi dầu hỏa, mùi khăn lau bát. Xem ra tất cả các mùi này đã trây trét hẳn lên tường và ván sàn hàng bao thập kỷ rồi. Nhưng ai đó - hẳn là cô gái đang vừa đánh bơ vừa thở hì hụi, gần như gầm gừ kia - đã chịu khó cất công sơn hết tủ bếp và cánh cửa thành màu xanh trứng sáo.

Báo trải kín quanh khu vực đánh bơ để bảo vệ sàn nhà, vốn đã mòn lõm xuống tại những lộ trình chuyển động thường xuyên từ chiếc bàn ra tới bếp lò. Ollie vốn quen ga lăng với hầu hết các cô gái nông dân nên lẽ ra đã đề nghị giúp đánh bơ, nhưng trong trường hợp này anh cảm thấy không chắc lắm. Dường như cô không phải kiểu con gái ủ rũ, cái cô Tessa này, cô chỉ già trước tuổi, bộc trực một cách dễ gây nhụt chí, lại độc lập ít nhờ vả ai khác. Thậm chí cả Nancy sau một hồi cũng im lặng hẳn đi trước sự hiện hữu của cô.

Bơ hiện ra. Nancy xồ tới để nhìn cho rõ rồi gọi anh cùng tới xem. Anh ngạc nhiên trước cái màu nhàn nhạt của nó, hầu như không phải là màu vàng, nhưng anh không nói gì, ngại Nancy sẽ chê trách anh dốt nát. Tiếp theo hai cô gái đổ khối dính nhờn nhợt đó vào một tấm vải trải sẵn trên bàn, đập nó bằng những thanh gỗ dẹt và quàn tấm vải gói chặt nó lại. Tessa nâng một cánh cửa dưới sàn lên, rồi hai cô gái khiêng nó xuống mấy bậc thang tầng hầm mà lúc nãy anh không biết có ở đấy. Nancy thét lên một tiếng khi nàng suýt bước hụt chân. Anh có cảm giác để Tessa tự làm một mình hẳn sẽ tốt hơn, nhưng cô không phiền ban cho Nancy chút đặc quyền, kiểu như ta cho phép một đứa trẻ dễ thương quấy rầy. Cô để Nancy dọn đống giấy báo dưới sàn, trong khi cô mò chai nước chanh vừa mang từ dưới hầm chứa lên. Cô lấy một tảng nước đá từ góc thùng ủ đá, rửa mùn cưa đi và dùng búa đập vụn ra trong bồn rửa để có thể lấy một ít thả vào ly của họ. Một lần nữa anh không đề nghị giúp.

“Nào Tessa,” Nancy nói, sau khi nhấp một ngụm nước chanh. “Đến lúc rồi. Giúp tớ một việc nhé. Đi mà.”

Tessa uống nước chanh trong ly của mình.

“Nói cho Ollie biết đi,” Nancy nói. “Nói xem anh ấy có gì trong túi quần. Bắt đầu từ túi bên phải nào.”

Tessa nói mà không ngước lên. “Ả, tớ nghĩ anh ấy có cái ví.”

“Ừ, tiếp đi,” Nancy khuyến khích.

“Ùm, cô ấy nói đúng,” Ollie nói. “Anh có ví. Giờ chắc cô ấy phải đoán có gì trong ví chứ gì? Bởi vì không có nhiều thứ trong đó đâu.”

“Kệ anh ta,” Nancy nói. “Nói tiếp cho anh ấy đi, Tessa. Trong túi bên phái của anh ấy.”

“Đây là trò gì vậy?” ollie hỏi.

“Tessa,” Nancy thỏ thẻ. “Đi mà, Tessa, cậu biết tớ mà. Nhớ đi, tụi mình là bạn lâu năm, tụi mình là bạn ngay từ ngày đầu tiên vào lớp học. Hãy làm vì tớ đi.”

“Đây chắc là một trò chơi gì đó?” Ollie nói. “Đây là trò chơi do hai bọn em nghĩ ra với nhau hả?”

Nancy cười nhạo anh.

“Sao thế hả,” cô nói. “Chắc là có gì trong ví khiến anh xấu hổ? Anh đựng vớ cũ bốc mùi à?”

“Một cái bút chì,” Tessa nói, rất khẽ. “Một ít tiền. Tiền xu. Tớ không thể nói mệnh giá. Một tờ giấy có chữ gì đó. Một tờ giấy có chữ in?”

“Ollie, lột ra,” Nancy thét. “Dốc ví ra mau.”

“À, và một thanh xinh gôm,” Tessa nói. “Tớ nghĩ là một thanh xinh gôm. Thế thôi.”

Thanh xinh gôm đã bị tróc giấy gói và dính đầy xơ vải.

“Anh quên mất đã để nó trong ví,” Ollie nói, mặc dù không phải vậy. Tiếp đến là một mẩu bút chì, vài đồng xu và một bài báo nhàu nhĩ gập lại cắt ra từ một tờ báo.

“Có người đưa anh cái này,” anh nói, khi Nancy giằng lấy và mở ra xem.

“Chúng ta đang ở trong thị trường cần bản thảo gốc chất lượng cao, cả về thơ ca lẫn văn xuôi. Cần có sự quan tâm lưu ý nghiêm túc... “

Ollie giật nó khỏi tay nàng.

“Có người đã đưa anh cái này. Họ muốn anh cho ý kiến xem nó có nguồn hợp lệ không.”

“Ối, Ollie.”

“Anh thậm chí còn không biết nó vẫn ở đó. Cùng với thanh xinh gôm.”

“Anh không ngạc nhiên à?”

“Có chứ. Anh đã quên mất.”

“Anh không ngạc nhiên về Tessa sao? về cái cô ấy đã biết ấy.”

Ollie cố nặn ra một nụ cười vì Tessa, dù anh đang vô cùng bực bội. Đó không phải là lỗi của cô ấy.

“Đó là những thứ rất nhiều anh chàng có trong túi quần của họ,” anh nói. “Tiền xu? Tự nhiên thôi. Bút chì...

“Cả xinh gôm?” Nancy nói.

“Có thể.”

“Và bài báo in. Cô ấy đã nói là chữ in”

“Cô ấy nói một mẩu giấy. Cô ấy không biết có gì trên đó. Em đã không biết, phải không?” anh nói với Tessa.

Cô lắc đầu. Cô nhìn ra cửa, lắng nghe.

“Tớ nghĩ có xe hơi rẽ vào lối đi.”

Đúng vậy. Giờ thì cả ba người đều nghe thấy. Nancy ra nhìn hé qua màn gió và đúng khoảnh khắc ấy Tessa nhoẻn với Ollie một nụ cười bất ngờ. Đó không phải là nụ cười đồng lõa hay xin lỗi hay làm đỏm thông thường. Hăn nó là nụ cười chào đón, nhưng không phải lời mời dứt khoát. Nó như ban phát một chút nồng hậu, một chút giản dị trong cô. Đồng thời bờ vai rộng của cô chuyển động, một dáng vẻ yên bình đậu lại ở đó, như thể nụ cười đang lan rộng khắp bản ngã của cô.

“Ối, trúng phóc,” Nancy nói. Nhưng nàng buộc phải kiểm soát sự phấn khích của mình, cũng như Ollie buộc phải kiểm soát nỗi kinh ngạc và vẻ quyến rũ bị trệch khỏi trật tự của anh.

Tessa mở cửa nhà đúng lúc một người đàn ông bước xuống xe. Ông ta chờ gần cổng để nhường đường cho Nancy và Ollie ra lối đi. Ông ta chừng sáu mươi tuổi, vai u, sắc mặt nghiêm nghị, mặc com lê mùa hè màu nhạt và đội mũ phớt. Xe của ông thuộc kiểu xe hai cửa đời mới. Ông ta gật đầu nhanh với Nancy và Ollie với một thoáng tôn trọng và vẻ tò mò cố che giấu như thể ông ta đang giữ cửa cho họ khi họ ra khỏi một phòng khám tư.

Không lâu sau khi tiếng cửa nhà Tessa đóng sập đằng sau ông ta, một chiếc xe khác hiện ra ở đầu kia con hẻm.

“Xếp hàng nối đuôi,” Nancy nói. “Chiều chủ nhật thường rất nhộn nhịp. Mùa hè có khác. Người ta lặn lội hàng dặm đến gặp cô ấy.”

“Để cô ấy bảo cho họ biết họ có gì trong túi à?”

Nancy phớt lờ câu hỏi này.

“Đa số hồi cô ấy về những món đồ bị thất lạc. Những vật có giá trị. ít ra là có giá trị đối với họ.”

“Cô ấy có lấy tiền không?”

“Hình như không.”

“Phải có chứ.”

“Sao phải có?”

“Cô ấy không nghèo sao?”

Cô ấy không đến nỗi chết đói.”

“Có lẽ cô ấy không hay đoán đúng.”

“Ừm, em cho rằng cô ấy phải đoán đúng chứ, nếu không thì người ta đâu có nườm nượp đến gặp cô ấy, đúng không?”

Tinh thần cuộc chuyện trò giữa họ thay đổi khi họ bước đi giữa những khóm hồng trong đường hầm sáng sủa nhưng yếm khí. Họ lau mồ hôi trên mặt, năng lượng thất thoát nhiều nên chẳng còn hơi sức để mà đấu chí nhau.

Ollie lầm bầm, “Anh không hiểu nổi.”

Nancy nói, “Chả biết có ai hiểu nổi không. Không chỉ những vật thất lạc đâu. Cô ấy còn định vị xác chết nữa.”

“Xác chết”

“Người ta nghĩ có một ông đã bước qua đường ray và bị kẹt trong bão tuyết rồi chết cóng, nhưng người ta không thể tìm thấy ông ta, cô ấy bảo họ hãy nhìn xuống cái hồ ở chân vách đá. Quả đúng vậy. Hoàn toàn không phải ở đường ray. Có lần một con bò mất tích, cô ấy bảo với mọi người rằng nó bị chết đuối.”

“Thế rồi sao?” Ollie nói. “Nếu đúng vậy thật thì sao không có ai điều tra? Ý anh là, về mặt khoa học?”

“Nó đúng tuyệt đối.”

“Ý anh không phải là anh không tin cô ấy. Nhưng anh muốn biết làm thế nào mà cô ấy làm được như vậy. Em không bao giờ hỏi cô ấy sao?”

Nancy làm anh ngạc nhiên khi nói, “Hỏi vậy không sợ lỗ mãng à?”

Giờ đến lượt nàng là người dường như đã chán ngấy cuộc đối thoại giữa họ.

“Thế,” anh gặng, “cô ấy có thấy gì hồi cô ấy còn đi học không?”

“Không. Em không biết. Hoặc lúc đó cô ấy không lộ ra.”

“Cô ấy có giống những người khác không?”

“Cô ấy không hẳn giống hệt như bao người khác. Nhưng ai chẳng vậy? Ý em là chính em không bao giờ nghĩ mình giống ai. Hay Ginny cũng không nghĩ cô nàng giống ai. Tessa khác chỉ vì nó sống ở nơi đó và phải vắt sữa bò mỗi sáng trước khi đi học, điều mà không ai trong bọn em phải làm. Em đã luôn cố làm bạn với cô ấy.”

“Chắc chắn rồi,” Ollie khẽ nói.

Nàng tiếp tục như thể không nghe thấy.

“Dù vậy, em ngờ ngợ mọi việc bắt đầu... em nghĩ hắn là sự thể bắt đầu khi cô ấy bị bệnh. Vào năm thứ hai trung học cô ấy ốm một trận, tai biến ngập máu. Cô ấy bỏ học và không bao giờ trở lại nữa, và đó là lúc cô ấy bắt đầu sống tách biệt.”

“Tai biến ngập máu,” Ollie nói. “Bị động kinh?”

“Em chưa bao giờ nghe thế. Ớ” - nàng quay ngoắt khỏi anh - “Em thật đáng tởm.”

Ollie dừng bước. Anh hỏi, “Sao vậy?”

Nancy cũng dùng lại.

“Em đưa anh tới đó với mục đích chỉ cho anh thấy ở chỗ chúng em đây cũng có thứ đặc biệt. Là cô ấy. Tessa. Y em là, để chỉ cho anh biết Tessa.”

“Ừ. Thì sao?”

“Bởi vì anh cứ nghĩ chỗ này chẳng có gì đáng để ý cả.

Anh nghĩ tụi nơi này chỉ đáng để bỡn cợt thôi. Tất cả chúng em quanh đây. Vì vậy em mới chỉ cô ấy cho anh. Một dị nhân.”

“Dị nhân không phải là từ anh dùng để nói về cô ấy.”

“Nhưng đó chính là ý định của em đấy. Em đáng bị đá vào đầu.”

“Không hẳn.”

“Em phải quay lại xin lỗi cô ấy mới được.”

“Anh sẽ không làm thế.”

“Không á?”

“Không.”

Tối hôm đó Ollie giúp Nancy dọn bữa nguội. Bà Box đã để sẵn gà và thạch xa lát trong tủ lạnh, Nancy đã làm một ổ bánh kem trứng từ hôm thứ Bảy để ăn với quả dâu. Họ dọn tất cả ra mái hiên phía hứng bóng mát buổi chiều. Sau khi xơi xong món chính và chuẩn bị ăn món tráng miệng, Ollie mang xa lát và bát đĩa vào bếp.

Bất thình lình anh hỏi, “Chẳng hiểu có ai nghĩ đến việc mang cho cô ấy món quà bánh gì đó không nhỉ? Như gà hay dâu chẳng hạn?”

Nancy đang nhúng những quả mọng hấp dẫn nhất vào đường hoa quả. Một hồi nàng mới nói, “Sao cơ?”

Cô gái đó. Tessa.

“ồ,” Nancy nói. “Cô ấy có gà, cô ấy có thể bắt một con nếu muốn. Em không ngạc nhiên nếu cô ấy có cả mảnh vườn trồng quả mọng. Ở nông thôn, thường thì họ có hết mấy thứ ấy.”

Trên đường về, nỗi ăn năn hối hận bùng phát đã khiến nàng cư xử tử tế, bây giờ thì nó chấm dứt rồi.

“Không chỉ vì cô ấy không phải dị nhân đâu,” Ollie nói. “Cái chính là cô ấy không nghĩ mình là dị nhân.”

“Đương nhiên.”

“Cô ấy hài lòng được là chính mình, dù điều đó có nghĩa là gì đi nữa. Cô ấy có đôi mắt cực ấn tượng.”

Nancy gọi Wilf để hỏi xem anh có muốn chơi piano trong khi nàng láng cháng bưng món tráng miệng ra không.

“Em phải đánh kem, mà thời tiết này chắc còn lâu mới xong quá.”

Wilf đáp mọi người chờ đi, anh đang mệt.

Dù vậy anh vẫn chơi đàn, sau khi tất cả đã dùng bữa xong xuôi và trời sẩm tối. Cha Nancy không đi lễ tối ở nhà thờ - ông nghĩ vậy là đòi hỏi quá mức - nhưng ông không cho phép chơi bài hay chơi cờ gì vào Chủ nhật. Ông lại ngó qua tờ Bưu điện lần nữa, trong khi Wilf chơi đàn. Nancy ngồi trên bậc cấp ở hiên, khuất tầm mắt anh, và hút một điếu thuốc, nàng hy vọng cha nàng sẽ không ngủi thấy.

“Khi em cưới xong...” nàng nói với Ollie, anh đang dựa vào lan can, “khi cưới xong em sẽ hút bất kỳ lúc nào em thích.”

Ollie dĩ nhiên không hút, bởi vì anh bị bệnh phổi.

Anh cười phá lên. Anh nói, “Ôi ôi. Thế là đủ lý do để lấy chồng ư?”

Tuy nhiên anh không nghĩ về Wilf hay về Nancy hay về cuộc hôn nhân của họ. Anh đang nghĩ về Tessa, về sự dị kỳ và phong thái điềm nhiên của cô. Tự hỏi cô đang làm gì vào buổi tối lê thê nóng bức này ở ngôi nhà nằm phía cuối rợp đường hoa hồng dại. Cô vẫn có người đến thăm, vẫn tất bật giải quyết những vấn đề của thiên hạ? Hay cô đã ra ngoài ngồi xích đu, đưa tới đưa lui, không có ai bầu bạn ngoài ánh trăng đang lên?

Chẳng bao lâu sau, anh sẽ khám phá ra rằng buổi tối cô thường xách nước từ giếng bom ra tưới cà chua, vun luống đậu và khoai tây, và rằng nếu muốn có cơ hội nói chuyện với cô thì anh cũng phải làm những việc ấy nữa.

Trong thời gian đó Nancy càng ngày càng bị cuốn chặt vào công cuộc chuẩn bị đám cưới, không còn rảnh tí đầu óc nào mà nghĩ tới Tessa, và gần như không nghĩ tới anh, ngoại trừ một đôi lần nhận thấy anh không có mặt khi nàng cần nhờ anh gì đó.

Ngày 29 tháng Tư. Ollie mến,

Em cứ đinh ninh nghĩ là sẽ nghe được tin về anh kể từ khi chúng em từ Quebec trở về, rồi ngạc nhiên vì hóa ra chẳng nhận được tăm hơi nào của anh (thậm chí cả Giáng sinh cũng không!), nhưng sau đó em nghĩ mình đoán được lý do tại sao - em đă mấy lần định viết thư cho anh nhưng lại chần chừ, đợi tới khi em sắp xếp lại cảm xúc của mình đã. Em thấy bài báo, hay câu chuyện, hay bất kể anh gọi đó là gì, trên Saturday Night được viết rất hay, và em chắc rằng có bài đăng lên tạp chí là niềm tự hào của anh. Ba không thích đoạn nói đến cái cảng “nhỏ” bên hồ và muốn nhắc anh đây là bến cảng nhộn nhịp nhất và tốt nhất bên bờ hồ Huron này, còn em thì không chắc mình thích cụm từ “tẻ ngắt” mà anh dùng để mô tả nó. Em chả hiểu nơi đây tẻ ngắt hơn nơi khác ở chỗ nào và anh mong chờ gì ở nó - mong nó thơ mộng chăng?

Tuy nhiên vấn đề chính là Tessa và bài báo này sẽ có tác động thế nào tới cuộc đời cô ấy. Em không cho là anh đã nghĩ tới điều đó. Bấy lâu nay em không tài nào gọi điện được cho cô ấy, mà em lại không thể thoải mái ngồi vào sau tay lái (lý do tại sao em để cho anh tự tưởng tượng lấy) để đi gặp cô ấy. Dù sao từ những gì em nghe nói thì cô ấy đang ngập lụt khách tới thăm, và đây là thời điểm tồi tệ nhất cho xe cộ đi tới nhà cô ấy, mấy người công nhân sửa đường cứ phải lôi người ta ra khỏi rãnh thoát nước (sau đó họ chẳng thèm cảm ơn thì chớ mà lại còn tung ra một bài diễn thuyết về điều kiện lạc hậu chỗ chúng em). Con đường bị cày xới kinh khủng, tiêu ma đợt sửa chữa lần trước. Những bụi hoa hồng dại đã trở thành quá khứ. Hội đồng thị trấn đang nhốn nháo lo ngại tình hình này rồi sẽ gây tốn kém bao nhiêu tiền bạc, rất nhiều người phát điên vì họ nghĩ Tessa đứng đằng sau toàn bộ vụ nổi như cồn này và cho rằng cô ấy phải dùng cào để hốt tiền mới kịp. Họ không tin cô ấy làm tất cả không công, và nếu ai đó moi được tiền từ vụ này thì người đó chính là anh. Em trích dẫn lời ba khi em nói thế... em biết anh không phải là kẻ hám lợi. Với anh, hào quang nằm ở chỗ bài báo được đăng. Tha lỗi cho em nếu anh cho rằng em nói thế là nhạo báng anh. Tham vọng cũng tốt thôi, nhưng còn những người khác thì sao?

Có lẽ anh mong chờ một lá thư chúc mừng anh, nhưng em hy vọng anh sẽ bỏ lỗi cho em, em buộc phải nói ra những gì đang đè nặng lòng mình.

À, còn một điều nữa. Em muốn hỏi anh, có phải suốt từ hồi ấy anh đã định viết bài báo đó không? Giờ em nghe nói ngày ấy anh đã mấy lần một mình đảo qua đảo lại chỗ Tessa. Anh đã không bao giờ kể với em chuyện đó hoặc rủ em đi cùng. Anh không bao giờ tỏ vẻ là đang thu thập Tư Liệu (em tin đó là cách anh gọi nó), và theo như em nhớ thì anh đã viết liến láu một cách khá xấc xược về sự việc đó. Và trong bài báo của anh chẳng có lấy một từ về việc em đã đưa anh tới đó hoặc đã giới thiệu anh với Tessa ra sao. Không một chút công nhận điều đó gì hết, nói chi đến một sự ghi nhận hoặc một lời cảm on cá nhân. Hơn nữa em đang tự hỏi anh đã thành thực với Tessa tới đâu về những ý định của anh, hoặc anh đã hỏi ý kiến cô ấy về việc thực hiện - em trích lại lời anh ở đây - sự Tọc Mạch Khoa Học của anh chưa? Anh có giải thích anh định sẽ làm gì với cô ấy chưa? Hay anh chỉ xăm xăm đi tới và lợi dụng những kẻ dân quê Tẻ Ngắt chúng em đây để khỏi sắc sự nghiệp viết lách của anh?

Ừm, chúc anh may mắn, Ollie, em không mong chờ sẽ lại nhận được tin tức của anh nữa. (Nói vậy không có nghĩa chúng em từng vinh dự được nhận tin anh.)

Em dâu, Nancy.

Nancy mến,

Nancy à, phải nói tôi nghĩ rằng cô đã thò đuôi vào con quay chẳng vì cái gì. Tessa trước sau gì cũng sẽ được khám phá và “được viết đến” bởi ai đó, thế tại sao ai đó không phải là tôi? Ý tưởng viết một bài báo chỉ từ từ hình thành trong đầu tôi qua những lần tôi tới nói chuyện với cô ấy. Còn tôi đã hành động hoàn toàn vì sự Tọc Mạch Khoa Học của mình, đó là điều tôi không bao giờ phải hối hận từ trong bản chất của mình. Hình như cô nghĩ rằng đáng ra tôi phải hỏi xin ý kiến cô hay phải thông báo cho cô biết mọi kế hoạch và động tĩnh của tôi, trong khi cô đang chạy tít mù cho giờ phút trọng đại của cô, lo toan về váy cưới và tiệc chiêu đãi, lo sẽ được tặng bao nhiêu chén đĩa bạc hoặc những việc có Chúa mới biết là việc gì.

Về phần Tessa, cô lầm to rồi nếu cô nghĩ rằng giờ đây tôi đã quên phéng cô ấy vì bài báo đã đăng rồi hoặc đã không xem xét đến khía cạnh nó sẽ có ảnh hưởng gì tới cuộc đời cô ấy. Thật ra tôi còn nhận được một lá thư của cô ấy, trong đó không hề đả động tới sự xáo trộn bát nháo như cô mô tả. Dù sao cô ấy cũng không phải chịu đựng cuộc sống ở nơi ấy lâu nữa đâu. Tôi đang liên lạc với một số người đã đọc và quan tâm tới bài báo. Có một nghiên cứu chính thống về những vấn đề này, một số ở đây nhưng hầu hết ở Mỹ. Tôi nghĩ người ta sẵn sàng chi nhiều tiền hơn vào việc nghiên cứu hiện tượng này, và ngoài biên giới thì còn nhiều mối quan tâm hơn, cho nên tôi đang điều tra một số nơi khả thi cụ thể ở đó, tức là ở Boston hay Baltimore hay có lẽ ở Bắc Carolina

- cho Tessa với tư cách là một đối tượng nghiên cứu, và cho tôi trên tư cách là nhà báo khoa học theo đuổi mảng này.

Tôi lấy làm tiếc là cô đã suy nghĩ gay gắt về tôi. Cô không nhắc tới đời sống hôn nhân của cô thế nào - ngoại trừ một thông tin úp mở (hạnh phúc?). Không một từ về Wilf, nhưng tôi hình dung cô đã lôi anh ấy đi Quebec cùng cô và tôi hy vọng hai người vui vẻ. Tôi hy vọng anh ấy đang thăng hoa hơn bao giờ hết.

Thân mến, Ollie.

Tessa mến,

Có vẻ như cậu đã cắt điện thoại, một việc làm vô cùng cần thiết đối với sự nổi danh đình đám mà cậu đang hưởng thụ. Tớ không có ý nanh nọc. Dạo này những điều tớ phát ngôn ra rất hay lệch với ý tớ. Tớ đang chờ sinh em bé - chẳng rõ cậu đã biết tin đó chưa - dường như nó làm cho tớ rất nhạy cảm và bồn chồn.

Tớ mường tượng cậu lúc này đang tối mặt tối mũi, rối nhặng cả lên do bao nhiêu người tới gặp cậu. Chắc chắn là rất khó hòa nhịp được với nếp sống thường lệ của cậu. Nếu cậu có dịp thì tớ sẽ rất vui được gặp cậu. Hãy coi đây là lời mời thật sự, hãy tới thăm tớ nếu cậu có dịp vào thị trấn (tớ nghe nói ở cửa hàng rằng bây giờ cậu toàn đặt người ta giao thực phẩm đến tận nhà cho cậu thôi). Cậu chưa bao giờ thấy nội thất cơ ngơi mới của tớ đâu - ý tớ là tớ đã bài trí mới lại hoàn toàn, với cả nó cũng là nhà mới đối với tớ nữa. Hay ngay cả nhà cũ của tớ, bởi vì tớ chợt nghĩ ra... rằng hồi xưa luôn luôn là tớ chạy đi thăm cậu. Và cũng không được thường xuyên như tớ muốn. Cuộc sống luôn đầu tắt mặt tối. Việc nhận và cho đi làm phung phí năng lượng chúng ta. Tại sao chúng ta lại bắt mình bận rộn thế và bỏ lỡ không làm những điều ta thích, hoặc muốn làm? Có nhớ chuyện tụi mình đánh bơ bằng thanh gỗ dẹt không? Tớ khoái thế. Đó là khi tớ đưa Ollie đến gặp cậu và tớ hy vọng cậu không hối hận về việc đó.

Này Tessa, tớ hy vọng cậu không nghĩ tớ nhặng xị hoặc chĩa mũi vào chỗ không phải việc của mình, nhưng Ollie đã nói với tớ trong một lá thư rằng anh ấy đang liên lạc với một số người làm nghiên cứu gì đó ở Mỹ. Tớ nghĩ anh ấy chắc đã liên lạc với cậu về việc này. Tớ không biết anh ấy ngụ ý tới loại nghiên cứu gì, nhưng phải nói rằng khi tớ đọc tới phần đó trong lá thư, máu tớ đông lại. Tớ linh cảm tận tim gan rằng chẳng tốt đẹp cho cậu chút nào khi rời khỏi đây - nếu đó là những gì cậu đang nghĩ tới - để đi tới nơi nào đó không ai biết cậu, không ai coi cậu là bạn hay là người bình thường. Tớ chỉ cảm thấy mình cần phải nói với cậu như vậy.

Tớ thấy mình cần phải nói với cậu một điều nữa, mặc dù tớ không biết phải nói thế nào đây. Thế này. Ollie chắc chắn không phải là người xấu nhưng anh ấy có khả năng gây ảnh hưởng - không chỉ với phụ nữ mà với cả đàn ông nữa, giờ nghĩ đến tớ mới nhận thấy điều đó - và không phải anh ấy không biết điều này đâu, nhưng anh ấy không chịu trách nhiệm thẳng thắn về chuyện đó. Nói thật, tớ không thể nghĩ đến điều gì tệ hại hơn việc đem lòng yêu anh ấy. Hình như anh ấy đang định hợp tác làm việc với cậu theo cách nào đó để viết bài về cậu, hay về những cuộc thí nghiệm hay gì gì đó, thành thử anh ấy sẽ rất thân thiện và rất tự nhiên nhưng cậu sẽ dễ lầm rằng cái cách anh ấy hành xử là vì cái gì đó hơn thế. Làm ơn đừng nổi khùng với tớ vì tớ nói vậy. Hãy tới thăm tớ nhé. xxx Nancy.

Nancy thân mến,

Đừng lo cho tớ. Ollie vẫn liên lạc với tớ về tất cả mọi thứ. Vào lúc cậu nhận được lá thư này thì chúng tớ đã cưới nhau và có lẽ đang ở Mỹ. Tớ rất tiếc vì không đến ngắm nội thất nhà mới của cậu được. Thân mến, Tessa.

MỘT CÁI LỖ Ở TRONG ĐẦU

Những ngọn đồi ở miền trung bang Michigan phủ kín rừng sồi. Lần duy nhất Nancy đến thăm nơi đó là vào mùa thu 1968, sau khi lá sồi đã thay màu nhưng vẫn còn đeo bám trên cây. Bà vốn đã quen thuộc với những khoảnh cây bụi gỗ cứng chứ không phải rừng, ken đặc những thân cây thích, lá quạch đỏ và vàng vào mùa thu. Những màu sậm hơn của lá sồi to bản, nâu sắt gỉ hoặc đồ thẫm, chẳng khiến tinh thần bà phấn chấn lên, dẫu là trong ánh mặt trời.

Ngọn đồi nơi bệnh viện tư này tọa lạc tuyệt nhiên không có cây, biệt lập hẳn bất kỳ thị trấn, làng mạc hay thậm chí nông trại có người ở nào. Đó là loại tòa nhà mà ta hay thấy “bị cải tạo” thành bệnh viện ở vài thị trấn nhỏ, sau một khoảng thời gian là ngôi nhà chính của một gia đình danh giá mà tất cả các thành viên đều đã chết hoặc không đủ khả năng giữ nó. Hai cửa sổ lớn lồi ra hai bên của trước, những cửa sổ gác mái trải khắp chiều ngang tầng thứ ba. Gạch cũ cáu bẩn, không một bóng dáng bụi cây, hàng giậu hay vườn táo, chỉ có cỏ cắt sát sạt và một bãi đậu xe rải sỏi.

Không có chỗ ẩn núp cho ai nếu họ có ý nghĩ trốn chạy.

Ý nghĩ trốn chạy hẳn là không xảy ra với bà - hoặc không xảy ra quá nhanh - vào những ngày trước khi Wilf ngã bệnh.

Bà đỗ xe cạnh vài chiếc khác, tự hỏi chúng là xe của nhân viên hay của khách. Mà bao nhiêu khách chịu đến cái nơi khỉ ho cò gáy này?

Người ta phải leo bao nhiêu bậc thang mới đọc thấy tấm biển treo ở cửa trước, khuyên ta đi vòng ra đằng cửa hông. Lại gần hơn, bà thấy những song chắn trên một số cửa sổ. Không phải ở trên những cửa sổ lồi - tuy ở đó thậm chí còn không có rèm che - mà ở những cửa sổ phía trên hoặc phía dưới (chỗ có lẽ là tầng hầm, phần nhú lên mặt đất).

Cánh cửa bà được khuyên đi tới mở ra ở tầm thấp giống như thế. Bà nhấn chuông, sau đó gõ cửa, rồi lại cố nhấn chuông lần nữa. Bà nghĩ mình nghe thấy tiếng chuông, nhưng không chắc lắm bởi có tiếng loảng xoảng rất lớn bên trong. Bà vặn thử nắm cửa, và ngạc nhiên hết sức - sau khi đã thấy những song chắn trên cửa sổ - thấy nó mở ra. Bà đứng đó trên bậc thềm một căn bếp, loại nhà bếp rộng lớn, rộn rịp của các dưỡng đường, nơi rất nhiều người đang rửa bát, lau chùi dọn dẹp sau bữa trưa.

Những cửa sổ bếp để trống trơ. Trần nhà cao, khuếch âm tiếng ồn, tường và tủ bếp đều sơn trắng. Vô số đèn đang bật dù ánh sáng ngày thu đang chiếu rực rỡ.

Đương nhiên, sự có mặt của bà được nhận biết ngay lập tức. Nhưng dường như không ai vồn vã ra chào để xem coi bà đang làm gì ở đó.

Bà nhận ra một điều nữa. Đó là, cùng với áp lực mạnh của ánh đèn và tiếng ồn, hiện thời bà còn có cảm giác như khi ở trong ngôi nhà của chính bà, cái cảm giác mà những người khác bước chân vào nhà bà chắc phải nhận ra, thậm chí rõ hơn nhiều.

Cảm giác về cái gì đó bị chệch ra khỏi trật tự, theo kiểu không thể sửa chữa hoặc thay đổi được, dù ta có giỏi đến đâu. Một số người đến những nơi như vậy liền lập tức buông xuôi, họ không biết cách làm sao kháng cự, họ nổi giận hoặc sợ hãi, họ buộc phải chạy trốn.

Một người đàn ông mặc tạp dề trắng tiến tới, ông ta đang đẩy xe chở thùng rác bên trong. Bà không chắc ông ta đi tới chào mình hay chỉ đi ngang qua chỗ bà thôi, nhưng ông ta đang mỉm cười và trông có vẻ tốt bụng, vì vậy bà bảo với ông ta mình là ai và mình đang muốn tìm người nào. Ông ta lắng nghe, gật đầu mấy lần, cười tươi hơn, sau đó thì lắc đầu, đập đập những ngón tay vào miệng - hàm ý cho bà biết rằng mình không thể nói hoặc bị cấm nói, hệt như trong một trò chơi nào đó, rồi tiếp tục đi, băm bổ chiếc xe xuống một đoạn dốc vào tầng hầm thấp hơn.

Ông ta hẳn là người bệnh, không phải nhân viên. Đây hẳn là nơi người bệnh được giao việc, nếu họ có thể làm việc. Sáng kiến là như thế sẽ tốt cho họ, mà có lẽ tốt thật.

Cuối cùng một người trông có vẻ giữ trọng trách gì đó bước đến, một phụ nữ trạc tuổi Nancy mặc vest đen - không đeo tạp dề trắng như thứ đang ôm lấy thân hình của hầu hết những người còn lại - và Nancy một lần nữa nhắc lại tất cả. Rằng bà vừa nhận được một lá thư, đề tên bà do một người bệnh gửi - một bệnh nhân nội trú, họ muốn ta gọi thế - với tư cách là thân nhân để liên lạc.

Bà đã đúng khi nghĩ rằng những người ở trong bếp không phải là nhân công được thuê để phụ việc.

“Nhưng xem ra họ thích làm việc ở đây,” bà quản lý nói. “Họ cảm thấy tự hào.” Bà ta quay trái quay phải mỉm cười răn đe rồi dẫn Nancy vào văn phòng của mình, một căn phòng kề với nhà bếp. Hóa ra trong lúc họ nói chuyện, bà ta phải giải quyết đủ mọi thứ việc chen ngang - ra quyết định về công việc bếp núc, dàn xếp lời phàn nàn bất cứ khi nào có ai đó bó chặt trong tạp dề trắng ló đầu vào khung cửa. Bà ta cũng phải xử lý hồ sơ, hóa đơn hoặc biên lai treo la liệt trông chẳng chuyên nghiệp chút nào trên những cái móc quanh tường. Đồng thời cũng phải tiếp những vị khách như Nancy.

“Chúng tôi đã xem qua những hồ sơ cũ mà chúng tôi có và tìm ra những cái tên được cho là của họ hàng...”

“Tôi không phải là họ hàng,” Nancy nói ngay.

“Ừm, là gì cũng được, chúng tôi viết thư như lá thư bà đã nhận được, nhằm tham khảo lời khuyên của họ về cách xử lý những ca này. Phải thú thật là chúng tôi không nhận được nhiều hồi âm. Cô lái xe lặn lội tới đây thật quý hóa quá.”

Nancy hỏi những ca này có nghĩa là gì.

Bà quản lý đáp rằng có những người ở đây ròng rã nhiều năm trong khi có lẽ họ không thuộc về nơi đây.

“Cô phải hiểu rằng tôi là người mới ở đây,” bà ta nói, “Nhưng tôi sẽ cho cô biết những gì tôi biết.”

Theo lời của bà ta thì nơi này là cái thùng nước gạo, đúng nghĩa đen, chứa những người bị bệnh tâm thần thật sự, người lão suy, người không bao giờ phát triển bình thường được nữa, về phương diện này hay phương diện khác, hoặc người mà gia đình không hoặc không thể cưu mang. Luôn luôn đã và vẫn đang có rất nhiều diện như vậy. Tất cả những ca nghiêm trọng sống ở chái phía Bắc, dưới sự kiểm soát và bảo vệ nghiêm ngặt.

Ban đầu, đây là một bệnh viện tư, do một bác sĩ sở hữu và điều hành. Sau khi ông chết, gia đình - gia đình của bác sĩ đó - tiếp quản, và hóa ra là họ có những cách điều hành riêng. Một phần nơi đây bị biến thành nhà thương thí, có những dàn xếp bất thường nhằm tiếp nhận trợ cấp cho những bệnh nhân từ thiện trong khi thực ra họ không phù hợp với bất kỳ tiêu chuẩn từ thiện nào. Một số người trong đó vẫn có tên trong sổ sách nhưng thật ra đã chết rồi, một số khác lại không có lấy một mẩu giấy tờ và hồ sơ hợp lệ lưu tại đây. Nhiều người trong số đó, dĩ nhiên, phải làm việc để trả phí tá túc, và điều này có lẽ - chắc chắn - là tốt cho tinh thần của họ, nhưng không đúng quy cách và bất hợp pháp.

Giờ thì, tình hình là đã có một cuộc điều tra rộng khắp và toàn bộ nơi này sắp bị đóng cửa. Tòa nhà dù sao cũng cũ kỹ lắm rồi. Sức chứa của nó quá nhỏ, không còn hợp với phương thức mọi thứ vận hành thời nay. Những ca nghiêm trọng dự tính sẽ được di dời đến một dưỡng đường lớn ở Flint hoặc Lansing - việc vẫn chưa ngã ngũ - một số có thể sẽ chuyển vào trại tế bần, nhà tập thể, theo khuynh hướng mới đang thịnh hành, và có một số người nếu thu xếp được sẽ về sống với họ hàng.

Tessa được xếp vào một trong những trường hợp này. Hình như hồi mới vào đây bà ấy đã phải điện trị gì đó, nhưng từ lâu rồi bà ấy chỉ còn phải điều trị ở dạng nhẹ nhất.

“Điều trị sốc ư?” Nancy hỏi.

“Có lẽ là liệu pháp sốc,” bà quản lý đáp, như thể từ liệu pháp sẽ làm nên sự khác biệt rạch ròi. “Bà nói bà không phải họ hàng. Vậy có nghĩa là bà không định sẽ bảo lãnh bà ta.”

“Tôi có chồng...” Nancy nói. “Tôi có chồng là... Ông ấy lẽ ra cũng phải đến một nơi như thế này, chắc vậy, nhưng giờ tôi đang chăm sóc ông ấy tại nhà.”

“Ồ. Ra vậy,” bà quản lý nói, với cái thở dài không ra điều không tin nhưng cũng chẳng ra điều thông cảm. “Vấn đề là có vẻ như bà ta thậm chí cũng không phải là công dân Mỹ. Chính bà ta không nghĩ mình là công dân... vậy, tôi nghĩ chắc bây giờ bà không muốn gặp bà ấy nữa?”

“Có chứ,” Nancy nói. “Có. Vì vậy tôi mới tới đây.”

“Ồ. Ừm. Bà ấy ở sau góc quanh đằng kia, trong lò bánh. Bà ấy đã nướng bánh ở đây nhiều năm rồi. Tôi nghĩ ban đầu ở đây có thuê thợ làm bánh, nhưng khi anh này đi thì người ta không bao giờ phải thuê ai khác nữa, họ không cần phải thế, khi đã có Tessa.”

Bà ta bảo trong lúc đứng lên, “Nào. Một lát nữa có lẽ bà sẽ muốn tôi ghé qua giả vờ bảo có điều muốn nói với bà. Sau đó bà trốn đi. Tessa khá thông minh, bà ấy biết gió đang thổi hướng nào và có thể nổi khùng khi bà đi mà không mang bà ấy theo. Vì vậy tôi sẽ tạo cơ hội cho bà lẩn đi.”

Tessa không hoàn toàn héo úa. Bộ tóc quăn gói chặt trong túi lưới, để lộ ra vầng trán bóng, không hề nhăn mà thậm chí còn rộng hơn, cao hơn và trắng hơn trước kia. Thân hình bà cũng bè ra. Bầu ngực to nhìn cứng trơ như hai khối đá, bọc trong lớp quần áo của thợ làm bánh, và bất chấp sức nặng cơ thể, bất chấp vị trí của bà lúc này - cúi xuống bàn, đang lăn một vạt bột lớn - vai bà vẫn vuông vức và oai vệ.

Chỉ có một mình bà trong lò bánh, ngoài một cô gái, à không, một phụ nữ cao gầy, có gương mặt đẹp như tạc luôn nhúm nhíu lại thành những nét nhăn kỳ quái.

“Ối, Nancy. Cậu đấy à,” Tessa nói. Bà nói rất tự nhiên, mặc dù giọng nói như bị hụt hơi và tỏa ra sự thân mật không chút cố tình, ở những người mang kha khá thịt trên xương như thế. “Thôi ngay, Elinor. Đừng ngốc nữa. Đi lấy cho bạn tôi cái ghế nào.”

Thấy Nancy có ý muốn ôm mình, như thời nay người ta hay làm, bà đỏ mặt. “Ối, người tớ dính đầy bột. Với lại, Elinor mà thấy nó sẽ cắn cậu đấy. Elinor không thích người ta quá thân thiện với tớ.”

Elinor đã chóng vánh trở lại với một chiếc ghế. Nancy quay qua nhìn thẳng vào mặt chị và nói dịu dàng.

“Cảm ơn cô nhiều, Elinor.”

“Nó không nói đâu,” Tessa bảo. “Tuy vậy nó là trợ thủ đắc lực cho tớ đấy. Tớ chả biết xoay xở ra sao nếu không có nó, phải không Elinor?”

“Ừm,” Nancy lựa lời. “Tớ ngạc nhiên là cậu nhận ra tớ. Tớ đã teo héo từ lâu rồi.”

“Ờ,” Tessa nói. “Tớ đã tự hỏi không biết cậu có tới hay không.”

“Có khi tớ còn chết rồi cơ. Cậu nhớ Ginny Ross không? Cậu ta chết rồi.”

“Ừ.”

Vỏ bánh nướng nhồi nhân, đó là thứ Tessa đang nhào. Bà cắt ra một khoanh bột tròn, ép bẹp nó vào một cái khuôn bánh bằng thiếc, đưa lên cao rồi thành thạo xoay vòng cái khuôn bằng một tay đồng thời rạch bột bằng con dao trong tay kia. Bà làm nhanh thoăn thoắt như vậy vài lần.

Bà nói, “Wilf chưa chết à?”

“Chưa. Nhưng ông ấy cũng chẳng khác gì ngọn nến tàn trước gió, Tessa à.” Quá trễ, Nancy nhận ra nói như thế chẳng phải khéo léo tí nào, bèn cố chêm vào một nhận xét nhẹ hơn. “Ông ấy mới nhiễm một số tật lạ lùng, Wolfie tội nghiệp.” Từ cách đây nhiều năm bà đã gọi Wilf thành Wolfie, bà nghĩ cái tên đó phù hợp với quai hàm dài, bộ ria con kiến và đôi mắt sáng quắc của ông*. Nhưng ông không thích bị gọi thế, ông cho là móc mỉa nên bà đã thôi. Giờ thì ông không màng tới nữa, với lại chỉ cần nói ra cái tên đó cũng khiến bà cảm thấy vui hơn và dịu dàng hơn với ông, vậy cũng đỡ đần nhiều trong hoàn cảnh hiện tại.

Wolf có nghĩa là con sói.

“Chẳng hạn, ông ấy hay cấm cẳn với mấy tấm thảm chùi chân.”

“Thảm?”

“Ông ấy hay bước vòng quanh phòng như thế này này,” Nancy nói, vẽ một hình chữ nhật lên không trung. “Tớ phải dọn hết đồ đạc trên tường đi. Cứ lòng vòng lòng vòng.” Đột nhiên, và hơi có chút hối lỗi, bà bật phá lên cười.

“Ờ, ở đây thiếu gì người làm giống như thế,” Tessa gật đầu, như một sự xác nhận của người trong cuộc. “Họ không muốn có gì choán giữa họ với bức tường.”

“Ông ấy rất phụ thuộc. Cứ Nancy đâu? suốt. Bây giờ tớ là người duy nhất ông ấy tin cậy.”

“Ông ấy có hung hăng không?” Tessa lại nói, hệt như một chuyên gia, một người sành sỏi.

“Không. Chỉ hay nghi ngờ. Ông ấy nghĩ có người vào nhà giấu đồ đạc của ông ấy đi. Ông ấy nghĩ có người đi loanh quanh chỉnh giờ đồng hồ treo tường và thậm chí đổi ngày trên báo. Thế rồi ông ấy sẽ đột nhiên thoát khỏi tình trạng ấy khi tớ nhắc tới vấn đề bệnh tật của ai đó, rồi còn đưa ra chẩn đoán tại chỗ. Đầu óc ông ấy là một khối kỳ lạ.”

Thế đấy. Thêm một câu nói không khéo nữa.

“Ông ấy lú lẫn, chứ không bạo lực.”

“Vậy thì tốt.”

Tessa đặt khay bánh xuống và bắt đầu dùng môi múc nhân từ một hộp thiếc to không nhãn mác, chỉ đề chữ Nam việt quất. Loại nhân này nhìn loãng và dính như keo.

“Này. Elinor,” bà nói. “Phần việc của cô đây.”

Elinor đã ra đứng sau ghế của Nancy nãy giờ - Nancy thận trọng không quay đầu lại nhìn. Giờ Elinor lướt quành qua chiếc bàn làm bánh mà không ngước mặt lên rồi bắt đầu thu gom những mẩu bột thừa thẹo vừa bị cắt ra.

“Dù sao thì người đàn ông đó đã chết rồi,” Tessa nói. “Tớ chỉ biết thế thôi.”

“Cậu đang nói tới người đàn ông nào?”

“Người đó. Bạn của cậu ấy.”

“Ollie? Cậu muốn nói là Ollie chết rồi?”

“Cậu không biết à?” Tessa nói.

“Không. Không.”

“Tớ cứ đinh ninh cậu biết chứ. Thế Wilf cũng đã không biết gì à?”

“Wilf không biết,” Nancy tự động bật ra câu nói ở thì hiện tại, bảo vệ chồng mình bằng cách đặt ông vào số những người đang còn sống.

“Tớ tưởng ông ấy biết,” Tessa nói. “Chẳng phải họ là họ hàng sao?”

Nancy không trả lời. Lẽ ra bà phải nghĩ đến tình huống Ollie đã chết nếu Tessa ở đây.

“Vậy chắc ông ấy giữ im cho riêng mình,” Tessa nói.

“Wilf luôn giỏi việc ấy,” Nancy nói. “Chuyện xảy ra ở đâu? Cậu có ở bên ông ấy không?”

Tessa nguẩy đầu ý muốn nói là Không, hoặc rằng bà không biết.

“Khi nào? Người ta kể gì với cậu?”

“Không ai kể gì cho tớ hết. Người ta không bao giờ nói với tớ bất kỳ điều gì.”

“Ôi, Tessa.”

“Tớ có một cái lỗ trong đầu. Tớ có nó từ lâu rồi.”

“Giống như là cậu đã từng biết nhiều thứ hả?” Nancy nói. “Cậu có nhớ họ làm thế nào không?”

“Họ bơm khí vào tớ.”

“Ai?” Nancy nghiêm khắc. “Ý cậu là sao, họ bơm khí vào cậu?”

“Những người có trách nhiệm ở đây. Họ đâm kim vào tớ.”

“Cậu nói là khí.”

“Họ châm kim và cả bơm khí. Nói là để chữa cái đầu của tớ. Để làm cho tớ không nhớ nữa. Có những điều tớ nhớ rõ, nhưng tớ lẫn lộn không thể nói được là cách đây bao lâu. Có một cái lỗ trong đầu tớ từ rất lâu.”

“Ollie chết trước khi cậu vào đây hay sau đó? Cậu không nhớ làm sao ông ta chết ư?”

“Ôi, tớ đã thấy ông ấy. Ông ấy bị quấn lút đầu trong tấm áo choàng đen. Bị cột dây quanh cổ. Ai đó đã làm thế với ông ấy.” Trong một thoáng, môi bà bặm chặt vào nhau. “Kẻ đó đáng phải ngồi ghế điện.”

“Có lẽ đó là một cơn ác mộng. Có khi cậu đem giấc mơ trộn lẫn với hiện thực.”

Tessa nghếch cằm lên như để khẳng định gì đó. “Không phải. Tớ không hề trộn lẫn.”

Liệu pháp sốc, Nancy nghĩ. Liệu pháp sốc để lại những cái lỗ trong ký ức chăng? Thể nào cũng có gì đó ghi trong hồ sơ. Bà phải đi gặp bà quản lý để nói chuyện lại mới được.

Bà nhìn những sản phẩm Elinor đang làm từ những mẩu bột thừa. Chị vuốt bẻ nó rất tinh tế, dán đầu, tai và đuôi cho nó. Những con chuột nhỏ bằng bột.

Bằng một chuyển động nhanh, dứt khoát, Tessa khứa mặt vỏ bánh cho thoáng khí. Lũ chuột đi vào lò nướng chung với những chiếc bánh khác, trên cái khay thiếc của riêng chúng.

Sau đó Tessa chìa hai bàn tay ra, đứng chờ trong khi Elinor lấy một miếng giẻ ẩm lau sạch những vết bột nhào hay những bụi bột khô.

“Ghế,” Tessa lẩm nhẩm, và Elinor mang một cái ghế tới đặt ở cuối bàn, gần ghế của Nancy, để Tessa ngồi xuống.

“Cô đi pha cho chúng tôi một tách trà nhé,” Tessa nói. “Đừng lo, chúng tôi sẽ để mắt tới bánh của cô. Chúng tôi sẽ canh chừng lũ chuột của cô mà.”

“Hãy quên hết những gì chúng mình vừa nói với nhau đi,” bà bảo với Nancy. “Chẳng phải cậu sắp sinh con hay sao, vào lần cuối cùng tớ nghe tin cậu ấy? Nó là con trai hay con gái vậy?”

“Con trai,” Nancy đáp. “Cách đây lâu ơi là lâu rồi. Sau đó tớ có thêm hai đứa con gái. Giờ chúng đã lớn cả.”

“Ở đây cậu không nhận ra thời gian trôi vèo vèo thế nào đâu. Có lẽ đó là một điều may, hoặc không may, tớ cũng chẳng biết nữa. Giờ chúng làm gì rồi?”

“Thằng con trai...”

“Cậu đặt tên nó là gì?”

“Alan. Nó cũng đi theo nghề y.”

“Nó là bác sĩ. Hay đấy.”

“Cả hai đứa con gái đều đã lấy chồng. Ờm, Alan cũng đã lấy vợ.”

“Tên chúng là gì? Bọn con gái ấy?”

“Susan và Patricia. Cả hai đều học y tá.”

“Cậu đặt tên chúng hay ghê.”

Trà được mang lên - ấm nước ở đây chắc là được giữ cho sôi suốt - và Tessa rót ra.

“Không phải là tách sứ xịn nhất thế giới,” bà nói, giữ lại cho mình một cái tách hơi sứt miệng.

“Vậy tốt rồi,” Nancy nói. “Tessa. Cậu có nhớ cậu đã từng có khả năng làm gì không? Cậu đã từng... đã từng biết nhiều thứ. Khi người ta mất vật gì đó, cậu đã từng có khả năng nói cho họ biết chúng ở đâu.”

“Ôi không,” Tessa nói. “Tớ chỉ giả vờ thôi.”

“Làm sao được.”

“Tớ bị đau đầu mỗi khi nói về chuyện đó.”

“Tớ xin lỗi.”

Bà quản lý hiện ra ở khung cửa.

“Tôi không muốn quấy rầy hai người uống trà,” bà nói với Nancy. “Nhưng nếu bà không phiền thì hãy ghé phòng tôi một phút khi xong...”

Tessa hầu như không chờ cho người phụ nữ ra khỏi tầm nghe.

“Như thế để cho cậu khỏi phải chào từ biệt tớ đấy mà,” bà nói. Bà có vẻ dần quen với việc tán thưởng một câu đùa quen thuộc. “Đó là trò lừa của bà ta. Mọi người ai mà chả biết điều đó. Tớ biết cậu đến không phải để đưa tớ ra khỏi đây. Làm sao cậu làm thế được?”

“Không phải vì cậu có vấn đề gì đâu, Tessa. Chỉ là bởi tớ phải chăm sóc Wilf.”

“Đúng thế.”

“Ông ấy xứng đáng vậy. Ông ấy đã luôn là người chồng tốt với của tớ, tốt hết sức. Tớ đã tự thề với mình là sẽ không đẩy ông ấy vào một dưỡng đường nào hết.”

“Không. Đừng vào dưỡng đường,” Tessa nói.

“Ôi. Tớ vừa nói một câu ngu ngốc quá.”

Tessa đang mỉm cười, và Nancy thấy trong nụ cười đó đúng cái điều đã khiến bà bối rối cách đây nhiều năm. Không hẳn là kẻ cả, mà là sự nhân ái kỳ lạ, không có lý do xác đáng.

“Cậu đến thăm tớ là rất tử tế rồi, Nancy. Cậu có thể thấy tớ giữ sức khỏe đấy chứ. Thế là đáng kể đấy. Cậu nên ghé qua chỗ bà kia đi.”

“Tớ chả định ghé qua chỗ bà ta,” Nancy nói. Tớ sẽ không lẻn đi đâu. Tớ thật sự đã chuẩn bị chào tạm biệt cậu mà.”

Giờ thì không cách chi Nancy có thể hỏi bà quản lý về những gì Tessa đã nói với bà, vả lại bà không biết mình có nên hỏi hay không - làm thế giống như lẻn ra sau lưng Tessa, và có khi sẽ bị trả thù sao đó. Những gì có thể dẫn tới sự trả thù, ở một nơi như nơi này, người ta không bao giờ biết được.

“À, khoan hãy tạm biệt cho đến khi cậu thử một trong những con chuột của Elinor đã. Lũ chuột mù của Elinor. Nó muốn cậu thử mà. Giờ nó thích cậu rồi đấy. Đừng lo... tớ bảo đảm bắt nó luôn giữ tay sạch sẽ.”

Nancy ăn con chuột, và bảo với Elinor rằng nó rất ngon. Elinor bằng lòng bắt tay Nancy, rồi đó Tessa cũng làm tương tự.

“Nếu anh ấy không chết,” Tessa nói, bằng giọng bộc trực và lý lẽ. “Sao anh ấy không tới đây đón tớ? Anh ấy nói sẽ đón mà.”

Nancy gật đầu bảo, “Tớ sẽ viết thư cho cậu.”

Bà đã tính như vậy thật, nhưng Wilf trở thành mối bận tâm quá lớn ngay khi bà về nhà, và chuyến thăm Michigan càng lúc càng khiến bà trăn trở buồn phiền, ấy vậy nhưng vẫn mang lại cảm giác không thực trong tâm trí, đến nỗi bà không bao giờ viết thư cho Tessa.

MỘT HÌNH VUÔNG, MỘT HÌNH TRÒN, MỘT NGÔI SAO

Một ngày cuối hè đầu thập niên 70, một phụ nữ đang dạo bước loanh quanh Vancouver, thành phố trước đó bà chưa bao giờ đến và giờ thì bà biết rằng mình cũng sẽ không bao giờ trở lại nữa. Bà khởi hành từ khách sạn của mình ở khu buôn bán bên kia cây cầu phố Burrard, và sau một hồi bà thấy mình ở đại lộ Số Bốn. Hồi ấy đại lộ Số Bốn còn là một con phố thiên về những tiệm nhỏ bán hương trầm, pha lê, hoa giấy loại khổng lồ, những tấm poster Salvador Dali* và White Rabbit*, cũng như quần áo rẻ tiền, cả loại mỏng nhẹ sáng màu lẫn loại màu đất nặng trịch như chăn được may từ những vùng đất nghèo khổ đầy huyền thoại trên thế giới. Nhạc mở từ bên trong tiệm xông ra tấn công người ngoài đường - như muốn tông người ta ngã lộn nhào - khi họ đi ngang qua. Rồi cả những mùi hương xứ lạ ngào ngạt, sự hiện diện biếng nhác của những cô nhóc cậu nhóc, những nam thanh nữ tú dựng nhà ngay trên vỉa hè. Người phụ nữ này đã từng nghe và đọc về nền văn hóa trẻ trung này, vì bà tin nó được gọi như vậy. Nó đã phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm nay và thật ra đang trên đà suy vong. Nhưng bà chưa bao giờ đi qua một nơi tập trung nhiều biểu hiện của nền văn hóa này đến vậy, cũng chưa bao giờ thấy mình (hình như) đơn thương độc mã ở ngay giữa lòng một chốn như thế.

Salvador Dali (1904-1989): họa sĩ người Tây Ban Nha, được coi là một trong những họa sĩ có ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ 20 với các tác phẩm theo phong cách siêu thực.

Đĩa đơn nổi tiếng trong album Surrealistic Pillow (1967) của ban nhạc Jefferson Airplane. Lời bài hát tuy nhắc đến những nhân vật như Alice, Thỏ Trắng trong truyện Alice ở xứ sở thần tiên của Lewis Carroll nhưng thực ra là ngầm đề cập đền ma túy (với giả thiết Alice trong truyện uống thuốc, ăn nấm mà thực chất là những loại ma túy gây ảo giác). Đây là một trong những tác phẩm thuộc trường phái ảo giác rộ lên trong âm nhạc và hội họa phương Tây cuối những năm 60 và đầu những năm 70, cùng với phong trào hippi.

Bà đã sáu mươi bảy tuổi, người khô rạc đến nỗi hông và ngực gần như biến mất, dáng đi của bà nặng nề, đầu bổ ra trước, gục gặc quay trái quay phải với vẻ thách thức, dò hỏi.

Dường như không có một người nào trong độ tuổi thua bà ba thập niên ở trong tầm nhìn.

Một thằng bé và một đứa con gái tới bên bà với thái độ trịnh trọng nhưng trông hơi lố bịch. Chúng đội vòng rua băng tết bím trên đầu. Chúng mời bà mua một cuộn giấy tí hon.

Bà hỏi nó có chứa vận may của bà hay không.

“Có lẽ,” đứa con gái đáp.

Thằng con trai quở, “Nó chứa sự thông thái.”

“Vậy thì được,” Nancy nói, đoạn đặt một đô la vào cái mũ lưỡi trai có hình thêu mà nó đang chìa ra.

“Nào, nói cho tôi biết tên cô cậu đi,” bà nói, với nụ cười rộng ngoác mà bà không kiềm chế được, nhưng bà không nhận được nụ cười nào đáp lại.

“Adam và Eve,” đứa con gái vừa đáp vừa nhặt tờ tiền lên đút vào đâu đó bên trong bộ đồ xếp nếp của nó.

“Adam và Eve và Đấm-một-cú,” Nancy nói. “Đi ra sông một tối thứ Bảy…”*

Một đoạn trong một bài vè trẻ em.

Nhưng cả hai đã rút lui, bằng điệu bộ khinh khỉnh và mệt mỏi.

Thế là quá đủ rồi. Bà bước đi tiếp.

Có luật nào chống lại sự hiện diện của ta ở đây chăng?

Một tiệm cà phê chỉ nhỏ như cái hốc tường bày một tấm bảng trong quầy kính. Bà chưa ăn gì kể từ bữa điểm tâm tại khách sạn. Giờ đã hơn bốn giờ chiều. Bà dừng lại đọc xem họ quảng cáo cái gì.

Cỏ* muôn năm. Đằng sau dòng chữ viết tháu đó là một sinh vật giống cái cau có, nhăn nhúm, gần như tàn tạ, mái tóc lơ thơ bạt ra sau má và trán. Thứ tóc khô hoe màu nâu đỏ. Luôn ra màu sáng hơn màu tóc thật của bác, cô thợ làm đầu đã nói vậy. Màu tóc thật của bà là nâu sậm, rất sậm, gần như đen.

Tiếng lóng chỉ cần sa.

Không phải. Giờ đây màu tóc thật của bà là màu trắng.

Tình huống này họa hoằn lắm mới xảy ra đôi ba lần trong một đời người - ít nhất chỉ đôi ba lần nếu ta là phụ nữ - khi ta bất chợt bắt gặp mình trong tình trạng như thế, không hề được chuẩn bị. Cảm giác kinh khủng như những giấc mơ trong đó bà thấy mình đi trên phố mà chỉ mặc váy ngủ, hoặc trễ nải có mỗi cái áo ngủ.

Đương nhiên, suốt mười hay mười lăm năm qua bà đã dành khá nhiều thời gian để săm soi gương mặt mình dưới ánh sáng mạnh nhằm nhìn cho rõ hơn những đường nét trang điểm hoặc để quyết định xem đã đến lúc bắt đầu nhuộm tóc hay chưa. Nhưng bà chưa bao giờ giật mình như thế này, vào cái khoảnh khắc mà hình ảnh bà thấy không phải những đốm phiền muộn mới cũ, không phải nét tàn tạ chẳng thể lờ đi lâu hơn nữa, mà là một người xa lạ hoàn toàn.

Một mụ già mà bà không biết và cũng không muốn biết.

Dĩ nhiên, bà lấy lại vẻ mặt bình tĩnh ngay lập tức, và thế là có chút tiến triển. Có thể nói rằng bà vừa mới nhận ra chính mình. Bà vội nhìn quanh nhìn quất tìm hy vọng, như thể không được đánh mất một phút nào. Bà cần xịt keo lên tóc cho nó không bay tốc khỏi mặt như thế. Bà cần tô một màu son đậm hơn. Màu đỏ san hô tươi rói mà thời nay gần như không còn tìm thấy, thay cho cái màu gần như mộc, tuy thời trang hơn nhưng ảm đạm và nhợt nhạt. Quyết tâm tìm bằng được những thứ mình cần, bà quay ngoắt lại - trước đấy bà đã trông thấy một hiệu thuốc tây cách đó ba bốn khối nhà - và vì không muốn đi ngang qua Adam và Eve lần nữa, bà băng qua đường.

Nếu bà không quay lại thế này thì chắc chắn cuộc đụng mặt sẽ không bao giờ diễn ra.

Một người già khác đang đi dọc vỉa hè. Một người đàn ông, không cao, nhưng dáng thẳng và có cơ bắp, hói đỉnh đầu, diềm tóc trắng lơ phơ bay tốc lên giống hệt tóc bà vừa nãy. Áo sơ mi hở cổ, kèm jacket và quần âu cũ. Trông ông ta không có vẻ gì là đang cố tình bắt chước bọn trai trẻ trên đường - không để tóc đuôi ngựa hay thắt khăn quàng cổ hay mặc đồ jean. Ấy thế nhưng cũng không thể nhầm ông ta với típ đàn ông mà bà gặp thường ngày trong hai tuần qua.

Bà nhận ra gần như ngay lập tức. Đó là Ollie. Nhưng bà dừng sững lại, bà có lý do chính đáng để tin rằng đây không thể là sự thật.

Ollie. Còn sống. Ollie.

Và ông thốt lên, “Nancy!”

Biểu hiện trên gương mặt bà (khi đã vượt qua khoảnh khắc bàng hoàng mà dường như ông không nhận ra) chắc hẳn rất giống với vẻ biểu cảm trên mặt ông. Hoài nghi, mừng rỡ, hối lỗi.

Hối lỗi vì cái gì? Vì rằng thời ấy họ đã không chia tay nhau như những người bạn, rằng họ chưa bao giờ liên lạc với nhau trong ngần ấy năm? Hay là vì những thay đổi đã diễn ra trong từng người, vì cái cách họ phải trình diện mình vào lúc này, không còn mấy nhựa sống.

Nancy có nhiều lý do để sốc hơn ông, chắc chắn. Nhưng tạm thời bà sẽ không đề cập đến điều đó. Chưa đâu, cho tới chừng nào cả hai cùng định thần lại được.

“Tôi chỉ ở đây qua đêm thôi,” bà nói. “Tức là đêm qua và tối nay. Tôi đang đi du thuyền tới Alaska. Với những bà góa già khác. Wilf chết rồi, ông biết chưa. Ông ấy chết gần một năm nay. Tôi đang đói gần chết. Tôi cứ đi mãi đi mãi. Hầu như không hiểu sao mình lại ở đây.”

Rồi bà nói thêm, hơi ngô nghê, “Tôi không biết ông sống ở đây.” Bởi vì bà cũng chẳng hề nghĩ đến việc ông sống ở nơi nào khác. Nhưng bà cũng không hoàn toàn chắc là ông đã chết. Theo như bà biết thì Wilf chẳng nhận được bất kỳ tin tức gì về chuyện này. Mặc dù bà không thể gặng hỏi được nhiều từ Wilf, ông đã trượt khỏi tầm với của bà, ngay cả trong quãng thời gian ngắn ngủi bà đi tới Michigan thăm Tessa.

Ollie nói ông không sống ở Vancouver mà cũng chỉ ghé qua một chốc thôi. Ông tới để chữa bệnh, ở bệnh viện, theo nếp thường. Ông sống ở đảo Texada. Vị trí của cái đảo ấy, theo ông, quá phức tạp để mà giải thích. Chỉ cần biết rằng ông phải đón ba chuyến thuyền, ba chuyến phà mới từ đây tới được đó.

Ông dẫn bà tới chiếc Volkswagen màu trắng bẩn thỉu đậu bên lề đường, họ lái tới một nhà hàng. Chiếc xe tải nhỏ này bốc mùi biển, bà nghĩ, mùi tảo, mùi cá và mùi cao su. Thì ra cá là thứ duy nhất bây giờ ông ăn, không bao giờ là thịt. Nhà hàng có chưa tới nửa tá bàn này là nhà hàng Nhật. Một chàng trai Nhật mang vẻ mặt ảm đạm hiền lành của thầy tu trẻ đang chặt cá với tốc độ kinh khủng đằng sau quầy. Ollie gọi to, “Khỏe chứ, Pete?” và chàng thanh niên đáp lời, “T-u-y-ệt”, bằng giọng giễu cợt của dân bắc Mỹ, vẫn không lơi là chút nhịp chặt cá nào. Nancy thoáng cảm thấy không thoải mái - là do Ollie đã dùng tên của cậu trai để gọi trong khi cậu ta không dùng tên của Ollie chăng? Và vì bà hy vọng Ollie không nhận ra bà đã để ý điều đó? Một số người - chính xác là một số đàn ông - đánh giá cao việc quen thân với những người ở hàng ăn và tiệm bán đồ.

Bà không chịu nổi ý nghĩ ăn cá sống, vì vậy bà ăn mì. Đôi đũa này thật lạ lẫm đối với bà - hình như nó không giống loại đũa Trung Quốc bà đã dùng một hai lần - nhưng ở đây họ chỉ cho ta ăn bằng thứ đó thôi.

Giờ họ đã bình tĩnh lại, bà nên nói về Tessa. Tuy nhiên, có lẽ tốt hơn nên chờ cho ông tự nói.

Thành thử bà bắt đầu nói về chuyến du ngoạn. Bà nói bà sẽ không bao giờ đi một chuyến như thế này nữa, cho đỡ phí đời. Lý do không phải vì thời tiết, mặc dù cũng có lúc thời tiết rất chán, mưa mù che khuất tầm nhìn. Thật tình họ đã được nhìn ngắm phủ phê, quá đủ cho cả một đời người. Núi tiếp núi, đảo nối đảo, đá rồi nước rồi cây cối. Mọi người ai nấy đều bảo vậy không diệu kỳ sao? Vậy không hút hồn sao?

Hút hồn, hút hồn, hút hồn. Diệu kỳ.

Họ đã thấy gấu. Họ đã thấy hải cẩu, sư tử biển, một con cá voi. Tất cả mọi người đều chụp hình. Mồ hôi nhễ nhại, những tiếng trầm trồ và nỗi sợ chiếc camera hiện đại mới toanh của mình không hoạt động kịp lúc. Sau đó họ lên bờ, đón chuyến xe lửa lẫy lừng tới thị trấn mỏ vàng lừng lẫy, lại chụp hình với những diễn viên ăn mặc như dân đào vàng thứ thiệt; thế đa số người ta làm gì ở đó? Xếp hàng mua kẹo mềm.

Họ hát vang trên xe lửa. Họ lên tàu trở lại, say túy lúy. Nhiều người say từ bữa sáng trở đi. Chơi bài, cờ bạc. Nhảy múa thâu đêm, cứ mười bà già lại với một ông già.

“Tất cả bọn tôi đều thắt tuy băng, tóc uốn lọn, dát kim tuyến, búi cao như những con cún biểu diễn. Phải nói, cuộc cạnh tranh thật hoang dại.”

Ollie cười phá lên nhiều lần trong suốt câu chuyện, dù bà bắt gặp một lần ông không nhìn bà mà nhìn về phía quầy, với vẻ mặt lơ đễnh, thấp thỏm. Ông đã ăn xong món xúp của mình và chắc hẳn đang nghĩ xem gọi món gì tiếp đây. Có lẽ ông, như những người đàn ông khác, cảm thấy bị coi thường khi đồ ăn không được dọn lên ngay tức khắc.

Nancy liên tục làm tuột món mì.

“Lạy Chúa quyền năng, tôi cứ nghĩ mãi xem mình đang làm cái gì, cái quỷ gì ở đây? Bấy lâu mọi người cứ luôn bảo tôi nên đi xa đâu đó. Wilf đã không còn biết mình là ai mấy năm rồi và tôi chăm sóc ông ấy tại nhà. Sau khi ông ấy chết người ta bảo tôi nên ra ngoài tham gia gì đó. Hãy tham gia câu lạc bộ Đọc Sách Phụ Lão đi; hãy tham gia câu lạc bộ Đi Bộ Phụ Lão đi; hãy tham gia câu lạc bộ Vẽ Màu Nước đi. Lại cả câu lạc bộ Phụ Lão Tình Nguyện nữa chứ, để thâm nhập đời sống của những người nghèo không nơi nương tựa trong bệnh viện. Tôi thì chẳng cảm thấy muốn làm những việc đó, cho đến khi người ta bắt đầu ra rả Đi xa, đi xa. Các con tôi cũng bảo thế. Mẹ cần một kỳ nghỉ toàn diện. Vì vậy tôi do dự và lưỡng lự, nhưng tôi không biết đi xa bằng cách nào, thế là có người mách, à, bà đi du thuyền được đấy. Thế là tôi nghĩ, ừ, mình đi du thuyền vậy.”

“Thú vị quá,” Ollie nói. “Tôi không nghĩ là việc mất vợ lại dẫn dắt tôi đi du thuyền.”

Nancy gần như hụt một nhịp thở. “Ông thế là thông thái đấy,” bà nói.

Bà chờ ông nói gì đó về Tessa, nhưng món cá của ông được dọn lên và ông liền bận rộn với nó. Ông cố thuyết phục bà ăn thử một miếng.

Bà không ăn. Thật ra bà đã dùng bữa và châm một điếu thuốc.

Bà nói bà đã luôn trông ngóng và chờ đợi xem ông viết thêm gì nữa sau bài báo gây dư luận đó. Nó cho thấy ông là một cây bút có tài, bà nói.

Ông lộ vẻ bối rối một thoáng, như không thể nhớ bà đang nói về cái gì. Sau đó ông lắc đầu, như thể kinh ngạc, và bảo cái việc đó xảy ra cách đây đã xưa xửa xừa xưa rồi.

“Đó không phải là điều tôi thật sự muốn.”

“Ông nói vậy là ý gì?” Nancy nói. “Ông không còn như ông trước đây nữa phải không? Ông không còn như cũ nữa.”

“Tất nhiên.”

“Ý tôi là, có gì đó khác một cách cơ bản, về vẻ bề ngoài. Dáng người ông khác. Đôi vai khác. Hay là tôi nhớ không chính xác?”

Ông bảo chính xác chứ. Ông đã ngộ ra rằng mình muốn một cuộc đời thiên về thể chất nhiều hơn. À không. Những gì xảy ra, theo trật tự, là con quỷ cũ đã quay lại với ông (bà nghĩ ông ám chỉ bệnh lao) và ông nhận ra mình đang làm toàn những điều không thích hợp, vì vậy ông thay đổi. Việc đó cách đây rất lâu rồi. Ông học đóng thuyền. Rồi ông đến sống với một người đánh cá biển khơi. Ông chăm nom thuyền bè cho một triệu phú. Đó là ở Oregon. Ông làm việc và dành tiền trở về Canada, quanh quẩn ở đây - Vancouver - ít lâu để rồi sau đó mua một mảnh đất ở đảo Sechelt - bến cảng, khi đất ở đó vẫn còn rẻ. Ông bắt đầu kinh doanh thuyền kayak. Đóng, cho thuê, bán, dạy đi thuyền kayak. Rồi đến một lúc ông bắt đầu cảm thấy Sechelt quá đông đúc, cho nên ông để lại đất đai của mình cho một người bạn mà gần như không lấy thứ gì. Theo ông biết thì ông ấy là người duy nhất chưa hề làm tiền từ đất đai trên đảo Sechelt.

“Nhưng cuộc đời tôi không nhắm tới tiền,” ông nói.

Ông nghe nói ta có thể mua một mảnh đất trên đảo Texada. Và giờ thì ông ít khi rời khỏi đó. Ông làm việc này việc kia để kiếm sống. Vẫn kinh doanh thuyền kayak một chút, đánh cá một chút. Ông thuê một thợ đa năng, một thợ xây và một thợ mộc.

“Tôi sống khá ổn,” ông nói.

Ông tả cho bà về ngôi nhà ông xây cho mình, bề ngoài giống như một con cá mập, nhưng bên trong rất thú vị, ít nhất là đối với ông. Một cái gác xép ngủ khoét một cửa sổ tròn nhỏ. Tất cả mọi thứ ông cần đều ở ngay chỗ ông có thể với tay tới, để phơi ở ngoài, không có gì cất trong tủ. Cách nhà một quãng ngắn, ông xây một bồn tắm chìm dưới đất, chính giữa một luống thảo mộc tỏa mùi thơm. Ông có thể xách vào đó vài xô nước nóng rồi nằm ườn dưới sao, ngay cả trong mùa đông.

Ông tự trồng rau, và chia rau với lũ nai.

Suốt lúc ông kể cho bà nghe những điều này, Nancy cứ có cảm giác không vui. Không phải là không tin - bất chấp một sự không nhất quán trọng yếu. Mà hoang mang thì đúng hơn, sau đó là thất vọng. Ông đang nói chuyện theo cái kiểu một số đàn ông khác vẫn nói. (Chẳng hạn cái ông mà bà trò chuyện trên tàu du ngoạn - ở trên tàu không phải lúc nào bà cũng lãnh đạm, thiếu chan hòa như bà đã khiến Ollie tin là như vậy). Vô số đàn ông không bao giờ nói được lời nào về cuộc đời họ, ngoài những tình tiết khi nào và ở đâu. Nhưng cũng có những ông, hiện đại hơn, thao thao bài diễn thuyết làm như rất tự nhiên nhưng thực ra đã luyện tập nhiều lần, trong đó họ mô tả cuộc đời đúng thật là một con đường xóc mấp mô, nhưng bất hạnh sẽ chỉ đường tới điều tốt đẹp hơn, những bài học được rút ra, và chắc chắn niềm vui sẽ đến vào buổi sáng.

Bà không phản đối những người đàn ông khác nói chuyện theo cách này - bà có thể nghĩ về điều khác trong khi họ nói - nhưng khi Ollie nói kiểu như thế, khi ông chồm người qua chiếc bàn lung lay, qua cái đĩa gỗ đựng những miếng cá đáng báo động, thì một nỗi buồn sầu thảm dâng nghẹn khắp người bà.

Ông đã không còn như xưa. Không chút xíu nào.

Còn về bà? Ôi, rắc rối là bà vẫn như xưa. Khi nói về chuyến du ngoạn, bà rất phấn khích - bà thưởng thức lời mình nói, lắng nghe những miêu tả tuôn ra khỏi miệng mình. Nhưng như vậy không có nghĩa ngày xưa bà thật sự nói chuyện với Ollie theo cách đó - đúng hơn đó là cách bà ước ao mình được nói, và thỉnh thoảng bà đã nói với ông theo cách đó trong tâm trí bà, sau khi ông ra đi. (Dĩ nhiên, ấy là sau khi bà vượt qua được cơn giận ông.) Một chuyện gì đó xảy ra khiến cho bà nghĩ, Ước gì mình có thể kể chuyện này cho Ollie. Khi bà được dịp nói theo cách bà muốn nói với người khác, đôi khi bà đi quá xa. Bà có thể thấy người ta đang nghĩ gì. Châm biếm, hoặc khó tính, hoặc thậm chí là gay gắt. Wilf không dùng những cụm từ đó, nhưng có lẽ ông có nghĩ tới chúng, bà không bao giờ biết được. Ginny sẽ chỉ mỉm cười, nhưng không phải theo cái cách bà ấy từng hay mỉm cười. Ở tuổi trung niên không chồng con, Ginny trở nên bí hiểm, nhã nhặn và nhân đức. (Điều bí mật được tiết lộ không lâu trước khi bà chết, chính bà thú nhận rằng mình đã trở thành người theo đạo Phật.)

Vậy nên Nancy đã luôn nhớ Ollie day dứt mà không bao giờ lý giải được điều bà nhớ là gì. Có gì đó rất khó chịu cháy trong ông giống như một cơn sốt nhẹ, điều gì đó bà không thể vượt qua được. Những gì khiến bà tức điên lên trong suốt quãng thời gian ngắn bà biết ông rốt cuộc, khi ngẫm lại, trở thành những điều bà nhớ nhất nơi ông.

Lúc này đây ông đang nói say sưa. Ông mỉm cười nhìn vào mắt bà. Gợi nhắc bà đến phong thái duyên dáng luôn có sẵn nơi ông. Nhưng hồi ấy bà đã tin rằng phong thái đó không bao giờ ảnh hưởng tới bà.

Bà hơi e ngại ông sẽ nói, “Tôi không đang làm cho bà chán đấy chứ?” hoặc, “Cuộc đời như thế chẳng thú vị sao?”

“Tôi đã may mắn không thể tin nổi,” ông nói. May mắn suốt cuộc đời. Ồ, tôi biết nhiều người sẽ không nói thế đâu. Mà họ sẽ nói tôi chẳng gắn bó với thứ gì, hoặc tôi không làm ra tiền. Họ nói tôi phung phí thời gian khi tôi thất cơ lỡ vận. Nhưng nói thế là không phải.”

“Tôi đã nghe thấy tiếng gọi,” ông nói, nhướng lông mày lên, hình như tự mỉm cười với mình. “Nghiêm túc đấy. Tôi thật sự đã nghe thấy. Tiếng gọi thôi thúc tôi ra khỏi cái hộp. Ra khỏi cái hộp phải-làm-điều-gì-đó-lớn-lao. Ra khỏi cái hộp bản ngã. Tôi luôn may mắn trong đời. May mắn cả khi bị hạ gục bởi bệnh lao. Nó đã đẩy tôi ra khỏi trường đại học, giải thoát tôi khỏi cái nơi tôi đã bít kín đầu mình những thứ nhảm nhí. Và đương nhiên nó cũng đẩy tôi tránh xa quân ngũ, nếu chiến tranh nổ ra sớm hơn.”

“Dù sao ông cũng không phải nhập ngũ một khi ông là người đã có gia đình,” Nancy nói.

(Có lần bà ở trong tâm trạng giễu nhại sâu cay đến nỗi đã hỏi thẳng Wilf rằng có phải đó là lý do cho cuộc hôn nhân của họ.

“Lý lẽ của những người khác không phải là mối quan tâm lớn của anh,” Wilf đã trả lời như vậy. Ông nói dù sao ngay sau đó chiến tranh cũng có nổ ra đâu. Và đã không nổ ra, cho mãi tới một thập kỷ sau.)

“Ồ, phải,” Ollie nói. “Nhưng thật ra đó không phải là một cuộc hôn nhân hoàn toàn hợp pháp. Tôi đã đi trước thời của tôi, Nancy ạ. Nhưng tôi cứ luôn quên rằng thật ra mình vẫn chưa kết hôn. Có lẽ tại vì Tessa là một phụ nữ thuộc loại quá sâu sắc và nghiêm túc. Nếu ở bên bà ấy là ta cứ thế ở bên bà ấy. Không dễ gì thoải mái với Tessa.”

“Vậy,” Nancy nói, cố hết sức làm ra vẻ tự nhiên. “Vậy. Ông và Tessa.”

“Đó là một Cú Va Đập chặn tất cả mọi thứ lại,” Ollie nói.

Nói như thế có nghĩa là, ông giải thích, hầu hết mọi mối quan tâm, và rồi cuối cùng cả quỹ tài trợ, đều cạn kiệt. Quỹ dành cho các cuộc nghiên cứu. Có một sự thay đổi trong tư tưởng - cộng đồng khoa học quay lưng lại với điều họ phán xét là ngớ ngẩn. Một số thí nghiệm vẫn tiếp tục ít lâu nữa, nhưng nửa vời, ông nói, thậm chí những người được coi là tâm huyết nhất, tận tình nhất - những người liên lạc với ông ngay từ đầu, Ollie nhấn mạnh, như thể không phải ông liên lạc với họ trước - là những người đầu tiên buông xuôi, không trả lời thư từ của ta, cũng không liên lạc, cho tới khi họ gửi cho ta một mẩu thư, do thư ký viết, báo rằng toàn bộ hợp đồng đã chấm dứt. Một khi gió đã đổi chiều, ông và Tessa bị những con người này đối xử như đất cát, như những kẻ phiền nhiễu và cơ hội.

“Cái bọn học giả,” ông nói. “Sau tất cả những gì chúng tôi đã trải qua, sau khi chúng tôi cho bọn họ toàn quyền sử dụng như thế. Tôi chẳng có giá trị gì với họ nữa.”

“Tôi tưởng ông trực tiếp làm việc với các bác sĩ.”

“Bác sĩ. Bọn hãnh tiến. Bọn học giả.”

Để kéo ông khỏi sa vào nhánh đường đầy những vết thương cũ rồi lại nổi sùng lên, Nancy hỏi về các cuộc thí nghiệm.

Hầu hết liên quan đến những lá bài. Không phải loại bài tây thông thường mà là bài chuyên ngành đặc dụng, với những ký hiệu riêng. Một dấu thập, một vòng tròn, một ngôi sao, những đường lượn sóng, một hình vuông. Họ bày ngửa mỗi lá bài mang một biểu tượng trên bàn, số còn lại của cỗ bài thì được xáo lên rồi úp xuống. Tessa được yêu cầu phải nói ra biểu tượng nào trong những lá bài trước mặt bà ấy sẽ tương ứng với biểu tượng của lá bài trên cùng trong xấp bài. Đó là loại kiểm tra trùng khớp mở. Kiểu kiểm tra trùng khớp mù cũng vậy, chỉ có điều lần này năm lá bài chủ đạo cũng phải úp xuống. Các cuộc kiểm tra khác tăng dần độ khó. Thỉnh thoảng hột xúc xắc, hay đồng tiền xu được sử dụng. Đôi khi không có gì ngoài một hình ảnh trong đầu. Rồi một chuỗi những hình ảnh ở trong đầu, không cái gì được viết ra. Chủ thể và người làm thí nghiệm ở cùng một phòng, hay trong các phòng riêng rẽ, hoặc phòng cách đấy một phần tư dặm.

Sau đó người ta đo lường tỉ lệ thành công mà Tessa đạt được rồi đem so với kết quả ta có thể đạt được do sự tình cờ thuần túy. Luật xác suất, ông tin con số đó là hai mươi phần trăm.

Trong phòng không có gì ngoài một chiếc ghế, một chiếc bàn và một ngọn đèn. Tựa hồ như phòng hỏi cung. Tessa từ trong đó đi ra, bị vắt kiệt. Những biểu tượng hành bà ấy mệt nhoài hàng giờ, dù ở đâu bà ấy cũng nhìn thấy chúng. Những cơn nhức đầu xuất hiện.

Các kết quả không thuyết phục. Đủ kiểu phán biện ập tới, không phải về Tessa, mà về việc những bài kiểm tra đó có khiếm khuyết hay không. Người ta bảo rằng con người có sự thiên vị. Khi họ thấy đồng tiền, chẳng hạn, nhiều người đoán ngửa hơn là xấp. Chỉ thế thôi. Thêm những gì ông nói trước đó về xu hướng chung, về xu hướng trong giới trí thức bấy giờ, đã đẩy những cuộc nghiên cứu như vậy vào địa hạt của những việc ngớ ngẩn.

Bóng tối đổ xuống. Tấm biển ĐÓNG CỬA đã móc lên cửa nhà hàng, Ollie chật vật đọc hóa đơn. Hóa ra lý do khiến ông đến Vancouver, vấn đề bệnh tật, lại liên quan đến mắt. Nancy cười phá, giật lấy tờ hóa đơn khỏi tay ông và trả tiền.

“Tất nhiên... chẳng phải tôi là bà góa giàu có sao?”

Sau đó, bởi vì họ vẫn chưa hết chuyện - còn lâu mới hết, theo như Nancy nhận thấy - cho nên họ đi ngược lên phố, vào quán Denny uống cà phê.

“Có lẽ bà thích tới nơi nào đó sang trọng hơn?” Ollie nói. “Có lẽ bà đã nghĩ đến một chút rượu gì đó?”

Nancy nói nhanh là bà đã uống đủ trên tàu rồi, đủ cho bà không thèm rượu ít lâu.

“Tôi thì uống đủ cho cả đời mình rồi,” Ollie nói. “Tôi đã bỏ rượu mười lăm năm. Chính xác là mười lăm năm, chín tháng. Bà biết đấy, một tên bợm già thì đếm ngày tháng như thế nào.”

Trong suốt quá trình thí nghiệm với những chuyên gia cận tâm lý học, ông và Tessa đã kết bạn với một số người. Họ biết đến những người kiếm sống nhờ khả năng của mình. Không phải nhờ vào mối quan tâm của thứ gọi là khoa học kia, mà nhờ vào cái mà họ gọi là bói toán, hay đọc tâm trí, hay ngoại cảm, hay giải trí tâm lý. Có người đóng đô ở một vị trí đắc địa, hoạt động trong nhà hoặc nơi mặt tiền cửa hiệu, và trụ vững được nhiều năm. Đó là những người chuyên tư vấn, đoán tương lai hậu vận, nghiên cứu thiên văn và thực hiện vài liệu pháp chữa trị. Những kẻ khác biểu diễn trước công chúng. Biểu diễn ở đây tức là liên kết với những sô diễn kiểu giáo-dục-cho-người-trưởng-thành bao gồm các bài diễn thuyết, bài đọc, các hoạt cảnh Shakespeare, ai đó hát opera, rồi hình ảnh về các cuộc du lịch thám hiểm (Giáo Dục Chứ Không Phải Gây Sốc), cũng có thể trượt xuống nấc thang thấp nhất là các lễ hội hóa trang giá hạ, làm hổ lốn từ hài kịch khiêu dâm và thuật thôi miên đến những phụ nữ hầu như lõa thể quấn rắn. Rất tự nhiên Ollie và Tessa ưa tự nghĩ về mình thuộc nhóm đầu tiên. “Giáo dục chứ không phải gây sốc” thật sự là những gì họ ghi tạc trong óc. Nhưng lại nữa, việc chọn thời điểm cũng không may. Loại hình giáo dục đẳng cấp cao đó đã gần đến hồi tuyệt diệt. Người ta có thể nghe nhạc và tiếp nhận một lượng giáo huấn nhất định qua radio, và người ta đã xem hết những hình ảnh du lịch thám hiểm cần thiết ở sảnh nhà thờ.

Cách kiếm tiền duy nhất họ khám phá ra là biểu diễn lưu động, ở tòa thị chính hay tại hội chợ mùa thu. Họ đứng cùng sân khấu với nhà thôi miên, phụ nữ múa rắn, những tay độc bạch bẩn thỉu và những vũ công thoát y phủ lông chim. Loại hình này, một lần nữa, cũng sắp hết thời, nhưng chiến tranh bùng nổ kỳ lạ thay lại làm nó nở rộ. Tuổi thọ của nó kéo dài một cách nhân tạo thêm ít lâu nữa, khi khẩu phần xăng dầu ngăn người ta đến những câu lạc bộ đêm hay những rạp chiếu bóng lớn. Và truyền hình vẫn chưa xuất hiện để mua vui cho họ bằng những chiêu trò kỳ diệu trong khi họ ngồi trên ghế sofa tại nhà. Đến đầu thập niên năm mươi, với Ed Sullivan*, vân vân và vân vân - đó mới thực sự là dấu chấm hết.

The Ed Sullivan Show, một chương trình tạp kỹ trên truyền hình, phổ biến ở Mỹ từ năm 1948, gồm hài kịch, opera, múa ballet, nhạc pop, đọc kịch và xiếc thú. Đến năm 1971 thì chương trình chấm dứt.

Tuy nhiên cũng có thời khán giả đông nghịt, những khán phòng đầy ắp - Ollie đôi lúc hứng chí, làm nóng khán giả bằng một bài diễn thuyết nho nhỏ, tha thiết nhưng khơi gợi. Và chẳng bao lâu sau, chính anh trở thành một phần của tiết mục. Họ cần phải tập luyện cái gì đó kích động hơn, cài vào sự kịch tính hay hồi hộp hơn những tiết mục chỉ có một mình Tessa thực hiện. Và vẫn còn một yếu tố khác cần cân nhắc tới. Cô đương đầu với mọi chuyện rất tốt, chừng nào thần kinh và thể xác cô còn chịu đựng được, nhưng thần lực của cô - hay bạn muốn gọi là gì cũng được - tỏ ra không đáng tin cậy. Cô bắt đầu nhầm lẫn. Cô phải tập trung hơn bao giờ hết, nhưng thường không thành công. Những cơn nhức đầu dai dẳng.

Đúng như hầu hết mọi người vẫn hằng nghi ngờ. Những tiết mục như vậy toàn trò lừa. Toàn giả dối, đầy những mánh khóe bịp bợm. Đôi khi chỉ có thế không hơn. Nhưng điều người ta - đa số người ta - hy vọng, đôi khi, cũng đúng nốt. Người ta hy vọng rằng không phải tất cả đều giả. Và bởi vì những người biểu diễn như Tessa, những người thực sự đáng tôn trọng, biết và hiểu rõ niềm hy vọng này - còn ai có thể hiểu nó rõ hơn? - nên họ bắt đầu sử dụng những thủ thuật và công thức nhất định, nhằm bảo đảm có được những kết quả đúng. Bởi vì hằng đêm, mỗi đêm, người ta cần phải có được những kết quả như thế.

Đôi khi các biện pháp rất thô thiển, trắng trợn, chẳng hạn như vách ngăn giả trong cái hộp chứa người phụ nữ bị cưa làm đôi. Một chiếc micro ẩn. Nhưng thường thì mật mã sẽ được sử dụng, phối hợp giữa người trên sân khấu và người dưới sàn. Những mật mã này tự thân chúng đã là một nghệ thuật. Chúng bí mật, không gì được viết ra.

Nancy thắc mắc liệu những mật mã số của ông, của ông và Tessa, có là một nghệ thuật?

“Nó có biên độ,” ông nói, gương mặt sáng bừng lên.

“Nó có sắc thái hẳn hoi.”

Rồi ông tiếp, “Thật ra chúng tôi cũng có những tiết mục đầy tính sắp đặt. Tôi mặc áo choàng đen...”

“Ollie. Thật tình. Áo choàng đen sao?”

“Đúng thế. Áo choàng đen. Tôi sẽ chọn một người tình nguyện, cởi áo choàng ra quấn quanh người anh ta hay cô ta, sau khi Tessa bị bịt mắt lại - ai đó trong đám khán giả bịt mắt bà ấy, để bảo đảm là bịt thật - và tôi nói to lên với bà ấy, ‘Tôi quấn ai trong chiếc áo choàng đen này?’ Hoặc ‘Ai là người trong chiếc áo choàng đen?’ Hoặc tôi sẽ nói ‘áo khoác’. Hoặc ‘vải đen’. Hoặc ‘Tôi có gì ở đây?’ Hoặc ‘Cô thấy ai nào?’ ‘Tóc người ấy màu gì?’ ‘Cao hay thấp?’ Tôi thay đổi từ ngữ, thay đổi độ trầm bổng tinh vi trong giọng nói. Càng ngày càng đi vào chi tiết. Đó là tiết mục mở màn của chúng tôi.”

“Ông nên viết về điều đó.”

“Tôi đã định viết đấy chứ. Tôi đã nghĩ đến việc tiết lộ những điều ấy. Nhưng sau đó tôi lại nghĩ, ai thèm quan tâm? Người ta muốn bị lừa mà, hay cũng có thể nói người ta không muốn bị lừa. Người ta không dựa vào chứng cớ. Tôi cũng nghĩ tới việc viết một quyển tiểu thuyết trinh thám. Chẳng qua là do hoàn cảnh tự nhiên thôi. Tôi nghĩ nó sẽ làm ra rất nhiều tiền và chúng tôi có thể thoát khỏi cảnh này. Tôi nghĩ về một kịch bản phim. Bà có bao giờ xem phim Fellini*...?”

Federico Fellini (1920-1993): đạo diễn điện ảnh người Ý, được xem là một trong những nhà làm phim có ảnh hưởng rộng nhất của thế kỷ 20.

Nancy nói là chưa.

“Không sao, chuyện nhảm thôi. Tôi không ngụ ý phim Fellini. Mà ám chỉ những ý tưởng tôi có. Vào lúc đó.”

“Kể cho tôi về Tessa đi.”

“Chắc hẳn tôi có viết thư cho bà. Tôi có viết không vậy?”

“Không.”

“Vậy thì chắc tôi có viết cho Wilf.”

“Tôi nghĩ nếu có thì ông ấy đã cho tôi biết.”

“Hừm. Có lẽ tôi không viết. Có lẽ tại lúc đó tôi đang quá đau buồn.”

“Đó là năm nào?”

Ollie không nhớ. Chiến tranh Triều Tiên đang diễn ra. Harry Truman làm tổng thống. Ban đầu tưởng chừng như Tessa chỉ bị cúm. Nhưng bà ấy không khỏi mà ngày càng yếu đi, có những nốt bầm bí hiểm nổi lên. Bà ấy bị bạch cầu.

Họ trú ngụ ở một thị trấn vùng núi giữa cái nóng mùa hè. Họ đã luôn hy vọng tới được California trước mùa đông. Họ thậm chí không thể xoay xở để đặt trước vé cho mình. Những người cùng đoàn đã đi mà không có họ. Ollie tìm được việc ở đài phát thanh thị trấn. Nhờ diễn chung với Tessa mà ông có được giọng nói truyền cảm. Ông đọc tin tức trên đài, và đọc rất nhiều quảng cáo. Ông viết cả một số quảng cáo nữa. Nhân viên thường trực làm việc đó đang phải uống vàng hay gì đó trong bệnh viện để trị nghiện rượu.

Ông và Tessa chuyển từ khách sạn tới một căn hộ có sẵn đồ đạc. Dĩ nhiên là không có máy điều hòa, nhưng may thay có ban công nhỏ rợp bóng cây. Ông đẩy trường kỷ ra đó cho Tessa nằm đón không khí trong lành. Ông không muốn đưa bà vào bệnh viện - phải đổ tiền vào đấy, đương nhiên, họ không có bất kỳ loại bảo hiểm nào - nhưng ông nghĩ bà sẽ yên lành hơn ở ngoài ban công, nơi bà được ngắm lá cây lay động. Nhưng cuối cùng ông vẫn phải đưa bà vào viện, và ở đó được vài tuần thì bà chết.

“Bà ấy được chôn ở đó à?” Nancy nói. “Sao ông không nghĩ chúng tôi sẽ gửi chút tiền cho ông?”

“Không,” ông nói. “Câu trả lời cho cả hai câu hỏi là không. Ý tôi là, tôi không nghĩ đến việc hỏi xin tiền. Tôi cảm thấy đó là trách nhiệm của tôi. Và tới đã hỏa táng bà ấy. Tôi đem tro đi khỏi thị trấn. Tôi cố đem tới bờ biển. Đó gần như là điều cuối cùng bà ấy bảo tôi, rằng bà ấy muốn hỏa táng và muốn được rải tro trên sóng Thái Bình Dương.”

Thế đấy, đó là những việc ông đã làm. Ông nhớ đến bờ biển Oregon, dải cát nằm giữa đại dương và đường cao tốc, sương mù giá lạnh buổi sớm, mùi nước biển, tiếng sóng vỗ u sầu. Ông đã tháo giày vớ, xắn quần lội xuống nước, lũ mòng biển đi theo xem ông có gì cho chúng không. Nhưng ông chỉ có tro của Tessa thôi.

“Tessa...” Nancy nói. Nhưng rồi bà không thể nói tiếp được nữa.

“Sau đó tôi thành bợm rượu. Ở một mức độ nào đó, tôi vẫn sống tiếp, nhưng suốt một thời gian dài tôi chỉ là một thằng vô dụng. Cho đến khi tôi buộc phải thoát ra khỏi tình trạng ấy.”

Ông không ngước lên nhìn Nancy. Một khoảnh khắc nặng nề trong khi ông loay xoay cái gạt tàn thuốc.

“Tôi nghĩ ông đã nhận ra rằng cuộc đời vẫn tiếp diễn,” Nancy nói.

Ông thở dài. Vừa trách móc vừa nhẹ nhõm.

“Miệng lưỡi sắc sảo quá đấy, Nancy.”

Ông lái xe chở bà về khách sạn nơi bà lưu lại. Hộp số của chiếc xe tải kêu lách cách, cả chiếc xe rung lắc dữ dội và kêu rầm rầm.

Khách sạn không thuộc loại đắt đỏ xa hoa - không người gác cửa quanh đó, không ụ hoa trông như hoa ăn thịt đập vào tầm mắt - tuy nhiên khi Ollie nói, “Tôi cược là lâu rồi không có cái xe nào cũ rỉn thế này lái tới đây,” Nancy phải bật cười phá lên đồng ý với ông.

“Còn chuyến phà của ông?”

“Lỡ rồi. Lỡ cả thế kỷ.”

“Vậy ông sẽ ngủ ở đâu?”

“Bạn bè ở vịnh Horseshoe. Hoặc tôi sẽ ngủ ngay đây, nếu không muốn đánh thức họ. Trước đây tôi ngủ trên xe thường trực ấy chứ.”

Phòng bà có hai giường. Hai giường đơn. Nếu dẫn ông vào phòng có thể bà sẽ nhận trúng vài ba cái lườm nguýt, nhưng chắc chắn bà có thể chịu đựng được. Bởi vì sự thật khác xa với những gì người ta nghĩ.

Bà hít một hơi chuẩn bị.

“Không, Nancy à.”

Suốt nãy giờ bà luôn chờ ông nói một lời thật. Suốt buổi chiều nay hoặc có khi suốt phần lớn cuộc đời bà. Bà đã chờ, và giờ ông đã nói.

Không.

Đó có thể hiểu là lời từ chối cho câu đề nghị mà bà thậm chí còn chưa ngỏ. Bà có thể thấy lời từ chối đó thật ngạo mạn, thật không thể chịu nổi. Nhưng thật ra những gì bà nghe thấy rất dịu dàng và rõ ràng, và trong khoảng khắc đó, dường như nó còn tràn đầy sự thấu hiểu như bất kỳ từ nào từng được nói với bà. Không.

Bà biết dù mình định nói điều gì cũng sẽ mang đến nguy cơ. Nguy cơ từ khát khao của chính bà, bởi vì bà không thật sự biết nó là loại khát khao nào, và nó ủng hộ cho cái gì. Cách đây bao nhiêu năm họ đã né tránh nó, bất kể nó là cái gì, và giờ thì chắc chắn họ cần phải né tránh do họ đã già - tuy chưa già khọm nhưng đủ già để bộ dạng trông khó coi và lố bịch. Thật bất hạnh cho họ khi có thời gian bên nhau mà lại toàn đi nói dối.

Bởi vì bà cũng nói dối suốt nãy giờ, bằng sự im lặng của mình. Và hiện tại bà tiếp tục nói dối.

“Không,” ông lặp lại với vẻ nhún nhường, nhưng không hề lúng túng. “Có lẽ sẽ không hay đâu.”

Dĩ nhiên là không. Lý do là việc đầu tiên bà định làm khi về đến nhà là viết thư gửi tới dưỡng đường ở Michigan nhằm tìm hiểu xem việc gì đã xảy ra với Tessa, để rồi sẽ đưa bà ấy trở lại nơi bà ấy thuộc về.

Con đường dễ dàng nếu ta biết đủ để bước đi thật nhẹ nhàng.

Mẩu giấy mà Adam-và-Eve đã bán cho bà vẫn còn nằm nguyên trong túi áo khoác. Cuối cùng, khi bà móc nó ra - tại nhà, sau gần một năm không mặc lại chiếc áo đó - bà hoang mang và giận dữ trước những lời được in trên đó.

Con đường không dễ chút nào. Lá thư bà gửi đến Michigan đã bị hoàn trả lại mà không ai mở ra. Có vẻ như cái bệnh viện ấy không còn tồn tại nữa. Nhưng Nancy phát hiện ra rằng người ta có thể nêu chất vấn, và bà lên kế hoạch chất vấn. Phải viết thư cho nhà chức trách, phải khai quật hồ sơ, nếu có thể. Bà không bỏ cuộc. Bà sẽ không thừa nhận là dấu vết đã nguội lạnh.

Nhưng trong trường hợp Ollie, có lẽ bà đành phải thừa nhận như vậy. Bà đã gửi một lá thư tới đảo Texada - nghĩ địa chỉ ghi như thế là đủ, chắc hẳn có rất ít người sống ở đó đến nỗi muốn tìm ai cũng thấy. Nhưng rồi nó đã trở lại với bà, với dòng chữ trên bì thư. Đã chuyển đi.

Bà không thể chịu nổi việc mở nó ra đọc lại những gì mình đã viết. Quá đủ rồi, bà chắc chắn.

NHỮNG CON RUỒI TRÊN BẬU CỬA SỔ

Bà ngồi trên chiếc ghế dựa của Wilf tại phòng đón nắng trong nhà mình. Bà chưa định đi ngủ. Đó là một chiều cuối thu sáng sủa - thật ra hôm ấy là ngày Grey Cup*, đáng lẽ bà sẽ mang đồ ăn đến dự một bữa tiệc thân mật, xem trận đấu trên truyền hình. Nhưng bà đã chối từ vào phút cuối. Gần đây mọi người đã quen dần với cách hành xử này của bà - tuy có người vẫn nói họ lo cho bà. Nhưng mỗi khi bà xuất hiện, các thói quen và nhu cầu cũ lại trỗi dậy khiến đôi lúc bà không thể ngăn mình trở thành linh hồn của bữa tiệc. Thế là họ lại thôi lo lắng một thời gian.

The Grey Cup: giải vô địch bóng bầu dục Canada. Đây là sự kiện thể thao truyền hình lớn nhất Canada, thu hút từ ba đến bốn triệu khán giả ngồi trước màn hình.

Con cái bà nói chúng hy vọng bà không sống trong hoài niệm về quá khứ.

Nhưng bà tin vào những gì mình đang làm, những gì bà muốn làm nếu có thời gian, đó là không sống nhiều trong quá khứ mà chỉ mở toang nó ra và nhìn kỹ nó.

Bà thấy mình bước vào một căn phòng khác, và bà tin không phải mình đang ngủ mơ. Phòng đón nắng, căn phòng sáng sủa ấy lùi lại phía sau bà, teo quắt lại thành một hành lang tối om. Chìa khóa khách sạn cắm ở cửa phòng - vì bà tin đó từng là chùm chìa khóa khách sạn, dù bà chưa từng thấy khung cảnh này trong đời.

Đó là một nơi tồi tàn. Một căn phòng xập xệ dành cho dân du cư mạt hạng. Một bóng đèn trên trần, một cây sào treo vài cái mắc sắt, một tấm màn gió vải hoa màu hồng và vàng có thể quây tròn lại để che nơi treo quần áo. Vải hoa có lẽ là để đem lại cho căn phòng chút lạc quan, thậm chí tươi vui, nhưng vì lý do nào đó nó lại có tác dụng ngược.

Ollie nằm phịch xuống giường bất thình lình và mạnh đến nỗi đám lò xo rú lên một tiếng thê lương. Hình như anh và Tessa vừa mới đi rong ruổi bằng xe hơi, và anh đã một mình lái xe suốt. Hôm nay, trong cái tiết nóng bức bụi bặm của ngày đầu xuân, việc lái xe khiến anh mệt đứt hơi. Cô không biết lái xe. Cô lục đục mở va li phục trang ra, rồi cô làm ồn hơn nữa sau vách ngăn bằng ván mỏng của phòng tắm. Anh giả bộ đã ngủ say khi cô bước ra, nhưng qua mí mắt he hé, anh có thể thấy cô đang soi mình trong chiếc gương bàn trang điểm lốm đốm ở những chỗ thủy ngân bị tróc mất. Cô mặc váy xa tanh vàng dài chấm mắt cá chân, áo bolero đen, choàng khăn đen họa tiết hoa hồng có tua dài gần nửa mét. Trang phục cô mặc là ý tưởng của riêng cô, không lập dị cũng chẳng phù hợp. Da cô lúc này dù đã phủ phấn hồng nhưng vẫn xạm. Tóc kẹp chắc, xịt keo, những lọn tóc quăn thô ráp bị ép phẳng thành một cái mũ bảo hiểm đen chụp trên đầu. Mí mắt cô màu tím, lông mày đánh xếch lên, tô đen đậm. Sắc như hình cánh quạ. Mí mắt sụp xuống nặng nề như bị trừng phạt, phủ lấy đôi mắt nhạt. Quả tình, toàn thân cô như bị đè nặng trĩu bởi khối trọng lượng gồm trang phục, tóc và đồ trang điểm.

Anh vô tình tạo ra tiếng động - vì không hài lòng hay vì thiếu kiên nhẫn chi đó - và nó vọng đến tai cô. Cô đi tới giường, cúi xuống tháo giày cho anh.

Anh bảo cô đừng mất công.

“Một phút nữa tôi phải ra ngoài,” anh nói. “Tôi phải đi gặp người ta.”

Người ta có nghĩa là những người ở nhà hát, hay những người tổ chức chương trình giải trí, là bất kỳ ai.

Cô không nói gì. Cô đứng soi mình trước gương, sau đó vẫn chịu nguyên sức nặng của trang phục tóc tai - đó là tóc giả - và tâm trạng của mình, cô bước quanh phòng như thể có gì đó cần làm, nhưng cô không thể yên lòng để làm bất kỳ việc gì.

Thậm chí cả khi cúi xuống tháo giày cho Ollie, cô vẫn chưa nhìn mặt anh. Nếu anh nhắm mắt vào khoảnh khắc anh đáp xuống giường - cô nghĩ - thì chắc hẳn là để tránh nhìn mặt cô. Họ đã trở thành một cặp chuyên nghiệp, họ ngủ và ăn và đi cùng nhau, thở gần như cùng một nhịp. Tuy nhiên, không bao giờ, không bao giờ - ngoại trừ quãng thời gian họ gắn với nhau vì trách nhiệm chung trước khán giả - họ có thể nhìn vào mặt nhau, vì sợ rằng mình sẽ bắt gặp cái gì đó kinh khủng đến nỗi không thể chịu nổi.

Không đủ không gian để kê chiếc bàn trang điểm gương mờ xỉn vào sát tường - một phần chiếc bàn đành phải lòi ra che choán cửa sổ, chặn mất một phần ánh sáng chiếu vào. Cô nhìn nó hoài nghi một thoáng, sau đó dồn sức đẩy góc bàn vào phòng vài phân. Cô thở hổn hển gạt tấm màn gió vải tuyn bẩn thỉu ra. Ở đó, góc xa nhất nơi bậu cửa sổ, tại điểm thường bị khuất kín bởi màn gió và bàn trang điểm, có một đống ruồi chết khô.

Ai đó từng ở trong phòng này trước đây đã giết ruồi cho qua thì giờ, rồi gom xác lại và tìm thấy chỗ này để giấu. Chúng được vun cẩn thận thành hình kim tự tháp nhưng không được kết dính vào nhau cho lắm.

Cô thét lên trước cảnh tượng ấy. Không phải vì ghê tởm hay sợ hãi mà vì ngạc nhiên, có thể nói là vui mừng. Ối, ối, ối. Đống ruồi làm cô vui lên, như thể chúng sẽ biến thành châu báu khi đặt dưới kính hiển vi, những ánh xanh da trời, vàng óng và xanh ngọc thạch, những đôi cánh mịn lấp lánh. Ối, cô thét nhưng không phải vì cô thấy sự rực rỡ của côn trùng trên bậu cửa sổ. Cô không có kính hiển vi, với lại khi chết rồi chúng cũng đâu có vẻ lộng lẫy huy hoàng gì nữa.

Đó là bởi vì cô thấy chúng ở đây, cô thấy đống xác li ti, tất cả lộn xộn rồi tiêu tan thành cát bụi cùng nhau, khuất sâu trong cái góc này. Cô đã thấy chúng ở đó trước khi cô đặt tay nhích cái bàn trang điểm hay gạt tấm rèm ra. Cô đã biết chúng ở đó, theo cách mà cô vẫn hay biết mọi thứ.

Nhưng suốt một thời gian dài vừa qua cô không làm được như thế. Cô không biết được bất kỳ cái gì, tất cả phải dựa dẫm vào chiêu trò và mưu mẹo đã tập trước. Cô gần như quên mất, cô đã nghi ngờ, rằng còn có một phương cách khác.

Giờ thì cô làm Ollie bực rồi, vì đã phá ngang giấc nghỉ trưa khó nhọc của anh. Cái gì thế, anh nói, cái gì đốt cô vậy hả? Anh rên rỉ khi đứng lên.

Không, cô nói. Cô chỉ vào đống ruồi.

Em đã biết trước là chúng ở đó.

Ollie hiểu ngay lập tức điều này có nghĩa là gì đối với cô, nó đã khiến cô nhẹ nhõm nhường nào, nhưng anh không hòa được vào niềm vui của cô. Bởi vì chính anh cũng đã gần như quên vài điều - anh quên rằng mình đã từng tin vào thần lực của cô, giờ anh chỉ lo lắng cho cô và cho chính anh, lo sao cho những trò lừa của họ hoạt động tốt.

Em biết khi nào?

Khi em nhìn vào gương. Khi nhìn ra cửa sổ. Em cũng không chắc là khi nào nữa.

Cô đang sung sướng. Trước giờ cô chưa từng sung sướng hay đau khổ về những gì mình có thể làm được - cô coi nó là đương nhiên. Giờ mắt cô long lanh như vừa được rửa hết bụi, giọng cô nghe như cổ họng được hắng trong bằng nước ngọt.

Ừ, ừ, anh nói. Cô tới gần và vòng cánh tay quanh cổ anh, áp đầu vào ngực anh chặt đến nỗi khiến cho mấy thứ giấy tờ trong túi áo anh kêu sột soạt.

Đó là những giấy tờ bí mật từ một người anh đã gặp tại một trong những thị trấn họ đi qua - một bác sĩ chuyên chăm nom những người đi lưu diễn, đôi khi còn gia ơn cung cấp cho họ những dịch vụ khác với lệ thường. Anh báo với bác sĩ đó rằng anh lo lắng cho vợ mình, thỉnh thoảng cô hay nằm trên giường nhìn trừng trừng lên trần nhà hàng mấy giờ liền, mặt lộ vẻ hau háu tập trung, có khi nhiều ngày liên tiếp cô không nói lấy một lời, ngoài những câu cần thiết phải nói trước khán giả (đây đều là sự thật). Anh đã tự hỏi mình, sau đó đem thắc mắc ấy đến hỏi vị bác sĩ, rằng rốt cuộc những thần lực khác thường của cô có liên quan tới sự mất cân bằng trong tâm trí và tính tình cô hay không. Trong quá khứ cô đã bị động kinh, và anh tự hỏi liệu điều tương tự có nguy cơ tái diễn. Cô không phải là người xấu, cũng chẳng có thói quen gì kinh khủng, nhưng cô không thể là người bình thường, cô là người đặc biệt, mà sống với một người đặc biệt có thể rất căng thẳng, có lẽ còn căng thẳng hơn một người đàn ông bình thường có thể chịu được. Vị bác sĩ đó thấu hiểu và mách anh một nơi có thể đưa cô tới, để nghỉ dưỡng.

Anh sợ cô sẽ hỏi tiếng sột soạt mà chắc chắn cô đã nghe thấy khi áp người vào anh là cái gì. Anh không muốn đáp là giấy tờ để rồi cô lại hỏi, giấy tờ gì?

Nhưng nếu quả thật thần năng đã trở lại với cô - đây là điều anh suy nghĩ, sau khi mối quan tâm thích thú anh từng dành cho cô hầu như đã bị lãng quên giờ đây đã trở lại - nếu cô là người như cô trước kia, liệu cô có biết những giấy tờ này viết gì mà không cần phải ghé mắt đọc chúng?

Thật ra cô có biết gì đó, nhưng cô cố buộc mình không được biết.

Bởi lẽ, nếu như việc cô lấy lại được khả năng trước kia đồng nghĩa với việc giờ đây, đôi mắt cô thấu thị rồi cái lưỡi cô ngay lập tức tiết lộ, thì chẳng phải sẽ tốt hơn nếu không có nó? Và nếu vấn đề giờ đây là cô chối bỏ những điều đó, chứ không phải chúng chối bỏ cô, thì lẽ nào cô không đón nhận thay đổi ấy?

Họ có thể làm gì đó khác, cô tin vậy, họ có thể sống một cuộc đời khác.

Anh tự nhủ với mình rằng sẽ vứt những giấy tờ đó đi ngay khi có thể, anh sẽ quên hẳn ý kiến đó đi, anh cũng có khả năng hy vọng và danh dự.

Đúng thế. Đúng thế. Tessa cảm thấy tất cả mọi mối đe dọa đã tan biến khỏi tiếng sột soạt nho nhỏ sát má cô.

Cảm giác được ân xá làm nhẹ bẫng cả bầu không khí.

Quá rõ ràng, quá mạnh mẽ đến nỗi Nancy cảm thấy cái tương lai được biết trước kia lụi tan dưới sức tấn công của nó, lướt bay đi mất như lá khô vàng.

Nhưng sâu thẳm trong khoảnh khắc ấy có gì đó bất trắc đang chờ, và Nancy quyết định phớt lờ nó. Vô ích. Bà nhận thức rõ là mình đang bị mang đi, bị kéo tuột ra khỏi hai người kia và trở về chính con người mình. Dường như có một người cương quyết và bình tĩnh nào đó - có thể là Wilf chăng? - đã nhận nhiệm vụ dắt bà ra khỏi căn phòng đầy mắc treo quần áo bằng sắt và màn gió vải hoa đó. Dịu dàng, kiên quyết dẫn bà ra khỏi khung cảnh đang bắt đầu vỡ vụn đằng sau, đổ sụp và tối sầm lại thành thứ gì tựa như bồ hóng và tro tàn.