Các Trích Đoạn Nhỏ Khác 1
Author: Osho
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00

Các Trích Đoạn Khác

Nhớ rằng người đó tinh ranh, chính trị tới mức người đó bao giờ cũng có thể tìm ra nghi lễ, qui tắc, kỉ luật nào đó. Và người đó có thể vẫn còn không xúc động bởi nó. Và người đó có thể liên tục làm các nghi lễ và vậy mà vẫn không được biến đổi bởi nó. Đó là lí do tại sao bạn thấy nhiều người thế trên thế giới đi tới giáo đường, tới nhà thờ, tới đền chùa, đến nhà thờ hồi giáo, đến nhà thờ Do Thái giáo -- và vẫn còn như cũ!

Hàng triệu người đang cầu nguyện, nhưng dường như không có lời cầu nguyện trong sự tồn tại, dường như không có hương thơm của lời cầu nguyện trên thế giới. Nhưng có hận thù và hận thù. Dường như không có tình yêu! Làm sao có thể có chuyện là hàng triệu người cầu nguyện mọi ngày và không có tình yêu nở hoa? Bao nhiêu người thế cầu nguyện và không có từ bi! Cái gì đó sâu bên dưới phải sai, sai căn bản.

Lời cầu nguyện là giả. Nó được thực hiện bởi vì nó phải được thực hiện. Nó là một loại nghĩa vụ cần được hoàn thành, nhưng trái tim không có trong nó. Người tinh ranh bao giờ cũng giữ trái tim ở xa khỏi mọi thứ mà người đó làm; người đó chỉ giả vờ. Người đó làm những cử chỉ trống rỗng. Và người đó tinh ranh tới mức người đó bao giờ cũng có thể tìm ra lỗ hổng và trốn qua nó.

Vấn đề cơ bản của con người không phải là dốt nát: nó là tri thức. Dốt nát chưa bao giờ làm cho người ta thành tinh ranh.

Những người thực sự sẵn sàng trở thành đệ tử, họ cạo đầu để bỏ duy nhất một thứ và đó là tri thức của họ. Họ phải trở thành người dốt nát lần nữa. Và khi bạn trở thành người dốt nát một cách có ý thức, dốt nát trở thành chói sáng. Toàn thể vấn đề là về ý thức. Bạn có thể vẫn còn thông thái một cách vô ý thức, và tri thức của bạn vẫn còn tối, mù mịt, chết.

Nếu bạn trở thành người dốt nát có ý thức, thậm chí dốt nát của bạn
cũng trở thành chứng ngộ. Nó là chói sáng. Nó là đầy ánh sáng.

Và nhớ cho: khi bạn nhìn một cách có ý thức vào cuộc sống của bạn, bạn nhất định trở thành người dốt nát lần nữa -- vì tri thức như nó vậy là không thể được. Cuộc sống vẫn còn là điều bí ẩn. Không có cách nào để giải bí ẩn về nó. Đó là điều tri thức đang cố làm: nó là việc giải bí ẩn của

cuộc sống. Nó cố gắng phá huỷ bí ẩn. Nó làm cho mọi thứ rõ ràng, được
giải thích ra.

Toàn thể nỗ lực của tri thức là làm sao xua đuổi điều bí ẩn ra khỏi sự tồn tại. Nó không thể bị xua đuổi được. Nó là tự nhiên tối thượng. Nó không có phẩm chất ngẫu nhiên. Bí ẩn là chính cốt lõi của cuộc sống. Cuộc sống là bí ẩn -- chúng là đồng nghĩa.

Cho nên con người của tri thức không phá huỷ bí ẩn của cuộc sống. Người đó đơn giản khép mắt mình lại bằng tấm màn tri thức rất dầy, và bắt đầu nghĩ mình biết. Người đó chẳng biết gì.

Điều đó sẽ có vẻ kì lạ với bạn và rất ngược đời, nhưng nó là vậy. Người biết, chẳng biết gì. Và người biết rằng mình là kẻ dốt nát đã bắt đầu biết. Toàn thể vấn đề là về có ý thức.

Dốt nát có ý thức là điều tính đệ tử là gì -- dốt nát có ý thức. Nhưng mọi người đang sống trong vô ý thức. Và họ liên tục dò dẫm. Trong vô ý thức họ đi tới các thầy, nhưng trong vô ý thức. Họ vẫn còn ở với các thầy nhưng ngủ say. Sớm hay muộn họ trở nên chán, vì chẳng cái gì xảy ra. Không cái gì có thể xảy ra nếu bạn vẫn còn vô ý thức. Bạn không thể kết nối được với thầy. Họ vẫn còn tinh ranh, láu lỉnh, ngay cả khi ở cùng với thầy. Không cái gì xảy ra. Không cái gì có thể xảy ra trong tính thông thái.

Sớm hay muộn họ quyết định rằng đây không phải là thầy đúng -- mà chẳng bao giờ nghĩ, "Mình có phải là đệ tử đúng chưa?" Điều đó nên là câu hỏi cơ bản. Việc ai là thầy đúng hay không không phải là việc của bạn. Và làm sao bạn có thể quyết định được? Bạn không biết thầy là gì. Bạn thậm chí còn chưa là đệ tử! Bạn thậm chí đã không lấy bước đầu tiên và bạn nghĩ và quyết định và phán xét về bước cuối cùng. Tốt hơn cả là giữ im lặng đi.

Cứ nghĩ về một điều lặp đi lặp lại, tự nhắc nhở bản thân bạn lặp đi lặp lại: "Mình có là đệ tử đúng không? Mình có thực sự học không? Mình có bỏ tri thức của mình không? Mình có tới với trái tim mở không?

Mình có đang cố trở nên có ý thức nhiều hơn về điều mình đang làm không? Lời cầu nguyện của mình có ý thức không? Khi mình ngồi cạnh thầy, mình có ngồi đó một cách có ý thức, tỉnh táo, nhận biết không?

Khi mình nghe thầy, mình có thực sự lắng nghe không? hay chỉ nghe

chơi chơi thôi?"

Nghe là một điều: lắng nghe là rất khác. Nghe là đơn giản; bất kì ai cũng đều nghe. Bất kì ai có tai đều có thể nghe. Lắng nghe là hiếm hoi. Khi tai bạn và tim bạn cùng nhau, thế thì lắng nghe xảy ra. Khi bạn nghe, tâm trí bạn đầy ý nghĩ; rối loạn liên tục, giao thông liên tục. Mọi loại tiếng ồn, ý nghĩ, định kiến... qua đám đông đó, vâng, bạn nghe, nhưng bạn không thể lắng nghe được. Để lắng nghe, im lặng được cần tới. Phải không có mây bên trong bạn, không ý nghĩ khuấy động. Chỉ im lặng thuần khiết, thế thì lắng nghe xảy ra.

Đệ tử này phải hỏi đi hỏi lại, "Mình có thực là đệ tử không? Mình có là đệ tử chưa?" Và nếu bạn vẫn còn tỉnh táo về điều đó, bạn sẽ thấy nhiều thầy trong cuộc sống. Nhưng nếu bạn không nhận biết về nó, bạn có thể tới vị Phật và đi mà tay vẫn trống rỗng.

Hank cưỡi ngựa đi qua vùng đồng cỏ, vừa hát vừa lầm bầm. Đột nhiên ngựa của anh ta lồng lên và dừng lại. Phía trước họ là một con rắn khổng lồ. Hank đưa súng lên và định bắn thì con rắn kêu lên, "Đừng bắn! Nếu ông khoan dung cho vợ tôi, tôi có quyền ban cho ông bất kì ba điều ước nào ông muốn!"

"Được," Hank nói, tính toán mình chả có gì mà mất. "Lời ước thứ nhất của tôi là có bộ mặt đẹp trai như Paul Newman. Lời ước thứ hai tôi muốn là có thân thể cơ bắp như Mohammed Ali. Và lời ước cuối cùng của tôi là được trang bị như con ngựa của tôi đây!"

"Lời ước được ban cho!" con rắn nói. "Khi ông thức dậy ngày mai ông sẽ có mọi điều đó."

Sáng hôm sau, Hank thức dậy và chạy xô ra gương. Thật ngạc nhiên, anh ta có khuôn mặt như Paul Newman và vui mừng anh ta thấy có đôi vai vạm vỡ và cánh tay như Mohammed Ali. Thế rồi, liếc nhìn xuống trong kích động lớn anh ta buông ra tiếng hú kinh hoàng.

"Trời đất, tôi quên tiệt!" anh ta lắp bắp. "Hôm qua tôi cưỡi con Nellie!"

Con người sống trong vô ý thức, vô nhận biết. Và bạn thậm chí có thể ở cùng vị phật và không cái gì sẽ xảy ra cho bạn. Vô ý thức của bạn sẽ là quả núi.

Rung động của vị phật là rất tinh tế. Chúng không thể xuyên thấu vào những quả núi vô thức của bạn được. Nếu bạn có ý thức, chỉ thế thì

những rung động tinh tế này mới có thể xuyên thấu vào bạn. Chúng là tinh tế, chúng không bạo hành, chúng không hùng hổ. Chúng thậm chí sẽ không gõ vào cửa nhà bạn, chúng sẽ không buộc đi vào trong bạn. Những rung động của vị phật không thể cưỡng bách được. Chúng tới rất im lặng. Nếu bạn hoàn toàn yên tĩnh, chỉ thế thì bạn mới trở nên nhận biết về sự hiện diện của chúng. Chúng tới không có tiếng động nào... cánh hồng rụng xuống đất. Vâng, giống vậy đó.

Nhưng rất dễ quyết định rằng thầy là sai. Thực ra, điều đó giúp cho bạn vẫn còn là cách bạn đang vậy: bạn có thể làm gì được? -- Thầy sai mà. Và thế thì bạn liên tục chuyển từ thầy nọ sang thầy kia và hi vọng....

Nhưng bạn vẫn còn như cũ! Nếu bạn bỏ lỡ một thầy, bạn sẽ bỏ lỡ tất cả họ. Thực ra, bạn càng đi từ thầy này sang thầy kia, bạn đơn giản trở nên ngày một quen với việc bỏ lỡ, bạn trở nên quen với nó. Bạn đang học cách bỏ lỡ. Nếu bạn bỏ lỡ một thầy, thế thì bỏ lỡ thầy khác sẽ dễ dàng hơn, và thế rồi bỏ lỡ thầy thứ ba sẽ thậm chí còn dễ hơn. Và nếu bạn đã từng đi tới nhiều thầy, dần dần, dần dần bạn sẽ trở nên hiệu quả trong việc bỏ lỡ tới mức gần như chắc chắn là bạn sẽ không bao giờ tìm ra thầy ở đâu cả.

Đó là lí do tại sao mọi người không thể tìm được -- không phải là các thầy không tồn tại đâu. Cuộc sống phong phú thế! Sự tồn tại bao giờ cũng cho bạn mọi khả năng để trưởng thành. Các thầy là sẵn có, và bao giờ cũng sẵn có. Không có lúc nào, không ở nước nào mà họ lại không sẵn có. Không vùng miền nào. Dù thời đại có đen tối thế nào, các thầy bao giờ cũng sẵn có. Thực ra, thời đại càng đen tối, cành nhiều khả năng có các thầy đang sẵn có.

Krishna nói: Khi trời tối và tôn giáo bị phá huỷ, ta sẽ tới. Ta bao giờ
cũng tới.

Cho nên những khoảnh khắcđen tối của thời khốn khổ, là cơ hội cho các thầy nở hoa. Bác sĩ xuất hiện khi mọi người ốm. Tự nhiên bao giờ cũng cân bằng. Nó bao giờ cũng cung cấp cho nhu cầu của bạn.

Quan sát mà xem: người đàn bà mang thai, và toàn thể thân thể cô ấy bắt đầu chuẩn bị cho đứa con. Đến lúc đứa con được sinh ra, đột nhiên vú cô ấy đầy sữa. Đứa trẻ chưa được sinh ra nhưng thức ăn đã sẵn sàng. Tự nhiên cung cấp mọi thứ được cần -- ngay cả cho đứa trẻ mà thậm chí đã không đòi hỏi, không thể hỏi. Trước khi đứa trẻ tới, thức ăn đã tới.

Trước đói, có thức ăn. Trước khát, có nước.

Và trước khi có đệ tử, có Thầy. Cho nên nếu bạn là đệ tử, bạn nhất định tìm ra thầy. Chưa bao giờ có điều khác đi. Nếu bạn không thể tìm được thầy, nghĩ lại đi, suy ngẫm về điều đó đi -- bạn có là đệ tử không? Và bạn sẽ thấy bạn quá đầy tri thức. Đó là lí do tại sao bạn không thể là đệ tử được.

Đệ tử có nghĩa là người sẵn sàng học, và người đầy tri thức không sẵn
sàng học. Người đó sẵn sàng dạy. Người đó không sẵn sàng học.

Bạn có là đệ tử không? Đệ tử là người sẵn sàng buông xuôi, cúi mình,  bỏ đầu mình đi. Bạn có sẵn sàng chết không? Bạn có sẵn sàng liều mọi thứ bạn có không? Không ai dường như sẵn sàng chết. Thực ra, mọi người cần thầy, không để chết mà để sống mãi. Họ muốn trở thành bất tử. Họ muốn tìm ra nước cam lồ sẽ làm cho họ thành bất tử. Họ muốn tìm cái gì đó để cho họ có thể tranh đấu với cái chết. Vâng, cái đó được tìm ra! Nhưng bạn phải hoàn thành một điều kiện trước hết. Và điều kiện này là: chỉ những người sẵn sàng chết sẽ đạt tới cuộc sống vĩnh hằng.

Bạn hỏi, Deva Sharan: Tại sao tôi tốt thế với người khác và khó thế với
bản thân tôi?

Đó là luật bù trừ. Nếu bạn tốt thế với người khác, bạn sẽ khó với bản thân bạn. Bạn thực sự muốn khó với người khác, nhưng bạn che giấu nó, bạn kìm nén nó. Nó trở nên được tích luỹ trong bạn. Và bạn không thể khó với người khác được; bạn đã được dạy không khó với người khác.

Cho nên chung cuộc, bạn sẽ đi đâu để đổ đống rác này của bạn? Chỉ mỗi
bạn còn lại.

Điều đó gần như bao giờ cũng xảy ra: những người tốt với người khác là khó với bản thân họ -- họ phải vậy thôi. Bình thường chỉ có hai kiểu người: kẻ giết người và kẻ tự tử. Kẻ giết người là những người nguy hiểm cho người khác, rất nguy hiểm -- họ có thể giết. Và những người không nguy hiểm cho người khác có xu hướng là nguy hiểm cho bản thân họ -- họ có thể tự tử.

Không cần phải bị xếp vào hai loại này, bạn có thể đi ra ngoài chúng. Và đó là việc dạy của tôi. Không cần quyết định trước rằng bạn phải khó với người khác hay bạn phải tốt với người khác. Bạn phải có ý thức trong bản thân bạn. Vấn đề không phải là khó hay tốt với bất kì ai -- bạn phải có ý thức bên trong bản thân bạn. Và hiệu quả đầu tiên sẽ là ở chỗ bạn sẽ tốt với bản thân bạn. Việc trưởng thành đầu tiên về có ý thức là việc trở thành tốt với bản thân người ta -- việc trưởng thành đầu tiên của tâm thức là việc yêu cái ta.

Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết điều này, bởi vì bạn bao giờ cũng được dạy rằng yêu cái ta là một loại ích kỉ -- nó không phải vậy đâu. Nó là nền tảng của mọi tình yêu vị tha đấy. Yêu cái ta là cơ sở của mọi tình yêu có thể có -- yêu vợ bạn, yêu con bạn, yêu Thượng đế. Chừng nào bạn còn chưa yêu bản thân bạn, bạn không thể yêu được bất kì ai khác.

Suy ngẫm về lời của Jesus: Yêu hàng xóm ông như yêu bản thân ông. Nhưng bản thân bạn tới trước nhất. Mọi người đã bắt đầu yêu hàng xóm của họ và đã quên mất rằng họ không yêu bản thân họ. Cho nên khi bạn yêu hàng xóm của bạn và bạn thấy người đó rất không đáng yêu -- và bạn phải yêu anh ta bởi vì bạn đã từng được dạy, và đây là cách xử sự tốt, và văn minh và văn hoá, đến tương ứng qua nó, và bạn yêu hàng xóm của bạn -- bạn sẽ ghét bản thân bạn. Thế thì luật bù trừ sẽ có tác dụng.

Và nếu bạn ghét bản thân bạn, làm sao bạn có thể yêu được hàng xóm của bạn? Bạn chỉ có thể giả vờ; chỉ trên bề mặt bạn có thể biểu lộ. Sâu bên dưới, bạn sẽ muốn giết người đó. Sâu bên dưới, bạn đầy ghét. Đây là tình huống đã xảy ra cho nhân loại.

Cách tiếp cận của tôi là khác toàn bộ: Có ý thức! Và chín chắn đầu tiên sẽ là yêu cái ta, bạn sẽ yêu bản thân bạn, vì bạn là gần nhất với bản thân bạn. Và nó phải bắt đầu từ đó. Cũng như bạn ném hòn đá vào cái hồ im lặng và gợn sóng nảy sinh, đầu tiên chúng chỉ bao quanh hòn đá, và thế rồi chúng lan rộng hướng tới bờ. Thế rồi chúng cứ lan rộng mãi.....

Yêu bản thân bạn đi. Với điều đó bạn phải rất có ý thức. Chỉ người có ý thức mới có thể yêu được bản thân mình, vì chỉ người có ý thức mới biết rằng "Mình không có đó, chỉ Thượng đế là có." Làm sao bạn có thể yêu bản thân bạn được? Bạn không biết ai có đó. Bạn thậm chí đã không nếm trải bất kì cái gì ở đó, bạn đã không thấy bất kì ai ở đo. Nó toàn là

bóng tối.

Và bạn đã được dạy rằng bạn là xấu xa, rằng bạn là vô giá trị: "Cải tiến bản thân bạn đi! Là cái này đi! Là cái kia đi!" Không ai đã bảo bạn chấp nhận bản thân bạn. Mọi người đều bảo bạn bác bỏ bản thân bạn, cho nên bạn ghét bản thân bạn và thế rồi bạn trở thành khe khắt với bản thân bạn. Hận thù là khe khắt. Và thế rồi bạn liên tục nghĩ về bất kì cái gì, Deva Sharan này, rằng "Tôi hiền dịu và tốt với những người khác," cái hiền dịu và cái tốt đó là đạo đức giả, nó không thật -- nó không thể là thật được.

Cái tốt thực dành cho người khác chỉ có thể nảy sinh nếu bạn là tốt với bản thân bạn. Bắt đầu từ đó đi. Quên tất cả về điều bạn đã được bảo. Các ưu tiên của bạn toàn sai. Đừng để người khác là quan trọng hơn bạn.

Không ai là quan trọng hơn bạn. Bạn là người quan trọng nhất trên thế giới, bạn là trung tâm của thế giới. Và tôi không bảo bạn trở nên có tính bản ngã: tôi đơn giản nói ra chân lí -- rằng từng người đều là một trung tâm của toàn thế giới, của toàn vũ trụ. Thượng đế tồn tại trong bạn, bạn phải là trung tâm. Tôi không nói rằng người khác không là trung tâm -- mọi người đều là trung tâm. Nhưng làm sao bạn sẽ hiểu được ý nghĩa của người khác nếu bạn không biết ý nghĩa của bạn?

Yêu bản thân bạn đi. Và từ tình yêu đó mà tình yêu lớn sẽ nảy sinh với người khác, vì họ cũng giống bạn.

Osho kính yêu ơi,

Không ốc đảo, không sa mạc, Không núi non, không thung lũng, Không hè, không đông,

Không mưa, không tuyết,

Không có và không! Không Sufi, không Thiền,

Không Mật tông, không mật chú, Không vương miện, không chữ thập, Không được, không mất!

Tất cả trong thầy.

Vô hạn, vĩnh hằng

Có và không! Mãi mãi với thầy!

Seeta, đây là cách để hiểu tôi đấy. Tôi không Sufi không Thiền. Tôi không nam không nữ. Tôi không khẳng định không phủ định. Và tôi ở đây để giúp bạn siêu việt lên trên mọi cực. Do đó tôi nói về các cực, để cho bạn có thể hiểu chúng, để cho bạn có thể trở nên nhận biết về chúng

-- nhiều tới mức bạn không bị mắc bẫy bởi chúng.

Tôi nói với bạn về Sufi giáo và về Thiền để cho một ngày nào đó bạn có thể đi ra ngoài cả hai. Bạn phải đi ra ngoài tất cả mọi quan điểm! Bạn phải đi ra ngoài mọi loại nguyên tắc, giáo điều, con đường, phương pháp, kĩ thuật. Ở cùng tôi là trên con đường hướng tới siêu việt. Tôi không là người hữu thần không là người vô thần, không là người Hindu không là người Mô ha mét giáo.

Tôi đơn giản là nhận biết -- đầy tình yêu. Bạn cũng có thể trở thành điều đó, bởi vì bất kì cái gì tôi đã trở thành bạn đều có thể trở thành, bởi vì bất kì chỗ nào bạn ở tôi cũng đã ở đó một ngày nào đó rồi, với cùng đau đớn, cùng cùng đau khổ, cùng sự lưỡng phân -- với cùng những vấn đề! Tôi cũng đã giống như bạn thôi. Đó là lí do tại sao tôi nói bạn cũng có thể giống hệt như tôi.

Ở cùng Thầy là ở cùng với người đã từng giống hệt bạn, vì chỉ người đó mới có thể giúp bạn, người đã hệt như bạn. Nếu Thầy giáng xuống từ Thượng đế, ông ấy không thể giúp gì được mấy -- vì ông ấy chưa bao giờ là một con người. Nếu bản thân Thượng đế tới thế gian và đi trong các bạn, ngài sẽ chẳng giúp ích gì chút nào. Đó là lí do tại sao ngài chưa bao giờ thử. Hay có thể ngài đã thử và thất bại, cho nên ngài đã bỏ toàn thể dự án này.

Thượng đế không thể giao cảm với bạn được. Ngài chưa bao giờ là người. Ngài sẽ không biết bạn ở đâu. Ngài sẽ không biết bạn khổ thế nào. Ngài sẽ không có từ bi nào với bạn. Ngài sẽ không có hiểu biết. Và ngài bao giờ cũng ở đó nơi bạn muốn ở. Khoảng cách sẽ là bao la. Cho dù Thượng đế đương đầu với bạn, sẽ có kẽ hở giữa bạn và Thượng đế lớn tới mức nó sẽ không thể nào được bắc cầu qua. Do đó mới có nghĩa của Thầy.

Thầy là người đã từng giống hệt bạn, người đã vươn lên từ bạn, người đã đi ra khỏi bạn và đi lên trước. Thầy biết mọi đau đớn của cuộc hành trình. Thầy biết toàn thể quá khứ của con người. Thầy hiểu -- đó là lí do tại sao thầy có từ bi. Và thầy có thể giúp, vì thầy vẫn còn trong thân thể. Một tay thầy vẫn trong thế giới, tay kia của thầy đã đạt tới Thượng đế.

Thầy có thể trở thành chiếc cầu. Thầy là chiếc cầu.

Seeta, đây là cách để hiểu tôi. Đừng để nó vẫn còn chỉ trong tâm trí. Để nó trở thành rung động trong từng tế bào và thớ thịt thân thể bạn. Để nó trở thành nhịp tim của bạn và việc thở của bạn.

Bạn nói: Đây chẳng phải là lừa người nghe sao?

Bạn phải đã tới đây để thu lấy niềm tin nào đó -- và thế thì chắc chắn
bạn sẽ cảm thấy bị lừa, vì bạn không thể thu được niềm tin nào cả. Ngược lại, bất kì cái gì bạn có sẽ bắt đầu tuột ra khỏi tay bạn. Nếu bạn đã tới để thu thập thêm chút ít tri thức nữa, bạn sẽ cảm thấy bị lừa. Khi bạn đi, bạn có nhiều rối loạn hơn, bạn sẽ có ít đi. Mặc cho bản thân bạn, bạn sẽ có ít đi. Bạn sẽ mất cái gì đó ở đây. Chúng tôi cướp của mọi người tri thức của họ.

Cho nên bạn có thể cảm thấy rằng có một loại lừa gạt nào đó đang diễn ra. Khi tôi nói cái gì đó, nó có vẻ rõ ràng thế, tuyệt đối đúng thế -- và khoảnh khắc tiếp tôi mâu thuẫn lại với nó. Thế rồi bất kì cái gì tôi nói mâu thuẫn lại nó lại có vẻ đúng. Nhưng lần nữa tôi sẽ lại mâu thuẫn với nó đấy!

Nghĩ về mọi người đi, Gourishankar -- bạn ở đây chỉ trong vài ngày -- nghĩ về những người đã từng nghe tôi hết năm nọ tới năm kia. Họ đã gần như dừng việc nghe rồi, nhưng một loại trao đổi mới, giao cảm thì đúng hơn, đã bắt đầu. Họ không còn lo nghĩ về lời của tôi. Điều đó không còn là mối bận tâm. Họ đã mất nhiệt tình với lời. Tôi đã phá huỷ nó.

Tôi đã tự mình mâu thuẫn nhiều tới mức bây giờ họ nhận biết về điều đó

-- không cần níu bám, ngày mai tôi sẽ vứt nó đi. Cho nên vấn đề là gì?

Đợi tới mai đi. Dần dần, dần dần họ đã học được cái đẹp của không níu bám. Dần dần, dần dần họ đã học được cách không để lời của tôi can thiệp vào, và trao đổi trực tiếp, giao cảm... năng lượng của họ bắt đầu chảy cùng tôi. Họ có thể chảy chỉ khi lời không còn quan trọng nữa. Thế thì cái gì đó cao siêu hơn nhiều xảy ra.

Đó là lí do tại sao tôi đã từng nói nhiều thế. Nó không phải là để trao đổi với bạn qua lời: nó là để phá huỷ bản thân nghĩa của lời. Bạn sẽ ngỡ ngàng. Lí do tại sao tôi nói nhiều thế là ở chỗ tôi muốn phá huỷ mọi nghĩa trong lời. Lắng nghe tôi, dần dần, dần dần nó biến mất. Và với việc biến mất của nghĩa của lời, một kết nối mang tính tồn tại nảy sinh. Đó là khai tâm thực -- khi bạn bắt đầu nghe âm nhạc của tôi, khi bạn trở nên hoà điệu với sự hiện diện của tôi, khi bạn thở cùng tôi. Nó xảy ra... nó đã xảy ra cho ai đó rồi.

Vasumati đã viết điều này:

Hôm nay và trong vài ngày qua trong bài nói, ngay khi thầy bắt đầu nói, thân thể tôi nằm dài ra trên sàn. Và cái gì đó bắt đầu xảy ra. Giọng thầy âu yếm tôi, làm thư giãn các cơ của tôi từng sợi một, dịu dàng ru ngủ tôi và kéo tôi vào trong im lặng của thầy cho tới khi tôi giống như một mảng rong biển trong sóng của đại dương vô hạn của thầy. Ôi, Osho ơi, tim tôi chết đi theo thầy, dâng lên và hạ xuống cùng thầy, thở cùng thầy. Liệu có thể là tôi đang trong tình yêu với thầy, đi cùng thầy, với rung động của thầy, sự hiện diện ấm áp và thơm tho của thầy? Khi tôi ở gần thầy, mọi câu hỏi đơn giản tan biến và chẳng có gì ngoài nhịp tim tôi, mưa và giọng thầy.

Vâng, Vasumati, nó đấy. Khi lời bắt đầu tan biến, cái gì đó sâu sắc, sâu lắng hơn nhiều xảy ra. Giao cảm. Việc gặp gỡ của Thầy và đệ tử, không như hai tâm trí mà như hai sự hiện diện, hội nhập vào nhau, tan chảy trong nhau, mất đi trong nhau.

Chẳng bao lâu khoảnh khắc đó xảy ra khi đệ tử không còn tách rời, Thầy không còn tách rời. Họ đã trở thành một. Sự hợp nhất đó là mục đích của mọi tính đệ tử. Khi sự hợp nhất đó đã xảy ra, bạn đã biết Thầy, bạn đã say từ thầy, bạn đã hấp thu thầy. Bạn đã tới nhà.

Và thứ hai: không có đối lập với tôi. Nó có vẻ mâu thuẫn với bạn; với tôi nó không. Với tôi không có mâu thuẫn chút nào, vì từng mâu thuẫn đều không là gì ngoài việc là phần bù. Không có cách nào để mâu thuẫn thực sự. Đêm không mâu thuẫn với ngày. Nó chỉ cho việc nghỉ ngơi để năng lượng ngày được phục hồi lại vào buổi sáng. Nếu không có đêm, sẽ không có ngày nữa. Chính là qua đêm mà ngày sống, thu lại sinh lực. Và chính là qua ngày mà đêm được sinh ra. Chính là qua sống mà chết tới, và chính là qua chết mà sống quay lại lặp đi lặp lại. Chúng không phải là kẻ thù: chúng là bạn, đối tác trong cùng trò chơi, quan hệ bù nhau.

Cho nên nếu bạn hiểu tôi bằng tình yêu lớn, bạn sẽ thấy rằng những mâu thuẫn đó có vẻ giống như mâu thuẫn với bạn bởi vì việc hiểu của bạn là nhỏ. Khi việc hiểu của bạn lớn hơn chút ít, khi bạn đã đi tới giai đoạn cao hơn chút ít của tâm thức, những mâu thuẫn đó sẽ không có vẻ giống như mâu thuẫn -- chúng sẽ là quan hệ bù nhau. Chúng sẽ làm cho bất kì cái gì tôi đang nói thành rất giầu có. Nó làm cho chúng giầu có.

Nếu bạn nói chỉ về Thiền, nó có một loại tính giầu có. Nếu bạn nói chỉ về Sufis, nó có một loại giầu có khác. Nhưng khi bạn nói về cả Sufis và Thiền, giầu có của bạn là mênh mông. Nó nhiều hơn là tổng của Thiền và Sufi giáo. Nó không phải chỉ là Thiền cộng với Sufi giáo: nó là Thiền nhân với Sufi giáo -- nó là đa chiều.

Do đó tôi liên tục nói qua các cửa sổ khác nhau. Lúc thì tôi đứng ở cửa sổ mở sang phương đông và tôi nói về phương đông và mặt trời mọc và buổi sáng. Và lúc thì tôi đứng ở cửa sổ mở sang phương tây và tôi nói về buổi tối và mặt trời lặn và cái đẹp của nó. Và tôi liên tục thay đổi vì có nhiều cánh cửa mở tới điều thiêng liêng.

Jesus nói: Có nhiều biệt thự trong cung điện của Thượng đế. Có hàng triệu khả năng. Đó là tính vô hạn của Thượng đế, rằng bạn không thể vét cạn ngài được. Nhưng chú ý tới mọi khả năng chắc chắn làm cho bạn giầu có hơn vô hạn lần.

Cho nên không có đối lập với tôi, mà chỉ có các phần bù.

Và điều thứ ba: không có câu trả lời, thực hay không thực. Tôi không định cho bạn câu trả lời như vậy. Điều tôi đang cho bạn là cái nhìn sâu vào trong bí ẩn của cuộc sống, không phải là câu trả lời mà là cái nhìn

sâu vào trong bí ẩn của cuộc sống. Nếu câu trả lời của tôi gợi ra điều huyền bí trong bạn, tôi đã thành công. Nếu câu trả lời của tôi trở thành câu trả lời của bạn, tôi đã thất bại.

Đừng coi câu trả lời của tôi như các câu trả lời. Tôi không phải là thầy giáo phổ thông. Tôi không có câu trả lời để trao cho bạn. Cái mà tôi phải trao cho bạn là ý nghĩa về điều bí ẩn và điều huyền bí.

Nhưng tôi hiểu. Điều đó là khó -- tôi nói ngôn ngữ này, bạn nói ngôn ngữ khác. Khi tôi nói 'ngôn ngữ' tôi không ngụ ý tiếng Anh, tiếng Đức hay tiếng Pháp. Tôi ngụ ý... ngôn ngữ của tôi tới từ bản thể tôi, ngôn ngữ của bạn tới từ bản thể bạn. Chúng ta có thể nói cùng ngôn ngữ trên bề mặt, nhưng sâu bên dưới nó gần như không thể nào dịch ra được, điều tôi đang nói với bạn đấy. Không thể nào dịch được nó vào ngôn ngữ của bạn. Thế thì tại sao tôi vẫn cứ nói nó?

Tôi chỉ là dở hơi. Tôi không thể cưỡng lại được. Nó tràn ngập ra. Không có cách nào ngăn cản nó. Tôi phải nói nó -- hệt như mây trĩu nặng với hạt mưa và nó phải mưa! Dù bạn có khả năng thấm đẫm nó hay không, đấy không phải là vấn đề. Đá có thể không có khả năng thấm nó vào.

Hay, mảnh đất nào đó có thể thấm nó vào và sẽ tràn đầy xanh tươi và cái đẹp sẽ nảy sinh. Nhưng điều đó tất cả đều không quyết định được. Nó là điều để mở. Nó có thể xảy ra, nó có thể không xảy ra. Điều đó tuỳ thuộc vào cách bạn để tôi vào.

Tôi đã nghe một câu chuyện hay:

Vài năm trước ở Pháp, một cuộc gặp gỡ phi thường đã xảy ra. Một số triết gia hàng đầu từ Anh và Mĩ đã được mời tới gặp gỡ với người tương nhiệm trong lục địa. Họ đã trình bày các ý tưởng, chia sẻ kinh nghiệm, và khám phá mức độ 'trao đổi' có thể giữa họ. Ngay giữa bầu không khí rất tương đắc đó, các cuộc gặp gỡ được tổ chức, thảo luận xảy ra, và các bài diễn văn được đọc lên. Nhiều tình bạn phải đã được thiết lập và không chút rượu nào được uống, nhưng rõ ràng không có trao đổi triết học nào xảy ra.

Chẳng hạn, Gabriel Marcel đã cố gắng giải thích ý tưởng của ông ấy về Thượng đế, duyên dáng và siêu việt. Ông ấy liên tục gặp phải chống đối từ thính giả, từ các triết gia khác: "Nhưng ông ngụ ý gì bởi điều đó?

Nhưng chắc chắn ông không ngụ ý điều này chứ? Làm sao lại có thể

là...? Chẳng phải đúng là...? vân vân và vân vân.... "

Sau một chốc Marcel trở nên cáu tiết, và thính giả thì nhao nhao cả lên. Cuối cùng, ai đó trong thính giả hỏi Marcel sao ông ấy không đơn giản nói ra điều ông ấy ngụ ý. Vì ông ấy đã cố giải thích chính điều này một lúc rồi, ông ấy đơn thuần đáp lại, "Có lẽ tôi không thể nào giải thích được điều này cho các ông, nhưng nếu tôi có chiếc đàn piano ở đây tôi có thể chơi nó được."

Và bởi vì không có đàn piano, không trao đổi nào là có thể.

Nhưng tôi nghi ngờ: ngay cả với chiếc piano điều đó có thể đã không xảy ra -- vì người khác có thể không hiểu được ngôn ngữ của âm nhạc nữa.

Vâng, đích xác đó là điều đang xảy ra ở đây. Điều tôi đang cố nói cho bạn là một loại âm nhạc mà tôi đã nghe thấy. Nó đã không được nghe bằng lời. Nó là âm thanh của tiếng nước chảy. Nó là trong tiếng gió thoảng qua rặng thông. Nó là tiếng hót của chim. Nó là trong im lặng của bóng tối. Nó là tia sáng mặt trời nhảy múa. Nó ở khắp chốn! Nhưng nó là âm nhạc. Và chừng nào bạn còn chưa có khả năng hiểu âm nhạc này, bạn sẽ không thể nào hiểu được tôi. Bạn sẽ liên tục hiểu lầm tôi.

Osho ơi, bất kì cái gì thầy nói đều dường như là đúng theo quan điểm của điều thầy đang nói vào khoảnh khắc đó. Nhưng nó có thể có tính mâu thuẫn. Thầy lôi người nghe theo một hướng xác nhận một điểm đặc thù, và đồng thời thầy đi qua lối cửa sau tới điểm đối lập.

Gourishankar Bharati, mọi phát biểu đều là của khoảnh khắc. Không phát biểu nào có thể chứa cái vĩnh hằng. Và những người nói rằng phát biểu của họ là vĩnh hằng đơn giản là dối trá. Họ không biết điều họ đang nói.

Khoảnh khắc chỉ có thể chứa được khoảnh khắc đó thôi. Cho nên bất kì cái gì tôi nói vào khoảnh khắc đó đều thuộc vào khoảnh khắc đó. Nó là hoa của khoảnh khắc đó. Nếu trời mưa, tôi nói trời mưa. Về sau trời có

thể không mưa. Mây có thể tan đi. Trời có thể nắng.

Vâng, phát biểu của tôi bị mâu thuẫn bởi khoảnh khắc khác -- nhưng nó
bị mâu thuẫn chỉ nếu nó tuyên bố rằng nó phải đúng mãi mãi.

Tôi không cho bạn giáo điều. Giáo điều là một phát biểu với tuyên bố rằng nó là đúng mãi mãi. Tôi cho bạn chỉ những đoá hoa nhất thời. Tôi không cho bạn một hệ thống mà sẽ còn lại mãi mãi và đúng mãi mãi. Đó là điều đã xảy ra trong quá khứ, và con người đã đủ khổ vì nó rồi.

Điều Phật nói là đáp ứng của ông ấy cho khoảnh khắc của ông ấy. Điều Mohammed nói là đáp ứng của ông ấy cho cuộc sống mà ông ấy đã đương đầu. Nó không thể là đúng mãi mãi được. Và nếu nó phải là đúng mãi mãi, thế thì cuộc sống sẽ không bao giờ thay đổi, thế thì cuộc sống sẽ trở thành tù đọng. Đó là lí do tại sao những người tin vào giáo điều đều trở thành tù đọng. Cuộc sống của họ không còn là dòng chảy, họ không giống dòng sông. Họ trở thành bị đông cứng. Người Ki tô giáo, người Hindu giáo, người Mô ha mét giáo, Phật tử, họ là những người đông cứng. Họ đã đánh mất dấu vết của mọi thứ liên tục thay đổi thường xuyên.

Ngoại trừ thay đổi, không cái gì là vĩnh hằng.

Nếu tôi tạo ra giáo điều ở đây, thế thì tôi sẽ không bao giờ mâu thuẫn với bản thân tôi. Bạn sẽ hạnh phúc với điều đó! vì bạn sẽ có cái gì đó để bám vào. Bạn đã không tới đây để trở nên được chứng ngộ, Gourishankar -- bạn đã tới đây để trở nên thông thái. Nỗ lực của tôi không phải là để truyền đạt tri thức cho bạn: nỗ lực của tôi là để thức tỉnh bạn. Tôi không thể cho phép bạn níu bám lấy bất kì phát biểu nào -- do đó tôi mâu thuẫn. Tôi bao giờ cũng trong vội vàng để mâu thẫn, để cho bạn không có thời gian níu bám lấy cái gì. Tôi muốn lấy đi mọi tri thức khỏi bạn. Tôi muốn bạn được bỏ lại một mình, trong trống rỗng hoàn toàn và sự thuần khiết của nó, và tính trinh nguyên của nó.

Đó là lí do tại sao khoảnh khắc của tôi là dành cho khoảnh khắc đó. Nó không tuyên bố điều gì bên ngoài nó. Từng phát biểu mà tôi đưa ra chỉ là cho khoảnh khắc này. Tận hưởng nó đi! Cứ tận hưởng hoa hồng đã nở hoa sáng nay -- được tràn đầy hương thơm của nó, hát nó, nhảy múa cùng nó, mở hội nó. Bạn may mắn bạn có thể có khả năng thấy đoá hoa này. Nhưng đừng hi vọng rằng bạn có thể giữ được nó mãi mãi. Chừng nào nó không là hoa nhựa nó không thể vĩnh hằng được. Chỉ những thứ

giả mới có thể là thứ vĩnh hằng, nhân tạo, các thứ nhân tạo có thể là vĩnh hằng.

Thực tại đang thay đổi, nó là một luồng, nó là dòng sông. Ngày mai tôi không biết tôi sẽ nói gì. Tôi không nhớ điều tôi đã nói hôm qua. Tôi không có cách nào quan tâm tới quá khứ của tôi, và không quan tâm tới tương lai của tôi nữa. Khoảnh khắc này là tất cả cho tôi. Không cái gì khác tồn tại bên ngoài nó. Tôi hoàn toàn bị ngắt ra khỏi quá khứ... và không có kế hoạch nào cho tương lai. Khi ngày mai tới chúng ta sẽ thấy. Và điều tôi đang nói cho bạn bây giờ sẽ không trở thành nghĩa vụ cho tôi để nói tiếp nó mãi mãi. Tôi không có nghĩa vụ phải xác nhận quá khứ của tôi lặp đi lặp lại. Hôm qua là qua rồi, các phát biểu đã đưa ra hôm qua cũng qua rồi.

Nhưng tôi hiểu vấn đề của bạn. Vấn đề của bạn là: Thế thì tin vào cái gì? Làm sao tin được? Nhưng ai bảo bạn tin vào bất kì cái gì? Hân hoan đi! Đừng tin. Bạn không thể thấy khác biệt sao? Nhấn mạnh là khác nhau.

Tôi không bảo bạn tin vào bất kì cái gì.

Tất nhiên, nếu tôi bảo bạn tin vào cái gì đó, thế thì tôi phải kiên trì lặp đi lặp lại cùng một điều; tôi phải nói nó lặp đi lặp lại. Điều đó sẽ là một loại thôi miên. Khi cái gì đó được lặp lại thường xuyên, bạn trở nên bị thôi miên bởi nó. Tôi không ở đây để thôi miên bạn. Tôi ở đây để dành cho chính điều đối lập lại: để giải thôi miên cho bạn -- không chỉ các phát biểu mà tôi đã đưa ra trong quá khứ mà cả những phát biểu của mọi người chứng ngộ đã từng tồn tại.

Tôi phải phá huỷ tri thức của bạn, niềm tin của bạn. Tôi phải phá huỷ bất
kì cái gì bạn có thể níu bám lấy. Chỉ cái không phải được bỏ lại ở đó.... Một sannyasin đã làm điều hay. Anh ấy đã gọi con đường của tôi là via confusiva -- điều đó là đúng. Điều đó là đúng hoàn hảo. Nó không phải là via negativa cũng không via positive -- nó là via confusiva.

Nếu bạn có thể bị lẫn lộn nhiều tới mức bạn bỏ mọi niềm tin, từ lẫn lộn đó sáng tỏ sẽ tới. Khi nào bạn cảm thấy bị lẫn lộn? Đích xác khi nào?

Bất kì khi nào một trong những niềm tin của bạn bị công kích -- bạn trở nên nghi ngờ: Bây giờ biết tin vào cái gì? Bất kì khi nào một hoài nghi nảy sinh... nhưng làm sao hoài nghi là có thể nếu không có niềm tin?

Con người của không tin không thể hoài nghi được cái gì. Không có gì
để hoài nghi cả. Trong khi phá huỷ niềm tin của bạn, tôi phá huỷ chính

khả năng của hoài nghi. Bạn không thể thấy ra vấn đề sao? Hoài nghi là cái bóng của niềm tin. Nó có vẻ giống cái đối lập -- nó không phải vậy. Chỉ những người tin mới có thể hoài nghi. Nếu bạn tin vào Thượng đế, hoài nghi có thể nảy sinh. Nhưng nếu bạn không tin vào Thượng đế, hoài nghi có thể nảy sinh từ đâu? Làm sao hoài nghi có thể nảy sinh được? Một người không có bất kì loại niềm tin nào sẽ hiện hữu mà không có bất kì loại hoài nghi nào nữa. Đó là sáng tỏ.

Khi tôi nói cái gì đó và nó đi ngược lại niềm tin của bạn, hoài nghi nảy sinh: Bây giờ chọn cái gì? Bạn đã làm cho niềm tin của bạn bị lâm nguy quá nhiều, bạn đã sống với nó lâu thế, và bây giờ đột nhiên hoài nghi nảy sinh! Nó làm rung chuyển bạn. Nó làm cho bạn hoảng hồn.

Và nếu tôi liên tục nói những điều mâu thuẫn mọi ngày, lòng dũng cảm lớn là được cần để nghe tôi, Gourishanker, một tấm lòng lớn để chứa đựng, tình yêu lớn để hiểu tôi, và một ham muốn mãnh liệt để biết, một ham muốn đam mê để biết: "Với bất kì giá nào, mình sẽ phải biết. Nếu mọi niềm tin bị phá huỷ và mọi hệ thống phải bị loại bỏ và mọi tôn giáo bị ném vào lửa, mình sẵn sàng. Nhưng mình sẽ biết."

Khi ham muốn đam mê này có đó, bạn sẽ gặp tôi. Thế thì bạn sẽ hiểu những mâu thuẫn của tôi. Nó là phương cách. Nó tạo ra tình huống. Tôi sẽ không cho phép người của tôi có bất kì khả năng nào tin vào bất kì cái gì, thậm chí không tin cả vào tôi. Khi mọi niềm tin đã mất rồi, cái gì còn lại? Bạn giống hệt chiếc gương phản xạ mọi tâm trạng của cuộc sống, phản xạ mọi khí hậu. Mùa hè tới và bạn là mùa hè... và mùa đông tới và bạn là mùa đông... và ngày tới và bạn là ngày... và đêm tới và bạn là đêm.

Điều này tôi gọi là tính toàn bộ. Và sống trong tính toàn bộ là sống trong Thượng đế.

Mọi điều tôi nói không phải là một loại học thuyết hoá nào -- nó không phải vậy chút nào. Chủ định của nó là khác toàn bộ. Nhưng chủ định này là khác thế, đó là lí do tại sao những câu hỏi như vậy nảy sinh. Khi bạn cứ lắng nghe ai đó khác, người đó có đó để đề nghị một triết lí; người đó giải thích triết lí của mình cho bạn. Tôi không giải thích bởi vì tôi không có triết lí. Tôi hoàn toàn là phản triết lí.

Khi bạn đi tới tu sĩ ông ấy có đó để giải thích cho bạn một giáo điều nào đó mà ông ấy tin vào; ông ấy có đó để cải tâm bạn. Tôi không ở đây để

cải tâm bạn: tôi ở đây chỉ để phá huỷ bạn.

Cho nên nhớ lấy: mọi phát biểu đều là của khoảnh khắc, cũng như mọi hoa đều là của khoảnh khắc. Xuân tới... và có nhiều hoa thế. Và thế rồi xuân qua đi, và bạn không bao giờ đi tới tự nhiên và nói, "Mày có vẻ rất mâu thuẫn đấy. Hoa đâu rồi? Và làm sao mày có thể liên tục tự mâu thuẫn với mày theo cách này?"

Đạo là mâu thuẫn. Nó phải vậy. Đó là biện chứng của cuộc sống. Nhưng bạn chưa bao giờ đi tới tự nhiên! Nếu con chim cúc cu đang hót và thế rồi bất thần nó dừng lại chẳng bởi lí do nào cả, bạn không đi tới con chim cúc cu và nói "Sao mày dừng lại? Điều này mâu thuẫn thế! Hót hay thế, và thế rồi rơi vào im lặng sao? Hoặc là im lặng hoặc là cứ hót mãi đi chứ -- phải nhất quán!" Nhưng bạn không nói điều đó.

Trong mưa cây xanh tươi. Trong hè lá sẽ biến mất và cành sẽ đứng đó trần trụi, trơ trụi, khô héo, nổi trên bầu trời. Nhưng bạn không đi tới cây mà nói "Sao mày dám mâu thuẫn thế!"

Tôi là một phần của Đạo này. Tôi không là triết gia. Cho nên mọi phát
biểu của tôi đều là của khoảnh khắc, vì khoảnh khắc. Nhớ điều đó. Không cần tin vào chúng. Tận hưởng chúng đi! Nếm chúng đi! Trong khi hoa có đó, uống cái đẹp của nó đi. Nó sẽ sớm mất đi thôi. Trước khi nó mất đi, mở hội sự hiện hữu của nó.

Mở hội tôi đi! Thay vì tin vào tôi, thì mở hội tôi. Đó là khác biệt -- khác biệt của việc nhấn mạnh. Để sự hiện diện của tôi là bữa tiệc cho bạn. Nó phải không trở thành nhà tù. Nó phải không trở thành một định nghĩa của tâm trí bạn. Nó không nên lấp đầy bạn bằng các ý tưởng mà bằng điệu vũ và bài ca.

Nếu bạn muốn nhớ tôi, đừng bao giờ nhớ tôi như một triết gia, như một tu sĩ -- không, đừng bao giờ. Đó là những từ bẩn thỉu với tôi. Nhớ tôi như một nhà thơ đi. Bạn không bao giờ đi tới nhà thơ và nói với ông ấy, "Ông mâu thuẫn bỏ xừ," vì bạn hiểu. Nhà thơ không có nghĩa vụ gì phải nhất quán cả. Ông ấy có thể hát cả nghìn bài ca về các tâm trạng khác nhau. Khi ông ấy buồn, ông ấy hát bài ca buồn; và khi ông ấy hạnh phúc, ông ấy ca bài ca hạnh phúc. Bạn không tới ông ấy....

Hiện hữu của tôi còn nhiều hơn của nhà thơ. Và nếu bạn thực sự muốn
cảm thấy sự hiện diện của tôi, bạn cũng sẽ phải học cách thức của thơ

ca. Nghệ thuật với tôi là tôn giáo lớn nhất -- tôn giáo của tương lai.

Thẩm mĩ với tôi là lời cầu nguyện.

Và ở đây tôi đang hiện hữu: mọi con đường đều là của tôi, hay không đường nào của tôi cả. Tôi quan tâm nhiều tới các cá nhân. Khi bạn tới tôi, tôi không có con đường chắc chắn cho bạn. Tôi nhìn bạn để tìm xem con đường nào sẽ là phù hợp với bạn. Tôi không có con đường cố định; tôi đã lang thang trên mọi con đường, và mọi con đường đều đúng. Nếu nó khớp, thế thì bất kì con đường nào cũng có thể dẫn bạn tới điều tối thượng. Nếu nó không khớp, thế thì bạn có thể liên tục vật lộn, tranh đấu, nhưng không cái gì sẽ xảy ra; bạn đang cố đi qua tường. Bạn sẽ bị đau, bị thương, có vậy thôi; không cái gì sẽ xảy ra.

Tôi không thuộc vào bất kì con đường nào, do đó mọi con đường đều thuộc vào tôi. Và tôi quan tâm nhiều hơn tới cá nhân người tìm kiếm. Nếu tôi thấy rằng thành tâm, tôn thờ, lời cầu nguyện sẽ có ích cho bạn, tôi dạy bạn điều đó. Nếu tôi thấy thiền sẽ có ích cho bạn, tôi dạy điều đó. Nếu tôi thấy rằng chỉ hiểu biết, nhận biết thuần khiết, sẽ có ích, tôi dạy điều đó. Nếu tôi cảm thấy rằng nhận biết sẽ làm cho bạn rất căng thẳng, không khớp với kiểu của bạn, thế thì tôi dạy bạn mất hút hoàn toàn trong cái gì đó, bị cuốn hút hoàn toàn trong cái gì đó. Nhảy múa, tham gia vào nó nhiều tới mức bạn trở thành điệu vũ và không có người nào quan sát nó; không tạo ra bất kì tách biệt và phân chia nào giữa bạn, trở thành hành động đó.

Do đó tôi sẽ rất, rất mâu thuẫn, bởi vì với người này tôi sẽ nói cái gì đó, với người khác tôi sẽ nói cái gì đó khác, đôi khi thậm chí chính điều đối lập, đối lập đối xứng. Cho nên bất kì cái gì tôi đã nói với bạn, ai đó có thể tới và nói với bạn: Osho đã nói cái gì đó khác cho tôi. Đừng nghe bất

kì ai. Bất kì cái gì tôi đã nói với bạn, tôi đã nói với bạn. Bằng không, bạn
sẽ bị hoang mang.

Hàng triệu con đường đi tới Thượng đế. Thực ra không có chỗ nào khác để đi. Bất kì chỗ nào bạn đi, bạn đều đi tới Thượng đế. Mọi con đường đều dẫn tới ngài. Nhưng khi bạn đang tìm kiếm, chỉ một con đường có thể dẫn bạn đi. Nếu bạn bắt đầu bước đi trên mọi con đường cùng nhau, bạn sẽ bị lạc. Người ta phải chọn một con đường. Cho nên xin đừng lặp lại hình mẫu cũ của bạn.

Cá nhân chỉ có thể tồn tại nếu xã hội chết đi; hai điều này không thể cùng tồn tại. Đây là thời gian cho xã hội chết đi, và chúng ta sẽ tìm ra những cách mới ở cùng nhau mà sẽ không là hình thức, sẽ nhiều tấm lòng hơn. Gia đình ngăn cản điều đó. Gia đình vẽ ra biên giới quanh mọi đứa trẻ. Nó nói, "Bố là bố của con, cho nên yêu bố đi. Mẹ là mẹ của con, cho nên yêu mẹ đi. Đây là gia đình con. Nếu cần, con hi sinh vì gia đình." Cùng ý tưởng này được phóng chiếu lên qui mô to hơn là quốc gia: "Đây là đất nước của con. Nếu đất nước cần con, hi sinh bản thân con." Gia đình, xã hội, quốc gia... đó là cùng ý tưởng trở nên ngày một to hơn.

Cho nên phê bình cơ bản của tôi là về gia đình. Gia đình là nguyên nhân gốc rễ của tất cả mọi vấn đề của chúng ta. Nghèo đói của chúng ta, ốm đau của chúng ta, điên khùng của chúng ta, trống rỗng của chúng ta, không có tình yêu của chúng ta - gia đình là nguyên nhân. Và gia đình là nguyên nhân của tất cả mọi ước định của chúng ta. Từ chính lúc ban đầu nó bắt đầu ước định tâm trí bạn: "Con là người Do Thái, con là người Ki tô giáo, con là người Hindu, con là thế này và con là thế nọ" - và đứa trẻ đáng thương chẳng biết điều vô nghĩa bạn đang nói là gì.

Gia đình là nền tảng của mọi ước định; nó cho bạn sự kế thừa toàn thể quá khứ và tải trọng, gánh nặng của tất cả những thứ đã từng được chứng tỏ là sai trong hàng trăm năm. Bạn bị tải nặng với tất cả những thứ sai đó, và tâm trí bạn bị đóng và bị bít lại và nó không thể nhận được cái gì mới đi ngược lại nó. Tâm trí bạn đơn giản đầy những điều sai.

Nếu đứa trẻ ở trong tay của tâm xã - tôi đã thực nghiệm và thấy điều đó
thành công vô cùng. Trẻ con hạnh phúc hơn bởi vì chúng tự do hơn.

Không ước định nào được đóng dấu lên chúng; chúng chín chắn sớm hơn, và bởi vì không ai cố gắng làm cho chúng phụ thuộc nên chúng trở nên độc lập. Không ai đi ra khỏi con đường của họ để giúp chúng, cho nên chúng phải học cách tự giúp mình. Điều này đem tới chín chắn, sáng tỏ, sức mạnh nào đó. Và chúng tất cả đều thiền: thiền không phải là ước định; nó đơn giản là ngồi im lặng, không làm gì cả, chỉ tận hưởng im lặng - im lặng của ban đêm, im lặng của sáng sớm... và dần dần, dần dần bạn trở nên quen với im lặng tràn ngập bản thể bên trong của bạn. Thế rồi một khoảnh khắc bạn nhắm mắt lại bạn rơi vào trong vực thẳm của cái hồ im lặng, không thể dò được. Và từ im lặng đó bạn được trẻ lại mọi khoảnh khắc.

Từ im lặng đó yêu của bạn tới, cái đẹp của bạn tới, chiều sâu đặc biệt của đôi mắt bạn; hào quanh đặc biệt của con người bạn, sức mạnh của tính cá nhân của bạn, và sự tự trọng đều tới.

Xã hội dạy bạn nghĩ, và nghĩ liên tục, và nghĩ một cách khéo léo và ranh mãnh. Nó đã không cho phép bạn biết rằng có các không gian của vô ý nghĩ, bởi vì xã hội sợ. Những không gian đó của vô ý nghĩ là rất nguy hiểm. Những không gian đó của vô ý nghĩ là rất điên khùng. Những không gian đó của vô ý nghĩ sẽ cho bạn niềm vui lớn lao, nhưng sẽ làm cho bạn có tính nổi dậy thế. Những không gian lớn lao đó sẽ làm cho bạn rất, rất hạnh phúc, nhưng người hạnh phúc trở thành tự do. Người đó không thể dễ dàng bị ép buộc làm những điều ngu xuẩn.

Bạn không thể phái người đó vào quân đội được. Người đó sẽ nói, "Vô nghĩa. Tôi hạnh phúc thế, sao tôi phải đi và giết người khác và bị giết?" Bạn không thể phái người đó vào quân sự; người đó sẽ đơn giản nói không. Bạn không thể buộc người đó làm những điều ngu xuẩn trong cả đời người đó như cái máy. Người đó sẽ nói, "Tại sao? Tôi sẽ làm những điều tôi thích và điều tôi yêu." Người cực lạc là người nổi dậy trong thế giới. Bạn không thể bảo người đó cứ là thư kí trong văn phòng và liên

tục làm hồ sơ mọi thứ, đặt chồng chồng tài liệu cả đời người đó. Người đó sẽ nói, "Tôi sẽ đi và trở thành nông dân vì tôi yêu cây. Nếu tôi không trở nên giầu, điều đó là được. Cái giầu của tôi sẽ là của cái bên trong." "Tôi sẽ trở thành người đánh cá. Tôi sẽ ở trên biển cả. Tôi không muốn trở thành thư kí."

Nhưng thế thì mọi sự sẽ khó khăn cho xã hội. Xã hội cần thư kí, xã hội cần lính tráng. Xã hội cần những người rất kìm nén, người có năng lượng sôi lên và không có cách nào để đi đâu cả - để cho họ có thể được đưa vào trong bất kì công việc nào. Xã hội thu xếp mọi thứ theo cách mà bạn có thể trở thành nô lệ.

Xã hội không ở đây để làm bạn thành người tự do, bởi vì với tự do chính trị sẽ biến mất, quốc gia sẽ biến mất. Trong một thế giới tự do sẽ không có quốc gia và sẽ không cần quốc gia và sẽ không cần quân đội. Hàng triệu người chỉ phí hoài kiếp sống của họ - làm duyệt binh. Quay trái!

Quay phải! Quay đằng sau! Hàng triệu người - làm điều đó một cách rất hạnh phúc và nghĩ họ đang làm điều lớn lao, phục vụ lớn lao cho nhân loại.

Ai thích điều đó? Người tự do sẽ muốn trở thành ca sĩ hay vũ công. Tốt nếu bạn nhảy múa. Nhưng "quay đằng sau, "quay trái," "quay phải" sao? Bạn đã bao giờ thấy bất kì con chim nào quay phải, quay trái không?

Bạn có thấy con vật nào không? Chúng nhảy múa, vâng, chúng nhảy múa, nhưng nhảy múa là điều khác toàn bộ. Mọi người sẽ nhảy múa và mọi người sẽ ca hát và mọi người sẽ đi vào rừng và chẻ củi, và họ sẽ đi ra biển và đánh cá và họ sẽ đi lên núi, họ sẽ làm nông trại, làm vườn, họ sẽ là thợ mộc, thợ dệt, thợ quay tơ. Nhưng mọi người sẽ làm cái gì đó mà họ thích làm.

Ngay bây giờ bạn đang làm cái gì đó mà chính phủ muốn bạn làm. Và thủ đoạn này là tinh vi. Đại học, phổ thông, cao đẳng - thủ đoạn tinh vi để buộc bạn vào trong cái gì đó mà bạn không bao giờ muốn làm. Thế thì tất nhiên nếu bạn vẫn còn khổ, điều đó là hiểu được. Làm sao bạn có thể hạnh phúc được?

Rất hiếm khi chúng ta bắt gặp một người mở hội vì rất khó thoát khỏi
các nhà tù mà xã hội đã tạo ra quanh bạn. Trong thế giới tự nhiên mọi sự

sẽ chính là điều ngược lại. Sẽ rất khó tìm ra người khổ. Tại sao? Dường như không có nhu cầu phải khổ. Chư phật sẽ chỉ là bình thường. Hiếm khi bạn tìm ra một người không phải là vị phật, nếu mọi sự diễn ra tự nhiên. Nhưng mọi thứ là không tự nhiên.

Đó là lí do tại sao bạn thậm chí phải học cách thiền, và bạn phải học cách yêu, và bạn phải học cách hạnh phúc, và bạn phải học cách biết Thượng đế.

(Trích "Nguyên lí thứ nhất")

Một chuyện thần tiên cổ kể rằng khi Thượng đế tạo ra thế giới, bốn thiên thần hay hỏi tới gặp ngài để hỏi. “Ngài đang làm gì vậy?” thần thứ nhất hỏi. Thần thứ hai hỏi, “Tại sao?” Thần thứ ba nói, “Tôi có thể có nó khi ngài kết thúc không?” Thần thứ tư nói, “Tôi có thể giúp được không?”

Câu hỏi thứ nhất là câu hỏi của nhà khoa học, câu hỏi thứ hai, là của nhà triết học, câu hỏi thứ ba, của chính khách, và câu hỏi thứ tư là của người tôn giáo.

Truy tìm khoa học trong sự tồn tại là truy tìm của quan sát tách rời. Nhà khoa học phải khách quan. Để khách quan người đó phải vẫn còn không tham dự; người đó không thể tham gia được, bởi vì khoảnh khắc người đó trở thành người tham gia người đó trở thành bị tham dự vào. Do đó nhà khoa học chỉ có thể biết được chu vi bên ngoài của cuộc sống và sự tồn tại. Cốt lõi bên trong nhất sẽ vẫn còn không sẵn có cho khoa học; chính phương pháp luận của nó ngăn cấm nó.

Triết gia chỉ suy đoán, ông ấy không bao giờ thực nghiệm. Ông ấy cứ hỏi tới vô hạn, “Tại sao?” Và câu hỏi này dai dẳng tới mức bất kì cái gì là câu trả lời, nó có thể bị hỏi lần nữa - “Tại sao?” Không có khả năng của kết luận nào qua triết học. Triết học vẫn còn trong trạng thái không kết luận. Nó là hoạt động vô tích sự, nó chẳng dẫn tới đâu cả.

Chính khách đơn giản muốn sở hữu thế giới, muốn có nó. Ông ấy là nguy hiểm nhất trong tất cả mọi người vì ông ấy là bạo hành nhất. Mối quan tâm của ông ấy vào cuộc sống không phải là vào bản thân cuộc sống mà là vào quyền lực riêng của ông ấy. Ông ấy là người đói quyền, điên vì quyền; ông ấy là người gàn dở, ông ấy có tính huỷ diệt. Khoảnh khắc bạn sở hữu cái gì đó sống bạn giết chết nó, bởi vì khoảnh khắc cái gì đó trở thành tài sản nó không còn sống nữa. Sở hữu cây và nó không còn sống nữa. Sở hữu đàn bà hay đàn ông và bạn đã giết họ. Sở hữu bất kì cái gì và cái chết là kết quả, bởi vì chỉ cái chết mới có thể bị sở hữu.

Sống là tự do. Về căn bản nó vẫn còn tự do. Bạn không thể sở hữu được nó, bạn không thể đưa nó vào ngân hàng, bạn không thể vẽ một đường quanh nó. Bạn không thể nói, ‘Cái này là của tôi’; nói như thế là bất kính, nói như thế là bản ngã, nói như thế là điên.

Sống sở hữu chúng ta. Làm sao chúng ta sở hữu được nó? Chúng ta phải bị sống sở hữu ngày càng nhiều hơn. Toàn thể động thái phải thay đổi: từ mang tính sở hữu người ta phải trở nên có khả năng bị sở hữu bởi cái toàn thể.

Chính khách chưa bao giờ đi tới biết chân lí của sống.

Người tôn giáo tham gia. Người đó nhảy múa cùng cuộc sống, người đó ca hát cùng sự tồn tại, người đó giúp cho cuộc sống, người đó được buông xuôi theo sự tồn tại và người đó không tách rời và xa cách. Người đó không thực sự hỏi câu hỏi nào, người đó không theo đuổi tri thức; toàn thể nỗ lực của người đó là làm sao được hài hoà với sự tồn tại, làm sao được là một toàn bộ với nó. Do đó mới có từ phương Đông dành cho kinh nghiệm tối thượng: samadhi.

(Trích "Bí mật của các bí mật" tập 1")

Nếu bạn tranh đấu và vật lộn, bạn có cho rằng bạn sẽ có khả năng biến đổi thế giới và tình huống của nó không? Bạn sẽ trở thành giống những

người bạn đang tranh đấu và vật lộn với họ đấy; đó là một trong những luật nền tảng của cuộc sống. Chọn kẻ thù thật cẩn thận vào! Bạn bè bạn có thể chọn mà không cần cẩn thận. Không cần lo lắng về bạn bè bởi vì họ không có cùng tác động lên bạn như kẻ thù. Bạn phải rất cẩn thận với kẻ thù bởi vì bạn sẽ phải tranh đấu với kẻ thù. Trong tranh đấu, bạn sẽ phải dùng cùng chiến lược và cùng chiến thuật. Và bạn sẽ phải dùng cùng chiến lược và chiến thuật đó hết năm nọ tới năm kia; chúng sẽ ước định bạn. Đó là cách nó đã xảy ra trong suốt nhiều thời đại.

Joseph Stalin đã chứng tỏ là sa hoàng nguy hiểm hơn các sa hoàng đã từng cai trị nước Nga trước khi chủ nghĩa cộng sản nắm quyền. Tại sao? Bởi vì Stalin đã học chiến lược này từ các sa hoàng. Tranh đấu với các sa hoàng, ông ấy đã học cùng chiến thuật mà họ đã dùng. Toàn bộ cuộc đời ông ấy đã dành cho tranh đấu, thực hành bạo lực, đến lúc ông ấy nắm quyền, Stalin đã là một sa hoàng, còn nguy hiểm hơn nhiều, hiển nhiên, bởi vì ông ấy đã thành công chống lại các sa hoàng. Ông ấy phải đã tinh ranh hơn, bạo hành hơn, tham vọng hơn, và mang tính chất Machiavella hơn. Bằng không thì ông ấy đã không thể thắng được sa hoàng.

Và ông ấy đã làm điều đó ở qui mô lớn hơn nhiều: ông ấy đã đánh bại tất cả các sa hoàng! Tất cả các sa hoàng hợp nhau cũng chưa bao giờ phạm phải nhiều bạo hành và giết chóc như Joseph Stalin một mình đã làm.

Stalin đã học các bài học giỏi đến mức người ta ngờ rằng nhà lãnh đạo cách mạng, Lenin, đã bị ông ấy đầu độc. Lenin ốm, và nhân danh thuốc thang ông ấy đã bị đầu độc dần và bị chết bởi thuốc độc. Nếu Lenin mà còn sống, thế thì Joseph Stalin sẽ trở thành người thứ ba, bởi vì có người khác, Leon Trotsky, là số hai. Cho nên ưu tiên đầu tiên của Stalin là tiêu diệt Lenin - ông ấy đã giết Lenin - và thế rồi thứ hai là giết Trotsky, điều ông ấy đã làm. Thế thì Stalin nắm quyền, và một khi ông ấy nắm quyền ông ấy bắt đầu giết mọi người - tất cả các thành viên của Bộ chính trị, và dần dần đến những người lãnh đạo cộng sản cấp cao nhất. Bởi vì họ tất cả đều biết chiến lược đó, họ phải bị loại bỏ.

Điều này xảy ra trong mọi cuộc cách mạng trên thế giới.

Thế giới này là thế giới rất đẹp nhưng nó ở trong các bàn tay sai - nhưng khi tôi nói điều đó, tôi không ngụ ý là bạn bắt đầu tranh đấu với những

bàn tay sai đó đâu. Điều tôi ngụ ý là, xin bạn đừng là những bàn tay sai
đó, có vậy thôi.

Tôi không dạy cách mạng. Tôi dạy nổi dậy, và khác biệt là lớn lao. Cách mạng mang tính chính trị; nổi dậy mang tính tôn giáo. Cách mạng cần bạn tổ chức bản thân mình như đảng phái, như quân đội, và tranh đấu chống kẻ thù. Nổi dậy nghĩa là bạn nổi dậy như cá nhân; bạn đơn giản đi ra khỏi toàn thể lối mòn này. Ít nhất bạn cũng không nên phá huỷ tự nhiên.

(Trích "Tự do - Dũng cảm là bản thân mình")

Chúng ta có thể thay đổi cả thế giới - nhưng không bằng tranh đấu - lần này không. Thế là đủ rồi! Chúng ta phải thay đổi thế giới này bằng mở hội, bằng nhảy múa, bằng ca hát, bằng âm nhạc, bằng thiền, bằng tình yêu. Không bằng tranh đấu.

Cái cũ chắc chắn phải dừng lại để cái mới hiện hữu, nhưng xin đừng diễn giải sai tôi. Chắc chắn cái cũ phải dừng lại - nhưng cái cũ là ở bên trong bạn, không ở bên ngoài. Tôi không nói về cấu trúc cũ của xã hội; tôi đang nói về cấu trúc cũ của tâm trí bạn phải dừng lại để cho cái mới hiện hữu. Và một người vứt bỏ cấu trúc cũ của tâm trí tạo ra không gian lớn cho nhiều người biến đổi cuộc sống của mình tới mức không thể nào tin nổi, không thể nào tưởng tượng nổi, không thể nào ngờ được. Mỗi một người biến đổi bản thân mình trở thành việc lẩy cò, thế thì nhiều người nữa bắt đầu thay đổi. Sự hiện diện của người đó trở thành tác nhân xúc tác.

Đây là nổi dậy tôi dạy: bạn vứt bỏ cấu trúc cũ, bạn vứt bỏ tham lam cũ, bạn vứt bỏ chủ nghĩa lí tưởng cũ. Bạn trở thành con người im lặng, mang tính thiền, yêu thương. Hiện hữu nhiều hơn trong điệu vũ, và thế rồi xem điều xảy ra. Ai đó, chẳng chóng thì chầy, nhất định tham gia cùng điệu vũ với bạn, và thế rồi ngày càng nhiều người cùng tham gia.

Tôi không có kiến thức chính trị. Tôi hoàn toàn chống lại chính trị. Vâng, cái cũ phải dừng lại để cái mới hiện hữu - nhưng cái cũ phải dừng

lại bên trong bạn, thế thì cái mới sẽ có đó. Và một khi cái mới ở bên trong bạn thì cái mới tiêm nhiễm, lây nhiễm; nó bắt đầu lan toả vào những người khác.

Vui vẻ mang tính tiêm nhiễm! Cười, và bạn sẽ thấy rằng người khác bắt đầu cười. Nó cũng là vậy với buồn rầu: buồn, và ai đó nhìn vào khuôn mặt dài của bạn bỗng nhiên trở nên buồn. Chúng ta không tách rời, chúng ta được nối với nhau, cho nên khi trái tim ai đó bắt đầu cười thì nhiều trái tim khác bị xúc động - đôi khi ngay cả những trái tim ở xa xôi. Bạn đã tới từ những chỗ xa xăm thế; bằng cách nào đó tiếng cười của tôi đã đạt tới bạn, tình yêu của tôi đã đạt tới bạn. Bằng cách nào đó, theo cách huyền bí nào đó, bản thể tôi đã chạm tới bản thể bạn và bạn đã tới đây bất chấp mọi khó khăn.

Nhưng tôi không dạy bạn cách tranh đấu chống lại bất kì cái gì. Bất kì khi nào bạn tranh đấu chống lại bất kì cái gì bạn đều trở thành kẻ phản ứng - bởi vì đây là phản ứng. Bạn trở nên bị ám ảnh với cái gì đó, bạn chống lại nó, và thế rồi có mọi khả năng là cái bạn chống lại sẽ chi phối bạn - có thể theo cách tiêu cực, nhưng nó sẽ chi phối bạn.

(Trích "Tự do - Dũng cảm là bản thân mình")

Con người còn chưa đi tới điểm các chính phủ có thể bị giải tán. Những người vô chính phủ như Kropotkin đã chống lại chính phủ, luật pháp.

Ông ấy muốn giải tán chúng. Tôi cũng là người vô chính phủ, nhưng theo cách hoàn toàn đối lập với Kropotkin.

Tôi muốn nâng tâm thức con người tới điểm mà chính phủ trở thành vô tích sự; toà án thành trống rỗng, không ai bị sát hại, không ai bị cưỡng hiếp, không ai bị tra tấn hay quấy rối. Bạn có thấy khác biệt không?

Nhấn mạnh của Kropotkin là giải tán các chính phủ. Nhấn mạnh của tôi là nâng cao tâm thức của con người tới điểm các chính phủ trở thành vô dụng, theo cách riêng của họ; tới điểm toà án bắt đầu đóng cửa, cảnh sát

bắt đầu biến mất bởi vì không có việc và các quan toà được bảo, "Đi tìm nghề khác đi." Tôi là người vô chính phủ từ chính chiều hướng khác.

Trước hết để mọi người sẵn sàng, và chính phủ sẽ biến mất theo cách riêng của nó. Tôi không ủng hộ việc phá huỷ chính phủ; họ đang đáp ứng cho nhu cầu nào đó. Con người vẫn còn man rợ, xấu tới mức nếu con người không bị ngăn cản bởi bạo lực, toàn thể xã hội sẽ trong hỗn độn.

Tôi không ủng hộ hỗn độn. Tôi muốn xã hội con người trở thành một toàn thể hài hoà, một tâm xã bao la khắp thế giới: Mọi người thiền, mọi người không mặc cảm, mọi người với sự chân thành lớn lao, im lặng; mọi người hân hoan, nhảy múa, ca hát; mọi người không có ham muốn cạnh tranh với bất kì ai; mọi người đã vứt bỏ chính ý tưởng họ là đặc biệt và phải chứng minh điều đó bằng việc trở thành tổng thống Mĩ; mọi người không còn chịu đựng bất kì phức cảm thấp kém nào, cho nên không ai muốn là cao siêu, không ai ba hoa về vĩ đại của mình.

Các chính phủ sẽ bay hơi như giọt sương trong mặt trời sáng sớm. Nhưng điều đó là câu chuyện hoàn toàn khác, cách tiếp cận hoàn toàn khác. Cho tới khi khoảnh khắc đó tới, chính phủ vẫn được cần tới.

Đó là điều đơn giản. Nếu bạn ốm, thuốc được cần tới. Người vô chính phủ như Kropotkin muốn phá huỷ thuốc. Tôi muốn bạn mạnh khoẻ để cho bạn không cần thuốc. Một cách tự động bạn sẽ vứt chúng đi. Bạn sẽ làm gì với tất cả thuốc này? Chúng hoàn toàn vô dụng, thực tế, còn nguy hiểm; phần lớn thuốc đều là chất độc. Bạn cứ tích luỹ chúng với mục đích gì? Thấy khác biệt của nhấn mạnh này.

Tôi không chống lại thuốc; tôi chống lại ốm yếu của con người, điều làm cho thuốc thành cần thiết. Tôi muốn con người mạnh khoẻ hơn - điều là có thể với kĩ nghệ gen - con người không có khả năng trở nên ốm bởi vì chúng ta đã lập trình cho người đó từ chính khi sinh của người đó theo cách người đó không thể bị ốm, chúng ta đã làm cách bố trí trong thân thể người đó để tranh đấu chống lại bất kì ốm bệnh nào. Chắc chắn thuốc sẽ biến mất, dược khoa sẽ biến mất, bác sĩ sẽ biến mất, đại học dược sẽ đóng cửa. Nhưng không phải bởi vì tôi chống lại họ! Điều đó đơn giản sẽ là hệ quả của nhân loại lành mạnh.

Tôi muốn một thế giới, một ngôn ngữ, một tính tôn giáo, một nhân loại - và khi nhân loại thực sự trưởng thành trong tâm thức, thì một chính phủ.

Chính phủ không phải là cái gì đó để ba hoa. Điều đó là sỉ nhục. Sự tồn tại của nó nói với bạn rằng bạn vẫn còn man rợ, văn minh còn chưa xảy ra; bằng không sao bạn cần chính phủ để cai trị bạn?

Nếu mọi tội ác biến mất, nếu tất cả mọi sợ hãi mà người khác có thể bóc lột bạn, sát hại bạn, mà biến mất, bạn sẽ làm gì với toàn thể bộ máy quan liêu của chính phủ? Bạn không thể tiếp tục nó được, bởi vì nó là gánh nặng cho nền kinh tế của quốc gia, gánh nặng lớn, và nó cứ trở nên ngày một lớn hơn. Hệ thống cấp bậc có khuynh hướng trở nên ngày một lớn hơn bởi một lẽ đơn giản là mọi người đều không muốn làm việc, mọi người ghét công việc. Cho nên mọi người cần nhiều trợ giúp hơn; công việc cứ phình to ra.

Trong bất kì văn phòng chính phủ nào, bạn đều có thể thấy các tập hồ sơ chồng chất trên bàn. Chừng nào bạn còn chưa có khả năng hối lộ ai đó, hồ sơ của bạn có thể vẫn cứ ở đâu đó trong cái chồng khổng lồ; nó sẽ chẳng bao giờ lên tới đỉnh. Và các công chức tận hưởng nhiều hồ sơ ở đó; điều đó làm cho họ thành quan trọng, đặc biệt. Họ có quyền trên nhiều người thế; trong tâm trí họ, tất cả những hồ sơ này đều chứa quyền lực của họ với mọi người.

Tôi là người vô chính phủ thuộc phạm trù hoàn toàn khác với những người đã tồn tại trước đây trên trái đất. Tôi là một loại trong bản thân tôi, bởi vì cách tiếp cận của tôi là khác triệt để. Tôi không chống lại chính phủ, tôi chống lại nhu cầu về chính phủ. Tôi không chống toà án, tôi chống lại nhu cầu về toà án.

Một ngày nào đó, lúc nào đó, tôi thấy khả năng là con người sẽ có khả năng sống không có kiểm soát nào - tôn giáo hay chính trị - bởi vì người đó sẽ là kỉ luật lên chính mình.

(Trích "Tự do - Dũng cảm là bản thân mình")

Khi người ta tuyệt đối im lặng, có, người ta có thể thấy qua tai và người ta có thể nghe từ mắt. Thế thì không có phân biệt giữa các giác quan, người ta đơn giản trở thành một tính nhạy cảm. Mắt và tai và mũi, tất cả chúng tan biến vào trong một tính nhạy cảm. Bạn thấy nó, bạn cảm qua nó, bạn nghe qua nó - và dầu vậy bạn vẫn còn im lặng. Mọi việc biết này từ tai và mọi việc nghe này từ mắt không quấy rối im lặng của bạn.

(Trích "Sống Thiền")

"Tự do có nghĩa là khả năng nói có khi có được cần tới, nói không khi không được cần tới, và đôi khi giữ im lặng khi chẳng cái gì được cần tới

- im lặng, không nói gì cả. Khi tất cả những chiều này đều có sẵn, có tự do."

Chân lí, bởi chính bản chất của nó, là kinh nghiệm câm. Mọi kinh nghiệm đều câm vì chúng xảy ra chỉ trong im lặng sâu sắc. Nếu bạn yêu người đàn bà, tình yêu xảy ra trong im lặng sâu sắc. Nếu bạn tạo ra thơ ca, nó giáng xuống bạn trong im lặng sâu sắc. Nếu bạn vẽ bức tranh bạn biến mất. Hoạ sĩ không có đó, khi bức tranh được sinh ra, thậm chí không có người chứng kiến nó. Việc đó xảy ra trong im lặng hoàn toàn và tính một mình hoàn toàn. Nếu bạn có đó thế thì bức tranh không thể có giá trị gì. Nếu nhà thơ có đó thế thì thơ ca sẽ không là gì ngoài thứ kĩ thuật. Nó sẽ có mọi qui tắc được hoàn thành, nó sẽ tuân theo văn phạm, qui tắc của giai điệu, nhưng sẽ không có thơ ca. Nó sẽ là cái xác chết.

Nó sẽ không là người đàn bà thực; nó sẽ là một ni cô.

Chân lí bao quanh bạn. Nó ở trong không khí, nó ở trong hương thơm của hoa, nó là việc chảy của sông, nó ở trong lá xanh, nó ở trong các vì sao, nó ở trong cát bụi, nó ở trong bạn. Chỉ chân lí hiện hữu! Nhưng bạn liên tục né tránh nó và bạn liên tục hỏi các câu hỏi - Làm sao đạt tới

chân lí? Bản đồ ở đâu? Nó là đường nào? Và cho dù bản đồ được trao cho bạn, bản đồ không giúp bạn theo bất kì cách nào. Ngay chỗ đầu tiên bản đồ không thể được cho, vì chân lí liên tục thay đổi. Nó không phải là hiện tượng tù đọng; nó liên tục thay đổi. Nó là sống động, nó là việc thở. Nó chưa bao giờ như cũ; nó chưa bao giờ là một cho hai khoảnh khắc tiếp nối nhau.

Ông già Heraclitus nói, "Ông không thể bước vào trong cùng một dòng sông hai lần." Thực ra, bạn thậm chí không thể bước vào dòng sông một lần; sông đang chảy, sông đang chảy nhanh thế. Và không chỉ sông đang chảy, bạn đang chảy. Bạn không thể bước vào trong cùng một dòng sông hai lần: sông thay đổi. Bạn không thể bước vào trong cùng một dòng sông hai lần: bởi vì bạn thay đổi.

Chân lí có tính động. Chân lí không phải là cái gì đó chết. Đó là lí do tại sao nó không thể được chứa trong lời. Khoảnh khắc bạn thốt ra nó, nó đã trôi qua rồi, nó đi ra bên ngoài, nó không còn như cũ nữa. Khoảnh khắc bạn nói nó là vậy, nó không còn là vậy nữa. Lời tụt lại sau.

Để hiện hữu cùng chân lí chỉ có một khả năng: vứt bỏ lời. Ngôn ngữ tụt lại sau. Ngôn ngữ là què quặt. Chỉ im lặng mới có thể đi cùng chân lí, tay trong tay. Chỉ im lặng mới có thể đi cùng chân lí. Chỉ im lặng mới có thể nhanh thế bởi vì im lặng không có trọng lượng để mang. Lời bị chất tải; chúng mang trọng lượng. Cho nên khi bạn đang mang lời, các thượng đế học lớn trong đầu bạn, những trừu tượng lớn, thế thì bạn không thể bước đi cùng với chân lí được. Để bước đi cùng chân lí người ta phải vô trọng lượng. Im lặng là vô trọng lượng; nó không có gì để mang. Im lặng có cánh. Cho nên chỉ trong im lặng chân lí mới được biết tới, và chỉ trong im lặng chân lí mới được truyền được trao.

(Trích "Nguyên lí thứ nhất")

Nhiều thứ có thể được làm qua nỗ lực nhưng nhiều thứ hơn có thể được làm qua vô nỗ lực. Nhiều thứ có thể được đạt tới qua ý chí nhưng nhiều thứ hơn có thể được đạt tới qua vô ý chí. Và bất kì cái gì bạn đạt tới qua ý chí bao giờ cũng vẫn còn là gánh nặng cho bạn; nó bao giờ cũng là xung đột, căng thẳng bên trong, và bạn có thể đánh mất nó vào bất kì khoảnh khắc nào. Nó phải được duy trì liên tục - và việc duy trì nó cần năng lượng, việc duy trì nó chung cuộc làm tiêu tán bạn.

Chỉ cái được đạt tới qua vô nỗ lực sẽ không bao giờ là gánh nặng cho bạn, và chỉ cái không là gánh nặng mới có thể vĩnh hằng. Chỉ cái không là phi tự nhiên theo bất kì cách nào mới có thể còn lại với bạn mãi mãi và mãi mãi.

Trang Tử nói rằng cái thực, điều thiêng liêng, sự tồn tại, là để được đạt tới bằng việc đánh mất bản thân bạn hoàn toàn trong nó. Ngay cả nỗ lực để đạt tới nó cũng trở thành rào chắn - thế thì bạn không thể đánh mất bản thân bạn được. Ngay cả nỗ lực để đánh mất bản thân bạn cũng trở thành rào chắn.

Làm sao bạn có thể làm nỗ lực để đánh mất bản thân bạn được? Mọi nỗ lực đều được sinh ra từ bản ngã, và qua nỗ lực bản ngã được làm mạnh thêm. Bản ngã là bệnh tật. Cho nên mọi nỗ lực đều phải bị bỏ đi hoàn toàn, không cái gì để được làm; người ta phải đánh mất bản thân mình một cách hoàn toàn trong sự tồn tại. Người ta phải lại trở thành giống như trẻ nhỏ, mới sinh, không biết cái gì là đúng, không biết cái gì là sai, không biết bất kì phân biệt nào. Một khi phân biệt đi vào, một khi bạn biết cái này là đúng và cái kia là sai, bạn đã ốm rồi, và bạn ở xa xôi khỏi thực tại.

Đứa trẻ sống một cách tự nhiên - nó có tính toàn bộ. Nó không làm nỗ lực nào, vì làm nỗ lực nghĩa là bạn đang tranh đấu với bản thân bạn. Một phần của bạn ủng hộ và một phần của bạn chống đối - do đó mới có nỗ lực.

Bạn có thể đạt được nhiều, nhớ lấy. Đặc biệt trong thế giới này, bạn có thể đạt được nhiều qua nỗ lực bởi vì nỗ lực là hung hăng, nỗ lực là bạo hành, nỗ lực là cạnh tranh. Nhưng trong thế giới kia, không cái gì có thể

được đạt tới qua nỗ lực, và những người bắt đầu bằng nỗ lực chung cuộc
cũng phải bỏ nó.

(Trích "Khi giày vừa")

Một lần một sư mới hỏi một Thiền sư, "Thưa thầy, nguyên lí thứ nhất là gì?"

Không chần chừ Thầy đáp, "Nếu như ta mà nói cho ông, nó sẽ trở thành nguyên lí thứ hai."

Vâng. Nguyên lí thứ nhất không thể được nói ra. Điều quan trọng nhất không thể được nói ra, và điều có thể được nói ra sẽ không là nguyên lí thứ nhất. Khoảnh khắc chân lí được thốt ra, nó trở thành dối trá; chính việc thốt ra lời là việc làm sai lạc đi. Cũng vậy với Vedas, Kinh Thánh, và Koran, chúng chứa nguyên lí thứ hai, không phải là nguyên lí thứ nhất. Chúng chứa những lời dối trá, không phải là chân lí, vì chân lí không thể được chứa bởi bất kì lời nào dù là bất kì cái gì. Chân lí chỉ có thể được kinh nghiệm - chân lí có thể được sống - nhưng không có cách nào để nói nó.

Lời là tiếng vọng xa xôi, xa xăm của kinh nghiệm thực; và nó là xa xôi với cái thực tới mức nó thậm chí còn tồi hơn là cái không thực vì nó có thể cho bạn việc tin giả. Nó có thể cho bạn lời hứa giả. Bạn có thể tin vào nó, và đó là vấn đề. Nếu bạn bắt đầu tin vào giáo điều nào đó, bạn sẽ liên tục bỏ lỡ chân lí. Chân lí phải được biết bởi kinh nghiệm. Không niềm tin nào có thể giúp bạn dọc đường; mọi niềm tin đều là rào chắn.

Mọi tôn giáo đều chống lại tôn giáo - nó phải vậy bởi chính bản chất của mọi sự. Mọi nhà thờ đều chống lại Thượng đế. Nhà thờ tồn tại vì chúng đáp ứng cho nhu cầu nào đó. Nhu cầu này là: con người không muốn làm bất kì nỗ lực nào; con người muốn lối tắt dễ dàng. Niềm tin là lối tắt dễ dàng.

Con đường tới chân lí là gian nan; nó là nhiệm vụ khó khăn lên dốc. Người ta phải đi qua cái chết toàn bộ - người ta phải phá huỷ bản thân

mình hoàn toàn - chỉ thế thì cái mới mới được sinh ra. Phục sinh chỉ có sau đóng đinh.

Để né tránh đóng đinh chúng ta đã tạo ra niềm tin. Niềm tin là rất rẻ. Bạn có thể tin và bạn vẫn còn như cũ. Bạn có thể liên tục tin. Và điều đó không yêu cầu thay đổi căn bản nào trong hình mẫu sống của bạn. Nó không yêu cầu bất kì thay đổi nào trong tâm thức bạn, và chừng nào tâm thức bạn còn chưa thay đổi, niềm tin chỉ là trò chơi. Bạn có thể chơi với nó, bạn có thể lừa dối bản thân bạn, nhưng nó sẽ không nuôi dưỡng bạn.

Quán tưởng rằng một đứa trẻ đang chơi trong vườn nhà, chơi với sư tử tưởng tượng, và thế rồi đột nhiên nó đối diện với một con sư tử thực vừa mới trốn khỏi vườn thú. Bây giờ nó không biết phải làm gì. Nó đơn giản hoảng sợ từ trí thông minh của nó. Nó đờ người ra; nó thậm chí không thể chạy được. Nó là hoàn toàn thoải mái với tưởng tượng, nhưng với cái thực nó không biết phải làm gì.

Đó là tình huống của tất cả những người liên tục chơi với niềm tin, khái niệm, triết lí, thượng đế học. Họ hỏi những câu hỏi chỉ để mà hỏi câu hỏi. Câu trả lời là điều cuối cùng họ quan tâm tới. Họ không muốn câu trả lời. Họ liên tục chơi với câu hỏi, và từng câu trả lời đều giúp cho họ tạo ra thêm các câu hỏi. Từng câu trả lời không là gì ngoài bàn đạp cho nhiều câu hỏi hơn.

Chân lí không phải là câu hỏi. Nó là cuộc truy hỏi! Nó không có tính trí tuệ; nó có tính tồn tại. Việc truy hỏi là đánh cược, đánh cược bằng cuộc đời bạn. Nó cần dũng cảm vô cùng. Niềm tin không cần dũng cảm.

Niềm tin là cách thức của kẻ hèn. Nếu bạn là người Ki tô giáo hay người Hindu hay người Mô ha mét giáo, bạn là kẻ hèn. Bạn đang né tránh sư tử thực, bạn đang trốn chạy khỏi sư tử thực. Nếu bạn muốn đối diện với cái thực, thế thì không cần đi tới bất kì nhà thờ nào, không có nhu cầu đi tới bất kì tu sĩ nào, bởi vì cái thực bao quanh bạn bên trong và bên ngoài.

Bạn có thể đối diện với nó - nó đã có đó rồi.

(Trích "Chân lí thứ nhất")

Bạn phải đã nghe câu chuyện về con rết rồi chứ? Một con rết bước đi với một trăm chân. Một con ếch, một triết gia đấy, thấy con rết, ông ta nhìn và quan sát và ông ta trở nên rất rối loạn; khó mà bước được cho dù với bốn chân, nhưng con rết này đang bước đi với một trăm chân. Đây quả  là phép màu! Làm sao mà con rết quyết định được chân nào chuyển trước, và thế rồi chân nào chuyển sau đó? Và những một trăm chân! Cho nên con ếch dừng con rết lại và hỏi một câu hỏi: "Tôi là một triết gia và tôi bị phân vân bởi anh. Vấn đề đã nảy sinh mà tôi không thể giải được. Làm sao anh bước được? Làm sao anh xoay xở điều đó chút nào? Điều đó dường như là không thể được!" Con rết nói: "Tôi đã từng bước đi cả đời tôi, nhưng tôi đã không nghĩ về điều đó. Bây giờ ông hỏi, tôi sẽ nghĩ về điều đó và thế rồi tôi sẽ nói cho ông."

Lần đầu tiên ý nghĩ đi vào tâm thức của con rết. Thực sự, con ếch là đúng - chân nào phải đi trước? Con rết dừng ở đó đến vài phút, không thể chuyển động được, lưỡng lự, và ngã nhào. Và nó nói với con ếch: "Xin ông đừng hỏi con rết khác câu hỏi này. Tôi đã từng bước đi cả đời tôi và nó chưa bao giờ là vấn đề cả, còn bây giờ ông đã giết tôi hoàn toàn rồi! Tôi không thể chuyển động được. Và một trăm chân để chuyển động! Làm sao tôi có thể xoay xở được?"

Cuộc sống đi trong vòng tròn hoàn hảo, cuộc sống chuyển động hoàn hảo, không có vấn đề gì. Trang Tử nói về Thuỳ rằng ông ấy có thể vẽ những vòng tròn hoàn hảo bằng tay hơn là bằng việc dùng com pa. Bạn cần com pa vì bạn không tin tưởng vào cuộc sống; bạn cần đạo đức, giới luật, nguyên tắc, Kinh Thánh, Koran, Gita để chỉ đạo bạn vì bạn không tự tin vào lực bên trong. Đó là cuộc sống của bạn. Và những Kinh Thánh, Koran, và Gita này, chúng đã tạo ra cùng tình huống cho bạn như điều con ếch đã tạo ra cho con rết.

Nhiều giới luật thế phải được tuân theo, nhiều nguyên tắc thế phải được quản lí - nhiều khái niệm đạo đức thế. Bạn có nhiều thứ bị áp đặt lên bạn tới mức cuộc sống bên trong của bạn không thể tự phát được. Bạn đi lạc lối, không phải bởi vì bất kì thế lực ác nào, mà bởi vì những người làm điều tốt. Không phải là Quỉ dẫn bạn tới cái sai, chính các tu sĩ của bạn, những người lãnh đạo của bạn, cái gọi là thánh nhân của bạn.

Điều này rất khó. Dễ tin vào Quỉ, để cho bạn đổ mọi trách nhiệm lên Quỉ. Không có Quỉ đâu, tôi nói với bạn đấy. Và đó là điều Trang Tử cũng đang nói.

Trang Tử nói: "Không có Thượng đế, không có Quỉ, chỉ cuộc sống tồn tại." Các tu sĩ tạo ra Thượng đế và các tu sĩ tạo ra Quỉ vì tu sĩ tạo ra phân biệt giữa sai và đúng. Và một khi phân biệt này đi vào trong tâm trí bạn, bạn sẽ không bao giờ là đúng. Tự nhiên là đúng. Một khi phân biệt này đi vào trong tâm trí bạn rằng cái này là sai và cái kia là đúng, bạn sẽ không bao giờ đúng, bạn sẽ không bao giờ thoải mái, bạn sẽ không bao giờ cảm thấy thảnh thơi, bạn bao giờ cũng sẽ căng thẳng. Và bất kì cái gì bạn làm đều sẽ sai vì phân biệt này tạo ra lẫn lộn. Toàn thể cuộc sống là im lặng và có tính thiền thế, sao nhiều nỗ lực thế được cần cho bạn?

Chính bởi vì có phân biệt. (Trích "Khi giày vừa")

Từ chính lúc thụ thai cho tới chính lúc kết thúc, con người là cuộc tìm hiểu vào trong việc tìm chân lí. Và nếu bạn không tìm chân lí, bạn không là người. Thế thì bạn đã bỏ lỡ. Thế thì nhiều nhất bạn có vẻ giống như người, nhưng bạn không là người. Tính nhân bản của bạn chỉ là ở dáng vẻ nhưng không ở trong tim bạn. Và đừng bị lừa bởi dáng vẻ: khi bạn nhìn vào gương, bạn có thể thấy rằng bạn là người, điều đó không chứng minh được cái gì. Chừng nào việc tìm hiểu của bạn chưa trưởng thành tới những chiều cao mà toàn thể năng lượng của bạn được biến đổi vào trong việc tìm hiểu, bạn không là người.

Đó là khác biệt giữa các con vật khác và người. Chúng sống, chúng không tìm hiểu. Chúng đơn giản sống, chúng không tìm hiểu. Không con vật nào đã bao giờ hỏi: Chân lí là gì? Sống là gì? Nghĩa của sống là gì? Tại sao chúng ta ở đây? Chúng ta từ đâu tới? Chúng ta được số phận cho mục đích nào? Không cây, không chim, không con vật - trái đất lớn này đã không hỏi điều này. Bầu trờ bao la vô cùng này chưa bao giờ tìm hiểu về điều này.

Đây là niềm vinh quang của con người. Con người rất nhỏ nhưng lớn hơn bầu trời, bởi vì cái gì đó trong con người là duy nhất - việc tìm hiểu. Ngay cả bầu trời bao la cũng không bao la như con người, bởi vì có thể có chỗ cuối cho bầu trời, nhưng không có chỗ cuối cho việc tìm hiểu của con người. Nó là cuộc hành hương vĩnh hằng - vô thuỷ, vô chung.

(Trích "Tìm trâu")

Mọi tôn giáo ngoại trừ Thiền đều là chết. Họ đã trở thành các thượng đế học hoá thạch, hệ thống các triết lí, học thuyết, nhưng họ đã quên mất ngôn ngữ của cây. Họ đã quên mất im lặng trong đó cây có thể được nghe và được hiểu. Họ đã quên mất vui vẻ mà phải là tự nhiên và tự phát của trái tim của mọi sinh linh sống.

Khoảnh khắc kinh nghiệm trở thành lời giải thích, cách diễn đạt, nó không còn thở nữa; nó chết - và trên khắp thế giới mọi người đang mang những học thuyết chết.

Tôi gọi Thiền là tôn giáo sống duy nhất bởi vì nó không phải là tôn giáo, mà chỉ tính tôn giáo. Nó không có giáo điều, nó không phụ thuộc vào bất kì người sáng lập nào. Nó không có quá khứ; thực ra nó chẳng có gì để dạy bạn. Nó là điều kì lạ nhất đã xảy ra trong toàn thể lịch sử nhân loại - kì lạ nhất bởi vì nó tận hưởng trong trống rỗng, nó nở hoa trong cái không. Nó được hoàn thành trong hồn nhiên, trong không biết. Nó không phân biệt giữa cái trần tục và cái thiêng liêng. Với nó, mọi thứ hiện hữu, đều thiêng liêng.

Cuộc sống là thiêng liêng dù dưới bất kì dạng nào, bất kì hình thể nào. Bất kì chỗ nào có cái gì đó sống và sống động, nó đều thiêng liêng. (Trích "Sống thiền")

Nếu bạn chỉ ngồi im lặng và lắng nghe tâm trí bạn, bạn sẽ thấy nhiều tiếng nói thế. Bạn sẽ ngạc nhiên, bạn có thể nhận ra những tiếng nói đó rất rõ. Tiếng nói nào đó là từ ông bạn, tiếng nói nào đó là từ bà bạn, tiếng nói nào đó là từ bố bạn, tiếng nói nào đó là từ mẹ bạn, tiếng nói nào đó là từ tu sĩ, từ thầy giáo, từ hàng xóm từ bạn của bạn, từ kẻ thù của bạn. Tất cả những tiếng nói này đều lộn xộn trong đám đông bên trong bạn, và nếu bạn muốn tìm ra tiếng nói riêng của bạn, điều đó gần như là không thể được, đám đông quá dầy đặc.

Thực ra, bạn đã quên mất tiếng nói riêng của bạn từ lâu trước đây rồi. Bạn chưa bao giờ được cho đủ tự do để nói lên ý kiến của bạn. Bạn bao giờ cũng được dạy vâng lời. Bạn được dạy nói có với mọi thứ mà người lớn hơn đã nói với bạn. Bạn được dạy rằng bạn phải tuân theo bất kì cái gì thầy giáo hay tu sĩ đang làm. Không ai đã bao giờ bảo bạn tìm tiếng nói riêng của bạn - "Con có tiếng nói nào của riêng con không?"

Cho nên tiếng nói của bạn vẫn còn rất khẽ khàng và những tiếng nói khác rất to, rất điều khiển, bởi vì chúng là những mệnh lệnh và bạn đã tuân theo chúng - mặc cho bản thân bạn. Bạn không có ý định tuân theo, bạn có thể thấy rằng điều này là không đúng. Nhưng người ta phải vâng lời để được kính trọng, để là chấp nhận được, để được yêu.

Một cách tự nhiên chỉ một tiếng nói đang thiếu trong bạn, chỉ một người đang thiếu trong bạn, và đó là bạn; ngoài ra có cả đám đông. Và đám đông đó thường xuyên dẫn bạn tới điên khùng, vì tiếng nói này nói, "Làm cái này," tiếng nói khác nói, "Đừng bao giờ làm cái đó! Không nghe theo tiếng nói đó!" Và bạn bị giằng xé.

Toàn thể đám đông này phải rút đi. (Trích "Tương lai vàng")

"Vợ tôi rất chống lại lí trí. Cô ấy gọi mọi lí trí là 'hợp lí hoá'. Lí trí là gì? Và hợp lí hoá là gì?"

Tôi có thể hiểu được rắc rối của bạn. Lí trí có tính nam, tình cảm có tính nữ -- do đó mới có khó khăn của trao đổi giữa đàn ông và đàn bà, giữa chồng và vợ. Họ bao giờ cũng quát tháo nhau, nhưng thông điệp không bao giờ đạt tới người kia -- vì cách hiểu của họ là khác toàn bộ.

Thực ra, bởi vì các cách thức là khác nhau, đó là lí do tại sao họ quan

tâm tới nhau, họ bị hấp dẫn tới nhau. Họ là các đối lập cực như dương và âm trong điện. Họ bị kéo lại với nhau. Nhưng bởi vì họ là đối lập, trao đổi là rất khó khăn, gần như không thể được.

Đàn ông bao giờ cũng nói từ cái đầu, và đàn bà bao giờ cũng nói từ trái tim. Bây giờ đây là hai ngôn ngữ khác nhau: dường như bạn nói tiếng Trung Quốc và tôi nói tiếng Đức. Và không có trao đổi. Bạn có thể hỏi Hari Das: Hari Das nói tiếng Đức và Geeta, bạn gái của anh ấy, nói tiếng Nhật Bản. Nhưng điều này là vậy với mọi người! Với mọi Hari Dasas và mọi Geetas. Ngôn ngữ là khác nhau.

Họ vừa có trận cãi nhau và anh chồng nói, "Thôi không cãi nhau nữa, em yêu, chúng ta thảo luận chuyện này một cách biết điều đi." "Không," cô vợ giận dữ nói, "Mọi lúc chúng ta thảo luận cái gì đó một cách biết điều, em đều thua!"

Nếu đàn bà sẵn sàng để thua, chỉ thế thì cô ấy mới nói một cách hợp lí, biết điều. Và mọi đàn bà đều biết điều đó - điều đó không phải là cách để thắng. Cô ấy sẽ bị thua! Vì tâm trí nam là chuyên gia trong lập luận. Cho nên thay vì có tính logic, cô ấy bắt đầu khóc -- bây giờ bạn thua.

Bạn yêu người đàn bà và cô ấy khóc. Bây giờ phỏng có ích gì mà tranh cãi với cô ấy? Bạn nói, "Thôi được, em đúng." Và cô ấy đã học được cách thức này, rằng nước mắt có tác dụng hơn nhiều. Cho nên vấn đề không phải là cái gì là đúng: vấn đề là ai thắng.

Nếu bạn thực sự muốn trao đổi với người đàn bà của bạn hay người đàn bà muốn trao đổi với người đàn ông của cô ấy, cách duy nhất là ở chỗ cả hai phải biến mất khỏi lí trí và tình cảm, cả hai phải trở nên có tính thiền hơn. Thiền không là lí trí không là tình cảm -- nó đi ra ngoài, nó đi ra ngoài tính cực. Nó là siêu việt. Thiền đưa bạn ra ngoài lập luận và ra ngoài tình cảm; nó không là của cái đầu hay của trái tim. Và khả năng duy nhất của bất kì giao cảm nào, của bất kì trao đổi nào, giữa đàn ông và đàn bà là thiền. Bằng không, không có khả năng.

Đàn bà sẽ gọi lập luận của bạn là hợp lí hoá. Và bạn gọi nó là gì khi người đàn bà của bạn bắt đầu biểu lộ tình cảm? Bạn gọi nó là đa cảm. Đây là những từ kết án. Hợp lí hoá là từ có tính kết án. Khi bạn gọi việc biểu lộ tình cảm của người đàn bà là 'đa cảm', đó là từ kết án. Và bạn cảm thấy đúng trong bản thân bạn, và người đàn bà cảm thấy đúng trong

bản thân cô ấy. Những cách suy nghĩ khác nhau. Không ai là đúng và không ai là sai -- vì mọi cách nghĩ đều là sai. Trạng thái vô ý nghĩ là đúng. Trạng thái vô tình cảm là đúng.

Cho nên khi bạn yêu người đàn bà và người đàn bà yêu bạn sâu sắc, có
giao cảm, vì trong yêu đó có thiền.

Nhưng yêu đó tới và đi. Bạn còn chưa có đủ khả năng để giữ nó mãi mãi, cho nên tuần trăng mật sớm biến mất. Khi bạn rơi vào tình yêu với người đàn bà, mọi thứ diễn ra tốt đẹp. Cả hai bạn đều đồng ý lẫn nhau. Chưa bao giờ có biện luận nào. Cho nên hiểu biết về nhau, từ bi thế với nhau, thông cảm thế. Nhưng sau khi tuần trăng mật qua rồi, thế thì những điều nhỏ bé... nhỏ tới mức khi bạn muốn nói về chúng bạn cảm thấy bối rối. Điều đó xảy ra mọi ngày với tôi:

Một đôi tới tôi. Họ đã từng đánh nhau, trên bờ của sự chia tách. Và tôi hỏi, "Có chuyện gì vậy?" Và người đàn ông nói với người đàn bà, "Em nói điều đó đi," và cô ấy nói, "Anh nói điều đó đi." Sự kiện là cả hai đều bối rối vì vấn đề chả có gì, tầm thường. Chỉ là điều nhỏ bé. Có thể cãi nhau đã bắt đầu... người đàn bà muốn mặc bộ áo sari này và người đàn ông không thích mầu đó, và anh ta nói, "Anh không đi cùng em tới bữa tiệc trong bộ sari này!"

Ngu xuẩn làm sao -- ngu xuẩn của cả hai, nhưng nó có thể dẫn tới, nó có thể làm lẩy cò, một biện luận lớn. Và thế rồi họ bắt đầu đem những điều lớn lao khác vào trong nó, và mọi khác biệt của họ ngay lập tức trồi lên bề mặt. Họ hục hặc với nhau. Họ đã làm ra trái núi từ đống đất chuột đùn. Và họ liên tục kết án lẫn nhau: "Anh sai -- mọi lập luận của anh chỉ là hợp lí hoá." Và tôi không nói rằng mọi lập luận của bạn là lập luận -- chín mươi chín phần trăm nó là hợp lí hoá. Và tôi không nói rằng mọi biểu lộ tình cảm của đàn bà là tình cảm -- chín mươi chín phần trăm chúng là đa cảm.

Tâm trí rất thủ đoạn -- cả hai, nam hay nữ. Tâm trí là rất tinh ranh. Người đàn ông năm mươi lấy người đàn bà ba mươi. Hôn nhân gây ra
chút nói chuyện trong giới của họ. Một lần, khi ai đó hỏi người đàn ông
mới lấy vợ về khác biết lớn trong tuổi tác, ông ta đáp, "Điều đó không tệ
chút nào cả. Khi cô ấy nhìn tôi cô ấy cảm thấy già hơn mười tuổi và khi

tôi nhìn cô ấy tôi cảm thấy trẻ hơn mười tuổi. Vậy có gì sai? Cả hai chúng tôi đều bốn mươi!"

Đây là hợp lí hoá. Hợp lí hoá là cách che giấu mọi thứ. Nó là cách thức láu lỉnh, rất láu lỉnh. Bạn có thể hợp lí hoá về mọi thứ có thể, và bạn có thể giả vờ rằng nó là lập luận. Nó không phải vậy. Lập luận phải có tính khách quan, không có định kiến nào về phần bạn.

Một lần một người đàn ông tới tôi. Ông ấy đã viết nhiều sách, và ông ấy là trưởng khoa trong đại học về huyền bí hay công trình nghiên cứu cận tâm lí. Ông ấy tới tôi và ông ấy nói, "Tôi đang cố gắng chứng minh rằng đầu thai là chân lí khoa học."

Tôi hỏi ông ấy, "Chừng nào ông chưa chứng minh được điều đó, đừng nói điều đó -- bởi vì điều đó chỉ ra một định kiến. Ông đã chấp nhận ý tưởng này rằng nó là chân lí khoa học, bây giờ mọi điều được cần là chứng minh nó. Điều này không còn khách quan hay khoa học. Điều này không phải là có lí. Sâu bên dưới ông là người Hindu và ông chấp nhận lí thuyết này. Nếu ông mà người Mô ha mét giáo, ông sẽ cố chứng minh rằng 'Không có đầu thai và mình sẽ chứng minh điều đó một cách khoa học."'

Cả hai đều không là nhà khoa học. Người Mô ha mét giáo không tin, cho nên người đó cố gắng chứng minh niềm tin của mình bằng sự giúp đỡ của khoa học. Bạn đang cố chứng minh niềm tin của bạn bằng sự giúp đỡ của khoa học. Đây là hợp lí hoá.

Con người của lí trí thuần khiết không có niềm tin, không định kiến, không có ý tưởng theo suy diễn. Người đó đơn giản đi vào trong việc truy hỏi mà không phán xét, không kết luận. Việc truy hỏi sẽ quyết định kết luận là gì. Điều đó sẽ được quyết định bởi bản thân việc truy hỏi.

Nếu bạn thậm chí còn có một ham muốn bị che giấu để chứng minh cái gì đó, bạn sẽ chứng minh nó, nhưng bạn đã phá huỷ tính khoa học của nó. Nó không còn là lập luận. Nó là hợp lí.

Và tình cảm cũng vậy. Tình cảm là thuần khiết; đa cảm là thủ đoạn. Bạn đã học một thủ đoạn. Đàn bà biết rằng nếu cô ấy khóc, cô ấy là người thắng. Bây giờ, thỉnh thoảng việc khóc không tới chút nào, vì việc khóc là không dễ bị thao túng thế. Nhưng cô ấy cố gắng đem nó lại, cô ấy  diễn kịch, cô ấy giả vờ. Những nước mắt đó là giả. Cho dù chúng tuôn ra

qua mắt, chúng là giả -- vì chúnh không tới, chúng được mang tới.

Đa cảm là tình cảm được bịa ra, bị thao túng, một cách tinh ranh. Tính hợp lí là một điều; việc hợp lí hoá là thao túng của lí trí cũng như đa cảm là thao túng của tình cảm. Nếu bạn hợp lí, thực sự hợp lí, bạn sẽ trở thành nhà khoa học. Nếu bạn thực sự có tình cảm, bạn sẽ trở thành nhà thơ. Đây là những điều đẹp. Nhưng dầu vậy, đối thoại sẽ là không thể được -- nó sẽ dễ dàng hơn. Với hợp lí hoá và đa cảm điều đó là rất khó, nhưng với lí trí và tình cảm nó không khó thế -- vẫn sẽ có khó khăn, nhưng sẽ có từ bi, một nỗ lực để hiểu lẫn nhau. Người hợp lí sẽ cố hiểu quan điểm của đàn bà một cách hợp lí; và người đàn bà sẽ cố hiểu quan điểm của đàn ông -- một cách tình cảm, tất nhiên, nhưng từ bi sẽ có đó.

Bước đầu tiên là: bỏ mọi hợp lí hoá và mọi đa cảm đi. Và bước thứ hai là: bỏ lí trí và tình cảm nữa. Và thế thì trong trạng thái đó của cực lạc, của thiền, có giao cảm. Và giao cảm đó là lời cầu nguyện. Trong giao cảm đó khi bạn nói 'người', không có đàn bà, có Thượng đế; không có đàn ông, có Thượng đế.

Nhìn nghĩa là bị định hướng theo một chiều. Không nhìn, không tìm, thế thì bạn sẵn có cho mọi chiều - bạn sẵn có cho mọi chiều có thể, bạn sẵn có cho toàn thể sự tồn tại.

Nhưng khó khăn là ở chỗ nếu tôi bảo bạn không nhìn, bạn nói, "Được, chúng tôi sẽ không cố," nhưng nỗ lực vô thức tiếp diễn. Bạn thậm chí cố không nhìn, nhưng điều đó nữa lại trở thành chỉ là nỗ lực để nhìn.

Câu hỏi này rất nền tảng. Phật nói, "Nếu ông vô ham muốn, mọi ham muốn sẽ được hoàn thành." Bây giờ, một sư một hôm hỏi, "Vì thầy đã nói rằng mọi ham muốn sẽ được hoàn thành nếu người ta trở thành vô ham muốn, tôi đã có chỉ một ham muốn: được là vô ham muốn. Bây giờ phải làm gì về nó?" Nhưng ham muốn được là vô ham muốn vẫn là một ham muốn; nó ở trên cùng một bình diện. Dù bạn ham muốn tiền hay bạn ham muốn quyền, danh, hay bạn ham muốn vô ham muốn, điều đó

không tạo ra khác biệt chút nào: chỉ đối thể của ham muốn thay đổi; ham muốn vẫn còn như cũ. Và ham muốn là vấn đề, không phải là đối thể.

Nếu bạn ham muốn tiền, mọi người sẽ gọi bạn là rất trần tục, vật chất. Nếu bạn ham muốn Thượng đế, mọi người sẽ gọi bạn là tâm linh, thế giới khác, tôn giáo. Nhưng những người biết, với họ, không có khác biệt chút nào: bạn vẫn là trần tục. Không phải là vài ham muốn là trần tục và vài ham muốn là về thế giới khác! Ham muốn, như vậy, là trần tục.

Không thể có ham muốn của thế giới khác.

Cho nên Thượng đế không thể được ham muốn. Nếu bạn ham muốn, bạn bỏ lỡ. Nếu bạn tìm, bạn sẽ không thấy. Bạn càng tìm, bạn sẽ càng trở nên khổ hơn. Không tìm, và thấy ra. Chỉ hiện hữu - trong thái độ của việc không tìm. Chẳng phải là sâu bên dưới bạn vẫn liên tục nghĩ "Bây giờ ngài phải đang tới vì mình không tìm"; thế thì bạn ở trong cùng cái bẫy lần nữa.

Vấn đề là cái gì phải được làm: "Làm sao tôi có thể bỏ được tham...?" Nhưng tại sao bạn muốn bỏ tham? Tại sao ngay chỗ đầu tiên bạn muốn vứt bỏ tham của bạn? Phải có tham nào đó đằng sau nó - để đạt tới Thượng đế, tới niết bàn, tới chứng ngộ, tới cái này cái nọ, mọi loại đồ rác rưởi, mọi thứ vô nghĩa.

Chứng ngộ xảy ra. Bạn không thể ham muốn được nó. Khi một hôm đột nhiên bạn thấy mọi ham muốn đã biến mất, chứng ngộ có đó. Nó bao giờ cũng có đó; chỉ bởi vì ham muốn mà bạn đã không thể thấy được nó. Ham muốn trở thành tấm màn che mắt bạn. Bạn mất đi sự sáng tỏ, bạn không thể thấy được cái gì đang hiện hữu. Làm sao bạn có thể thấy được cái gì đang đấy khi bạn muốn cái gì đó sẽ có đó? Khi bạn mong đợi cái gì đó, mong đợi này không cho phép bạn thấy cái đang đó. Với mong đợi bạn đã đi vào trong tương lai.

Bạn muốn người đàn bà đẹp, và bạn có tưởng tượng. Bởi vì tưởng tượng đó, bạn sẽ bỏ lỡ người đàn bà của bạn, người ở ngay trước bạn, nhưng bởi vì tưởng tượng mà bạn không thể thấy được cô ấy. Tưởng tượng liên

tục dẫn bạn đi xa.

Bạn hỏi, "Làm sao tôi có thể bỏ được tham?" Tôi muốn hỏi tại sao ngay chỗ đầu tiên bạn muốn bỏ tham. Và đột nhiên bạn sẽ thấy tham nào đó ẩn đằng sau. Tham sau tham sau tham. Điều này sẽ không giúp đỡ.

Cho nên tôi sẽ không nói cho bạn cách bỏ nó. Tôi sẽ nói cho bạn cách hiểu nó. Trong hiểu biết, nó rơi rụng đi theo cách riêng của nó. Không phải là bạn bỏ nó. Bạn không thể bỏ được. Bạn là việc tham; làm sao bạn có thể bỏ tham được? Bạn là ham muốn; làm sao bạn có thể bỏ ham muốn được? Bạn là việc tìm; làm sao bạn có thể bỏ việc tìm và kiếm?

Cái bạn này là trung tâm của mọi điên khùng của bạn. Bạn hỏi cách bỏ tham. Ai đang hỏi? Cái "tôi". Bây giờ cái "tôi" muốn thậm chí cả Thượng đế cũng bị sở hữu. Cái "tôi" muốn chứng ngộ được sở hữu. Cái "tôi" không chỉ muốn thế giới, nó muốn thế giới khác nữa. Cái "tôi" ngày càng mất trí hơn.

Chỉ hiểu. Không có nhu cầu bỏ bất kì cái gì. Con người không thể bỏ được bất kì cái gì. Cứ cố hiểu. Cố hiểu cách thức của tham. Cố hiểu cách tham vận hành. Cố hiểu cách tham đem tới ngày càng nhiều khổ hơn, ngày càng nhiều thất vọng hơn, cách tham liên tục tạo ra những địa ngục mới cho bạn, đi trước bạn, liên tục tạo ra địa ngục mới để cho khi bạn ở đó, chúng đã sẵn sàng. Cứ nhìn vào trong chính hiện tượng tham này - không có ý tưởng về bỏ nó, bởi vì nếu bạn muốn bỏ nó, một phần của tham sẽ vẫn còn không được quan sát. Phần muốn bỏ tham sẽ vẫn còn không được quan sát, sẽ vẫn còn trong bóng tối.

Không cần nghĩ theo những thuật ngữ này. Đơn giản cố hiểu. Đó là điều Socrates ngụ ý khi ông ấy nói, "Biết bản thân ông." Điều đó không có nghĩa là bạn ngồi im lặng và lặp lại "Mình là linh hồn," "Mình là Thượng đế"; nó không ngụ ý điều đó. "Biết bản thân ông" nghĩa là bất kì cái gì là hoàn cảnh, đi vào trong nó thật sâu, hết tầng nọ tới tầng kia.

Phơi bầy nó cho việc hiểu của bạn. Đi tới chính đáy của nó, tới chính gốc rễ của nó. Nhìn thấu suốt.

Và ngày bạn đã nhìn thấu suốt mọi tầng.... Các tầng cũng giống như củ hành. Bạn liên tục bóc củ hành. Cũng vậy bản thể bạn giống như củ hành, liên tục bóc. Bạn sẽ thấy những tầng tươi hơn; liên tục bóc, liên tục bóc.... Một ngày nào đó đột nhiên bạn đã bóc hết và không cái gì ngoài trống rỗng còn lại trong tay bạn. Trong cái trống rỗng đó tham đã biến mất, và trong cái trống rỗng đó chứng ngộ đã xảy ra. Trong trống rỗng đó Thượng đế hiện hữu. Trống rỗng đó là Thượng đế.

Cho nên thay vì hỏi cách bỏ tham, hỏi cách hiểu tham đi. Toàn thể sự việc treo trên một điều: hiểu biết. Khi hiểu biết về bất kì cái gì là hoàn hảo, nó giải thoát. Đó là điều Jesus ngụ ý khi ông ấy nói, "Chân lí giải thoát." Khi bạn biết chân lí của tham bạn được giải thoát. Khi bạn biết chân lí của tính dục bạn được giải thoát. Khi bạn biết chân lí của bất kì cái gì dù đó là cái gì, bạn được giải thoát khỏi nó. Biết là tự do; không biết là ở trong tù túng.

Cho nên đừng hỏi cách bỏ. Không có vội vàng. Thực ra, đi sâu vào trong nó, quan sát nó sâu sắc trước khi nó mất đi; bằng không bạn bao giờ cũng bỏ lỡ việc hiểu đó. Nếu nó mất đi trước khi hiểu biết, cái gì đó sẽ còn bị thiếu. Đó là lí do tại sao nó không bao giờ mất đi, nó bám lấy bạn. Nó bám cho tới khoảnh khắc cuối cùng, khi bạn hiểu nó, khi bạn đã nhìn vào trong nó sâu sắc tới mức không cái gì là không được lộ ra, bạn đã thấy cách thức của tham, cách thức tinh vi của tham.

Cảnh giác với mọi loại hư hỏng đi. Yêu là tốt; mơ về nó là xấu. Tại sao? Khi cái thực đang sẵn có, sao đi theo cái không thực? Ngay cả cái thực cũng không bao giờ thoả mãn! Cho nên làm sao cái không thực có thể thoả mãn được? Ngay cả cái thực, trong phân tích cuối cùng, cũng chứng tỏ là ảo tưởng, vậy nói gì về ảo tưởng?

Để tôi nhắc lại: Ngay cả cái thực, một ngày nào đó, cũng chứng tỏ chỉ là

không thực, cho nên nói gì về cái không thực?

Đi vào trong yêu thực đi, và một ngày nào đó bạn sẽ trở nên nhận biết rằng ngay cả yêu thực, cái gọi là yêu thực, sẽ biến mất. Và khi một người hoàn toàn ở bên ngoài tính dục.... Không phải tôi đang nói "cố đi ra ngoài" đâu, không, không chút nào, Thượng đế cấm đấy. Điều tôi ngụ ý khi tôi nói khi một người "đi ra ngoài" là ở chỗ khi một người đã đi sâu hơn vào trong dục, trong yêu, và đã biết và đã thấy rằng không có gì cả, chính việc thấy đó đưa người đó lên trên. Người đó bắt đầu nổi trên đất, người đó phát triển cánh. Siêu việt đó là brahmacharya, siêu việt đó là vô dục. Nó không liên quan tới nỗ lực của bạn; nó không liên quan tới kìm nén.

Người kìm nén không bao giờ có thể đạt tới brahmacharya; người đó sẽ trở thành có tính khiêu dâm. Và có cả nghìn lẻ một cách để có tính khiêu dâm. Trong kinh sách cổ Ấn Độ có những mô tả về các rishis lớn ngồi thiền và đàn bà đẹp cố cám dỗ họ, nhảy múa quanh họ, trần truồng. Và câu chuyện nói những đàn bà này được Thượng đế của cõi trời phái tới để làm hư hỏng họ vì Thượng đế trên trời sợ nếu họ đạt tới samadhi, họ sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh. Thượng đế trên trời sợ cạnh tranh của họ, cho nên khi họ sắp đạt tới ngày càng gần hơn, tới gần samadhi hơn, ngài phái đàn bà đẹp tới cám dỗ họ.

Bây giờ, chả có Thượng đế, và chả có đàn bà đẹp nào tới từ cõi trời cả; đây là khiêu dâm tâm trí. Những rishis này, cái gọi là những người thấy, đã kìm nén dục nhiều tới mức ở khoảnh khắc cuối cùng, khi họ thực sự đang tới gần hơn trung tâm bên trong nhất của họ, dục bị kìm nén đó bùng phát ra, bùng nổ ra. Và trong bùng nổ đó là những hình ảnh riêng của họ, ảnh tâm trí.... Nó là toàn cảnh tâm trí, nó rất mầu sắc, và nó đầy mầu sắc, và có vẻ thực tới mức ngay cả họ cũng bị lừa; họ nghĩ đàn bà thực có đó.

Cứ đi vào hang trong ba tháng mà xem vô dục và ép buộc vô dục. Sau ba tháng bạn sẽ là người thấy vĩ đại - và bạn sẽ bắt đầu nhìn thấy mọi

thứ. Đó là điều người thấy vĩ đại là gì. Bạn sẽ bắt đầu thấy các trinh nữ và các apsara đẹp từ trên trời tới và nhảy múa quanh bạn cám dỗ bạn. Họ chỉ là hình ảnh tâm trí của bạn thôi. Khi bạn bị tước đi thực tại, mơ của bạn bắt đầu gần như có vẻ giống thực tại. Đó là điều chúng ta gọi là ảo giác.

Vào những ngày xưa đó còn chưa có tạp chí Playboy, cho nên Rishimunis phải tuỳ thuộc vào cái riêng của họ. Bây giờ bạn có thể có hỗ trợ nào đó từ bên ngoài.

Nhưng cảnh giác vào: ngay cả cái thực, chung cuộc, được chứng minh là không thực. Cho nên đừng chuyển vào trong các cõi của cái không thực. Đi vào trong cái thực đi, để cho nó là kinh nghiệm lớn lao. Tôi không chống lại nó, tôi ủng hộ tất cả cho nó, đi vào trong nó đi, vì chỉ bằng  việc đi vào trong nó, một ngày nào đó, brahmacharya, một ngày nào đó, bạn đơn giản ra khỏi nó.

Không phải là yêu sẽ biến mất đâu. Thực ra, lần đầu tiên yêu sẽ xuất hiện, nhưng một loại yêu khác toàn bộ. Phật gọi nó là từ bi - yêu dịu mát, không có nồng nhiệt của dục trong nó. Hiện hữu của bạn sẽ trở thành phúc lành. Chính sự hiện diện của bạn sẽ làm cho mọi người cảm thấy yêu của bạn. Yêu của bạn sẽ trút xuống và mưa rào lên họ. Trong chính sự hiện diện của bạn mọi người sẽ bắt đầu đi vào trong cái không biết.

Vâng, từ bi lớn sẽ nảy sinh trong bạn. Nó là cùng năng lượng dục, được xả ra từ các đối thể dục. Không bị kìm nén. Được xả ra. Không bị kìm nén một cách ép buộc, nhưng được xả ra có hiểu biết. Cùng năng lượng dục trở thành yêu, từ bi.

Và khi yêu, từ bi nảy sinh, bạn được hoàn thành. Phật đã nói hai điều là mục đích: nhận biết và từ bi. Và cả hai tới từ năng lượng dục; cả hai được sinh ra từ nó. Hai điều đó là hoa, hoa tối thượng, của năng lượng dục.

Hoa sen đó đang đợi trong bạn để nở hoa. Đừng phí hoài năng lượng của

bạn. Dùng năng lượng của bạn để hiểu chúng, đi vào trong chúng sâu
sắc, có tính thiền, để cho một ngày nào đó hoa sen đó nở ra.

Bất kì khi nào bạn bắt gặp mâu thuẫn, theo dõi rất cẩn thận vào. Nhất định có cái gì đó có ý nghĩa lớn lao. Đừng bao giờ né tránh mâu thuẫn, vì cuộc sống là mâu thuẫn. Cuộc sống tồn tại qua giằng co của mâu thuẫn. Cho nên bất kì khi nào bạn bắt gặp mâu thuẫn bạn ở rất gần với cội nguồn của cuộc sống. Để điều đó bao giờ cũng được nhớ tới.

Phản ứng bình thường là bất kì khi nào bạn bắt gặp mâu thuẫn bạn bắt đầu cố giải quyết nó, bắt đầu tìm những giải thích cho nó, hay bắt đầu vứt nó vào trong vô thức để cho bạn không cần lo nghĩ về nó. Bạn bắt đầu làm cái gì đó về nó ngay khoảnh khắc bạn cảm thấy mâu thuẫn nào đó vì bạn đã được dạy sống phi mâu thuẫn. Bạn đã được dạy một điều rất nguy hiểm. Không ai có thể sống phi mâu thuẫn được. Nếu bạn muốn sống bạn phải sống qua mâu thuẫn, như mâu thuẫn.

Bạn đã được dạy phải nhất quán; đó là lí do tại sao bạn đã trở thành giả. Đây là toàn thể thủ đoạn đó. Làm sao thói đạo đức giả lớn thế tồn tại trên thế giới này? Tại sao? Tại sao toàn thể thế giới đã biến thành đạo đức giả? Có thủ đoạn cho điều đó, một thủ đoạn lớn; một công nghệ lớn ở đằng sau nó. Công nghệ đó là: dạy mọi người phải nhất quán, và họ sẽ trở thành đạo đức giả. Vì cuộc sống tồn tại qua mâu thuẫn.

Cuộc sống là không nhất quán. Khoảnh khắc này thế này, khoảnh khắc khác thế khác; cuộc sống là theo cách đó. Khoảnh khắc này bạn cảm thấy yêu, khoảnh khắc khác bạn ghét cùng người đó; cuộc sống là giống điều đó. Bây giờ, bạn đã được dạy nếu bạn yêu, thế thì bao giờ cũng yêu. Cái gì xảy ra? Bạn không thể bao giờ cũng yêu được, cho nên chỉ một điều là có thể: khi ghét tới bạn che giấu ghét, bạn kìm nén ghét, và bạn cứ giả vờ yêu. Đây là điều đạo đức giả là gì. Khi bạn không yêu, bạn giả

vờ.

Bạn ghét vợ bạn đầy người, nhưng bạn về nhà và bạn ôm cô ấy và bạn hôn cô ấy và bạn hỏi, "Em khoẻ không, cưng?" và mọi điều như thế. Và sâu bên dưới bạn ghét cô ấy và bạn muốn giết cô ấy. Thực ra, cả ngày bạn đã từng mơ tưởng làm sao giết người đàn bà này. Nhưng bạn đã được dạy phải nhất quán. Cho nên, một khi bạn đã rơi vào tình yêu, và bạn đã nói những điều trong những khoảnh khắc yêu đó và bạn đã hứa rằng "Anh sẽ yêu em mãi mãi và mãi mãi" - bây giờ bạn phải nhất quán. Bạn sẽ làm gì với ghét của bạn mà nhất định nảy sinh? Từng đối thể yêu nhất định là đối thể ghét nữa. Nếu bạn muốn không ghét, thế thì bạn sẽ phải dừng yêu. Nếu bạn thực sự muốn không ghét bất kì ai, thế thì bạn sẽ phải dừng yêu, nhưng bạn không thể yêu một cách nhất quán được.

Sự không nhất quán sẽ tới đi tới lại mãi.

Dường như ai đó đã bảo bạn, "Nếu anh thấy ngày rồi, đừng thấy đêm. Điều đó là không nhất quán." Cho nên bạn sẽ làm gì? Ban ngày bạn giữ cho mắt bạn mở, trong đêm bạn giữ cho mắt bạn nhắm và tin rằng nó là ngày. Nhưng đêm tới; nó không tuân theo ý tưởng của bạn. Nó phải tới. Đêm tiếp sau ngày; ngày tiếp sau đêm.

Bạn đã được dạy, "Phải nhất quán." Cái gọi là tính cách của bạn không là gì ngoài nỗ lực để nhất quán.

Con người thực không thể có tính cách được. Con người thực nhất định là vô tính cách vì có tính cách nghĩa là có nhất quán. Vô tính cách nghĩa là tự do.

Tôi nói cái gì đó hôm qua. Bây giờ, nếu tôi có tính cách, tôi sẽ cố nhất quán với quá khứ của tôi; bất kì điều gì tôi đã nói hôm qua, tôi phải nói cùng điều đó hôm nay. Nhưng thế thì tôi phải lặp lại quá khứ của tôi. Tôi không thể sống được trong khoảnh khắc này và tôi không thể sống được trong hiện tại.

Thực ra, người nhất quán là người cứ đổi quá khứ của mình thành tương lai của mình, người cứ đặt quá khứ của mình làm tương lai của mình, đi

trước bản thân mình. Đó là con người của tính cách, con người nhất quán. Người không nhất quán là người không bao giờ cho phép quá khứ trở thành tương lai của mình, người vẫn còn tự do cho tương lai, người không có lời hứa nào phải giữ, người không có cam kết nào với quá khứ. Bất kì khi nào nó là vậy, người đó sống nó một cách toàn bộ; cái đã qua, là qua rồi.

Một người thực sẽ yêu bạn và sẽ ghét bạn nữa. Và đôi khi người đó sẽ nói, "Anh bao giờ cũng yêu em"; và đôi khi người đó sẽ nói, "Anh không thể yêu em nữa. Không thể được." Đôi khi người đó sẽ trong tuần trăng mật sâu sắc với bạn và đôi khi trong li dị sâu sắc, và cả hai điều này sẽ diễn ra như ngày và đêm. Hôn nhân thực là tuần trăng mật và li dị, tuần trăng mật và li dị liên tục. Tuần trăng mật nhỏ, li dị nhỏ; tuần trăng mật lớn, li dị lớn. Nó liên tục như ngày và đêm.

Cho nên bất kì khi nào bạn bắt gặp mâu thuẫn, có tính quan sát đi, rất tỉnh táo đi. Bạn ở rất gần với cuộc sống. Và khi bạn nhất quán bạn chỉ là giả, thứ đồ nhựa, bạn không thực.

Tôi không dạy nhất quán. Tôi dạy tự do của việc không nhất quán. Tôi dạy tự do của việc là mâu thuẫn. Đó là toàn thể cách tiếp cận của tôi hướng tới cuộc sống.

Tất nhiên, bạn sợ việc bị mâu thuẫn vì thế thì bạn sẽ không biết bạn là ai. Với tính cách có cái gì đó, cái gì đó rất an ninh: bạn biết bạn là ai. Bạn có cái nhãn: người tốt, người xấu, thánh nhân, tội nhân. Bạn có thể tin vào căn cước của bạn khi bạn nhất quán - rằng bạn là người chồng tốt, người Ki tô giáo tốt, người đi nhà thờ, và thế này và thế nọ. Với không nhất quán căn cước của bạn biến mất; bạn không biết bạn là ai.

Bạn trở thành lỗ hổng, bạn không còn đóng nữa, bạn có tương lai mở. Bạn không biết bạn sẽ làm gì khoảnh khắc tiếp; chỉ khoảnh khắc tiếp mới biết. Sống trong bất an ninh đó cần dũng cảm.

Tính chất sannyas là điều tôi đề nghị. Tính chất sannyas nghĩa là vẫn còn trong bất an ninh; tính chất sannyas nghĩa là không cho phép quá khứ

của bạn ảnh hưởng tới tương lai của bạn, không cho phép quá khứ của bạn phóng chiếu bản thân nó vào tương lai. Để người chết chôn người chết. Quá khứ qua rồi, là qua rồi. Đừng níu bám lấy nó, và đừng giúp nó bám lấy bạn.

Khoảnh khắc cái gì đó đã đi qua, nó đã đi qua rồi. Hoàn toàn được gột sạch nó và được tự do và tươi tắn lại lần nữa; thế thì bạn sẽ là thực, đích thực, và sẽ có niềm vui, và sẽ có mở hội và bài ca. Tôi không nói bạn sẽ không bao giờ buồn, không. Bạn sẽ buồn. Người giả không bao giờ buồn

- vì người đó không bao giờ hạnh phúc. Người giả chỉ vẫn còn ở giữa, không bao giờ hạnh phúc, không bao giờ buồn. Người đó đơn giản lờ phờ, hờ hững; người đó không bao giờ quá lạnh và không bao giờ quá nóng. Người đó chỉ "được". Bằng cách nào đó người đó xoay xở. Người đó có cuộc sống thoải mái, nhưng không phải cuộc sống thực.

Tôi không nói rằng người thực bao giờ cũng hạnh phúc. Tôi nói người thực bao giờ cũng thực. Khi người đó buồn người đó sẽ thực sự buồn. Người đó sẽ hát bài ca - về nỗi buồn. Người đó sẽ chấp nhận nỗi buồn của mình như một phần của cuộc sống, như một phần của trưởng thành. Người đó sẽ không bác bỏ nó. Nếu người đó cảm thấy muốn khóc người đó sẽ khóc; người đó sẽ không nói, "Mình làm gì thế này? Điều này là không tốt. Chỉ đàn bà mới khóc, và mình là đàn ông." Người đó sẽ không nói điều đó. Người đó sẽ nói, "Nếu mắt tôi muốn khóc và nước mắt rơi xuống, tốt. Tôi phải là thực. Tôi chỉ là bất kì cái gì tôi đang là." Người đó sẽ khóc. Nước mắt của người đó sẽ là thực.

Nụ cười của bạn là giả, nước mắt của bạn là giả. Bạn xoay xở để mỉm cười, và bạn xoay xở để khóc nữa. Cho nên bạn sống cuộc sống trống rỗng. Cuộc sống của người thực sẽ tràn đầy, đôi khi đầy niềm vui và đôi khi đầy nỗi buồn.

Và người thực một ngày nào đó trở nên chứng ngộ. Người không thực không bao giờ trở nên chứng ngộ. Khi người thực trở nên chứng ngộ, thế thì không có vui và không có buồn. Thế thì bản thể người đó chỉ là nhân

chứng. Vui tới: người đó quan sát nó. Buồn tới: người đó quan sát nó. Bây giờ, đây là ba giai đoạn. Người giả: vui của người đó chỉ là giả bộ, là mặt nạ, buồn của người đó cũng vậy, người đó giả vờ. Người thực, giai đoạn thứ hai: người đó là tự nhiên, tự phát; vui của người đó là thực, buồn của người đó là thực. Bạn có thể tin cậy người đó. Khi người đó khóc, toàn thể trái tim người đó khóc; và khi người đó mỉm cười, toàn thể trái tim người đó mỉm cười. Và giai đoạn thứ hai này là điều phải có để đạt tới giai đoạn thứ ba, người chứng ngộ. Người chứng ngộ không buồn không hạnh phúc. Người đó đạt tới linh hồn chứng kiến; người đó đơn giản quan sát. Người đó biết buồn đã tới, hạnh phúc đã tới, nhưng những điều này giống như khí hậu tới và đi và thay đổi, còn người đó vẫn được định tâm.

Người giả không thể nhảy lên trạng thái chứng ngộ được; do đó tôi dạy người thực, nhưng người thực không phải là mục đích.

Đó là lí do tại sao công việc của tôi đi ra ngoài tư tưởng của nhóm Đương đầu, tư tưởng của nhóm Động thái. Tư tưởng của nhóm Động thái hay tư tưởng của nhóm Đương đầu dừng lại ở con người thực. Tốt. Tốt hơn là người không thực. Nhưng không đủ. Cái gì đó còn chưa xảy ra. Tôi dùng nhóm Đương đầu, nhóm Động thái, và mọi cách trị liệu mà đã trở thành sẵn có ở phương Tây. Chúng là hoàn toàn đẹp; chúng đem bạn từ trạng thái đầu tiên, giả tới trạng thái đích thực, thực. Nhưng công việc của tôi đi ra ngoài chúng. Nhưng tôi có thể đi ra ngoài chỉ nếu bạn đã trải qua giai đoạn thứ hai. Từ giai đoạn thứ nhất không có cách nào, từ người giả không có cách nào, tới chứng ngộ; chỉ từ người thực mới có cách.

Bạn sẽ phải đi qua cực lạc của người thực và đau khổ của người thực. Khi bạn đã sống sâu sắc mọi thực tại của cuộc sống, nhân chứng sẽ nảy sinh. Nó nảy sinh một cách tự nhiên, từ việc là người thực.

Thêm vài điều nữa. Suy nghĩ chỉ có thể nghĩ về cái đã biết - nó có thể nhai lại cái đã được nhai. Suy nghĩ không bao giờ có thể là nguyên bản. Làm sao bạn có thể nghĩ về cái không biết được? Bất kì cái gì bạn có thể xoay xở để nghĩ sẽ thuộc về cái đã biết. Bạn có thể nghĩ chỉ bởi vì bạn biết. Nhiều nhất, suy nghĩ có thể tạo ra những tổ hợp mới. Bạn có thể nghĩ về ngựa bay trên trời, ngựa làm bằng vàng; nhưng không cái gì là mới. Bạn biết chim bay trên trời, bạn biết vàng, bạn biết ngựa; bạn tổ hợp ba thứ đó lại. Nhiều nhất, suy nghĩ có thể tưởng tượng ra những thứ mới, nhưng nó không thể biết cái không biết. Cái không biết vẫn còn ở bên ngoài nó. Cho nên suy nghĩ đi theo vòng tròn, liên tục biết cái đã biết lặp đi lặp lại mãi. Nó liên tục nhai lại cái đã nhai. Suy nghĩ không bao giờ nguyên bản.

Và nguyên lí thứ nhất ngụ ý bắt gặp thực tại một cách nguyên bản, tận gốc, bắt gặp thực tại mà không có trung gian nào, bắt gặp thực tại dường như bạn là người đầu tiên tồn tại và bạn bắt gặp thực tại. Điều đó giải thoát. Chính tính mới đó của nó giải thoát.

Và khi bạn đi tới biết thực tại một cách trực tiếp, nó không bao giờ bị  thu lại cái đã biết; điều huyền bí vẫn còn lại. Thực ra, nó trở thành huyền bí sâu sắc hơn bao giờ. Bạn càng biết nhiều, bạn càng cảm thấy nhiều hơn rằng bạn không biết. Bạn càng biết nhiều, bạn càng cảm thấy bạn biết ít. Bạn càng biết nhiều, điều huyền bí về nó càng bao la hơn. Tôn giáo là huyền môn, tôn giáo là ảo thuật, bởi vì tôn giáo là cách tiếp cận vô trí.

Suy nghĩ chỉ có thể nghĩ về cái đã biết; nó có tính lặp lại. Triết học có tính lặp lại. Bạn có thể đi vào trong các sách về triết học, vào trong lịch sử triết học, và bạn sẽ thấy cùng điều được lặp đi lặp lại - cách nói mới, từ mới; thuật ngữ mới, định nghĩa mới, nhưng không cái gì khác về nền tảng. Từ Thales tới Bertrand Russell bạn có thể đi mãi, nhưng bạn sẽ thấy cùng điều được lặp đi lặp lại mãi. Bánh xe chuyển động: cùng

những nan hoa đi lên đỉnh lặp đi lặp lại.

Khoa học có thể thực nghiệm chỉ với đối thể; thực nghiệm là có thể chỉ với đối thể. Bạn không thể thực nghiệm với bản thân người thực nghiệm; không có cách nào. Thực tại chủ thể vẫn còn bên ngoài khoa học. Einstein có thể biết nhiều về vật chất; nhưng ông ấy không biết gì về bản thân ông ấy. Newton có thể biết nhiều về lực hấp dẫn, nhưng ông ấy không biết ông ấy la ai. Người ta liên tục tích luỹ tri thức về thế giới đối thể, và người ta vẫn còn trong bóng tối sâu sắc bên trong cái ta riêng của người ta. Ánh sáng riêng của người ta còn chưa có đó, và người ta liên tục dò dẫm, thực nghiệm.

Khoa học có thể thực nghiệm chỉ với đối thể, triết học có thể nghĩ chỉ về cái đã biết, và thực tại ở bên ngoài cả hai. Thực tại là cái không biết - không chỉ không biết, mà còn không thể biết - và thực tại chứa yếu tố chủ thể. Cho nên chính phương pháp luận của triết học và khoa học ngăn cấm việc đi tới điều nền tảng, tới nguyên lí thứ nhất. Để đi tới điều nền tảng, bạn sẽ phải tìm cánh cửa khác, cánh cửa khác hơn khoa học và triết học. Cánh cửa đó là tôn giáo.

Và tôn giáo có thể được qui về một từ, và từ đó là "thiền", hay gọi nó là im lặng - ở trong im lặng tới mức bạn gần như không có, không có tiếng ồn nào bên trong bạn, cái tĩnh lặng là tuyệt đối. Chỉ trong cái tĩnh lặng đó cái gì đó khuấy động, chỉ trong cái tĩnh lặng đó bạn mới bắt đầu nghe tiếng nói tĩnh lặng, nhỏ bé của nguyên lí thứ nhất - gọi nó là Thượng đế hay gọi nó là linh hồn. Chỉ thế thì cuộc sống mới đem đến cuộc sống.

Chỉ thế thì cội nguồn mới đem đến cội nguồn. Chỉ thế thì bạn mới ở gần thực tại, tay trong tay với điều nền tảng. Và đó là việc tìm, đó là điều chúng ta đang tìm kiếm; và không biết nó, không nhận ra nó, sẽ không có hoàn thành.

Điều cuối cùng; thế rồi chúng ta đi vào chuyện ngụ ngôn nhỏ này. Khi suy nghĩ biến mất bạn được bỏ lại với nguyên lí thứ nhất. Nó bao giờ cũng có đó rồi; bạn đã không có đó chỉ bởi vì suy nghĩ của bạn. Bây giờ

bạn cũng ở đó: hai sự hiện diện gặp gỡ. Bình thường bạn vắng mặt, bạn ở đâu đó khác. Trong ý nghĩ của bạn, bạn bị lạc. Khi không có ý nghĩ bạn ở đây bây giờ; thế thì không có cách nào để đi từ ở đây bây giờ. Ý nghĩ vận hành như chiếc cầu để đi xa khỏi bản thân bạn. Khoảnh khắc một ý nghĩ bước vào, bạn đã ở xa khỏi bản thân bạn. Khi không có ý nghĩ, bạn có thể đi đâu, làm sao bạn có thể đi được? Khi không có ý nghĩ bạn phải ở trong hiện tại. Ý nghĩ có thể đưa bạn tới quá khứ, ý nghĩ có thể đưa bạn tới tương lai; vô ysn ghĩ đem bạn tới hiện tại. Và chỉ hiện tại là có. Khoảnh khắc này là tất cả có đó.

Khi bạn ở đây bây giờ, tuyệt đối ở đây bây giờ, làm sao bạn có thể bỏ lỡ cái thực, làm sao bạn có thể bỏ lỡ Thượng đế được? Khi suy nghĩ biến mất bạn được bỏ lại với nguyên lí thứ nhất.

Nhưng khi tôi nói "khi suy nghĩ biến mất," tôi không nói "khi bạn rơi vào giấc ngủ," bởi vì trong ngủ sâu suy nghĩ không biến mất. Ở phương Đông chúng ta đã phân chia tâm thức con người thành bốn pha. Pha thứ nhất chúng ta gọi là "thức," jagrat. Thức nghĩa là "ý thức cộng suy nghĩ"; bạn có ý thức, nhưng tâm trí bạn bị chen chúc bởi các ý nghĩ.

Trạng thái thứ hai chúng ta đã gọi là "mơ," swapna. Trạng thái thứ hai nghĩa là "vô thức cộng suy nghĩ"; bạn rơi vào giấc ngủ, nhưng suy nghĩ tiếp tục cho nên có mơ. Mơ là cách suy nghĩ trong ngủ, và suy nghĩ là cách mơ trong khi thức. Suy nghĩ và mơ không phải là hai thứ tách bạch. Mơ chỉ là suy nghĩ theo ngôn ngữ rất nguyên thuỷ - ngôn ngữ hình ảnh. Thế rồi trạng thái thứ ba chgủ say không mơ. Trạng thái thứ ba này là "vô thức trừ suy nghĩ "; bạn vô ý thức - bạn không biết bạn ở đâu, bạn là ai, mọi tâm thức đã biến mất, bạn nghỉ ngơi - và với tâm thức này suy nghĩ cũng đã biến mất, mơ cũng đã biến mất nữa.

Ba trạng thái bình thường này: thức, mơ, ngủ. Tất cả chúng ta đều biết ba trạng thái nay. Trạng thái thứ tư là trạng thái của thiền. Trạng thái thứ tư được gọi là samadhi, turiya. Nó có nghĩa là "ý thức trừ suy nghĩ".

Cho nên có bốn giai đoạn: ý thức cộng suy nghĩ là thức, ý thức trừ suy

nghĩ là samadhi, vô thức cộng suy nghĩ là mơ, vô thức trừ suy nghĩ là ngủ.

Cho nên samadhi có cái gì đó tương tự với thức và cái gì đó tương tự với ngủ; do đó Patanjali đã định nghĩa samadhi là "ngủ thức" - ngủ vậy mà không ngủ. Ngủ theo nghĩa rằng không có ý nghĩ bây giờ, không mơ. Và không ngủ theo nghĩa rằng bạn nhận biết hoàn hảo, rằng ánh sáng của nhận biết của bạn có đó, rằng bạn có ý thức, rằng bạn biết rằng không có tri thức bây giờ, rằng bạn đang nhận biết rằng mọi suy nghĩ đã biến mất, rằng bạn nhận biết rằng bây giờ không có mơ ẩn nấp trong trường ý thức của bạn, rằng bạn tuyệt đối là số không, shunyam.

Đây là trạng thái mà phương Đông đã từng cố đạt tới. Phương Tây đã từng quá tham gia vào khoa học; do đó nó đã bỏ lỡ tôn giáo. Tham gia của phương Đông là với samadhi: do đó nó đã bỏ lỡ khoa học.

Bốn trạng thái này có thể được nghĩ theo cách khác nào đó nữa. Ý thức cộng suy nghĩ nghĩa là thức. Khoa học là hoạt động thức, triết học cũng vậy, thượng đế học cũng vậy. Thứ hai, mơ: vô thức cộng suy nghĩ. Đó là nghệ thuật là gì, thơ ca, hội hoạ, âm nhạc. Nó là hoạt động mơ, cho nên không phải là ngẫu nhiên mà chúng ta gọi nhà thơ là tay mơ, mà chúng ta gọi các nghệ sĩ là tay mơ, mà chúng ta không tin cậy vào họ mấy - họ không đáng tin cậy, họ không thể là người hướng dẫn thực tại. Chúng ta thích họ, nó là vui đùa, nhưng chúng ta không thể chấp nhận họ làm người hướng dẫn cho thực tại - họ không là vậy. Họ sống trong tưởng tượng. Họ mơ trong khi thức. Mắt họ đầy mơ. Cho nên việc thức là khoa học, triết học, thượng đế học, logic; và nghệ thuật, mọi loại nghệ thuật, là hoạt động mơ.

Vô thức trừ suy nghĩ nghĩa là ngủ. Tất nhiên mọi hoạt động dừng lại trong ngủ, cho nên chẳng cái gì được sinh ra từ ngủ - không khoa học, không nghệ thuật.

Ý thức trừ suy nghĩ là samadhi. Samadhi cho sinh ra tôn giáo. Khi Jesus
đạt tới samadhi, Ki tô giáo được sinh ra. Khi Nanak đạt tới samadhi Sikh

giáo được sinh ra. Khi Phật đạt tới samadhi Phật giáo được sinh ra. Tôn giáo được sinh ra từ samadhi, trạng thái thứ tư. Samadhi là gì? Nếu bạn có thể dừng việc suy nghĩ của bạn và vậy mà vẫn còn tỉnh táo và không rơi vào giấc ngủ. Khó khăn, gian nan, một trong những điều khó nhất, gần như không thể được. Dễ thức và nghĩ, dễ không nghĩ và rơi vào giấc ngủ, nhưng vẫn còn thức và không nghĩ là điều khó nhất, vì nó không phải là một phần của tiến hoá. Nó là cách mạng. Nó không được tự nhiên trao cho một cách tự động. Bạn phải đạt tới nó.

Một đứa trẻ được sinh ra. Nó tới mà không có tâm trí nào dù là bất kì cái gì; nó đơn giản tồn tại. Sự tồn tại của nó là thuần khiết, không bị cản trở bởi bất kì ý nghĩ nào, không bị ngáng trở bởi bất kì mây nào. Nhìn vào trong mắt đứa trẻ mà xem. Chúng hồn nhiên thế, chúng trong suốt thế, trong như pha lê thế. Sự rõ ràng này tới từ đâu? Sự rõ ràng này tới từ vô ý nghĩ. Đứa trẻ còn chưa học cách nghĩ, cách tích luỹ các ý nghĩ. Nó nhìn, nhưng nó không thể phân loại được. Nếu nó nhìn cây nó không thể nói chúng là cây, nó không thể nói chúng là xanh, nó không thể nói chúng là đẹp. Nó thấy cây, nhưng không có phân lớp, không phân loại.

Nó chưa có ngôn ngữ để bị che mờ. Nó đơn giản thấy. Mầu sắc có đó, nhưng nó không thể nói đó là mầu; mầu xanh có đó, nhưng nó không thể nói đó là mầu xanh. Mọi thứ đều rõ ràng thuần khiết, nhưng nó không thể dán nhãn vào đó. Do đó mới có hồn nhiên của đôi mắt.

Con người của hiểu biết lại đạt tới cùng đôi mắt đó. Người đó lại trở thành đứa trẻ, khi có liên quan tới sự sáng tỏ. Jesus là đúng khi ông ấy nói, "Trở nên giống trẻ nhỏ đi; chỉ thế thì ông mới có khả năng đi vào trong vương quốc Thượng đế của ta." Ông ấy không nói trở thành ngu ngơ như trẻ con; ông ấy không nói trở thành ngây thơ; ông ấy không nói học cáu kỉnh lần nữa; ông ấy không nói rằng đứa trẻ là giai đoạn cuối

cùng. Không, ông ấy nói đơn giản một điều. Ông ấy không nói trở thành đứa trẻ; ông ấy nói trở thành giống đứa trẻ. Làm sao bạn có thể trở thành đứa trẻ lần nữa được? Nhưng bạn có thể trở thành giống đứa trẻ. Nếu bạn có thể bỏ suy nghĩ, nếu cái lốt suy nghĩ ngày bị bỏ đi và bạn trở thành trần trụi, lần nữa bạn sẽ có cùng sự sáng tỏ.

Điều đó thỉnh thoảng xảy ra qua ma tuý. Không phải là cách rất tốt để đạt tới nó đâu - rất nguy hiểm, rất tốn kém, và ảo tưởng thôi - nhưng nó xảy ra. Do đó mới có hấp dẫn của ma tuý trong nhiều thời đại. Ma tuý là không mới trên thế giới; ngay cả trong Vedas họ nói về soma rồi. Soma dường như là một trong những ma tuý mạnh nhất đã từng được con người khám phá ra. Nó phải là cái gì đó như LSD. Aldous Huxley đã nói rằng trong tương lai, khi ma tuý tối thượng sẽ được biết tới, chúng ta sẽ gọi nó là soma. Từ Vedas, cuốn sách cổ đại nhất trên thế giới, tới Timothy Leary, người bao giờ cũng bị hấp dẫn bởi ma tuý - rượu, cần sa, thuốc phiện. Sao có sự hấp dẫn này? Và mọi nhà đạo đức đều đã từng chống lại nó, và mọi người khắt khe đạo đức đã từng chống lại nó, và mọi chính phủ đã cố gắng để kiềm chế và kiểm soát, nhưng dường như nó ở bên ngoài bất kì chính phủ nào để kiểm soát nó. Nguyên nhân cho điều đó là gì? Nó cho cái gì đó... nó cho một thoáng nhìn vào trong tâm trí hồn nhiên của đứa trẻ lần nữa.

Qua tác động hoá chất, tâm trí trở nên chùng lỏng trong vài khoảnh khắc hay vài giờ. Dưới tác động của ma tuý suy nghĩ của bạn tuột đi. Bạn bắt đầu nhìn vào trong thực tại mà không suy nghĩ; lần nữa thế giới lại có mầu sắc, dường như nó dành cho đứa trẻ; lần nữa trong những viên đá cuội nhỏ bé bạn có thể thấy viên kim cương lớn nhất; cỏ thường có vẻ phi thường thế; hoa thường có vẻ cực kì đẹp thế; mặt người thường có vẻ thiêng liêng thế. Và điều đó nữa cũng chỉ là tạm thời. Qua ma tuý áp đặt tâm trí bạn đã tụt xuống. Bạn không có mặt nạ nào; bạn có thể nhìn vào mọi thứ với sự sáng tỏ. Đó là hấp dẫn của ma tuý trong nhiều thời đại.

Và chừng nào thiền còn chưa trở thành sẵn có cho hàng triệu người, ma tuý không thể bị ngăn cản.

Ma tuý là nguy hiểm vì chúng có thể phá huỷ cân bằng của thân thể bạn, chúng có thể phá huỷ tự nhiên của bạn, chúng có thể phá huỷ hệ thống hoá chất bên trong của bạn. Bạn có hệ thống hoá chất rất tinh tế. Những ma tuý mạnh đó có thể phá huỷ nhịp điệu của bạn. Và ngày càng nhiều ma tuý sẽ được cần tới và bạn sẽ trở nên bị nghiện - ngày càng ít điều sẽ là kinh nghiệm. Dần dần, tâm trí sẽ học cách đối phó với ma tuý, và thế thì, ngay cả dưới ma tuý, bạn sẽ không đạt tới trạng thái hồn nhiên. Thế thì bạn thậm chí sẽ cần ma tuý mạnh hơn.

Cho nên đây không phải là cách thức.

Tâm trí có thể bị gạt sang bên rất dễ dàng. Không cần lệ thuộc vào bất kì cái gì hoá chất, theo bất kì cái gì nhân tạo. Có khả năng tự nhiên để thoát ra khỏi tâm trí, bởi vì chúng ta được sinh ra không có tâm trí. Sâu bên dưới chúng ta vẫn là vô trí. Tâm trí chỉ là ở trên ngoại vi. Đó là lí do tại sao tôi nói nó chỉ là cái lốt, bộ quần áo mà bạn đang mặc. Bạn có thể tuột ra khỏi nó.

Và một khoảnh khắc của việc tuột ra khỏi nó sẽ làm lộ ra cho bạn một thế giới khác toàn bộ: thế giới của nguyên lí thứ nhất.

Cho nên tranh đấu thực trong tương lai sẽ là giữa thiền và ma tuý. Thực ra, điều đó bao giờ cũng là hoàn cảnh rồi: tranh đấu thực là giữa ma tuý và thiền, hoặc ma tuý hoặc thiền.

Cho nên không phải ngẫu nhiên mà khi bạn bắt đầu thiền dần dần sức kéo của ma tuý ngày càng trở nên ít đi. Nếu nó không trở nên ngày càng ít đi, thế thì biết rõ bạn chưa thiền đâu, bởi vì khi bạn biết cái cao hơn, cái thấp hơn tự động bị rơi rụng đi.

Nhưng một điều phải được hiểu. Ma tuý làm cái gì đó; chúng hoàn tác cái gì đó trong bạn. Chúng giúp bạn thoát ra khỏi tâm trí. Chúng cho bạn dũng cảm để nhìn vào trong thực tại mà không nghĩ. Trong một khoảnh khắc tấm màn tuột ra, và đột nhiên bạn nhận biết rằng thế giới có vẻ huy

hoàng. Nó chưa bao giờ có điều đó trước đây. Bạn đã đi qua cùng con phố và bạn đã nhìn qua cùng hàng cây và vào cùng ngôi sao và cùng mọi người, và hôm nay bây giờ mọi thứ đột nhiên chói sáng thế và mọi người đẹp thế và mọi người đều bắt lửa với cuộc sống, với tình yêu.

Thánh nhân - người đã đạt tới - sống trong trạng thái đó liên tục, không phải nỗ lực nào.

Bạn đã được sinh ra như một người vô trí. Để điều này chìm vào trong tim bạn sâu nhất có thể được đi bởi vì qua điều đó một cánh cửa mở ra. Nếu như bạn được sinh ra là một vô trí, thế thì tâm trí chỉ là một sản phẩm xã hội. Nó không là cái gì tự nhiên; nó được trau dồi. Nó đã từng được đặt cùng nhau lên trên đỉnh của bạn. Sâu bên dưới bạn vẫn tự do; bạn có thể thoát ra khỏi nó. Người ta không bao giờ thoát ra khỏi tự nhiên, nhưng người ta có thể thoát ra khỏi điều nhân tạo bất kì khoảng khắc nào người ta quyết định làm.

Sự tồn tại đi trước suy nghĩ. Cho nên sự tồn tại không phải là một trạng thái của tâm trí; nó là trạng thái bên ngoài. Hiện hữu là cách biết điều nền tảng, không phải là suy nghĩ. Khoa học ngụ ý suy nghĩ, triết học ngụ ý suy nghĩ, thượng đế học ngụ ý suy nghĩ. Tôn giáo không ngụ ý suy nghĩ. Cách tiếp cận tôn giáo là cách tiếp cận vô suy nghĩ. Nó thân thiết hơn, nó đem bạn tới gần với thực tại hơn. Nó loại bỏ mọi thứ gây cản trở, nó phá khối chắn bạn; bạn bắt đầu tuôn chảy trong cuộc sống. Bạn không nghĩ rằng bạn là tách rời, đứng nhìn. Bạn không nghĩ rằng bạn là người quan sát, tách rời, xa cách. Bạn gặp gỡ, hoà quyện, và hội nhập vào trong thực tại.

Và có các loại biết khác nhau. Nó không thể được gọi là "tri thức". Nó giống yêu nhiều hơn, ít giống tri thức. Nó là cái gì đó thân thiết tới mức từ "tri thức" là không đủ để diễn đạt nó. Từ "yêu" phù hợp hơn, có tính diễn đạt hơn.

Trong lịch sử tâm thức con người, điều đầu tiên đã tiến hoá là ảo thuật.

Ảo thuật là tổ hợp của khoa học và tôn giáo. Ảo thuật có cái gì đó của

tâm trí và cái gì đó của vô trí. Thế rồi từ ảo thuật mới phát triển ra triết học. Thế rồi từ triết học mới phát triển ra khoa học. Ảo thuật là cả vô trí và tâm trí; triết học chỉ là tâm trí; và thế rồi tâm trí cộng với thực nghiệm trở thành khoa học. Tôn giáo là trạng thái của vô trí.

Tôn giáo và khoa học là hai cách tiếp cận tới thực tại. Khoa học tiếp cận qua cái phụ; tôn giáo đi thẳng. Khoa học là cách tiếp cận gián tiếp; tôn giáo là cách tiếp cận tức khắc. Khoa học đi lòng vòng; tôn giáo đơn giản xuyên thấu vào tâm của thực tại.

"Mọi người có ánh sáng tách rời của riêng họ không?"

Không, Maneesha.

Mọi người có ánh sáng nhưng không tách rời.

Chúng ta tất cả là một lục địa.

Không ai là hòn đảo.

Chúng ta tất cả đều cùng nhau trong bản thể bên trong nhất của mình. Maneesha đang hỏi, "Tôi có thể thấy rằng trong thế giới vật lí chính ánh sáng chỉ ra cho chúng ta sự phân biệt giữa hai người, và rằng trong bóng tối, các định nghĩa và phân biệt dường như bị tiêu tan. Nhưng dường như với tôi nó phải là chính cái đối lập trong thế giới siêu hình - rằng trong bóng tối hay dốt nát chúng ta có ảo tưởng về việc tách rời, trong khi chứng ngộ đem tới nhận biết rằng người ta không tách rời khỏi mọi người và mọi thứ quanh người ta. Bình luận của thầy là gì?"

Bình luận của tôi, Maneesha, là ở chỗ điều bạn đang nói là đúng về mặt trí tuệ - "nói một cách lí thuyết" rằng không ai là tách rời. Chứng ngộ đem người ta và mọi thứ vào trong tính một - nhưng đây toàn là trí tuệ. Ngay cả ý tưởng về tính không tách rời cũng là trí tuệ. Ý tưởng về tính một cũng vậy.

Chứng ngộ đơn giản nghĩa là bạn biến mất, bạn trở thành cái toàn thể. Không có vấn đề về phân tách hay không phân tách. Không có vấn đề về tính một, bởi vì ngay cả từ 'tính một' cũng ẩn chứa đằng sau nó tính hai.

Bạn ngụ ý gì khi bạn nói tính một? - bạn ngụ ý tính hai đấy. Các nhà huyền môn đã tránh việc dùng từ 'tính một', nhưng bạn không thể tránh được. Trong chính bản chất của hiểu biết trí tuệ bạn có thể đi vòng vo chút ít - và đó là điều những người như Shankara đã làm. Họ nói về bất nhị, không tính hai; họ không nói về tính một. Họ muốn chỉ ra tính một, nhưng họ không muốn dùng từ 'tính một' vì tính một trỏ tới tính hai.

Một không có nghĩa nếu không có hai, ba, bốn... Nếu tất cả các chữ số khác mà biến mất, nghĩa của một là gì? Một có nghĩa chỉ trong hoàn cảnh của mười chữ số; bằng không, nếu không có chín, không có tám... không thể có một được. Nó sẽ nghĩa là gì? Bạn có thể quan niệm cái gì bởi tính một, nếu không có các số khác còn lại?

Tốt hơn cả là đồng ý với Ummon: cái không là tốt hơn tất cả phúc lành. Thay vì nói tính một, tốt hơn cả là nói tính không, được rót đầy với ánh sáng.

Trong việc tìm nguyên lí thứ nhất, im lặng là cánh cửa - cánh cửa duy nhất. Và ngoại trừ nó không có cách nào để tiếp cận nguyên lí thứ nhất. Nguyên lí thứ nhất có thể được biết tới chỉ khi bạn đi tới trạng thái nguyên thuỷ của bản thể bạn. Suy nghĩ là phụ. Sự tồn tại đi trước suy nghĩ, sự tồn tại tới đầu tiên. Đầu tiên bạn hiện hữu, và thế rồi bạn bắt đầu nghĩ. Suy nghĩ là phụ. Suy nghĩ là hoạt động bóng hình; nó đi theo bạn. Nó không thể tồn tại mà không có bạn, nhưng bạn có thể tồn tại mà không có nó. Qua suy nghĩ bạn có thể biết những thứ phụ, không phải là những thứ chủ yếu. Điều nền tảng nhất là không sẵn có cho suy nghĩ; điều nền tảng nhất là sẵn có cho im lặng.

Im lặng nghĩa là trạng thái của tâm thức nơi không ý nghĩ nào can thiệp vào.

Nguyên lí thứ nhất là không xa xôi, nó không xa cách. Đừng bao giờ nghĩ trong một khoảnh khắc rằng bạn đang bỏ lỡ nó bởi vì nó rất xa xôi. Không, không chút nào cả. Nó là thứ gần gũi nhất với bạn. Nó là thứ hiển nhiên. Nó bao quanh bạn. Nó bao quanh bạn như đại dương bao quanh cá. Bạn ở trong nó. Bạn được sinh ra trong nó và và được sinh ra

từ nó. Bạn sống trong nó, bạn thở trong nó, và một ngày nào đó bạn biến
mất trong nó. Nó không xa xôi, không phải là bạn phải du hành tới nó. Nó ở kia. Nó đã ở kia quanh bạn, bên trong và bên ngoài. Nó là chính sự tồn tại của bạn, nguyên lí thứ nhất đó.

Thiền nhân gọi nó là nguyên lí thứ nhất; các tôn giáo khác gọi nó là Thượng đế. Không có khác biệt. Cách tiếp cận của Thiền là tốt hơn nhiều vì với từ "Thượng đế," rắc rối bắt đầu. Nguyên lí thứ nhất trở thành được nhân cách hoá; thế thì bạn có thể tạo ra hình ảnh. Bạn không thể làm ra hình ảnh về nguyên lí thứ nhất, nhưng đó là điều mọi tôn giáo đều làm. Họ nói, "Thượng đế là nguyên nhân thứ nhất, nguyên nhân vô nguyên nhân, điều nền tảng nhất, điều bản chất, thể nền." Thiền nhân gọi nó là nguyên lí thứ nhất. Gọi nó là nguyên lí thứ nhất là hay vì không cái gì đi trước nó. Mọi thứ đã theo sau nó.

Cho nên nếu bạn muốn có giao cảm với nguyên lí thứ nhất, bạn sẽ phải tìm và kiếm thực tại bên trong bản thân bạn, điều là nguyên thuỷ, điều đã không được đi trước bởi bất kì cái gì khác.

Im lặng là nguyên thuỷ. Âm thanh tồn tại trong im lặng. Âm thanh tới và đi, im lặng còn lại. Âm thanh giống như ánh sáng, và im lặng giống như bóng tối. Bóng tối còn lại; ánh sáng tới và đi. Ánh sáng cần nguyên nhân nào đó để hiện hữu. Bóng tối không cần nguyên nhân. Không nhiên liệu nào được cần cho bóng tối; nó đơn giản tồn tại mà không có nhiên liệu nào. Nó tồn tại như sự tồn tại nguyên thuỷ. Bóng tối là vĩnh hằng; ánh sáng là nhất thời. Buổi sáng mặt trời mọc và có ánh sáng. Đến tối mặt trời mất đi, ánh sáng mất đi. Đừng nghĩ rằng bóng tối tới. Bóng tối chưa bao giờ tới; nó bao giờ cũng có đó. Ánh sáng tới và đi. Bạn thắp đèn và có ánh sáng. Bạn thổi tắt đèm và ánh sáng mất đi. Không phải là bóng tối tới đâu; bóng tối có đó. Ánh sáng có tính ngẫu nhiên; bóng tối có tính tồn tại.

Im lặng có đó. Bạn có thể tạo ra âm thanh; bạn không thể tạo ra im lặng được. Khoảnh khắc âm thanh không được tạo ra, có im lặng. Suy nghĩ là âm thanh; thiền là im lặng. Cho nên mọi tôn giáo của thế giới đều đã từng tìm và kiếm theo cách này cách khác cái im lặng đó, cái đã không bị đi trước bởi bất kì cái gì khác, cái là cái thứ nhất.

Bây giờ nói vài điều trước khi chúng ta phân tích trạng thái này của im
lặng.

Điều thứ nhất. Con người đang bỏ lỡ nguyên lí thứ nhất này không phải bởi vì người đó không là nhà tư tưởng khéo léo mà bởi vì người đó hiện hữu, không phải bởi vì người đó không là nhà logic được đào tạo mà bởi vì người đó hiện hữu. Suy nghĩ tạo ra màn ảnh quanh bạn, màn ảnh khói, và bởi vì khói đó mà cái hiển nhiên bị mất. Để thấy cái hiển nhiên, bạn cần sáng tỏ, không suy nghĩ, không logic. Bạn đơn giản cần sự sáng tỏ, bạn cần trong suốt. Mắt bạn phải hoàn toàn trống rỗng, trần trụi - trần trụi mọi quần áo, trần trụi mọi quan niệm, trống rỗng, trống rỗng mọi ý nghĩ. Khi mắt chỉ là trống rỗng, bạn có thể thấy nguyên lí thứ nhất, và không chỉ bạn có thể thấy nó như một đối thể bên ngoài bạn, bạn thấy nó như lãnh thổ riêng của bạn, như tính chủ thể riêng của bạn.

Thực ra, chính suy nghĩ tạo ra phân biệt giữa chủ thể và đối thể. Chính suy nghĩ tạo ra phân chia. Chính suy nghĩ tạo ra chia chẻ. Chính suy nghĩ làm cho mọi thứ tách rời. Một khi suy nghĩ bị bỏ đi, sự tồn tại là một, nó là sự thống nhất, nó là kinh nghiệm cực thích nơi nhị nguyên mất đi một cách toàn bộ. Mọi biên giới mất bản thân chúng vào nhau, hội nhập vào trong nhau. Mọi thứ được gắn liền với mọi thứ khác.

Nhành cỏ nhỏ nhất được gắn với vì sao lớn nhất. Và thế thì không cái gì cao, không cái gì thấp, không cái gì tốt, không cái gì xấu, vì tất cả đều được nối liền với nhau. Thánh nhân vĩ đại nhất được gắn với tội nhân lớn lao nhất; họ không tách rời.

Không cái gì là tách rời. Với việc biến mất của suy nghĩ, tâm thần phân liệt biến mất, chứng tâm thần phân liệt có tính tồn tại này của việc phân chia mọi thứ: đây là đàn ông, đây là đàn bà, đây là tốt, đây là xấu, đây là đẹp, đây là xấu, đây là của tôi, đây là của anh. Mọi phân biệt đều tạo ra chứng thần kinh. Con người điên vì con người nghĩ quá nhiều, và con người liên tục bỏ lỡ điều hiển nhiên.

Thượng đế là rất hiển nhiên.

Tôi đã nghe nói về một triết gia lớn:

Ông ấy cưới một cô gái đẹp kém ông ấy nhiều tuổi. Sau một thời gian ông ấy bắt đầu bị giằng xé bởi nghi ngờ về sự trung thành của cô ấy...

Điều tự nhiên cho triết gia là bị giằng xé bởi nghi ngờ. Triết gia sống trong nghi ngờ; nghi ngờ là nghề nghiệp của ông ấy. Ông ấy nghi ngờ, và ông ấy liên tục nghi ngờ. Qua nghi ngờ ông ấy tạo ra các câu hỏi và

thế rồi câu trả lời, và qua nghi ngờ ông ấy làm ra nhiều câu hỏi hơn từ các câu trả lời. Toàn thể cuộc đời của ông ấy là cuộc diễu hành của các nghi ngờ. Một cách tự nhiên, "ông ấy bắt đầu bị giằng xé bởi nghi ngờ về sự trung thành của cô ấy."

... thế là ông ấy thuê một thám tử tư để theo dõi cô ấy trong khi ông ấy ra đi một chuyến công tác. Khi trở về ông ấy mời thám tử tới.

"Nói ra đi, nói ra đi!" triết gia kêu lên. "Tôi có thể nhận được điều đó. Đó là yếu tố nghi ngờ mà làm cho tôi phát rồ."

"Điều đó có vẻ tệ," thám tử nói. "Ngay khi ông rời khỏi nhà một anh chàng điển trai gọi điện tới cho vợ ông. Tôi đã đi theo họ tới hộp đêm. Họ uống bốn năm chén và rồi nhảy múa - và ở rất gần. Thế rồi họ trở về bạn và cầm tay nhau. Cuối cùng họ lấy taxi trở về nhà ông. Đèn được bật lên, và tôi thấy họ bước vào phòng ngủ và ôm nhau. Thế rồi đèn tắt và tôi chẳng thể thấy cái gì thêm nữa."

"Tôi đã bảo anh cái gì?" triết gia quát lên. "Yếu tố nghi ngờ chết tiệt đó!"

Bây giờ, ngay cả điều hiển nhiên - "Yếu tố nghi ngờ chết tiệt đó! " Ngay cả điều hiển nhiên cũng không hiển nhiên với triết gia. Triết gia càng lớn, ông ấy càng có nhiều nghi ngờ hơn. Ông ấy có nghi ngờ về mọi thứ. Ông ấy nghi ngờ ngay cả sự tồn tại riêng của ông ấy - mà thực ra không thể bị nghi ngờ. Làm sao bạn có thể nghi ngờ sự tồn tại riêng của bạn được? Ngay cả để nghi ngờ, bạn cũng được cần hiện hữu ở đó. Nghi ngờ không thể tồn tại trong không trung được. Nghi ngờ không thể tồn tại mà không có bạn. Nghi ngờ có thể tồn tại chỉ nếu bạn có đó, nhưng triết gia đã từng nghi ngờ ngay cả sự tồn tại riêng của họ: Ai biết liệu chúng ta hiện hữu hay chúng ta không hiện hữu?

Nghi ngờ là kết quả duy nhất của suy nghĩ. Không suy nghĩ cho bạn tin cậy, không suy nghĩ cho bạn đức tin, không suy nghĩ đem bạn tới gần thực tại hơn, mặt đối mặt với thực tại. Cho nên điều đầu tiên cần được hiểu: suy nghĩ không phải là cách thức của nguyên lí thứ nhất. Không qua triết lí bạn sẽ đi tới nguyên lí thứ nhất, vì triết lí là thứ phụ. Bạn có thể biết các thứ phụ qua cái phụ. Để biết cái chính, bạn sẽ phải đạt tới cái chính bên trong bản thân bạn. Bạn có thể biết chỉ cái bạn là.

Nếu bạn sống trong suy nghĩ, bạn sẽ có khả năng biết chỉ những cái phụ.

Bạn sẽ có khả năng biết thế giới bóng hình, điều người Hindu gọi là thế giới ảo vọng maya. Qua tâm trí bạn chỉ có thể biết thế giới của maya, thế giới bóng hình, thế giới của ảo tưởng. Bạn sẽ bị ngạc nhiên. Trong tiếng Phạn chúng ta có hai thuật ngữ. Một là Vidya; vidya nghĩa là "tri thức". Thuật ngữ kia là Avidya; avydia nghĩa là "vô tri thức". Và bạn sẽ ngạc nhiên, trong tiếng Phạn "khoa học" được gọi là avidya - "vô tri thức".

Khoa học được gọi là avidya. Tại sao? Khoa học biết nhiều hơn bất kì cái gì khác, nhưng trong tiếng Phạn họ gọi khoa học là avidya. Tại sao? Vì khoa học chỉ biết tới thế giới bóng hình - biết cái phụ, cái không bản chất; biết đối thể, bỏ lỡ chủ thể; biết thân thể, bỏ lỡ linh hồn; biết thế giới, bỏ lỡ Thượng đế; biết cái phụ.

Để biết cái chính, bạn sẽ phải trở thành cái chính. Bạn sẽ phải rơi vào trong chiều dài sóng đó nơi cái chính rung động, cái im lặng đó. Đó là trạng thái của vô trí. Vô trí đi trước tâm trí bạn.

Hỏi: Các Thiền sư nói, "Giết bố mẹ ông," và thậm chí, "Nếu ông gặp Phật trên đường, giết ông ta ngay lập tức. "Điều đó không gây choáng sao? Điều đó không bất kính sao?"

Điều đó gây choáng chứ, nhưng một cách chính xác, đó là chủ định. Thầy phải gây choáng cho bạn để đánh thức bạn. Thầy không phải là lời ru. Thầy không phải là thuốc an thần. Thầy phải giống như dao sắc trong tim bạn. Ở cùng thầy là đau đớn. Và thầy phải phá huỷ mọi khả năng của phóng chiếu.

Đầu tiên đứa trẻ học phóng chiếu lên người mẹ và người bố. Thế rồi trong cả đời người ta liên tục phóng chiếu. Bạn có quan sát điều đó trong bản thể riêng của bạn không? Bất kì khi nào bạn bị hấp dẫn bởi một người đàn bà, bạn có thể lại tìm mẹ bạn. Bất kì khi nào bạn bị hấp dẫn bởi người đàn ông, quan sát mà xem. Bạn có đang lại tìm bố bạn không? Vì người đàn ông đầu tiên đứa trẻ đã biết là người bố và người đàn bà đầu tiên là người mẹ. Đứa trẻ bị in dấu với dạng đầu tiên của người đàn

bà và dạng đầu tiên của người đàn ông. Dấu ấn đó là rất sâu.

Tất cả các bạn đều biết rằng đột nhiên một ngày nào đó bạn thấy người đàn bà và cái gì đó nhoáng lên. Cái gì nhoáng lên? Người mẹ trong bạn đấy. Khi bạn thấy một người đàn bà và cái gì đó nhắc nhở bạn sâu về người mẹ của bạn.... Nó có thể là không có ý thức, bạn có thể không nhận biết về nó, bạn có thể không có khả năng hình dung ra nó là gì, bạn có thể không có khả năng vạch ra nó đúng là gì, nhưng nếu bạn đi sâu vào trong vô thức của bạn, bạn sẽ thấy rằng cách người đàn bà đó bước đi, cái mũi dài của người đàn bà đó, hay đôi mắt đen của người đàn bà đó hay tóc cô ấy, hay tiếng nói cô ấy, hay cái gì đó, đột nhiên đã nhoáng lên trong vô thức của bạn và vô thức biết, "Đây là người đàn bà đó." Mọi người rơi vào yêu một cách bất thần thế, không biết người đàn bà, cô ấy là ai - yêu ngay thoáng nhìn đầu tiên. Làm sao điều đó là có thể? Cơ chế tâm lí gì vận hành ở đó? Mẹ bạn đấy. Và điều đó là đúng với người bố.

Khi các Thiền sư nói, "Giết bố mẹ ông," họ đang nói, "Phá huỷ dấu ấn của mẹ và bố ông khỏi vô thức của ông đi." Một khi dấu ấn đó bị phá huỷ bạn sẽ được tự do.

Ki tô giáo, Hồi giáo, hay Do Thái giáo hay Hindu giáo không phải là tôn giáo hoàn hảo như Thiền, vì họ vẫn nói về Thượng đế Cha hay Thượng đế Mẹ. Dấu ấn vẫn tiếp tục. Không chỉ trong thế giới này, nó liên tục được phóng chiếu lên trời nữa - Thượng đế Cha hay Kali Mẹ. Bạn vẫn đang tìm các bố mẹ của bạn. Bây giờ, ngay cả trong thực tại tối thượng bạn đang tìm bố mẹ bạn. Khi nào bạn sẽ trở thành người lớn? Khi nào bạn sẽ trở nên trưởng thành? Thiền là quá trình trưởng thành: cho nên giết bố mẹ.

Có câu nói trong các Thiền nhân rằng một người trở nên thực sự trưởng thành khi bố và mẹ của người đó chết. Bạn không quan sát sao? Nếu bố và mẹ bạn mà chết, bạn bị choáng. Bạn chưa bao giờ nghĩ rằng họ sẽ chết bao giờ. Mặc dầu nhiều lần bạn đã ước muốn rằng họ nên chết - một ước muốn vô ý thức - bởi vì họ là sự đè nặng lên bạn, vì chính sự hiện diện của họ là sự hạn chế.

Bạn có quan sát không, bất kì khi nào bạn đi nói chuyện với bố bạn, bạn bắt đầu nói lắp, vã mồ hôi, bạn trở nên bồn chồn? Bở vì ông ấy nhắc bạn lần nữa rằng bạn bất lực, một đứa trẻ nhỏ, và ông ấy là người mạnh mẽ. Bạn có quan sát không, khi bạn đi tới mẹ bạn, sao khó trao đổi thế? Khó

thế để nói cái gì. Nói với mẹ trở thành khó thế, ngồi và tán gẫu là gần như không thể được. Nói gì nào? Mẹ lúng túng và bạn cũng lúng túng. Cả hai đều bối rối.

Cho nên sâu bên dưới đôi khi bạn đã nghĩ, "Họ nên chết đi, để cho mình được tự do với họ." Và khi bố và mẹ chết đi, đột nhiên bạn cảm thấy bạn không còn là đứa trẻ nữa.

Nhưng khi Thiền nhân nói điều đó, họ ngụ ý cái gì đó khác. Họ không nói về bố và mẹ ở bên ngoài. Họ đang nói về bên trong. Khi bố và mẹ ở bên trong chết đi, bạn trở nên trưởng thành, bạn trở thành tự do.

Và nhớ lấy, nếu bạn tự do với bố và mẹ của bạn trong vô thức, bạn sẽ có khả năng giao cảm với bố và mẹ bạn lần đầu tiên, vì thế thì sẽ không có rào chắn. Thực ra, bạn sẽ có khả năng yêu họ lần đầu tiên. Bạn sẽ có khả năng tha thứ cho họ lần đầu tiên. Bạn sẽ có khả năng cảm thấy từ bi với họ, họ đã làm nhiều thế cho bạn. Khi bạn trưởng thành, khi bạn tự do với họ, khi sự hiện diện của họ không còn là trọng lượng nặng đè lên tim bạn, bạn có thể cảm thấy họ lần đầu tiên. Bạn có thể ở cùng họ trong không gian yêu thương.

Cho nên điều đó gây choáng, nhưng điều đó là không liên quan, một điều.

Điều thứ hai: họ nói, "Nếu ông gặp Phật trên đường, giết ông ta ngay lập tức." Và những người đã nói điều này, họ đã tôn thờ Phật mọi ngày trong đền chùa. Họ có thể đã nói điều đó khi ngồi dưới chân tượng Phật. Người đã nói điều này là một tu sĩ trong đền chùa. Ông ấy đã sống trong đền, tôn thờ vào buổi sáng, buổi tối, đem hoa và hương tới, và một hôm ông ấy nói với các đệ tử của mình, "Nếu các ông gặp Phật trên đường, giết ngay ông ta đi!" Một đệ tử hỏi, một cách tự nhiên, "Thầy ngụ ý gì? Và thầy đã từng tôn thờ Phật." Và người này nói, "Đúng, ta đã từng tôn thờ ông ta vì ông ta đã giúp cho ta. Ngay cả giết ông ta, ông ta đã từng giúp đỡ! Chính ông ta đã giúp ta giết ông ta. Chính ông ta đã giúp ta được tự do với ông ta." Công việc tối thượng của thầy là làm cho bạn tự do với bản thân bạn.

Zarathustra sắp từ giã các đệ tử của ông ấy và họ hỏi ông ấy, "Thông điệp cuối cùng của thầy là gì?" Và ông ấy nói, "Thận trọng với Zarathustra." Không bình luận nào ông ấy trốn vào trong rừng. "Thận trọng với Zarathustra" - thông điệp cuối cùng. Hay. Thiền vô cùng.

"Thận trọng với ta đi; bằng không ông có thể trở thành nô lệ của ta" - đó là điều ông ấy ngụ ý.

Cùng điều đó tôi nói với bạn. Quên chuyện Phật đi, vì bạn có thể giết Phật rất dễ dàng. Giết tôi đi. Điều đó sẽ khó hơn nhiều. Với Phật bạn chẳng có quan hệ gì chút nào, cho nên bạn có thể nhận điều đó, "Được, nếu ông ta tới trên đường, chúng tôi có thể giết ông ta." Nhưng tôi nói với bạn, giết tôi khi tôi tới trên đường của bạn. Và tôi sẽ tới đấy.

Vào khoảnh khắc cuối cùng, khi mọi thứ đã bị cắt bỏ, thầy còn lại, vì đó là mối quan hệ sâu nhất. Bạn có thể cắt bỏ quan hệ của bạn ngay cả với mẹ bạn vì đó chỉ là có tính sinh học, vật lí. Bạn có thể cắt bỏ mối quan hệ của bạn ngay cả với người yêu của bạn vì điều đó có tính tâm lí.

Nhưng cắt bỏ mối quan hệ của bạn với Thầy là điều khó khăn nhất. Bạn sẽ cần chiếc kiếm thực sắc, chiếc kiếm thực, thực sắc, và bạn sẽ cần dũng cảm lớn, bởi vì mối quan hệ đệ tử và Thầy là mối quan hệ tâm linh. Nó đi sâu nhất trong bản thể bạn. Bạn sẽ bắt đầu run rẩy.

Khi tôi sẽ đứng trên đường của bạn.... Và đó sẽ là rào chắn cuối cùng: Thầy là lối chuyển tới Thượng đế và là rào chắn cuối cùng nữa. Bạn sẽ phải bỏ Thầy nữa. Và những điều này là của cuộc hành trình bên trong, nhớ đi nhớ lại vào. Vào khoảnh khắc cuối cùng khi bạn biến mất vào trong cái trống rỗng, bàn tay cuối cùng mà bạn sẽ phải bỏ sẽ là tay của Thầy.

Cho nên điều đó là không bất kính. Chính là với kính trọng lớn lao mà điều đó đã được nói.

Một điều nữa. Thiền nhân là khác toàn bộ với người Ki tô giáo. Bạn không thể nghĩ về người Ki tô giáo nói với người Ki tô giáo khác, "Giết Jesus khi ông ấy tới trên đường của ông. Giết ông ấy ngay lập tức!'?

Điều đó sẽ có vẻ rất phạm thượng vì người Ki tô giáo chưa có khả năng không nghiêm chỉnh về tôn giáo của họ. Tôn giáo của họ là rất nghiêm chỉnh. Do đó nó bỏ lỡ nhiều. Thiền có phẩm chất của tiếng cười, nó có thể cười. Và Thiền có phẩm chất của tính nổi dậy, tính phi thẩm quyền. Và Thiền liên tục giữ cân bằng: buông xuôi theo Thầy, và vậy mà vẫn còn độc lập. Rất khó, gần như không thể được. Nhưng khi bạn làm điều không thể được, chỉ thế thì điều tối thượng mới xảy ra cho bạn. Buông xuôi theo Thầy, và vậy mà vẫn còn độc lập. Chân thành trong viêc tìm kiếm của bạn, nhưng không làm mất tiếng cười của bạn. Trở nên trí huệ,

nhưng để cái ngu ngơ là rất, rất ngớ ngẩn theo cách đó. Họ có thể nói những điều sẽ gây choáng cho bạn.

Một Thiền sư đang cân lanh, và một người tới, một người tìm kiếm, và anh ta hỏi, "Phật là gì? Phật tính là gì? Bản tính Phật là gì?" Thầy đang cân lanh, và thầy nói, "Một kí rưỡi lanh. Đó là điều Phật là gì."

Một kí rưỡi lanh! - và ông ấy đang nói về Phật sao? Có vẻ rất báng bổ. Một Thiền sư, vào một đêm lạnh, đốt một tượng Phật, tượng gỗ, vì ông ấy cảm thấy lạnh. Không người Ki tô giáo nào có thể làm được điều đó. Không người Hindu nào có thể làm điều đó. Không người Mô ha mét giáo nào có thể làm điều đó. Do đó họ tụt lại sau. Trong đêm ông ấy đã đốt tượng Phật vì trời quá lạnh, và đến sáng ông ấy lại tôn thờ.

Tính vui đùa này, cái không nghiêm chỉnh này, là cực kì có giá trị. Với tôi cũng thế, nhớ điều đó: bạn phải buông xuôi và vậy mà bạn phải vẫn còn độc lập. Thực ra, buông xuôi của bạn được cần để cho tôi có thể làm cho bạn thành độc lập. Tất nhiên là ngược đời rồi, nhưng đây là cách người ta trưởng thành.

Maneesha, trước khi Nivedano đánh trống và Niskriya chặt đầu bạn, tôi
phải giải thích đôi điều mà bạn có thể không nhận biết.

Thứ nhất là từ a la hán. Nó đơn giản nghĩa là người đã vượt qua kẻ thù. Trong một phiên bản tốt hơn, từ chỗ nó được dẫn tới, nó được gọi là arihanta, điều làm cho nó rõ ràng hơn rằng nó không chỉ vượt qua kẻ thù: ari nghĩa là kẻ thù và hanta nghĩa là người đã sát hại.

Và kẻ thù thì sao? Có ba kẻ thù: tham lam, sân hận và si mê.

Ở Ấn Độ, Hindu giáo là sanatan, tôn giáo vĩnh hằng. Người ta không biết khi nào nó bắt đầu, ai bắt đầu nó. Từ Hindu giáo, như việc nổi dậy, hai tôn giáo khác đã được sinh ra: cái này là Jaina giáo, cái kia là Phật giáo. Người Jaina chỉ tin vào a la hán. Từ của họ dành cho nó là arihanta; họ không biết gì về bồ tát. Thái độ của Jaina giáo là, một khi một người đã giết mọi kẻ thù - tham lam, ghen tị, giận dữ, thèm khát - thế thì không còn điểm nào cho người đó cho dù để nói ra một lời; người đó không có gì để truyền đạt. Nếu bất kì cái gì được truyền đạt, nó được

truyền đạt bởi sự hiện diện của người đó. Người đó cũng giống như cái
giếng. Nếu bạn khát bạn đi ra giếng, giếng sẽ không chạy theo bạn.

Có lẽ đây là một trong các lí do mà Jaina giáo vẫn còn là một tôn giáo rất nhỏ. Mặc dầu nó có hiểu biết triết lí rất tinh tế, phức tạp, nó đã không có thầy; nó chỉ có a la hán. Họ đã đạt tới và công việc của họ đã được thực hiện. So sánh không phải là điều bắt buộc. Tại sao họ phải bận tâm tới khổ, đau khổ, bóng tối của bất kì ai? Mọi người bằng bất kì cách nào đều phải tranh đấu với nó theo cách riêng của người đó; bạn không thể ép buộc bất kì ai được chứng ngộ. Vấn đề là gì?

Jaina giáo đã tạo ra nhiều a la hán, những đỉnh cao nhất của tâm thức, nhưng nó có cách tiếp cận rất khô khan, cách tiếp cận rất vô nhân. Nó không nghĩ tới tất cả những người vẫn đang vật lộn với bóng tối, mù loà, những người vẫn đang tìm con đường, những người thậm chí có thể đi lạc lối. Khoảnh khắc một người trở thành a la hán, người đó cắt bỏ mọi quan hệ của mình với nhân loại, ngay cả quan hệ có đệ tử.

Phật Gautam đã tạo ra việc nổi dậy khác mà chung cuộc lên cao trào trong Thiền. Nó khác với Jaina giáo chỉ ở điểm này: nó đem vào khái niệm mới, bồ tát. Bồ tát là người đã nhận ra bản thể mình, người đã trở nên thức tỉnh, nhưng công việc của người đó đã không chấm dứt; ngược lại, bây giờ công việc thực của người đó bắt đầu. Mãi cho tới giờ người đó đã vật lộn vì bản thân mình, bây giờ người đó sẽ vật lộn vì người khác.

Theo Phật Gautam - và tôi đồng ý với ông ấy một cách toàn bộ - con người của chứng ngộ không thể cưỡng lại được cám dỗ khuyến khích người khác đi tìm kiếm... nâng cao, hỗ trợ, làm giầu và chia sẻ ánh sáng riêng của người đó với những người khác. Việc cưỡng lại đó đơn giản là không thể được cho người đó... Thái độ của người Jaina dường như rất lấy cái ta làm trung tâm: bạn đã về nhà, công việc của bạn được kết thúc. Chuyện này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn....

Phật Gautam chết và tại cổng thiên đường có mở hội lớn, vì rất hiếm khi... trong hàng triệu năm, may ra một người đi tới đỉnh tâm thức lớn tới mức cửa thiên đường mở ra cho người đó. Điều đó là biểu tượng thôi. Và đã có hân hoan lớn để đón chào ông ấy, nhưng ông ấy đã từ chối vào cổng.

Ông ấy nói, "Xin đóng cổng lại. Tôi sẽ đứng bên ngoài. Chừng nào mọi người sống còn chưa đi qua để vào bên trong, tôi không thể vào được.

Tôi sẽ là người cuối cùng vào. Mặc dầu đó là chờ đợi lâu, tôi sẽ đợi. Tình yêu của tôi nói tôi có thể đợi, từ bi của tôi nói tôi nên chờ đợi. Sẽ là độc ác về phần tôi khi người khác đang cần được đánh thức, lại không đánh thức họ mà đi vào trong chốn xa hoa của thiên đường. Tôi sẽ tới, nhưng tôi sẽ là người cuối cùng. Xin các ông làm cho cửa đóng lại." Và câu chuyện là, cánh cửa bị đóng; Phật đứng bên ngoài, chờ đợi cho mọi sinh linh đi qua.

Đó là nghĩa của bồ tát. Thành tựu của bạn là không đủ nếu bạn không thể chia sẻ được nó. Bạn càng có thể chia sẻ nó, bạn càng có nó nhiều hơn; bạn càng làm lan rộng ngọn lửa nhiều hơn, bạn càng có thể đưa trái tim mình lên lửa, chứng ngộ của bạn càng vĩ đại hơn. A la hán được so sánh với con thuyền nhỏ trong đó chỉ mỗi mình ông ấy ngồi, bồ tát được so sánh với con thuyền lớn trong đó hàng triệu người có thể được chở sang bờ bên kia.

Có nhiều cái tên cho bồ tát tương ứng với chiều hướng mà từ này được dùng. Một trong những cái tên là Như Lai - tathagata. Tathagata bắt nguồn từ gốc tathata. Tathata nghĩa là tính như vậy, tính đây này; mọi thứ là ở đây và mọi thứ là bây giờ. Không có quá khứ và không có tương lai; và trong tính như vậy của bạn, trong bản tính của bạn, bạn đã chứng ngộ. Tathagata nghĩa là người quan niệm mọi người đều là chứng ngộ: vài người nhận biết về nó, vài người không, vài người muốn chơi trò chơi cuộc sống thêm chút nữa. Vài người gắn bó với con gấu bông của họ, nhưng sớm hay muộn người ta gạt bỏ con gấu bông đó. Cách tiếp cận của tathagata là làm cho bạn nhận biết rằng điều bạn đang níu bám chỉ là chất liệu mơ. Nếu bạn muốn níu bám bạn có thể níu bám, nhưng nhớ, không có gì để níu bám cả.

Tôi đã kể cho các bạn câu ngạn ngữ của người Jaina rằng người khát sẽ tới giếng, nhưng giếng không được giả định đuổi theo người khát. Phát biểu song song của Phật Gautam với điều đó là, "Nếu núi không thể tới ta được, ta sẽ đi tới núi! Hiển nhiên là khó cho núi tới ta, nhưng điều đó không có nghĩa là núi phải bỏ ta. Ta sẽ đi."

Giai thoại nhỏ này liên quan tới lời của Phật, và trong nhiều thế kỉ - hai
mươi nhăm thế kỉ - lời của ông ấy đã được thảo luận bởi những thầy lớn.

Cái đẹp thế đã nở hoa trong những lời đó, những cầu vồng như vậy đã đi ra từ những lời đó. Phật Gautam theo nghĩa này là rất hiếm hoi. Không người nào khác trong toàn thể lịch sử đã từng được bình luận bởi nhiều người thế và đã được trút xuống với nhiều nghĩa mới thế. Ông ấy chắc chắn một mình.

Người ta nói... Khi Henry Ford chết và đương đầu với Thượng đế, ông ta rất giận Thượng đế... câu chuyện này rất hay.

Thượng đế nói, "Ta hiểu ông là nhà phát minh lớn. Ta muốn hỏi ông một điều: Ông nghĩ gì về sáng tạo của ta?"

Henry Ford nói, "Sáng tạo của ngài sao? Nó đầy lỗi thế. Cứ nhìn mà xem: ngài đã để chỉ mỗi hai mắt và quên mất đèn hậu! Ngài đã không cho con người bánh răng ngược để cho con người có thể đi lùi lại theo thời gian. Nếu như ngài đã cho con người một bánh răng, thanh niên có thể đi vào thời thơ ấu của họ hay vào trong bụng mẹ họ - hay trẻ con có thể đi lên trước. Ngài đã không cho con người tự do đi trong thời gian lùi về sau hay tiến lên trước. Ngài dường như chống lại tự do chuyển động!"

Thượng đế choáng và khi Henry Ford nói điều này có tin đồn rằng Thượng đế đầy nước mắt trong mắt. Ford nói, "Ngài đã đặt điểm hoan lạc vào trong thân thể con người giữa hai ống xả! Nó có nhạy cảm theo bất kì cách nào không? Điểm hoan lạc nên được đặt ở bất kì đâu khác, nhưng không ở chỗ ngài đã đặt vào - điều đó ngu xuẩn thế!"

Tôi không biết liệu câu chuyện này là đúng hay không, nhưng dường như là đúng.

Có lần chuyện xảy ra với một thánh nhân lớn người Tây Tạng lớn, Milarepa... Ông ấy là một người giản dị và hồn nhiên và ông ấy đã theo một thầy, người chẳng phải là thầy chút nào, mà chỉ là một học sĩ lớn, rất thông thái, có người theo rất đông. Nhưng Milarepa không quan tâm tới tri thức. Ông ấy yêu con người này, ông ấy tin cậy vào ông này. Mặc dù ông này không đáng tin cậy, ông này không phải là thầy, Milarepa đã chấp nhận ông ta như thầy tới mức độ - câu chuyện này rất hay, phải là biểu tượng - mà ông ấy bước đi được trên nước.

Các đệ tử khác những người già hơn và thâm niên hơn ông ấy không thể nào tin được vào điều đó; họ thử. Họ hỏi Milarepa, "Bí mật là gì?"

Ông ấy nói, "Chả bí mật gì cả; tôi đơn giản tin cậy thầy tôi. Tôi nhớ tới thầy và tôi nói với thầy rằng tôi muốn đi qua sông này, có vậy thôi. Tôi không biết thầy xoay xở thế này."

Một cách tự nhiên, ghen tị nảy sinh bởi vì ông ấy là người mới tới và ông ấy đột nhiên trở thành người lỗi lạc nhất vì những việc làm của ông ấy. Ông ấy sẽ nhảy xuống từ núi mà không bị thương... Và lí do ông ấy bao giờ cũng đưa ra là, "Đó là thầy tôi."

Điều đó được báo tới thầy ông ấy. Thầy ngạc nhiên lắm. Bản thân thầy không dám bước trên nước. Thầy là học sĩ thông thái, nhưng điều đó không làm cho bạn có khả năng bước đi trên nước được. Thầy không thể nhảy từ trên núi vào trong thung lũng mà không bị đau. Nhưng bây giờ ông ta trong khó khăn. Ông ta không thể nói, "Ta không chịu trách nhiệm chút nào, đó phải là tin cậy riêng của người đó" - ngược lại ông ta đã chứng tỏ là một người rất bình thường. Ông ta nói, "Phải, đó là tên ta và quyền năng của tên ta."

Thế là các đệ tử hỏi, "Thế thì thầy chỉ cho chúng tôi đi: bước trên nước."

Ông ta nói, "Rồi ta sẽ chỉ."

Ông ta nghĩ trong đầu, "Nếu tên mình có thể làm được điều đó, thế thì tất nhiên tự mình, mình sẽ thử."

Và sau bước thứ nhất ông ta bắt đầu kêu lên, "Cứu tôi với! Cứu tôi với!"

vì ông ta đang chìm. Bằng cách nào đó ông ta được kéo ra. Các đệ tử hỏi, "Điều gì xảy ra vậy?"

Ông ta nói, "Ta không biết, ta chưa bao giờ thử điều đó trước đây. Milarepa kia đâu rồi?"

Milarepa đang ở bên kia sông, thế là ông chạy trên nước qua bên này.

Thầy nói, "Trời, ông đã lột trần ta rồi. Ta không thể làm được điều đó, tên ta cũng không thể làm được điều đó; nó phải là tin cậy của ông. Chả thành vấn đề tin vào cái gì, tin vào ai."

Cho nên thỉnh thoảng chuyện xảy ra là một thầy, mà không phải là thầy, đã giúp cho ai đó trở nên thức tỉnh, chứng ngộ. Và điều ngược lại cũng đã xảy ra, rằng thầy được thức tỉnh hoàn toàn, thầy liên tục hét vào tai bạn... nhưng bạn nghĩ bạn không thể bay được, rằng cả bầu trời không phải là của bạn, rằng bạn không thể được tự do khỏi tù túng mà bản thân bạn đã tạo ra về các quan hệ, về thành công, về quyền lực, về danh tiếng... Hàng nghìn cái tên của Quỉ, nhưng điều bản chất là ở chỗ nó cầm tù bạn, nó xiềng xích bạn.

Việc phá vỡ xiềng xích này là trong quyền năng của bạn, vì những xiềng xích đó được làm chỉ từ tưởng tượng của bạn.

Maneesha, bài học bản chất nhất trên con đường là việc có trái tim yêu thương, có tin cậy vào sự tồn tại - là việc ở trong buông bỏ rằng nếu sự tồn tại chăm nom cho tất cả vũ trụ bao la này, nó cũng sẽ chăm nom cho bạn. Và bất kì cái gì xảy ra đều phải là đúng vì không cái gì có thể xảy ra ngược lại sự tồn tại được.

Tim cậy mênh mông này là khó lúc ban đầu, bởi vì bạn không thể chạm
vào sự tồn tại được, bạn không thể hình dung ra được sự tồn tại là gì. Thầy đơn giản là sợi chỉ rất mỏng giữa bạn và sự tồn tại. Thầy có thể cho bạn bằng chứng rõ ràng về tin cậy và yêu. Nếu thầy trở thành bằng chứng, câu trả lời, thế thì cái gì đó trong bạn sẽ bắt đầu mở ra. Thầy không làm gì cả, thậm chí không gõ.

Cho nên tôi không đồng ý với Kyosei và Setcho và Gora. Điều họ nói là có ý nghĩa nhưng không có đủ ý nghĩa.

Thầy không làm gì cả. Hiện hữu của thầy là đủ.

Im lặng của thầy xuyên thấu vào tim của đệ tử.

Không có nỗ lực; nó chỉ là việc xảy ra.

Chính sự hiện diện của thầy cho bạn tin cậy rằng cuộc sống là nhiều hơn nhiều so với bạn đã biết mãi tới giờ, sâu hơn nhiều, bao la hơn nhiều; rằng cuộc sống không chỉ là lệ thường hàng ngày, trần tục này; rằng cuộc sống có thế giới bên trong, vương quốc bên trong, kho báu mà bạn

đang mang mà chẳng biết gì về nó.

Thầy đơn giản khiêu khích bạn, thách thức bạn.

Im lặng của thầy là thách thức, lời của thầy là thách thức. Sự hiện diện
của thầy là lời mời.

Những người sống động và những người muốn sống động hơn đều đi theo con đường này; không may họ là số rất ít người. Phần lớn mọi người quyết định vẫn còn trong trứng của họ. Trứng dường như rất có tính bảo vệ - ai biết bên ngoài là cái gì? Trứng là an ninh - ai biết, bên ngoài có thể bất an ninh, không an toàn. Thầy đơn giản cho việc đảm bảo bằng sự hiện diện của thầy - không bằng lời, nhưng chỉ bằng sự hiện hữu của thầy: "Ra khỏi trứng đi, ra khỏi nhà tù của bạn đi dù cái tên của nhà tù của bạn là bất kì cái gì - và bạn có khả năng làm điều đó."

Không cái gì được cần làm từ bên ngoài; nó là việc bùng nổ bên trong. Người làm vườn không mở cánh hoa ra; nụ mở các cánh theo cách riêng của nó. Vâng, người làm vườn giúp theo nhiều cách khác, nhưng kinh nghiệm trung tâm và bản chất xảy ra từ bên ngoài.

Tôi gọi một người là thầy là người có thể làm cho bạn an ninh trong thế bất an ninh này, người có thể cho bạn dũng cảm để thoát ra khỏi cái hố ấm cúng của bạn, người có thể cho bạn cái nhìn sâu sắc rằng bạn có đôi cánh.

Becky Goldberg về nhà từ chỗ mua sắm và khiếp hãi khi thấy Hymie trên giường với một cô gái trẻ đẹp. Cô ta định làm ầm ĩ nhà lên, thì Hymie dừng cô ấy lại.

"Trước khi em bỏ đi," anh ta nói, "anh muốn em nghe làm sao điều này xảy tới. Anh thấy cô gái trẻ này, trông mệt mỏi và kiệt sức, thế là anh đem cô ấy về nhà và làm cho cô ấy bánh mì kẹp thịt.

"Cô ấy đi đôi dép đã mòn vẹt, cho nên anh cho cô ấy đôi giầy mà em
chưa bao giờ đi, vì chúng lạc mốt.

"Cô ấy lạnh, cho nên anh cho cô ấy cái áo len dài tay mà anh đã tặng em nhân ngày sinh nhật của em, cái mà em chưa bao giờ mặc vì mầu không

hợp với em.

"Quần gin của cô ấy cũng mòn hết, cho nên anh cho cô ấy quần của em, vẫn còn hoàn toàn tốt mãi cho tới khi em tăng lên vài cân.

"Thế rồi khi cô ấy định đi, cô ấy dừng lại và hỏi, 'Còn cái gì khác mà vợ anh không dùng nữa không?'"

Tôi đã kể cho các bạn một câu chuyện của Bertrand Russell, chuyện duy
nhất ông ấy đã từng viết ra. Ông ấy không phải là nhà văn viết truyện. Hiểu biết riêng của tôi là ở chỗ câu chuyện này đã bắt nguồn từ một trong những giấc mơ của ông ấy. Ông ấy là một triết gia lớn.

Câu chuyện là ở chỗ đức tổng giám mục England chết và thấy bản thân mình ở ngọc môn của cõi trời. Một cách tự nhiên ông ấy mong đợi sự đón chào lớn, các thiên thần cùng đàn hạc hát Hallelujiah. Điều ông ấy thấy chính là cái đối lập: một cái cổng lớn, lớn tới mức ông ấy không thể nào tìm ra được nó cao làm sao; ông ấy không thể thấy được chiều cao của nó mà ông ấy cũng không thể tìm thấy được các biên giới của nó.

Đích thân ông ấy nhìn vào bản thân mình và một run rẩy lớn nảy sinh trong ông ấy - ông ấy trông như con kiến nhỏ đứng trước cánh cửa bao la đóng kín. Ông ấy gõ cửa và ông ấy biết rằng cái gõ của ông ấy sẽ không được ai nghe cả. Lần đầu tiên ông ấy nhận ra rằng cho dù ông ấy là tổng giám mục England, điều đó chẳng thành vấn đề gì cả. Trước cổng của Thượng đế ông ấy chỉ là một con kiến nhỏ.

Nhưng ông ấy cố gắng vất vả, ông ấy liên tục đập cửa. Cuối cùng, một cửa số mở ra và thánh Peter nhìn ông ấy bằng một nghìn mắt. Ông ấy co lại. Chỉ chói sáng của một nghìn mắt là đủ làm cho bất kì ai cũng phải co lại trong sợ hãi sâu sắc. Ông ấy muốn nói cái gì đó nhưng ông ấy không thể tìm được ra lời. Thánh Peter nói, "Đừng sợ, dù ông là bất kì ai, dù ông ở bất kì đâu, vì ta không thể thấy được ông. Ta đã nghe thấy một tiếng gõ nhỏ bé liên tục trong nhiều ngày, cho nên ta nghĩ thôi tốt hơn cả là ngó một cái đã. Ông đứng lên đi, dù ông đang ẩn ở bất kì chỗ nào." Ngay cả tổng giám mục England cũng nghĩ, "Đây là Thượng đế... một

nghìn mắt!"

Ông ta nói, "Thưa Cha..." và thánh Peter bật cười. Ông ấy nói, "Ta không phải là Thượng đế đâu, ta chỉ là thánh Peter thôi! Ta là người gác cổng, nhưng ông là ai?"

Ông ta trả lời to nhất có thể được, nhưng dường như đó chỉ là tiếng thì thào trong không gian bao la, "Tôi là tổng giám mục England." "England nào?" thánh Peter nói. "Chưa bao giờ nghe thấy nó. Nói có lí vào. Ông thuộc vào hệ mặt trời nào?"

"Hệ mặt trời sao?"

Chúng ta biết rằng chúng ta thuộc vào mặt trời này. Đây là hệ thống mặt trời của chúng ta, mọi hành tinh, mặt trăng. Cho nên ông ta nói, "Tôi thuộc về hệ mặt trời duy nhất có đó!"

Thánh Peter cười. Ông ấy nói, "Nó chẳng hiểu gì! Có hàng triệu và hàng triệu hệ mặt trời và hàng nghìn tỉ hành tinh. Ông sẽ phải cho ta chỉ số của hệ mặt trời của ông."

Tổng giám mục là người rất có học, nhưng ông ta chưa bao giờ nghe nói
rằng có chỉ số!

Thánh Peter nói, "Ta không thể giúp được. Không nhận ra được ông, ông đã tới từ đâu, ông là ai, và chủ định của ông là gì... Chỉ số được cần vì thế thì ra có thể chạy vào thư viện của Thượng đế và hỏi thủ thư chỉ số này chỉ ra liệu có hành tinh nào đó trong hệ mặt trời này nơi một loại sự sống nào đó tồn tại."

Từ "chỉ số" là đủ...! Tổng giám mục thức dậy. Ông ta vã mồ hôi. Ông ta nhận ra chúng ta nhỏ bé làm sao và quan niệm của chúng ta nhỏ bé làm sao.

Nhân tiện, trước khi ông ấy tỉnh dậy ông ấy đã hỏi thánh Peter, "Có lẽ Jesus Christ có thể giúp được chăng. Ông hỏi Jesus đi; ông ấy biết chúng tôi, tôi là đại diện cho ông ấy ở England."

Thánh Peter nói, "Jesus nào? Ông nói về cái gì vậy, anh chàng này là ai?"

Tổng giám mục nói, "Trời! Ông ấy là đứa con trai duy nhất của Thượng đế mà!"

Thánh Peter nói, "Ta chẳng biết gì về... Sự kiện là, ta đã không thấy Thượng đế mãi cho tới giờ. Nó bao la thế ở đây bên trong cửa này... bên ngoài không là gì cả; bên trong cửa nó bao la tới mức ông không thể tìm

được bất kì ai. Ta không biết Jesus này là ai, ta không biết Thượng đế
này là ai. Mọi điều ta biết là ta là thánh Peter người gác cổng."

Một người bạn đã hỏi, “Nếu việc biến đổi của dục là thành tình yêu, thế thì thầy có ngụ ý rằng tình yêu của mẹ với con mình cũng là bởi vì dục không?” Người khác cũng hỏi câu hỏi tương tự.

Sẽ có ích để hiểu điều này. Nếu bạn đã nghe một cách chăm chú, bạn sẽ nhớ lời tôi bảo bạn rằng có một chiều sâu trong sự tồn tại của dục, một chiều sâu mà người thường không đạt tới. Có ba mức độ dục và tôi muốn nói về chúng bây giờ.

Mức độ thứ nhất là mức độ thô. Chẳng hạn, một người đi tới gái mãi dâm. Kinh nghiệm anh ta thu được ở đó không thể sâu sắc hơn mức vật lí. Gái mãi dâm có thể bán thân thể mình nhưng không thể bán trái tim cô ta được, và, tất nhiên, không có cách nào để bán linh hồn cả.

Tại mức độ này, thân thể gặp nhau - như trong cưỡng hiếp. Trong cưỡng hiếp không có sự găp gỡ của trái tim hay linh hồn; cưỡng hiếp xảy ra chỉ trên mức độ vật lí. Không có cách nào để cưỡng hiếp linh hồn; kinh nghiệm về cưỡng hiếp thuần tuý là vật lí.

Kinh nghiệm chủ yếu về dục là trên mức độ sinh lí, nhưng những người dừng lại ở đó thì không bao giờ đạt tới kinh nghiệm đầy đủ về dục. Họ có thể không bao giờ biết tới những chiều sâu tôi đã nói về chúng.

Những ngày này, phần lớn mọi người đều dừng lại tại mức độ vật lí. Trong mối liên hệ này, điều quan trọng cần biết là trong những quốc gia mà hôn nhân xẩy ra không có yêu, dục tù đọng tại mức độ vật lí. Nó không bao giờ có thể tiến bộ vượt ra ngoài điều đó. Những hôn nhân này có thể là của hai thân thể nhưng không bao giờ của hai linh hồn. Yêu chỉ có thể tồn tại giữa hai linh hồn. Hôn nhân có thể có ý nghĩa sâu sắc nếu

nó xảy ra vì yêu, nhưng hôn nhân xảy ra bởi vì những tính toán của các học giả và nhà chiêm tinh, hay từ những cân nhắc về đẳng cấp hay tiền bạc, thì không bao giờ có thể đi sâu hơn tầng vật lí.

Có một ưu điểm cho hệ thống này, theo nghĩa rằng thân thể ổn định hơn tâm trí, và do vậy trong xã hội mà trong đó thân thể là cơ sở cho hôn nhân, hôn nhân sẽ ổn định hơn. Chúng sẽ kéo dài lâu hơn bởi vì thân thể không phải là không ổn định, bởi vì thân thể gần như là nhân tố thường hằng và thay đổi đi vào rất, rất chậm, gần như không cảm nhận nổi về nó. Thân thể là trong trạng thái không đổi, và những xã hội đó mà coi điều quan trọng là ổn định hoá thể chế hôn nhân, để duy trì chế độ một vợ một chồng, để không có khả năng thay đổi nào, đã phải huỷ bỏ yêu; họ phải chùi sạch yêu đi. Bởi vì trái tim là chỗ trú cho yêu và trái tim là không ổn định, nên li dị là điều không tránh khỏi trong những xã hội mà hôn nhân được dựa trên yêu. Không bao giờ có thể có hôn nhân ổn định trong những xã hội đó bởi vì yêu là linh động. Trái tim là thuỷ ngân; thân thể là ổn định, không đổi.

Nếu có hòn đá trong sân nhà bạn, nó sẽ ở cùng vị trí trong buổi tối cũng như nó ở trong buổi sáng, nhưng đoá hoa nở vào buổi sáng và đến tối nó rũ xuống, rụng xuống đất. Đá là vật vô sinh: dù nó là bất kì cái gì vào buổi sáng, nó vẫn là cái đó vào buổi tối. Hôn nhân dựa trên mức độ vật lí sẽ đem lại tính ổn định, nhưng nó sẽ không khác như ổn định của tảng đá. Loại hôn nhân này là mối quan tâm của xã hội, nhưng bất lợi cho cá nhân.

Trong những hôn nhân như vậy, dục giữa chồng và vợ không chạm tới các cõi giới sâu sắc hơn; nó đơn thuần trở thành thường lệ máy móc.

Hành động này đơn giản được lặp lại thường xuyên và trở thành nhạt nhẽo; chẳng cái gì nhiều hơn xảy ra, và những người tham dự trở nên ngày càng đờ đẫn. Có rất ít khác biệt giữa việc đi tới gái mãi dâm và trong hôn nhân không yêu. Bạn mua gái mãi dâm trong một đêm, trong khi bạn mua vợ trong cả đời mình; đây là sự khác nhau duy nhất. Khi

không có yêu, mua bán được thực hiện - dù là bạn thuê một người phụ nữ một đêm hay thu xếp cho cả đời. Tất nhiên, bởi vì sự kết giao hàng ngày mà một loại quan hệ đi vào hiện hữu - và chúng ta gọi nó là yêu. Đây không phải là yêu; yêu là cái gì đó khác. Nhưng hôn nhân này đơn giản là của thân thể, và do vậy mối quan hệ chẳng bao giờ có thể đi sâu hơn mức vật lí. Không sách hướng dẫn hay kinh sách nào đã được viết ra về yêu, từ Vatsyayana tới Koka Pundit, đều đi sâu hơn vào mức vật lí. Mức độ khác là tâm lí - của tâm trí, của trái tim. Hôn nhân của các đôi yêu nhau và rồi cưới nhau đi sâu hơn chút ít, chút ít sâu hơn hôn nhân ở mức vật lí. Họ đạt tới trái tim; họ đạt tới chiều sâu tâm lí, nhưng bởi vì chế độ một vợ một chồng nên họ trở lại mức độ vật lí hàng ngày. Thể chế của hôn nhân đã phát triển ở phương Tây trong hai trăm năm qua là dựa trên mức độ này. Và bởi vì điều này, xã hội của họ bị rời ra và biến chất.

Lí do cho điều này là ở chỗ bạn không thể dựa trên tâm trí được. Hôm nay tâm trí ham muốn điều này; ngày mai nó sẽ đòi hỏi cái gì đó khác. Nó muốn thứ này vào buổi sáng và cái gì đó khác vào buổi tối. Điều nó cảm thấy bây giờ sẽ hoàn toàn khác với cái nó đã cảm thấy chỉ vài khoảnh khắc trước.

Bạn có thể đã nghe nói rằng Huân tước Byron, trước khi ông ấy cuối cùng lấy vợ, đã từng quan hệ với ít nhất sáu mươi đến bẩy mươi phụ nữ. Nhưng thậm chí khi ông ấy đi tới nhà thờ sau đám cưới, tay trong tay với cô dâu mới, ông ấy thấy một phụ nữ đẹp đi ngang qua. Ông ấy đã sững sờ bởi sắc đẹp của cô ấy, và trong một chốc ông ấy quên phắt người vợ mới, đám cưới mới đây của ông ấy. Nhưng ông ấy cũng phải là người rất trung thực, bởi vì, khi ông ấy vào xe cùng với cô dâu, ông ấy đã nói với cô ấy, “Em có chú ý không? Một điều lạ vừa mới xảy ra ngay đây. Hôm qua, trước khi chúng ta cưới nhau, anh đã lo nghĩ là liệu anh có thực sự có khả năng giữ được em hay không - em đã là người phụ nữ duy nhất trong tâm trí anh - nhưng bây giờ, khi anh thực tế đã cưới em,

anh mới thấy một phụ nữ xinh bên đường khi chúng ta ra khỏi cầu thang nhà thờ, và anh đã quên mất em trong một chốc: tâm trí anh bắt đầu đuổi theo người phụ nữ đó; một ý nghĩ thoáng qua tâm trí anh, ‘Anh tự hỏi liệu anh có thể có được người phụ nữ ấy không?’”

Tâm trí rất hay thay đổi, và do vậy các xã hội muốn ổn định cuộc sống gia đình không cho phép hôn nhân được đạt tới bình diện tâm lí, họ cố gắng để dừng hôn nhân tại mức độ vật lí. Họ nói, “Lấy nhau, nhưng không vì tình. Nếu bạn trưởng thành trong yêu sau hôn nhân, thì tốt; nếu không, hãy để mọi thứ như chúng có thể thế.”

Tính ổn định là có thể trên mức độ vật lí nhưng trên bình diện tâm lí  điều đó rất khó. Kinh nghiệm dục là sâu sắc hơn và tinh tế hơn trên bình diện tinh thần, và do đó kinh nghiệm ở phương Tây đã sâu sắc hơn ở phương Đông. Các nhà tâm lí học phương Tây, từ Freud tới Jung, đã viết về giai đoạn thứ hai này của dục, về mức độ tâm lí. Nhưng dục tôi đang nói tới lại ở mức thứ ba, mà mãi cho tới nay, vẫn còn chưa được hiểu ở cả phương Đông lẫn phương Tây. Mức độ thứ ba đó của dục là mức tâm linh.

Bởi vì thân thể có quán tính nên có một loại ổn định ở mức vật lí. Cũng có một loại ổn định ở mức tâm linh, bởi vì không có thay đổi tại mức độ đó: mọi thứ đều bình thản ở đó; tại đó, nó là vĩnh hằng. Tại giữa hai giai đoạn này tồn tại mức độ tâm lí. Nó là không ổn định, giống như kí ức.

Kinh nghiệm của phương Tây là trên mức độ này, và do vậy hôn nhân tan vỡ và gia đình tan rã. Hôn nhân được sinh ra từ sự gặp gỡ của tâm trí không thể tạo ra tình thế gia đình ổn định, và bây giờ khuynh hướng ở phương Tây là nhằm vào li dị. Li dị bây giờ xuất hiện quãng hai năm, nhưng điều này cũng có thể trở thành hai giờ! Tâm trí người ta có thể thay đổi thậm chí trong một giờ! Xã hội ở phương Tây bị rời ra. So sánh với điều đó, xã hội phương Đông ổn định hơn, nhưng phương Đông vẫn không thể nào thăm dò được những chiều sâu tinh tế và cao thượng của dục.

Đàn ông và đàn bà, người có thể gặp gỡ trên mức độ tâm linh, người có thể hợp nhất về tâm linh - thậm chí một lần - cảm thấy họ đã hợp nhất cho vô hạn kiếp sống sắp tới. Có sự linh động sâu sắc; cực lạc vô thời gian và thuần khiết là của hồi môn đám cưới.

Dục tôi đang nói tới là dục tâm linh, kinh nghiệm thiêng liêng. Tôi ham muốn khuynh hướng tâm linh về dục.

Và nếu bạn hiểu điều tôi đang nói, bạn sẽ nhận ra rằng tình yêu của mẹ với con trai cũng là một phần của dục tâm linh. Bạn sẽ nói rằng đây là phát biểu ngược đời. Bạn sẽ hỏi có thể có mối quan hệ dục nào giữa mẹ và con trai? Để hiểu điều này đầy đủ, chúng ta phải xem xét lại nhiều khía cạnh khác của dục và tương tác của nó trong các mối quan hệ giữa chồng, vợ và con.

Như tôi đã bảo với bạn, đàn ông và đàn bà chỉ gặp gỡ có một chốc. Linh hồn của họ cũng gặp gỡ nhưng chỉ một khoảnh khắc, trong khi đứa trẻ vẫn còn trong bụng mẹ những chín tháng. Trong thời kì này sự tồn tại của nó là một với sự tồn tại của người mẹ. Chồng cũng gặp vợ tại mức độ này - nơi chỉ có sự tồn tại, nơi chỉ có sự hiện hữu - nhưng nó chỉ là trong một khoảnh khắc và thế rồi họ phân tách. Chồng và vợ gặp nhau trong một khoảnh khắc và thế rồi nhảy ra xa, và do vậy sự thân mật mà người mẹ có với đứa con mình là không thể có với chồng mình; nó không thể thế được.

Đứa trẻ trong bụng mẹ thở hơi thở của mẹ, tim nó đập qua tim của mẹ. Đứa trẻ là một với máu và cuộc sống của người mẹ: nó chưa có sự tồn tại cá nhân; nó vẫn là một phần của người mẹ. Không đàn ông nào có  thể thoả mãn người phụ nữ nhiều như đứa con có thể thoả mãn; không người chồng nào có thể cho vợ mình cái cảm giác sâu sắc về sự thân thiết mà đứa con có thể cho cô ấy. Cũng vậy, sự trưởng thành đầy đủ của phụ nữ là không đầy đủ chừng nào cô ấy chưa trở thành người mẹ.

Chừng nào cô ấy còn chưa đạt tới tình mẹ, sự toả sáng đầy đủ của nhân cách phụ nữ, việc nở hoa tối đa của cái đẹp của cô ấy là không thể có

được. Phụ nữ không bao giờ có thể bằng lòng hoàn toàn chừng nào cô ấy còn chưa trở thành người mẹ, chừng nào cô ấy còn chưa biết tới mối quan hệ sâu sắc, tâm linh vẫn tồn tại giữa mẹ và con.

Và cùng với điều này, xin nhớ trong đầu rằng ngay khi phụ nữ trở thành người mẹ, mối quan tâm của cô ấy trong dục tự động tàn đi. Cô ấy đã uống tình mẹ sâu sắc; trong chín tháng cô ấy đã cùng tồn tại với một cuộc sống mới đang đập, và bây giờ cô ấy hầu như không có hấp dẫn tới dục. Vào lúc người chồng bối rối bởi sự lãnh đạm của cô ấy, bởi vì việc trở thành người bố của anh ta chẳng thay đổi gì thái độ của anh ta đối với dục theo bất kì cách nào; anh ta không có mối quan hệ sâu sắc với tiến trình sinh con. Với cuộc sống mới được sinh ra, người bố không có cảm giác về cái một tâm linh. Việc trở thành mẹ đem lại sự thay đổi cơ bản trong phụ nữ, nhưng tính chất bố đơn giản là một thể chế xã hội.

Đứa trẻ có thể lớn lên không cần bố, nhưng nó có mối quan hệ bắt rễ sâu sắc với người mẹ.

Một loại khoẻ mạnh tâm linh mới trút đầy người phụ nữ sau việc sinh con. Nếu bạn nhìn vào người phụ nữ đã trở thành người mẹ và vào người chưa trở thành mẹ, bạn sẽ cảm thấy sự khác biệt trong nhân cách của họ, theo cảm giác thoải mái họ phát ra. Trong người mẹ bạn sẽ thấy sự nhiệt tình, sự bình thản - loại bình thản bạn thấy trong dòng sông đã đạt tới đồng bằng - nhưng trong người chưa trở thành mẹ bạn sẽ cảm thấy một loại linh hoạt sùng sục giống như con suối vẫn chảy qua núi non - sôi ùng ục, ầm ĩ, tràn bờ, xô về phía đồng bằng. Phụ nữ trở nên tĩnh lặng, bình thản và thanh bình bên trong sau khi cô ấy trở thành mẹ. Trong mối liên quan này tôi cũng muốn phát biểu rằng những phụ nữ, người buồn phiền với đam mê dục, như thông thường ở phương Tây ngày nay, là những phụ nữ không muốn trở thành mẹ. Sau thời kì làm mẹ, sự hấp dẫn của phụ nữ về dục bỗng nhiên giảm đi, và phụ nữ phương Tây người từ chối trở thành mẹ thì đang làm như vậy bởi vì cô ấy biết rằng ngay khi cô ấy trở thành mẹ cô ấy sẽ mất mối quan tâm vào

dục. Cô ấy ủng hộ cho sự say mê trong dục bằng việc không trở thành mẹ.

Các chính phủ của nhiều nước phương Tây đang quan ngại về điều này. Nếu điều này còn tiếp tục, điều gì sẽ xảy ra cho dân số của họ? Phương Đông lo nghĩ về việc tăng dân số, nhưng một số quốc gia phương Tây lại sợ việc giảm dân số. Chẳng thể làm gì được nếu phụ nữ quyết định không trở thành mẹ bởi vì họ biết họ sẽ mất mối quan tâm tới dục.

Chương trình kế hoạch hoá gia đình có thể phải được thực hiện theo luật, nhưng không luật nào có thể buộc phụ nữ trở thành mẹ. Vấn đề này của các nước phương Tây còn rắc rối hơn là vấn đề bùng nổ dân số của chúng ta. Chúng ta có thể dừng việc tăng dân số bằng việc bắt buộc, hay bằng pháp luật. Nhưng các nước phương Tây không thể tăng dân số của họ bằng luật pháp được. Trong hai trăm năm nữa vấn đề này sẽ phát triển thành tỉ lệ khổng lồ ở phương Tây, và dân số trong các nước phương Đông, tăng lên theo cách nhảy vọt, có thể đưa các nước này tới việc chi phối cả thế giới. Đồng thời, với việc chuyển thời gian, nhân lực phương Tây sẽ giảm đi. Họ sẽ phải làm cho phụ nữ đồng ý trở thành mẹ lần nữa.

Một số các nhà tâm lí của họ đã bắt đầu để lộ ra sự thiên về tảo hôn. Người phụ nữ vào độ chín muồi không định quan tâm tới việc trở thành người mẹ - cô ấy sẽ quan tâm nhiều hơn tới thú vui dục - cho nên các nhà tâm lí của họ đang khuyên mọi người hãy tảo hôn. Thế thì, trong những trường hợp đó, phụ nữ sẽ không có bất kì ý tưởng nào khác trước khi họ trở thành người mẹ. Đây cũng là một trong những lí do đằng sau việc tảo hôn ở phương Đông; họ biết cô gái sẽ không muốn cưới và trở thành mẹ khi cô ấy đã trở thành người lớn, khi cô ấy trở nên có ý thức về dục, khi cô ấy đã phát triển một nếm trải về nó. Cái tâm tính này, sự hấp dẫn mênh mông này về dục, tồn tại trong phụ nữ cho tới khi họ biết điều họ sẽ đạt tới bởi việc trở thành người mẹ. Nhưng điều này họ có thể hiểu được chỉ sau khi đạt tới tình mẹ. Không có cách nào để có ý niệm mơ hồ

về nó trước khi thực tế trở thành mẹ.

Tại sao phụ nữ lại vừa lòng thế sau khi cô ấy đã trở thành người mẹ? Đấy là vì cô ấy đã có kinh nghiệm thiêng liêng, không phá vỡ nổi về dục tâm linh với đứa con mình. Và chính bởi vì điều này mới có sự thân thiết mạnh mẽ thế giữa mẹ và con. Người phụ nữ sẽ hi sinh cuộc sống của mình cho con, nhưng không thể nào hình dung nổi việc lấy đi cuộc sống của đứa con mình. Người vợ có thể giết chồng - điều đó xảy ra thường xuyên - và thậm chí nếu cô ấy không thực sự làm điều đó, cô ấy có thể tạo ra hoàn cảnh tại nhà mà rốt cuộc cũng là cùng việc đó. Nhưng đối với đứa con mình, cô ấy không bao giờ có thể thậm chí nghĩ về việc như vậy. Đấy là vì mối quan hệ với đứa con mới rất sâu sắc thế, rất thân thiết thế.

Theo cùng một mạch, tôi muốn nói rằng khi người phụ nữ phát triển mối quan hệ sâu sắc với chồng mình, người chồng trở thành con cô ấy. Thế thì anh ta không còn là chồng chút nào nữa.

Có nhiều đàn ông và đàn bà ngồi đây tại buổi tụ tập này. Tôi muốn hỏi các đàn ông hiện ở đây liệu họ có hành xử hệt như đưa trẻ nhỏ làm với mẹ chúng không khi họ đang trong tâm trạng tình yêu toàn bộ hướng tới vợ mình. Bạn có biết tại sao tay đàn ông lại vô ý thức đưa về vú người đàn bà không? Đấy chính là tay của đứa trẻ nhỏ mò tới vú mẹ. Ngay khi đàn ông bị chinh phục bởi tình yêu của đàn bà, tay anh ta tự động lần tới vú cô ấy. Tại sao? Vú có mối quan hệ gì với yêu? Hay với dục? Dục không có quan hệ thực với vú chút nào, nhưng đứa trẻ có mối liên hệ sâu sắc với bầu vú mẹ. Từ tuổi thơ, nó đã đắm chìm trong nhận biết rằng chỗ móc nối của nó là bầu vú, đường huyết mạch. Khi đàn ông tràn ngập với tình yêu sâu sắc, anh ta trở thành đứa con!

Và tay người phụ nữ để đi đâu? Tay cô ấy đưa lên đầu người đàn ông; ngón tay cô ấy bắt đầu vuốt ve tóc anh ta: đây là kí ức về đứa con cô ấy; cô ấy đang vuốt ve tóc con mình. Đó là lí do tại sao, nếu yêu nở hoa đầy đủ ở mức độ tâm linh, người chồng trở thành đứa con; đó là lí do tại sao

người chồng phải trở thành đứa con. Thế thì người ta biết rằng người ta đã đạt tới tầng thứ ba của dục, mức tâm linh. Nhưng chúng ta hoàn toàn dốt nát về mối quan hệ này.

Mối quan hệ giữa chồng và vợ là sự bắt đầu của cuộc hành trình và không kết thúc. Và nhớ, bởi vì nó là cuộc hành trình, nên chồng và vợ bao giờ cũng trong trạng thái căng thẳng. Cuộc hành trình bao giờ cũng khó chịu; an bình chỉ tìm thấy ở nơi đến. Chồng và vợ không bao giờ bình tĩnh bởi vì họ bao giờ cũng di chuyển, bao giờ cũng trên đường - và phần lớn mọi người đều tàn lụi trên con đường, chẳng bao giờ đạt tới đích cả. Bởi vì điều này, nên bao giờ cũng có trạng thái xung đột giữa chồng và vợ; có tranh chấp suốt ngày đêm. Và đây là điều chúng ta gọi là “yêu.”

Điều không may là cả chồng lẫn vợ đều không hiểu nguyên nhân thực của sự căng thẳng, của xung đột. Mỗi người đều nghĩ họ đã chọn đôi lầm. Chồng nghĩ mọi thứ đáng sẽ tốt hơn nếu anh ta cưới người đàn bà khác, còn vợ nghĩ mọi thứ chắc có lẽ đã tốt nếu cô ấy cưới người đàn ông khác. Tôi muốn bảo bạn rằng đây là kinh nghiệm của mọi đôi trên thế giới này. Nếu như bạn được cho cơ hội để đổi chồng vợ mình, tình huống chắc cũng không thay đổi lấy chút gì. Nó sẽ vẫn cũng như việc đổi vai khi khênh quan tài ra nghĩa địa vậy: bạn sẽ cảm thấy nhẹ vai trong một chút, nhưng thế rồi bạn sẽ để ý rằng trọng lượng lần nữa lại trở thành như cũ. Kinh nghiệm ở phương Tây, nơi li dị cực kì phát triển, là ở chỗ vợ mới, trong một thời gian rất ngắn, lại chứng tỏ giống hệt như vợ cũ - và trong vòng nửa tháng, chồng mới cũng tỏ ra là như chồng cũ thôi. Nguyên nhân không tìm được ở trên bề mặt, mà ở sâu bên dưới.

Nguyên nhân chẳng có liên quan gì tới cá nhân, với đàn ông hay đàn bà; nguyên nhân là ở chỗ hôn nhân là cuộc hành trình, quá trình. Hôn nhân không phải là mục tiêu chẳng phải là mục đích. Mục đích sẽ chỉ được đạt tới khi người phụ nữ trở thành mẹ và người đàn ông trở thành con.

Trong một trường nhỏ - chỉ một trường nhỏ như nơi Farrokh đi tới ngày mai, cô giáo đang cố nói cho những cậu bé, "Đừng bao giờ phạm tội, bằng không các con sẽ không bao giờ tới được vương quốc của Thượng đế mà không có sự tha thứ của ngài."

Sau một giờ gây phiền nhiễu cho những đứa trẻ nhỏ này, cô cuối cùng hỏi một cậu bé, "Nói cho cô, phải làm gì để lên tới cõi trời?"

Nó nói, "Phạm tội!"

Cô giáo không thể nào hiểu nổi, ngay thoáng nhìn đầu tiên bạn cũng sẽ không hiểu rằng cậu bé là đúng. Chừng nào bạn chưa phạm tội bạn không thể nào được tha thứ - và chỉ những người được tha thứ mới đi vào trong vương quốc của Thượng đế. Câu trả lời hồn nhiên của cậu bé là tuyệt đối đúng. Nếu bạn là tốt bạn vô giá trị khi có liên quan tới Thượng đế. Ngài sẽ làm gì với bạn? Ngài thậm chí không thể tha thứ được cho bạn, bạn đã không phạm phải cái gì. Cứ về nhà, làm cái gì đó ngu xuẩn và thế rồi quay lại.

Cho nên nhớ điều đó. Nếu bạn đi tới Thượng đế, làm mọi thu xếp để cho ngài có thể tha thứ cho bạn. Làm những thứ ngu xuẩn nào đó đi. Điều đó là yêu cầu tuyệt đối để được tha thứ. Thượng đế thích tha thứ cho mọi người. Hệ quả là rõ ràng: Thượng đế thích những người phạm tội.

Chừng nào họ chưa phạm tội, họ không thể trở thành thánh nhân được. Đầu tiên phạm tội đã, đi tới nhà thờ, cầu nguyện; dần dần, dần dần bạn sẽ trở thành thánh nhân và thế rồi tự hành hạ bản thân bạn. Thế thì Thượng đế, từ từ bi rằng anh chàng đáng thương này đang làm quá nhiều, sẽ cho phép bạn vào cõi trời.

Cách đi vòng thế. Và trong cõi trời bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ lặp lại cùng điều đó thôi. Đó là mọi điều bạn biết. Do đó, mọi tôn giáo đã làm ra các thu xếp. Trong quan niệm Mô ha mét giáo về cõi trời, có những dòng sông rượu. Nước là không thể nào tìm thấy được - cũng giống như Poona, nước tinh khiết là không thể có được. Rượu tinh khiết là sẵn có ở Poona nữa...! Trong cõi trời có những dòng sông rượu tinh khiết; chai sẽ không có tác dụng! Chúng sẽ không biện minh cho tính vĩ đại của cõi trời.

Và gái đẹp không bao giờ lớn lên theo tuổi... Mô ha mét giáo đã một

nghìn bốn trăm năm tuổi. Những cô gái đó vẫn cứ mười sáu. Họ đã mười sáu tuổi vào thời của Mohammed - bây giờ họ đã bị mắc kẹt, họ không thể trở thành mười bẩy hay mười tám tuổi được. Họ phải cảm thấy rất kì lạ - mười bốn thế kỉ và họ đã không trải qua ngay cả một năm.

Ở đây nữa, trên trái đất đàn bà trải qua thời gian theo cách khác với đàn ông. Người ta nói rằng không bao giờ nên hỏi tuổi đàn bà; điều đó là điều gây khó chịu nhất - và đàn bà không bao giờ nói thật, đặc biệt giữa các tuổi ba tư và ba tám. Trong bốn năm đó, không đàn bà nào nói ra chân lí. Sau ba tư, đột nhiên một hôm họ trở thành ba tám. Đây là điều trong vật lí được gọi là bước nhảy lượng tử, hay theo một cách không khoa học hơn, cú nhảy căng gu ru! Họ nhảy từ ga này sang ga khác. Họ chưa bao giờ ở đoạn giữa.

Trong cõi trời - dù cõi trời của người Ki tô giáo hay người Hindu hay người Mô ha mét giáo hay người Jaina, chả thành vấn đề - tất cả họ bất đồng nhau về mọi thứ, nhưng về tuổi của con gái trên cõi trời tất cả họ đều đồng ý. Dường như cùng những cô gái đã từng phục vụ các thánh nhân già, chết, bẩn trong hàng nghìn năm. Tôi đơn giản cảm thấy thông cảm nhiều tới mức tôi muốn làm tan biến cõi trời hoàn toàn, bởi vì nó đang làm điều bất công tuyệt đối với đàn bà.

Những cô gái đó có được làm bằng nhựa không? Tôi nghĩ chắc họ bằng nhựa, vì trong kinh sách cổ đại có nói họ không vã mồ hôi. Ở đây cũng có những đàn bà chăm chút để không vã mồ hôi, và đủ mọi loại chất khử mùi... nhưng dầu vậy bạn vẫn vã mồ hôi. Những chất khử mùi đó không có tác dụng.

Có lẽ trên toàn thế giới, nếu như có ai đó chưa bao giờ vã mồ hôi, người đó đang ngồi ở đây! Tôi sống trong phòng điều hoà nhiệt độ liên tục, tôi đi trong xe có điều hoà nhiệt độ. Ở đây, bây giờ, ở cả hai bên tôi đều có các máy điều hoà nhiệt độ. Tôi có thể nói là người duy nhất trong lịch sử đã không vã mồ hôi. Và tôi không dùng chất khử mùi.

Có thể là cõi trời được điều hoà nhiệt độ, nhưng nó không rất giống thế, bởi vì điều hoà nhiệt độ là hiện tượng rất mới và cõi trời cổ thế, cả triệu năm tuổi rồi. Tôi không nghĩ rằng bạn thậm chí có thể thuê được xe đạp ở đó.

Có một câu chuyện Sufi. Chuyện xảy ra trong cuộc đời của Omar - một người Mô ha mét giáo vĩ đại Khalipha. Ông ấy đánh nhau với kẻ thù trong ba mươi năm. Kẻ thù rất mạnh và cuộc chiến tiếp tục - cuộc chiến tranh cả đời. Đến cuối cùng, một hôm chuyện xảy ra là cơ hội tới. Kẻ thù ngã khỏi ngựa và Omar nhảy lên anh ta với chiếc giáo. Trong một giây chiếc giáo sẽ xuyên vào tim của người này và mọi thứ chắc đã kết thúc. Nhưng trong khoảng hở nhỏ đó kẻ thù đã làm một điều: anh ta nhổ vào mặt Omar - và chiếc giáo dừng lại. Omar chùi mặt, đứng dậy và nói với kẻ thù: Ngày mai chusg ta bắt đầu lại. Kẻ thù đâm phân vân. Anh ta nói: 'Vấn đề là gì? Tôi đã từng chờ đợi điều này trong ba mươi năm, và ông đã từng chờ đợi điều này trong ba mươi năm. Tôi đã từng chờ đợi hi vọng rằng một ngày nào đó này khác tôi sẽ ngồi trên ngực ông với chiếc giáo và sự việc sẽ được kết thúc. Cơ hội đó không bao giờ tới với tôi, nhưng nó đã tới theo cách của ông. Ông có thể đã kết thúc tôi trong một khoảnh khắc. Có vấn đề gì với ông vậy? Omar nói: 'Đây đã không phải là cuộc chiến thường. Tôi đã lấy lời nguyện, lời nguyện Sufi, rằng tôi sẽ chiến đấu mà không giận. Trong ba mươi năm, tôi đã tranh đấu mà không giận. Nhưng chỉ một khoảnh khắc giận đã tới. Khi ông nhổ, chỉ một khoảnh khắc tôi đã cảm thấy giận và nó trở thành chuyện cá nhân.

Tôi muốn giết ông, bản ngã đã bước vào. Mãi cho giờ trong ba mươi năm đó không là vấn đề chút nà, chúng tôi đã chiến đấu vì sự nghiệp. Ông không phải là kẻ thù của tôi, đó không phải là chuyện cá nhân theo bất kì cách nào. Tôi đã không quan tâm tới việc giết ông theo bất kì cách nào; tôi chỉ muốn sự nghiệp chiến thắng. Nhưng bây giờ, chỉ một khoảnh khắc, tôi đã quên mất về sự nghiệp. Ông đã là kẻ thù của tôi và tôi đã muốn giết ông. Đó là lí do tại sao tôi không thể giết được ông.

Vậy, ngày mai chúng ta bắt đầu lại.

Nhưng cuộc chiến không bao giờ bắt đầu lại bởi vì kẻ thù đã trở thành bạn. Ông ấy nói: Bây giờ dạy tôi đi. Là thầy của tôi và để tôi là đệ tử của ông. Tôi cũng muốn tranh đấu mà không giận.

Toàn thể bí mật là tranh đấu mà không có bản ngã, và nếu bạn có thể tranh đấu mà không có bản ngã thế thì bạn sẽ có khả năng làm mọi thứ mà không có bản ngã. Bởi vì tranh đấu là cực đỉnh của bản ngã. Nếu bạn có thể làm điều đó thế thì bạn có thể làm mọi thứ. Ngay bây giờ bạn thậm chí không thể yêu mà không có bản ngã.

Có một câu chuyện Sufi. Một ông vua mơ rằng cái chết của ông ta sắp tới. Ông ta thấy cái bóng đứng trong mơ cho nên ông ta hỏi: Ông là ai? Cái bóng nói: Ta là cái chết của ông và ngày mai, đến lúc mặt trời lặn, ta sẽ tới ông. Nhà vua muốn hỏi liệu có cách nào trốn thoát không, nhưng ông ta không thể hỏi được vì ông trở nên sợ tới mức giấc mơ bị phá vỡ, và cái bóng biến mất. Ông ta vã mồ hôi và run rẩy.

Vào giữa đêm ông ta gọi mọi người khôn ngoan của mình tới và nói: "Tìm xem nghĩa của giấc mơ này là gì." Và như bạn biết, bạn không thể tìm được nhiều người ngu hơn là những người khôn. Họ chạy về nhà và đem kinh sách của họ ra. Chúng toàn là những tập lớn, to lớn. Và họ bắt đầu tư vấn và tranh cãi và thảo luận và tranh đấu với nhau và biện luận. Lắng nghe câu chuyện của họ nhà vua trở nên ngày càng rối hơn. Họ không đồng ý được vào bất kì điểm nào; họ thuộc vào các giáo phái khác nhau, như người khôn bao giờ cũng vậy. Họ không thuộc vào bản thân họ, họ thuộc vào truyền thống chết nào đó. Một người là người Hindu, người khác là người Mô ha mét giáo, người khác là người Ki tô giáo. Họ đã mang các kinh sách của họ tới và họ cứ cố và cố mãi. Và khi họ lâm vào thảo luận họ trở nên điên, và tranh cãi lặp đi lặp lại mãi. Nhà vua rất rối loạn bởi vì mặt trời sắp mọc, và khi mặt trời mọc, chẳng còn lâu la gì cho tới khi mặt trời lặn, bởi vì việc mọc thực sự là việc lặn, nó đã bắt đầu. Cuộc hành trình đã bắt đầu và trong vòng mười hai tiếng mặt trời sẽ lặn.

Ông ta cố ngắt lời họ, nhưng họ nói: Đừng ngắt lời, đây là vấn đề

nghiêm chỉnh. Thế rồi một lão bộc, người đã hầu hạ nhà vua cả đời, tiến tới gần thì thào vào tai vua: Tốt hơn cả là bệ hạ trốn đi, vì những người này sẽ không bao giờ đi tới kết luận nào cả. Họ sẽ thảo luận và tranh cãi, và cái chết của họ sẽ tới, nhưng kết luận sẽ không tới. Gợi ý của thần là ở chỗ khi cái chết đã cảnh báo bệ hạ, tốt hơn cả là ít nhất bệ hạ trốn đi khỏi cung điện này! Đi bất kì đâu! Và đi nhanh vào! Lời khuyên này hấp dẫn, nó là tuyệt đối đúng. Khi con người không thể làm được gì, người đó nghĩ tới trốn chạy, thoát đi.

Nhà vua có con ngựa chạy rất nhanh, ông ta nhảy lên nó và trốn đi. Ông ta nói với những người khôn ngoan: "Nếu ta quay lại mà còn sống và các ông đã quyết định, nói cho ta - nhưng ngay bây giờ, ta đi đây." Ông ta  rất hài lòng, và ông ta đi càng nhanh hơn, vì đó là chuyện sống và chết.

Ông ta ngoái nhìn đi nhìn lại phía sau để xem liệu cái bóng có tới không, nhưng không có cái bóng nào. Ông ta hài lòng, cái chết không có đó, và ông ta đang trốn đi. Đến lúc mặt trời lặn, ông ta đã đi được hàng trăm dặm đường xa khỏi kinh đô. Dưới cây đa lớn ông ta dừng lại, xuống ngựa, cám ơn nó và nói: "Chính mày, mày đã cứu tao." Đột nhiên, khi ông ta nói và cám ơn con ngựa, ông ta cảm thấy cùng bàn tay mà ông ta đã cảm thấy trong mơ. Ông ta nhìn lại. Cùng cái bóng đó ở đó, và Thần chết nói: "Ta cũng muốn cám ơn con ngựa của ông, nó thực sự nhanh.

Ta đã đợi dưới cây đa này cả ngày và ta lo lắng liệu ông có khả năng tới hay không. Khoảng cách này lớn thế, nhưng con ngựa này thực sự là cái gì đó. Ông đã tới đích xác khoảnh khắc ông được cần ở đây."

Bạn đang đi đâu? Bạn sẽ đạt tới đâu? Mọi trốn chạy và trốn thoát này sẽ đem bạn tới dưới cây đa. Và khi bạn đang cám ơn con ngựa của bạn hay chiếc xe của bạn, bạn sẽ cảm thấy bàn tay của Thần chết đặt lên vai bạn. Thần chết sẽ nói: "Ta đã từng đợi ông ở đây lâu rồi. Ông đã tới."

Và mọi người đều tới đúng khoảnh khắc, không một khoảnh khắc nào bị mất. Mọi người đều đạt tới đó đúng thời gian, không ai đã bao giờ trễ.

Tôi đã nghe nói rằng vài người đã đạt tới trước thời gian của họ nhưng

tôi chưa bao giờ nghe nói về bất kì ai đạt tới đó chậm.

Vài người đạt tới đó trước thời gian của họ vì các bác sĩ của họ.

Sống là nguy hiểm, nhưng đó là cái đẹp của nó - nó là bất an ninh, bởi vì bất an ninh là chính tự nhiên của chuyển động, sống động, sinh khí. Bạn càng chết, càn an ninh hơn. Khi bạn ở trong nấm mồ của bạn sẽ không có nguy hiểm. Cái gì có thể xảy ra cho bạn thêm nữa? Chẳng cái gì!

Không ai có thể làm hại bạn khi bạn chết. Nhưng khi bạn sống động, bạn là mong manh, bạn có thể bị hại. Nhưng tôi bảo bạn, đó là cái đẹp của sống.

Đoá hoa vào buổi sáng không thể tin được rằng đến tối nó sẽ mất đi. Nhưng đó là cái đẹp của nó - vào buổi sang nó lộng lẫy thế, tráng lệ thế, một hoàng đế, và đến chiều nó mất rồi. Cứ nghĩ về đoá hoa được làm bằng đá hay bằng nhựa - nó vẫn còn. Nó còn lại; nó sẽ không bao giờ tàn. Nhưng bất kì khi nào cái gì đó không bao giờ tàn điều đó có nghĩa là nó không bao giờ nở hoa. Hôn nhân là hoa nhựa, yêu là hoa thực - buổi sáng nó nở hoa, đến tối nó đã mất rồi. Hôn nhân tiếp tục, nó có tính thường xuyên về nó. Nhưng trong thế giới vô thường này làm sao cái gì thực có thể thường hằng được?

Mọi thứ thực sẽ phải đi ra từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc. Và có bất an ninh; bất kì khoảnh khắc nào nó cũng có thể biến mất. Hoa nở sẽ tàn phai; mặt trời đã mọc sẽ lặn. Mọi thứ sẽ thay đổi. Nhưng nếu bạn quá sợ bất an ninh thế thì bạn sẽ làm các thu xếp. Và với những thu xếp đó, bạn sẽ giết chết mọi thứ - vợ là người yêu chết, chồng là người yêu bị sát hại. Thế thì mọi sự được giải quyết, bây giờ không có vấn đề gì. Nhưng thế thì toàn thể cuộc sống lê lết.

Tôi không nói rằng yêu không thể là vĩnh hằng - nó có thể vĩnh hằng chứ. Nhưng bất an ninh là tự nhiên của nó; bạn không thể làm nó thành

thường hằng được. Nhớ lấy! Bạn phải chuyển từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc. Nếu nó phai nhạt, bạn phải chấp nhận nó; nếu nó liên tục nở hoa, bạn tận hưởng nó. Điều đó là tuỳ. Nhưng bạn không thể bảo đảm về nó được. Làm sao bạn có thể bảo đảm về tương lai được? Ai biết liệu bạn sẽ có đó hay không? Nếu ngay cả với bản thân bạn mà bạn không thể bảo đảm được, thì làm sao đảm bảo về yêu của bạn?

Nhưng bạn liên tục hứa hẹn và bạn không biết bạn đang làm gì. Khi bạn yêu một người, bạn cảm thấy rằng bạn sẽ yêu người đó mãi mãi và mãi mãi. Đây là cảm giác của khoảnh khắc này thôi; đừng làm nó thành lời hứa. Cứ nói: 'Khoảnh khắc này anh cảm thấy rằng anh sẽ yêu em mãi mãi và mãi mãi, nhưng anh không biết anh sẽ cảm thấy thế nào về khoảnh khắc tiếp.' Không ai có thể nói cái gì về khoảnh khắc tiếp, không ai có thể hứa hẹn được. Nếu bạn hứa, bạn sống trong thế giới nhựa. Lời hứa không thể được cho. Và đây là chân lí, trung thực của yêu là sẽ không hứa hẹn. Nhưng mọi người đều muốn hứa hẹn chỉ để được an ninh; và bạn càng sợ, bạn càng đòi lời hứa. Đó là lí do tại sao đàn bà muốn hứa nhiều hơn đàn ông, họ sợ hơn, họ cảm thấy một cách tự nhiên nhiều bất an ninh hơn. Họ muốn làm cho mọi thứ thành thường hằng, chỉ thế thì họ mới tiến một bước. Và thế rồi bạn liên tục cho lời hứa giả,  điều không thể được hoàn thành. Mọi lời hứa đều bị phá vỡ. Và với mọi lời hứa trái tim bạn bị tan vỡ và trái tim người kia cũng bị tan vỡ. Và với mọi lời hứa biến mất cuộc sống trở thành vô tích sự và vô nghĩa; thơ ca bị mất đi, nó trở thành văn xuôi tẻ ngắt, hiện tượng pháp lí. Bạn tới và làm tình với vợ bạn, và điều đó trở thành thứ pháp lí, bạn phải làm nó, nó không tự phát. Bạn phải hôn con bạn, nó không tự phát, bạn phải làm nó, nó là nghĩa vụ.

Và nghĩa vụ là thứ xấu nhất, tôi nói với bạn. Yêu là điều đẹp nhất; nghĩa vụ là thứ xấu nhất.

Yêu là hiện tượng không biết, bạn không thể thao túng được nó. Nghĩa vụ là một sản phẩm phụ của xã hội. Bây giờ vợ có thể nói: Anh phải yêu

em; đây là nghĩa vụ của anh, và anh đã hứa rồi! Và bạn biết rằng bạn đã hứa. Thế thì bạn có thể làm được gì? Nếu yêu đã biến mất, hay tại khoảnh khắc này bạn cảm thấy không thích việc yêu, hay đêm nay bạn cảm thấy không thích làm tình, thì làm gì? Chỉ giữ lời hứa của quá khứ mà bạn phải là giả và đóng kịch. Cho nên bạn nói: Thôi được, vâng, anh đã hứa. Bạn sẽ làm gì? Bạn có thể hứa yêu theo yêu cầu được không?

Điều đó là có thể không? Nó đã bao giờ xảy ra chưa? Bạn có thể tạo ra
yêu được không?

Bạn không thể tạo được, nhưng bạn có thể giả vờ. Việc giả vờ đó sẽ trở nên ngày càng được lắng đọng bởi vì tự phát không được phép. Và thế thì mọi người cảm thấy bị lừa, bởi vì yêu giả vờ không thể đáp ứng được. Mọi người đều biết nó là giả vờ, bạn có thể thấy qua nó. Bạn làm mọi chuyển động của yêu, nhưng yêu không có đó. Nó chỉ giống như bài tập yoga: các chuyển động có đó, cử chỉ có đó, nhưng trái tim không có đó. Bạn ở đâu đó khác, theo nghĩa vụ hay theo yêu cầu, nhưng bạn cũng cảm thấy: Vâng, mình đã hứa.

Và tôi bảo bạn rằng lời hứa có thể tuyệt đối sai, nhưng mọi lời hứa đều cho khoảnh khắc thôi. Bạn không thể hứa rằng bạn sẽ có đó ngày mai được. Làm sao bạn có thể hứa rằng yêu của bạn sẽ có đó? Bạn có thể nói chỉ điều rằng đây là cảm giác cho khoảnh khắc này: Mãi mãi và mãi mãi anh sẽ yêu em, nhưng đây là cảm giác nhất thời thôi - nếu mọi sự biến mất khoảnh khắc tiếp, anh có thể làm gì được? Nhưng an ninh tạo ra vấn đề - trong mọi thứ bạn đều cần an ninh, đó là lí do tại sao mọi thứ đã trở thành sai.

Cuộc sống là bất an ninh! Để chân lí này xuyên thấu ngày càng sâu hơn vào trong bạn. Để nó trở thành hạt mầm sâu trong tim bạn - cuộc sống là bất an ninh. Đó là bản tính của nó và không cái gì có thể được làm về nó

- mọi điều bạn làm sẽ là độc hại. Bạn chỉ có thể giết hại. Và bạn càng cảm thấy an ninh hơn, bạn sẽ càng chết hơn. Nhìn vào những người thực sự an ninh với của cải, danh tiếng, lâu đài quanh họ - bạn có thể thấy họ

là chết. Cứ nhìn vào mặt họ, mắt có vẻ dường như chúng được làm bằng đá. Mặt họ có vẻ giống như mặt nạ, 'persona'; cử chỉ của họ là tự động, họ không có trong chúng, họ bị nhốt lại và không tuôn chảy - đông cứng và bất động. Họ không giống như những dòng sông nhảy múa, chạy, hướng tới biển. Họ là những cái ao tù đọng chết, không chuyển đi bất kì chỗ nào, không tuôn chảy đi bất kì chỗ nào.

Mọi khoảnh khắc bạn đều phải đối diện với cái không biết. Đây là bất an ninh: quá khứ không còn nữa và tương lai vẫn còn đang tới để thành hiện hữu. Tương lai là không thể dự đoán được, mọi khoảnh khắc bạn đều ở cánh cửa của cái không thể dự đoán được. Điều này phải được đón chào. Mọi khoảnh khắc cái không biết đều là khách.

Ở Ấn Độ chúng ta có một từ rất hay dành cho khách, không ngôn ngữ nào khác có từ đó. Nó là atithi. Nó nghĩa là: người tới mà không cho thông tin nào trước, người tới mà không cho bất kì ngày tháng nào người đó tới. Atithi nghĩa là 'không ngày tháng'; người đó không có ngày tháng với bạn, người đó đơn giản tới và gõ cửa. Nhưng chúng ta điên thế và bị ám ảnh bởi an ninh, chúng ta đã giết chết các khách. Nếu một khách tới người đó trước hết phải thông báo cho bạn và hỏi xin phép tới - vì bạn phải dành chỗ cho người đó và bạn phải làm các thu xếp. Không ai có thể đột nhiên tới gõ cửa nhà bạn.

Ở phương Tây, khách đã hoàn toàn biến mất; cho dù người đó tới, người đó ở khách sạn. Khách không còn nữa vì phương Tây bị ám ảnh với an ninh nhiều hơn phương Đông. Tất nhiên, bởi vì ám ảnh đó mà họ đã tích luỹ nhiều của cải, nhiều chứng khoán, nhiều số dư ngân hàng. Mọi thứ đều được bảo hiểm, nhưng con người là chết. Bây giờ không atithi, không người lạ nào gõ cửa nhà bạn, cái không biết đã thôi tới với bạn.

Mọi thứ đã trở nên được biết cho nên bạn đi trong vòng tròn luẩn quẩn của cái biết. Từ cái biết này bạn đi tới cái biết khác, từ cái biết đó tới cái biết khác, và thế rồi bạn nói: Tại sao cuộc sống đã không có nghĩa?

Nghĩa tới từ cái không biết, từ người lạ, từ điều không thể dự đoán được

mà đột nhiên gõ cửa nhà bạn - đoá hoa đột nhiên nở ra và bạn chưa bao giờ mong đợi điều đó; người bạn đột nhiên xuất hiện trên phố và bạn chưa bao giờ chờ đợi; tình yêu nở hoa bất thần và bạn thậm chí không nhận biết rằng điều này sẽ xảy ra, bạn thậm chí đã không tưởng tượng được, thậm chí không mơ tới. Thế thì cuộc sống có nghĩa. Thế thì cuộc sống có điệu vũ. Thế thì mọi bước đều hạnh phúc bởi vì nó không phải là một bước đi được rót đầy với nghĩa vụ, nó là một bước đi vào trong cái không biết. Sông đang đi tới biển.

Bất an ninh là tự nhiên của Đạo. Đừng làm ra các an ninh - bằng không bạn đang cắt bản thân bạn ra khỏi tự nhiên, khỏi Đạo. Và bạn càng an ninh, bạn sẽ càng ở xa xôi hơn. Đi vào trong cái không biết và để cái không biết có cách riêng của nó. Đừng ép buộc nó, đừng đẩy dòng sông, cho phép nó tuôn chảy, và không bao giờ hứa hẹn vườn hồng với bất kì ai. Và khi bạn yêu, là đích thực và chân thực đi. Khi bạn yêu, là đích thực và chân thực đi, và chỉ nói, 'Tại khoảnh khắc này anh cảm thấy điều này, khi khoảnh khắc tiếp tới anh sẽ nói cho em... dường như khoảnh khắc này là cái toàn thể của cuộc sống. Và anh bảo em, nếu em đáng yêu thế vào khoảnh khắc này thế thì khoảnh khắc tiếp em sẽ đáng yêu hơn, bởi vì khoảnh khắc tiếp được sinh ra từ khoảnh khắc này. Nhưng điều đó không phải là lời hứa, không phải là bảo hiểm. Nếu em đã yêu toàn bộ thế trong khoảnh khắc này em sẽ yêu thậm chí còn toàn bộ hơn trong khoảnh khắc tiếp.' Điều đó có vẻ ngớ ngẩn - làm sao tính toàn bộ có thể là nhiều hơn? Nhưng nó xảy ra.

Cuộc sống là ngớ ngẩn. Nếu bạn đã yêu một cách toàn bộ và đích thực và thực sự và đã nở hoa trong khoảnh khắc này, sao sợ khoảnh khắc tiếp? Bạn sẽ nở hoa. Cho dù hoa này tàn đi, hoa khác sẽ tới. Đừng bận tâm với hoa này. Cuộc sống liên tục nở hoa thành hoa này, thành hoa kia, khi thì trên cây này, khi thì trên cây khác. Nhưng cuộc sống tiếp tục, hoa tàn đi. Điều đó nghĩa là cái có hình dạng tàn phai nhưng cái vô hình dạng vẫn liên tục chuyển động. Cho nên sao bận tâm? Nhưng bạn bận

tâm vì bạn đang bỏ lỡ khoảnh khắc này, đó là lí do tại sao bạn sợ khoảnh khắc tiếp. Khoảnh khắc này bạn đã không yêu; đó là lí do tại sao bạn làm ra an ninh cho khoảnh khắc khác. Khoảnh khắc này bạn đã không sống; đó là lí do tại sao bạn sợ cái không biết thế. Bạn làm ra an ninh về cách sống trong khoảnh khắc tiếp. Và đây là cái vòng luẩn quẩn vì bạn sẽ ở đây với mọi thói quen, hình mẫu, với mọi thường lệ chết bạn sẽ ở đó. Bạn giết khoảnh khắc này và bạn giết khoảnh khắc tiếp nữa.

Quên tương lai đi! Sống trong hiện tại và toàn bộ trong nó tới mức bất kì cái gì bắt nguồn từ tính toàn bộ này sẽ là phúc lành. Cho dù hoa tàn đi nó sẽ là đẹp. Bạn có thực sự quan sát hoa tàn không? Nó là đẹp. Nó có nỗi buồn về nó nhưng ai bảo bạn rằng buồn đó là không đẹp. Ai nói rằng chỉ tiếng cười là đẹp? Tôi bảo bạn rằng tiếng cười là nông nếu không có buồn trong nó. Và nỗi buồn là chết nếu không có nụ cười trong nó.

Chúng không đối lập, chúng làm giầu lẫn cho nhau.

Khi bạn cười với buồn sâu sắc, tiếng cười có chiều sâu. Và khi buồn của bạn mỉm cười, buồn của bạn có cực lạc cho nó. Và cuộc sống không bị phân chia thành các ngăn riêng; cuộc sống là việc đối nghịch với mọi ngăn chia. Chính tâm trí bạn tạo ra các ngăn kín khí. Cuộc sống là việc tuôn chảy - nó không biết tới khác biệt giữa sinh và tử; nó không biết khác biệt giữa nở hoa và tàn phai; nó không biết tới khác biệt giữa mặt trời lặn và mặt trời mọc. Nó chuyển giữ hai cực này. Đây là đôi bờ và dòng sông liên tục chảy ở giữa chúng.

Đừng lo nghĩ về tương lai. Sống khoảnh khắc này toàn bộ tới mức khoảnh khắc tiếp bắt nguồn từ nó vàng son. Nó sẽ chăm nom cho bản thân nó. Đó là điều Jesus nói - đừng nghĩ tới ngày mai, ngày mai sẽ chăm nom cho bản thân nó. Bạn không cần lo nghĩ về nó.

Sống là bất an ninh, và nếu bạn có thể sống trong bất an ninh, đó là an ninh duy nhất có thể có. Người có thể sống trong bất an ninh là hạnh phúc vì người đó là người duy nhất an ninh, an ninh trong vòng tay của bản thân cuộc sống. An ninh của người đó không phải là nhân tạo; an

ninh của người đó là an ninh của Đạo, của bản thân tự nhiên tối thượng. Cuộc sống chăm nom cho bạn - sao bạn lo nghĩ thế về chăm nom cho bản thân bạn? Sao cắt rời bản thân bạn ra khỏi cuộc sống? Sao bật rễ bản thân bạn khỏi cuộc sống. Cuộc sống nuôi bạn, cuộc sống thở trong bạn, cuộc sống sống trong bạn. Sao quan tâm nhiều thế về bản thân bạn?

Người quá quan tâm tới bản thân mình là người chủ hộ, người không quan tâm tới bản thân mình là một sannyasin, người nói: 'Cuộc sống chăm nom cho tôi.' Đây là điều tôi ngụ ý bởi tính chất sannyas. Nó không phải là từ bỏ cuộc sống, nó là từ bỏ mối quan tâm bản ngã. Nó không phải là từ bỏ cuộc sống, nó là từ bỏ lo nghĩ, bận tâm, sự đồng nhất quá lớn, việc đẩy dòng sông quá lớn - đó là điều từ bỏ là gì. Sông  chuyển động bởi bản thân nó, bạn không cần đẩy. Sông nuôi bạn lớn lên tới khoảnh khắc này, tới bờ này, và sông sẽ đem bạn tới nhiều bờ khác.

Sao lại lo nghĩ? Chim không lo nghĩ, cây không lo nghĩ. Và con người là sinh linh có ý thức nhất, sao con người phải lo nghĩ? Nếu Đạo chăm  nom cho đá, nếu Đạo chăm nom cho sông, nếu Đạo chăm nom cho cây, sao bạn hoài nghi rằng cuộc sống sẽ chăm nom cho bạn? Bạn là việc nở hoa cao siêu nhất của cuộc sống vào khoảnh khắc này. Cuộc sống nhất định chăm nom cho bạn nhiều hơn bất kì cái gì khác. Cuộc sống quan tâm tới bạn nhiều hơn vì nhiều thứ được đặt cược với bạn - bạn là thách thức. Cuộc sống đang trở nên có ý thức qua bạn; cuộc sống đang trở nên ngày một nhận biết hơn qua bạn. Bạn đang đạt tới đỉnh cao - cuộc sống đang cố đạt tới đỉnh cao qua bạn. Cho nên cuộc sống sẽ chăm nom. Cho phép cuộc sống và đừng bận tâm với bản ngã của bạn và bản thân bạn là từ bỏ. Với tôi nó là tính chất sannyas.

Tính chất sannyas của tôi là khác toàn bộ; nó không phải là khái niệm cũ chút nào. Khái niệm cũ là bỏ cuộc sống, từ bỏ cuộc sống, khái niệm cũ là chính cái đối lập với khái niệm của tôi - nó rất quan tâm tới bản thân người ta, bạn phải chăm nom cho bản thân bạn, bạn phải chăm nom về thiền, yoga, bạn phải chăm nom về sadhana, và bạn phải chăm nom để

thấy rằng bạn đạt tới Thượng đế trước khi bất kì ai khác làm điều đó. Tính chất sannyas của tôi chính là cái đối lập. Tôi nói rằng bạn không cần lo nghĩ - bạn sẽ đạt tới, nhưng bạn sẽ không đạt tới qua lo nghĩ. Bạn thậm chí không cần làm nỗ lực. Là vô nỗ lực đi. Để cho toàn thể cuộc sống là việc buông bỏ và bạn sẽ đạt tới. Cuộc sống chăn nom. Trong bàn tay riêng của bạn, bạn đang trong bàn tay nguy hiểm; trong bàn tay của Đạo, bạn ở trong bàn tay của người mẹ - người mẹ tối thượng.

Khi bạn là đứa trẻ, đó là một dòng suối nhỏ - ở ngay cội nguồn, không rất lớn hay bao la. Thế rồi các dòng suối đổ vào trong nó, bạn thu thập nhiều kinh nghiệm, nhiều tri thức, chứng nhận, tiền bạc, của cải, danh tiếng, kính trọng. Bạn liên tục thu thập. Hàng nghìn dòng nước đổ vào  và dòng sông liên tục trở nên ngày càng bao la hơn, ngày càng lớn hơn. Đây là cơn lụt mùa thu tới khi bạn còn trẻ - thế rồi bạn nghĩ không ai sánh được với bạn, bạn là vô song. Thế rồi bạn được rót đầy bởi bản  ngã, được thổi phồng. Mọi người trong tuổi trẻ của mình đều trở nên được thổi phồng - cơn lụt mùa thu. Và thế rồi người đó nghĩ: Bây giờ, cái đẹp của toàn thế giới đã rơi vào việc kiểm soát của mình. Bạn hỏi bất kì người nào. Bất kì cái gì người đó nói, đừng nghe. Cứ nhìn vào cách anh ta nói nó. Anh ta có thể nói rằng anh ta là người khiêm tốn, nhưng nhìn vào mắt anh ta mà xem - anh ta đang nói: Tôi là người khiêm tốn nhất, không có so sánh với tôi. Người đó có thể nói rằng người đó không đẹp thế như những người khác; nhưng nhìn đấy, người đó đang chờ đợi bạn để tạo ra mâu thuẫn, để nói: Không, anh sai rồi.' Và nếu bạn gật đầu và nói, 'Vâng, anh đúng,' bạn đang tạo ra một kẻ thù nữa. Người đó đã có dáng dấp ngoại giao. Điều người đó muốn nói là cái gì đó khác nhưng người đó muốn nghe nó từ bạn.

Trong tuổi thanh niên, mọi người đều trong cơn lụt, và thế thì toàn thể cái nhìn nhuốm màu và được tô mầu bởi bản ngã. Thế thì bạn bước, thế thì bạn nói, cư xử, quan hệ, nhưng mọi thứ đều bị nhuốn mầu, tô mầu bởi bản ngã. Tất nhiên nhiều khổ xảy ra vì bạn đang nghĩ tới bản thân

bạn là cái mà bạn không là, và bạn tin vào cái bóng. Chẳng bao lâu cơn lụt sẽ rút xuống, mùa thu sẽ không là vĩnh viễn. Bạn sẽ trở nên già, dòng nước lũ sẽ không đổ vào trong bạn, dòng suối sẽ trở nên khô, đôi bờ sẽ xuất hiện, mùa hè sẽ tới, và sông Hoàng Hà có vẻ bao la này sẽ trở thành chỉ là dòng suối tí hon. Bạn có thể trở thành chỉ là lòng sông khô toàn cát và không gì khác.

Điều đó xảy ra trong tuổi già. Thế thì người ta cảm thấy rất cáu, bị lừa - dường như sự tồn tại đã lừa bạn. Không ai đã lừa bạn, bạn đơn giản đã phóng đại bản thân bạn một cách ngu xuẩn. Bản ngã riêng của bạn tạo ra toàn thể vấn đề - bây giờ bạn cảm thấy bị lừa. Bạn không thể tìm ra một người già và vậy mà hạnh phúc. Nếu bạn có thể tìm ra một người như vậy, sống cùng người đó đi - người đó là người trí huệ. Bạn có thể tìm ra những người trẻ hạnh phúc, điều đó không là gì cả. Nếu bạn có thể tìm ra một người già hạnh phúc, đó mới là cái gì đó. Khi mùa hè đã tới và cơn lụt mùa thu không còn nữa và người già là hạnh phúc, thế thì người đó đã biết cái gì đó khác: người đó đã tìm ra cội nguồn vĩnh hằng nào đó.

Khi bạn còn trẻ, bạn có điệu vũ trong chân bạn - cái đó chưa là gì cả, nó chỉ là cơn lụt thôi. Khi bạn già và mọi thứ đã bị lấy lại, thậm chí không ai nhớ tới bạn, không ai bận tâm về bạn; bạn đơn giản bị quên lãng, bên ngoài con đường, bị vứt đi như rác rưởi, như rác, và bạn vẫn hạnh phúc....

Phật đã nói rằng khi bạn tìm thấy một người già hạnh phúc như thanh niên, có cái gì đó ở đó - cúi mình trước người đó, lắng nghe và học từ người đó. Ở Ấn Độ, điều đã là truyền thống là bất kì khi nào chúng ta tìm ra một người già hạnh phúc, nhảy múa, chúng ta sẽ làm người đó thành thầy. Người đó sẽ đi vào rừng, người đó sẽ tạo ra một đại học nhỏ quanh mình - một gurukul, một gia đình của thầy - và đệ tử sẽ bắt đầu đổ tới từ khắp nước.

Ở Ấn Độ chúng ta chưa bao giờ làm người trẻ thành thầy giáo. Chỉ người già mới có thể là thầy giáo, và điều đó là đúng. Ngoại lệ có thể xảy ra, nhưng nói chung điều đó là đúng. Chỉ người già mới có thể là thầy giáo, người đã sống qua mọi mùa vụ của cuộc đời, người đã dạn dày cuộc sống và vẫn hạnh phúc và phúc lạc. Ở trong cơn lụt và hạnh phúc thì không có gì đặc biệt cả, nó là bình thường, nhưng hạnh phúc và

cực lạc khi dòng suối gần cạn khô, khi chỉ cát còn lại, khi toàn thân người ta chỉ là tàn tích.... Sống động ở đỉnh của cuộc sống và nhảy múa thì không là gì cả. Nhưng khi cái chết tới gần và bạn vẫn nhảy múa để gặp gỡ nó, thế thì đó là cái gì đó. Thế thì điều hiếm hoi đã xảy ra, điều phi thường đã đi vào trong thế giới của cái bình thường, thế thì điều Thiêng liêng đã xuyên thấu.

Nếu bạn hạnh phúc bởi vì bạn trẻ, bạn sẽ không hạnh phúc được lâu, chẳng mấy chốc hạnh phúc của bạn sẽ bị tan nát. Và nếu bạn có thể trở nên nhận biết trước khi nó bị tan nát, điều đó là tốt. Đây là cái đẹp: nếu bạn có thể trở nên buồn trong khi bạn còn trẻ, bạn sẽ hạnh phúc khi bạn trở nên già. Bằng không bạn sẽ trở nên buồn vì bây giờ đây chỉ là cơn lụt. Nếu bạn nhìn vào nó, nó không phải là bạn; nó là cả nghìn dòng nước lũ đổ vào bạn cái cho bạn ấn tượng rằng bạn là bao la. Chẳng mấy chốc cái được cho bạn sẽ bị lấy đi, và nếu bạn có thể hạnh phúc khi mọi thứ bị lấy đi chỉ thế thì hạnh phúc của bạn mới là không thể lay chuyển được. Thế thì hạnh phúc của bạn đã trở thành phúc lạc. Đây là khác biệt giữa hạnh phúc và phúc lạc.

Hạnh phúc phụ thuộc vào người khác - cả nghìn dòng nước lũ đổ vào - phúc lạc phụ thuộc chỉ vào bạn, nó là độc lập. Nó không có điều kiện để được hoàn thành, nó là vô điều kiện. Nó là đơn giản vì bạn; nó không có tính nhân quả, không cái gì gây ra nó. Nếu bạn hạnh phúc với bạn gái của bạn, bạn trai của bạn, người yêu của bạn, thế thì ai đó đang gây ra hạnh phúc của bạn. Chẳng mấy chốc nó sẽ bị lấy đi, bởi vì nó là cơn lụt mùa thu. Mùa vụ sẽ thay đổi, bánh xe cuộc sống sẽ cứ chuyển - nó sẽ bị lấy đi. Cái mà được gây ra không thể còn mãi mãi; cái không được gây ra có thể còn mãi mãi. Luôn luôn nhớ điều đó bất kì khi nào bạn hạnh phúc; nhớ... cái gì đó là nguyên nhân hay không nguyên nhân cho nó?

Nếu nó có nguyên nhân thế thì tốt hơn cả là buồn đi, vì nó sẽ bị lấy đi. Việc đó đã trên đường rồi, nó đã rời bỏ bạn rồi - sớm hay muộn bạn sẽ nhận ra nó đã đi. Bởi vì tính nhân quả là một phần của thế giới, cái đang trong một luồng chảy, thế giới mơ này mà người Hindus đã gọi là maya, ảo tưởng nào cứ diễn ra như mơ. Và nếu bạn tin vào nó, nó trở thành ác mộng. Nếu bạn không tin vào nó, bạn có thể bỏ nó - thế thì bạn có thể nhìn vào nhân chứng, cái không có nguyên nhân.

Hà Bá trở nên phình to. Nhưng khi xuôi dòng qua phía Đông, tới Bắc

Hải thấy làn nước vô biên trải ra trước mặt. Và một ngày nào đó này khác bạn sẽ đi tới đại dương. Đại dương là gì? Chết là đại dương - bao la. Sống có cội nguồn cho nó, chết không có cội nguồn. Sống có đôi bờ cho nó, đôi khi bị ngập lụt - thế thì nó có vẻ bao la; đôi khi không bị lụt - thế thì nó trở thành dòng suối tí hon. Nhưng chết không có bờ cho nó, nó có tính đại dương.

Và cũng giống như mọi dòng sông đều phải đi tới đại dương, cho nên mọi dòng sông tâm thức đều phải đi tới chết. Dù bạn đi bất kì chỗ nào, dù bạn chọn bất kì con đường nào, bất kì hướng nào, điều đó không tạo ra khác biệt - bạn sẽ đạt tới đại dương. Đại dương bao quanh bạn theo mọi hướng. Bạn sẽ đạt tới chết, và gần chết, mọi giấc mơ của bạn sẽ bị tan nát - toàn thể bản ngã sẽ bị rung chuyển.

Nhưng khi xuôi dòng qua phía Đông, tới Bắc Hải thấy làn nước vô biên trải ra trước mặt, mới quay lại, ngửng đầu lên nhìn thần biển, bảo

Đó là cách người già trở nên buồn. Mặt họ xị xuống, hạnh phúc biến mất, say mê, nhiệt tình, mơ mộng, mọi thứ đơn giản khô héo. Họ nhìn và không thấy gì ngoài một đại dương vô linh hồn trong đó họ sẽ được hội nhập và tan biến - họ sẽ không còn nữa. Mọi dòng sông đổ vào đại dương đều cảm thấy cùng điều này. Và mọi dòng sông, tương truyền, đều nhìn lại những ngày nó còn là cái gì đó; nhìn lại trước khi nó đổ vào trong đại dương, nhớ lại quá khứ, những cơn lụt lội, mùa thu, những ngày nó còn là ai đó. Nhưng bạn không thể quay lại được. Không có khả năng nào của việc đi ngược lại trong thời gian. Người ta bao giờ cũng phải đi thêm nữa và thêm nữa; và mọi dòng sông đều phải đổ vào đại dương. Nó đổ vào vừa kêu khóc. Đi tới đại dương và ngồi gần dòng  sông đang đổ vào đại dương mà xem - bạn sẽ cảm thấy nỗi buồn như  vậy trong dòng sông.

Mọi người già, mọi người già đều bắt đầu nhìn ngược lại. Người già bao giờ cũng đi vào trong kí ức, những ngày khi họ còn là ai đó, những ngày khi họ đã được yêu mến và được kính trọng và được tôn vinh. Họ đi đi lại lại mãi. Nghe người già và bạn cảm thấy họ rất chán. Tại sao bạn cảm thấy họ chán? Tại sao bạn cảm thấy bị cáu bẳn? Bởi bì họ cứ lặp lại  cùng câu chuyện ngày xưa. Họ bao giờ cũng bắt đầu trong nhữn ngày xưa tốt lành. Tại sao tốt? Tại sao những ngày bây giờ lại không tốt?

Không người già nào có thể tin được rằng những ngày bây giờ là tốt - ngày tốt bao giờ cũng trong quá khứ, quá khứ vàng, ngày xưa tốt lành khi mọi sự giống thế này và thế nọ. Đây không phải là vấn đề về đồ vật, hay tình trạng kinh tế hay tình huống chính trị - không cái gì cả. Họ còn trẻ và mọi thứ là tốt. Họ đã được ngập lụt.

Osho kính yêu,

Tôi không phải bao giờ cũng rõ ràng về khác biệt giữa rò rỉ và tuôn chảy. Thầy có thể chỉ ra vài điểm được không?

Tâm trí bao giờ cũng cố làm lẫn lộn bạn - vì trong lẫn lộn của bạn là quyền lực của tâm trí. Bạn càng bị lẫn lộn, bạn càng phải nghe theo tâm trí. Nếu bạn đạt tới sáng tỏ, thế thì chính chức năng của tâm trí bị kết thúc. Đó là lí do tại sao tâm trí không bao giờ đi vào kì nghỉ.

Tôi biết một người là một quan chức lớn. Tôi đã đi lên Himalaya một lần và đề nghị anh ta đi cùng tôi. Anh ta nói, "Điều đó là không thể được!

Tôi không thể đi vào kì nghỉ được."

Tôi nói, "Tại sao?" Tôi chưa bao giờ gặp anh ta đi vào ngày nghỉ. Tôi
nói, "Có chuyện gì vậy?"

Anh ta nói, "Tôi tuyệt đối vô dụng ở văn phòng và tôi không muốn bất kì ai biết điều đó. Tôi phải ở đó liên tục để tạo ra ấn tượng rằng tôi được cần. Một khi tôi đi vào ngày nghỉ, mọi người sẽ trở nên nhận biết là tôi không được cần chút nào. Tôi không thể đi vào ngày nghỉ được."

Đó là tình huống với tâm trí. Tâm trí không bao giờ bỏ bạn cho dù một khoảnh khắc. Nó liên tục làm lẫn lộn bạn - bởi vì một khi bạn bị làm lẫn lộn, tâm trí thoải mái. Bạn phải hỏi tâm trí cách thức là gì. Thế thì tâm trí trở thành guru của bạn. Thực ra, trong những vấn đề đơn giản khi lẫn lộn dường như là không thể được, ở đó nó cũng tạo ra lẫn lộn. Chẳng hạn, câu hỏi này:

"Tôi không phải bao giờ cũng rõ ràng về khác biệt giữa rò rỉ và tuôn tràn."

Bây giờ, hiện tượng này là đối lập đối xứng tới mức không thể có lẫn lộn nào được. Không có khả năng nào. Nhưng tâm trí có thể tạo ra điều đó....

Khi bạn rò rỉ, bạn cảm thấy mệt. Khi bạn tuôn tràn, bạn cảm thấy được hoàn thành. Tuôn tràn là vui mừng - cực kì vui mừng, chỉ vui mừng và không gì khác. Cũng như cây nở ra trong hoa, đó là tuôn tràn. Khi cây có quá nhiều, chỉ thế thì nó nở hoa; bằng không nó không thể nở hoa được. Khi nó có quá nhiều và không thể chứa được điều đó, nó phải chia sẻ. Đó là việc làm nhẹ gánh. Nhìn vào cây khi nó đang trong nở hoa mà xem: toàn thể cây dường như được thảnh thơi, không nặng gánh, được giảm nhẹ, hạnh phúc.

Bất kì khi nào bạn tuôn tràn, bất kì khi nào bạn chia sẻ, bạn chưa bao giờ cảm thấy mệt mỏi về sau. Thực ra bạn cảm thấy nhiều năng lượng hơn, nhiều hơn trong hoà điệu, nhiều việc ở nhà hơn. Mọi thứ lắng đọng, không nặng gánh. Bạn mọc cánh, bạn có thể bay trên trời. Bạn vô trọng lượng thế, sức hút biến mất. Cảm giác này là khác toàn bộ với cảm giác khi bạn rò rỉ, tiêu tán, và năng lượng bị mất. Điều đó gần như không thể nào làm lẫn lộn chúng được. Làm sao bạn có thể làm lẫn lộn chúng được? Chúng là khác nhau toàn bộ thế. Nhưng tâm trí có thể tạo ra lẫn lộn.

Toàn thể chức năng của tâm trí là để tạo ra lẫn lộn. Điều đó tạo ra hoài nghi - nơi không hoài nghi nào có thể tồn tại, nó tạo ra hoài nghi. Nó tạo ra ma, tưởng tượng, và nó tạo ra câu đố. Tất nhiên thế thì bạn phải hỏi bản thân tâm trí: Lối ra là gì?

Từ cực thích dục bạn có thể lấy ví dụ về khác biệt của cảm giác này. Nếu bạn làm tình với người đàn bà hay người đàn ông một cách máy móc, và không có chia sẻ và yêu - không có yêu trong nó, chỉ là thói quen máy móc, hay chỉ bởi vì bác sĩ nói nó là vệ sinh, nó được cần cho thân thể, hay cái vô nghĩa khác nào đó - thế thì ban sẽ làm tiêu tán, thế thì năng lượng sẽ đơn giản rò rỉ khỏi bạn. Và sau đó bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi, không được hoàn thành, thất vọng. Nó sẽ bỏ lại bạn yếu hơn, không mạnh. Đó là lí do tại sao nhiều người thế cảm thấy thất vọng sau khi làm tình, và nhiều người thế quyết định gạt bỏ việc làm tình - bởi vì điều đó dường như vô dụng thế.

Nhưng nếu bạn yêu người này và bạn tuôn tràn, và bạn muốn chia sẻ năng lượng của bạn với người đó.... Nó không có tính dục chút nào trong khoảnh khắc đó, bạn không có ý tưởng nào về dục; tâm trí bạn không có đó chút nào, nó xảy ra một cách tự phát. Bạn không lập kế hoạch cho nó

trong đầu, bạn không đi qua diễn tập; bạn không làm nó, thực ra, nó xảy ra; bạn không là người làm, bạn trở thành phương tiện. Bạn bị sở hữu bởi cái gì đó lớn hơn bạn, cao hơn bạn, lớn hơn bạn. Thế thì nó không là rò rỉ. Thế thì bạn tuôn tràn khắp nơi. Nó không cục bộ, nó không phải là dục, nó là toàn bộ. Thế thì bạn đạt tới an bình, thanh thản, bình thản. Thế thì bạn đạt tới việc hoàn thành. Đó là cực thích là gì. Hiếm khi mọi người đạt tới cực thích.

Điều này sẽ không bỏ lại bạn yếu hơn, điều này sẽ làm bạn mạnh hơn. Và bạn sẽ không quyết định trong việc đánh thức việc làm tình của bạn rằng bạn chống lại dục, rằng cái gọi là các thánh nhân là đúng và phải và bạn nên nghe theo họ từ trước; rằng bây giờ bạn quyết định lấy lời nguyện brahmacharya, hay vô dục, và bạn quyết định trở thành sư Cơ đốc giáo và đi vào trong tu viện - không. Nếu như có cực thích tuôn  chảy và năng lượng của bạn đã từng đơn giản được chia sẻ và đã tuôn tràn, bạn sẽ cảm thấy biết ơn hướng tới Thượng đế. Lời cầu nguyện sẽ nảy sinh trong bạn. Bạn sẽ cảm thấy được hoàn thành tới mức bạn sẽ cho lời cám ơn. Bạn sẽ cảm thấy mừng rỡ, được ân huệ tới mức trong  khoảnh khắc đó bạn có thể ban ân huệ cho toàn thể thế giới. Mặt bạn, thân thể bạn, tâm trí bạn, mọi thứ sẽ ở độ cao bình thản - một sự viên mãn mới của bản thể. Phúc lành sẽ bao quanh bạn.

Lời cầu nguyện nảy sinh trong những khoảnh khắc như thế của lòng biết ơn, sự biết ơn.

Người ta trở thành có tính tôn giáo trong những khoảnh khắc như thế. Với tôi, tôn giáo đã nảy sinh ra từ cực thích yêu sâu sắc. Do đó, với tôi, Mật tông vẫn còn là điều tối thượng trong tôn giáo, từ cuối cùng, vì đó là đỉnh cao nhất mà con người đã đạt tới về tính một, đỉnh cao nhất nơi bản ngã tan biến, biến mất. Người ta hiện hữu, nhưng người ta không bị giới hạn. Nơi người ta không bị chặn, mà người ta là một luồng; nơi năng lượng tuôn chảy và chuyển động, và người ta trở thành chỉ là một trung tâm của nhiều con đường bắt chéo, lối qua của năng lượng - bản ngã biến mất. Bản ngã là rất cứng, như đá. Trong yêu người ta trở thành lỏng, tuôn chảy, chảy khắp nơi.

Rò rỉ gây thất vọng - bất kì kiểu rò rỉ nào: dục, phi dục, nhưng nó là mệt mỏi. Thỉnh thoảng ai đó ở cùng bạn và bạn cảm thấy mệt - chỉ ở cùng với người này, chỉ sự hiện diện của người này. Bạn không muốn người

này, bạn chán, và thế rồi bạn bắt đầu rò rỉ, thế rồi bạn bắt đầu tiêu tán năng lượng của bạn. Thế rồi khi người này đi rồi, bạn đơn giản cảm thấy mệt mỏi, run rẩy, dường như người đó đã lấy đi quá nhiều từ bạn bạn người đó đã không cho lại cái gì. Người đó đơn giản bỏ bạn lại yếu ớt.

Nhưng nếu bạn yêu người này, nếu bạn hạnh phúc rằng người này đã tới thăm bạn và gặp bạn, bạn cảm thấy được nâng cao. Năng lượng trở nên sống động hơn, bạn cảm thấy sống nhiều hơn. Bạn cảm thấy được cường tráng lên.

Không thể có hiểu lầm giữa hai điều này được.

Tránh rò rỉ, và vẫn còn sẵn có cho tuôn tràn. Và dần dần bạn sẽ trở nên có khả năng chỉ tuôn tràn - bởi vì rò rỉ là thái độ của tâm trí. Nếu một người là chán với bạn và người đó nói những điều mà bạn không muốn nghe, bạn sẽ cảm thấy bị tiêu tán, rò rỉ năng lượng sẽ xảy ra. Chỉ thay đổi thái độ của bạn thôi.

Ngay giữa cuộc nói chuyện, bạn cảm thấy chán. Chỉ đổi thái độ và bắt đầu nghe người kia. Người đó cũng là người bí ẩn - có thể hơi chút chán, nhưng người đó cũng là Thượng đế. Có thể hơi chút chán.... Lắng nghe người đó với thái độ mới đi. Rùng mình, cho bản thân bạn cái giật mình; bỏ thái độ cũ của bạn đi và bắt đầu lắng nghe câu chuyện của người đó. Có thể có cái gì đó trong nó. Và ngay lập tức bạn sẽ thấy: năng lượng không còn tiêu tán nữa.

Nó là thái độ của bạn. Bất kì cái gì cũng có thể là việc cho năng lượng và bất kì cái gì cũng có thể là việc phá huỷ năng lượng; điều đó là tuỳ vào thái độ. Người tôn giáo - đó là định nghĩa của tôi về người tôn giáo - là người bao giờ cũng tuôn tràn dù bất kì tình huống nào. Ngay cả chết tới với người đó, chết sẽ thấy người đó trong cực thích sâu sắc.

Bình thường, ngay cả sống cũng không tìm thấy bạn trong cực thích sâu
sắc, ngay cả yêu cũng không tìm thấy bạn trong cực thích sâu sắc. Nhưng người như Socrates, ngay cả chết cũng thấy ông ấy trong cực thích - sẵn sàng, cảm nhận, nhảy múa, dường như chết đang đem tới nhiều bí ẩn thế. Nó đang đem tới đấy! Điều đó nữa cũng là một mặt của Thượng đế - có thể tối, nhưng bóng tối cũng là thiêng liêng. Bạn sắp biến mất, nhưng việc biến mất là huyền bí như việc xuất hiện.

Sinh và chết là hai mặt của cùng một đồng tiền.

Socrates xúc động! Bạn không xúc động với sống và ông ấy xúc động

với chết. Đệ tử của ông ấy bắt đầu kêu và khóc, và ông ấy nói, "Dừng lại! Các ông có thể làm điều đó khi ta đi rồi. Đừng phí những khoảnh khắc này. Những khoảnh khắc này là trọng yếu. Để chúng ta đón nhận cái chết - nó chỉ tới một lần trong cuộc sống. Nó là vị khách hiếm hoi. Không phải là ngày nào nó cũng tới đâu. Và ta may mắn rằng nó đang tới theo cách dự đoán được; bằng không nó tới mà không dự đoán được và người ta không thể đón chào nó được."

Ông ấy bị đầu độc, ông ấy bị xử tử hình bởi những người Hi Lạp. Đúng sáu giờ và ông ấy sẽ uống thuốc độc - và ông ấy đang chờ đợi như đứa trẻ háo hức. Các đệ tử không thể nào tin được điều đó! Ông ấy uống thuốc độc và ông ấy bắt đầu bước vào phòng, và ai đó hỏi, "Thầy làm gì thế?"

Ông ấy nói, "Ta đang cố tỉnh táo, thức tỉnh, để cho cái chết không thấy
ta ngủ."

Thế rồi việc bước trở thành không thể được. Chân oằn xuống. Thế là ông ấy thả mình xuống tràng kỉ, và ông ấy bắt đầu nói, "Bây giờ bàn chân ta tê cứng rồi; dường như bàn chân chết rồi. Nhưng ta vẫn như ta trước đây. Không cái gì đã bị lấy đi khỏi ta - ta vẫn còn là toàn thể!" Và ông ấy hạnh phúc.

Và thế rồi ông ấy nói, "Cả hai đùi ta đi rồi - nhưng nghe ta đây: ta vẫn còn là toàn thể. Điều đó nghĩa là chỉ thân thể đang bị lấy đi. Tâm thức ta vẫn còn không bị động tới, không bị cào xước. Dường như cái chết sẽ không giết ta."

Đây là thái độ của người tôn giáo... và điều đó tuỳ thuộc vào thái độ của bạn. Cả đời bạn có thể là luồng chảy cực thích. Không chỉ yêu - từng khoảnh khắc của đời bạn có thể là luồng chảy cực thích. Thế thì bạn đang tuôn tràn. Và nhớ một điều cơ bản, qui tắc nền tảng: bạn càng tuôn tràn, bạn càng được cho. Dường như bạn liên tục lấy nước từ giếng: bạn càng lấy nhiều nước ra khỏi giếng, nước tươi càng chảy vào trong giếng

- thường xuyên. Nếu bạn dừng lấy nước, nước sẽ trở nên tanh, chết, và nguồn nước tươi sẽ không cấp nữa; sẽ không có nhu cầu.

Chia sẻ đi! Chia sẻ nhiều nhất có thể được đi, và bạn sẽ được cho nhiều hơn.

Jesus nói: Nếu ông bám víu ông sẽ mất; nếu ông chia sẻ ông sẽ được. Đừng là kẻ keo kiệt - chia sẻ đi! Và cảm thấy biết ơn: bất kì ai chấp nhận

năng lượng của bạn, cảm thấy biết ơn người đó bởi vì người đó có thể đã bác bỏ bạn. Cảm thấy biết ơn, và liên tục chia sẻ. Và bạn sẽ thấy: từ dòng suối bên trong của bạn, nước tươi liên tục đổ vào. Bạn càng chia sẻ, bạn càng còn trẻ hơn. Bạn càng chia sẻ, bạn càng vẫn còn trinh nguyên hơn. Bạn càng chia sẻ, càng tươi tắn hơn, càng thuần khiết hơn. Và nếu bạn không chia sẻ, thế thì bạn bắt đầu rò rỉ. Nếu bạn không chia sẻ, nếu bạn không hạnh phúc trong chia sẻ, bạn trở thành kẻ keo kiệt. Kẻ keo kiệt rò rỉ. Là người tiêu hoang đi khi có liên quan tới sinh lực.

Người keo kiệt bắt đầu rò rỉ và cảm thấy thất vọng và bao giờ cũng khổ, bởi vì cái gì đó đã bị lấy đi khỏi người đó. Và trong cái khổ này người đó co lại; và bởi vì việc co lại của người đó các nguồn bên trong, những suối bên trong không thể làm đầy lại người đó được.

Điều đó tuỳ thuộc vào bạn.

Phân biệt này là tuyệt đối rõ ràng. Để cho điều này là tiêu chí, sau bất kì tiếp xúc năng lượng nào - và toàn thể cuộc sống đều là tiếp xúc năng lượng. Khi bạn nhìn lên cây có tiếp xúc năng lượng: mắt bạn gặp gỡ với mầu xanh của cây, bạn đã ôm choàng cây theo cách tinh tế. Bạn chạm vào đá và có tiếp xúc; năng lượng đã được chia sẻ. Bạn nhìn vào mắt người khác, và đã có trao đổi. Bạn nói cái gì đó, hay bạn vẫn còn im lặng, nhưng giao cảm tiếp tục liên tục. Nó là việc xảy ra từng khoảnh khắc.

Bây giờ điều phụ thuộc vào bạn là liệu bạn có làm cho nó thành việc rò rỉ không. Nếu nó là việc rò rỉ, bạn sẽ chết cả nghìn cái chết mọi ngày.

Điều đó là tuỳ. Nếu bạn làm cho nó thành việc tuôn tràn, việc chia sẻ trong lòng, rằng bạn bao giờ cũng muốn cho, việc làm nhẹ gánh của trái tim bạn - như đoá hoa cho hương thơm của nó theo gió, và đèn cho ánh sáng của nó cho đêm, và mây cho mưa của nó xuống đất - nếu bạn liên tục chia sẻ, toàn thể đời bạn trở thành điệu vũ đẹp mênh mông của năng lượng. Và từng ngày, bạn sẽ có cả nghìn lẻ một việc sinh mới.

Osho ơi, làm sao tôi có thể buông xuôi khi Judas ở trên đường?

Không ai trên đường cả, không Judas, nhưng tâm trí có xu hướng đổ trách nhiệm lên ai đó hay cái khác. Tâm trí liên tục tìm ra u sầu. Và đây là thủ đoạn của tâm trí để cứu bản thân nó, để bảo vệ bản thân nó.

Ngoại trừ bản thân bạn không có ai trên đường; chỉ bạn đang chắn đường. Đừng gọi nó theo các cái tên. Đừng nói Judas; đừng nói Quỉ, Satan, Beelzebub; không ai chắn đường bạn đâu. Nhưng một khi bạn tin rằng ai đó khác đang cản trở, bạn được làm giảm nhẹ. Cho nên nó không phải là bạn, cho nên bạn có thể làm gì được? Ai đó khác đang chắn đường. Nhưng tôi nói chẳng có ai cả.

Người tôn giáo, cái gọi là người tôn giáo, bao giờ cũng tạo ra những điều như vậy. Họ đã tạo ra quỉ, để cho bất kì khi nào bạn phạm phải tội lỗi đấy là quỉ cám dỗ bạn. Người ta cảm thấy được giảm nhẹ: Vậy sau rốt đó không phải là tại mình, đấy là quỉ. Người Hindu không nói về quỉ, họ có huyền thoại riêng của họ: rằng trong kiếp quá khứ bạn đã phạm phải nghiệp sai. Những nghiệp đó đang buộc bạn phải làm nghiệp sai bây giờ. Lần nữa bạn được làm giảm nhẹ - vậy thì bạn có thể làm gì được? Kiếp quá khứ bây giờ không thể thay đổi được. Và nếu bạn hỏi những người Hindu này: tôi đã phạm phải nghiệp sai thế nào trong kiếp quá khứ? Thế thì họ nói: Trong kiếp khác anh đã làm những điều sai.

Nhưng ngay chỗ đầu tiên, ở chính lúc bắt đầu, làm sao tội lỗi bắt đầu? Thế thì họ trở nên giận. Họ nói: Đừng hỏi những câu hỏi như thế - anh phải tin chứ. Cùng câu hỏi này có thể được hỏi về những người tin vào quỉ. Và có nhiều người tin vào quỉ hơn những người tin vào Thượng đế, bởi vì Thượng đế chẳng hữu dụng gì mấy - quỉ hữu dụng hơn nhiều.

Thượng đế, thực ra, có tính rắc rối chút ít. Nếu Thượng đế hiện hữu, thế thì bạn cảm thấy bất ổn; nhưng nếu quỉ hiện hữu, bạn cảm thấy được đỡ gánh nặng, bạn có thể đổ mọi trách nhiệm của bạn lên quỉ. Bạn phạm tội giết người - quỉ đã cám dỗ bạn. Bạn có thể làm được gì, một nạn nhân bất lực?

Nhớ lấy, điều này sẽ không giúp ích đâu. Đừng thương hại bản thân bạn nhiều thế và đừng cố dường như giống nạn nhân. Đây là thủ đoạn của tâm trí. Ngoại trừ bạn, không ai cản trở con đường. Và ngoại trừ bạn, không ai sẽ giúp bạn. Cho nên đừng đổ trách nhiệm. Nhận mọi trách nhiệm có đó, bởi vì chỉ qua việc chấp nhận chúng mà trưởng thành của bạn sẽ xảy ra.

Nhưng mọi người liên tục dùng các phương cách - và phương cách của họ có vẻ rất logic. Tất nhiên, khi bạn trở nên giận và gần phát điên, về sau bạn hối hận, bạn cảm thấy mặc cảm. Bây giờ làm sao kiểm soát được nó một cách logic? Về sau bạn nói: Tôi chưa bao giờ muốn làm điều đó. Về sau bạn nói: Mặc tôi nó đã xảy ra. Về sau bạn phải vẽ lại hình ảnh của bạn. Bạn đã điên lên, và bạn bao giờ cũng nghĩ về bản thân bạn rằng bạn là một trong những người khôn ngoan nhất và lành mạnh nhất trên thế giới. Bây giờ hình ảnh đó bị đập vỡ. Phải làm gì? Đem quỉ, Judas vào - bất kì cái gì cũng được. Bạn đã không làm nó, ai đó đã ép buộc bạn làm nó.

Trong câu chuyện này, khi Adam bị đuổi khỏi vườn Eden, cùng điều này bắt đầu. Adam đổ trách nhiệm lên người đàn bà, Eve. Anh ta nói, "Eve đã cám dỗ tôi ăn quả đó." Tất nhiên, Eve nói, "Tôi chả làm gì cả; tại con rắn...." Và rắn không thể nói được gì, cho nên chuyện đến đó được chấm dứt! Vậy là với rắn, mọi thứ là ổn. Con rắn đáng thương!

Mọi người đều cố đùn đẩy trách nhiệm lên ai đó khác. Nếu rắn có thể  nói được chắc nó sẽ nói, "Thượng đế - ngài đã tạo ra tôi và ngài đã tạo ra tôi theo cách mà tôi phải làm điều đó."

Logic liên tục đi tìm con đường và phương tiện - và có vẻ rất logic. Nhưng tôi đã không bắt gặp cái gì phi logic hơn là logic.

Để tôi kể cho bạn một giai thoại:

Ông thợ rèn già trong một thị trấn nhỏ đang kể cho một người bạn rằng khi ông ấy còn là thanh niên, mẹ ông ấy muốn ông ấy là nha sĩ và bố ông ấy thúc ông ấy trở thành thợ rèn.

"Và ông biết đấy," ông già nói, "chính điều may là bố tôi đã có cách của ông ấy, bởi vì nếu như tôi mà là nha sĩ tôi chắc đã đói tới chết."

"Làm sao ông biết điều đó?" người bạn hỏi.

"Thế này," ông thợ rèn nói, "tôi có thể chứng minh điều đó. Tôi đã ở ngay đây trong cửa hiệu này trên ba mươi năm và làm nhiều việc rèn, nhưng không một lần trong mọi thời có người sống nào đến nhờ tôi nhổ răng."

Có vẻ logic. Logic có vẻ logic - nó không phải là logic. Và trong những điều nhỏ bé nó có thể là logic, nhưng khi bạn đi tới câu hỏi tối thượng, sâu sắc về cuộc sống, logic là thứ phi logic nhất. Nó là tốt trong thu xếp

những thứ nhỏ bé, quản lí các thứ nhỏ bé, nhưng cuộc sống là lớn hơn
logic. Logic chỉ là một phần, một phần rất tí hon trong cuộc sống. Lắng nghe cuộc sống đi. Đóng lại và thiền nhiều hơn ở bên trong bản thân bạn. Nhắm mắt lại và thiền nhiều hơn, và xem ai đang cản con
đường của bạn. Judas sao? Không có ai ngoại trừ bạn. Nếu bạn đang làm cái gì đó sai, nhận trách nhiệm về bản thân bạn đi, vì đó là cách duy nhất để siêu việt lên trên nó một ngày nào đó. Nếu bạn đang làm nó thế thì khả năng là mở: nếu bạn muốn không làm, bạn có thể không làm nó.

Nhưng nếu ai đó khác buộc bạn làm nó, thế thì khả năng này bị mất, thế
thì tự do là không thể được.

Tự do và trách nhiệm đi đôi với nhau; chúng là hai mặt của cùng một đồng tiền. Nếu bạn muốn tự do, bạn phải chịu trách nhiệm về bất kì cái gì bạn làm. Nếu bạn không muốn trách nhiệm, thế thì bạn mất tự do của bạn.

Mọi người đều thích được tự do và không ai muốn chịu trách nhiệm. Chúng ta liên tục đùn đẩy trách nhiệm. Và trong đùn đẩy trách nhiệm lên vai người khác, bạn cũng đang vứt đi mọi khả năng của tự do. Trở nên có trách nhiệm đi! Nếu bạn đã giận, bạn đã giận rồi. Đừng nói: Nó mặc cho tôi. Đừng đem Judas vào. Đừng nói: Ai đó khác, lực khác nào đó, đã ám ảnh tôi. Không, chẳng ai ám ảnh bạn cả.

Bất kì cái gì xảy ra, đó là chọn lựa của bạn. Bạn đã chọn nó theo cách đó. Bạn có thể hoàn toàn vô nhận biết làm sao bạn đã chọn nó, bởi vì đôi khi bạn muốn điều này và bạn chọn cái khác - điều đó tạo ra vấn đề. Bạn nghĩ bạn muốn thứ này và bạn chọn thứ khác. Hay, bạn muốn cái gì đó khác, bạn cũng đã chọn cùng cái đó, nhưng kết quả là khác.

Chẳng hạn: bạn cố chi phối mọi người - đó là chọn lựa của bạn. Bạn muốn chi phối mọi người, nhưng khi bạn chi phối mọi người họ tranh đấu lại - vì họ cũng muốn cùng điều. Họ sẽ cố chi phối bạn, và bây giờ bạn không thích điều đó - vật lộn, ghen tị, địa ngục, điều đó được tạo ra xung quanh nó. Và bạn nói: tôi chưa bao giờ muốn điều đó. Nhưng bạn đã muốn chi phối mọi người, đó là hạt mầm.

Bao giờ cũng tìm nguyên nhân. Nếu hậu quả có đó, nguyên nhân nhất định phải có đó. Và hậu quả này không thể hiện hữu, là không có thể, nếu ngay chỗ đầu tiên bạn đã không chọn nguyên nhân. Mọi người muốn nghi ngờ hậu quả, nhưng họ không muốn thay đổi nguyên nhân.

Đây là tâm trí tầm thường, tâm trí ngu xuẩn.

Tâm trí thông minh có phẩm chất khác toàn bộ. Bất kì khi nào nó không muốn hậu quả nào, nó đi sâu vào trong nguyên nhân và bỏ nguyên nhân

- thế thì không có vấn đề gì!

Bạn muốn mọi người yêu bạn, và bạn giận và thù, và bạn làm đủ mọi loại việc với mọi người, và bạn muốn họ yêu bạn; và khi họ không yêu và họ cũng ghét bạn và họ cũng giận bạn, thế thì bạn nói: Những điều này đang xảy ra và tôi chưa bao giờ chọn chúng để có đó. Bạn đã chọn chúng rồi. Bạn đã muốn cái gì đó khác, nhưng chọn lựa của bạn là sai. Nhìn vào nguyên nhân đi.

Mới vài ngày trước, một sannyasin tới và anh ta nói không ai yêu anh ta ở đây; anh ta yêu mọi người và không ai yêu anh ta. Anh ta rất giận. Tôi đề nghị anh ta đem tới vài nhân chứng, những người anh ta yêu và những người không yêu anh ta, và tôi hỏi họ nói gì. Họ nói cùng một điều, rằng họ yêu và không ai đáp lại tình yêu của họ. Anh ta đã không sẵn sàng đem tới bất kì nhân chứng nào.

Mọi người liên tục nghĩ rằng mình yêu mọi người và không ai đáp lại tình yêu này, nhưng điều đó chưa bao giờ xảy ra theo cách đó. Điều đó đi ngược lại luật; điều đó đi ngược lại pháp, đi ngược lại luật tối thượng của cuộc sống. Nếu bạn yêu, yêu tới trong sự đáp lại. Nếu nó không tới, đi sâu hơn đi; ở đâu đó nhân danh yêu bạn đã làm cái gì đó khác.

Một người một hôm hỏi mượn xe của ông chủ vào ngày 30 tháng mười. Ngày đó còn cách quãng một tháng.

"Được chứ," người nông dân, ông chủ nói. "Anh có thể mượn xe được.

Có chuyện gì vậy?" "Tôi lấy vợ hôm đó."

"Tốt!" người nông dân nói. "Cô gái may mắn đó là ai vậy?"

"Thế này, tôi còn chưa chọn ra cô ấy," là câu trả lời. "Tôi muốn chắc có được xe trước."

Những điều không bản chất. Bạn muốn chắc về chúng trước nhất và bạn nghĩ điều bản chất sẽ đi theo sau. Đổi thái độ đó đi: nghĩ về điều bản chất trước nhất; điều không bản chất theo sau. Nghĩ về điều bản chất trước nhất đi! Điều bản chất là gì? Hậu quả không phải là bản chất - nguyên nhân mới là bản chất. Người khác là không bản chất - bạn mới là

bản chất.

Bất kì cái gì đang xảy ra hôm nay, bạn đã xoay xở bằng cách nào đó - vô nhận biết, vô ý thức, nhưng bạn đã gieo hạt mầm về nó; bây giờ bạn phải thu hoạch nó. Mọi người liên tục nghĩ rằng nếu họ có thể xoay xở được điều không bản chất, điều bản chất sẽ tới.

Chẳng hạn, mọi người nghĩ nếu họ có thể kiếm được đủ tiền họ sẽ hạnh phúc. Nó không phải vậy. Nếu bạn hạnh phúc, bạn sẽ giầu có - điều đó là đúng, bạn sẽ giầu có. Nếu bạn hạnh phúc, bạn sẽ giầu có. Người hạnh phúc không thể khác được. Người đó có thể không có cung điện lớn, nhưng dầu vậy người đó sẽ giầu. Người đó có thể là kẻ ăn xin trên phố, nhưng dầu vậy người đó sẽ là giầu. Nhưng bạn trước hết cố được giầu có, thế rồi bạn nghĩ bạn sẽ hạnh phúc. Điều đó không bao giờ xảy ra theo cách đó, vì giầu có không thể là nguyên nhân của hạnh phúc. Hạnh phúc bao giờ cũng là nguyên nhân của giầu có.

Bạn nghĩ rằng những điều bản chất sẽ tới: Đầu tiên để tôi xoay xở những điều không bản chất đã. Bằng việc xoay xở điều không bản chất tôi sẽ tạo ra tình huống. Trước hết, quyền lực, danh vọng, giầu có - toàn những thứ không bản chất.

Cố nhìn sâu vào trong bản thể bạn, và nghĩ về điều bản chất. Hạnh phúc đi! Ngay khoảnh khắc này bạn có thể hạnh phúc. Không ai chắn con đường đó. Và nếu bạn không thể hạnh phúc được ngay khoảnh khắc này, bạn không bao giờ có thể hạnh phúc được. Hạnh phúc chẳng liên quan gì tới tương lai. Hạnh phúc không biết tới ngày mai, bởi vì hạnh phúc không phụ thuộc vào bất kì cái gì khác. Nó chỉ là thái độ. Bạn có thể hạnh phúc ngay bây giờ như bạn vậy.

Thử hạnh phúc mà không có lí do gì hết cả, và bạn sẽ ngạc nhiên! Bạn có thể hạnh phúc chẳng bởi lí do nào cả, bởi vì hạnh phúc là lí do cho nhiều thứ, nó là nguyên nhân cơ bản. Bạn có thể hạnh phúc - thử nó đi. Bạn đã từng thử theo cách khác, bây giờ thử nó từ nguyên nhân căn bản. Trước hết có nguyên nhân - là hạnh phúc - và thế rồi đích thân hậu quả sẽ đi theo. Và bao giờ cũng nhớ không tìm kẻ giơ đầu chịu báng - đó là cách chắc chắn làm lỡ cuộc sống của bạn.

Trở nên nhận biết đi! Vì chính bạn đã phí thời gian lâu rồi. Bạn cũng có thể đi từ cánh cửa này với đôi tay trống rỗng, nhưng nhớ lấy, trách nhiệm là của bạn. Nếu bạn lấy dũng cảm tôi sẵn sàng cho bạn bất kì cái gì có thể được cho. Nhưng với khách thăm không cái gì có thể được cho, và cho dù nó được cho, họ sẽ không có khả năng để hiểu.

Nếu bạn mệt mỏi với cuộc hành trình của bạn, đi từ chỗ này sang chỗ khác, từ người này sang người khác, nếu bạn thực sự mệt mỏi, thế thì ở đây tôi sẵn sàng cho bạn bất kì cái gì bạn đang tìm - nhưng bạn sẽ phải đáp ứng một điều kiện, và đó là: cam kết toàn bộ. Chừng nào bạn chưa trở thành một phần của gia đình tôi, không cái gì có thể được cho. Tôi muốn cho bạn cái gì đó ngay cả vậy, nhưng bạn sẽ không có khả năng nhận nó; hay, cho dù bạn nhận nó, bạn sẽ nghĩ nó chẳng là gì cả - vì tâm trí bạn sẽ liên tục làm mờ bạn. Nó sẽ không cho phép bạn hiểu, nó sẽ không cho phép bạn thấy trực tiếp. Nó sẽ không cho phép bạn thấy kiểu trò chơi nào bạn đã từng chơi với bản thân bạn.

Mãi cho tới giờ nó đã từng là việc trôi giạt. Trở nên nhận biết bạn đã làm phí hoài bao nhiêu đi. Nhiều cơ hội đã có đó nhưng bạn đã bỏ lỡ chúng. Bây giờ đừng bỏ lỡ cơ hội này! Nhưng tôi biết: tâm trí đi vào lối mòn, nó trở thành hình mẫu. Bạn liên tục lặp đi lặp lại cùng một điều, vì bạn trở nên rất hiệu quả trong việc lặp nó. Bây giờ thoát ra khỏi cái vòng luẩn quẩn đó đi. Tôi sẵn sàng giúp nếu bạn sẵn sàng nhận giúp đỡ của tôi. Và giúp đỡ như vậy như điều này không thể bị áp đặt lên bạn được.

Bạn phải nhận nó hoặc phải không nhận nó. Tự do của bạn phải quyết
định điều đó; nó là chọn lựa của bạn.

Và đừng hỏi: Con đường đúng là gì? Mọi con đường đều là đúng hay sai. Vấn đề không phải là quyết định đường nào là đúng. Điều duy nhất cần được quyết định là con đường nào khớp với bạn. Tất nhiên, Ramana có con đường nào đó - rất đơn giản, tuyệt đối phi trí tuệ. Cái đầu không được cần tới chút nào trên con đường đó; cái đầu phải bị bỏ đi. Nếu bạn đã cho phép ông ấy, bạn chắc đã bị ông ấy chặt đầu rồi. Cái đầu không

phải là một phần của con đường của ông ấy. Nó là con đường của trái tim.

Chính điều đối lập là Krishnamurti. Con đường này tuyệt đối đúng, nhưng cái đầu phải được dùng và được siêu việt lên, không bị bỏ đi. Đó là lí do tại sao Krishnamurti hấp dẫn vô cùng cho giới trí thức - chẳng cái gì của trái tim; mọi thứ đều là phân tích, mổ xẻ. Ông ấy là nhà phẫu thuật lớn; ông ấy liên tục mổ xẻ. Bạn cho ông ấy bất kì vấn đề nào - ông ấy thực ra không trả lời nó; ông ấy đơn giản mổ xẻ nó. Và nếu bạn lắng nghe với sự tham gia sâu sắc, thông cảm, sẽ có khả năng là qua mổ xẻ của ông ấy, ông ấy cho bạn sáng suốt - không phải câu trả lời, mà là sáng suốt - và đó là sáng suốt của bạn. Ông ấy đơn giản mổ xẻ vấn đề.

Ông ấy là con người trí thức hiếm hoi; đi ra ngoài trí tuệ, nhưng đã đi qua nó. Ramana bỏ qua trí tuệ, ông ấy chưa bao giờ đi qua trí tuệ; con đường của ông ấy là con đường của trái tim. Con đường của Krishnamurti là con đường của trí tuệ, của cái đầu, của hiểu biết, mổ xẻ, phân tích.

Shivanand chưa được chứng ngộ. Ông ấy không có con đường - loạng choạng trong bóng tối. Một người truyền thống, ông ấy có thể làm cho bạn thành thông thái, nhưng ông ấy không thể giúp bạn hướng tới hiểu biết tối thượng. Một người tốt, người rất tốt, nhưng chỉ là người tốt, còn chưa là một Jesus hay một Phật, còn chưa là một Krishnamurti hay Ramana - một người đơn giản. Nếu ông ấy trở nên chứng ngộ một ngày nào đó trong kiếp sống nào đó, ông ấy sẽ giống như Ramana - con đường của ông ấy sẽ không phải là của cái đầu. Nhưng ông ấy còn chưa nhận ra.

Và thế rồi có Aurobindo: con đường của ông ấy là con đường của người chưa chứng ngộ, đi tới nó nhưng vẫn trong bóng tối. Sáng là không xa mấy, nhưng nó còn chưa xảy ra. Nếu một ngày nào đó nó xảy ra, thế thì ông ấy sẽ là một người như Krishnamurti; ông ấy sẽ đi qua cái đầu - một học giả lớn, ông ấy có hấp dẫn nhiều với những người thích chặt chẻ

logic, chẻ sợi tóc.

Và ở đây tôi đang hiện hữu: mọi con đường đều là của tôi, hay không đường nào của tôi cả. Tôi quan tâm nhiều tới các cá nhân. Khi bạn tới tôi, tôi không có con đường chắc chắn cho bạn. Tôi nhìn bạn để tìm xem con đường nào sẽ là phù hợp với bạn. Tôi không có con đường cố định; tôi đã lang thang trên mọi con đường, và mọi con đường đều đúng. Nếu nó khớp, thế thì bất kì con đường nào cũng có thể dẫn bạn tới điều tối thượng. Nếu nó không khớp, thế thì bạn có thể liên tục vật lộn, tranh đấu, nhưng không cái gì sẽ xảy ra; bạn đang cố đi qua tường. Bạn sẽ bị đau, bị thương, có vậy thôi; không cái gì sẽ xảy ra.

Tôi không thuộc vào bất kì con đường nào, do đó mọi con đường đều thuộc vào tôi. Và tôi quan tâm nhiều hơn tới cá nhân người tìm kiếm. Nếu tôi thấy rằng thành tâm, tôn thờ, lời cầu nguyện sẽ có ích cho bạn, tôi dạy bạn điều đó. Nếu tôi thấy thiền sẽ có ích cho bạn, tôi dạy điều đó. Nếu tôi thấy rằng chỉ hiểu biết, nhận biết thuần khiết, sẽ có ích, tôi dạy điều đó. Nếu tôi cảm thấy rằng nhận biết sẽ làm cho bạn rất căng thẳng, không khớp với kiểu của bạn, thế thì tôi dạy bạn mất hút hoàn toàn trong cái gì đó, bị cuốn hút hoàn toàn trong cái gì đó. Nhảy múa, tham gia vào nó nhiều tới mức bạn trở thành điệu vũ và không có người nào quan sát nó; không tạo ra bất kì tách biệt và phân chia nào giữa bạn, trở thành hành động đó.

Do đó tôi sẽ rất, rất mâu thuẫn, bởi vì với người này tôi sẽ nói cái gì đó, với người khác tôi sẽ nói cái gì đó khác, đôi khi thậm chí chính điều đối lập, đối lập đối xứng. Cho nên bất kì cái gì tôi đã nói với bạn, ai đó có thể tới và nói với bạn: Osho đã nói cái gì đó khác cho tôi. Đừng nghe bất kì ai. Bất kì cái gì tôi đã nói với bạn, tôi đã nói với bạn. Bằng không, bạn sẽ bị hoang mang.

Hàng triệu con đường đi tới Thượng đế. Thực ra không có chỗ nào khác để đi. Bất kì chỗ nào bạn đi, bạn đều đi tới Thượng đế. Mọi con đường đều dẫn tới ngài. Nhưng khi bạn đang tìm kiếm, chỉ một con đường có

thể dẫn bạn đi. Nếu bạn bắt đầu bước đi trên mọi con đường cùng nhau, bạn sẽ bị lạc. Người ta phải chọn một con đường. Cho nên xin đừng lặp lại hình mẫu cũ của bạn.

Bây giờ điều đó sẽ là khó. Tôi làm tổn thương bản ngã của bạn một cách cố tình - vì khi tôi nói Aurobindo không chứng ngộ, tôi lập tức có thể cảm thấy cái gì đang xảy ra cho bạn. Vấn đề không phải là Aurobindo - liệu ông ấy chứng ngộ hay không chứng ngộ, ai bận tâm? Đó là vấn đề của ông ấy; nó không phải là vấn đề của tôi, nó không phải là vấn đề của bạn. Nhưng nếu bạn đã theo Aurobindo và tôi nói ông ấy chưa trở nên chứng ngộ, bản ngã của bạn bị tổn thương. Bạn, và đi theo một người không chứng ngộ sao? - không bao giờ, điều đó là không thể được!

Khi tôi nói Shivanand là tốt nhưng bình thường, tầm thường, tất nhiên bạn sẽ cảm thấy tổn thương vì bạn đã được Shivanand khai tâm, và làm sao điều đó là có thể được? - bạn, thông minh thế, được khai tâm bởi một người tầm thường sao? Không, điều đó sẽ làm tổn thương, nhưng tôi làm điều đó một cách cố ý.

Tôi sẽ tạo ra mọi loại rắc rối cho bạn để cho nếu bạn ở lại, bạn thực sự ở lại. Nếu bạn quyết định ở lại, đó sẽ là quyết định thực ở lại cùng tôi. Tôi sẽ cứng rắn đấy. Shivanand, Ramana, Krishnamurti, Aurobindo, dường như là, đã là quá từ bi với bạn; do đó bạn có thể trôi giạt.

Tôi sẽ làm mọi nỗ lực để cho bạn có thể đi xa. Tôi sẽ tạo ra vật lộn bên trong bạn, cọ sát, bởi vì đó là cách duy nhất bây giờ; bằng không thói quen cũ của bạn sẽ tiếp tục vận hành. Nếu bạn tới và hỏi xin tính chất sannyas từ tôi, tôi sẽ không trao nó cho bạn một cách dễ dàng đâu... bởi vì bạn đã từng nhận mọi thứ rất dễ dàng. Tính chất sannyas này sẽ là gian nan.

Tôi tự hỏi liệu bạn có quan sát điều đó hay không: rằng con người là con vật duy nhất vẽ ra bức tranh của mình, bức tranh riêng của mình. Không con vật nào khác đã từng làm điều đó. Con người không chỉ vẽ tranh về bản thân mình, con người còn đứng trước gương, nhìn vào bản thân mình trong gương, được phản xạ. Mà cũng không chỉ điều đó - con người đứng trước gương, nhìn vào phản xạ của mình, và nhìn vào bản thân mình đang nhìn phản xạ của mình, và cứ như thế mãi. Vì điều này, tự ý thức nảy sinh. Vì điều này, bản ngã được sinh ra. Vì điều này, con người trở thành ngày càng quan tâm tới cái phản xạ hơn là cái thực tại.

Quan sát tâm trí riêng của bạn đi! Bạn trở nên quan tâm nhiều tới ảnh khiêu dâm hơn là người đàn bà thực. Ảnh có nắm giữ vô cùng lên tâm trí con người; do đó con người sống trong hư cấu. Và tự biết là không thể được trong hư cấu. Bạn phải trở nên quan tâm nhiều tới cái thực hơn là cái được phản xạ. Gương phải bị đập đi. Bạn phải quay về nhà; bằng không, bạn liên tục đi ngày càng xa hơn khỏi bản thân bạn.

Mối quan tâm này vào việc phản xạ, hư cấu, mơ, ý nghĩ, hình ảnh, là nguyên nhân cơ bản tại sao con người không thể biết được bản thân mình. Con người không quan tâm chút nào tới bản thân mình. Con người quan tâm nhiều hơn tới ý kiến của người khác, điều họ nghĩ về người đó. Điều đó lại là chiếc gương. Bạn thường xuyên lo nghĩ điều mọi người nghĩ về bạn. Bạn không lo nghĩ chút nào về bạn là ai - điều đó không phải là việc truy tìm thực - nhưng về điều mọi người nghĩ bạn đang là. Do đó bạn liên tục trang điểm cho bản thân bạn. Đạo đức của bạn, đức hạnh của bạn, không là gì ngoài việc trang điểm để cho trong mắt người khác bạn có thể có vẻ đẹp, tốt, đúng, tôn giáo. Nhưng đây là mất mát lớn.

Nếu mọi người nghĩ bạn có tính tôn giáo, điều đó không làm cho bạn thành có tính tôn giáo. Nếu mọi người nghĩ bạn hạnh phúc, điều đó không làm cho bạn hạnh phúc. Và một khi bạn ở trong đường sai, bạn có thể bỏ lỡ toàn thể đời bạn.

Trở nên quan tâm nhiều tới việc được hạnh phúc hơn là được nghĩ là hạnh phúc đi. Trở nên quan tâm tới việc là đẹp hơn là được nghĩ là đẹp đi - bởi vì ý nghĩ không thể thoả mãn được cơn khát của bạn, ý nghĩ không thể thoả mãn được cơn đói của bạn. Dù mọi người nghĩ bạn được nuôi tốt hay không thì cũng không thành vấn đề; bạn không thể lừa được

thân thể. Thức ăn thực được cần, ảnh về thức ăn sẽ không có tác dụng. Nước thực được cần, ảnh về nước, công thức về nước sẽ không có tác dụng. H2O không thể làm dịu đi cơn khát của bạn. Một khi bạn hiểu điều này, thế thì việc khám phá bắt đầu; thế thì bạn ở trong việc tìm trâu. Quan sát bản thân bạn đi. Bạn sẽ bắt quả tang bản thân bạn nhiều lần trong ngày khi bạn không nghĩ về thực tại mà nghĩ về hư cấu. Nhìn vào trong gương và suy nghĩ rằng bạn đang nhìn vào bản thân bạn là một trong những điều ngớ ngẩn nhất. Mặt được chiếu trong gương không phải là mặt bạn; nó chỉ là bề mặt, nó chỉ là ngoại vi. Không gương nào có thể soi được trung tâm của bạn. Và chu vi không phải là bạn. Chu vi cứ thay đổi mọi khoảnh khắc; nó là một luồng.

Tại sao bạn bị hấp dẫn nhiều thế tới hình dáng? Tại sao không tới cái thực? Người đi tìm cái ta của mình, người đã trở nên quan tâm tới việc tự biết, liên tục đập mọi gương. Người đó không mỉm cười vì mọi người đang nhìn người đó và nụ cười sẽ cho ấn tượng tốt về người đó, người đó mỉm cười khi người đó cảm thấy mỉm cười. Mỉm cười của người đó là đích thực. Nó không phụ thuộc vào mọi người, nó không phụ thuộc vào người xem. Người đó sống cuộc sống của người đó. Người đó không bao giờ cố thuyết phục khán giả rằng "Tôi là như vậy và như vậy."

Nhớ lấy: người quá quan tâm tới việc thuyết phục người khác là những người trống rỗng, hổng hoác bên trong. Họ không có gì đích thực. Bằng không, ham muốn này sẽ biến mất. Nếu bạn là người hạnh phúc bạn là người hạnh phúc và bạn không nghĩ về điều đó, rằng điều đó phải được phản ánh trong mắt người khác. Bạn không liên tục thu thập ý kiến. Bất kì căn cước nào bạn nghĩ bạn có, cứ phân tích nó và bạn sẽ thấy hàng nghìn người đã nói mọi điều về bạn và bạn đã thu thập chúng. Cái gì đó mẹ bạn nói, cái gì đó bố bạn nói, anh của bạn, bạn của bạn, xã hội, và bạn đã thu thập tất cả những cái đó. Tất nhiên, nó sẽ là mâu thuẫn vì nhiều người thế, nhiều gương thế. Căn cước của bạn là tự mâu thuẫn.

Bạn không thể gọi nó là cái ta được, bởi vì cái ta là có thể chỉ khi bạn đã bỏ việc sống trong mâu thuẫn. Nhưng với điều đó bạn phải đi vào bên trong. Bước đầu tiên của hiểu biết là ở chỗ cái ta của bạn đã chờ đợi bạn rồi - bên trong bạn. Bạn không cần nhìn vào mắt của bất kì ai khác.

Đừng tin vào gương - tin vào thực tại đi. Tôi đã nghe, có lần chuyện xảy ra:

Một mục sư già khuyên một chính khách đi ra dưới trời mưa và để đầu trần hướng lên trời. "Điều đó sẽ đem khải lộ tới cho ông," ông ta hứa. Hôm sau chính khách quay lại. "Tôi đã theo lời khuyên của cha," ông này nói, "và nước chảy xuống cổ tôi và tôi cảm thấy như thằng ngu." "Được đấy," mục sư già nói, "với lần thử thứ nhất, ông không nghĩ rằng điều đó hoàn toàn là một khải lộ hay sao?"

Nếu bạn có thể hiểu được cái ngu của bạn, nó hoàn toàn là một khải lộ - vâng nó là vậy, bởi vì từ điểm đó cuộc hành trình bắt đầu.

Một người thường xuyên lo nghĩ về ấn tượng của mình trong con mắt của người khác, cách người đó trông trong gương, là kẻ ngu, vì người đó đang chờ đợi cơ hội lớn trong đó những kinh nghiệm vô cùng là có thể. Nhưng người đó đã không lấy bước đầu tiên, sợ bởi vì người đó sẽ có vẻ như kẻ ngu. Đừng sợ bị ngu, bằng không bạn sẽ vẫn còn là kẻ ngu.

Ngày này hay ngày khác bạn phải nhận ra sự kiện là mãi cho tới giờ bạn đã sống trong ngu xuẩn sâu sắc. Và nếu bạn liên tục sống theo cách này - qua những tấm gương, những phản xạ, ý kiến - bạn dần dần đánh mất tính cá nhân của bạn, bạn trở thành một phần của số đông, bạn đánh mất linh hồn của bạn. Thế thì bạn không phải là cá nhân đích thực.

Từ 'số đông-mass' bắt nguồn từ gốc Latin - massa. Massa nghĩa là cái gì đó mà có thể được tạo khuôn, nhào trộn. Và khi tôi nói bạn trở thành số đông, tôi ngụ ý bạn liên tục bị người khác tạo khuôn, bị người khác nhào trộn. Nhưng bạn cho phép điều đó, bạn hợp tác với nó. Bạn nhận mọi loại rắc rối để trở thành một phần của số đông, của đám đông nào đó, bởi vì một mình bạn làm mất căn cước của bạn. Toàn thể căn cước của bạn là qua đám đông.

Đó là lí do tại sao mọi người, khi họ về hưu, hay chết sớm hơn. Các nhà phân tâm nói rằng cuộc sống bị cắt ngắn đi ít nhất mười năm. Các chính khách, khi họ còn trong quyền lực, là rất mạnh khoẻ; một khi họ ra khỏi quyền lực, mạnh khoẻ của họ biến mất, họ chết sớm - vì ra ngoài quyền lực toàn thể căn cước của họ bắt đầu biến mất như giấc mơ. Bên ngoài văn phòng, đột nhiên bạn là không ai cả. Bạn đã từng là không ai cả trong cả đời bạn, nhưng bạn cứ tin vào điều hư cấu mà bạn đã tạo ra

quanh bạn.

Một người là một quan chức lớn tưởng bản thân mình là vĩ đại; một khi vị trí của người đó mất rồi, mọi cái vĩ đại cũng mất. Người là giầu tưởng bản thân mình là giầu qua cái giầu của mình; người đó cảm thấy người đó là ai đó. Nếu người đó đột nhiên bị phá sản, đó không chỉ là của cải của người đó biến mất, linh hồn người đó biến mất, toàn thể căn cước của người đó bị mất. Nó đã là chiếc thuyền giấy, nó đã là ngôi nhà bằng con bài - một làn gió nhỏ và mọi thứ mất đi.

Tự biết mình nghĩa là bạn đã đi tới hiểu một điều: rằng bạn phải biết tới bản thân bạn ngay lập tức, trực tiếp - không qua người khác, không thông qua người khác. Không cần hỏi bất kì ai; ngu xuẩn làm sao mà đi hỏi ai đó: Tôi là ai? Làm sao người nào có thể trả lời được nó? Đi vào bên trong đi - đó là việc tìm trâu. Đi vào trong năng lượng riêng của bạn đi; nó ở đó đấy. Nếm trải nó, hội nhập với nó đi.

Một khi bạn đã hiểu rằng bạn phải tìm căn cước của bạn bên trong bản thân bạn, trong tính một mình toàn bộ, bạn đang trở nên tự do khỏi số đông, khỏi đám đông. Tính cá nhân được sinh ra, bạn đang trở thành một cá nhân, duy nhất. Và nhớ: khi tôi nói 'cá nhân' tôi không ngụ ý người bản ngã. Người bản ngã bao giờ cũng là một phần của số đông. Bản ngã là tổng của mọi ý kiến mà bạn đã thu thập từ những người khác về bạn, và do đó bản ngã là rất mâu thuẫn. Đôi khi nó nói bạn không đẹp, rất xấu; đôi khi nó nói bạn rất đẹp, rất đáng yêu; đôi khi nó nói bạn là đồ ngu; đôi khi nó nói bạn là người khôn - vì trong bao nhiêu tình huống  thế bao nhiêu điều đã được nói với bạn về bạn, và bạn đã thu thập tất cả những điều đó.

Bản ngã bao giờ cũng trong rắc rối. Nó là thực thể giả. Nó có vẻ dường như là nó có, và nó không có.

Khi bạn trở thành cá nhân-individual.... Từ này là hay: nó có nghĩa là không thể phân chia được. Cá nhân - individual - nghĩa là cái không thể bị phân chia, cái không thể chịu bất kì chia chẻ nào, cái không thể là hai, nhị hay nhiều, cái tuyệt đối là một, không phân chia nào tồn tại; thế thì bạn là một cá nhân. Nó không liên quan gì tới bản ngã. Bản ngã là rào chắn hướng tới nó bởi vì bản ngã bao giờ cũng bị phân chia, nhiều tới mức nhiều lần mọi người tới tôi và tôi hỏi họ: Bạn có hạnh phúc không?

- họ nhún vai. Tôi hỏi họ: Bạn có bất hạnh không? - lần nữa họ nhún vai.

Họ không xác định được về trạng thái của tâm trí họ đang ở, bởi vì có nhiều trạng thái của tâm trí cùng nhau bên trong họ. Họ muốn nói cả có và không cho mọi câu hỏi.

Bản ngã là nhiều, nó chưa bao giờ là một. Bởi vì nó đã được thu thập từ nhiều người khác nhau thế, nó không thể là một. Bạn là một, bản ngã là nhiều. Và nếu bạn nghĩ rằng bạn là bản ngã, thế thì bạn đang trên con đường của điên khùng. Một khi bạn hiểu điều này, bạn có thể thấy dấu chân trâu.

Lớp một tập trung quanh cô giáo trong trò chơi "Đoán con vật." Bức tranh thứ nhất cô giáo giơ lên là một con mèo. "Được rồi, các con, trai và gái," cô nói một cách tươi tỉnh, "ai có thể nói cho cô đây là cái gì?" "Con biết! Con biết! Đó là con mèo." Một cậu bé la lên.

"Giỏi lắm, Eddy. Bây giờ ai biết con vật này gọi là gì?"

"Đấy là con chó," lại cùng cậu bé nói to lên.

"Lại đúng rồi. Và về con vật này thì sao?" cô hỏi và giơ lên bức tranh
con hươu.

Im lặng trùm lên cả lớp. Sau một hay hai phút cô giáo nói, "Cô sẽ cho các con một hướng dẫn, các con, nghe đây. Nó là cái gì đó mà mẹ các con gọi bố các con quanh trong nhà*."

"Con biết! Con biết!" Eddy la lên, "Nó là đồ con hoang có sừng!"

Osho kính yêu, ai chăm nom? Dửng dưng sáng tạo này hay giấc ngủ?

Xin thầy bình luận.

Tính sáng tạo không bao giờ có thể dửng dưng. Tính sáng tạo chăm nom

- vì tính sáng tạo là yêu. Tính sáng tạo là chức năng của yêu và chăm
nom. Tính sáng tạo không thể dửng dưng được. Nếu bạn dửng dưng, dần

dần mọi tính sáng tạo của bạn sẽ biến mất. Tính sáng tạo cần đam mê, sống động, năng lượng. Tính sáng tạo cần bạn phải vẫn còn là luồng chảy, luồng chảy mãnh liệt, đam mê.

Nếu bạn nhìn vào đoá hoa một cách dửng dưng, hoa không thể đẹp được. Qua dửng dưng, mọi thứ trở thành bình thường. Thế thì người ta sống một cách lạnh lùng, co lại trong bản thân người ta. Thảm hoạ này đã xảy ra ở phương Đông, vì tôn giáo lấy chỗ rẽ sai và mọi người bắt đầu nghĩ rằng bạn phải dửng dưng với cuộc sống.

Có lần một sannyasin Hindu tới gặp tôi. Ông ta nhìn quanh vườn của tôi, và có nhiều hoa, và tôi đang làm việc trong vườn khi ông ấy tới gặp tôi. Ông ta nói, "Ông quan tâm tới hoa và làm vườn à?" Trên mặt ông ta có cái nhìn kết án. Ông ta nói, "Nhưng tôi cứ tưởng ông phải dửng dưng  với tất cả những thứ này."

Tôi không dửng dưng. Dửng dưng là phủ định, nó là tự tử, nó là đào thoát. Tất nhiên, nếu bạn trở nên dửng dưng nhiều thứ sẽ không làm bạn bận tâm; bạn sẽ sống được bao quanh bởi việc dửng dưng của bạn. Bạn sẽ không bị sao lãng, bạn sẽ không bị quấy rối, nhưng chỉ không bị quấy rối thì không phải là vấn đề. Bạn sẽ không bao giờ hạnh phúc và tràn ngập.

Ở phương Đông, nhiều người nghĩ rằng dửng dưng là cách thức của tôn giáo. Họ đi khỏi cuộc sống, họ trở thành những kẻ đào thoát. Họ đã không sáng tạo cái gì. Họ đơn giản sống thực vật và họ nghĩ họ đã đạt tới cái gì đó - họ đã không đạt tới cái gì cả.

Đạt tới bao giờ cũng khẳng định và đạt tới bao giờ cũng có tính sáng tạo. Thượng đế là tính sáng tạo - làm sao bạn có thể đạt tới Thượng đế bằng việc dửng dưng được? Thượng đế là không dửng dưng. Ngài chăm nom ngay cả nhành cỏ nhỏ nhất, ngài chăm nom về chúng nữa. Ngài chăm nom thật nhiều để vẽ con bướm như ngài chăm nom để tạo ra vị phật.

Cái toàn thể yêu. Và nếu bạn muốn trở thành một với cái toàn thể, bạn phải yêu. Dửng dưng là tự tử chậm. Ở trong yêu sâu sắc đi, nhiều tới mức bạn hoàn toàn biến mất trong yêu của bạn, tới mức bạn trở thành năng lượng sáng tạo thuần tuý. Chỉ thế thì bạn mới tham gia cùng Thượng đế, tay trong tay bạn đi cùng ngài.

Với tôi tính sáng tạo là lời cầu nguyện, tính sáng tạo là thiền, tính sáng
tạo là cuộc sống.

Cho nên đừng sợ cuộc sống, và đừng đóng bản thân bạn trong dửng dưng. Dửng dưng sẽ gây tê cho bạn, bạn sẽ mất mọi nhạy cảm; thân thể bạn sẽ trở nên đờ đẫn, thông minh của bạn sẽ trở nên đờ đẫn. Bạn sẽ sống trong xà lim tối tăm, sợ ánh sáng và mặt trời, sợ gió và mây và biển

- sợ về mọi thứ. Bạn sẽ bao bọc cái chăn dửng dưng quanh bạn và bạn sẽ
bắt đầu chết.

Di chuyển đi! Năng động vào! Và bất kì cái gì bạn làm, làm nó một cách đáng yêu tới mức chính hành động đó trở thành có tính sáng tạo và thiêng liêng. Tôi không nói rằng tất cả các bạn phải trở thành hoạ sĩ và nhà thơ; điều đó là không thể được. Nhưng cũng không có nhu cầu. Bạn có thể là bà nội trợ - việc nấu nướng của bạn có thể có tính sáng tạo. Bạn có thể là thợ giầy - việc làm giầy của bạn có thể có tính sáng tạo. Bất kì cái gì bạn làm, làm nó toàn bộ thế, đáng yêu thế, thân thiết thế; được tham gia vào trong nó tới mức hành động của bạn không phải là cái gì  đó bên ngoài. Bạn đi vào trong hành động của bạn, hành động của bạn trở thành việc hoàn thành. Thế thì tôi gọi bạn là có tính tôn giáo. Người tôn giáo, tâm thức tôn giáo, có tính sáng tạo mênh mông.

Đừng bao giờ dùng cụm từ: Ai chăm nom? Thái độ đó tới từ bản ngã - ai chăm nom? Không, nếu bạn thực sự muốn trưởng thành, chăm nom nhiều hơn đi. Để chăm nom là toàn thể phong cách sống của bạn đi.

Chăm nom với từng và mọi thứ. Và đừng làm bất kì phân biệt nào giữa cái lớn và cái nhỏ. Những thứ rất nhỏ... chỉ lau sàn, làm nó với chăm nom sâu sắc, dường như nó là thân thể của người yêu của bạn, và đột nhiên bạn sẽ thấy bạn đang được sinh ra mới qua tính sáng tạo riêng của bạn.

Từng hành động sáng tạo đều trở thành việc tái sinh cho người sáng tạo, và từng hành động dửng dưng đều trở thành tự tử, cái chết chậm. Tràn ngập đi. Đừng là kẻ keo kiệt. Đừng cố giữ lại - chia sẻ đi! Và để chăm sóc là chính trung tâm cuộc sống của bạn. Và thế thì không có nhu cầu đi tới nhà thờ, không cần đi tới đền chùa, không cần quì xuống trước bất kì thượng đế nào và cầu nguyện. Cuộc sống ong bướm của bạn, cách sống của bạn, là lời cầu nguyện. Bất kì cái gì bạn chạm vào đều sẽ trở thành linh thiêng. Tôi nói bất kì cái gì, vô điều kiện.

Yêu làm mọi thứ thành linh thiêng. Không chăm nom làm mọi thứ thành xấu.

Osho kính yêu,

Tại sao nhiều phản ứng xảy ra với tôi chống lại kỉ luật thế? Và một hấp dẫn và một tiếng nói cất lên, "Mình phải làm!" Liệu có khác biệt giữa vâng lời và buông xuôi không?

Có khác biệt lớn đấy. Không chỉ là khác biệt đâu: vâng lời và buông
xuôi là đối lập đối xứng nhau. Nghe cho kĩ vào.

Nếu bạn buông xuôi thế thì không có vấn đề vâng lời. Thế thì tiếng nói của tôi là tiếng nói của bạn; bạn không vâng lời nó. Thế thì tôi không còn tách rời khỏi bạn. Nếu bạn không buông xuôi, thế thì bạn vâng lời nó, vì tiếng nói của tôi là tách rời khỏi tiếng nói của bạn. Bạn xoay xở để vâng lời, bạn ép buộc một kỉ luật nào đó lên bản thân bạn. Phải có tham nào đó đằng sau nó. Bạn phải đang tìm kết quả nào đó. Cho nên bạn vâng lời, nhưng sâu bên dưới bạn vẫn còn tách rời. Sâu bên dưới chống đối vẫn tiếp tục. Sâu bên dưới bạn vẫn tranh đấu với tôi. Trong chính từ 'vâng lời' có chống đối.

Vâng lời là xấu. Hoặc buông xuôi hoặc theo cách riêng của bạn đi. Vâng lời là thoả hiệp: bạn không muốn buông xuôi, một điều; và bạn không tự tin để vẫn còn theo cách riêng của bạn, điều khác. Cho nên bạn thoả hiệp. Bạn nói: Tôi sẽ vẫn theo cách riêng của tôi, nhưng vâng lời. Tôi sẽ nghe thầy, bất kì cái gì thầy nói, và sẽ tìm cách thức và phương tiện để vâng theo nó.

Buông xuôi là điều khác toàn bộ. Không có nhị nguyên trong buông xuôi. Khi một đệ tử buông xuôi theo thầy, họ đã trở thành một; khoảnh khắc đó nhị nguyên đã biến mất. Bây giờ thầy không còn bị coi là tách rời, cho nên ai sẽ vâng lời và ai sẽ vâng lời ai?

"Tại sao nhiều phản ứng xảy ra với tôi chống lại kỉ luật thế?"

Bởi vì buông xuôi còn chưa xảy ra. Bằng không, kỉ luật là đẹp; không có cái gì giống như kỉ luật. Nếu buông xuôi đã xảy ra, thế thì bạn không ép buộc kỉ luật, nó tới một cách tự phát. Khi tôi nói cái gì đó với bạn, và

bạn buông xuôi, bạn nghe tiếng nói của tôi như tiếng nói riêng của bạn. Thực ra, bạn sẽ ngay lập tức thấy rằng đây là điều bạn đã muốn làm, nhưng bạn đã không rõ ràng về nó. Bạn sẽ có khả năng hiểu rằng tôi đã bảo bạn cái gì đó về nó bạn đã dò dẫm trong bóng tối. Bạn đã có cảm giác nào đó về nó, nhưng mọi sự là mung lung - tôi đã làm cho chúng thành rõ ràng với bạn. Tôi đã nói cho bạn. Tôi đã đem ham muốn của trái tim bạn ra cho bạn.

Trong buông xuôi điều đó sẽ xảy ra. Thế thì phỏng có ích gì mà gọi nó  là 'vâng lời'? Nó không phải là vâng lời. Trong vâng lời, xung đột nào đó được ẩn kín.

Tôi đã nghe một giai thoại:

Một người đã từng bị rắc rối với đứa con trai tuổi teen, cho nên anh ta gửi nó tới một trại nuôi bò do một người bạn cũ cai quản. Sau khi cậu bé đã làm việc ở trại chăn nuôi được vài tháng, anh ta hỏi về tiến bộ của cậu con.

"Được đấy," người bạn chủ trại nói, "nó đã làm việc tốt. Nó đã nói được
ngôn ngữ của bò." "Có vẻ ổn nhỉ."

"Nhưng," người chăn bò già nói một cách nghiêm chỉnh, "nó vẫn chưa
học nghĩ như bò."

Đó là khác biệt. Một khi bạn bắt đầu nghĩ giống bò thế thì không có vấn đề về bất kì vâng lời, không vâng lời nào. Một khi bạn bắt đầu nghĩ như tôi, thế thì không có câu hỏi, thế thì không có vấn đề, không xung đột, không vật lộn, không nỗ lực. Thực ra bạn không theo tôi, bạn theo bản thân bạn. Trong buông xuôi sâu điều này xảy ra.

Bình thường, mọi người có khái niệm rất sai về buông xuôi, đặc biệt ở phương Tây. Buông xuôi là quan niệm phương Đông sâu sắc. Mọi người nghĩ rằng trong buông xuôi nhân cách của bạn sẽ bị mất. Tuyệt đối sai, một trăm phần trăm sai. Trong buông xuôi nhân cách của bạn không bị mất. Thực ra trong buông xuôi nhân cách của bạn lần đầu tiên trở thành rõ ràng; bởi vì nếu bạn buông xuôi, bạn buông xuôi bản ngã, không phải là nhân cách, không phải tính cá nhân. Chỉ quan niệm sai bạn là ai đó... bạn bỏ quan niệm đó. Một khi quan niệm đó bị bỏ đi, bạn thoải mái, bạn trưởng thành; tính cá nhân của bạn vẫn còn nguyên, thực ra còn tăng lên

ngày càng lớn hơn. Tất nhiên sẽ không có cảm giác về 'tôi', nhưng sự trưởng thành vô cùng sẽ xảy ra.

Nếu buông xuôi không có đó, thế thì hàng triệu câu hỏi nảy sinh về làm sao vâng lời.

Tôi được mời tới một buổi xê mi na, nhiều phó hiệu trưởng và hiệu trưởng các trường đại học đã tụ tập lại đó. Họ rất lo nghĩ về việc không có kỉ luật trong trường phổ thông, cao đẳng và đại học, và họ rất lo về thái độ bất kính của các thế hệ mới hướng tới thầy giáo.

Tôi lắng nghe quan điểm của họ và tôi bảo họ, "Tôi thấy rằng ở đâu đó điều rất cơ bản bị thiếu. Thầy giáo là người tự nhiên được kính trọng, cho nên thầy giáo không thể đòi hỏi kính trọng được. Nếu thầy giáo đòi hỏi kính trọng, thầy đơn giản chỉ ra rằng thầy không phải là thầy giáo; thầy đã chọn nhầm nghề, đó không phải là thiên hướng nghề của thầy. Chính định nghĩa về thầy giáo là người tự nhiên được kính trọng; không phải là các ông phải kính trọng thầy. Nếu các ông phải kính trọng thầy, đây sẽ là kiểu kính trọng gì? Nhìn mà xem: 'phải kính trọng' - toàn thể cái đẹp bị mất đi, việc kính trọng không sống động. Nếu nó phải được làm, thế thì nó không có đó. Khi nó có đó, không ai ý thức tới nó, không ai là tự ý thức về nó. Nó đơn giản tuôn chảy. Bất kì khi nào thầy giáo có đó nó đơn giản tuôn chảy."

Cho nên tôi hỏi xê mi na: "Thay vì đòi hỏi sinh viên kính trọng thầy giáo, xin các ông quyết định lại đi - ông phải chọn thầy sai rồi, người không phải là thầy giáo chút nào."

Thầy giáo được sinh ra như nhà thơ, đó là nghệ thuật lớn. Mọi người không thể trở thành thầy giáo được, nhưng bởi vì việc giáo dục phổ quát, hàng triệu thầy giáo được cần tới. Cứ nghĩ về một xã hội nghĩ rằng thơ ca được dạy bởi vì các nhà thơ và mọi người đều được dạy thơ ca. Thế thì hàng triệu nhà thơ sẽ được cần tới. Tất nhiên, thế thì sẽ có đại học đào tạo cho các nhà thơ. Những nhà thơ đó sẽ là hư huyễn, và thế rồi họ sẽ đòi hỏi: Hoan hô chúng tôi đi! - vì chúng tôi là nhà thơ. Tại sao bạn không kính trọng chúng tôi? Điều này đã xảy ra với các thầy giáo.

Trong quá khứ đã có rất ít thầy giáo. Mọi người thường phải du hành hàng nghìn dặm để tìm thầy giáo, để ở cùng thầy. Đã có cực kì kính trọng, nhưng kính trọng tuỳ thuộc vào phẩm chất của thầy giáo. Điều đó không phải là mong đợi từ đệ tử hay từ học sinh hay từ trò nhỏ. Nó đơn

giản xảy ra.

Nếu bạn buông xuôi, vâng lời đơn giản xảy ra không có bất kì việc tự ý thức nào. Không phải là bạn phải đi theo - bạn đơn giản thấy bản thân bạn đi theo. Một ngày nào đó bạn đơn giản nhận ra sự kiện là bạn đã đi theo, và không có xung đột, không có vật lộn. Bạn càng cố vâng lời, chống đối sẽ càng tăng trưởng.

Tôi nghe nói:

Một người đàn bà phàn nàn với bác sĩ: "Bác sĩ không biết tôi cảm thấy khó chịu thế nào. Tại sao, tôi thậm chí không thể ăn các thứ bác sĩ bảo tôi không được ăn!"

Một khi bạn nói với ai đó: Không làm điều này! Một ham muốn nảy sinh để làm nó. Không ăn cái này - một ham muốn sâu nảy sinh để ăn nó.

Tâm trí bao giờ cũng vận hành một cách phủ định; chính chức năng của
tâm trí là phủ định, là nói không.

Quan sát bản thân bạn mà xem, bao nhiêu lần bạn nói không trong ngày, và giảm số đó đi. Quan sát bản thân bạn, bao nhiêu lần bạn nói có - tăng số đó lên. Và dần dần bạn sẽ thấy chỉ hơi thay đổi về mức độ có và không, và nhân cách của bạn thay đổi căn bản. Quan sát bao nhiêu lần bạn nói không nơi có chắc sẽ dễ dàng hơn; thực sự không cần nói không. Bao nhiêu lần bạn có thể đã nói có, nhưng bạn nói không hay bạn im lặng.

Bất kì khi nào bạn nói có, điều đó đi ngược lại bản ngã. Bản ngã không thể nói có; nó nuôi bản thân nó trên các cái không. Nói: Không! Không! Không! và bên trong bản thân bạn nảy sinh bản ngã lớn.

Đi ra sân ga tầu hoả mà xem: bạn có thể một mình ở cửa bán vé, nhưng người bán vé sẽ bắt đầu làm cái gì đó, người đó sẽ không nhìn bạn đâu. Người đó đang cố nói, "Không." Người đó ít nhất sẽ làm cho bạn phải đợi. Người đó sẽ giả vờ rằng người đó rất bận, người đó sẽ nhìn vào sổ này sổ nọ. Người đó sẽ buộc bạn đợi. Điều đó cho cảm giác về quyền lực, rằng người đó không phải là người bán vé thường - người đó có thể làm cho bất kì ai cũng phải đợi.

Chuyện xảy ra vào những ngày đầu của nước Nga Xô viết, khi Leon Trotsky còn là bộ trưởng chiến tranh ở đó. Ông ấy là người rất chặt chẽ với qui tắc, kỉ luật, thế này thế nọ. Sẽ có một cuộc họp lớn của Đảng

Cộng sản, và ông ấy chịu trách nhiệm ban hành giấy ra vào. Ông ấy hoàn toàn quên mất rằng ông ấy cũng cần giấy ra vào để vào phòng này. Khi ông ấy đi tới đó viên cảnh sát đứng ở cổng chặn ông ấy lại. Anh ta nói, "Giấy ra vào của ông đâu?"

Leon Trotsky nói, "Anh không nhận ra tôi à?"

Anh ta nói, "Tôi nhận ra ông hoàn toàn rõ - ông là bộ trưởng chiến tranh
của chúng tôi. Nhưng giấy ra vào của ông đâu?"

Trotsky nói, "Anh xem các giấy ra vào khác anh đang cầm trong tay ấy.

Chúng do tôi kí."

Viên cảnh sát nói, "Có thể, nhưng đây là qui tắc, rằng không ai có thể vào mà không có giấy ra vào. Cho nên xin ông về nhà và tìm giấy ra vào."

Leon Trotsky đã viết trong nhật kí của ông ấy, "Tôi có thể thấy anh ta cảm thấy có quyền thế hôm đó - nói không với bộ trưởng chiến tranh, làm cho ông ta cảm thấy tí hon."

Mọi người liên tục nói không. Con nói với mẹ: Con ra ngoài chơi được không? và ngay lập tức, không suy nghĩ lấy một khoảnh khắc, cô ấy nói: Không! Chính trị thế! Cái gì sai với việc ở ngoài, đi ra ngoài và chơi?

Và đứa trẻ định đi; đứa trẻ sẽ khăng khăng, và nó sẽ đi tới cơn hờn dỗi, và thế rồi người mẹ sẽ nói, "Thôi được, con có thể đi." Điều này có thể đã được thực hiện ngay chỗ đầu tiên, chính lúc bắt đầu, nhưng ngay cả người mẹ cũng không thể bỏ lỡ một cơ hội để nói không.

Điều thứ nhất tới với tâm trí bạn là không. Có là gần như khó khăn. Bạn nói có chỉ khi bạn cảm thấy tuyệt đối bất lực và bạn phải nói nó. Quan sát nó đi! Làm cho bản thân bạn là người nói có; bỏ nói không, bởi vì chính chất của không mà bản ngã cảm thấy bản thân nó, nuôi dưỡng cho bản thân nó.

Người tôn giáo là người đã nói có với sự tồn tại.

Từ những cái có đó, Thượng đế được sinh ra.

Có là cha của Thượng đế.

Thái độ có đó là thái độ tôn giáo.

Nhưng nhớ: tôi không nhấn mạnh vào vâng lời. Hoặc là ở cùng tôi một cách toàn bộ, hoặc không ở cùng tôi chút nào. Thoả hiệp là không tốt, thoả hiệp là giết hại. Thoả hiệp sẽ làm cho bạn thành âm ấm, và không ai

có thể bay hơi được từ trạng thái đó. Thoả hiệp tới từ sợ hãi. Lấy dũng cảm vào: hoặc ở cùng tôi hoặc không ở cùng tôi - nhưng đừng trong trạng thái lấp lửng. Bằng không, một phần tâm trí bạn sẽ cứ nói: mình phải theo, mình phải làm điều này, và phần khác sẽ cứ nói: Không, tại sao mình phải làm điều đó? Và xung đột thường xuyên này bên trong bản thân bạn làm tiêu tán năng lượng, nó có tính phá huỷ. Nó sẽ đầu độc toàn thể bản thể bạn.

Osho kính yêu, tôi không biết tại sao tôi ở đây.

Chẳng ai biết cả - và không có cách nào để biết điều đó, và không có nhu cầu biết điều đó. Việc hỏi thường xuyên này - tại sao tôi ở đây? Tại sao tôi đang làm điều này? - khao khát thường xuyên này về tại sao, là bệnh của tâm trí. Không câu trả lời nào sẽ làm thoả mãn bạn, vì cái tại sao có thể được hỏi đi hỏi lại. Nếu bạn nói cái gì đó - bạn ở đây bởi vì cái này - cái tại sao sẽ bị đẩy lùi lại một chút, có vậy thôi. Bạn sẽ lại hỏi: Tại sao? Cái tại sao là không kết thúc.

Một khi bạn hiểu nó, bạn vứt nó. Cái tại sao là nực cười. Thay vì hỏi: Tại sao tôi ở đây? Tốt hơn cả là dùng cơ hội này, tốt hơn cả là nở hoa, tốt hơn cả là tồn tại một cách đích thực. Và đây là cái đẹp của nó, rằng một khi bạn bắt đầu tồn tại một cách đích thực, thực sự, một khi bạn dừng mọi suy nghĩ vô nghĩa và bạn bắt đầu vui mừng trong cuộc sống, một khi bạn không còn là triết gia, cái tại sao được trả lời. Nhưng nó không được trả lời bởi bất kì ai từ bên ngoài - nó được trả lời bằng sinh lực riêng của bạn.

Câu trả lời là có thể, nhưng nó sẽ không tới như câu trả lời, nó sẽ tới như một kinh nghiệm được sống. Câu trả lời sẽ có tính tồn tại, không phải tính trí tuệ. Câu hỏi có tính trí tuệ. Vứt nó đi! Thay vì thế, hiện hữu đi!

Bằng không, bạn có thể cứ hỏi mãi.... Trong nhiều thế kỉ con người đã hỏi hàng triệu câu hỏi; không một câu hỏi nào đã được giải bằng suy đoán, suy nghĩ, logic, lập luận. Thậm chí không một câu hỏi nào đã được

giải quyết. Ngược lại, bất kì khi nào mọi người đã cố trả lời cho một câu
hỏi, câu trả lời đó tạo ra cả nghìn lẻ một câu hỏi nữa.

Ai đã tạo ra thế giới? - và nó đã được trả lời: Thượng đế đã tạo ra thế giới này. Và thế rồi ngay lập tức các câu hỏi lại nảy sinh: Ai tạo ra Thượng đế? hay, Tại sao ông ấy đã tạo ra thế giới? Khi nào ông ấy đã tạo ra thế giới? Và tại sao ông ấy đã tạo ra thế giới như thế? - khổ thế, như địa ngục thế? Người đã trả lời cho bạn rằng Thượng đế đã tạo ra thế giới phải đã nghĩ rằng câu hỏi của bạn sẽ rơi rụng đi; nhưng từ một câu trả lời cả nghìn lẻ một câu hỏi nảy sinh. Tâm trí là cơ chế tạo ra câu hỏi. Cho nên điều đầu tiên cần hiểu là: vứt tại sao. Ngay lập tức bạn trở nên có tính tôn giáo. Liên tục với cái tại sao - bạn vẫn còn triết lí. Liên tục hỏi và bạn vẫn còn trong cái đầu. Bỏ việc hỏi - đột nhiên năng lượng đi vào chiều hướng mới: chiều hướng của trái tim. Trái tim không có câu hỏi, và ở đó ẩn giấu câu trả lời.

Điều đó sẽ có vẻ như nghịch lí, nhưng dầu vậy tôi muốn nói với bạn: Khi việc hỏi của bạn dừng lại, câu trả lời tới. Và nếu bạn cứ hỏi nữa, câu trả lời sẽ trở nên lẩn tránh nhiều hơn.

Tại sao bạn ở đây? - ai có thể trả lời được nó? Và nếu nó có thể được trả lời, bạn sẽ không còn là người nữa, bạn sẽ trở thành cái máy. Cái micro phôn ở đây và có lí do cho nó; điều đó có thể được trả lời. Chiếc xe hơi có đó dưới vòm cổng; lí do có thể được trả lời. Nếu cái tại sao của bạn cũng có thể được trả lời, bạn trở thành cái máy như chiếc micro phôn hay xe hơi - bạn trở thành một thứ tiện dụng, một thứ hàng hoá. Nhưng bạn là người, không phải là máy.

Người nghĩa là tự do. Tại sao tự do có đó? Bạn có thể nêu ra câu hỏi này, nhưng câu hỏi này là ngu xuẩn. Cái tại sao về con người không thể được trả lời. Và nếu cái tại sao về con người có thể được trả lời, làm sao nó có thể được trả lời khi bạn để nó cho điều tối thượng, cho Thượng đế? Ngay cả về con người mà cái tại sao đã không thể được trả lời rồi - về Thượng đế điều đó gần như là không thể được cho dù là nêu ra câu hỏi một cách đúng đắn.

Nỗ lực của tôi không phải là để trả lời câu hỏi của bạn, nhưng để làm cho bạn nhận biết rằng trong hàng trăm câu hỏi, chín mươi chín câu đơn giản là ngu xuẩn. Vứt chúng đi! Và một khi bạn đã vứt những câu hỏi ngu xuẩn đi - chúng có vẻ rất triết học - một câu hỏi còn lại. Và câu hỏi

đó không còn liên quan tới những thứ không bản chất, không liên quan nữa. Một câu hỏi đó liên quan tới sự tồn tại, tới bạn, hiện hữu của bạn. Không phải tại sao bạn ở đây, không phải về chủ định của việc bạn ở đây, mà về việc hiện hữu của bạn ở đây - bạn là ai: Tôi là ai?

Điều này có thể được biết tới - bởi vì với nó không có nhu cầu đi tới bất kì ai khác; bạn có thể đi vào bên trong. Với nó, không có nhu cầu nhìn vào kinh sách - bạn có thể nhìn vào nội tâm. Với nó, bạn chỉ phải nhắm mắt lại và đi vào trong im lặng bên trong. Và bạn có thể có cái cảm - bạn là ai. Bạn có thể nếm hương vị này - bạn là ai. Bạn có thể ngửi nó, bạn có thể chạm nó. Đây là việc hỏi có tính tồn tại. Nhưng tại sao bạn ở đây, tôi không biết. Và không có nhu cầu biết về điều đó.

Điều thứ hai cần được hiểu: rằng bất kì khi nào bạn hỏi những câu hỏi như vậy, chúng là chỉ dẫn về trạng thái nào đó của tâm trí. Chẳng hạn, bất kì khi nào bạn khổ, bạn hỏi tại sao. Bất kì khi nào bạn phúc lạc, bạn không bao giờ hỏi tại sao. Nếu bạn khổ, bạn hỏi: Tại sao tôi khổ? Nhưng nếu bạn đang nhảy múa phúc lạc, thoải mái, sâu trong hài lòng, bạn có hỏi: Sao tôi phúc lạc? Thế thì cái sao có vẻ nực cười.

Chúng ta hỏi tại sao về cái gì đó không chấp nhận được cho chúng ta. Chúng ta hỏi tại sao về khổ, đau, địa ngục. Chúng ta không bao giờ hỏi tại sao yêu, hạnh phúc, phúc lạc, cực lạc. Cho nên tại sao đơn giản là một chỉ báo rằng bạn phải bị khổ. Cho nên thay vì hỏi tại sao bạn ở đây, hỏi tại sao bạn khổ đi. Thế thì cái gì đó có thể được làm, bởi vì khổ có thể được thay đổi.

Phật thường nói với đệ tử của ông ấy: Đừng hỏi những câu hỏi siêu hình, hỏi câu hỏi có tính tồn tại vào. Đừng hỏi ai tạo ra thế giới, đừng hỏi tại sao ngài đã tạo ra thế giới. Những câu hỏi này đơn giản chỉ ra rằng bạn đang sống trong khổ. Hỏi tại sao bạn khổ đi - thế thì câu hỏi này là sống động và cái gì đó có thể được làm về nó, cái gì đó sẽ thay đổi khổ của bạn, cái sẽ biến đổi năng lượng đang tham gia vào khổ, sẽ xả nó ra khỏi khổ. Và cùng năng lượng đó có thể trở thành việc nở hoa trong bản thể bạn.

Bạn ở đây - bạn là ai? Và câu hỏi đó bạn không thể hỏi tôi được. Câu hỏi thực phải được đối diện bởi bản thân bạn. Làm sao tôi có thể trả lời cho câu hỏi của bạn được - bạn là ai? Nếu bạn không thể trả lời được, thế thì làm sao tôi có thể trả lời được cho câu hỏi của bạn, bạn là ai? Bất kì cái

gì tôi nói sẽ là từ bên ngoài - và bạn có đó ở sâu, rất sâu bên trong bản thân bạn. Bạn phải đi vào sâu, bạn phải rơi vào trong vực thẳm riêng của bạn, vào trong không gian bên trong đó nơi chỉ bạn hiện hữu và không có ai khác; thậm chí không một ý nghĩ thoáng qua.

Chỉ trong không gian đó bạn sẽ có câu trả lời - không phải là câu trả lời miệng, không phải là ai đó sẽ nói từ bên trong bạn rằng bạn là linh hồn, hay bạn là Thượng đế. Không ai sẽ nói cái gì vì không có ai cả - im lặng thuần khiết. Nhưng im lặng đó là câu trả lời. Trong im lặng đó, bạn cảm, bạn biết. Không cần cho bạn bất kì thông tin nào. Không lời nào được cần. Bạn đã chạm tới tảng đá đáy, cốt lõi bên trong nhất của bạn.

Chuyện xảy ra - một cậu bé khai tâm cho cậu em nhỏ của nó về trường
học:

Cậu học sinh lớp một nói cho đứa em bốn tuổi: "Điều thông minh nhất cho em làm là không học đánh vấn từ đầu tiên. Ngay khi em học đánh vần 'mèo' em bị mắc bẫy. Từ đó trở đi các từ cứ ngày càng dài mãi ra."

Nếu bạn ở đây, bạn đã đánh vần từ mèo rồi. Và câu hỏi này được một trong các sannyasin của tôi hỏi, Yoga Pratima. Bạn đã đánh vần từ mèo rồi. Bây giờ các từ sẽ trở nên ngày càng dài mãi ra - bạn bị mắc bẫy!

Cho nên thay vì hỏi tại sao bạn ở đây, dùng cơ hội này đi. Cho phép tôi và cho phép bản thân bạn... hướng tới việc biến đổi bản thể bạn. Cho phép tôi đi vào bạn đi! Đừng hỏi những câu hỏi ngu xuẩn. Mở cửa của bạn ra.

Thay vì trả lời bạn, tôi có thể giúp bạn hướng tới biến đổi bên trong nơi mọi câu hỏi đều biến mất - và câu trả lời xuất hiện. Nhưng điều đó là có tính trải nghiệm. Bạn sẽ biết nó, nhưng bạn sẽ không có khả năng nói cho người khác. Bạn sẽ biết nó, toàn thể bản thể bạn sẽ chỉ ra nó; mắt bạn sẽ nói cái gì đó về nó, sẽ có toả sáng quanh bạn. Những người có mắt để thấy, họ sẽ có khả năng thấy rằng bạn đã biết nó. Nhưng bạn sẽ không có khả năng nói bạn là ai. Không lời nào có thể diễn đạt được nó - nó bao la mênh mông thế. Bạn có thể có nó, nhưng bạn không thể diễn đạt được nó.

Cho nên bạn muốn gì? Tôi có phải cho bạn câu trả lời miệng tại sao bạn ở đây không? Bạn không thể hình dung được, bất kì cái gì tôi nói đều sẽ không liên quan sao? Tôi có thể nói: Bởi vì trong các kiếp sống quá khứ

của bạn, bạn đã thu được nhiều nghiệp tốt, bạn đã rất đức hạnh - đó là lí do tại sao bạn ở đây. Điều đó có giúp ích không? Điều đó thậm chí sẽ làm cho bạn càng bản ngã hơn. Điều đó sẽ tạo ra rào chắn giữa tôi và bạn. Thay vì mở ra, bạn sẽ trở thành đóng nhiều hơn.

Bạn muốn gì? Bạn có muốn rằng tôi gọi bạn là vài người được chọn không? Bạn đã không tới, nhưng bạn đã được gọi? Bạn muốn những câu trả lời như vậy, nhưng chúng là vô nghĩa và có hại - bởi vì một khi bạn bắt đầu cảm thấy rằng bạn là vài người được chọn, bạn sẽ bỏ lỡ tôi, vì tất cả những điều này chỉ là thủ đoạn của bản ngã. Nó cứ giở nhiều trò thế. Đừng hỏi vì nhiều câu trả lời. Hỏi vì một câu trả lời thôi. Thế thì tôi có thể chỉ cho bạn con đường, tôi có thể đưa bạn hướng tới ngôi đền. Một khi ở bên trong ngôi đền, bạn sẽ biết. Và không có cách khác để biết nó. Việc biết từ ai đó khác không bao giờ có thể thực sự là tri thức. Nhiều nhất nó còn là thông tin. Việc biết từ ai đó khác không bao giờ là sâu sắc. Nó vẫn còn chỉ ở ngoại vi. Nó không bao giờ thấm vào cốt lõi bên trong nhất của bạn, nó không bao giờ động tới nhà. Triết học và tôn giáo khác nhau trong điều này. Triết học cứ nghĩ dưới dạng câu hỏi và câu trả lời, lập luận, suy luận, logic - nó suy nghĩ. Tôn giáo không nghĩ chút nào. Nó thực hành nhiều hơn - thực hành như khoa học, thực chứng như khoa học. Phương pháp của tôn giáo không phải là suy đoán; phương pháp của tôn giáo là trải nghiệm. Thiền nhiều hơn, và trong khoảng giữa hai sự kiện, trong kẽ hở, trong khoảng hở, khi ý nghĩ này đã trôi qua và  ý nghĩ khác còn chưa tới, bạn sẽ có những thoáng nhìn đầu tiên về satori, samadhi.

Từ này 'interlude - khoảng giữa hai sự kiện' là rất hay. Nó bắt nguồn từ hai từ Latin: 'inter' và 'ludus'. Ludus nghĩa là cuộc chơi, trò chơi, và inter nghĩa là giữa. Interlude nghĩa là giữa các cuộc chơi. Bạn đang chơi trò chơi chồng hay vợ; thế rồi bạn chơi trò chơi bố hay mẹ. Thế rồi bạn đi tới văn phòng và bạn chơi trò chơi là người chủ ngân hàng, doanh nhân - cả nghìn lẻ một trò chơi bạn chơi, hai mươi bốn giờ. Giữa hai trò chơi, đó là khoảng giữa sự kiện.

Đi vào trong bản thân bạn đi. Trong vài khoảnh khắc mọi ngày, bất kì khi nào bạn có thể có được cơ hội, vứt bỏ mọi trò chơi, chỉ là bản thân bạn - không là bố, không là mẹ, không là con, không là chủ ngân hàng, không là người hầu: là không ai cả. Đây toàn là trò chơi thôi. Tìm và

khoảng giữa đi. Giữa hai trò chơi, thảnh thảnh ở đó, chìm vào đó, nhấn
chìm vào trong bản thể riêng của bạn - và có câu trả lời.

Tôi có thể chỉ cho bạn cách được chìm vào trong các khoảng giữa, nhưng không thể cho bạn câu trả lời. Câu trả lời sẽ tới với bạn. Và điều đó là đúng chỉ khi nó tới với bạn. Chân lí phải là của riêng người ta - chỉ thế thì nó mới là chân lí, chỉ thế thì nó mới giải thoát. Chân lí của tôi sẽ trở thành lí thuyết cho bạn; nó sẽ không là chân lí chút nào. Chân lí của tôi có thể làm mù bạn, nhưng không thể làm cho mắt bạn cảm nhận hơn. Chân lí của tôi có thể bao quanh bạn như an ninh, nhưng nó sẽ là được vay mượn - và chân lí không thể được vay mượn.

Osho kính yêu,

Tôi chưa bao giờ có dục và tôi cảm thấy không thích có dục. Tôi không nghĩ rằng tôi ở ngoài dục, nhưng tôi thích thiền và nhảy múa nhiều hơn, mặc dầu thật khó để chấp nhận điều này. Dục không xảy ra, và tôi thích rằng nó không xảy ra. Osho ơi, để là một sannyasin điều đó liệu có nghĩa là tôi phải có dục không? Tôi không thích nó nếu nó không phải là việc xảy ra tự nhiên, nếu nó chỉ là việc gặp gỡ dục và tâm trí, và không là thiền. Tôi tận hưởng một mình. Tôi thấy bản thân tôi trong xung đột với điều này, nhưng tôi cũng có thể chấp nhận cách thức tôi đang vậy. Thế thì tất cả nó biến mất khỏi tâm trí, và trái tim tôi mở ra lần nữa. Osho ơi, đây có phải là cái gì đó sai với tôi không?

Anand Dolano, không cái gì sai với bạn. Kìm nén dục là xấu, nhưng nếu dục không phải là ham muốn tự nhiên trong bạn, ép buộc nó sẽ là kìm nén.

Có những người đang ép buộc ham muốn tự nhiên của họ về dục trong việc cố là vô dục; họ đi ngược lại tự nhiên. Và nếu bạn không có nghiêng về dục, ép buộc nó sẽ đi ngược lại bản tính của bạn; nó sẽ là cùng loại tội.

Một sannyasin cần tự nhiên.

Bạn phải lắng nghe thân thể riêng của bạn, bản năng riêng của bạn, trực
giác riêng của bạn, và đi theo nó. Bạn không làm gì chống lại bản tính

của bạn. Nếu bạn thích một mình, và tận hưởng thiền... đó là điều mọi người khác đang cố, nhưng trước hết họ đang cố để được kết thúc với dục để cho họ có thể tận hưởng việc ở một mình. Bạn ở vị trí tốt hơn, bạn không phải trải qua địa ngục này. Bạn đã đi qua nó bằng cách nào đó; có lẽ trong kiếp quá khứ của bạn. Bạn ở ngoài địa ngục này; bây giờ đừng cố chui vào đường hầm tối lần nữa.

Ngay cả những người tôi nói cho, "Đừng kìm nén dục," không được bảo bao giờ cũng còn tính dục. Thực ra kìm nén dục giữ bạn bao giờ cũng có tính dục. Một khi bạn đã sống nó một cách toàn bộ, bạn được kết thúc với nó. Và bạn càng được kết thúc sớm hơn thì càng tốt hơn, bởi vì thế thì bạn có thể ngồi im lặng mà không bị bận tâm bởi nhu cầu của bất kì ai khác làm người đồng hành. Bạn là đủ lên bản thân bạn, và đó là điều quan trọng nhất cho thiền nhân - tính đủ của tính một mình.

Nhưng tôi có thể hiểu được vấn đề của bạn. Ở đây bạn phải thấy mọi người mang các vấn đề về dục, về tranh đấu của họ. Ai đó hoàn toàn được thoả mãn; đó là cái chán của người đó. Ai đó không được thoả mãn, người đó muốn thoả mãn nhiều hơn; đó là vấn đề của người đó. Ai đó không cảm thấy chán; đó là vấn đề của người đó. Lắng nghe mọi vấn đề này, một cách tự nhiên bất kì ai cũng sẽ bị lo nghĩ: vấn đề của mình là gì? Nếu bạn không có vấn đề gì, điều đó chắc chắn nghĩa là cái gì đó sai với bạn!

Không cái gì sai với bạn. Cứ tận hưởng bản thân bạn, thiền của bạn, im lặng của bạn, và để cho những người này trải qua bóng tối của họ. Một ngày nào đó tất cả họ sẽ đi ra khỏi đường hầm; thế thì bạn có thể đón mừng họ. Nhưng chỉ thấy rằng mọi người ở trong đường hầm, tranh đấu, la hét.... Ngồi bên ngoài đường hầm trong ánh sáng, trong im lặng, đừng bị lo nghĩ rằng "Cái gì đó dường như sai với mình. Mọi người đang trong đường hầm; mình làm gì ở đây? Mọi thiền nhân đều trong đường hầm. Không ai đang thiền... nhưng tất cả họ đều tới đây để thiền; chỉ mình đang thiền."

"Vợ tôi là người Do Thái điển hình," một người phàn nàn với bạn đồng
hành. "Cô ấy chỉ làm tình kiểu chó."

"Kiểu chó là sao?" bạn đồng hành hỏi, "tôi không tin điều đó!"

"Điều đó đúng đấy. Tôi ngồi thẳng và cầu xin, và cô ấy lăn qua và chơi
trò chết giấc."

Để họ chơi bất kì phong cách nào họ muốn; bạn đơn giản không bị sao lãng khỏi thiền của bạn. Bạn hoàn toàn đúng. Và tất cả những người này đều cố đạt tới vị trí của bạn. Bạn không phải đi xuống vào trong rắc rối của họ, vào trong vấn đề của họ.

Bạn được ân huệ. Điều đó hiếm khi xảy ra, điều đang xảy ra cho bạn ấy. Nó xảy ra chỉ bởi vì kiếp sống quá khứ của bạn; không có giải thích khác. Trong kiếp sống quá khứ bạn phải đã từng thiền; bạn phải đã từng ở cùng thầy; bạn phải đã đi tới điểm mà dục trở thành vô nghĩa, nơi nhu cầu về người khác bị loại bỏ, khi bạn đã trở thành đủ cho bản thân bạn và tính cô đơn của bạn đã đổi thành tính một mình; do đó trong kiếp này bạn mang mọi điều bạn đã đạt được trong kiếp trước của bạn.

Chính bởi vì những kinh nghiệm như vậy mà cả ba tôn giáo phương Đông đã chấp nhận ý tưởng về đầu thai. Ba tôn giáo khác, được sinh ra bên ngoài Ấn Độ, không có cách giải thích cho kinh nghiệm như vậy. Ki tô giáo, Do Thái giáo, Mô ha mét giáo - cả ba tôn giáo này không thể giải thích được tình huống của bạn. Nhưng Hindu giáo, Jaina giáo, Phật giáo, có cách giải thích rất logic khoa học: rằng bạn đang mang phẩm chất mà bạn đã đạt tới trong kiếp quá khứ của bạn.

Không cái gì bị mất cả. Một khi bạn đã đạt tới nó, nó đi cùng tâm thức bạn vào kiếp sống mới, vào thân thể mới.

Osho kính yêu,

Tại sao có chuyện bất kì khi nào tôi tới để hỏi một câu hỏi, những câu hỏi có ý nghĩa lớn lao, điều tôi biết đã có đó trước đây, lẩn tránh tôi. Tôi muốn hỏi về chứng ngộ và thiền, nhưng khi tôi viết ra chúng, câu hỏi mất mọi thực tại với tôi. Ý nghĩa và chiều sâu của mọi thứ bao giờ cũng làm cho tôi hoảng sợ. Liệu đó có thể là tôi đang né tránh những kho báu sâu của bản thể tôi không?

Premdipa, câu hỏi về chứng ngộ và về thiền chưa là việc tìm kiếm sâu của bạn. Bạn không né tránh cái gì qua chúng. Ngược lại, khi bạn cố viết câu hỏi về chứng ngộ hay thiền, nó mất mọi thực tại với bạn vì nó không có thực tại cho bạn - nó là câu hỏi vay mượn. Bạn nghe nhiều thế về chứng ngộ ở đây, về thiền; một cách tự nhiên bạn trở nên tò mò. Nhưng tò mò không phải là truy hỏi, và chừng nào việc tìm kiếm còn chưa trở thành đích thực tới mức nó trở thành vấn đề sống và chết, câu hỏi không thể có thực tại được. Bạn có thể hỏi nó, nhưng nó sẽ vẫn còn là rởm - cho bạn và cho tôi.

Tôi có thể thấy qua câu hỏi của bạn, bởi vì nỗ lực căn bản của tôi không phải là trả lời câu hỏi mà trả lời người hỏi. Và trong nỗ lực để trả lời người hỏi, tôi phải phá huỷ câu hỏi. Mọi câu trả lời của tôi đều là nỗ lực để phá huỷ câu hỏi của bạn.

Tôi không cho bạn câu trả lời.

Tôi đơn giản lấy đi câu hỏi, để cho bạn có thể trống rỗng nhiều hơn, im
lặng nhiều hơn, để cho bản thân bạn có thể tìm thấy câu trả lời.

Câu trả lời của tôi không thể là câu trả lời của bạn.

Kinh nghiệm của tôi không thể là kinh nghiệm của bạn.

Các thầy giáo trong trường phổ thông, trong cao đẳng, trong đại học, cho bạn câu trả lời liên quan tới câu hỏi của bạn; họ không quan tâm tới người hỏi chút nào. Đó có thể là bất kì ai, X, Y, Z. Câu trả lời của họ sẽ vẫn còn như cũ nếu câu hỏi là như cũ. Nhưng câu trả lời của tôi sẽ  không còn như cũ nếu người hỏi là khác, bởi vì không hai người nào có thể hỏi cùng một câu hỏi. Lời của họ có thể là như nhau, việc xây dựng câu hỏi của họ có thể là như nhau, nhưng nghĩa không thể là như nhau - bởi vì nguồn từ đó những câu hỏi đó nảy sinh là khác nhau.

Điều hoàn toàn đúng là hiểu rằng chứng ngộ và thiền vẫn không phải là việc tìm kiếm đích thực của bạn. Thay vì vay mượn những câu hỏi đó từ người khác, nhìn vào bản thân bạn đi. Tìm ra câu hỏi riêng của bạn.

Chúng có thể không rất to lớn và vĩ đại; chúng có thể là trần tục. Bạn gái của ai đó trốn đi, bạn trai của ai đó giả vờ rằng anh ta bị liệt. Họ có thể ngu xuẩn, họ có thể ngớ ngẩn, nhưng họ sẽ là thực và tôi muốn trả lời họ, vì tôi có thể phá huỷ họ và đem bạn ra khỏi tính ngớ ngẩn, tình huống trần tục nào đó....

Vâng, một ngày nào đó bạn sẽ có khả năng hỏi những câu hỏi về thực tại

cao hơn - về chứng ngộ, về thiền, về tâm thức, về bản thể, về điều tối thượng - nhưng chúng phải tới từ cốt lõi bên trong nhất của bạn; bằng không việc trả lời chúng đơn giản chỉ làm phí không chỉ thời gian của bạn, không chỉ thời gian của tôi, mà thời gian của mọi người khác nữa một cách không cần thiết.

Điều hoàn toàn đúng là bạn nên bắt đầu hỏi cái gì là có ý nghĩa cho bạn. Ở đây, không ai sẽ cười vào câu hỏi của bạn, không ai sẽ chế nhạo bạn, không ai sẽ kết án bạn, bởi vì đây là việc tụ tập của những người tìm kiếm để giúp lẫn nhau - những bạn lữ hành. Nếu ai đó ngã, mọi bàn tay quanh người đó sẽ giúp người đó lại đứng trên chân người đó. Vấn đề không phải là cười; vấn đề là tình yêu của bạn, từ bi của bạn, tình bạn của bạn.

Một bà mệnh phụ Do Thái, khoe khoang với bạn mình tại phòng tranh,
đang chỉ vào một bức tranh, "Đó là của Rembrandt," bà ấy nói. "Đó là của Velasquez chứ, thưa bà," người hướng dẫn sửa lại. "Thế thì đó là của Goya."

"Của Rubens, thưa bà."

"Của Turner."

"Không, thưa bà, là của Constable."

"Được, đó dứt khoát là của Picasso," bà ấy nói. "Không, thưa bà, đó là chiếc gương."

Câu hỏi của bạn phải đích thực là của bạn, chúng phải soi gương bạn. Đừng giả vờ rằng bạn biết về Rembrandt, Rubens, Goya... chỉ chiếc gương rẻ tiền sẽ có tác dụng; cứ nhìn vào mặt riêng của bạn ấy. Câu hỏi nên tới từ thực tại riêng của bạn; thế thì chúng có thể bị làm tan biến, và bạn có thể lên cuộc hành trình của biến đổi.

Một người đi qua rừng rậm, đi săn thú hoang, đột nhiên loạng choạng bắt gặp một người đàn bà đẹp đang nằm trần truồng trong rừng. Cô ấy nói một cách dụ dỗ với anh ta, "Em là thú săn (game) đây," thế là anh ta bắn cô ta.

Mọi người phải cư xử tương ứng với hiểu biết riêng của họ. Bây giờ kẻ
ngốc kia bắn người đàn bà đẹp vì anh ta hiểu chỉ một nghĩa của từ game

- thú săn; hiểu biết của anh ta là hiểu biết của thợ săn dốt nát. Nhưng người ta không thể làm khác được.

Bạn phải hành động tương ứng với thực tại riêng của bạn.

Ngay cả việc hỏi của bạn cũng là một hành động có ý nghĩa. Đừng vay mượn câu hỏi của bạn; đừng lấy chúng từ bầu không khí. Nếu mọi người khác quan tâm tới cái gì đó, điều đó không có nghĩa là bạn cũng phải quan tâm. Đây không phải là đám đông. Ở đây chúng ta kính trọng cá nhân.

Và đó là thông điệp của tôi cho con người mới: rằng người đó sẽ là một cá nhân, không phải là một răng trong bánh xe. Người đó sẽ không thuộc vào bất kì đám đông nào - chính trị, tôn giáo, xã hội, giống nòi, quốc gia. Người đó sẽ không thuộc vào bất kì ai.

Người đó sẽ một mình, đứng như đỉnh Himalaya đẹp trong tính cá nhân riêng của người đó. Người đó có thể có bạn bè, người đó có thể có bạn lữ hành, bạn tìm kiếm, nhưng người đó không thể thuộc vào bất kì ý thức hệ nào - điều ép buộc người đó phải mù quáng, phải là người tin, điều ép buộc người đó phục tùng quan niệm nào đó.

Người đó sẽ giữ bản thân mình tuyệt đối tự do khỏi đám đông; người đó sẽ không là cừu, người đó sẽ là người chăn cừu. Mọi người sẽ là người chăn cừu - không chỉ duy nhất Jesus Christ...!

Một Thiền sư lớn, Lin Chi, ở trong một ngôi đền vào đêm mùa đông lạnh lẽo. Vào giữa đêm, tu sĩ của đền đột nhiên thức dậy vì ông ta thấy, ở giữa đền, một đám lửa lớn. Ông ta chạy xô ra đó; Lin Chi đang ngồi bên cạnh ngọn lửa.

Lin Chi đã tới chính tối hôm đó và ông ấy muốn ở lại qua đêm. Biết ông ấy là Thiền sư lớn, tu sĩ này đã cho phép ông ấy vào; nhưng bây giờ ông ta hối hận rằng mình đã cho người điên này vào bên trong đền vì ông ấy đã đốt tượng gỗ lớn của Phật Gautam, và ông ấy đang tận hưởng nhiệt, hơi ấm trong đêm lạnh.

Tu sĩ nói, "Ông điên hay làm sao vậy?" Lin Chi nói, "Có chuyện gì thế? Sao ông có vẻ giận dữ thế?"

Ông ta nói, "Ông đã đốt Phật Gautam! Đó là bức tượng quí giá nhất của

chúng tôi; phải mất nhiều năm mới làm được nó đấy."

Ông ấy nói, "Tôi mà đốt Phật Gautam sao?" Thế là ông ấy lấy thiền trượng và bắt đầu khều trong tro của Phật Gautam để tìm xương, điều ở phương Đông gọi là xá lị (hoa).

Tu sĩ nói, "Bây giờ ông làm gì vậy?" Lin Chi nói, "Ta đang tìm xá lị! Phật Gautam mất rồi, nhưng ít nhất chúng ta có thể giữ được xương." Ngay cả tu sĩ này cũng phải quên mất cái nghiêm chỉnh của mình và cười phá lên, và ông ta nói, "Ông thực sự điên rồi. Đây chỉ là Phật Gautam bằng gỗ. Không có xương trong nó."

Lin Chi nói, "Nếu đó là trường hợp này thế thì ông vẫn còn hai tượng nữa, và đêm còn dài và trời rất lạnh. Đem một tượng nữa ra và ông cũng có thể tham gia và tận hưởng. Và khi có liên quan tới tôn thờ, một tượng là đủ; không cần tới ba tượng."

Nhưng tu sĩ này, thấy ý định của Lin Chi, không thể cho phép ông ấy còn ở trong đền được. Giữa đêm, đêm lạnh, ông ta buộc ông ấy phải rời khỏi đền. Ông ta nói, "Tôi sợ là nếu tôi đi ngủ ông sẽ phá huỷ bức tượng khác. Tôi đã nghe nói nhiều về ông và tôi bao giờ cũng nghĩ rằng ông hơi điên, nhưng hôm nay tôi biết ông hoàn toàn điên."

Thế là ông ta tống Lin Chi ra khỏi đền. Đến sáng ông ta mở cửa ra để xem điều gì đã xảy ra cho Lin Chi. Ngay phía trước ngôi đền có một cột cây số. Lin Chi đã hái vài đoá hoa dại, để những đoá hoa đó lên cột cây số và ông ấy đang làm việc tôn thờ buổi sáng của mình: "Buddham Sharanam Gachchhami."

Tu sĩ nói, "Trời đất, thế này thì quá thể! Đầu tiên lão đã phá huỷ bức tượng quí giá về Phật Gautam và bây giờ lão đang tôn thờ trước cột cây số." Ông ta đi tới và hỏi Lin Chi, "Ông làm gì vậy?"

Ông này nói, "Điều thực là lời cầu nguyện. Dù đá được khắc theo hình dạng nào đó và có cân xứng hay không, chẳng thành vấn đề. Nó chỉ là cái cớ. Ông có cái cớ của ông - ta đã phá đi một cái, hai cái vẫn còn đó. Thỉnh thoảng ta sẽ xem... nhưng với sáng nay cột cây số này là hoàn hảo

để thiền, để nguyện, như bất kì Phật Gautam nào."

Với bất kì người thường bình thường nào, hành vi này sẽ có vẻ là mất trí. Nhưng bạn nghĩ rằng nó là mất trí hay nó là siêu lành mạnh, siêu nhạy cảm? Ông ấy là siêu nhân, bởi vì ông ấy đang giữ lấy cái bản chất và phá đi cái không bản chất.

Một thầy lớn đang ngồi trên bãi biển, trên bờ cát và một người đi tìm chân lí tới ông ấy, chạm chân ông ấy và hỏi, "Nếu tôi không làm phiền thầy, tôi muốn làm bất kì cái gì thầy gợi ý, cái có thể giúp cho tôi tìm ra chân lí."

Thầy đơn giản nhắm mắt và vẫn còn im lặng. Người này lắc đầu. Anh ta tự nói với mình trong tâm trí, "Ông này có vẻ kì dị thế. Mình hỏi ông ấy một câu và ông ấy nhắm mắt lại." Anh ta lay người này và nói, "Câu hỏi của tôi thì sao đây?"

Thầy nói, "Ta đã trả lời nó rồi. Ngồi im lặng đi... đừng làm gì cả, và cỏ tự nó mọc lên. Anh không cần bận tâm tới nó - mọi thứ sẽ xảy ra. Anh chỉ ngồi im lặng, tận hưởng im lặng."

Người này nói, "Thầy có thể cho nó cái tên được không - bởi vì mọi
người sẽ hỏi tôi, "Anh đang làm gì vậy?" Thế là thầy dùng ngón tay viết lên cát: thiền.

Người này nói, "Đây là câu trả lời quá ngắn ngủi. Thầy nói chi tiết thêm
chút ít đi."

Thầy viết bằng chữ hoa: THIỀN.

Người này nói, "Nhưng đây đơn giản là chữ hoa thôi? Thầy đang viết cùng một điều."

Thầy già nói, "Nếu ta nói nhiều hơn điều đó, thế thì nó sẽ sai. Nếu anh có thể hiểu được, thế thì làm điều ta đã bảo anh, và anh sẽ biết."

Osho kính yêu,

Yêu và thiền dường như là đối lập cực. Thầy có thể nói cho chúng tôi về cách trưởng thành trong thiền và trong thân thiết với người yêu.

Prem Azima, bạn không biết yêu là gì, bạn cũng chẳng biết thiền là gì. Dầu vậy, bạn bị rối tinh bởi câu hỏi này. Với bạn, yêu và thiền dường như là các cực đối lập - Tôi tự hỏi bạn lấy đâu ra ý tưởng đó? Nếu yêu và thiền là các cực đối lập, thế thì không cái gì trong thế giới này có thể ở gần bất kì cái khác nào. Nhưng tôi biết mọi tôn giáo cổ cũng đã từng ở dưới cùng ảo tưởng này.

Các thiền nhân đã từng trốn chạy lên núi non để tránh yêu, và những người yêu chưa bao giờ bận tâm tới thiền vì họ biết rằng nếu họ thiền, cuộc sống yêu của họ sẽ kết thúc. Đó đã từng là một trong những ảo tưởng lâu nhất mà nhân loại đã sống cùng. Yêu là im lặng, niềm vui, an bình, phúc lạc giữa hai người. Nhưng bởi vì có hai người, thỉnh thoảng họ không khớp.

Thiền là cùng kinh nghiệm về im lặng và an bình và phúc lạc - nhưng một mình. Nhưng nếu hai thiền nhân ở trong yêu, thế thì mọi sự đi tới đỉnh cao nhất. Nếu một thiền nhân có thể đạt tới đỉnh nào đó trong phúc lạc của mình, trong im lặng của mình, hai thiền nhân yêu nhau có thể trở thành sự hỗ trợ mênh mông cho chuyến bay của nhau vào cái không biết. Yêu của họ có thể trở thành chất nuôi dường cho thiền của họ, và ngược lại, thiền của họ có thể trở thành chất nuôi dưỡng cho yêu của họ. Đây là điểm mà tôi khác với mọi tôn giáo của quá khứ. Họ đã làm yêu và thiền thành các cực, các đường song song mà không gặp nhau ở đâu cả.

Với tôi người của thiền nhất định yêu thương mênh mông. Mọi giận của người đó đều mất đi, mọi ghét của người đó đều mất đi, mọi tính sở hữu của người đó đều mất đi. Nếu người đó không thể yêu được thế thì ai khác có thể yêu? Và con người của yêu có thể đi sâu hơn vào trong thiền bởi vì yêu là phẩm chất cao nhất của chúng ta, cái ta thuần khiết nhất  của chúng ta, bài ca hoàn hảo của chúng ta. Nếu hai trái tim ca hát không thể gặp gỡ trong thiền sâu sắc thế thì không gặp gỡ khác nào là có thể.

Thực ra, những người đã trốn chạy lên núi để thiền, chỉ nghĩ về đàn bà trong thiền của họ. Họ ảo giác. Ảo giác của họ có thể trở thành thực tới mức họ bắt đầu nói với những người đàn bà đó. Và trong toàn thế giới, mọi người không có thiền đang yêu lẫn nhau, nhưng yêu của họ không đem tới thiên đường cho cuộc sống của họ; ngược lại, nó tạo ra địa ngục. Họ được biết là những kẻ thù thân thiết - những kẻ thù đã quyết định sống cùng nhau.

Hiểu biết riêng của tôi là ở chỗ chừng nào yêu và thiền chưa gần như là hai mặt của cùng một đồng tiền, chúng ta không thể tạo ra được con người mới, nhân loại mới, thế giới mới.

Đêm hôm trước tôi đã kể cho các bạn câu chuyện về Jesus trên cây chữ thập nói với Peter, "Peter, từ chiều cao của ta, ta có thể thấy, phía xa xa kia, nhà ta." Từ chiều cao tâm thức của tôi, tôi cũng có thể thấy ngôi nhà xa xa nơi yêu và thiền sẽ cư ngụ cùng nhau. Chúng ta phải tạo ra ngôi nhà đó.

Azima, đừng nói yêu và thiền là các cực đối lập. Điều đó là dối trá được các tu sĩ tuyên truyền suốt nhiều thời đại. Nó đã phá huỷ những người yêu trong cuộc sống khổ sở và các thiền nhân trong sa mạc không nước. Tôi muốn cuộc sống của bạn là khu vườn đầy hoa - đầy quả, đầy nước quả.

Không có vấn đề về làm sao tạo ra mối quan hệ yêu thương, có tính thiền. Ở đây, những người đã tụ tập quanh tôi đều đã sống - ít nhất làm nỗ lực lần đầu tiên trong toàn thể lịch sử con người - để đem yêu và thiền như hai mặt của cùng một kinh nghiệm. Tại sao yêu phải quấy rối thiền của bạn?

Thực ra, yêu nên cho bạn bầu không khí đúng, mảnh đất đúng để thiền. Và thiền nên cho bạn hương thơm đúng để yêu để trở thành kho báu, niềm vinh quang, phúc lành.

Tôi bao giờ cũng thích chuyện Trung Quốc về một cung thủ, người là một cung thủ vĩ đại nhất trong cả nước. Anh ta đi tới hoàng đế nói rằng cả nước phải được làm cho nhận biết rằng nếu bất kì ai muốn tỉ thí với

anh ta, anh ta đều sẵn đấy. "Nếu không ai xuất hiện, thế thì bệ hạ phải tuyên bố tôi là vô địch về cung thuật." Hoàng đế biết người này, và ông ấy biết nghệ thuật của người này, cung thuật của anh ta, và ông ấy biết không ai khác thậm chí có thể tới gần anh ta. Nghệ thuật của anh ta là hoàn hảo; anh ta chưa bao giờ bỏ lỡ mục tiêu. Cho nên hoàng đế sẵn lòng tuyên bố anh ta là vô địch cung thuật trong cả nước Trung Quốc.

Ngay vào khoảnh khắc đó, tể tướng già của nhà vua ngăn ông ấy lại, nói, "Xin thánh thượng đợi cho một phút, vì thần biết một người sống nơi xa xăm trên núi. Chừng nào cung thủ này còn chưa đi tới cụ già đó, và cụ già đó xác nhận rằng anh ta đáng được công bố là vô địch, bệ hạ nên đợi. Bệ hạ không nên vội vàng, bởi vì cụ già đó không chỉ là vô địch trên đất này, cụ là vô địch của toàn thế giới, mặc dầu cụ là người không tranh đua, không tham vọng, và mọi người không biết về cụ. Đầu tiên phải cử chàng cung thủ này tới lấy xác nhận từ cụ già đó đã." Và ông ấy chỉ hướng sẽ tìm được cụ già này.

Cung thủ này không thể tin được là bất kì ai có thể giỏi hơn; anh ta thành công một trăm phần trăm trong việc bắn trúng điểm đen ở giữa, anh ta chưa bao giờ bắn trượt mục tiêu. Với anh ta không thể nào quan niệm được rằng bất kì ai có thể là cung thủ giỏi hơn! Nhưng không có cách nào.... Hoàng đế bảo anh ta đi lên núi, và đem về xác nhận.

Đó là cuộc hành trình khó khăn. Cụ già này sống trên đỉnh núi rất cao, một mình. Cụ thực rất già, gần như người cổ đại, và cụ không có cung, không có tên. Cụ đang ngồi dưới cây. Chàng cung thủ hỏi, "Cụ có phải là cung thủ vĩ đại nhất thế giới không?"

Cụ già nói, "Có lẽ, bởi vì trên núi này không có người khác sống. Nhưng ta không thể chắc được vì ta chưa bao giờ tranh đua. Khi có liên quan tới cung thuật, trong hai mươi năm ta đã không động tới cung, đã không nhìn tới tên. Thực ra, ta đã mất dấu vết chúng ở đâu rồi. Nhưng vấn đề là gì? Sao anh đã du hành xa thế?"

Chàng thanh niên nói, "Tôi biết điều này từ trước rằng đây sẽ là cuộc

hành trình không cần thiết! Một người đã không động tới cung trong hai mươi năm, và người thậm chí đã quên mất cung và tên của mình ở đâu...."

Dầu vậy, vì yêu cầu của hoàng đế, anh ta nói với cụ già, "Tôi muốn được hoàng đế công bố là vô địch về thuật này trong cả nước, và hoàng đế đã phái tôi tới để lấy xác nhận của cụ."

Cụ già nói, "Điều đó không khó. Nhưng thấy chiếc cung đi cùng anh, và các mũi tên, làm cho ta nghi ngờ rằng anh là kẻ nghiệp dư thôi vì câu ngạn ngữ cổ nói là: 'Khi nhạc sĩ trở thành hoàn hảo, người đó vứt nhạc cụ của mình đi; khi cung thủ trở thành thực sự là cung thủ, hoàn hảo trong thuật của mình, người đó bẻ cung và vứt tên đi.' Chúng là tốt để bắt đầu, nhưng người ta phải siêu việt lên trên kĩ thuật vào khoảnh khắc nào đó. Anh sẽ phải trải qua hai cuộc kiểm tra: một là, anh có thấy tảng đá nhô ra trên thung lũng kia không?"

Có một tảng đá dài, rất thấp, nhô ra trên một thung lũng rất sâu, sâu hàng trăm thước. Cụ già nói, "Đi tới tảng đá đó, tới chính tận cùng. Phép thử là đứng ở chính tận cùng đó, với nửa chân anh chìa ra khỏi tảng đá, chỉ với phần trước, các ngón chân là bám trên tảng đá. Nếu anh có thể đứng đó mà không run, anh đã đỗ cuộc kiểm tra thứ nhất."

Người này nói, "Trời đất! Nhưng đây là loại cung thuật gì vậy? Đây là
chết chắc !"

Nhưng cụ già nói, "Ta sẽ đi trước để chỉ cho anh cách nó phải được thực hiện."

Anh ta không thể tin được vào mắt mình. Cụ già đi tới chính chỗ cuối của tảng đá nhô ra đó; và cụ đứng đó với nửa bàn chân trên tảng đá, trên thung lũng sâu hàng trăm thước. Và thậm chí không một chút lạc lõng hay run rẩy nhỏ nào. Cụ gọi anh thanh niên, "Bây giờ, lại đây, và đứng bên cạnh ta."

Chàng thanh niên cố chỉ một bước trên tảng đá. Khi anh ta nhìn xuống, nỗi sợ thế tràn ngập anh ta... anh ta ngã trên đất, run rẩy, vã mồ hôi. Anh

ta không thể đi tới đầu cuối - anh ta chỉ ở chỗ bắt đầu của tảng đá.

Cụ già nói, "Có chuyện gì vậy? Lại đây, dũng cảm lên. Nếu anh sợ thế và run rẩy bên trong, cung thuật của anh không thể có giá trị lớn được, bởi vì chính tay anh sẽ cầm cung và chính tay anh sẽ cầm tên; chính trái tim anh sẽ phải được dùng trong nó. Nỗi sợ này... thử đi, cố gắng vào." Anh ta bắt đầu bò trên bốn chi. Đứng và đi tiếp trên tảng đá đó, anh ta thấy không thể được. Hàng trăm thước là nguy hiểm thế; chỉ một bước sai và anh ta sẽ không bao giờ được tìm thấy. Bạn sẽ tan xương thành từng mảnh và bị ném qua toàn thể thung lũng.

Nhưng anh ta có thể đạt tới bằng việc bò chỉ tới chỗ giữa. Anh ta nói,

"Hơn nữa thì tôi không thể làm được."

Cụ già cười. Cụ quay lại, đỡ cho anh chàng đứng dậy, và đưa anh ta trở về cây. Cụ nói, "Ta đã nói anh chỉ là chàng nghiệp dư thôi; bằng không đâu cần cung này và tên này. Bây giờ, nhìn ta đây: khi cung thủ trở thành hoàn hảo mắt người đó trở thành mũi tên, chính bản thể người đó trở thành cung."

Cụ nhìn lên đàn mười hai con sếu đang bay qua, và tất cả chúng sa ngay xuống đất. Cụ nói, "Nếu anh có thể làm cho dù một con chim sa xuống đất, chỉ bằng mắt anh, ta sẽ xác nhận cho anh."

Chàng thanh niên nói, "Điều đó là không thể được. Làm sao người ta có thể làm được nó?"

Cụ già nói, "Ta vừa mới làm điều đó xong đấy thôi, và không phải một
đâu, cả mười hai con sếu đều chết, nằm trước anh kia."

Chàng thanh niên nói, "Cụ đúng; con đơn giản chỉ là người nghiệp dư.

Con muốn được nhận làm đệ tử; con mốn học cung thuật." Cụ già nói, "Điều đó có vẻ đúng. Ở đây đi."

Sau mười năm, cụ già nói, "Bây giờ con có thể quay về, nhưng đừng đi tới hoàng đế; về nhà đi. Ngày con đột nhiên nhận ra, khi thấy cung của con treo trên tường, rằng con không thể nhận ra nó là gì, đó là ngày con có thể đi tới hoàng đế."

Hoàng đế trở nên rất già, và ông ấy hỏi đi hỏi lại mãi với tể tướng, "Điều gì đã xảy ra cho anh thanh niên kia?"

Tể tướng nói, "Anh ta đã tới cụ già kia; thần đã theo dõi. Anh ta đang học, anh ta đã về nhà mình, và bây giờ anh ta đang đợi dấu hiệu để tới." Hoàng đế nói, "Ta trở nên rất già rồi."

Một hôm, vài năm sau khi về nhà, người này nhìn lên chiếc cung trên
tường và hỏi con mình, "Vật kia là cái gì thế?"

Đứa con trai nói, "Bố điên rồi sao? Đấy là cung của bố, kia là tên của bố."

Anh ta nói, "Cung à? Tên à? Ta là cung thủ sao?"

Đứa con nói, "Bố cười con à, hay giễu con? Hay bố lão suy rồi?" Anh ta nói, "Không, thời gian đã tới. Ta phải vào gặp hoàng đế." Đứa con hỏi, "Để làm gì?"

Anh ta nói, "Để được tuyên bố là người vô địch về cung thuật trong đất nước."

Anh ta đi tới hoàng đế. Tể tướng nói, "Anh có mang theo xác nhận không?"

Anh ta nói, "Tôi là sự xác nhận."

Họ đang ngồi trong vườn. Anh ta nhìn lên con chim đang bay xa xa trên trời, gần như không thấy được. Nhưng khi anh ta nhìn vào con chim, con chim rơi xuống chân hoàng đế.

Hoàng đế nói, "Đây là cung thuật hay loại ảo thuật nào đó sao?"

Người này nói, "Tôi không biết, nhưng đây là điều cụ già kia đã dạy cho tôi: rằng nếu ông là cung thủ hoàn hảo, ông không cần cung, ông không cần tên; mắt ông là đủ. Nếu ông là nhạc sĩ hoàn hảo, ông không cần nhạc cụ; im lặng của ông đủ là âm nhạc."

Khi Bồ đề đạt ma tới Trung Quốc, Hoàng đế Vũ đã ra biên ải để đón ông ấy vì tên tuổi và hương thơm của ông ấy đã lan xa trước ông ấy. Bồ đề đạt ma, trong truyền thống của Phật Gautam, là một trong những đoá  hoa hiếm hoi nhất... ngay cả Phật Gautam đôi khi có thể cảm thấy ghen tị với ông ấy, mặc dầu Bồ đề đạt ma là đệ tử của ông ấy.

Bồ đề đạt ma tới với một chiếc giầy đi trong một chân và chiếc kia đội trên đầu. Hoàng đế Vũ không thể tin được vào mắt mình, và không thể nào tin được... ông ấy đã nghe nói nhiều thế về con người này, và người này dường như tuyệt đối điên. Nhưng ông ta là con người rất văn hoá, lịch sự; ông ta là hoàng đế. Ông ta cố tránh nhìn chiếc giầy trên đầu. Hỏi về điều đó là không ổn, nhưng cám dỗ cứ trở nên ngày một lớn hơn... chuyện gì thế nhỉ? Ông ta nói về Trời, và ông ta nói về chân lí, nhưng mọi lúc ở bên trong ông ta toàn nghĩ về chiếc giầy.

Chung cuộc Bồ đề đạt ma nói, "Đừng hỏi những câu hỏi không cần thiết; ông hỏi câu hỏi cần thiết đi. Ta có thể thấy chiếc giầy trong tim ông.

Ông không thể giấu ta được. Mắt ta gần như có khả năng xuyên thấu qua cái sọ dầy nhất: 'Tại sao ông đội giầy lên đầu'?"

Hoàng đế chưng hửng: Thế này thì quá thể. Người này dường hoặc say hoặc điên, nhưng chắc chắn ông ấy có phương pháp trong cái điên của ông ấy. Ông ấy đang đội giầy lên đầu.... Nhưng ông ấy không sai - mình đang đè nén chiếc giầy trong tim, trong tâm trí; cả bản thể mình đang muốn hỏi mỗi một câu hỏi: "Sao ông đội chiếc giầy này?" Và khi ông ấy lại hỏi nữa, "Ông hỏi câu hỏi thực đi," tốt hơn cả là hỏi nói; bằng không, mình sẽ không thể ngủ được.

Ông ta nói, "Tôi xin lỗi, điều đó thật là ngượng."

Bồ đề đạt ma nói, "Chả có gì mà ngượng. Ông đơn giản hỏi thôi." Hoàng đế nói, "Ta đang định tránh câu hỏi đó, và chỉ để tránh nó ta mới hỏi mọi câu hỏi khác - ta chả ngụ ý gì cả. Nhưng ông dường như là một anh chàng kì lạ; ông đã bắt quả tang ta. Ta đã không hỏi, nhưng ông đã nghe được câu hỏi này: "Sao ông đội giầy lên đầu?"

Bồ đề đạt ma nói, "Bây giờ chúng ta có thể nói. Bây giờ ông đơn giản, hồn nhiên - bây giờ ông không kìm nén. Ta đội chiếc giầy này lên đầu để cho ông có thể hỏi câu hỏi thực. Bây giờ thì không cần...." Ông ấy bỏ chiếc giầy ra, đi vào chân, và ông ấy nói, "Bây giờ ông phải hiểu: bắt đầu từ chính lúc ban đầu; đừng bắt đầu hỏi câu hỏi về Trời. Ông dường như là một thợ giầy bẩm sinh."

Hoàng đế giận lắm và choáng. Hiển nhiên người này đang diễu cợt ông ta, nhưng ông ta vẫn cố che giấu ngượng ngùng của mình. Cả triều đình của ông ấy đều hiện diện, và họ tất cả đều cố che giấu tiếng cười của mình. Ông ta hỏi, "Ông là ai?" - bởi vì đó là một trong những câu hỏi có ý nghĩa nhất và cổ đại, tâm linh nhất.

Bồ đề đạt ma nói, "Khi có liên quan tới ta, ta không biết. Ông có biết ông là ai không?"

Hoàng đế nói, "Đây là cái gì đó ta đã tới để hỏi ông vì ta không biết." Bồ đề đạt ma nói, "Ông dốt; ta cũng không biết, nhưng ta hồn nhiên. Bây giờ, quay về đi. Việc ngủ sẽ không thể được vì ông sẽ phải hình dung ra tại sao ông dốt và ta hồn nhiên - và vì cùng một lí do."

Hoàng đế quay về nhà rất phân vân. Người này có sức thu hút: ông ta không thể quên được đôi mắt của ông ấy, ông ta không thể quên được sự hiện diện của ông ấy. Ông ta không thể ngủ được cả đêm; ông ta không thể phân biệt được làm sao một người nói, "tôi không biết" là dốt và người khác nói, "tôi không biết" là hồn nhiên.

Ông ấy quay lại. Bồ đề đạt ma nói, "Ông là người thông thái; ông chưa bao giờ nhận ra sự kiện rằng ông không biết bản thân ông - ông bao giờ cũng tin rằng ông biết. Ít nhất, ông đã giả vờ với thế giới rằng ông biết. Đó là từ dốt nát.

"Ta đã tìm sâu trong bản thân ta. Ta không biết vì không có ai để mà được biết. Ta đã thấy ngôi nhà trống rỗng - cái không thuần khiết, bầu trời không mây. Không có người biết, không có gì để được biết.

"Ông đang nói điều đó từ dốt nát, bởi vì ông vẫn nghĩ ông hiện hữu,

nhưng ông không biết ông là ai. Ta đang nói điều đó từ hồn nhiên, bởi vì ta biết không có người để được biết, để là người biết. Nó chỉ là im lặng."

Trong bốn mươi nhăm năm tôi đã sống trong tù, phần lớn do bản thân tôi gây nên. Bây giờ tôi biết có thể trở nên ngày một tự do hơn. Nhưng phải làm gì khi người ta cảm thấy cần một chỗ an toàn, bầu khí hậu tốt cho trưởng thành? Nhà tù khác sao? làm sao được tự do ở mọi nơi, mọi lúc? Tôi cảm thấy buồn và nổi dậy trong tôi về điều đó.

Tự do chẳng liên quan gì tới bên ngoài; người ta có thể tự do ngay cả trong nhà tù thực. Tự do là cái gì đó bên trong; nó là của tâm thức. Bạn có thể tự do ở bất kì chỗ nào - bị xiềng xích, trong giam cầm, bạn có thể tự do - và bạn có thể không tự do bên ngoài nhà giam, trong nhà riêng của bạn; tự do thấy được, nhưng bạn sẽ là tù nhân nếu tâm thức của bạn không tự do.

Bạn đang lẫn lộn tự do bên ngoài với tự do bên trong. Khi có liên quan tới bên ngoài, bạn không bao giờ có thể tuyệt đối tự do được - để điều này được rõ ràng một lần cho tất cả. Khi có liên quan tới bên ngoài, bạn không một mình, cho nên làm sao bạn có thể tuyệt đối tự do được? Có cả triệu người quanh bạn. Ở bên ngoài, cuộc sống phải là thoả hiệp. Nếu bạn một mình trên trái đất, bạn sẽ tự do tuyệt đối; nhưng bạn không một mình.

Trên đường bạn phải đi bên trái. Và người hỏi này sẽ cảm thấy đây là tù túng lớn: "Tại sao? Tại sao tôi phải bị buộc phải ở bên trái? Tôi là phụ nữ tự do. Nếu tôi muốn đi bên phải, tôi sẽ đi bên phải. Nếu tôi muốn đi giữa đường, tôi sẽ đi giữa đường." Ở Ấn Độ bạn có thể làm điều đó - Ấn Độ là nước tự do, nhớ lấy! Nó là nền dân chủ vĩ đại nhất trên thế giới, cho nên bên phải, bên trái, ở giữa, bạn có thể bước đi bất kì chỗ nào!

Nhưng tự do của một cá nhân trở thành vấn đề của nhiều người thế. Bạn tự do là bản thân mình, nhưng bạn không nên can thiệp vào cuộc sống của người khác.

Con người của hiểu biết sẽ kính trọng tự do của mình nhiều như người

đó sẽ kính trọng tự do của người khác, bởi vì nếu không ai kính trọng tự do của bạn, tự do của bạn sẽ bị phá huỷ. Điều đó phụ thuộc vào hiểu biết lẫn nhau; "Tôi kính trọng tự do của bạn, bạn kính trọng tự do của tôi, thế thì cả hai chúng ta có thể tự do." Nhưng đó là thoả hiệp. Tôi sẽ không can thiệp vào con người bạn và tôi sẽ không xâm phạm vào bạn.

Chẳng hạn, bạn muốn hát to giữa đêm. Tất nhiên bạn là người tự do, và nếu bạn không thể hát to trong nhà riêng của mình, đây là tự do kiểu gì vậy? Nhưng hàng xóm phải ngủ nữa; cho nên phải có thoả hiệp.

Ở bên ngoài chúng ta liên thuộc lẫn nhau. Không ai có thể tuyệt đối độc lập được. Cuộc sống là liên thuộc. Không chỉ bạn liên thuộc với mọi người, bạn liên thuộc với mọi thứ. Nếu bạn chặt mọi cây cối, bạn sẽ chết bởi vì chúng thường xuyên cung cấp cho bạn ô xi. Bạn phụ thuộc vào chúng - và chúng phụ thuộc vào bạn. Chúng ta lấy ô xi vào thở ra các bô nic; cây cối làm điều ngược lại, chúng thở ra ô xi và hít vào các bô nic.

Cho nên khi mọi người đang hút thuốc, cây phải rất hạnh phúc bởi vì nhiều các bô nic đang được tạo ra cho chúng! Những cây này sẽ rất buồn khi tôi bảo bạn đi tới gốc rễ của hút thuốc và rồi việc hút thuốc sẽ biến mất. Điều đó nghĩa là cây sẽ không có được nhiều các bô nic như chúng có trước đây!

Chúng ta là liên thuộc không chỉ với cây cối mà còn với mặt trời, mặt trăng và các vì sao. Mọi thứ đều liên thuộc. Đừng gọi nó là tù túng. Nó không phải là phụ thuộc, nó là liên thuộc. Bạn phụ thuộc vào người khác; người khác phụ thuộc vào bạn. Đó là tình anh em; đó là họ hàng thân thuộc. Ngay cả nhành cỏ nhỏ bé nhất cũng có quan hệ với ngôi sao to lớn nhất.

Nhưng trong thế giới bên trong, trong vương quốc bên trong, bạn có thể tuyệt đối tự do. Và thế thì bạn sẽ không cảm thấy buồn và nổi dậy; không cần. Hiểu rằng liên thuộc bên ngoài là điều phải có, nó là không tránh được; không cái gì có thể được làm về nó. Nó là một phần của cách mọi sự đang vậy. Chấp nhận nó đi. Khi không cái gì có thể được làm về nó, chấp nhận là cách duy nhất. Và chấp nhận nó một cách vui vẻ, không cam chịu. Chấp nhận nó đi! Đây là vũ trụ của chúng ta; chúng ta là một phần của nó. Chúng ta không phải là hòn đảo; chúng ta là một phần của toàn thể lục địa. Chúng ta không là bản ngã.

Ý tưởng của bạn về tự do được bắt rễ ở đâu đó trong ý tưởng về bản ngã.

Chúng ta không phải là bản ngã. Bản ngã là thực thể giả. Bởi vì chúng ta không tách rời, làm sao chúng ta có thể có bản ngã được? Khi có liên quan tới ngôn ngữ, một tiện dụng là dùng từ "tôi", nhưng nó không có bản chất của nó. Nó là cái bóng thuần khiết, trống rỗng hoàn toàn. Một từ hữu dụng, tiện dụng, nhưng không thực.

Nhưng tự do bên trong là có thể đấy. Nó xảy ra khi bạn đi ngày càng sâu hơn vào trong nhận biết. Quan sát thân thể bạn; quan sát quá trình suy nghĩ của bạn. Quan sát, và chứng kiến toàn thể quá trình của ý nghĩ của bạn. Và từ từ bạn sẽ thấy bạn không là giận, không là tham, không là người Hindu không là người Mô ha mét giáo không là người Ki tô giáo, không là người Gia tô giáo không là người cộng sản. Từ từ bạn sẽ trở nên nhận biết rằng bạn không là ý nghĩ nào - bạn không là tâm trí chút nào. Bạn là nhân chứng thuần khiết. Kinh nghiệm về việc chứng kiến thuần khiết là kinh nghiệm về tự do toàn bộ, nhưng nó là hiện tượng nội tâm. Và người hoàn toàn tự do ở bên trong thì không có khao khát tự do ở bên ngoài. Người như vậy có khả năng chấp nhận tự nhiên như nó vậy. Tạo ra tự do bên trong qua việc chứng kiến, và sống từ tự do bên trong đó và thế rồi bạn sẽ có khả năng thấy sự liên thuộc ở bên ngoài. Nó là đẹp và nó là phúc lành. Không cần nổi dậy chống lại nó. Thảnh thơi trong nó, buông xuôi theo nó. Và nhớ: chỉ người sẵn sàng tự do mới có thể buông xuôi.

Nhớ hai từ: uy quyền và đích thực. Thông thường bạn hành xử theo uy quyền đã ước định cho bạn - tu sĩ, chính khách, bố mẹ. Bạn hành xử theo uy quyền. Con người của tự do không hành động theo uy quyền; người đó hành xử qua đích thực riêng của mình. Người đó đáp ứng. Tình huống nảy sinh, thách thức có đó - và người đó đáp ứng với toàn thể bản thể mình. Ngay cả bản thân người đó cũng không thể dự đoán được điều đó.

Khi bạn hỏi tôi một câu hỏi, ngay cả tôi cũng không biết tôi sẽ cho bạn

câu trả lời nào. Khi tôi cho nó, chỉ thế thì tôi mới biết; chỉ thế thì tôi nói, "Vậy, đây là câu trả lời!" Câu hỏi của bạn có đó, tôi ở đây - đáp ứng nhất định xảy ra.

Đáp ứng là trách nhiệm. Đáp ứng là đích thực. Đáp ứng là sống trong khoảnh khắc.

Bạn bao giờ cũng có thể dự đoán điều người vô ý thức sẽ làm: họ sẽ bạo dạn hay họ sẽ hèn nhát, họ sẽ kiên nhẫn hay họ sẽ hấp tấp. Nhưng với cá nhân hiểu biết thì không có các phương án "hoặc/hoặc" - tất cả mọi khả năng bao giờ cũng để mở; không cánh cửa nào bị đóng. Và từng khoảnh khắc đều quyết định. Cá nhân có ý thức, cá nhân tự do, không mang quyết định chuẩn bị trước; người đó không có quyết định làm sẵn. Tươi tắn, trinh nguyên, người đó di chuyển. Người đó không bị quá khứ làm biến chất.

Nhận biết là chìa khoá. Nếu bạn trở nên nhận biết, mọi thứ đều theo sau. Đừng cố gắng trở thành bất kì cái gì - kiên nhẫn, đáng yêu, không bạo hành, an bình. Đừng cố gắng. Nếu bạn cố gắng, bạn sẽ ép buộc bản thân mình và bạn sẽ trở thành đạo đức giả. Đó là cách toàn thể tôn giáo đã biến thành đạo đức giả. Bên trong bạn khác; bên ngoài bạn được sơn vẽ. Bạn mỉm cười, còn bên trong bạn đã muốn giết người. Bên trong bạn mang tất cả những rác rưởi và bên ngoài bạn cứ phun nước hoa. Bên trong bạn tanh tưởi; bên ngoài bạn tạo ra ảo tưởng về hoa hồng.

Đừng bao giờ kìm nén bất kì cái gì. Kìm nén là thảm hoạ lớn nhất đã xảy ra cho con người. Và nó đã xảy ra vì những lí do rất đẹp. Bạn nhìn vào vị Phật - im lặng thế, không bị sao lãng. Tham lam nảy sinh: bạn cũng muốn giống điều đó. Phải làm gì? Bạn bắt đầu cố gắng là bức tượng đá. Bất kì khi nào có tình huống và bạn có thể bị rối loạn, bạn kìm mình lại. Bạn tự kiểm soát mình.

Kiểm soát là từ bẩn thỉu. Nó không chứa nghĩa tục tĩu, nhưng nó là từ
tục tĩu.

Tự do... Và khi tôi nói tự do tôi không ngụ ý phóng túng. Bạn có thể

hiểu lầm. Khi tôi nói tự do bạn có thể hiểu nó nghĩa là phóng túng, bởi vì đó là cách mọi sự diễn ra. Tâm trí có kiểm soát, bất kì khi nào nó nghe nói về tự do, đều lập tức hiểu điều đó là phóng túng. Phóng túng là cực đối lập của kiểm soát. Tự do là ở chính giữa, đích xác ở giữa, nơi không có kiểm soát và không có phóng túng.

Tự do có kỉ luật riêng của nó, nhưng nó không bị ép buộc bởi bất kì uy quyền nào. Nó tới từ nhận biết của bạn, từ tính đích thực. Tự do không bao giờ nên bị hiểu lầm là phóng túng, bằng không bạn sẽ lại bỏ lỡ vấn đề.

Nhận biết đem tới tự do. Trong tự do không cần kiểm soát bởi vì không có khả năng cho phóng túng. Chính bởi vì phóng túng mà bạn đã bị buộc phải kiểm soát, và nếu bạn vẫn còn phóng túng, xã hội sẽ liên tục kiểm soát bạn.

Chính bởi vì phóng túng của bạn mà cảnh sát tồn tại, và quan toà và chính khách và toà án, và họ liên tục ép bạn phải tự kiểm soát bạn. Và trong tự kiểm soát, bạn bỏ lỡ toàn bộ vấn đề về sống, bởi vì bạn bỏ lỡ lễ hội. Làm sao bạn có thể mở hội nếu bạn quá bị kiểm soát?

Điều đó xảy ra gần như mọi ngày. Khi những người tới gặp tôi, những người rất có kiểm soát và kỉ luật, gần như không thể nào thấm vào sọ họ được; họ quá dầy... bức tường đá bao quanh họ. Họ đã trở thành đá; họ đã trở thành băng lạnh; nồng ấm của họ bị mất. Bởi vì nếu bạn nồng ấm, có nỗi sợ - bạn có thể làm cái gì đó. Cho nên họ đã tự giết họ, hoàn toàn tự đầu độc họ. Để vẫn còn trong kiểm soát, họ đã tìm thấy mỗi một giải pháp và đó là không sống chút nào. Cho nên cứ là Phật đá - thế thì bạn sẽ có khả năng giả vờ rằng bạn kiên nhẫn, im lặng, có kỉ luật.

Nhưng đó không phải là điều tôi đang dạy ở đây. Kiểm soát cần phải bị loại bỏ cũng hệt như phóng túng. Bây giờ, bạn sẽ bị phân vân. Bạn có thể chọn hoặc kiểm soát hoặc phóng túng - bạn có thể nói, "Nếu tôi vứt bỏ kiểm soát, tôi sẽ trở thành bừa bãi mất. Nếu tôi vứt bỏ bừa bãi, thế thì tôi phải trở thành được kiểm soát chứ." Nhưng tôi bảo bạn, nếu bạn trở

nên nhận biết, kiểm soát và phóng túng cả hai sẽ mòn mỏi đi. Chúng là hai mặt của cùng một đồng tiền, và trong nhận biết chúng không được cần tới.

Diogenes sống trần. Ông ấy là người tráng kiện. Bốn kẻ, là kẻ bắt cóc người và bán họ làm nô lệ ở chợ, nghĩ, "Món hời đây, người này có thể đem lại cho chúng ta nhiều tiền. Chúng ta đã bán nhiều nô lệ, nhưng không ai trong số họ khoẻ mạnh, đẹp đẽ, trẻ trung như người này. Chúng ta có thể kiếm được giá cao như chúng ta đặt; và sẽ có tranh mua lớn ở bãi chợ khi chúng ta đặt người này lên bệ bán. Nhưng," họ nghĩ, "bốn người chưa chắc đã đủ để bắt ông ta. Ông ta một mình có thể giết tất cả chúng ta."

Diogenes nghe thấy điều họ nói về mình. Ông ấy ngồi bên cạnh dòng sông, để tận hưởng làm gió mát buổi tối, dưới cây; và đằng sau cây là bốn kẻ đang bàn tính phải làm gì. Ông ấy nói, "Đừng lo. Lại đây đi! Các anh không phải lo rằng ta sẽ giết các anh, ta chưa bao giờ giết cái gì cả. Và các anh không phải lo rằng ta sẽ đánh lại, chống lại các anh - không. Ta không đánh ai cả, ta không chống lại cái gì. Các anh muốn bán ta ở chợ như nô lệ sao?"

Bối rối, sợ sệt, cả bốn người này nói, "Đó là điều chúng tôi mới nghĩ
thôi. Chúng tôi nghèo... liệu ông có sẵn lòng không?"

Ông ấy nói, "Tất nhiên là ta sẵn lòng. Nếu ta có thể giúp các ông trong lúc nghèo túng bằng cách nào đó, điều đó là hay."

Thế là họ đem xiềng xích tới. Ông ấy nói, "Vứt chúng xuống sông đi; các anh không cần xích ta. Ta sẽ đi trước các anh. Ta không tin vào việc trốn chạy khỏi bất kì cái gì. Thực tế, ta đang phấn chấn về ý tưởng được bán đây, đứng trên bệ cao, và hàng trăm người cố gắng có được ta. Ta thấy phấn chấn về việc đấu giá này - ta tới đây!"

Bốn người kia trở nên sợ hơn: người này không chỉ khoẻ mạnh và đẹp đẽ, ông ta dường như còn điên nữa; ông ta có thể nguy hiểm. Nhưng bây giờ không có cách nào cho họ trốn cả. Ông ấy nói, "Nếu các ông định trốn đi, các ông sẽ phải liều mạng mình đấy. Theo ta đi, cả bốn người.

Đưa ta lên bệ ở chợ."

Một cách miễn cưỡng họ đi theo ông ấy. Họ muốn dẫn ông ấy, nhưng ông ấy đi trước họ! Bạn thấy ra vấn đề không? Ngay cả trong tình huống như thế, ông ấy cũng nhận trách nhiệm về bản thân mình. Ông ấy là con người tự do ngay cả trong tình huống như thế, nơi mọi người đang âm mưu và cố gắng bán ông ấy ở bãi chợ, điều xấu xa nhất có thể xảy ra cho con người - bị bán đi như món hàng, bị đem ra đấu giá.

Nhưng ông ấy nói với những người đó, "Đừng sợ, và đừng cố trốn chạy. Các ông đã cho ta ý tưởng lớn lao, ta biết ơn các ông. Đây là trách nhiệm của ta, ta đi ra bãi chợ đây. Các ông đưa ta ra đấu giá."

Đây là kiểu người gì vậy? họ tự hỏi. Nhưng không có cách quay lui bây giờ, cho nên họ đi theo ông ấy. Và khi ông ấy được đưa lên bục cao để cho mọi người có thể thấy, đã gần như im lặng, im lặng đến cái kim rơi cũng nghe thấy. Mọi người chưa bao giờ thấy một thân thể cân đối thế, đẹp đẽ thế - cứ dường như được làm bằng thép, mạnh mẽ thế.

Trước khi người đấu giá kịp nói điều gì, Diogenes tuyên bố, "Nghe đây hỡi mọi người! Đây là người chủ được đem đi bán cho bất kì nô lệ nào, bởi vì bốn người nghèo này cần tiền. Cho nên bắt đầu phiên đấu giá đi; nhưng nhớ lấy, các ông đang mua người chủ."

Một ông vua mua ông ấy. Tất nhiên, ông ta có thể làm điều đó - ông ấy trả giá ngày càng cao trong cuộc đấu giá. Nhiều người đã quan tâm nhưng cuối cùng số tiền, lớn hơn bất kì số tiền nào đã từng được nghe nói tới trước đây, đã được trao cho bốn người kia. Diogenes nói với họ, "Bây giờ các anh hạnh phúc chưa? Bây giờ các anh có thể đi được rồi, và ta sẽ đi cùng nô lệ này."

Trên đường về cung điện khi họ đi trong xe ngựa, nhà vua nói với Diogenes, "Ông có gàn dở hay cái gì không thế? Ông nghĩ rằng bản thân ông là chủ sao? Ta là vua, và ông nghĩ ta là nô lệ sao?"

Diogenes nói, "Vâng, và ta không gàn, nhưng bệ hạ gàn. Ta có thể chứng minh điều đó ngay bây giờ." Đi sau xe ngựa này là xe của hoàng hậu. Diogenes nói, "Hoàng hậu của bệ hạ đã quan tâm tới ta, bà ấy đã chấm dứt với bệ hạ rồi. Mua người chủ là điều nguy hiểm đấy."

Nhà vua bị choáng. Tất nhiên, ông ấy chẳng là gì khi so sánh với Diogenes. Ông ta tuốt kiếm ra và hỏi hoàng hậu, "Điều ông ta nói có đúng không? Nếu hoàng hậu nói sự thực, mạng sống của hoàng hậu sẽ được giữ - đó là lời hứa của ta. Nhưng nếu hoàng hậu nói dối, và ta tìm

ra điều đó về sau, ta sẽ chặt đầu hoàng hậu."

Sợ hãi, kinh khiếp, dầu vậy hoàng hậu nói, "Điều đó là đúng. Trước ông ấy, bệ hạ không là gì cả. Thiếp bị bỏ bùa rồi, bị quyến rũ rồi; người này có phép thuật nào đó. Bệ hạ chỉ là anh chàng đáng thương nếu so với người đó. Đây là sự thực."

Tất nhiên, nhà vua dừng xe lại và bảo Diogenes, "Xuống xe đi. Ta cho ông tự do; ta không muốn đem nguy cơ thế về cung điện của ta." Diogenes nói, "Cám ơn bệ hạ. Ta là người không thể bị làm thành nô lệ, bởi lẽ đơn giản là tự bản thân ta nhận mọi trách nhiệm về mình. Ta đã không để cho bốn người kia cảm thấy mặc cảm - họ đã không mang ta tới đó, ta tới theo ý riêng của ta. Họ phải cảm thấy bị bắt buộc. Và đây là chiếc xe ngựa của bệ hạ, nếu bệ hạ muốn ta xuống, điều đó hoàn toàn tốt. Ta không quen đi xe ngựa chút nào, chân ta đủ mạnh. Ta là con người trần trụi, xe ngựa vàng không hợp với ta."

Nhận lấy trách nhiệm! Và thế thì ngay cả trong nghèo nàn cùng cực, trong khổ sở, trong tù đày trong ngục tù, bạn sẽ vẫn còn hoàn toàn là người chủ của bản thân mình. Bạn sẽ có tự do, điều tới cùng với trách nhiệm.

Một đôi rất già đang nghe chương trình phục hồi tôn giáo trên radio. Người thuyết giảng kết thúc bài nói khuấy động của mình bằng lời nói, "Thượng đế muốn chữa lành cho tất cả các bạn. Hãy đứng dậy, để tay lên radio, rồi đặt tay kia lên phần thân thể bị ốm."

Bà già lảo đảo trên đôi bàn chân, đưa một tay lên radio và tay kia lên cái chân viêm khớp của mình. Ông già để một tay lên radio và một tay để vào chim.

Bà già gắt gỏng ông già, "Fred! Người thuyết giảng nói Thượng đế sẽ chữa lành chỗ ốm, không kích động chỗ chết đâu!"

Một anh chàng, có người mẹ goá nuôi dưỡng từng li từng tí, lấy vợ. Anh ta gọi điện thoại về cho mẹ mình từ khách sạn ở tuần trăng mật để nói rằng anh ta biết có cái gì đó anh ta phải làm trên giường, nhưng anh ta không biết nó là gì.

"Sao thế," mẹ anh ta nói, "con đặt cái... è, tức là, con đặt phần cứng nhất của người con vào chỗ mà vợ con tè tè ấy."

Vào giữa đêm khách sạn gọi điện cho lính cứu hoả xin giúp đỡ. "Chúng tôi có một cậu thanh niên bị kẹt cứng đầu vào bệ xí."

Osho kính yêu,

Trong thiền, khi tôi cố gắng nhìn ngày càng nhiều vào bên trong, tôi thường cảm thấy rằng không có ai cả. Nó giống như là rơi vào trong lỗ đen vô tận. Và tôi cảm thấy nhiều căng thẳng, và muốn chạy mất. Nếu không có tôi bên trong, thế thì tôi phải yêu ai? Xin thầy giúp tôi tìm ra tình yêu đó cho bản thân tôi, và tính toàn bộ đó mà thầy đã nói tới nhiều lần thế.

Shivam Annette, câu hỏi bạn đã hỏi là một trong những câu hỏi quan trọng nhất khi có liên quan tới những người đang thiền. Trước khi tôi đi vào trong câu hỏi của bạn, vài phân biệt cần thiết phải được hiểu.

Khi tôi nói, "Đi vào trong," điều đó không có nghĩa là bạn sẽ tìm thấy ai đó ở đó đợi bạn. Ngược lại, bạn càng đi vào trong, bạn sẽ càng ít là một bản ngã. Bạn hiện hữu, nhưng cảm giác về tôi đây bắt đầu biến đi - bởi lí do đơn giản là cái tôi chỉ có thể tồn tại trong tham chiếu tới cái người.

Nếu người không hiện hiện, cái tôi bắt đầu tan ra.

Bên ngoài bạn phải đương đầu với nhiều người, họ giữ cho cái tôi của bạn sống động. Nhưng bên trong, không có người; do đó, không thể có tôi được. Điều đó không có nghĩa là bạn không hiện hữu. Nó đơn giản có nghĩa là bạn ở trong sự thuần khiết của bạn - không trong tham chiếu tới ai đó khác, mà chỉ bản thân bạn, không tham chiếu nào, trong tính một mình tuyệt đối của bạn. Bởi vì toàn thể cuộc sống của chúng ta, chúng ta sống như một bản ngã, như một cái tôi, sự biến mất này của cái tôi tạo ra sợ hãi và nỗ lực chạy xa. Mặc dầu nó là tự nhiên, nó là không

đúng.

Bạn phải đi qua nỗi sợ này, bóng tối, lo âu, căng thẳng, bởi vì cái tôi của bạn đang chết. Mãi cho tới giờ, bạn vẫn còn bị đồng nhất với cái tôi, cho nên dường như bạn đang chết. Nhưng nhìn vào một điểm: bạn đang quan sát sợ, bạn đang quan sát sự biến mất của cái tôi, bạn đang quan sát căng thẳng, bạn đang quan sát tính đen, bóng tối, bạn đang quan sát cảm giác về không người nào cả. Người quan sát này là bạn.

Đi vào trong là tìm ra nhân chứng trong sự thuần khiết tuyệt đối, không bị ô nhiễm bởi bất kì cái gì - chỉ là tấm gương thuần khiết, không phản xạ cái gì. Nếu gương mà là nhà tư tưởng - may mắn chúng không phải vậy - và nếu chúng bao giờ cũng được nuôi dưỡng lớn lên với ai đó nhìn vào chúng, điều đó chắc đã cho chúng ý tưởng về chúng là ai. Và trong nhiều năm, bao giờ cũng phản xạ ai đó, chúng chắc đã tạo ra hình ảnh nào đó về bản thân chúng - rằng chúng là người phản xạ.

Cứ quán tưởng rằng một hôm nào đó đột nhiên không ai phản xạ trong gương. Gương sẽ cảm thấy sợ. Gương sẽ cảm thấy dường như nó đang rơi vào trong vực thẳm, tối tăm, ảm đạm, vào trong vô tồn tại - người đó là ai? Danh tính người đó bị mất chỉ bởi vì không ai đang nhìn vào gương. Gương đã không thay đổi gì, thực ra gương là thuần khiết.

Nhưng với sự thuần khiết này người đó chưa bao giờ được làm quen;
không ai đã giới thiệu người đó với sự thuần khiết này. Thiền đem bạn tới thuần khiết của bạn.

Thuần khiết của bạn là việc chứng kiến, quan sát, nhận biết.

Bạn đã không hỏi, "Ai là người quan sát?" Bạn đang hỏi, "Tôi chẳng
thấy ai cả."

Ai tìm thấy điều đó? - đó là bạn! Bạn sẽ chả thấy gì, bạn sẽ thấy cái không được phản xạ trong bạn; bạn sẽ thấy cái trống rỗng. Bạn phải thay đổi sự hội tụ của bạn từ đối thể sang tính chủ thể của bạn. Một điều là chắc chắn: nhân chứng hiện diện, và cuộc hành trình bên trong là để tìm ra nhân chứng - là để tìm ra tấm gương thuần khiết của bản thể bạn.

Bạn nói, "Trong thiền của tôi, khi tôi cố nhìn ngày càng nhiều vào bên trong, tôi thường cảm thấy rằng chẳng có ai cả." Nhưng bạn không ý thức chút nào rằng bạn đang tìm cái mà không có người. Nhưng bạn thì có! Bạn có cho rằng bạn sẽ gặp bản thân bạn như ai đó không? Bạn có cho rằng bạn sẽ gặp ai đó người đó sẽ nói, "Xin chào, Shivam Annette,

chị khoẻ không?" Điều đó sẽ thực sự làm bạn hoảng hồn - "Trời đất,
mình không là một người, mình là hai người!"

Cảm giác này, rằng không có ai là tuyệt đối đúng. Bạn ở trên đường đúng rồi. Cứ tiếp tục tỉnh táo rằng bạn vẫn ở đó, quan sát. Tất cả những điều này đều là các đối thể - không ai cả, bóng tối, nỗi sợ, căng thẳng.... "Nó giống như rơi vào trong lỗ đen vô tận. Và tôi cảm thấy nhiều căng thẳng và muốn chạy xa."

Quan sát mọi điều này. Chúng chính là thói quen cũ của bạn. Bạn chưa bao giờ ở trong chiều sâu riêng của bạn; do đó mới có sợ việc không quen thuộc, sợ cái không biết. Bạn bao giờ cũng đi lòng vòng và lòng vòng - nhưng bên ngoài - và bạn thậm chí đã quên con đường về nhà riêng của bạn. Lúc ban đầu điều đó sẽ có vẻ giống như lỗ đen vô tận.

Cho phép nó đi. Đen có cái đẹp riêng của nó. Đen là sâu sắc, là im lặng - tận hưởng nó đi! Không cần chạy xa khỏi nó.

"Nếu không có tôi bên trong, thế thì tôi phải yêu ai?"

Chắc chắn không có cái tôi bên trong bất kì ai rồi. Nhưng có cái gì đó khác quan trọng hơn nhiều: có cái gì đó mà chỉ có thể được gọi là cái đây của bạn, cái hiện hữu của bạn - chỉ là sự tồn tại thuần khiết của bạn. Bạn gọi nó là cái tôi, bởi vì bên ngoài bạn cần để tham chiếu tới bản thân bạn.

Bạn có quan sát những bé mới sinh không? Lúc ban đầu chúng thường nói tới chúng bằng tên của chúng, "Johnny đói." Chúng chính xác hơn nhiều. Nhưng trong xã hội chúng sẽ bị coi là không lành mạnh. "Johnny đói sao?" Sao con không nói, "Con đói " "Johnny" cho ý tưởng rằng ai đó khác đói. Johnny là tên của bạn được người khác dùng. Bạn không thể dùng nó khi bạn nói tới bản thân bạn. Thế thì bạn phải nói tới bản thân bạn là 'tôi', 'mình', nhưng không phải tên bạn."

Chuyện xảy ra trong cuộc đời của Thomas Alva Edison... ông ấy là một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất. Khi có liên quan tới các phát  minh ông ấy là vô song - ông ấy đã phát minh ra một nghìn thứ. Gần như không thể nào tìm được một thứ mà không được phát minh bởi Thomas Alva Edison. Ông ấy được kính trọng nhiều tới mức không ai đã nhắc tới tên ông ấy, chỉ từ kính trọng. Đồng nghiệp của ông ấy gọi ông ấy là

Giáo sư, sinh viên của ông ấy gọi ông ấy là Thầy, và hiển nhiên ông ấy không dùng tên riêng của ông ấy.

Thế rồi chiến tranh thế giới thứ nhất tới, và lần đầu tiên khẩu phần được đưa vào, và ông ấy đi tới cửa hàng phát khẩu phần. Có một hàng đợi; ông ấy đứng xếp hàng và khi người ở trước ông ấy đã ra đi, viên thư kí hô to, "Ai là Thomas Alva Edison?" Và Thomas Alva Edison nhìn đây đó, Thomas Alva Edison đâu rồi? Viên thư kí cũng hơi phân vân, vì người này đáng phải là Thomas Alva Edison; đó là số của ông ấy. Và cả hàng cũng phân vân. Họ nhìn lẫn nhau, có chuyện gì vậy?

Cuối cùng một người từ phía sau hàng nói với ông ấy, "Thưa ông, như
tôi nhớ, tôi đã gặp ông. Ông là Thomas Alva Edison." Và Edison nói, "Nếu ông nói vậy, có lẽ tôi đây."

Viên thư kí nói, "Ông mất trí hay cái gì vậy?"

Ông ấy nói, "Không mất trí, nhưng tôi đã không nghe tới cái tên này trong gần ba mươi năm. Tôi đã quên mất nó. Không ai gọi tôi bằng tên này cả. Bố tôi chết khi tôi còn rất trẻ, mẹ tôi chết. Bây giờ chuyện đó là kí ức xa xôi, xa xăm. Tôi có thể nhớ rằng cái gì đó như Thomas Alva Edison đã được dùng làm tên tôi, nhưng trong ba mươi năm không ai đã nhắc tới nó. Điều tốt là người đó đã nhận ra tôi; bằng không tôi không nghĩ rằng cái tôi riêng của tôi đã có khả năng nhận ra nó là bản thân tôi." Đó là trường hợp hiếm hoi, nhưng ba mươi năm là thời gian dài, đặc biệt cho một người như Edison người có cuộc sống đầy tính sáng tạo. Ba mươi năm của ông ấy gần như là ba trăm năm trong đời bạn.

Nó đơn giản là một qui ước xã hội rằng bạn nhắc tới người khác bằng tên của họ, và bạn nói tới bản thân bạn là tôi, mình. Nhưng bên trong không có người khác, và với người khác mất đi, cái tôi, cái mình, cũng mất đi.

Nhưng không cần lo nghĩ. Bạn sẽ không tìm thấy cái tôi của bạn đâu, nhưng bạn sẽ thấy cái gì đó lớn hơn: bạn sẽ tìm thấy cái đây của bạn, sự tồn tại của bạn, bản thể bạn.

Khi tôi nói "Yêu bản thân bạn," điều này là dành cho những người chưa bao giờ đi vào bên trong, bởi vì họ bao giờ cũng có thể... họ nhất định hiểu chỉ ngôn ngữ của nhị nguyên. Yêu bản thân bạn - điều đó nghĩa là bạn đang phân chia bản thân bạn ra làm đôi, người yêu và người được yêu. Bạn có thể đã không nghĩ về điều đó, nhưng nếu bạn đi vào bên trong bạn sẽ không yêu bản thân bạn, bạn sẽ là việc yêu.

Bạn sẽ đơn giản là năng lượng được gọi là yêu.

Bạn sẽ đáng yêu; bạn sẽ toả ra tình yêu. Yêu sẽ là hương thơm của bạn. Goldstein, có vẻ người Do Thái, đang bước đi dọc phố ở Berlin ngay trước chiến tranh, thì anh ta ngẫu nhiên đụng phải một sĩ quan quốc xã mập mạp.

"Schwein," người quốc xã gầm lên.

"Goldstein," người Do Thái đáp lại với cái cúi chào nhã nhặn.

Thỉnh thoảng bạn có thể cần tới cái tên của bạn nữa; cuộc sống cho những tình huống kì lạ. Goldstein đã làm tốt. Thay vì bị xúc phạm, anh ta đã tự giới thiệu bản thân mình. Nhưng tất cả những cái tên này có thể được dùng chỉ ở bên ngoài.

Bên trong bạn là vô danh, bạn là vô ngã. Bên trong bạn chỉ là sự tồn tại
thuần khiết - và từ sự tồn tại thuần khiết đó nảy sinh ra hương của yêu.

Về căn bản bạn hỏi, "Làm sao tôi có thể dùng sức mạnh của tôi mà không làm mất việc yêu của tôi? Làm sao tôi có thể dùng sức mạnh của tôi và vẫn duy trì trái tim mở? Với tôi, yêu và sức mạnh dường như là mâu thuẫn."

Đó là hiểu lầm của bạn.

Yêu và sức mạnh là không mâu thuẫn. Yêu là sức mạnh lớn nhất trên thế giới.

Nhưng bạn phải hiểu lần nữa: với sức mạnh tôi không ngụ ý sức mạnh với người khác. Sức mạnh với người khác không phải là yêu; sức mạnh đối với người khác là ghét thuần khiết, nó là chất độc, nó mang tính phá huỷ.

Nhưng với tôi, và với bất kì ai đã biết, bản thân yêu là sức mạnh - và là sức mạnh lớn nhất, bởi vì không có gì sáng tạo hơn yêu. Không có gì hoàn thành hơn yêu, không có gì nuôi dưỡng hơn yêu. Khi bạn ở trong yêu, mọi sợ biến mất, và khi bản thân bạn trở thành việc yêu, ngay cả chết cũng trở thành không liên quan.

Jesus không phải là rất xa khỏi chân lí khi ông ấy nói, "Thượng đế là

tình yêu." Chắc chắn Thượng đế là sức mạnh, sức mạnh lớn nhất. Tôi muốn cải tiến thêm cho Jesus: Tôi không nói Thượng đế là việc yêu, tôi nói việc yêu là Thượng đế. Với tôi Thượng đế chỉ là biểu tượng và yêu là thực tại.

Thượng đế chỉ là huyền thoại - yêu là kinh nghiệm của hàng triệu người. Thượng đế chỉ là lời, nhưng yêu có thể trở thành điệu vũ trong tim bạn. Hiểu lầm của bạn là ở chỗ bạn nghĩ sức mạnh nghĩa là sức mạnh với người khác. Và đó không chỉ là hiểu lầm của bạn, Dhyan Agni, nó là hiểu lầm của hàng triệu người. Và bởi vì hiểu lầm này họ phá huỷ toàn thể cái đẹp của yêu. Thay vì tạo ra thiên đường từ nó, họ tạo ra địa ngục cho nhau, bởi vì mọi người đều đang cố chi phối mọi người khác nhân danh yêu - nhưng sâu bên dưới là ham muốn chi phối.

Yêu trong bản thân nó là vô điều kiện. Nó chỉ biết cho, chia sẻ; nó không biết bất kì ham muốn nào để có được cái gì đó đáp lại. Nó không đòi hỏi bất kì đáp ứng nào. Niềm vui của nó và phần thưởng của nó là trong việc chia sẻ. Và sức mạnh của nó là ở trong việc chia sẻ của nó.

Nó mạnh tới mức nó có thể liên tục chia sẻ với hàng triệu người, và dầu vậy trái tim vẫn còn tràn ngập với yêu - nó là không thể vét cạn. Đó là sức mạnh của nó.

Bạn hỏi, "Làm sao tôi có thể dùng được sức mạnh của tôi mà không làm mất việc yêu của tôi?" Nếu bạn muốn chi phối, thế thì chắc chắn bạn sẽ phải làm mất việc yêu của bạn. Nhưng nếu bạn muốn yêu, bạn có thể yêu mạnh mẽ như bạn muốn.

Không có mâu thuẫn giữa mạnh và yêu. Nếu có mâu thuẫn giữa mạnh và yêu, thế thì yêu sẽ trở thành không có sức mạnh, nó sẽ trở thành bất lực, không sáng tạo, yếu ớt; sức mạnh sẽ trở thành nguy hiểm, có tính phá huỷ - nó sẽ bắt đầu tận hưởng hành hạ mọi người.

Phân tách yêu và mạnh là nỗi khổ của thế giới. Yêu và mạnh cùng nhau, như một năng lượng, có thể trở thành biến đổi lớn lao. Sống có thể trở thành phúc lạc. Và vấn đề chỉ là bỏ đi hiểu lầm.

Điều đó cũng giống như là bạn nghĩ hai cộng với hai bằng năm, và thế rồi ai đó chỉ ra cho bạn rằng bạn đang tính sai: hai cộng với hai không là năm, hai cộng hai là bốn. Bạn có cho rằng sẽ cần tới nhiều khổ hạnh để thay đổi quan niệm sai của bạn không? Bạn có phải đứng lộn đầu hàng giờ để đổi ý tưởng của bạn rằng hai với hai là bốn, hay năm? Hay bạn sẽ phải liên tục nhịn ăn cho tới chết để thay đổi quan niệm sai của bạn?

Hay bạn sẽ phải từ bỏ thế giới và mọi vui thú của nó bởi vì tính toán của bạn là sai và bạn phải làm thuần khiết linh hồn bạn trước hết; bằng không làm sao bạn có thể tính đúng được?

Osho kính yêu,

Gần đây thầy đã nói về ý chí để nắm quyền. Thầy đã giải thích tầm quan trọng của việc có ý chí này, niềm khao khát này, trở thành người chủ cái ta của người ta. Thầy cũng thường tuyên bố rằng mọi ham muốn đều là lí do cơ sở cho thất vọng của con người. Xin thầy giải thích khác biệt giữa ý chí và ham muốn?

Gyan Saahaba, khác biệt giữa ý chí và ham muốn là lớn, mặc dầu chúng
có vẻ gần tương tự.

Ham muốn bao giờ cũng về các sự vật. Nhiều tiền hơn, nhiều danh hơn, nhiều kính trọng hơn, nhiều hiểu biết hơn, nhiều đức hạnh hơn, chỗ tốt hơn trong kiếp sau - đây toàn là các ham muốn. Ham muốn có thể có cả triệu, bởi vì có cả triệu thứ trong thế giới mà có thể trở thành đối thể của ham muốn. Ham muốn bao giờ cũng cần đối thể.

Ý chí không có tính đối thể; nó không muốn cái gì đó khác cần được thêm vào nó. Ý chí đơn giản là chính sinh lực của bạn, điều muốn khẳng định bản thân nó trong tính toàn bộ của nó, trong tính toàn thể của nó, để đem mọi hoa đang ẩn kín trong bạn, thành bản thân bạn.

Ý chí chỉ biết một điều và đó là bạn và tương lai vàng của bạn. Bạn, ngay bây giờ, chỉ là hạt mầm. Nhưng bạn có thể trở thành cây lớn, đạt tới các vì sao.

Vincent van Gogh, một trong những hoạ sĩ Hà Lan có ý nghĩa lớn nhất, cũng đã bị coi hệt như Nietzsche - người điên. Ông ấy cũng phải sống trong nhà thương điên, và ông ấy không phải là người gây hại; tranh của ông ấy chỉ không tương ứng với ý tưởng của mọi người. Kì lạ... trong thế giới này bạn thậm chí không được tự do để vẽ theo ý tưởng riêng của bạn, điều chẳng hại bất kì ai.

Ông ấy đã vẽ cây cao tới mức sao còn bị bỏ lại xa đằng sau - cây vươn lên trên sao. Một cách tự nhiên mọi người hay hỏi ông ấy, "Điều này là điên cực kì rồi. Ông thấy cây vươn cao ra ngoài sao ở đâu?"

Và điều bao giờ cũng là câu trả lời của ông ấy là cực kì có ý nghĩa. Ông ấy thường nói, "Với tôi, cây biểu thị cho ý chí của đất. Đất đang cố đạt tới bên ngoài sao, và ông sẽ thấy một ngày nào đó rằng đất đã thành công. Nó mới chỉ là bắt đầu, đó là lí do tại sao ông không thấy cây cao thế. Nhưng tôi có thể thấy xa trong tương lai."

Nhưng chúng ta thậm chí không thể tha thứ được cho nhà thơ, chúng ta thậm chí không thể tha thứ được cho những người nhìn xa trông rộng về viễn kiến vô hại của họ. Nhưng ý tưởng này hay làm sao - rằng đất muốn vươn ra ngoài sao. Điều đó định nghĩa ra ý chí.

Ham muốn bao giờ cũng về vật sở hữu.

Ý chí bao giờ cũng về ý thức.

Ý chí là sinh lực; ngọn lửa của chính bản thể của bạn. Nó không muốn cái gì khác - nó đơn giản muốn bản thân nó được thực tại hoá trong tính toàn bộ của nó. Nó không muốn vẫn còn là hạt mầm, nó không muốn chỉ vẫn còn là giấc mơ; nó muốn trở thành thực tại, nó muốn trở thành hiện tượng thực tại.

Gyan Saahaba, tôi có thể hiểu vấn đề của bạn. Nó có thể đã nảy sinh trong tâm trí nhiều người, bởi vì tôi bao giờ cũng nói chống lại ham muốn, và trong khi nói về Zarathustra của Friedrich Nietzsche tôi đã hỗ trợ toàn bộ cho ý tưởng của ông ấy về ý chí.

Khi trên bụi hồng hoa bừng nở, đó là ý chí. Chúng bị ẩn kín bên trong bụi cây và chúng đã cố đi vào trong biểu lộ - cũng như một Phật Gautam được ẩn kín trong bạn, hay một Zarathustra được ẩn kín trong bạn và đang cố bước ra. Bạn là hạt mầm. Một khi ý tưởng này lắng đọng trong bạn, bạn sẽ thấy bên trong hạt mầm một con rắn bắt đầu duỗi bản thân nó ra - đó là ý chí. Nietzsche đã gọi nó là ý chí làm mạnh. Bản thân tôi

muốn gọi nó là nhận ra, ý chí thực tại hoá, ý chí trở thành bản thân mình một cách tuyệt đối.

Ham muốn là thứ rất nguy hiểm, bởi vì bạn có thể bị lạc trong ham  muốn và cả triệu người đã bị lạc. Khu rừng các ham muốn là rất rậm rạp, và không có tận cùng; bạn sẽ thấy hết ham muốn nọ tới ham muốn kia, ham muốn và ham muốn. Và không ham muốn nào được hoàn thành.

Mọi ham muốn chỉ cho bạn thất vọng mới, mọi ham muốn đều cho bạn ham muốn mới. Nhưng toàn thể quá trình ham muốn này lấy đi năng lượng của bạn không cho trở thành ý chí để hiện thực hoá, ý chí để đem tiềm năng của bạn thành việc nở hoa, thành cách diễn đạt tối thượng của nó.

Ham muốn là đi lạc lối khỏi ý chí.

Nỗ lực của tôi ở đây là kéo bạn trở lại từ ham muốn của bạn về ý chí một cực duy nhất - ý chí muốn biết bản thân bạn, ý chí muốn là bản thân bạn, ý chí muốn bất kì cái gì đang ẩn kín trong bạn đều trở nên biểu lộ.

Mendel tiết kiệm bẩy năm để mua một bộ com lê may đo thực tinh tế, bộ đầu tiên của anh ta, nhưng sau khi anh ta mặc nó đi ra ngoài trong một giờ hay đại loại như vậy anh ta để ý có cái gì sai với nó. Anh ta quay lại ông thợ may.

"Tay áo dài quá," Mendel nói.

"Không vấn đề gì. Cứ co tay anh lên hơn và khuỳnh khuỷu tay lại." "Nhưng ống quần quá dài."

"Phải, không vấn đề gì. Bước đi với đầu gối khuỳnh ra."

"Cổ cồn quá cao, nó dựng tới nửa sau đầu tôi." "Được. Ngoi đầu anh lên cao hơn đi."

Thế là Mendel đi vào thế giới với bộ com lê mới may. Khi anh ta đi qua một đôi trên phố người đàn bà nói, "Ối trông người đáng thương kia, anh ta phải bị bại liệt."

Người đàn ông nói, "Nhưng anh ta mặc bộ com lê đẹp làm sao!"

Ham muốn của bạn có thể cho bạn bộ com lê đẹp, nhưng chúng cũng làm cho bạn chịu chứng bại liệt; mọi thứ sẽ sai. Ham muốn của bạn sẽ không cho phép bạn đơn giản là bản thân bạn, là đích xác định mệnh của bạn.

Ý chí là khao khát đạt tới định mệnh của người ta.

Các thầy trong quá khứ đã làm những điều quái lạ để đánh thức đệ tử. Một Thiền sư, Fui Hai, có một tu viện lớn. Nó có hai chái, phải và trái, và ở giữa là chiếc lều tranh của ông ấy. Ông ấy có một con mèo đẹp, và mọi sư trong tu viện đều yêu nó. Có gần một nghìn sư, năm trăm ở chái này, năm trăm ở chái kia. Và tất cả họ vẫn thường đánh nhau, đặc biệt khi thầy không ở nhà. Vấn đề là con mèo - ai nên giữ nó?

Những người ở chái bên phải nói, "Nó thuộc về chúng tôi, chúng tôi già hơn các anh." Điều đó là đúng; chái bên phải được làm trước và chái bên trái được thêm vào sau. Nhưng người ở chái bên trái nói, "Đúng là chái của các ông được làm đầu tiên, nhưng thế rồi đã có mèo đâu. Mèo tới khi chái bên trái được làm xong. Chúng tôi sở hữu nó."

Đó là tranh chấp thường xuyên, và con mèo bị mang từ chái này sang chái kia, và thầy phát chán với toàn thể sự việc - phàn nàn mọi ngày. Một hôm thầy cho họp mọi sư lại, ngoại trừ một sư không có mặt; ông ấy đi ra thành thị để mua vài thứ cho tu viện.

Thầy nói, "Hôm nay ta quyết định việc cãi cọ thường xuyên này giữa hai chái." Ông ấy lấy ra con dao và nói, "Hoặc các ông nói rằng con mèo này thuộc và một chái, thế thì mạng của nó có thể được cứu; bằng không ta sẽ chặt nó ra làm đôi và cho mỗi chái một nửa con mèo. Dường như không có cách khác, nó phải được chia ra."

Tất cả họ đều yêu mến con mèo, tất cả họ đều muốn nó thuộc vào chái của họ... tất cả họ đều im lặng.

Thầy nói, "Nếu ai đó có thể làm cái gì đó chỉ ra hiểu biết của mình và việc thiền sâu của mình, dù người đó thuộc vào bất kì chái nào, người đó sẽ là người chủ con mèo và chái đó sẽ có con mèo. Bước ra đi! Các ông có thể cứu mạng con mèo; bằng không con mèo đi đời."

Nhưng mọi người biết rằng bạn không thể lừa thầy được. Thầy có cách nhìn sáng tỏ tới mức bạn không thể giả vờ rằng bạn là thiền nhân lớn được; cho nên không ai bước ra cả. Thầy chặt con mèo ra làm đôi và cho mỗi chái một nửa. Mọi người đều buồn - bởi vì bạn có thể làm gì với nửa con mèo? Và thầy cũng buồn rằng trong cả nghìn sư không một

người nào có thể làm cái gì đó để cứu con mèo.

Vào chính lúc đó, khi thầy ngồi buồn bã và cả tu viện buồn, người đã không ở tu viện quay lại từ trong thành. Anh ta nghe toàn thể câu chuyện về điều đã xảy ra. Đã có máu chảy, con mèo đã chết, và cả hai chái có một nửa con mèo.

Họ nói, "Chúng tôi chưa bao giờ trông đợi rằng thầy của chúng ta sẽ độc ác thế, khắc nghiệt thế; thầy là người đáng yêu và từ bi thế. Nhưng chúng tôi không thể trách thầy được; thầy đã cho chúng tôi cơ hội." Nhưng người này tới trước thầy và tát thẳng cánh vào mặt thầy một cái tát mạnh.

Thầy cười và nói, "Nếu như ông đã ở đây, con mèo đáng thương chắc đã được cứu rồi. Ông chỉ ra tính thiền của ông. Không có việc thiền của ông, ông không thể đánh thầy ông được; đánh thầy ông phải biết rằng thân thể không phải là ông, cho nên thân thể thầy cũng không phải là thầy. Ông không đánh thầy mà chỉ đánh thân thể, và đó là điều ta đã làm. Ta đã chặt chỉ thân thể, không phải con mèo. Con mèo vẫn sống, phải được sinh ra ở đâu đó khác. Nhưng ông đã về hơi chậm một chút."

Có câu chuyện khác về Lin Chi, một Thiền sư Nhật Bản. Ông ấy có một đệ tử mà ông ấy đã cho công án Thiền truyền thống để thiền - "Thiền về tiếng vỗ tay của một bàn tay." Bây giờ điều đó là ngớ ngẩn. Một bàn tay không thể vỗ được, và một bàn tay không thể tạo ra âm thanh nào được. Không có vỗ tay không có khả năng năng nào của bất kì âm thanh nào. "Thiền về nó và khi ông đã tìm tiếng vỗ tay của một bàn tay, tới đây và báo lại."

Sư trẻ đi ra vườn, ngồi dưới gốc cây, cố theo nhiều cách để nghĩ về tiếng vỗ tay của một bàn tay có thể là gì. Đột nhiên, anh ta nghe thấy tiếng chim cúc cu trong bụi tre và anh ta nói, "Nó phải là cái này rồi!" Anh ta chạy xô về và nói với thầy, "Tôi đã tìm thấy nó. Nó là tiếng con chim cúc cu trong bụi tre."

Thầy tát cho anh một cái rõ mạnh vào mặt và nói, "Đừng có ngu xuẩn;
lần sau thông minh hơn một chút đi. Đi và thiền lại đi!"

Mọi ngày anh ta đều tới, và dần dần việc đó trở thành tình huống thế; lúc thì anh ta tới... gió thoảng qua rặng thông tạo ra âm thanh, có lẽ nó là cái đó chăng.... Hay lúc thì nước chảy tạo ra âm thanh, có lẽ nó là cái đó

chăng.... Hay lúc thì chớp loé trong mây. Từ từ, từ từ việc đó trở thành điều thường lệ. Thầy thậm chí không hỏi; khi anh ta vào thầy sẽ tát anh ta và bảo anh ta, "Quay về và thiền đi."

Nhưng sư này nói, "Tôi thậm chí còn chưa nói cho thầy...."

Thầy nói, "Ta biết nó sẽ là gì rồi. Anh về đi. Thiền nữa vào!"

Anh ta nói với nhiều sư khác, "Điều này dường như là quá thể. Ban đầu thầy ít nhất còn nghe câu trả lời của tôi, bây giờ thầy giả định luôn là câu trả lời sẽ là sai!"

Nhưng một hôm anh ta không tới. Hai ngày trôi qua, và rồi bẩy ngày trôi qua.... Thầy đi tới cây anh ta vẫn thường ngồi và thiền, và sư này đang ngồi đó, im lặng hoàn toàn.

Thầy anh ta lay anh ta và bảo anh ta, "Vậy là ít nhất ông đã nghe thấy nó rồi. Đây là tiếng vỗ tay của một bàn tay, im lặng này.... Nhưng sao ông không tới báo cho ta?"

Anh ta nói, "Tôi quên mất mọi thứ rồi; im lặng này dịu ngọt thế, phúc lạc thế. Tôi biết ơn thầy là thầy không bao giờ nghe câu trả lời của tôi, và thầy cứ cho tôi những cú đánh đau. Từ bi của thầy ở bên ngoài hiểu thấu của người thường."

Cho nên Premda, đừng bận tâm và đừng quan tâm về người khác. Bạn phải thức dậy. Và thức dậy là điều đơn giản thế - chính là cách bạn thức dậy buổi sáng. Bạn đã bao giờ quan sát chưa... bạn có tập thể dục nào đó, luyện bài tập nào đó, tụng niệm nào đó không? Bạn đơn giản thức dậy! Đêm qua rồi và bạn mở mắt ra và nhảy ra khỏi giường.

Thức tỉnh tâm linh không khác với điều đó. Một khi bạn hiểu rằng bạn là giấc ngủ về mặt tâm linh.... và đó là vấn đề. Mọi người không nghĩ họ là giấc ngủ về tâm linh, đó là lí do tại sao họ cứ ngủ mãi. Một khi bạn hiểu bạn là giấc ngủ về tâm linh, thế thì thức là chuyện rất đơn giản.

Điều khó nhất là chấp nhận rằng sâu trong bản thể bạn có giấc ngủ, vô ý thức. Bất kì loại thiền nào đang được thực hiện ở đây cũng chỉ để lay bạn, để đem bạn tới điểm mà ý thức ngủ không thể ngủ được thêm nữa; nó phải thức dậy. Nó chỉ là vấn đề hiểu ra đơn giản: Bạn có thể thức dậy ngay bây giờ! Im lặng này là đủ.

Ba bà mẹ tóc hoa râm, bà Fletcher, bà Cornfield, và bà Baum, đang ngồi ở khách sạn Catskill buôn chuyện về con họ.

"Con tôi là bác sĩ," bà Fletcher nói, "và nó là bác sĩ nội khoa, nhà giải phẫu và là một chuyên viên. Nó làm ra nhiều tiền thế, nó sở hữu một toà nhà căn hộ trên đại lộ Park Avenue ở New York."

"Hay đấy," bà Cornfield nói. "Con tôi là luật sư. Nó giải quyết chuyện li dị, tai nạn, kiện về thuế, bảo hiểm. Nó thành công thế, nó sở hữu hai toà nhà căn hộ trên đại lộ Fifth Avenue."

"Thưa các bà," bà Baum tuyên bố, "các bà cả hai nên tự hào là có con trai thành công thế. Con trai tôi, tôi phải nói thật với các bà, là đồng dục."

"Đáng xấu hổ quá," bà Cornfield nói. "Và nó làm gì để sống?"

"Chả làm gì cả," bà Baum nói. "Nó có hai người bạn: một người là bác sĩ sở hữu một toà nhà căn hộ trên đại lộ Park Avenue, và người kia là luật sư sở hữu hai toà nhà căn hộ."

Sự tồn tại chăm nom.

Tôi đã nghe... hai cái gọi là thanh niên cưới nhau - cái gọi là bởi vì cả hai đều giả vờ là trẻ; tuổi trẻ đã trôi qua thời gian lâu, lâu trước đây rồi. Họ đi tuần trăng mật với các va li, với thẻ, "Mới cưới." Nhưng cả hai đều sợ. Không có niềm vui trên mặt họ, chỉ có nỗi sợ bị phơi bầy.

Ngay sau khi họ vào phòng khách sạn, và đóng cửa lại; người đàn ông lập tức lên giường, chui dưới chăn, và nói với vợ, "Tắt đèn trong khi em ở trong buồng tắm. Anh sẽ đợi trong bóng tối; anh thích tối."

Người vợ nói, "Sao anh thích tối? Em không thể thế được, vì anh là người lạ với em. Chúng ta mới gặp nhau trên bãi biển; em không biết anh là ai, anh không biết em là ai. Em muốn bật đèn cả đêm."

Người đàn ông nói, "Anh sẽ không thể ngủ được."

Người đàn bà nói, "Nhưng ít nhất cho tới khi em ra khỏi buồng tắm, bật

đèn lên đi."

Và cuộc vật lộn đó bao giờ cũng là việc bắt đầu của mọi tuần trăng mật, tranh đấu.... Bởi vì đàn bà bắt đầu khăng khăng, "Sao anh bướng bỉnh tới mức đèn phải tắt đi?"

Người đàn ông nói, "Đằng nào thì em cũng sẽ biết thôi, cho nên phỏng có ích gì mà tranh đấu?"

Anh ta ném chăn đi và chìa ra một chân giả. Anh ta nói, "Anh không muốn em biết điều đó." Người đàn bà nói, "Nhưng điều đó là tốt mà."

Cô ấy vứt bộ tóc giả đi, tháo răng giả ra, và bảo người đàn ông, "Vú em
cũng giả nốt. Cho nên bây giờ không cần sợ ánh sáng nữa."

Anh ta nói, "Bây giờ không cần sợ cái gì cả. Bây giờ chỉ tiếp tục, đau đầu này, và đi ngủ; tuần trăng mật qua rồi."

Osho kính yêu,

Một thời gian trước đây thầy đã nói cái gì đó về im lặng điều làm cho tôi giật mình. Trong giấc ngủ của mình, tôi đơn giản nghĩ về nó chỉ là sự thiếu vắng - thiếu vắng tiếng ồn. Nhưng thầy đã nói nó có phẩm chất tích cực, âm thanh tích cực. Và trong thiền của mình, tôi đã để ý sự phân biệt giữa im lặng trong thân thể tôi và im lặng trong tâm trí tôi. Tôi có thể có im lặng thứ nhất, không có im lặng thứ hai. Thưa thầy kính yêu, xin thầy nói cho tôi về im lặng.

Anand Somen, im lặng thường được hiểu là cái gì đó tiêu cực, cái gì đó trống rỗng, việc thiếu vắng âm thanh, thiếu tiếng ồn. Hiểu lầm này là phổ biến bởi vì rất ít người đã bao giờ trải nghiệm im lặng. Mọi điều họ đã trải nghiệm nhân danh im lặng là không tiếng ồn. Nhưng im lặng là hiện tượng khác toàn bộ. Nó hoàn toàn tích cực. Nó có tính tồn tại, nó không trống rỗng. Nó đang tuôn tràn với âm nhạc mà bạn chưa bao giờ nghe thấy trước đây, với hương thơm không quen thuộc với bạn, với ánh sáng chỉ có thể được thấy bằng con mắt bên trong. Nó không phải là cái

gì đó hư cấu; nó là thực tại, và thực tại đã hiện diện trong mọi người - chúng ta chỉ chưa bao giờ nhìn vào. Mọi giác quan của chúng ta đều hướng ngoại. Mắt chúng ta mở ra ngoài, tai chúng ta mở ra ngoài, tay chúng ta chìa ra ngoài, chân chúng ta... mọi giác quan của chúng ta đều được ngụ ý để thám hiểm thế giới bên ngoài.

Nhưng cũng có giác quan thứ sáu nữa, cái đang ngủ bởi vì chúng ta chưa bao giờ dùng nó. Và không xã hội, không nền văn hoá, không hệ thống giáo dục nào giúp cho mọi người làm giác quan thứ sáu thành tích cực.

Giác quan thứ sáu đó, ở phương Đông nó được gọi là "con mắt thứ ba." Nó nhìn vào trong. Và vì chỉ có một cách để nhìn bên trong, cho nên có một cách để nghe bên trong, cho nên có một cách để ngửi bên trong.

Cũng như có năm giác quan hướng ra ngoài, có năm giác quan tương xứng hướng vào trong. Về tất cả, con người có mười giác quan, nhưng giác quan đầu tiên bắt đầu cuộc hành trình bên trong là con mắt thứ ba, và thế rồi các giác quan khác bắt đầu mở ra.

Thế giới bên trong của bạn có hương vị riêng của nó, có hương thơm riêng của nó, có ánh sáng riêng của nó. Và nó hoàn toàn im lặng, im lặng mênh mông, im lặng vĩnh hằng. Chưa bao giờ có tiếng ồn nào, và sẽ không bao giờ ồn ào gì. Không đám đông nào có thể đạt tới đó, nhưng bạn có thể đạt tới. Tâm trí không thể đạt tới đó, nhưng bạn có thể đạt tới nó vì bạn không là tâm trí. Chức năng của tâm trí lại là chiếc cầu giữa bạn và thế giới đối thể, và chức năng của tim là chiếc cầu giữa bạn và bản thân bạn.

Im lặng mà tôi đã từng nói tới là im lặng của tim. Nó là bài ca trong bản thân nó, không lời và không âm. Chính là từ im lặng này mà hoa của tình yêu phát triểm. Chính im lặng này trở thành vườn Eden. Thiền, và duy nhất thiền, là chìa khoá để mở những cánh cửa của bản thể riêng bạn.

Bạn đang hỏi, "Một thời gian trước đây thầy đã nói cái gì đó về im lặng điều làm cho tôi giật mình trong giấc ngủ của tôi. Tôi đơn giản nghĩ về nó chỉ là sự thiếu vắng - thiếu vắng tiếng ồn. Nhưng thầy đã nói nó có phẩm chất tích cực, âm thanh tích cực. Và trong thiền của mình, tôi đã để ý sự phân biệt giữa im lặng trong thân thể tôi và im lặng trong tâm trí tôi."

Kinh nghiệm của bạn là thực. Thân thể biết im lặng riêng của nó - điều

là mạnh khoẻ riêng của nó, vui vẻ riêng của nó. Tâm trí cũng biết im lặng của nó, khi mọi ý nghĩ biến mất và bầu trời không gợn mây, chỉ là không gian thuần khiết. Nhưng im lặng tôi đang nói tới là sâu sắc hơn nhiều.

Tôi đang nói về im lặng của bản thể của bạn.

Những im lặng này mà bạn đang nói tới có thể bị quấy rối. Ốm bệnh có thể quấy rối im lặng của thân thể bạn, và chết chắc chắn sẽ quấy rối nó. Một ý nghĩ có thể quấy rối im lặng của tâm trí bạn, cách thức một hòn đá nhỏ bị ném vào trong chiếc hồ im lặng là đủ tạo ra cả nghìn gợn sóng và hồ không còn im lặng nữa. Im lặng của thân thể và của tâm trí là rất mong manh và rất hời hợt, nhưng trong bản thân chúng, chúng là tốt.

Kinh nghiệm chúng là có ích, bởi vì nó chỉ ra rằng thậm chí có thể có im
lặng sâu sắc hơn của tim.

Và ngày bạn kinh nghiệm im lặng của tim, nó sẽ lại là mũi tên của khao khát, đi vào bạn thậm chí còn sâu hơn.

Chính trung tâm của bản thể bạn là trung tâm của cơn xoáy lốc. Bất kì cái gì xảy ra quanh nó đều không ảnh hưởng tới nó; nó là im lặng vĩnh hằng. Hết ngày nọ tới ngày kia, hết năm nọ tới năm kia, hết thời đại nọ tới thời đại kia, hết kiếp nọ tới kiếp kia, nhưng im lặng vĩnh hằng của bản thể bạn vẫn còn đích xác là một - cùng một âm nhạc vô âm, cùng hương thơm của tính thượng đế, cùng sự siêu việt từ mọi cái hữu tử, từ mọi cái nhất thời.

Nó không phải là im lặng của bạn.

Bạn là nó.

Nó không phải là cái gì đó trong sở hữu của bạn; bạn bị nó sở hữu, và đó là cái vĩ đại của nó. Cho dù bạn không có đó, bởi vì ngay cả sự hiện diện của bạn cũng sẽ là việc quấy rối.

Im lặng là sâu lắng tới mức không có người nào, thậm chí không có bạn. Và im lặng này đem tới chân lí, và tình yêu, và cả nhìn phúc lành cho bạn. Đây là việc tìm kiếm, đây là niềm khao khát của mọi con tim, của mọi người có chút ít thông minh.

Nhưng nhớ lấy, đừng bị lạc trong im lặng của thân thể, hay im lặng của tâm trí, hay thậm chí im lặng của tim. Bên ngoài ba điều này là cái thứ tư. Chúng ta, ở phương Đông, đã gọi nó đơn giản là "cái thứ tư," turiya.

Chúng ta đã không cho nó cái tên nào. Thay vì tên chúng ta đã cho nó một con số, bởi vì nó tới sau ba im lặng - của thân thể, của tâm trí, của tim - và bên ngoài nó, không có gì khác được tìm thấy.

Cho nên, đừng hiểu lầm. Phần lớn mọi người... chẳng hạn, có những người đang thực hành bài tập yoga. Bài tập yoga cho thân thể sự im lặng, và họ bị mắc kẹt ở đó. Toàn thể cuộc sống của họ, họ thực hành, nhưng họ chỉ biết cái im lặng nông cạn nhất này.

Thế rồi có những người làm việc tập trung kiểu như thiền siêu việt, của Maharishi Mahesh Yogi. Nó có thể cho bạn im lặng mà sẽ chỉ là của tâm trí. Chỉ bằng việc lẩm nhẩm một cái tên hay mật chú... chính việc lặp lại đó tạo ra trong việc khuấy động của nó, sự im lặng trong tâm trí. Nhưng đấy không phải là thiền, và nó không siêu việt.

Và có những người Sufi biết tới im lặng thứ ba, chính là chỗ sâu nhất của cả ba. Nhưng dầu vậy nó không phải là mục đích, mục tiêu; mũi tên của bạn vẫn không tới đích. Nó là rất sâu bởi vì người Sufi biết tim nhiều hơn bất kì ai khác. Trong nhiều thế kỉ họ đã từng làm việc trên tim, cũng như những người yogis đã từng làm việc trên thân thể, và những người của tập trung và suy tư đã từng làm việc trên tâm trí.

Người Sufis biết cái đẹp mênh mông của yêu. Họ toả ra tình yêu, nhưng dầu vậy nhà vẫn chưa được đạt tới. Bạn phải nhớ tới cái thứ tư. Chừng nào bạn chưa đạt tới cái thứ tư, tiếp tục cuộc hành trình đi.

Mọi người hiểu lầm rất dễ dàng. Chỉ một chút xíu kinh nghiệm và họ nghĩ họ đã đạt tới. Và tâm trí rất láu lỉnh để hợp lí hoá.

Có câu chuyện Sufi về Mulla Nasruddin. Mulla nghe thấy ồn ào rung chuyển trên phố bên ngoài nhà anh ta vào nửa đêm. Vợ anh ta bảo anh ta đi xuống phố xem cái gì, và sau nhiều biện luận anh ta khoác chăn lên vai và đi xuống phố. Đã có nhiều người trong phố và nhiều tiếng ồn ào, và trong đám đông ai đó lấy mất chiếc chăn của anh ta.

Mulla về nhà trần trụi, và vợ anh ta hỏi anh ta, "Mọi chuyện ở đó là thế nào?" Mulla nói, "Dường như là về chăn của anh, vì khi họ lấy chăn xong tất cả họ biến mất luôn. Họ chỉ đợi chiếc chăn. Và anh đã bảo em 'Đừng bắt anh đi ra đó.' Bây giờ anh đã mất chăn rồi và anh về trần trụi. Đấy không phải là việc của chúng ta."

Anh ta đã tìm ra cách hợp lí hoá, và điều đó có vẻ logic, rằng khi họ lấy được chăn của anh ta thì tất cả họ biến mất. Và Mulla đáng thương nghĩ

rằng có lẽ đó là toàn thể vấn đề.... "Biện luận của họ và ồn ào của họ ở ngay trước nhà tôi giữa nửa đêm, và cô vợ ngu xuẩn của tôi đã thuyết phục tôi chung cuộc để đánh mất cái chăn của tôi!"

Tâm trí liên tục hợp lí hoá, và thỉnh thoảng có thể dường như là điều nó nói là đúng, bởi vì nó cho luận cứ cho điều đó. Nhưng người ta phải cảnh giác với tâm trí riêng của mình, bởi vì trong thế giới này không ai có thể lừa được bạn nhiều hơn là tâm trí riêng của bạn. Kẻ thù lớn nhất của bạn là ở bên trong bạn, cũng như người bạn lớn nhất của bạn cũng ở bên trong bạn.

Kẻ thù lớn nhất chính là cuộc chạm trán đầu tiên của bạn, và người bạn lớn nhất của bạn sẽ là cuộc chạm trán cuối cùng của bạn - cho nên đừng bị ngăn cản bởi bất kì kinh nghiệm nào của thân thể hay tâm trí hay tim. Bao giờ cũng nhớ một trong những phát biểu nổi tiếng của Phật Gautam. Ông ấy thường kết luận buổi thuyết giảng của ông ấy mọi ngày bằng cùng hai lời, charaiveti, charaiveti." Hai lời đơn giản đó - chỉ một lời được lặp lại hai lần - nghĩa là "Đừng dừng lại; đi tiếp, đi tiếp."

Đừng bao giờ dừng lại chừng nào con đường chưa chất dứt, chừng nào vẫn có chỗ nào khác để đi - charaiveti, charaiveti.

Osho kính yêu,

Tôi thường nghe thầy nói về tính một mình và tính cô đơn như là đối lập; tính một mình là trạng thái trong đó người ta tràn đầy thế - được đáp ứng; tính cô đơn là trạng thái trong đó người ta bỏ lỡ người khác, cảm thấy rất trống rỗng. Đọc thơ của Ryokan, tôi cảm thấy tính cô đơn nào đó, vậy mà người này nổi tiếng là một Thiền sư chứng ngộ.

"Đứng một mình dưới thông đơn độc,
thời gian trôi qua nhanh chóng. Trên đầu bầu trời vô tận.

Tôi có thể gọi ai để cùng tôi đi trên đường?"

Trong khao khát về người bạn đồng hành thực, trong nhu cầu để chia sẻ
sự giầu có đó, tôi tự hỏi liệu trong trái tim của tính một mình, có loại

đơn độc nào không. Xin thầy giải thích nếu tính một mình và tính đơn độc là có quan hệ lẫn nhau.

Kavisho, tính đơn độc là tính đơn độc, và tính một mình là tính một mình - và hai điều này không bao giờ gặp nhau ở đâu cả. Chúng không thể gặp được bởi chính bản chất của chúng. Tính một mình là tràn đầy thế, tràn đầy dư thừa của bản thân bạn không có chỗ cho bất kì ai khác. Và tính đơn độc là trống rỗng, tăm tối, khổ tới mức không có gì ngoài cơn đói thường xuyên về ai đó để lấp vào nó... nếu không lấp vào nó, ít nhất cũng giúp bạn quên nó.

Bạn đang trích dẫn từ thơ của Ryokan. Tôi không nghĩ Ryokan đã chứng ngộ. Ông ấy chắc chắn là một Thiền sư, và là nhà thơ lớn, nhưng ông ấy đã không đủ là nhà huyền môn. Ông ấy đạt tới rất gần, nhưng cho dù đạt tới rất gần cũng vẫn không đủ là được chứng ngộ.

Tôi cũng đã yêu thích thơ của Ryokan. Nhưng thận trọng với các nhà thơ, bởi vì họ dường như gần thế với nhà huyền môn. Thỉnh thoảng lời của họ đậm đà mầu sắc hơn lời của nhà huyền môn, bởi vì nhà thơ là nghệ sĩ về lời; nhà huyền môn là chuyên gia về im lặng.

Ryokan là một Thiền sư; do đó cái gì đó của điều huyền bí vọng lại trong thơ của ông ấy. Nhưng đó là vì ông ấy đã sống trong bầu không khí giao cảm với nhà huyền môn. Nhưng bản thân ông ấy không là nhà huyền môn.

Đây là những dòng của ông ấy, và bạn có thể thấy ngay lập tức điều tôi
ngụ ý:

Đứng một mình dưới thông đơn độc,
thời gian trôi qua nhanh chóng. Trên đầu bầu trời vô tận.

Tôi có thể gọi ai để cùng tôi đi trên đường?"

Ông ấy vẫn đang cần một người bạn đồng hành, và ông ấy vẫn đi tìm. Ông ấy vẫn nói về "đường," và người chứng ngộ biết không có đường. Mọi con đường đều sai, không ngoại lệ nào, vì mọi con đường đều dẫn bạn đi xa khỏi bản thân bạn. Và đi tới bản thân mình, bạn không cần con đường nào: bạn phải thức tỉnh và bạn có đó.

Điều đó gần giống như bạn đang ngủ trong phòng và mơ rằng bạn đi xa ở London, ở New York, ở San Francisco. Bạn có nghĩ rằng nếu đột

nhiên bạn thức dậy bạn sẽ thấy bản thân bạn ở San Francisco không? Bạn đã ở đó, nhưng đó chỉ là mơ. Thức dậy, đột nhiên bạn thấy bạn đang ở trong phòng tồi tàn của bạn, và bạn thậm chí đã không đi ra khỏi cửa ra vào. Bạn có thể giận người đã đánh thức bạn, nhưng người đó đã đem bạn trở lại thực tại. Và không cần đặt vé, bởi vì bạn chưa bao giờ đi ra ngoài; bạn chỉ đang mơ.

Bạn chỉ đang mơ bạn hiện hữu. Nếu bạn thức dậy, đột nhiên bạn sẽ thấy mọi điều bạn vẫn nghĩ là nhân cách của bạn, thân thể của bạn, tâm trí của bạn, tri thức của bạn, cảm giác của bạn, yêu của bạn - chúng tất cả là mơ. Bạn chỉ là nhân chứng. Nhưng bạn không thể mơ về nhân chứng được; điều đó là không thể được.

Nhân chứng vẫn còn là nhân chứng, chưa bao giờ trở thành mơ. Tính một mình của bạn là nhân chứng của bạn, là bản thể của bạn. Và nó tràn đầy thế, không cần bất kì bạn đồng hành nào. Và nhu cầu về con đường là gì? Bạn đang đi đâu? Bạn đã tới rồi.

Ryokan là nhà thơ hay, và có lẽ là một sư rất có kỉ luật, nhưng ông ấy không phải là nhà huyền môn và chắc chắn không phải là người chứng ngộ.

Kavisho, để điều này là cơ hội nhắc nhở bạn lần nữa: thận trọng về nhà thơ. Họ giống như những đồng tiền giả, mặc dầu họ có vẻ đích xác giống đồng tiền thực. Nhưng giả là giả, và không có cách nào làm nó thành thực. Ryokan vẫn phải thức dậy và thấy không có thông đơn độc đứng một mình, không cần bạn đồng hành, và không có đường.

Người ta hiện hữu, và bao giờ cũng hiện hữu, ở nhà. Nhận ra tính ở nhà này là tính một mình.

Đi quanh trong mơ bạn bao giờ cũng thấy bản thân bạn đơn độc. Tính đơn độc là hiểu lầm. Tính một mình là thức tỉnh.

Osho kính yêu,

Làm sao tôi có thể phân biệt được giữa một phần của tâm trí đang quan
sát và phần khác của tâm trí, và người quan sát? Người quan sát có thể

quan sát bản thân nó không? Một lần tôi nghĩ tôi đã có nó và thế rồi cùng ngày đó tôi nghe thầy nói trong bài nói, "Nếu bạn nghĩ bạn đã có được người quan sát, bạn đã bỏ lỡ." Từ đó trở đi tôi cố quan sát các cảm giác trong thân thể, ý nghĩ, và xúc động. Phần lớn, tôi bị mắc vào trong chúng. Nhưng, thỉnh thoảng, hiếm hoi, tôi cảm thấy cực kì thảnh thơi và không cái gì ở lại - nó cứ giữ chuyển động. Có cái gì cần làm thêm không?

Deva Waduda, người ta phải bắt đầu quan sát thân thể - bước đi, ngồi, đi ngủ, ăn. Người ta phải bắt đầu từ cái rắn chắc nhất, bởi vì nó là dễ hơn, và thế rồi người ta phải chuyển tới những kinh nghiệm tinh tế hơn.

Người ta phải bắt đầu quan sát ý nghĩ, và khi người ta trở thành chuyên gia trong quan sát ý nghĩ, thế rồi người ta phải bắt đầu quan sát cảm giác. Sau khi bạn cảm thấy rằng bạn có thể quan sát cảm giác của bạn, thế rồi bạn nên bắt đầu quan sát tâm trạng của bạn, điều thậm chí còn tinh tế hơn cảm giác của bạn, và mơ hồ hơn.

Phép mầu của quan sát là ở chỗ khi bạn quan sát thân thể, người quan sát của bạn trở nên mạnh hơn; khi bạn quan sát các ý nghĩ, người quan sát của bạn trở nên mạnh hơn; khi bạn quan sát cảm giác, người quan sát trở nên càng mạnh hơn nữa. Khi bạn quan sát tâm trạng của bạn, người quan sát mạnh tới mức nó có thể vẫn còn là bản thân nó - quan sát bản thân nó

- cũng như chiếc nến trong đêm tối không chỉ chiếu sáng mọi thứ quanh
nó, nó cũng chiếu sáng bản thân nó.

Tìm thấy người quan sát trong sự thuần khiết của nó là thành tựu lớn lao nhất trong tâm linh, bởi vì người quan sát trong bạn là chính linh hồn bạn; người quan sát trong bạn là tính bất tử của bạn. Nhưng đừng bao giờ trong một khoảnh khắc mà nghĩ, "Mình có nó rồi," bởi vì đó là khoảnh khắc bạn bỏ lỡ.

Quan sát là quá trình vĩnh hằng; bạn bao giờ cũng liên tục trở nên ngày một sâu sắc hơn, nhưng bạn không bao giờ đi tới tận cùng nơi bạn có thể nói "Mình có nó rồi." Thực ra, bạn càng đi sâu hơn, bạn càng trở nên nhận biết rằng bạn đã đi vào trong một quá trình vĩnh hằng - không có bắt đầu nào và không có kết thúc nào.

Nhưng mọi người đang quan sát chỉ người khác; họ không bao giờ bận
tâm quan sát bản thân họ. Mọi người đều quan sát - đó là việc quan sát

hời hợt nhất - điều người khác đang làm, điều người khác đang mặc, cách người đó nhìn.... Mọi người đều quan sát; quan sát không phải là cái gì đó mới được đưa vào trong đời bạn. Nó chỉ phải được làm sâu sắc hơn, rút khỏi người khác, và mũi tên hướng tới cảm giác, ý nghĩ, tâm trạng bên trong của riêng bạn - và chung cuộc, tới chính bản thân người quan sát.

Một người Do Thái đang ngồi trên tầu hoả đối diện với một linh mục. "Ông nói cho tôi, việc tôn thờ của ông," người Do Thái hỏi, "sao ông mặc cổ áo đằng sau ra đằng trước thế?"

"Vì tôi là cha," linh mục trả lời.

"Tôi cũng là cha, và tôi không mặc cổ áo như thế," người Do Thái nói. "Ồ," linh mục nói, "nhưng tôi là cha cho cả nghìn người."

"Thế thì cũng có thể," người Do Thái đáp, "chính quần của ông cũng nên mặc đằng sau ra đằng trước."

Mọi người rất quan sát về mọi người khác.

Hai người Ba Lan đi dạo; đột nhiên trời đổ mưa. "Nhanh lên," một người
nói, "mở ô ra."

"Không ích gì đâu," bạn anh ta nói, "ô của tôi thủng lỗ chỗ."

"Thế sao anh đem nó đi ngay chỗ đầu tiên?" "Tôi có nghĩ trời mưa đâu."

Bạn có thể cười rất dễ dàng về những hành động buồn cười của người khác, nhưng bạn đã bao giờ cười bản thân bạn chưa? Bạn đã bao giờ bắt được bản thân bạn đang làm cái gì đó buồn cười không? Không, bạn giữ cho bản thân bạn hoàn toàn không được quan sát; toàn thể quan sát của bạn là về người khác, và điều đó không giúp ích gì.

Dùng năng lượng của tính quan sát này cho biến đổi bên trong bản thể bạn đi. Nó có thể đem tới bạn nhiều phúc lạc và nhiều phúc lành tới mức bạn thậm chí không thể mơ được về nó. Một quá trình đơn giản, nhưng một khi bạn bắt đầu dùng nó lên bản thân bạn, nó trở thành việc thiền.

Người ta có thể làm ra thiền từ bất kì cái gì.

Bất kì cái gì dẫn bạn tới bản thân bạn đều là thiền. Và điều có nghĩa mênh mông là tìm ra thiền riêng của bạn, bởi vì trong chính việc tìm này bạn sẽ thấy niềm vui lớn. Và bởi vì nó là phát hiện của riêng bạn - không phải là nghi lễ nào đó được áp đặt lên bạn - bạn sẽ thích đi sâu hơn vào

trong nó. Bạn càng đi sâu hơn vào trong nó, bạn sẽ càng cảm thấy hạnh phúc hơn - an bình, im lặng hơn, cùng nhau hơn, có chân giá trị hơn, duyên dáng hơn.

Tất cả các bạn đều biết quan sát, cho nên không có vấn đề về học nó.

Chỉ là vấn đề đổi đối thể của quan sát. Đem chúng lại gần hơn đi.

Quan sát thân thể bạn, và bạn sẽ ngạc nhiên. Tôi có thể di chuyển tay tôi không có quan sát, và tôi có thể di chuyển tay tôi có việc quan sát. Bạn sẽ không thấy khác biệt, nhưng tôi có thể cảm thấy khác biệt. Khi tôi chuyển nó với tính quan sát, có duyên dáng và cái đẹp trong nó, an bình, và im lặng. Bạn có thể bước, khi quan sát từng bước; nó sẽ cho bạn mọi phúc lành mà việc bước có thể cho bạn như bài tập, thêm nữa nó sẽ cho bạn ích lợi của việc thiền đơn giản vĩ đại.

Ngôi chùa ở Bodhgaya mà Phật Gautam đã trở nên chứng ngộ đã được làm để kỉ niệm hai điều... một là cây Bồ đề mà dưới đó ông ấy vẫn thường ngồi. Ngay bên cạnh cây này có những tảng đá nhỏ để bước đi chậm rãi. Ông ấy đã thiền, ngồi, và khi ông ấy cảm thấy rằng ngồi đã là quá nhiều - một kinh nghiệm chút ít được cần cho mọi người - ông ấy đã bước trên những tảng đá đó. Điều đó là thiền đi của ông ấy.

Khi tôi ở Bodhgaya, có tổ chức trại thiền ở đó, tôi đã tới ngôi chùa này. Tôi thấy các lạt ma Phật giáo từ Tây Tạng, từ Nhật Bản, từ Trung Quốc. Tất cả họ đều bày tỏ sự kính trọng với cái cây này, và tôi không thấy một người nào bày tỏ kính trọng đối với những tảng đá đó mà trên đó Phật đã bước đi hàng dặm đường. Tôi bảo họ, "Điều này là không đúng. Các ông phải đừng quên những tảng đá đó. Chúng đã được chân Phật chạm tới hàng triệu lần. Nhưng tôi biết tại sao các ông không chú ý gì tới chúng, bởi vì các ông đã quên hoàn toàn rằng Phật đã nhấn mạnh là các ông phải quan sát mọi hành động của thân thể ông: bước, ngồi, nằm."

Bạn không nên để một khoảnh khắc nào diễn ra một cách vô ý thức. Tính quan sát sẽ làm sắc bén tâm trí bạn. Đây là tôn giáo tinh tuý - mọi điều khác đơn giản là nói. Nhưng Waduda, bạn hỏi tôi, "Có cái gì đó khác thêm nữa không?" Không, nếu bạn có thể làm chỉ việc quan sát, không cái gì khác được cần.

Nỗ lực của tôi ở đây là để làm cho tôn giáo thành đơn giản nhất có thể được. Mọi tôn giáo đã làm chính cái đối lập: họ đã làm cho mọi thứ

thành rất phức tạp - phức tạp tới mức mọi người chưa bao giờ thử chúng. Chẳng hạn, trong kinh sách Phật giáo có ba mươi ba nghìn qui tắc phải được tuân thủ bởi các sư Phật giáo; ngay cả nhớ chúng cũng là không  thể được. Chính con số ba mươi ba nghìn này cũng đủ làm cho bạn  phiêu diêu: "Mình toi rồi! Cả đời mình sẽ bị quấy rối và phá huỷ."

Tôi dạy bạn: chỉ tìm một nguyên tắc phù hợp cho bạn, cảm thấy trong
hoà hợp với bạn, và thế là đủ.

Osho kính yêu,

Trong sáu mươi ba năm cuộc sống của tôi, thầy là quan hệ yêu đầu tiên đã làm cho tôi được độc lập. Làm sao điều này đã xảy ra?

Paritosh Lore, yêu đem tới tự do. Và yêu không đem tới tự do không  phải là yêu. Yêu không phải là chi phối. Làm sao bạn có thể chi phối ai đó bạn yêu? Làm sao bạn có thể làm cho người đó phụ thuộc, và dầu vậy vẫn yêu? Nhưng đó là điều liên tục xảy ra trên thế giới nhân danh yêu - cái gì đó khác - thèm khát quyền lực, chi phối người khác. Một cách tự nhiên độc lập không thể được phép. Mọi nỗ lực được thực hiện để cho người kia phải là bản sao của bạn. Bạn sợ tự do của người kia, bởi vì tự do là không kiểm soát được, và tự do là không dự đoán được. Cho nên mọi cái gọi là yêu đều cố gắng theo đủ mọi cách để phá huỷ tự do - và khoảnh khắc tự do bị phá huỷ, yêu chết.

Yêu là rất mảnh mai, giống hệt như bông hồng. Bạn phải cho phép nó
nhảy múa trong mưa, trong gió, trong ánh mặt trời.

Yêu giống như con chim tung cánh, có toàn thể bầu trời là tự do của nó. Bạn có thể bắt giữ con chim, bạn có thể cho nó vào trong lồng vàng đẹp, và dường như nó là cùng con chim đã bay trong tự do và có cả bầu trời cho bản thân nó. Điều đó chỉ dường như là cùng con chim thôi. Nó không phải vậy - bạn đã giết chết nó rồi. Bạn đã chặt đôi cánh của nó, bạn đã lấy đi bầu trời của nó. Và chim không bận tâm về vàng của bạn. Cái lồng của bạn có thể quí giá đến đâu, nó vẫn là việc cầm tù.

Và đó là điều chúng ta đang làm với yêu của chúng ta: chúng ta tạo ra ra
lồng vàng. Chúng ta sợ bởi vì bầu trời là bao la. Nỗi sợ là ở chỗ con

chim có thể không trở lại. Để giữ nó trong kiểm soát của bạn, nó phải bị
cầm tù. Đó là cách yêu trở thành hôn nhân.

Yêu là con chim tung cánh: hôn nhân là con chim trong lồng vàng. Và chắc chắn chim không bao giờ có thể tha thứ cho bạn. Bạn đã phá huỷ mọi cái đẹp của nó, mọi niềm vui của nó, mọi tự do của nó. Bạn đã phá huỷ linh hồn nó - nó chỉ là bản sao chết. Nhưng bạn đã làm một điều thành chắc chắn, rằng nó không thể thoát khỏi bạn, rằng nó bao giờ cũng là của bạn, rằng ngày mai nữa nó cũng sẽ là của bạn, rồi ngày kia....

Những người yêu bao giờ cũng sợ. Nỗi sợ là vì yêu tới như làn gió thoảng. Bạn không thể tạo ra được nó, nó không phải là cái gì đó để được chế tạo - nó tới. Nhưng bất kì cái gì tới theo cách riêng của nó, cũng có thể ra đi theo cách riêng của nó, đó là hệ quả tự nhiên.

Yêu tới, và hoa nở trong bạn, bài ca nảy sinh trong tim bạn, ham muốn nhảy múa... nhưng với nỗi sợ ẩn kín. Cái gì sẽ xảy ra nếu làn gió này đã tới với bạn, mát mẻ và ngát hương, rời bỏ bạn vào ngày mai?... bởi vì bạn không phải là giới hạn của sự tồn tại. Và làn gió thoảng này chỉ là vị khách - nó sẽ ở cùng bạn chừng nào nó cảm thấy ở cùng, và nó sẽ đi bất kì khoảnh khắc nào.

Điều này tạo ra sợ trong mọi người, và họ trở thành có tính sở hữu. Họ bắt đầu đóng cửa ra vào và cửa sổ để giữ làn gió ở bên trong. Nhưng cửa ra vào và cửa sổ bị đóng lại, nó không còn là cùng làn gió đó nữa. Cái mát mẻ mất đi, hương thơm mất đi - chẳng mấy chốc nó thành kinh tởm. Nó cần tự do, và bạn đã lấy đi tự do đó; nó chỉ còn là cái xác.

Nhân danh yêu mọi người đang mang các cái xác của nhau, điều họ gọi là hôn nhân. Và để mang các cái xác bạn phải đi tới văn phòng đăng kí kết hôn của chính quyền để làm cho nó thành giao kèo pháp lí. Yêu không thể cho phép hôn nhân được. Trong một thế giới đích thực hôn nhân sẽ là không thể được.

Người ta phải yêu, và yêu một cách mãnh liệt và yêu một cách toàn bộ, và không lo nghĩ về ngày mai. Nếu sự tồn tại đã là phúc lạc thế hôm nay, tin cậy rằng sự tồn tại sẽ đẹp hơn và phúc lạc hơn vào ngày mai đi. Khi tin cậy của bạn phát triển, sự tồn tại trở nên ngày càng hào phóng hơn với bạn. Nhiều yêu hơn sẽ mưa rào lên bạn. Nhiều hoa của niềm vui và cực lạc sẽ mưa lên bạn.

Paritosh Lore, trong cuộc đời sáu mươi ba năm của bạn, bất kì cái gì bạn

đã biết nhân danh yêu đều không phải là yêu. Nó có thể đã là mê đắm, nó có thể đã là hấp dẫn sinh học, nó có thể đã từng là mưu đồ của các hoocmon chống lại hai cá nhân - nhưng không phải là yêu. Bạn đã biết yêu lần đầu tiên... bởi vì đây là tiêu chí duy nhất: tự do của bạn phát triển sâu hơn, độc lập của bạn trở nên vững chắc và tích hợp và kết tinh hơn. Đây là tiêu chí duy nhất rằng yêu đã tới thăm bạn, rằng yêu đã là vị khách trong tim bạn.

Và ai chăm lo về ngày mai? Những người chăm lo về ngày mai là những người không có hôm nay, người khổ ngay bây giờ và cố che giấu nó, cố bỏ qua nó trong hi vọng, trong ham muốn, trong mơ về ngày mai.

Nhưng ngày mai chưa bao giờ tới, đây là một trong những khó khăn. Bao giờ cũng là hôm nay tới. Và bạn trở nên quen thuộc với việc khổ hôm nay, và hi vọng, ham muốn, mơ mộng cho ngày mai. Bạn đã bỏ lỡ cuộc sống. Mọi người đã trở nên quen với ngày mai tới mức họ không chỉ nghĩ tới ngày mai trong kiếp này, họ nghĩ tới cuộc sống sau cái chết. Mọi người thường hỏi tôi, "Cái gì sẽ xảy ra sau cuộc sống? Cái gì sẽ xảy ra sau cái chết?" Và tôi thường nói với họ, "Bất kì cái gì đang xảy ra trước cái chết, cùng cái đó sẽ tiếp tục. Hôm nay bạn có phúc lạc không?

- bởi vì ngày mai sẽ được sinh ra từ hôm nay. Hôm nay mang thai toàn thể tương lai của bạn."

Yêu một cách mãnh liệt, vui vẻ, toàn bộ, và bạn sẽ không bao giờ nghĩ tới việc tạo ra tù túng, giao kèo. Bạn sẽ không bao giờ nghĩ tới làm cho người đó bị phụ thuộc. Bạn sẽ không bao giờ ác thế - nếu bạn yêu - như việc phá huỷ tự do của người khác. Bạn sẽ giúp, bạn sẽ làm cho bầu trời của người đó to hơn.

Chỉ có một tiêu chí về yêu: Nó cho tự do, và nó cho một cách vô điều
kiện.

Bạn đã kinh nghiệm yêu lần đầu tiên, nhưng không quá muộn đâu - mặc dầu bạn sáu mươi ba tuổi rồi. Yêu biến đổi tuổi già thành tuổi trẻ. Nếu bạn có thể liên tục yêu tới chính hơi thở cuối cùng, bạn sẽ vẫn còn trẻ trung. Yêu không biết tới tuổi già. Yêu không biết tới chết. Nếu bạn có thể liên tục yêu, yêu của bạn sẽ tiếp tục bên ngoài chết nữa. Yêu là kinh nghiệm quí giá nhất trong cuộc sống.

Mọi người phí hoài không cần thiết thời gian của họ vào những từ trống
rỗng như "Thượng đế." Tôi đã nhìn vào cuốn sách nổi tiếng, Chờ đợi

Godot. Thực ra ông ấy muốn nói "God - Thượng đế," nhưng đã không có đủ dũng cảm - điều đó sẽ xúc phạm tới nhiều người - cho nên ông ấy đã tạo ra từ, "Godot," điều sẽ nhắc nhở bạn, bạn sẽ hiểu. Nhưng tôi nghĩ có lẽ trong một số ngôn ngữ "Godot" nghĩa là" God," và ngôn ngữ đó chỉ có thể là tiếng Đức.

Một trong các sannyasin cũ của tôi, Haridas, người đang trên đường - anh ấy sẽ sớm tới đây - tôi đã hỏi anh ấy, "Từ tiếng Đức cho Thượng đế là gì?"

Anh ấy nói, "Cho God-Thượng đế à? Từ tiếng Đức là Gott!"

Tôi nói, "Điều đó thậm chí còn nguy hiểm hơn Godot - Gott!"

Không ai đã nắm được nó. Nhưng mọi người đang phí hoài thời gian của
họ....

Hiện thực hơn đi, thực chứng hơn đi. Đừng phản bội trần tục... và thế thì bạn sẽ thấy không có gì quan trọng hơn là yêu, và yêu trưởng thành chỉ trong bầu không khí của tự do. Điều đó làm cho yêu của bạn thành tôn giáo đầy đủ.

Yêu, trưởng thành trong tự do, là tất cả mọi điều tôn giáo nên ngụ ý. Không có tôn giáo nào khác hơn yêu và tự do - và chúng là một hiện tượng.

Tự do là trống rỗng nếu không có yêu - khô khan, như sa mạc.

Yêu là chết nếu không có tự do - cái xác.

Cùng nhau chúng là tất cả. Cùng nhau chúng là nhiều hơn bạn có thể tưởng tượng cuộc sống là vậy. Bạn có Gott nó!... Tôi thích từ này. Nó dường như là tốt nhất - "God-Thượng đế" là xa xăm, "Godot" là hư cấu, nhưng "Gott" là trần tục hơn.

Nhưng điều đó là có thể chỉ ở nơi yêu bùng nở trong trời tự do. Và bất kì khi nào nó xảy ra, vào bất kì tuổi nào nó xảy ra, nó đem tuổi trẻ tới bạn, nó đem mùa xuân tới bạn. Hàng triệu người không may - họ sống và chết mà không biết yêu là gì, và không biết niềm vui của việc cho tự do. Và chừng nào bạn chưa có năng lực cho tự do, bạn không đáng nhận nó nữa.

Paritosh Lore, điều đã xảy ra cho bạn là phúc lành lớn lao đấy. Bạn nên cầu nguyện rằng nó xảy ra cho mọi người.

Lắng nghe là nghệ thuật lớn.

Mọi người chỉ nghe; rất ít người có khả năng lắng nghe.

Một người đã tới Phật Gautam. Ông ta là một triết gia nổi tiếng của thời đó và ông ta đã đánh bại nhiều triết gia trong thảo luận về điều tối thượng, chân lí, Thượng đế. Ông ta đã tới để đánh bại Phật Gautam nữa

- đó chắc sẽ là thắng lợi chu toàn. Ông ta đã mang theo mình năm trăm đệ tử được chọn lựa để thấy Phật Gautam bị thất bại.

Nhưng Phật Gautam đã hỏi một câu hỏi rất kì lạ. Ông ấy hỏi, "Ông có
hiểu nghĩa và sự khác biệt giữa nghe và lắng nghe không?"

Người này đâm ra lúng túng. Ông ta đã tới để thảo luận những điều lớn lao, và đây là chuyện nhỏ. Và chẳng có khác biệt gì... khi có liên quan tới ngôn ngữ, liên quan tới từ điển, nghe là lắng nghe. Người này nói, "Chẳng có khác biệt chút nào, và tôi đã hi vọng ông sẽ không hỏi câu hỏi bình thường như thế."

Phật Gautam nói, "Có khác biệt lớn đấy. Và chừng nào ông còn chưa hiểu khác biệt này, không có khả năng của bất kì đối thoại nào. Ta sẽ nói cái gì đó; ông sẽ nghe cái gì đó khác. Cho nên nếu ông thực sự muốn có đối thoại với ta, ngồi bên ta trong hai năm đi. Đừng nói lời nào, chỉ lắng nghe thôi. Bất kì cái gì ta nói cho người khác, đừng quan tâm; ta không nói cho ông. Cho nên ông không cần lo nghĩ về liệu nó là đúng hay không đúng, liệu ông phải chấp nhận nó hay không. Ông chỉ là một nhân chứng; ý kiến của ông không được cần tới.

"Sau hai năm, ông có thể có đối thoại, thảo luận mà vì nó ông đã tới. Và ta sẽ thích bị đánh bại, cho nên điều này không phải để trì hoãn thất bại; nó chỉ là để làm cho đối thoại thành có thể."

Vào chính khoảnh khắc đó, Mahakashyap - một đại đệ tử của Phật Gautam; có lẽ là đệ tử vĩ đại nhất - cười to. Ông ấy đang ngồi dưới một gốc cây phía xa, và triết gia này nghĩ, "Người kia dường như điên. Sao ông ta cười?"

Phật nói, "Mahakashyap, điều này là không lịch sự; ngay cả với người đã chứng ngộ điều này là không đúng."

Mahakashyap nói, "Tôi chẳng bận tâm về đúng hay sai; tôi chỉ cảm thấy
tiếc cho chàng triết gia đáng thương này."

Và ông ấy quay sang triết gia này và nói với ông ta, "Nếu ông muốn có thảo luận, có nó ngay bây giờ đi; sau hai năm, sẽ chỉ là im lặng và không có đối thoại đâu. Người này không đáng tin cậy. Ông ấy đã lừa tôi; tôi cũng tới với cùng ý tưởng như ông, để đánh bại ông ấy, và ông ấy đã lừa tôi. Ông ấy nói, `Ngồi xuống trong hai năm bên cạnh ta, và lắng nghe.

Học nghệ thuật đầu tiên về lắng nghe. Và bởi vì ông không quan tâm chút nào, tâm trí ông không cần vận hành.'

"Và hai năm là thời gian dài đấy; tâm trí bắt đầu quên cách nghĩ, cách vận hành. Chính sự hiện diện của Phật Gautam an bình, im lặng tới mức người ta bắt đầu hân hoan trong im lặng. Và lắng nghe lời ông ấy... điều chả đề cập gì tới ông cả, cho nên ông không lo nghĩ liệu chúng có đồng thuận với định kiến của ông, triết lí của ông, tôn giáo của ông - với ông - hay không. Ông dửng dưng. Ông lắng nghe ông ấy dường như ông đang lắng nghe chim hót buổi sáng khi mặt trời lên.

"Và hai năm... tâm trí biến mất. Và mặc dầu những lời đó không đề cập tới ông, chúng bắt đầu đạt tới tim ông. Bởi vì tâm trí im lặng, lối chuyển để mở - cửa mở, trái tim đón chào chúng. Cho nên nếu ông muốn hỏi cái gì, nếu ông muốn thách thức người này, thách thức bây giờ đi. Tôi không muốn thấy người khác bị lừa lần nữa."

Phật Gautam nói, "Điều đó là tuỳ ông thôi; nếu ông muốn đánh bại ta bây giờ, ta tuyên bố ta thua. Không cần nói chuyện. Sao phí thời gian? Ông thắng. Nhưng nếu ông thực sự muốn có đối thoại với ta, thế thì ta không đòi hỏi nhiều nhặn gì, chỉ hai năm để học nghệ thuật lắng nghe." Người này ở lại trong hai năm, và thậm chí quên hoàn toàn rằng sau hai năm ông ta phải thách thức Phật Gautam vào tranh cãi. Ông ấy quên đứt toàn thể lịch. Ngày qua, tháng qua, mùa tới rồi đi, và sau hai năm ông ta tận hưởng im lặng nhiều tới mức ông ấy chẳng có ý tưởng rằng hai năm đã trôi qua.

Cần phải nhớ rằng thời gian là thứ rất co giãn. Khi bạn khổ, thời gian trở thành dài hơn; đột nhiên mọi đồng hồ đeo tay và treo tường bắt đầu chạy chậm - một mưu đồ lớn chống lại người nghèo đang khổ. Thời gian chuyển chập chạp tới mức thỉnh thoảng người ta cảm thấy dường như nó

đã dừng lại.

Bạn ngồi bên cạnh ai đó bạn yêu nhưng sắp chết, vào giữa đêm; dường như thời gian đã dừng lại, rằng đêm này sẽ không kết thúc, rằng ý tưởng của bạn là mọi đêm đều chấm dứt đã là hoang tưởng... đêm nay sẽ không có bình minh, bởi vì thời gian không chuyển động.

Và khi bạn vui vẻ - khi bạn gặp người bạn sau nhiều năm xa cách, khi bạn gặp người yêu, người mà bạn đã chờ đợi lâu dài - đột nhiên, lại mưu đồ đó. Mọi đồng hồ treo tường, mọi đồng hồ đeo tay chạy nhanh hơn; nhiều giờ trôi qua như vài phút, ngày đi như giờ, tháng đi như tuần. Thời gian co giãn: thời gian là tương đối cho hoàn cảnh bên trong của bạn.

Người đã tận hưởng hai năm này của im lặng sâu sắc tới mức người đó không thể quan niệm được rằng hai năm đã trôi qua. Đột nhiên, bản thân Phật đã hỏi ông ấy, "Ông đã quên hoàn toàn rồi sao? Hai năm đã qua rồi; đây là ngày ông đã tới hai năm trước. Bây giờ nếu ông muốn thách thức ta tranh cãi, ta sẵn sàng."

Người này cúi mình dưới chân Phật Gautam.

Và Mahakashyap lại cười nữa, và nói, "Tôi đã bảo ông rồi, nhưng chẳng ai chịu nghe tôi cả. Tôi đã từng ngồi dưới cây này trong gần hai mươi năm, ngăn cản mọi người khỏi rơi vào cái bẫy của người này; nhưng có ai nghe tôi đâu. Họ rơi vào bẫy, và từng người đều cho tôi cơ hội cười to."

Người này đi, sau khi chạm chân Phật Gautam, tới chạm chân Mahakashyap nữa, vừa nói, "Tôi biết ơn ông. Tôi đã học được phân biệt giữa nghe và lắng nghe. Nghe đã làm cho tôi thành người thông thái lớn, và lắng nghe đã làm cho tôi thành hồn nhiên, im lặng - an bình đi qua hiểu biết. Tôi không có câu hỏi nào, và tôi không có câu trả lời nào; tôi hoàn toàn im lặng. Mọi câu hỏi đã biến mất, mọi câu trả lời đã biến mất. Tôi cũng có thể ngồi bên cạnh ông dưới cây này chứ?" ông ta hỏi Mahakashyap.

Mahakashyap nói, "Không, tôi không nhận đệ tử đâu; đó là việc của Phật Gautam - ông cứ đi tới đó đi. Đừng túm tụm quanh cây của tôi, vì ngay cả ở đây cũng chẳng có gì để lắng nghe cả, chỉ thỉnh thoảng có tiếng cười khi ai đó tới và tôi thấy rằng người đó sắp rơi vào bẫy. Ông đã rơi vào bẫy rồi; bây giờ được khai tâm, trở thành một sannyasin đi."

Không chỉ người này trở thành một sannyasin, năm trăm tín đồ của ông ấy những người cũng đã ngồi và nghe trong hai năm, cũng đã trở nên im lặng.

Tôi nhớ tới một câu chuyện kì lạ về Ananda, một trong những đệ tử thân thiết nhất của Phật Gautam.

Và ông ấy không chỉ là một đệ tử, ông ấy cũng là anh họ con cô con cậu của Phật. Chỉ riêng sự kiện rằng ông ấy đã là có quan hệ sâu hơn với Phật Gautam, sự kiện rằng máu đậm hơn nước, sự kiện rằng, "Tôi không chỉ có quan hệ họ hàng, chú ấy là trẻ hơn về tuổi so với tôi," trở thành cản trở.

Bốn mươi hai năm ông ấy ở cùng Phật, nhưng đã không thể nào đạt tới chứng ngộ. Và nhiều, nhiều người khác tới và đã trở nên chứng ngộ.

Chính hôm ông ấy nhận khai tâm, ông ấy đã hỏi Phật Gautam, "Tôi đã tới để được khai tâm. Sau khai tâm tôi sẽ là đệ tử của chú. Ngay bây giờ tôi là anh của chú." Và ở Ấn Độ, ngay cả anh em họ, nếu họ lớn tuổi hơn, đều phải được kính trọng như anh em thực của bạn.

Ananda nói, "Tôi muốn chú nhớ cho ba điều kiện, và hứa với tôi là chú sẽ không nuốt lời hứa, bởi vì sau khai tâm mệnh lệnh của chú sẽ là đời tôi, lời của chú sẽ là luật của tôi - thế thì tôi không thể nói được gì. Cho nên chỉ trước khi khai tâm tôi muốn có ba lời hứa. Vì tôi lớn tuổi hơn chú, chú phải kính trọng ham muốn của tôi."

Sariputra, một trong các đệ tử đầu tiên của Phật Gautam, nói với Ananda, "Đừng ngu xuẩn, những lời hứa đó sẽ trở thành cản trở sự trưởng thành của ông đấy. Ba điều kiện này sẽ ngăn cản mọi điều mà vì nó ông đang nhận khai tâm. Ông nói, `Tôi sẽ trở thành đệ tử của chú,' nhưng sâu bên dưới ông sẽ không bao giờ là đệ tử cả. Ông bao giờ cũng

biết rằng ông là anh lớn tuổi hơn, và ba điều kiện đó bao giờ cũng làm cho ông chắc chắn về nó."

Khai tâm phải được tiến hành một cách vô điều kiện, nhưng Ananda đã không nghe theo sannyasin bình thường. Sariputra là một trong những đệ tử trí huệ nhất của Phật Gautam, nhưng trong con mắt của Ananda ông ấy không là ai cả. Ananda là vua, có vương quốc riêng của ông ấy; Sariputra chỉ là bình dân. Ananda nói với ông ấy, "Ông im đi. Đây là chuyện giữa hai anh em, ông không cần xen vào."

Sau bốn mươi hai năm Ananda khóc khi Phật Gautam sắp chết. Và ông ấy nói, "Tôi đã không nghe lời Sariputra. Tôi dốt nát, tôi cứ khăng khăng. Ba điều kiện đó không là gì ngoài việc tôn cao bản ngã của tôi." Điều kiện thứ nhất là, "Tôi bao giờ cũng ở cùng chú. Chú không thể phái tôi đi bất kì chỗ nào khác để lan truyền lời nói." Thứ hai, "Tôi có thể hỏi bất kì câu hỏi nào. Chú không thể nói với tôi, `Đợi đã, và khi thời gian đúng ông sẽ nhận được câu trả lời.' Không, chú sẽ phải cho tôi câu trả lời ngay lập tức." Và thứ ba, "Nếu tôi đem tới một người bạn - cho dù là  nửa đêm, và tôi đánh thức chú dậy - chú sẽ phải nhận người đó và trả lời câu hỏi của người đó."

Phật Gautam cười. Rất ít dịp mà ông ấy cười - trong cả đời ông ấy có thể có ba hay bốn cơ hội. Ông ấy cười, cười vào cái ngu xuẩn của dốt nát con người. Điều Ananda hỏi chỉ là vô nghĩa, và điều ông này mất ông này không nhận biết tới.

Phật nói, "Anh là anh của tôi. Tôi phải nghe lời anh, kính trọng anh. Các điều kiện của anh là được chấp nhận. Anh sẽ không bao giờ tìm ra việc thất hứa đâu. Tôi giữ lời hứa - nhưng tôi giữ lời hứa mà lòng nặng trĩu, bởi vì anh không biết anh đang bỏ lỡ cái gì. Anh đang nghĩ anh sắp trở nên đặc biệt, và đây là chỗ mà anh phải trở nên khiêm tốn."

Nhưng người mù là người mù. Ông ấy nhận khai tâm chỉ sau khi những điều kiện đó được chấp nhận. Và ông ấy đã khóc ra nước mắt máu, vì ông ấy bao giờ cũng vẫn còn với bản ngã tinh vi: "Mình có một sự đặc

biệt nào đó trong mười nghìn đệ tử. Không ai có lời hứa nào từ Phật Gautam ngoại trừ mình."

Nhưng những người không có lời hứa nào, những hứa hẹn của họ được hoàn thành. Những người đã tới mà không hỏi điều gì và buông xuôi bản thân họ, họ đã đạt tới. Ông ấy vẫn còn tụt lại phía sau. Ông ấy không thể tin được điều đó: "Vấn đề gì thế nhỉ? Những người rất ít tuổi đã đạt tới giải thoát, còn mình là một trong những người cao niên nhất. Và mình là gần nhất."

Nhưng gần nhất chỉ về mặt vật lí. Ông ấy ngủ trong cùng phòng Phật Gautam ngủ. Ông ấy đi ngay sau Phật như cái bóng, và ông ấy cảm thấy tự hào lớn về tính đặc biệt của ông ấy. Ông ấy được Phật Gautam và mọi người khác thừa nhận; nhưng việc thừa nhận của ông ấy trở thành lỗi của ông ấy, thất bại của ông ấy.

Pankaja, đừng bao giờ ham muốn việc thừa nhận, Tận hưởng khi nó tới, thưởng thức nó, nhảy múa... nhưng khi nó tới theo cách riêng của nó, không được yêu cầu. Thầy bao giờ cũng nhận ra - nhưng chỉ những người sẽ được giúp đỡ bởi điều đó. Và thầy bỏ qua những người sẽ được giúp đỡ bằng việc bỏ qua họ của thầy. Có lẽ họ sẽ đi tới hiểu tại sao họ lại bị bỏ qua: bởi vì họ muốn là đặc biệt, bởi vì họ muốn được thừa nhận.

Bỏ điều đó đi! Nếu bạn không thể bỏ được, cho dù có thầy, thế thì đó là loại tính đệ tử gì? Bạn đã nhận kiểu khai tâm gì? Bây giờ bỏ điều đó cho thầy đi. Nếu thầy cảm thấy rằng bạn cần được bỏ qua, thầy sẽ bỏ qua bạn - và bạn phải cám ơn về điều đó. Và nế thầy cảm thấy bạn cần thừa nhận, thầy sẽ thừa nhận bạn, và bạn phải cám ơn về điều đó nữa. Nhưng điều đó không nên là yêu cầu về phần bạn.

Khoảnh khắc bạn yêu cầu bạn bỏ lỡ sự thân thiết, kết nối tâm linh sâu sắc. Bạn rơi ra xa, bởi vì ham muốn này không phải là của bản thể bạn, nó là bản ngã của bạn, của nhân cách của bạn - cái không phải là bạn, cái là kẻ thù của bạn. Kẻ thù này phải bị đóng đinh.

Không có bản ngã, không có bất kì nhận biết nào về "tôi", bạn sẽ biết sự hồn nhiên của đứa trẻ. Thế thì toàn thể trời sao và tự do của nó là của bạn.

Bạn đang hỏi, nhu cầu của đệ tử về thầy là gì, và ngược lại - nhu cầu của thầy về đệ tử là gì? Được cô đọng lại về bản chất của nó, câu hỏi này là, "Yêu tồn tại trong người yêu hay người được yêu? Hay yêu tồn tại trong sự hài hoà của cả hai?"

Chỉ trong những khoảnh khắc hiếm hoi đó, khi không có "ta" và không có "người," yêu bừng nở. Nó không tồn tại trong người yêu, nó không tồn tại trong người được yêu, nó tồn tại trong việc biến mất của sự phân tách của họ.

Đó là lí do tại sao mọi người yêu đều thất vọng, bởi vì họ không thể vẫn còn là một trong nhiều hơn vài giây một cách hữu cơ. Chỉ một điều nhỏ và phân tách trở lại; nó đang chờ đợi. Nếu trong hai mươi bốn giờ bạn có thể tìm thấy hai mươi bốn giây của sự thống nhất hữu cơ và hài hoà, bạn nên coi bản thân bạn là được phúc lành mênh mông, cực kì giầu có. Cùng điều đó là tình huống giữa đệ tử và thầy. Cái gì đó cao hơn yêu, cái gì đó sâu hơn yêu và tính cùng nhau tồn tại trong những khoảnh khắc đó của im lặng, những khoảnh khắc đó của giao cảm, khi đệ tử quên rằng mình là tách rời khỏi thầy, khi đệ tử tan chảy và hội nhập vào thầy. Thầy đã được hội nhập vào sự tồn tại. Hội nhập vào trong thầy bạn thực sự đang hội nhập với bản thân sự tồn tại. Thầy vận hành chỉ như cánh cửa, và cánh cửa là trống rỗng; bạn đi qua nó.

Thầy là cánh cửa mở tới cõi bên kia.

Và cõi bên kia tồn tại trong thống nhất hữu cơ, trong giao cảm, trong hội nhập, trong tan chảy của thầy và đệ tử. Nó là dạng cao nhất của yêu. Nó là lời nguyện vĩ đại nhất, lòng biết ơn sâu sắc nhất, và kinh nghiệm cực

lạc nhất sẵn có cho tâm thức con người.

Thầy thiếu cái gì đó khi thầy một mình; thầy giống như đại dương mà không dòng sông nào tan chảy vào. Đệ tử chắc chắc chỉ là không ai cả nếu không có thầy. Với thầy, đệ tử trở thành toàn thể sự tồn tại. Cả hai được mãn nguyện trong sự cùng nhau. Và bởi vì sự cùng nhau này không là của thân thể, không là của tâm trí, mà của cái ở bên ngoài tâm trí trong bạn, có thể đạt tới và không bao giờ mất nó.

Yêu bao giờ cũng lên và xuống, khoảnh khắc này vui vẻ, khoảng khắc khác buồn rầu. Nhưng yêu mà chúng ta đang nói tới - yêu giữa hai tâm linh, giữa hai bản thể - chỉ bắt đầu, nó không bao giờ kết thúc.

Thầy bình thường sẽ không chấp nhận điều tôi đang nói, nhưng nếu họ không chấp nhận điều đó họ là không chân thành. Và nếu họ không chân thành, họ là loại thầy gì?

Các thầy đã từng giả vờ rằng họ không cần cái gì cả - họ không cần bạn, họ không cần mắt bạn, họ không cần nhịp tim bạn, họ không cần tình yêu của bạn, họ không cần sự hội nhập và tan chảy của bạn. Đó là thái độ bản ngã. Và bất kì ai giả vờ rằng người đó không cần cái gì chỉ là thầy giáo, không phải là thầy. Bản thân người đó cần là một đệ tử.

Người đó đã nghe nhiều chân lí hay, nhưng người đó đã không biết gì về chân lí riêng của mình.

Thầy thực, từ chân thành của mình, từ khiêm tốn của mình, sẽ chấp nhận sự kiện đơn giản là mình không ở bên ngoài bất kì nhu cầu nào. Tất nhiên, nhu cầu của thầy là một loại rất có tính tâm linh.

Thầy không thể sống được chừng nào thầy không thể chia sẻ. Ngay cả tồn tại cũng là không thể được với thầy - thầy mất mọi nghĩa - chừng nào thầy không thể đánh thức được mọi người, những người đang ngủ say, chừng nào thầy không thể làm cho những người đang khổ trở nên được biến đổi thành hoa hồng nhảy múa. Trong sự mãn nguyện của họ, thầy trở nên chứng ngộ lặp đi lặp lại.

Chứng ngộ của thầy không phải là một việc xảy ra: thầy đích thực trở

nên liên tục được chứng ngộ từng khoảnh khắc. Chứng ngộ của người đó là một quá trình, quá trình vĩnh hằng; bằng không, thế giới chắc đã nghèo nàn hơn nhiều. Nó đã nghèo rồi.

Nếu Phật Gautam không cần cái gì, thế thì trong bốn mươi hai năm bước đi trên cả mảnh đất, nói chuyện với mọi người, biết hoàn toàn rõ rằng họ không thể nào hiểu được, là nhiệm vụ gian nan. Tại sao ông ấy làm điều đó? Ông ấy bất lực, ông ấy phải làm điều đó. Nó tới như một phần cố hữu của chứng ngộ riêng của ông ấy.

Trước đây, nó đã là khao khát để trở nên được chứng ngộ. Bây giờ nó là khao khát làm cho toàn thế giới chứng ngộ.

Làm sao người ta có thể cư ngụ trong pháp?

Pháp, nhớ lấy, bình thường được dịch thành tôn giáo. Điều đó nữa là không đúng. Pháp không phải là tôn giáo, tôn giáo là thái độ hướng tới thực tại. Pháp không phải là thái độ hướng tới thực tại, Pháp đơn giản là sống một cách tự nhiên, tự phát. Sống trong hoà điệu với tự nhiên là Pháp.

Đó là kinh nghiệm của Bồ đề đạt ma, đó là kinh nghiệm của tôi nữa: sống một cách tự nhiên, không can nhiễu vào tính tự phát của bạn, sống từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc không bị chi phối bởi quá khứ hay tương lai là Pháp. Bồ đề đạt ma nói: Quên chuyện cư ngụ trong Pháp đi không cư ngụ trong Pháp đi. Đó là đang mang tâm trí của ông vào, tạo ra phân loại. Sống đơn giản và tự nhiên thôi.

Khi được hỏi, "Pháp là gì?" một Thiền sư tương truyền đã nói, "Khi cảm thấy đói ta ăn, và khi cảm thấy buồn ngủ ta ngủ."

Câu trả lời hay vô cùng thế! Cao làm sao, sâu làm sao! Người ta sẽ không bao giờ mong đợi được câu trả lời như vậy - và đơn giản thế, hồn nhiên thế: "Khi ta cảm thấy đói, ta ăn." Thầy đang nói: Tự nhiên đi, đó là Pháp.

Một Thiền sư khác được hỏi, "Trước khi thầy trở nên chứng ngộ, thầy thường làm gì?"

Ông ấy nói, "Ta thường chẻ củi và mang nước về từ giếng."

Và thế rồi ông ấy lại được hỏi, "Bây giờ thầy đã trở nên chứng ngộ, là vị phật, thầy làm gì?"

Ông ấy nói, "Ta còn có thể làm cái gì khác được? Ta chẻ củi và mang
nước về từ giếng."

Người hỏi tự nhiên đâm phân vân; anh ta nói, "Thế thì khác biệt là gì? Trước khi chứng ngộ thầy đã làm cùng việc, và sau khi chứng ngộ thầy đang làm cùng một việc, thế thì khác biệt là gì?"

Và thầy cười và thầy nói, "Khác biệt là lớn lao chứ. Trước đây ta phải làm nó, bây giờ nó tất cả xảy ra một cách tự nhiên. Trước đây ta phải làm nỗ lực, trước khi ta trở nên chứng ngộ nó đã là nghĩa vụ phải được hoàn thành bằng cách nào đó, phải được thực hiện một cách miễn cưỡng, ngần ngại. Ta đã làm nó bởi vì ta bị ra lệnh phải làm nó; đó là lệnh của thầy ta phải chẻ củi, cho nên ta chẻ củi. Nhưng sâu bên dưới ta bực mình: lão già ngu này còn định ép mình chẻ củi và mang nước từ giếng về đến bao giờ? Bao lâu? - mặc dầu trên bề mặt ta chẳng nói gì. "Bây giờ ta đơn giản chẻ củi bởi vì ta biết cái đẹp của nó, niềm vui của nó. Ta mang nước từ giếng về vì điều đó là được cần. Nó không còn là nghĩa vụ, nó là tình yêu của ta. Ta yêu ông già này. Trời đang lạnh dần, mùa đông đang gõ cửa, chúng ta cần củi. Thầy đang ngày một già hơn mọi ngày; thầy cần nhiều hơi ấm hơn. Chúng ta sẽ phải sưởi ấm chỗ thầy. Chính là từ tình yêu mà ta chẻ củi. Chính là từ tình yêu mà ta mang nước về cho thầy từ giếng. Nhưng bây giờ khác biệt lớn lao đã xảy ra.

Không có ngần ngại, không có kháng cự; không có bản ngã, ta không theo mệnh lệnh của bất kì ai, ta không vâng lời, ta đơn giản đáp ứng với khoảnh khắc và sự cần thiết của nó."

Osho kính yêu,

Thiền có thể được học không, hay nó là, giống như yêu, một trạng thái
của bản thể mà tới như món quà?

Prem Prabhati, thiền không thể được học theo cách khẳng định, nhưng nó có thể được học theo cách phủ định. Điều này rất quan trọng cần hiểu: phương pháp cơ bản của thiền là phủ định.

Tôi ngụ ý gì khi tôi nói thiền có thể được học một cách phủ định, chỉ theo cách phủ định? Tôi ngụ ý rằng tâm trí có thể được dỡ bỏ, và khoảnh khắc bạn dỡ bỏ tâm trí, bạn đang học thiền. Dỡ bỏ tâm trí là học thiền; khi tâm trí đã được dỡ bỏ hoàn toàn bạn đã học được thiền. Bạn không thể đi thẳng vào trong việc học thiền được. Mọi điều được cần là loại bỏ tâm trí.

Tâm trí giống như khối chắn. Dòng sông có đó nhưng bị chắn, nó không thể chảy được. Nó bị ngăn trở bởi các tảng đá; những tảng đá đó không cho phép nó có lối ra nào. Nó đang trào lên bên trong bạn, nó đang khao khát đại dương, nó muốn thoát ra khỏi nhà tù này. Đó là lí do tại sao mọi người cảm thấy bồn chồn thế. Bồn chồn này không là gì ngoài tâm thức của bạn khao khát gặp gỡ với điều tối thượng. Dòng sông muốn đạt tới đại dương. Hạt mầm muốn đâm chồi, nhưng nó bị che phủ, bị chắn bởi tảng đá lớn. Tảng đá đó là tâm trí bạn. Và nó là tảng đá lớn bởi vì bạn đã từng tích luỹ nó trong nhiều kiếp rồi. Thiền của bạn đơn giản bị đè nghiến dưới nó.

Bạn không thể đạt tới thiền một cách trực tiếp, nhưng bạn có thể loại bỏ tảng đá này từng cục một. Bạn có thể lấy cái đục và búa - đó là điều tôi liên tục cung cấp cho bạn - và liên tục gõ búa vào tảng đá. Dần dần, dần dần tảng đá sẽ biến mất. Ngày tảng đá biến mất, đột nhiên luồng chảy, luồng chảy tươi mát của nước, sẽ bắt đầu chạy tới đại dương. Đó là thiền.

Do đó, Prabhati, theo một nghĩa nào đó thiền không thể được học. Bạn không thể thực hành được nó, bởi vì mọi việc thực hành đều là của tâm trí. Mọi thực hành đều làm mạnh thêm tâm trí, làm cho nó khoẻ hơn. Và tâm trí phải bị làm yếu đi; sức mạnh của nó trên bạn phải bị phá huỷ. Nó phải được đặt vào đúng chỗ của nó: nó không phải là chủ, nó chỉ trở thành chủ. Bạn phải dừng hợp tác với nó, bạn phải thôi cho ngày càng nhiều chất nuôi dưỡng cho nó.

Đó là điều tôi ngụ ý bởi dỡ bỏ tâm trí. Đừng hỗ trợ nó. Đừng níu bám nó. Đừng dựa trên nó. Đừng bị nó sở hữu. Đừng sống theo mệnh lệnh của nó. Và thế rồi dần dần, dần dần người chủ được tự do khỏi nô lệ.

Người chủ đó là phẩm chất thiền của bạn.

Bạn hỏi tôi: "Thiền có thể được học không, hay nó là, như yêu, một
trạng thái của bản thể tới như món quà?"

Nó đã có đó rồi. Nó không tới như món quà - không ai 'tặng' nó cho bạn cả - nó là chính bản tính của bạn, svabhava, nó là chính bản thể bạn. Và yêu cũng vậy.

Khi thiền đã xảy ra, yêu là hương thơm của nó, mùi hương của nó. Người có tính thiền tự nhiên yêu; không thể khác được. Người có yêu về bản chất có tính thiền. Nếu nó không vậy, thế thì bạn bị lừa, thế thì bạn đang mang đồng tiền giả. Nếu một người nghĩ mình có tính thiền và không có yêu, thế thì thiền của người đó không là gì ngoài thực hành tâm trí, cái gì đó giả tạo, rởm. Cái gì đó không phải là thiền đang đeo mặt nạ là thiền. Người đó đã bị tâm trí của mình lừa. Nếu một người nghĩ rằng mình rất yêu và không có tính thiền, yêu của người đó không là gì ngoài cái tên khác cho thèm khát. Người đó chẳng biết gì về yêu; người đó không thể biết được trong chính bản chất của mọi sự.

Aes dhammo sanantano. Đây là luật tối thượng: thiền đem yêu tới một cách tự nhiên - yêu là hương thơm của thiền, là mùi hương của nó. Và yêu tồn tại chỉ quanh hoa có tên là thiền, không bao giờ khác. Chúng là cùng nhau.

Hoặc tìm yêu hoặc tìm thiền. Và bạn chỉ có thể tìm một thứ, vì mọi thứ đã quá phức tạp. Nếu bạn bắt đầu tìm cả hai bạn sẽ làm cho chúng thậm chí còn phức tạp hơn, bạn có thể trở nên lẫn lộn hơn. Do đó tôi nói, chỉ tìm một thứ thôi. Nếu bạn có thể tìm thấy một thứ, thứ kia được tìm thấy mà không mất nỗ lực nào về phần bạn. Hoặc tìm ra yêu hoặc tìm ra thiền và cái kia sẽ đi theo nó như cái bóng.

Nhưng chúng không được học theo cách trực tiếp như bạn học toán, như bạn học địa lí, lịch sử, như bạn học ngôn ngữ mới. Đó không phải là cách học thiền hay yêu; chúng được học theo cách gián tiếp. Nếu bạn muốn học thiền, bạn sẽ phải dỡ bỏ cách thức của tâm trí. Nếu bạn muốn học yêu, bạn sẽ phải dỡ bỏ cách thức không yêu mà đã trở thành bắt rễ rất sâu trong bạn. Giận dữ, sở hữu, ghen tị - những điều này sẽ phải bị dỡ bỏ.

Và nó chưa bao giờ tới như món quà bởi vì nó đã được trao rồi; nó là bản tính bên trong nhất của bạn. Vâng, nó là ân huệ, món quà, nhưng nó

sẽ không xảy ra trong tương lai đâu, nó đã xảy ra rồi. Bạn chưa bao giờ không có nó, bạn không thể hiện hữu mà không có nó. Yêu và thiền thiết lập nên cốt lõi bản chất thực của bạn.

Đệ tử này hỏi Bồ đề đạt ma, thầy:

Thiền trong trống rỗng là gì?

Anh ta phải đã phân vân. Nhiều người hỏi tôi, "Chúng tôi nên thiền về cái gì? Về dạng nào? Chúng tôi nên quán tưởng cái gì? Chúng tôi nên tụng mật chú nào, hay chúng tôi nên tạo ra dạng ý nghĩ nào bên trong tâm trí chúng tôi, để cho chúng tôi có thể hội tụ vào nó?" Họ đang hỏi về tập trung nhưng họ nghĩ họ đang hỏi về thiền. Và có cả nghìn cuốn sách viết về tập trung nhưng chúng tất cả đều liên tục dùng từ thiền. Đây là một trong những từ bị hiểu lầm nhiều nhất - và kinh nghiệm này là hiếm hoi tới mức bạn sẽ không bao giờ hiểu rằng ai đó dùng từ này theo nghĩa sai tuyệt đối.

Tôi đã bắt gặp hàng trăm cuốn sách liên tục dùng từ thiền dường như nó là trạng thái cao hơn của tập trung. Nó chẳng liên quan gì tới tập trung cả; thực ra, nó chính là cái đối lập của tập trung. Trong tập trung có đối thể. Bạn phải hội tụ vào đối thể, bạn phải tuyệt đối được tập trung vào nó, toàn thể tâm thức của bạn rơi vào đối thể, không bỏ lỡ đối thể cho dù một khoảnh khắc: đó là tập trung. Tập trung có giá trị riêng của nó. Nó là phương pháp lớn trong tay của khoa học, nhưng nó không có giá trị tôn giáo chút nào. Nó có giá trị khoa học, nó có giá trị nghệ thuật, nhưng không có giá trị tôn giáo chút nào. Khoa học không thể tiến được một bước nếu không có tập trung. Nghệ thuật không thể sáng tạo nếu không có tập trung.

Nghệ sĩ trở nên được tập trung vào bức hoạ, hay bức điêu khắc, hay âm nhạc tới mức người đó quên mất toàn thế giới. Trong tập trung của người đó mọi thứ khác bị loại trừ, bị loại ra; duy nhất một thứ còn lại trong tâm trí người đó, dường như toàn thế giới bao gồm một điều đó. Điều đó là toàn thể thế giới cho khoảnh khắc đó; không cái gì khác tồn tại.

Khoa học cần tập trung. Thiền chính là cái đối lập của tập trung. Tập trung nghĩa là loại ra ngoài toàn thể thế giới và đổ tâm thức bạn vào một đối thể. Thiền nghĩa là không đối thể nào cả; không cái gì bị loại trừ, không cái gì bị loại ra ngoài. Người ta đơn giản thảnh thơi, cởi mở, tỉnh táo, sẵn có cho mọi thứ đang đó. Tiếng hót xa xăm của con chim cúc cu, và tiếng ồn của tầu hoả, và ai đó bóp còi xe, và trẻ con cười khúc khích. Người ta sẵn có cho mọi thứ và vậy mà người ta ở xa xăm, siêu việt.

Câu hỏi thứ nhất đệ tử này hỏi là: Thiền trong trống rỗng là gì?

Anh ta có thể hiểu thiền là gì, bởi vì thế thì anh ta sẽ có khả năng hiểu nó như tập trung. Nhưng hoàn cảnh là 'trong trống rỗng'; điều đó tạo ra vấn đề. 'Thiền trong trống rỗng' - bạn phải hoàn toàn trống rỗng, không ý nghĩ, không ham muốn, không đối thể, không nội dung của tâm trí. Bạn chỉ là sự trống rỗng; mọi thứ đi qua bạn không cản trở nào, không khối chắn. Gió tới và đi qua ngôi đền trống rỗng, ánh sáng mặt trời tới và đi qua ngôi đền trống rỗng, mọi người tới và qua ngôi đền trống rỗng, và ngôi đền vẫn còn trống rỗng. Mọi thứ tới và đi như cái bóng và không cái gì làm sao lãng bạn. Điểm đó phải được nhớ.

Trong tập trung mọi thứ đều làm sao lãng bạn. Nếu bạn đang làm việc một cách tập trung lên cái gì đó và vợ bạn bắt đầu nói với bạn, đó là sao lãng. Nếu con bạn muốn hỏi một câu hỏi, đó là sao lãng. Nếu chó bắt  đầu sủa ở nhà hàng xóm, đó là sao lãng. Nếu bạn đang cố tập trung, mọi thứ đều là sao lãng, bởi vì tập trung là trạng thái phi tự nhiên, bị ép buộc; do đó bất kì cái gì cũng có thể làm sao lãng bạn.

Nhưng thiền là luồng chảy tự nhiên, tự phát; không cái gì có thể làm sao lãng bạn. Đó là cái đẹp của thiền: sao lãnh là không thể được. Chó có thể sủa, và trẻ con có thể hỏi câu hỏi, và máy bay có thể liên tục bay trên  trời làm ra đủ mọi loại tiếng động, và không cái gì làm sao lãng bạn bởi vì bạn không tập trung chút nào. Từ đâu mà bạn có thể bị sao lãng? Nếu bạn đang hội tụ, bạn có thể bị sao lãng. Nếu bạn không hội tụ, làm sao bạn có thể bị sao lãng được? Thấy ra vấn đề đi.

Thiền không biết tới sao lãng. Đó là duyên dáng của nó, cái đẹp của nó, vĩ đại của nó: không cái gì có thể quấy rối nó được. Nếu thiền của bạn có thể bị quấy rối điều đó đơn giản nghĩa là bạn đang tập trung và còn

chưa nếm trải thiền. Thiền là bao la thế nó có thể chứa mọi thứ, hấp thu
mọi thứ, và vậy mà vẫn còn trống rỗng. Đệ tử này hỏi:

Thiền trong trống rỗng là gì?

Đệ tử này phải đã nghĩ về thiền dưới dạng tập trung. Đó là cách nó bao giờ cũng xảy ra: thầy nói điều này, đệ tử hiểu cái gì đó khác. Điều đó nữa cũng là quá trình tự nhiên. Tôi không phàn nàn về điều đó; điều đó nhất định xảy ra, bởi vì thầy nói từ bình diện này và đệ tử hiểu từ bình diện khác. Cái gì đó tới từ những đỉnh cao phải đi xuống bóng tối của thung lũng, và thung lũng nhất định ảnh hưởng tới nó.

Nói gì về đối thoại của thầy và đệ tử khi ngay cả trong đối thoại giữa những người thường, khi bạn đang nói với mọi người, bạn thường xuyên cảm thấy bạn đã không được hiểu? Thỉnh thoảng bạn càng cố, điều đó càng trở nên không thể được, đặc biệt khi bạn có quan hệ thân thiết với mọi người. Chồng nói với vợ, vợ nói với chồng; bố mẹ nói với con cái, con cái nói với bố mẹ. Dường như không có khả năng năng trao đổi chút nào. Chồng nói điều này, vợ lập tức nhảy sang kết luận nào đó khác. Vợ nói cái gì đó, chồng bắt đầu nói về cái gì đó khác. Tâm trí họ không rảnh rang. Họ liên tục giải thích sai lẫn nhau. Do đó nhiều biện luận tiếp tục mà không có hiểu biết chút nào.

Anh ta gọi điện thoại tới bác sĩ và bắt đầu la lên điên cuồng, "Con trai năm tuổi của tôi vừa nuốt viên thuốc tránh thai!"

"Đừng lo. Tôi sẽ qua ngay."

Ngay khi bác sĩ vừa định rời khỏi văn phòng, điện thoại của ông ta lại reo lên và cùng người gọi tuyên bố, "Quên chuyện đó đi, bác sĩ. Tôi tìm ra viên khác rồi!"

Rất khó biết đích xác nghĩa của người khác.

Câu hỏi quan trọng nhất mà con người đã từng đương đầu là "Thiền là gì?" Từ tiếng Anh meditation không hàm nghĩa như từ tiếng Phạn nguyên gốc dhyana.

'Meditation' có một nghĩa sai. Khoảnh khắc bạn nói meditation, ngay lập tức ý tưởng này nảy sinh "Về cái gì?" Meditation, theo nghĩa trong tiếng Anh của từ này, bao giờ cũng về đối thể nào đó. Nhưng theo nghĩa tiếng Phạn của từ dhyana - thiền, không có đối thể như vậy; ngược lại, phi đối thể tuyệt đối, hoàn toàn trống rỗng mọi nội dung, là dhyana.

Do đó, khi thông điệp của Phật đạt tới Trung Quốc, từ này đã được bỏ lại không dịch, bởi vì cũng không có từ tương đương trong ngôn ngữ Trung Quốc. Và ngôn ngữ Trung Quốc giầu có hơn nhiều so với bất kì ngôn ngữ nào của thế giới. Vậy mà đã không có từ nào có thể được gọi là đồng nghĩa với từ dhyana - bởi lẽ đơn giản: một từ như vậy bị thiếu bởi vì dhyana chưa bao giờ được thực hành ở bất kì chỗ nào khác ngoại trừ ở nước này. Nước này đã đóng góp một điều duy nhất cho thế giới, và đó là nghệ thuật dhyana - thiền. Và một đóng góp đó là đủ, quá đủ.

Toàn thể khoa học có thể được đặt sang một bên và dầu vậy nó sẽ không nặng hơn một từ thiền dhyana. Mọi tri thức của thế giới có thể được đặt sang một bên, nhưng từ thiền vẫn sẽ nặng hơn. Nó có ý nghĩa vô hạn, nó là một cách nhìn tâm thức mới toàn bộ: một tâm thức không có nội dung, một tâm thức không có ý nghĩ, ham muốn nào; một đại dương không gợn sóng, không sóng, hoàn toàn im lặng và tĩnh lặng, phản xạ toàn thể bầu trời với mọi vì sao. Như thế là thiền.

Ở Trung Quốc nó bị bỏ lại không được dịch, nhưng khi bạn viết ra một từ từ một ngôn ngữ này trong ngôn ngữ khác, cho dù bạn không dịch nó, nó vẫn đổi mầu sắc, hình dạng. Điều đó là tự nhiên; nó đã xảy ra nhiều lần.

Bây giờ, bạn biết từ Ấn Độ- India; nó đơn giản là một phát âm khác của Sindu, dòng sông lớn bây giờ đi qua Pakistan. Khi người Ba tư đi qua dòng sông đó lần đầu tiên họ đã phát âm nó là Indu chứ không là Sindu. Từ Indu nó trở thành Indus, từ Indus nó trở thành India - Ấn Độ. Và thế rồi một nhóm ngôn ngữ khác đi qua và đã phát âm nó không phải là Sindu mà là Hindu; do đó mới có Hindu, Hindu giáo, Hindustan. Nhưng

chúng tất cả đều đã nảy sinh từ cái tên Sindu. Bây giờ nó dường như xa xăm tới mức Hindu và India dường như không có quan hệ chút nào.

Khi hiến pháp Ấn Độ được chuẩn bị, đã có thảo luận lớn về cần gọi tên nước này là gì: India hay Hindustan? Tranh cãi lớn về cùng một từ! - bởi vì chúng cả hai đều nảy sinh từ cùng một từ, tên của dòng sông lớn bây giờ đi qua Pakistan, Sindu. Nó đã du hành theo một hướng và trở thành Hindu và Hindustan, đã đi qua một hướng khác và trở thành Indus, India.

Cùng điều dó đã xảy ra cho dhyana. Phật chưa bao giờ nói tiếng Phạn; đó cũng là một trong những cái độc đáo của ông ấy. Ở Ấn Độ tiếng Phạn bao giờ cũng là ngôn ngữ của tu sĩ, của người có văn hoá, của người phức tạp. Phật đã là người đầu tiên mang tới thay đổi triệt để: ông ấy bắt đầu nói theo ngôn ngữ của mọi người.

Tiếng Phạn chưa bao giờ là ngôn ngữ của mọi người, nó bao giờ cũng là ngôn ngữ của tầng lớp cao nhất của xã hội. Và họ đã gìn giữ nó với  chăm sóc lớn, để cho nó không bao giờ rơi vào trong tay của người thường. Nó đã là một trong những chiến lược của mọi tu sĩ trên khắp thế giới rằng ngôn ngữ của họ phải không được người thường hiểu, bởi vì nếu ngôn ngữ của họ được người thường hiểu thế thì họ sẽ bị phơi ra - bởi vì điều họ liên tục nói là đơn giản, rất bình thường, nhưng trong ngôn ngữ mà bạn không hiểu, có vẻ dường như họ đang nói cái gì đó cao siêu, cái gì đó rất siêu nhiên.

Nếu bạn đọc Vedas trong ngôn ngữ của bạn, bạn sẽ ngạc nhiên: chả có gì mấy ở đó - không quá một phần trăm các lời kinh là có ý nghĩa, chín mươi chín phần trăm đơn giản là rác rưởi. Nhưng nếu bạn đọc nó trong tiếng Phạn bạn sẽ bị mê say, bạn sẽ đơn giản bị thôi miên. Đấy cũng là trường hợp với Koran. Nếu bạn nghe nó trong tiếng A rập nó sẽ có cái gì đó thần lực. Được dịch sang tiếng riêng của nước bạn, bạn sẽ phân vân: nó có vẻ rất bình thường. Các tu sĩ bao giờ cũng nhận biết rằng kinh sách của họ có thể có giá trị và được đánh giá cao và được kính trọng và

được tôn thờ chỉ nếu chúng không được dịch vào ngôn ngữ của người thường.

Phật là một trong những nhà cách mạng theo nghĩa đó, nữa. Ông ấy bắt đầu nói trong ngôn ngữ của mọi người. Ngôn ngữ của mọi người bao quanh Phật là tiếng Pali; trong tiếng Pali dhyana trở thành jhana - tròn trĩnh hơn, được dùng nhiều hơn. Khi một từ được dùng nhiều, nó bắt đầu có sự tròn trĩnh, nó mất đi góc cạnh. Điều đó giống như tảng đá trong dòng sông đang chảy: dần dần, dần dần nó trở thành tròn hơn, nhẵn hơn; nó đạt tới cái đẹp, nó đạt tới nông trại đáng yêu. Dhyana là thô, jhana là tròn trĩnh, mềm mại, dễ phát âm. Cho nên khi những sứ giả Phật giáo tới Trung Quốc, jhana trở thành ch'an trong tiếng Trung Quốc. Và khi cùng từ này đạt tới Nhật bản từ Trung Quốc nó trở thành zen. Gốc của nó là dhyana - thiền.

Trong tiếng Anh cũng không có từ tương đương. 'Meditation' có thể được dùng bởi vì đó là xấp xỉ gần nhất, nhưng điều đó phải được dùng với chăm nom rất lớn, bởi vì bản thân 'meditation' nghĩa là suy ngẫm về cái gì đó, và dhyana - thiền - nghĩa là hiện hữu trong thiền, không suy ngẫm về cái gì đó. Nó không phải là quan hệ với một đối thể, nó là trống rỗng tuyệt đối; không đối thể, thậm chí không Thượng đế. Đơn giản vô đối thể, tấm gương phản xạ cái không, tấm gương đơn giản trong bản tính của nó, như nó vậy. Khi bạn đi tới sự đơn giản đó, tới cái hồn nhiên đó, bạn ở trong thiền.

Bạn không thể làm thiền được, bạn chỉ có thể ở trong thiền. Vấn đề không phải là làm cái gì đó, vấn đề là hiện hữu. Nó không phải là hành động mà là trạng thái.

Tôi đã nghe:

Một nhà phân tâm gặp một nhà phân tâm khác trên phố. Người thứ nhất
nói với người kia, "Anh trông khoẻ đấy. Tôi thế nào?"

Không ai biết về bản thân mình, không ai quen với bản thân mình. Chúng ta chỉ thấy mặt người khác. Người đàn bà có vẻ đẹp, người đàn ông có vẻ đẹp, mỉm cười, toàn nụ cười. Chúng ta không biết nỗi khổ của người đó. Có thể tất cả những nụ cười kia chỉ là mẽ ngoài để lừa người khác và để lừa bản thân người đó. Có thể đằng sau những nụ cười đó có nước mắt lớn. Có thể người đó sợ nếu người đó không mỉm cười người đó có thể bắt đầu khóc lóc và kêu la.

Nhưng khi bạn thấy người khác bạn đơn giản thấy bề mặt, bạn rơi vào tình yêu với bề mặt. Nhưng khi bạn đi tới gần hơn, bạn sớm biết rằng chiều sâu bên trong của người kia là tối như chiều sâu của riêng bạn. Người đó là kẻ ăn xin như bạn vậy. Bây giờ... hai kẻ ăn xin ăn xin lẫn nhau. Thế thì nó trở thành địa ngục.

Vâng, Abhiyana, bạn là đúng: "Đàn bà - họ là địa ngục để sống cùng, và
là địa ngục để không sống cùng."

Vấn đề không phải là đàn bà chút nào, cũng không phải là đàn ông; nó là vấn đề thiền và yêu. Thiền là cội nguồn từ đó vui vẻ trào lên bên trong bạn và bắt đầu tuôn trào. Nếu bạn có đủ vui vẻ để chia sẻ, chỉ thế thì tình yêu của bạn mới là sự hài lòng. Nếu bạn không có đủ để chia sẻ, tình  yêu của bạn sẽ mệt mỏi, cạn kiệt, chán chường.

Cho nên bất kì khi nào bạn ở cùng người đàn bà, bạn chán và bạn muốn gạt bỏ cô ấy, và bất kì khi nào bạn ở một mình, bạn chán với bản thân bạn và bạn muốn gạt bỏ cái cô đơn của bạn, và bạn tìm và kiếm người đàn bà. Đây là cái vòng luẩn quẩn! Bạn có thể liên tục đi như con lắc từ cực đoan này sang cực đoan khác cả đời bạn.

Thấy ra vấn đề thực đi! Vấn đề thực không liên quan gì tới đàn ông và đàn bà. Vấn đề thực có cái gì đó liên quan tới thiền và việc nở hoa của thiền trong yêu, trong vui vẻ, trong phúc lạc.

Đầu tiên thiền đi, là phúc lạc đi, thế thì nhiều yêu sẽ xảy ra theo cách riêng của nó. Thế thì ở với người khác là đẹp và ở một mình cũng đẹp. Thế thì nó là đơn giản nữa. Bạn không phụ thuộc vào người khác và bạn không làm người khác phụ thuộc vào bạn. Thế thì nó bao giờ cũng là tình bạn, sự thân thiết. Nó không bao giờ trở thành mối quan hệ, nó bao

giờ cũng là thân thuộc. Bạn quan hệ, nhưng bạn không tạo ra hôn nhân.

Hôn nhân là từ sợ, thân thiết là từ yêu.

Bạn quan hệ; chừng nào mọi thứ diễn ra đẹp, bạn chia sẻ. Và nếu bạn thấy rằng một khoảnh khắc đã tới để ra đi, bởi vì các con đường của bạn phân tách ở ngã tư đường này, bạn nói tạm biệt với lòng biết ơn lớn lao về mọi điều mà người kia đã từng là với bạn, vì mọi niềm vui và mọi vui thú và mọi khoảnh khắc đẹp mà bạn đã chia sẻ với người khác. Không khổ, không đau, các bạn đơn giản tách ra.

Không ai có thể đảm bảo rằng hai người bao giờ cũng sẽ hạnh phúc cùng nhau, bởi vì mọi người đều thay đổi. Khi bạn gặp người đàn bà cô ấy là một người, bạn là một người. Sau mười năm bạn sẽ là người khác, cô ấy sẽ là người khác. Nó giống như dòng sông: nước liên tục chảy. Những người đã rơi vào yêu không còn đó nữa, cả hai không còn đó nữa. Bây giờ bạn có thể liên tục bám lấy lời hứa nào đó được ai đó khác cho - nhưng bạn đã không cho nó.

Con người thực của hiểu biết không bao giờ hứa hẹn về ngày mai, người đó chỉ có thể nói, "Với khoảnh khắc này." Người thực sự chân thành không thể hứa được chút nào. Làm sao người đó có thể hứa được? Ai biết về ngày mai? Ngày mai có thể tới, có thể không tới. Ngày mai có thể tới: "Tôi sẽ không như cũ, bạn sẽ không như cũ." Ngày mai có thể tới: "Bạn có thể tìm thấy ai đó mà cùng với người đó bạn khớp sâu sắc hơn, tôi có thể tìm thấy ai đó mà tôi thấy hài hoà hơn." Thế giới là bao la. Sao vét cạn nó hôm nay? Để cửa mở đi, để mọi phương án mở đi.

Tôi chống lại hôn nhân. Chính hôn nhân tạo ra vấn đề. Chính hôn nhân đã trở thành rất xấu. Thể chế xấu nhất trên thế giới là hôn nhân, bởi vì nó buộc mọi người phải giả dối: họ đã thay đổi, nhưng họ liên tục giả vờ rằng họ vẫn như cũ.

Một ông già, tám mươi tuổi, mở hội mừng kỉ niệm đáng cưới lần thứ năm mươi với vợ mình bẩy mươi nhăm. Họ đi tới cùng khách sạn, tới cùng nơi nghỉ an dưỡng trên núi, nơi họ đã trải qua tuần trăng mật. Hoài niệm! Bây giờ ông ấy tám mươi, bà ấy bẩy mươi nhăm. Họ đặt cùng khách sạn và lấy cùng phòng xưa. Họ cố sống những ngày đẹp đẽ đó của năm mươi năm trước lần nữa.

Và khi họ sắp đi ngủ, người đàn bà nói, "Ông có quên không? Ông

không hôn tôi như cách ông đã hôn tôi vào đêm trăng mật sao?"

Ông già nói, "Được." Thế là ông ấy đứng dậy.

Bà già hỏi, "Ông đi đâu đấy?"

Ông ấy nói, "Tôi đi lấy răng quên ở buồng tắm."

Mọi thứ đã thay đổi. Bây giờ cái hôn này không có răng hay với răng giả sẽ không là cùng cái hôn đó. Nhưng người đàn ông nói, "Được." Cuộc hành trình phải đã là mệt mỏi, và với ông già tám mươi tuổi.... Nhưng mọi người liên tục cư xử dường như họ vẫn như cũ.

Một bà già và một ông già lấy nhau. Điều đó phải đã xảy ra ở Mĩ, còn đâu khác được! Ở Mĩ không ai dường như già cả, mọi người đều giả vờ là trẻ.

Cho nên họ đi tuần trăng mật. Ông già cầm tay vợ trong tay mình và bóp chặt trong hai, ba phút - đó là mọi điều họ có thể làm khi có liên quan tới làm tình - thế rồi họ đi vào giấc ngủ.

Hôm sau ông ấy lại bóp tay bà già - nhưng lần này chỉ một phút - ba phút có thể đã là quá lâu. Và ngày thứ ba, khi ông ấy vừa mới định bóp tay bà ấy, bà ấy nói, vừa quay sang bên kia, "Hôm nay tôi đau đầu."

Rất ít người thực sự trưởng thành; cho dù họ trở nên già đi, họ không trưởng thành. Già đi không phải là trưởng thành. Trưởng thành thực sự tới qua thiền.

Học im lặng, an bình, tĩnh lặng đi. Học là vô trí đi. Điều đó phải là chỗ bắt đầu cho mọi sannyasins. Không cái gì có thể được làm trước điều đó và mọi thứ trở thành dễ dàng hơn sau điều đó. Khi bạn thấy bản thân bạn hoàn toàn hạnh phúc và phúc lạc, thế thì ngay cả chiến tranh thế giới thứ ba có xảy ra và toàn thế giới biến mất bỏ lại bạn một mình, điều đó sẽ không ảnh hưởng tới bạn. Bạn sẽ vẫn ngồi dưới cây của mình làm vipassana.

Ngày khoảnh khắc đó tới trong đời bạn, bạn có thể chia sẻ niềm vui của bạn - bây giờ bạn có khả năng cho yêu. Trước điều đó nó sẽ là khổ, hi vọng và thất vọng, ham muốn và thất bại, mơ... và thế rồi bụi trong tay bạn và trong mồm bạn.

Thận trọng đi, đừng phí thời gian. Bạn càng sớm trở thành vô trí càng tốt. Thế thì nhiều điều có thể nở hoa trong bạn: tình yêu, tính sáng tạo, tính tự phát, niềm vui, lời nguyện, lòng biết ơn, Thượng đế.

Một người vô thần hỏi một linh mục... vì linh mục đã nói trong bài giảng của ông ấy hôm đó rằng những người tin vào Thượng đế và người làm hành vi đức hạnh được lên cõi trời, còn người không tin vào Thượng đế và người là tội nhân đi xuống địa ngục.

Người vô thần giơ tay và hỏi, "Thưa ngài, thế thì một câu hỏi cần được giải quyết. Những người không tin vào Thượng đế và vậy mà làm hành vi đức hạnh thì sao, họ sẽ đi đâu? Và những người tin vào Thượng đế vậy mà là tội nhân, họ sẽ đi đâu?"

Linh mục đâm ra lúng túng, một cách tự nhiên. Nếu ông ấy nói rằng người đức hạnh sẽ xuống địa ngục vì họ không tin vào Thượng đế, điều đó có vẻ không đúng. Thế thì phỏng có ích gì mà là đức hạnh? Thế thì chỉ tin vào Thượng đế thôi và tận hưởng mọi tội lỗi bạn có thể tận hưởng. Sao bận tâm về là đức hạnh? Nếu ông ấy nói rằng những người sẽ lên cõi trời là người tin vào Thượng đế và người vẫn là tội nhân, thế thì chỉ tin là đủ. Cho nên Thượng đế không quan tâm tới cái gì bạn làm, ngài không quan tâm tới hành động của bạn. Bạn có thể giết hại, bạn có thể là một Genghis Khan hay một Adolf Hitler, nếu bạn vẫn tin vào Thượng đế.

Và Adolf Hitler tin vào Thượng đế, nhớ lấy. Genghis Khan tin vào Thượng đế, nhớ lấy: trước khi tàn sát hàng nghìn người, mọi ngày vào sáng sớm ông ta đều đọc thuộc lòng Koran. Điều đầu tiên là namaz, lời cầu nguyện, và thế rồi ông ta sẽ đi vào mọi loại điều xấu xa, tàn sát không thể tưởng tượng nổi.

Linh mục này phải đã là một người rất nhạy cảm, tỉnh táo. Ông ấy nói, "Xin cho tôi thời gian. Câu hỏi này khó, nó không dễ dàng thế. Chủ nhật tới tôi sẽ trả lời."

Bẩy ngày đó thực sự là địa ngục cho linh mục này; ông ấy cố cách này cách nọ, nhưng chẳng cái gì có tác dụng. Chủ nhật tới, và ông ấy biết người hữu thần sẽ có đó, nhưng không xuất hiện sẽ là việc mất mặt. Cho nên ông ấy tới sớm hơn chút ít để cầu Jesus Christ, "Xin giúp tôi với!

Tôi là người hầu của ngài, tôi đã nói nhân danh ngài. Bây giờ xin giúp tôi đi - manh mối là gì? Người này đã tạo ra rắc rối thế!"

Cầu tới Christ - và trong bẩy ngày ông ấy đã không ngủ, nghĩ cả đêm, nghĩ cả ngày - ông ấy rơi vào giấc ngủ trước tượng của Christ và ông ấy có giấc mơ. Trong giấc mơ ông ấy thấy một chuyến tầu hoả sẵn sàng đi cõi trời. Ông ấy nhảy lên. Ông ấy nói, "Điều này hoàn toàn đúng. Sao mình không đi tới đó và nhìn bằng chính mắt riêng của mình? Nếu mình thấy Adolf Hitler, Genghis Khan, Tamburlaine, trên cõi trời, thế thì câu hỏi này được giải quyết. Hay nếu mình thấy Socrates, người đã không tin vào Thượng đế nhưng là một trong những người đức hạnh nhất trong con người, nếu mình thấy Phật Gautama, người không tin vào Thượng đế nhưng là một trong những người thần thánh nhất đã từng bước đi trên thế gian, thế thì câu hỏi này được giải."

Ông ấy xô vào tầu và con tầu rời đi. Ông ấy tới cõi trời. Ông ấy có chút ít ngạc nhiên, phân vân, bởi vì cõi trời không có vẻ rất cõi trời; nó rất buồn, đờ đẫn và chán ngắt - không vui vẻ, không nắng chói, không bài ca. Ông ấy đã nghe nói nhiều về các thiên thần liên tục chơi đàn hạc và hát và nhảy múa. Không đàn hạc, không ca hát, không nhảy múa. Chỉ vài thánh nhân có vẻ ngu xuẩn ngồi dưới cây phủ đầy bụi.

Ông ấy hỏi - ông ấy đi tới trưởng ga và hỏi, "Có nhầm lẫn gì không?

Đây là cõi trời thực sao?"

Trưởng ga nói, "Vâng, và không có nhầm lẫn đâu."

Nhưng linh mục nói, "Nó có vẻ giống địa ngục hơn! Có chuyến tầu nào đi địa ngục không? - vì tôi muốn xem địa ngục nữa, thế thì tôi có thể so sánh được."

Ông ấy lấy đặt chỗ, đi xuống địa ngục - và ông ấy thực sự còn ngạc nhiên hơn là ông ấy đã thấy cõi trời. Có vui vẻ, có bài ca và âm nhạc - tất cả đều nắng chói và sáng lạn. Mọi người làm việc, mọi người có ánh sáng trong mắt họ. Không quỉ, không ngọn lửa địa ngục, không ai tra tấn

- không cái gì. Thế là ông ấy hỏi: "Đây có vẻ giống cõi trời hơn!"

Và trưởng ga nói, "Vâg, bây giờ nó thế đấy, nhưng trước đây nó thường chỉ là như cách nó được mô tả trong kinh sách của ông. Từ khi Phật, Mahavira và Socrates tới đây, họ đã biến đổi nó."

Một người rất giầu sắp chết yêu cầu vợ mình hứa sẽ chôn mình mà không mặc quần áo gì. Ông ấy là một người khổ tới mức ông ấy nghĩ: Sao không tiết kiệm quần áo?

Bà vợ bị choáng, nhưng ông ấy nói, "Nghe anh đi, anh biết cách anh đi.

Anh sẽ không cần quần áo dưới đó đâu, nó quá nóng."

Khi ông ta cuối cùng qua đời, bà vợ giữ lời hứa. Vài ngày sau, ngay khi bà goá đang chuẩn bị đi ngủ buổi tối, hồn ma của người nà xuất hiện qua cửa sổ và nói, "Lấy cho anh đồ lót mùa đông và áo khoác ngoài bằng vải tuýt, em yêu. Có nhiều người giầu ở địa ngục bây giờ tới mức họ đã lắp điều hoà nhiệt độ rồi!"

Điều đó tất cả phụ thuộc vào bạn. Địa ngục không phải là một phần của địa lí, nó là một phần của tâm lí của bạn, và cõi trời cũng vậy. Bạn tạo ra địa ngục của bạn, bạn tạo ra cõi trời của bạn. Và nó không ở tương lai đâu. Ở đây bây giờ ai đó đang sống trong cõi trời và ai đó đang sống trong địa ngục - và họ có thể ngồi cùng nhau, họ có thể là bạn bè.

Ngay bây giờ, tôi nói với bạn, tôi đang ở cõi trời, và tôi đang mời bạn tới trong không gian của tôi và chia sẻ nó. Đó là điều tính chất sannyas tất  cả là gì: lời mời được trao, lời mời được nhận: lời mời từ phía tôi và cử chỉ từ phía bạn rằng "vâng, tôi sẵn lòng tới trong không gian của thầy." Đừng lo nghĩ về địa ngục và cõi trời; chúng chỉ là các trạng thái của bạn. Nếu bạn sống trong tâm trí, bạn sống trong địa ngục. Nếu bạn sống trong vô trí, bạn sống trong cõi trời.

Một hôm vào sáng sớm khi Phật đi dạo buổi sáng, một người hỏi ông ấy, "Có Thượng đế không?"

Phật nhìn một chốc vào mắt người này và nói, "Không. Không có Thượng đế chút nào - chưa bao giờ đã có, không bao giờ sẽ có. Ông gạt bỏ mọi điều vô nghĩa này đi."

Người này choáng.

Ananda theo Phật. Ông ấy bao giờ cũng theo Phật như cái bóng, chỉ để
phục vụ cho Phật vào bất kì khoảnh khắc nào, bất kì nhu cầu nào nảy

sinh. Ông ấy lắng nghe - ông ấy đã lắng nghe nhiều câu hỏi từ Phật - và nó giống như chiếc búa, nó có vẻ tàn nhẫn thế, độc ác thế. Nhưng ông ấy nhìn mặt Phật - từ bi vô cùng.

Đến trưa cùng ngày đó một người tới và hỏi, "Có Thượng đế không?" Phật nói, "Có, có chứ - bao giờ cũng có, bao giờ cũng sẽ có. Tìm và thấy đấy."

Ananda rất phân vân; ông ấy không quên câu trả lời mà Phật đã cho vừa mới buổi sáng, nhưng ông ấy không thể hỏi được vì có nhiều người thế đang có đó.

Và trước khi ông ấy có thể hỏi, người khác tới vào chiều tà ngay khi mặt trời đang lặn. Và Phật đang ngồi bên ngoài dưới gốc cây, chỉ quan sát mặt trời lặn và mây đẹp, và người này hỏi, "Có Thượng đế không?"  Phật đơn giản vẫy tay, làm cử chỉ bảo người đó ngồi xuống, và bản thân Phật nhắm mắt lại. Người này làm theo. Họ ngồi trong im lặng vài khoảnh khắc, thế rồi người này đứng dậy. Trời đã tối, mặt trời đã lặn.

Người này chạm chân Phật, nói, "Tôi rất biết ơn câu trả lời. Cám ơn thầy nhiều lắm," và đi mất.

Bây giờ Ananda sôi cả người lên. Khi không còn ai ở đó, Ananda hỏi, "Tôi sẽ không thể ngủ được đêm nay chừng nào thầy chưa trả lời cho  tôi. Trong một ngày, cùng câu hỏi - và thầy trả lời theo ba cách. Với người thứ nhất thầy nói 'Không, không có Thượng đế.' Với người thứ hai thầy nói, 'Có, có chứ.' Và với người thứ ba thầy đơn giản vẫy tay với  tình yêu thế dành cho anh ta để ngồi xuống và nhắm mắt. Thầy chẳng nói gì với anh ta, nhưng cái gì đó phải đã xảy ra, bởi vì người này rơi vào trong im lặng sâu sắc, người này chạm chân thầy, người này cám ơn thầy về câu trả lời của thầy, mặc dầu tôi có đó và thầy đã không trả lời chút nào. Cái gì diễn ra? Thầy đã thách đố tôi lắm đấy."

Phật nói, "Không câu trả lời nào được nêu cho ông. Sao ông phải phân vân? Đó là câu hỏi của họ, đó là câu trả lời của ta, ông không phải là một phần của nó."

Nhưng Ananda nói, "Tôi không điếc, tôi có đó và tôi đơn giản lắng nghe. Và bây giờ ba câu trả lời đó đang làm cho tôi rất hoang mang." Phật nói, "Người thứ nhất là người tin, người đó tin vào Thượng đế. Người đó đã không thực sự đến để truy hỏi, người đó đã đến để được xác nhận. Người đó muốn niềm tin của người đó đươc ta hỗ trợ, để cho người đó có thể đi và nói cho mọi người, 'Không chỉ tôi tin vào Thượng đế, Phật cũng tin.' Anh ta muốn dùng ta cho chủ định riêng của anh ta, do đó ta phải nói không. Và ta phải rất cứng rắn với anh ta, bằng không anh ta đầy những ý tưởng riêng của anh ta, anh ts sẽ không lắng nghe.

Anh ta là học giả, rất quen thuộc với kinh sách - ta có thể nghe thấy tiếng ồn trong đầu anh ta, ta có thể nhìn thấy rối loạn trong bản thể anh ta. Ta phải rất ác và cứng rắn như búa, vì chỉ thế thì mới có khả năng anh ta có thể nghe. Anh ta cần cú choáng. Ta gây choáng anh ta, vì ta không muốn hỗ trợ cho niềm tin của bất kì người nào. Mọi niềm tin đều là giả. Việc biết là vấn đề khác toàn bộ.

"Và người thứ hai là người vô thần, anh ta không tin vào Thượng đế. Anh ta cũng là một học giả, anh ta cũng đầy mọi loại ý tưởng, nhưng  anh ta chính là người đối lập với người thứ nhất. Anh ta cũng đã tới với cùng chủ định. Họ là đối lập, kẻ thù, nhưng chủ định là như nhau. Anh ta muốn ta hỗ trợ cho việc không tin của anh ta, việc hoài nghi của anh ta.

Đó là lí do tại sao ta phải nói với anh ta một cách có thẩm quyền thế: 'Vâng, có Thượng đế - duy nhất Thượng đế có, và không cái gì khác.' Theo cách đó ta làm tan tành niềm tin của anh ta.

"Và người thứ ba thực sự là người tìm kiếm. Anh ta đã không muốn có câu trả lời, anh ta muốn có kinh nghiệm. Anh ta đã không tới để hỏi - anh ta không có ý tưởng, không định kiến - anh ta đã đi tới cởi mở, sẵn có. Anh ta mong manh với ta, anh ta là con người của tin cậy lớn lao.

Anh ta muốn ta để lộ cái gì đó cho anh ta, do đó ta đã không trả lời anh ta, ta đơn giản nói anh ta ngồi cạnh bên ta. Và, vâng, ông đúng, cái gì đó đã xảy ra...."

... Bởi vì cái gì đó bao giờ cũng xảy ra khi hai người có thể xoay xở ngồi trong im lặng sâu sắc. Và nếu bạn có thể xoay xở ngồi trong im lặng sâu sắc với vị phật, cái gì đó cực kì có giá trị sẽ xảy ra. Im lặng của ông ấy có tính lây nhiễm. Nếu bạn sẵn có và cởi mở, im lặng của ông ấy sẽ rót vào trong bản thể bạn. Nó sẽ như việc tắm; bạn sẽ được tắm trong tâm thức của ông ấy. Bạn sẽ được lau sạch, bạn sẽ được làm thuần khiết. Bụi của bạn sẽ biến mất khỏi tấm gương của bạn. Đột nhiên bạn sẽ có khả năng thấy; mắt bạn sẽ rõ ràng.

"... Cho nên không cho anh ta câu trả lời nào, anh ta đã nhận được câu trả lời. Anh ta đã nhận được câu trả lời của mọi câu trả lời, chính là im lặng. Đó là lí do tại sao anh ta biết ơn thế, đó là lí do tại sao anh ta cúi lạy và chạm chân ta, đó là lí do tại sao anh ta đã cám ơn ta."

Khi bạn tới vị phật hay một Bồ đề đạt ma bạn phải rất tỉnh táo về cách bạn tới. Đừng tới với định kiến, bằng không bạn sẽ hỏi các câu hỏi trẻ con.

Một nhà vua rất bị ấn tượng bởi cuộc sống đơn giản và hồn nhiên của một sư Phật giáo. Dần dần, dần dần ông ấy chấp nhận sư này làm thầy của mình. Ông ấy quan sát - ông ấy là người rất tính toán - ông ấy hỏi về tính cách của sư: "Có lỗ hổng nào trong đời sư không?" Khi ông ấy bị thuyết phục toàn bộ một cách logic - thám tử của ông ấy đã thông báo cho ông ấy rằng "người này không có điểm tối nào trong đời ông ta, ông ta là đơn giản, thuần khiết tuyệt đối. Ông ta thực sự là một vị thánh lớn, ông ta là vị phật" - thế thì ông ấy đi tới người này, chạm chân người này và nói, "Thưa ông, xin mời ông tới cung điện của tôi và sống ở đó. Sao ông sống ở đây?"

Sâu bên dưới, mặc dầu ông ấy mời vị thánh này, ông ấy mong đợi rằng vị thánh sẽ từ chối, rằng ông này sẽ nói, "Không, tôi là người đơn giản. Làm sao tôi có thể sống trong cung điện được?" - cho dù ông ấy đã mời ông này! Xem cái phức tạp của tâm trí con người: ông ấy mời ông này,

ông ấy mong đợi rằng nếu lời mới được chấp nhận ông ấy sẽ vui lắm, và dầu vậy vẫn có dòng chảy ngầm: rằng vị thánh, nếu như ông này thực sự là thánh nhân, sẽ từ chối, rằng ông này sẽ nói, "Không, tôi là người đơn giản, tôi sẽ sống dưới cây thôi - đây là cuộc sống đơn giản của tôi. Tôi đã bỏ mọi điều của thế giới, tôi đã từ bỏ thế giới, tôi không thể quay lại nó được."

Nhưng vị thánh này thực sự là thánh nhân - ông này phải đã là vị phật. Ông này nói, "Được. Vậy xe đâu? Đem xe ngựa của ông tới và ta sẽ tới cung điện." Ông này nói, "Tất nhiên, khi người ta tới cung điện người ta phải tới theo phong cách. Đem xe ngựa tới đi!"

Nhà vua rất choáng: "Người này dường như là kẻ lừa bịp, giả dối. Dường như là ông này giả vờ mọi sự đơn giản này chỉ để bắt giữ ta." Nhưng bây giờ quá trễ rồi; ông ấy đã mời ông này và ông ấy không thể nuốt lời riêng của mình. Là người biết giữ lời - một võ sĩ đạo, một chiến binh, một nhà vua lớn - ông ấy nói, "Được, bây giờ ta bị mắc rồi. Người này không đáng gì cả - người này thậm chí không từ chối lấy một lần.

Ông ta đang phải từ chối chứ!"

Ông ấy mang xe ngựa tới, nhưng ông ấy không còn sung sướng gì, ông ấy không vui vẻ. Nhưng vị thánh rất hạnh phúc! Ông ấy ngồi trên xe ngựa như vua, và nhà vua ngồi trong xe rất buồn, trông hơi chút đần độn. Và mọi người xem trên phố: "Chuyện gì xảy ra? Ông fakir trần trụi...!" Và ông này thực sự ngồi như một hoàng đế, và nhà vua trông rất nghèo nàn khi so với người này. Và ông này vui thế, cường tráng với cực lạc! Và ông này càng cực lạc, nhà vua càng trở nên buồn hơn: "Bây giờ, làm sao gạt bỏ được người này? Mình đã bị mắc vào lưới của ông ta theo cách riêng của mình. Tất cả những thám tử và gián điệp kia đều là đồ ngu - chúng không thể thấy được rằng người này có một kế hoạch." Dường như ông này đã ngồi dưới cây đó trong nhiều năm để cho nhà vua sẽ trở nên bị ấn tượng! Mọi ý tưởng này tới trong đầu nhà vua.

Nhà vua đã thu xếp căn phòng tốt nhất cho thánh nhân, nếu ông này tới. Nhưng ông ấy không tin được rằng ông này đã bao giờ tới. Bạn thấy sự chia chẻ của tâm trí con người: bạn làm điều này, bạn cứ mong đợi cái gì đó khác. Nếu người này mà tinh ranh người này chắc đã đơn giản từ chối. Người này chắc đã nói, "Không!"

Nhà vua đã thu xếp phòng tốt nhất. Thánh nhân này tới phòng - ông này đã từng ngồi dưới cây trong nhiều năm - và ông này nói, "Đem cái này tới, đem cái kia tới. Nếu ta phải sống trong cung điện ta phải sống như vua chứ!"

Nhà vua càng ngày càng phân vân hơn. Tất nhiên, ông ấy đã mời ông này cho nên bất kì cái gì ông này đòi hỏi đều được mang tới. Nhưng điều đó đè nặng lên trái tim nhà vua, nó trở nên ngày càng nặng hơn mọi ngày, vì thánh nhân này bắt đầu sống như vua - thực ra, tốt hơn vua, bởi vì nhà vua có lo nghĩ riêng của ông ấy và thánh nhân này không có lo nghĩ. Ông này sẽ ngủ ban ngày, ban đêm. Ông này sẽ tận hưởng vườn và bể bơi và ông này sẽ nghỉ ngơi và nghỉ ngơi. Và nhà vua nghĩ, "Người này là kẻ ăn bám!"

Một hôm điều đó thành không thể chịu nổi. Ông ấy nói với vị thánh.... Thánh nhân đã đi dạo buổi sáng ngoài vườn, và nhà vua cũng đến và ông ấy nói, "Ta có điều muốn nói với ông."

Thánh nhân nói, "Vâng, ta biết. Ông muốn nói điều đó ngay trước khi ta rời khỏi cây ta ngồi. Ông đã muốn nói điều đó khi ta chấp nhận lời mời của ông. Sao ông chờ lâu thế? Ông khổ không cần thiết. Ta có thể thấy ông đã trở nên buồn. Ông không tới ta chút nào nữa. Ông không hỏi các câu hỏi tôn giáo, siêu hình lớn mà ông thường hỏi ta khi ta sống dưới cây. Ta biết - nhưng sao ông đã phí hoài sáu tháng? Điều đó ta không thể thấy được. Ông đáng phải hỏi ngay lập tức, và mọi sự chắc đã được giải quyết từ đó và ở đó rồi. Ta biết điều ông muốn hỏi, nhưng hỏi đi!"

Nhà vua nói, "Ta muốn hỏi chỉ một điều thôi. Bây giờ cái gì là khác biệt giữa ta và ông? Ông đang sống xa hoa hơn ta sống! Và ta phải làm việc và ta phải lo nghĩ và ta phải mang mọi loại trách nhiệm, và ông không việc, không lo nghĩ, không trách nhiệm. Ta cảm thấy ghen tị với ông! Và ta chắc chắn đã thôi không tới ông, bởi vì ta nghĩ chẳng có gì khác biệt giữa ta và ông. Ta sống trong của cải, nhưng ông sống trong nhiều của cải hơn ta. Mọi ngày ông đòi hỏi, 'Đem xe vàng tới! Ta muốn đi dạo ở miền quê. Đem cái này và đem cái kia tới!' Và ông ăn thức ăn ngon. Và bây giờ ông đã thôi không ở trần, ông đang dùng quần áo tốt nhất có thể được. Thế thì khác biệt gì giữa ta và ông?"

Thánh nhân cười to và ông ấy nói, "Câu hỏi này ta có thể trả lời chỉ nếu ông đi với ta. Chúng ta đi ra ngoài kinh đô đi."

Nhà vua đi theo. Họ đi qua sông và họ tiếp tục đi. Nhà vua hỏi đi hỏi lại, "Bây giờ phỏng có ích gì mà đi thêm nữa? Sao không trả lời bây giờ?" Thánh nhân nói, "Đợi một chút. Ta đang tìm chỗ đúng để trả lời."

Thế rồi họ đi tới chính biên giới của vương quốc của ông ấy, và nhà vua nói, "Bây giờ đến lúc rồi, đây là chính biên giới."

Thánh nhân nói, "Đó là điều ta đã từng tìm kiếm. Bây giờ ta sẽ không
quay lại đâu. Ông có đi cùng ta hay ông quay lại?"

Nhà vua nói, "Làm sao ta có thể đi cùng ông được? Ta có vương quốc,
của cải, vợ, con - làm sao ta có thể đi cùng ông được?"

Và thánh nhân nói, "Bây giờ ông thấy khác biệt rồi chứ? Nhưng ta sẽ đi và ta thậm chí sẽ không nhìn lại dù một lần. Ta đã ở trong cung điện, ta đã sống với đủ mọi loại của cải, nhưng ta đã không sở hữu. Ông thì sở hữu. Đó là khác biệt. Ta đi đây."

Ông ấy cởi bỏ quần áo, trở thành trần trụi, trả quần áo cho nhà vua, và nói, "Ông giữ lấy quần áo của ông và lại hạnh phúc đi."

Bây giờ nhà vua mới nhận ra rằng ông ấy đã là người ngu: người này hiếm hoi, loại đá quí hiếm hoi. Ông ấy quì xuống và ông ấy nói, "Đừng đi. Ông quay lại đi, Tôi đã chưa hiểu ông. Hôm nay tôi đã thấy khác biệt. Vâng, đó là tính thánh thiện thực."

Thánh nhân nói, "Ta không thể quay lại, nhưng nhớ lấy, ông sẽ trở nên buồn lần nữa. Với ta không có khác biệt liệu đi phía này hay phía kia, nhưng ông sẽ trở nên buồn lần nữa đấy. Bây giờ, để ta làm cho ông hạnh phúc. Ta không tới đâu, ta đi đây."

Thánh nhân càng khăng khăng ra đi, nhà vua càng nài nỉ ông ấy quay lại. Nhưng thánh nhân nói, "Một lần là đủ rồi. Ta đã thấy ông là người ngu xuẩn. Ta có thể tới, nhưng khoảnh khắc ta nói 'Ta có thể tới,' ta có thể thấy trong mắt ông ý tưởng cũ quay lại: 'Có thể ông ta lừa mình lần nữa. Có thể đây chỉ là cử chỉ trống rỗng, đưa cho ta quần áo và nói rằng ông ta đi, để cho ta trở nên bị ấn tượng lần nữa.' Nếu ta tới ông sẽ khổ nữa, và ta không muốn làm cho ông khổ."

Một tối, có sự cố nhỏ trong đại dương. Mặt trời đã lặn và mới chỉ khoảnh khắc trước đấy thôi, một con cá đã rất sung sướng và vui vẻ nhảy múa trong tia sáng mặt trời trong cái bao la vô hạn của đại dương. Nó nhảy múa, nó bơi lội, không có nỗi buồn, không đau đớn ở đâu cả. Con cá tự nhiên và hồn nhiên thế. Không có lấy một thoáng hoài nghi nào trong tâm trí nó. Nhưng một khoảnh khắc sau đó nó đã gặp một con cá vô thần làm rối loạn mọi thứ.

Mọi con cá khác đều tránh con cá vô thần này, nhưng con cá này mới và nó không biết hơn. Khi con cá vô thần tới gần nó, nó lắng nghe con cá này nói chỉ vì phép lịch sự. Con cá vô thần nói với nó, “Mày đang nhảy múa gì thế? Sao mày sung sướng thế? Sao mày mở hội thế? Dường như mày là một kẻ tin tưởng mù quáng, giống như những con cá thông thường khác kia. Không có niềm vui, niềm vui là ảo tưởng! Và đại dương này mà mày nghĩ rằng mày đang trong nó - nơi mày đang nhảy múa và bơi lội, nhảy nhót và thích thú - không có những thứ như vậy đâu. Mày đã bao giờ thấy đại dương chưa?”

Con cá trẻ trở nên sợ hãi. Nó đã nghe nói về đại dương này nhưng nó chưa bao giờ thấy đại dương cả. Khi ai đó được sinh ra trong đại dương, khi ai đó được lớn lên trong đại dương và chưa bao giờ đi ra ngoài đại dương, thế thì không có cách nào để thấy đại dương cả. Để thấy, khoảng cách nào đó là cần, phân cách nào đó, khe hở nào đó là cần. Con cá này đã nghe nói rằng có đại dương, nhưng nó chưa bao giờ thấy điều đó. Mắt nó cũng đã được tạo ra từ đại dương này, nó được bao bọc bởi đại dương. Cá có thể thấy đại dương chỉ khi có một khoảng cách giữa đại dương và cá. Thậm chí đã không có khoảng cách đó.

Con cá này đã nghe nói về đại dương. Con cá vô thần bắt đầu cười và nói, “Hệt như con người tin tưởng mù quáng vào Thượng đế, cá tin rằng có đại dương. Nhưng không có Thượng đế và không có đại dương. Nhìn này, mở mắt mày ra mà nhìn! Mày vẫn còn trẻ - cái gì làm mày sợ thế? Tất cả xung quanh, trống rỗng lớn bao quanh chúng ta. Không cái gì là

thực ngoại trừ cái chết.”

Con cá trẻ nhìn quanh. Chắc chắn có trống rỗng tất cả xung quanh. Mặt trời đã lặn. Tất cả xung quanh đều là mầu xanh của đại dương - nó dường như giống bầu trời trống rỗng. Và ở một khoảng xa, trong tầm mắt còn nhìn thấy được, mầu xanh đại dương thẫm vào trong bóng tối. Mọi nơi đêm tối đang buông xuống.

Trong tâm trí nó nữa câu hỏi phát sinh, “Đại dương đâu rồi?”

Nó nhìn xuống trong cái trống rỗng không thể hiểu được. Nó trở nên sợ hãi, toàn bộ thân thể nó run rẩy, mọi tế bào thân thể nó lo nghĩ. Nếu nó ngã vào trong cái trống rỗng này thế thì ai cứu nó ra được? Nó hoàn toàn quên mất rằng cho đến lúc đó nó đã từng bơi lội trong cái trống rỗng này và nó không bao giờ bị ngã cả. Nó hoàn toàn quên mất rằng mới khoảnh khắc trước đó thôi nó đã từng sung sướng, vui vẻ và rằng cái trống rỗng này chưa hề khuấy đảo nó. Nhưng ngày hôm đó, khi nó nhìn cẩn thận khắp xung quanh, nó trở nên hoảng sợ, và giống như người bị tê liệt nó không thể nào bơi được nữa cho dù nó muốn bơi. Nó mất hết khí lực, nó trở nên rất sợ hãi. Tất cả xung quanh đều tĩnh lặng. Đêm ngày một tối hơn. Mọi nơi đều có cái trống rỗng; nếu nó ngã vào trong đó, thế thì điều gì sẽ xảy ra? Nó cần một chỗ dựa nào đó. Nó nhìn xung quanh và nói, “Mình phải làm gì đây? Mình có thể bám vào cái gì? Không có ai cả.” Cho nên nó nghĩ rằng nó sẽ dựa vào bản thân mình bằng việc bám lấy đuôi mình. Nó bơi vòng và uốn mình, và nó cố gắng vất vả để bắt lấy đuôi mình mà không được - nó không phải là nhà hathayogi - nó trở nên thậm chí còn hoảng sợ hơn.

Câu chuyện là ở chỗ đại dương vẫn im lặng quan sát mọi việc. Nó cười to và nói, “Ngốc ơi là ngốc, cháu không thể thấy được đại dương sao? Cháu là một phần của đại dương này.” Nó cảm thấy thương hại cho con cá này bị mắc vào rắc rối này. Mới khoảnh khắc trước đây thôi đã có niềm vui của sự tin cậy. Còn bây giờ, trong một khoảnh khắc, làn khói hoài nghi, đám mây hoài nghi đã tụ tập và bầu trời bị che phủ, che khuất.

Cuối cùng đại dương không thể nào còn im lặng được nữa và nó nói, “Nghe đây, ngốc ạ, trước đây cháu đã bao giờ ngã xuống đâu - ai đỡ cho cháu vậy? Tại sao hôm nay cháu bỗng nhiên ngã?”

Ý tưởng về việc ngã này là một phần cố hữu của hoài nghi. Tin cậy cứu bạn, những bàn tay vô hình đỡ bạn khắp xung quanh. Khi hoài nghi nảy sinh, tất cả những bàn tay nâng đỡ này dường như là biến mất và vực thẳm vô hạn dường như mở ra.

Con cá này trở nên sợ hãi. Nó nói, “Ông là ai vậy? Không có đại dương, đấy chỉ là niềm tin mù quáng của cá thôi.”

Đại dương cười khanh khách. Nó nói, “Chỉ có đại dương thôi... cá tới rồi đi. Kẻ tin, kẻ không tin, kẻ tin mù quáng, họ tới rồi họ đi, nhưng đại dương bao giờ cũng còn lại. Cái nhất thời có ý tưởng rằng nó tồn tại, và nó hoài nghi cái vĩnh hằng! Nếu cháu muốn hoài nghi điều gì đó, thế thì hoài nghi bản thân mình đi. Đã có thời cháu không có đây và rồi một ngày nào đó cháu sẽ không còn ở đây nữa. Đại dương bao giờ cũng ở đây và bao giờ cũng sẽ ở đây. Hoài nghi cái nhất thời và tin vào cái vĩnh hằng đi.”

Khi Phật trở về nhà sau khi ông ấy đạt tới chứng ngộ bố ông ấy rất giận. Thật khó thoả mãn cho người bố... 'bố' có nghĩa là tham vọng. Bố của ông ấy đã hi vọng rằng ông ấy sẽ trở thành hoàng đế vĩ đại, nhưng thay vì thế thì ông ấy trở thành kẻ ăn mày. Ngay cả Phật cũng không thể nào làm cho bố mình hài lòng được, vậy làm sao người nào có thể làm hài lòng bố mình cho được? Có ngọn lửa trong ánh mắt của bố ông ấy. Phật là con trai duy nhất của bố ông ấy, niềm hi vọng của tuổi già của ông ấy

- và ông ấy đã bỏ tổ ấm gia đình, ông ấy đã phản bội, ông ấy là một kẻ phản gia đình. Ông ấy là sự hỗ trợ cho bố mình trong tuổi già. "Mắt ta đã mờ, bây giờ mắt ta không còn thấy được nữa, con được cho là trở thành đôi mắt ta; bây giờ chân ta không còn bước được, con được cho là thành

đôi chân ta. Bây giờ ta đang sắp rời bỏ cuộc sống này. Ta đã tạo ra và mở mang vương quốc vĩ đại này - ta sẽ để nó cho ai?"

Thậm chí khi một người đang sắp chết người ấy cũng không thể nào buông bỏ được các thứ của mình. Người ấy để chúng cho con trai mình - dường như là ông ta sẽ tiếp tục trị vì qua đứa con mình. Khi một người già đi, lúc đó, mọi thứ rời ra - đâu có khác biệt gì dù con ông ta có được nó hay không, dù ai đó có được nó hay không. Nó có thể bị đánh cắp, cũng không khác biệt gì - mọi thứ đều rời ra khỏi tay người hấp hối. Vô ích mà đi nghĩ về ai sẽ được nó, nhưng ông ta vẫn viết chúc thư. Cho đến khoảnh khắc cuối cùng nỗ lực của ông ấy vẫn là ôm giữ mọi vật của mình thậm chí sau cái chết. Ít nhất dòng máu của ông ấy, con cái của riêng ông ấy sẽ được nó.

Bố Phật nói, "Con đã chạy trốn khỏi gia đình, con đã bỏ ta. Bây giờ ta sẽ phải làm gì đây? Ta là bố của con. Ta có trái tim của người bố. Dù con có phạm phải sai lầm nghiêm trọng đến đâu, ta vẫn sẵn lòng tha thứ cho con. Cánh cửa của ta không đóng, quay lại và bỏ cái ngu xuẩn ấy đi. Tim ta quặn đau khi ta thấy con đi ăn xin trên đường. Con đã được sinh ra để là một hoàng đế. Loại điên khùng nào ám ảnh con đến thế?" Ông ấy nói, "Trong gia đình ta không ai đã từng là kẻ ăn mày cả. Lịch sử gia đình chúng ta đã nổi tiếng nhiều thế kỉ, chúng ta bao giờ cũng là hoàng đế." Phật bắt đầu cười to. Ông ấy nói, "Bố có thể chạnh lòng, nhưng xin bố để con nói cho bố: con không biết về gia đình của bố nhưng con biết về gia đình của con - chúng ta bao giờ cũng là kẻ ăn mày cả."

Bố ông ấy nói, "Đừng có to mồm! - trước mặt ta con chỉ là đứa trẻ. Ta đã nuôi con khôn lớn. Dòng máu ta chảy trong thân thể con, xương ta đã tạo nên xương con. Đừng cố thuyết phục ta. Con ngụ ý gì về nơi con bắt nguồn? Cái nào là gia đình con? Con đang nói gì vậy?"

Phật nói, "Con đã được sinh ra qua bố, nhưng con không bắt nguồn từ bố. Bố đã cho con thân thể này, không phải là linh hồn con. Bố đã tạo ra một tình huống cho thân thể con đi vào trong sự tồn tại này, và con đã tới. Bố là một lối đi cho con đi qua. Nhưng sự tồn tại của con ở bên ngoài tất cả những điều này. Không có mối quan hệ gia đình nào giữa bản thể bố và bản thể con."

Linh hồn, cái ta, không được sinh ra - chỉ thân thể được sinh ra. Và chỉ thân thể chết, linh hồn không chết. Linh hồn tồn tại không nguyên nhân gì, nó đơn giản hiện hữu. Trong thế giới này, chỉ cái không có nguyên nhân mới là vĩnh hằng. Chỉ mưa trút xuống mà không mây mới là nước cam lồ. Bất kì cái gì có nguyên nhân đều sẽ biến mất bởi vì nó sẽ tiếp tục chỉ chừng nào nguyên nhân cho nó sự hỗ trợ. Bạn lấy một hòn đá và ném đi: nó sẽ bay xa theo sức mạnh bạn ném nó đi - hai trăm bước, ba trăm bước, thế rồi nó sẽ rơi xuống. Bạn đã cho nó một nguyên nhân, nó đã nhận năng lượng từ bạn. Khi năng lượng hết đá sẽ rơi xuống. Một đứa trẻ được sinh ra và sẽ sống trong bẩy mươi năm: người mẹ và người bố đã trao cho nó sinh lực của họ, nó sẽ kết thúc trong bẩy mươi năm và nó sẽ chết.

Nhưng thế giới này sẽ tiếp tục. Vô số thế giới đã xảy ra và tan biến và lại được sinh ra, nhưng sự tồn tại còn lại. Các trái đất được sinh ra và chết đi. Các ngôi sao và mặt trăng được sinh ra và tan biến đi. Các nhà khoa học nói rằng mỗi khoảnh khắc đều có mặt trời mới được sinh ra và mặt trời già chết đi. Điều này tiếp diễn mãi nhưng sự tồn tại không bao giờ tan biến. Sự tồn tại không có nguyên nhân, bằng không nó không thể  nào vĩnh hằng được. Bất kì cái gì có ý nghĩa đều không có nguyên nhân. Cho nên tôi không nói với bạn rằng bạn phải chấp nhận rằng Thượng đế đã tạo ra thế giới này và bạn phải chấp nhận Thượng đế. Tôi nói với bạn rằng cái không được tạo ra là Thượng đế. Thế giới này cũng là một phần của ngài, và nó chưa bao giờ được tạo ra cả. Những con sóng này, những hình dạng này mà bạn thấy đều là một phần của đại dương đó mà là vĩnh hằng. Trong sự tồn tại, mọi thứ đang xảy ra không có nguyên nhân nào. Đây là lí do tại sao tôn giáo là bí ẩn. Khoa học không phải là bí ẩn: khoa học giải thích, nó là việc tìm kiếm nguyên nhân. Và đó là lí do tại sao khoa học nói, "Chúng tôi sẽ không thể nào chấp nhận sự tồn tại của Thượng đế, bởi vì cho dù chúng tôi có gặp Thượng đế, chúng tôi sẽ đi tìm nguyên nhân và chỉ thế thì chúng tôi mới có thể chấp nhận ngài." Không cái gì xảy ra mà không nguyên nhân cả - đây là niềm tin của khoa học. Và bất kì cái gì xảy ra đều vô nguyên nhân - đây là kinh nghiệm về tôn giáo.

Khác biệt gì giữa yêu và từ bi?

Hiểu ba từ này: dục, yêu, từ bi. Dục là bắt đầu của chiếc thang yêu, nó là bậc đầu tiên của chiếc thang đó. Từ bi là bậc thang cuối cùng của chiếc thang đó. Yêu là tên cho toàn bộ chiếc thang.

Dục là trạng thái thấp nhất của yêu, thấp nhất. Nghĩa của dục là: tôi muốn được cái gì đó từ người kia, tôi là không đầy đủ nếu thiếu người kia, tôi trống rỗng nếu không có người kia, tôi phải lấp đầy bản thân mình bằng người kia. Dục là khai thác. Nghĩa của dục là: Tôi muốn dùng người kia như phương tiện. Chồng đang dùng vợ, vợ đang dùng chồng. Họ đang dùng lẫn nhau như những phương tiện. Đây là lí do tại sao có nhiều giận dữ thế, bởi vì không ai muốn là phương tiện cả. Linh hồn của từng người đều là mục đích tự nó.

Nhà triết học Đức vĩ đại, Immanuel Kant, đã định nghĩa đạo đức theo cách này: "Việc dùng người khác qua việc làm người đó trở thành một phương tiện là vô đạo đức; việc dùng người khác qua việc làm người đó trở thành mục đích, là đạo đức."

Đây là vấn đề rất nền tảng. Việc dùng người khác vì bản thân bạn là sự thèm khát. Bạn chỉ nói về yêu; bạn nói, "Anh yêu em," nhưng bên trong bạn muốn rằng người kia phải yêu bạn. Cho nên khi mọi người tới tôi - hàng nghìn người đã tới - họ đều nói, "Tôi không nhận được tình yêu từ người tôi yêu." Tôi chưa từng gặp một người nào đã nói, "Tôi không thực sự yêu người tôi yêu." Đây là một hiện tượng thú vị. Ai đến cũng nói, "Tôi chắc chắn yêu người tôi yêu"; người đó không bao giờ hoài nghi về điều đó. Và người đó nói, "Tôi không nhận được tình yêu từ người kia." Và khi người kia tới tôi, người ấy cũng nói cùng điều đó: "Người mà tôi yêu - tôi đã cho tình yêu nhưng đã không nhận được nó. Tôi đã bị lừa. Tôi cảm thấy bị lừa, bị phản bội." Và thường cả hai họ cùng tới - chồng và vợ cùng tới, bố và con cùng tới, bạn bè cùng tới - và cả hai đều nói cùng một điều, "Tôi đã yêu." Sự thật là ở chỗ không ai đã yêu cả, bởi vì tôi nói với bạn rằng khi người ta thực sự yêu, thế thì cùng một đáp ứng là không tránh khỏi - nó vang vọng, nó dội lại. Bất kì cái gì bạn cho đi bao giờ cũng trở lại.

Trong thế giới này có một câu ngạn ngữ cổ: Có thể có chậm trễ nhưng

không có bất công. Tôi nói với bạn rằng không có chậm trễ nào mà cũng không có bất công nào. Bởi vì tại sao phải có chậm trễ? Nếu có chậm trễ thế thì cũng sẽ có bất công. Chậm trễ này có thể dài lâu. Nếu bạn yêu hôm nay và bạn nhận được sự đáp ứng sau hàng triệu và hàng triệu kiếp, thế thì điều ấy cũng sẽ là bất công.

Cho nên tôi nói rằng không có bất kì chậm trễ nào mà cũng không có bất công nào. Nếu bạn yêu, thế thì bạn sẽ lập tức nhận; bạn nhận trong bản thân việc yêu rồi. Việc nhận là không phụ thuộc vào người kia, nó là tiếng vọng của tình yêu của bạn. Nó là sự ngân vang của tình yêu của bạn. Cùng điều đó bạn cho đi sẽ trở với bạn.

Cho nên mọi người nói, "Chúng tôi đã yêu nhưng chúng tôi không nhận được tình yêu nào." Thực tại là bạn đã không yêu; yêu của bạn chỉ là giả vờ, lừa dối. Thực tại là ở chỗ bạn đã trông đợi tình yêu. Không có việc yêu, chỉ bằng việc nói về yêu, bạn muốn được yêu. Bạn chỉ nói về yêu  và đổi bạn muốn được trái tim người kia, buông xuôi của người kia, toàn bộ con người của người kia và bạn không thể có được điều đó. Người kia cũng làm cùng điều như thế cho nên việc nói về yêu phải tiếp tục, việc viết thơ tình vẫn tiếp tục - nhưng không có chia sẻ bất kì loại gì - cho nên sẽ có sở hữu con người của người kia. Cả hai đều muốn có được điều đó cho không, cả hai đều muốn được điều đó mà không phải cho đi, do đó mới có xung đột.

Đó là lí do tại sao cái gọi là những người yêu cứ liên tục đánh nhau. Trong xung đột này lí do là một - cả hai đều muốn làm người kia thành phương tiện. Và linh hồn con người được sinh ra như mục đích tự nó, không phải là phương tiện. Mọi người đều là mục đích cho chính mình, cho nên người đó khổ và cảm thấy bị nô lệ nếu ai đó dùng người đó và bước lên người đó cứ như là người đó chỉ là bậc thang của một chiếc thang.

Dục là dạng thấp nhất của yêu - khi bạn đòi hỏi mọi thứ và không cho đi cái gì. Từ bi là dạng cao nhất của yêu - khi bạn cho đi mọi thứ và không đòi hỏi điều gì đền đáp lại. Nó là chiều cao tối thượng của yêu mà trong đó bạn cho đi mọi thứ và không đòi hỏi điều gì cả. Thế thì bạn làm cho người kia thành mục đích và bản thân bạn trở thành phương tiện. Bạn nói, "Tôi may mắn là tôi có thể buông xuôi. Dù tôi sống vì bạn hay chết vì bạn, tôi cũng vẫn may mắn. Tôi sẽ hạnh phúc trong mọi tình huống,

không trông đợi gì. Tôi sẽ biết ơn là bạn đã chấp nhận buông xuôi của tôi. Tôi đã cho và bạn không bác bỏ nó, thế là đủ cho lòng biết ơn rồi." Và đây là một điều thú vị: trong dục bạn đòi hỏi và bạn không nhận, trong từ bi bạn không đòi hỏi vậy mà bạn nhận. Đây là bí ẩn của cuộc sống. Đây là nghịch lí của cuộc sống. Một người hay mong đợi, chết đi không được thoả mãn còn một người từ bi, bao giờ cũng bằng lòng, trong từng thời điểm đều hài lòng. Bởi vì cuộc sống vọng lại - bạn thu được bất kì cái gì bạn cho đi. Trong thế giới này cái bạn nhận được không phụ thuộc vào người nào khác cả, bạn chỉ nhận được cái bạn đã cho đi.

Hôm qua tôi mới đọc những câu nói của Phật. Sau nhiều phát biểu ông ấy thường nhắc lại, Aes dhammo sanantano, "Đây là luật vĩnh hằng: bạn nhận cái bạn cho đi." Nếu bạn cố gắng xoá bỏ hận thù bằng hận thù, hận thù không thể xoá bỏ được. Nếu bạn đáp ứng bằng tình yêu, nó đã được xoá sạch. Đây là luật vĩnh hằng, đây là tôn giáo vĩnh hằng, đây là luật cổ đại, vĩnh hằng. Không điều gì có thể xảy ra theo bất kì cách nào khác.

Dục là mong đợi yêu, từ bi là việc cho yêu. Yêu ở giữa, nơi cho và nhận là ngang nhau. Không ai cảm thấy hài lòng với dục, còn với từ bi người ta bao giờ cũng hài lòng. Yêu lơ lửng ở đó giữa dục và từ bi, ở giữa. Ít  có hài lòng và ít có không hài lòng nấn ná, bởi vì trong yêu một nửa là từ bi và một nửa là ham muốn. Yêu là năm mươi - năm mươi - đây là lí do tại sao có nhiều khoảnh khắc vui và nhiều khoảnh khắc khổ thế.

Điều không may là chín mươi chín phần trăm mọi người chưa bao giờ kinh nghiệm yêu. Từ bi bắt nguồn từ vấn đề này - nó là giấc mơ xa xôi, nó là ảo vọng. Chín mươi chín trong số một trăm người chết đi trong thèm khát. Và ảo tưởng của họ là gì? Ảo tưởng của họ là ở chỗ họ gải định rằng họ đã yêu.

Cho nên cho nó thêm suy nghĩ đi: trước khi bạn hỏi liệu bạn có nhận được tình yêu hay không, nhìn cẩn thận xem liệu bạn có cho nó hay không. Bởi vì tôi nói rằng nếu bạn có cho tình yêu, thế thì tình yêu chắc chắn tới với bạn. Đây là luật vĩnh hằng. Nếu bạn chưa nhận được thế thì bạn phải chưa cho rồi. Nhìn bản thân bạn mà xem, chỉ nhìn vào bản thân bạn thôi. Như Farid nói, "Nhìn vào trong trái tim mình, Farid, bạn là người trí huệ." Farid nói, "Nếu bạn là người trí huệ, thế thì tìm kiếm bên trong trái tim bạn đi - bạn sẽ thấy nó ở đấy."

Bạn sẽ nhận được bất kì cái gì bạn đã cho, bạn sẽ không nhận được cái mà bạn không cho. Nếu bạn chưa nhận được thế thì biết rằng bạn chưa cho đâu; nếu bạn đã nhận được thế thì biết rằng bạn đã cho.

Dục là bậc thang thấp nhất. Phần lớn mọi người vẫn bị mắc kẹt ở đó. Nhưng nhớ lấy, tôi không lên án dục, vì nó cũng ở trên chiếc thang yêu. Nó có thể là bậc thang thứ nhất, nhưng nó vẫn là yêu. Và người không trèo lên bậc thang thứ nhất, làm sao anh ta đạt tới được bậc thang cuối cùng? Cho nên tôi không bảo bạn đi xuống khỏi chiếc thang. Tôi đang bảo bạn đừng dừng trên chiếc thang này: đi lên đi, còn có nhiều bậc nữa. Bạn đang đứng ở bậc thang thứ nhất và bạn đã tạo ra cả hai ngôi nhà và ngôi đền của bạn ở đó. Đi lên đi! Bậc thứ nhất là tốt bởi vì bậc thứ hai tới qua nó. Nó xấu chỉ nếu bậc thứ hai không tới qua nó.

Cho nên trong tâm trí tôi không có việc lên án dục. Đây là lí do tại sao tôi liên tục nói rằng dục và siêu tâm thức là có quan hệ. Dục đưa bạn tới siêu tâm thức - nhưng nếu bạn vẫn còn bị mắc kẹt trong dục, thế thì samadhi, siêu tâm thức, sẽ không bao giờ tới.

Và nhớ cả khía cạnh khác nữa, bởi vì nhiều người cũng đã phạm phải sai lầm này nữa. Tại Ấn Độ sai lầm này đã trở thành rất cổ đại. Và sai lầm đó là, khi tôi nói đừng dừng trên bậc thang dục, có hai cách di chuyển: hoặc là bạn trưởng thành từ dục hướng tới yêu hoặc là bạn rời bỏ chiếc thang - đó là điều bạn gọi là vô dục. Tôi không gọi điều này là vô dục.

Người mà bạn gọi là vô dục ấy còn tồi tệ hơn bạn nữa bởi vì họ đã từ bỏ chiếc thang. Từ bi không bao giờ có thể tới trong các kiếp sống của họ được bởi vì khi không có dục, làm sao có từ bi được? Như câu ngạn ngữ nói, "Trúc bị huỷ, không có sáo." Tôi không bảo bạn cứ phải ôm giữ mãi mẩu trúc đó - làm ra sáo từ nó đi, sáo có thể được tạo ra từ trúc này.

Từ bi là việc nở hoa của dục. Cũng cây trúc bình thường đó mà bạn không thể nghĩ tới việc dùng vào bất kì điều gì - nhiều nhất bạn có thể dùng nó đánh vào đầu ai đó - bây giờ có thể trở thành một cây sáo và có thể đi vào linh hồn ai đó. Những giai điệu dịu êm nảy sinh từ nó - phi phàm, tinh tú; chúng đem tới những tin tức về một thế giới khác nào đó. Hoa của thế giới khác nào đó bắt đầu nở ra trên trái đất này qua âm thanh của cây trúc này.

Ai sẽ tin vào điều đó? Nếu bạn chưa từng bao giờ biết tới, nếu bạn chưa
từng bao giờ thấy nó trước đây, nếu bạn bỗng nhiên thấy một chiếc sáo

và ai đó nói với bạn rằng nó được làm ra từ cây trúc bạn sẽ không tin  vào điều đó. Nếu tôi bảo với bạn rằng từ bi của Phật và Mahavirra đã  nảy sinh từ dục, bạn sẽ không tin điều đó. Bạn gặp khó khăn bởi vì bạn đã thấy từng mẩu trúc và bạn cũng đã thấy sáo trúc, nhưng bạn không có ý tưởng nào về các bước ở giữa cả. Bạn không thể đặt quan hệ giữa chúng được. Bạn đang nói, "Từ bi nào có thể có đó giữa từ bi của Phật và chúng ta ở đây với những thèm khát của mình? Không, không có đâu! Tại đây chúng ta đang sống trong địa ngục và ở kia kia họ đang vươn lên trên trời. Không, không có kết nối nào cả."

Nhưng nghĩ một chút đi - nếu không có kết nối nào thế thì bạn sẽ không bao giờ có thể trở thành vị phật được. Cuộc hành trình làm thế nào có thể có được? Bạn sẽ bắt đầu từ đâu? Phải có một cái cầu nào đó giữa bạn và Phật. Phải có một chiếc thang giữa dục và điều thiêng liêng. Chiếc thang đó là yêu.

Sahajo đang nói về cùng chiếc thang này đấy. Làm thuần khiết năng lượng dục của bạn đi. Kabir nói, "Kim cương rơi và mất hút trong bùn." Cho nên đừng trốn khỏi bùn, nếu không kim cương cũng sẽ bị bỏ đó trong bùn. Tìm trong bùn đi, có hoa sen ẩn kín ở đó. Lau sạch viên kim cương - khi bùn được gột sạch nó sẽ trở thành thuần khiết. Trong thực tế, kim cương chưa bao giờ không thuần khiết cả. Nó rơi vào trong bùn nhưng kim cương vẫn là kim cương, nó không bao giờ thành bùn cả. Và hoa sen ẩn trong bùn, dù chúng có ẩn kín thế nào - bạn có thể không bao giờ thấy chúng - nhưng hoa sen vẫn là hoa sen, nó không phải là bùn.

Một khi nó gặp cơ hội để trưởng thành, thế thì hoa sen sẽ nở bung. Đừng chạy trốn khỏi dục, bằng không vô dục của bạn nhiều nhất sẽ chỉ là bất lực, không nhiều hơn thế. Hay nó sẽ là kìm nén, gò ép. Theo cách đó, hoa đời bạn không thể nở được; ngược lại, nụ nhỏ đang phát triển cũng sẽ rơi trở lại vào trong bùn mà thôi.

Tôi chưa từng thấy hoa sen của từ bi nở ra trong cái gọi là các sư và thánh nhân của bạn. Ngược lại, tôi đã thấy không có khả năng nào cho hoa sen của từ bi này nở được. Họ đã sa ngã, rời khỏi chiếc thang. Họ dường như đúng với bạn bởi vì bạn đang đứng trên bậc dục và họ không đứng trên bậc dục đó. Bạn nghĩ rằng có lẽ người không đứng trên bậc dục tất yếu sẽ đạt tới bậc từ bi. Không hẳn là như vậy đâu. Rất dễ dàng ngã xuống, rất khó để leo lên. Bạn cần nỗ lực gì để ngã xuống? Bỏ nhà,

trốn vào rừng rậm, đứng mình trần đóng khố và mọi người bắt đầu ca tụng bạn. Họ sẽ bắt đầu cúi mình dưới chân bạn và nói rằng bạn được phúc lành, rằng bạn đã đạt tới sự vĩ đại - nhưng bên trong bạn có thể vẫn đầy những ham muốn dục.

Các sư tới gặp tôi - sư già, bẩy mươi tuổi rồi - vậy mà tâm trí của họ vẫn đầy những ham muốn dục. Họ hỏi, trong chỗ riêng tư, "Làm sao tôi loại bỏ được những ham muốn dục này? Bây giờ sự cường tráng của tôi đã qua rồi, đời tôi đã qua rồi, thế mà tôi vẫn không được tự do khỏi dục.

Khi nào nó mới mất đi? Cái chết đang tới gần rồi, tôi sắp chết rồi, thế mà ham muốn dục vẫn cứ đeo đẳng tôi."

Đừng bao giờ từ bỏ chiếc thang, cho dù là không chủ định. Thượng đế không dành cho những kẻ trốn chạy. Trèo lên đi - để cho cuộc sống là cuộc hành trình, không phải là sự chạy trốn. Trèo lên từng bước một. Chuyển từ dục vào yêu và một cơn gió thoảng nhỏ của cõi trời sẽ bắt  đầu thổi. Địa ngục cũng sẽ có đó, nhưng trong địa ngục của bạn những hòn đảo nhỏ của cõi trời sẽ bắt đầu xuất hiện. Và khi thấy chúng bạn sẽ trở nên hi vọng rằng cái gì đó hơn nữa có thể xảy ra. Cái là hòn đảo nhỏ hôm nay ngày mai có thể trở thành hòn đảo lớn. Vươn lên thêm chút nữa trên nước. Cứ đi lên trước... Dần dần, dần dần rút lui khỏi việc đòi hỏi  và chú ý nhiều hơn tới việc cho. Chia sẻ đi, đừng đòi hỏi. Trở thành hoàng đế, không là ăn mày.

Dục là kẻ ăn mày, từ bi là hoàng đế. Ngày bạn có thể cho mà không giữ cái gì lại, cho không điều kiện mà không mặc cả gì, thậm chí không dừng lại để yêu cầu cám ơn - bạn chỉ cho và đi tiếp... Bạn cho và cũng cám ơn rằng người khác đã nhận nó, rằng họ đã chấp nhận nó. Nó có thể bị bác bỏ chứ. Khi những điều như thế là trạng thái bản thể bạn, ngày đó bạn sẽ biết tới từ bi.

Có các giai đoạn của yêu: dục, yêu, từ bi. Và tất cả chúng đều là các mức độ khác nhau của yêu trong cuộc sống. Do đó tôi nói rằng yêu lớn hơn điều thiêng liêng, bởi vì vươn lên trong yêu bạn sẽ đạt tới điều thiêng liêng. Ngày từ bi của bạn là tới mức bạn không có đó như người cho, bạn chỉ còn là việc cho - khi không có ai còn lại đằng mà là người cho, khi không có cảm giác về việc là người làm - vào ngày đó, chỉ vào ngày đó thôi, bạn trở thành điều thiêng liêng. Ngày bản ngã bạn bị loại bỏ, chỉ vào ngày đó bạn trở thành điều thiêng liêng. Thế thì không giới

hạn nào còn lại. Thế thì bạn đi vào trong cái vô hạn, cái vô hạn đi vào trong bạn.

Nhưng đừng bắt đầu nghĩ quá nhiều về điều thiêng liêng. Đây là chiếc thang cuộc sống: từ dục tới yêu, từ yêu tới từ bi. Sau từ bi bước nhảy tự động xảy đến bởi vì sau đó không còn bước nào khác.

Nhớ lấy, chiếc thang có thể bị bỏ theo hai cách: hoặc là bạn tụt xuống khỏi bậc thứ nhất hoặc bạn nhảy ra ngoài bậc cuối cùng. Nếu bạn tụt xuống khỏi bậc thứ nhất, thế thì bạn chắc chắn sẽ không đạt tới điều thiêng liêng và bạn cũng mất luôn thế giới này. Nếu bạn nhảy ra ngoài bậc thang cuối cùng bạn sẽ thấy tất cả. Bạn sẽ đạt tới điều thiêng liêng và bạn cũng sẽ không làm mất thế giới này bởi vì thế giới là một phần của bản thân điều thiêng liêng. Khi bạn thấy cái toàn thể, bạn cũng thấy thế giới này ở trong nó. Thế thì nó không chỉ là thế giới nữa, nó là sự sáng tạo của điều thiêng liêng.

Đạo là vô hạn. Đạo là tính toàn bộ. Đạo là tất cả mọi cái đang đó, do đó nó không thể được nói. Nhưng trong chỗ thân thiết sâu sắc của Thầy và đệ tử, cái gì đó về nó bắt đầu rung động. Có những khoảnh khắc khi bạn trở thành sẵn có cho cái toàn thể, khi bạn không vận hành như một thực thể tách rời, khi bạn làm mất đi ý tưởng về tách rời trong vài khoảnh khắc, khi bạn là một và được thống nhất. Khi giọt sương biến mất vào trong đại dương - cho dù một khoảnh khắc thôi - thế thì bạn biết Đạo là gì.

Cho nên Đạo không thể được nói những có thể được chỉ ra. Đó là điều tôi đã làm ở đây.

Đây không phải là trường phái triết học. Tôi không dạy bạn triết học chút nào. Đây là trường học về tính tồn tại. Tôi dạy bạn về sự tồn tại như nó vậy. Và sự tồn tại đã có đây rồi; bạn chỉ phải trở nên dũng cảm thêm chút ít để mở ra, để cho phép nó vào. Nó đang gõ cửa nhà bạn đấy!

Jesus nói, “Gõ cửa và cửa sẽ mở ra cho ông. Hỏi và nó sẽ được trao. Tìm

và ông sẽ thấy.”

Tôi muốn nói chính điều đối lập lại cho bạn: Thượng đế đang gõ lên cửa nhà bạn, đã từng gõ hàng nghìn năm rồi, nghe đi! - Ngài đang gõ lên cửa đấy... mở cửa nhà bạn ra. Lắng nghe đi! - Ngài đang mời bạn ra khỏi nhà tù tự áp đặt của bạn. Ngài đang tìm bạn đấy - để cho ngài tìm bạn đi, giúp ngài tìm bạn đi! Ngài đang kiếm bạn - và bạn đang trốn chạy, và bạn đã từng trốn chạy trong nhiều kiếp rồi. Và bạn khổ, dầu vậy bạn vẫn cứ trốn chạy. Và bất kì khi nào tay Ngài chìa lại gần bạn, bạn trở nên kinh hoàng. Và tôi hiểu. Nỗi sợ này là tự nhiên. Nỗi sợ là gì? Nỗi sợ là: nếu Thượng đế hiện hữu, thế thì bạn không thể hiện hữu.

Friedrich Nietzsche đã nói, “Nếu Thượng đế hiện hữu, thế thì làm sao tôi có thể hiện hữu được? Thế thì làm sao tôi có thể có được...? Cho nên, tôi quyết định rằng không có Thượng đế; chỉ thế tôi mới có thể có.”

Và đó là cách hàng triệu người đã quyết định: họ đã phủ nhận Thượng đế để hiện hữu. Nếu không có Thượng đế, bản ngã là có thể. Nếu có Thượng đế làm sao bản ngã có thể được hỗ trợ? Bằng cái gì? Thế thì bạn không còn đó nữa, đó là nỗi sợ. Thượng đế là cái chết của bản ngã.

Đạo có thể được nếm trải, Đạo có thể được kinh nghiệm, nhưng một điều kiện phải được hoàn thành: bạn phải là đơn giản tới mức bạn không có bản ngã nào, bạn phải im lặng tới mức không có ý tưởng nào về ‘tôi’.

Hỏi: Đam mê và gắn bó có phải là một phần của yêu không?

Nếu có đam mê trong yêu, thì yêu sẽ trở thành địa ngục. Nếu có gắn bó trong yêu, thế thì yêu sẽ là nhà tù. Nếu yêu không đam mê nó sẽ trở thành thiên đường. Nếu yêu không gắn bó thế thì yêu bản thân nó là điều thiêng liêng.

Yêu có cả hai khả năng. Bạn có thể có đam mê và gắn bó trong yêu: thế thì dường như là bạn đã buộc tảng đá quanh cổ con chim tình yêu để cho nó không thể bay nổi. Hay dường như bạn đã nhốt con chim tình yêu

vào chiếc lồng vàng. Dù chiếc lồng có quí giá đến đâu - nó có thể được nạm kim cương và đồ châu báu - lồng vẫn cứ là lồng và nó sẽ phá huỷ khả năng bay của chim.

Khi bạn loại bỏ đam mê và gắn bó khỏi yêu, khi yêu của bạn là thuần khiết, hồn nhiên, vô hình, khi bạn cho trong yêu và không đòi hỏi, khi yêu chỉ là việc cho, khi yêu là hoàng đế, không phải là kẻ ăn xin; khi bạn hạnh phúc bởi vì ai đó đã chấp nhận tình yêu của bạn và bạn không thương mại tình yêu, bạn không yêu cầu gì đền đáp lại, thế thì bạn đang giải thoát con chim tình yêu này vào bầu trời rộng mở. Thế thì bạn đang làm mạnh thêm đôi cánh của nó. Thế thì con chim này có thể bắt đầu cuộc hành trình tới vô tận.

Yêu đã làm cho con người sa ngã và yêu cũng nâng con người cao lên. Tất cả đều phụ thuộc vào điều bạn đã làm với yêu. Yêu là một hiện tượng rất bí ẩn. Nó là cánh cửa - phía này là phiền não, phía kia là phúc lạc; phía này là địa ngục, phía kia là thiên đường; phía này là sansara, bánh xe sống chết, phía kia là giải thoát. Yêu là cánh cửa.

Nếu bạn chỉ biết tới một tình yêu đầy những đam mê và gắn bó, thế thì khi Jesus nói, “Thượng đế là tình yêu,” bạn sẽ không thể nào hiểu được nó. Khi Sahajo bắt đầu hát bài ca tình yêu bạn sẽ trở nên rất khó chịu: “Điều này là vô nghĩa! Tôi đã từng yêu thế mà tôi chỉ nhận được mỗi khổ. Nhân danh tình yêu tôi chỉ thu hoạch về toàn những gai, chẳng hoa nào nở trong tôi cả.” Tình yêu khác sẽ dường như là tưởng tượng. Yêu trở thành sùng kính, trở thành lời nguyện, trở thành giải thoát, sẽ giống như trò chơi chữ.

Bạn cũng đã từng biết tới yêu - nhưng bất kì khi nào bạn biết yêu, bạn chỉ biết yêu đầy những đam mê và gắn bó. Yêu của bạn không phải là yêu thực. Yêu của bạn chỉ là tấm màn che giấu đam mê, gắn bó và dục. Bề ngoài bạn gọi nó là yêu, bên trong nó là cái gì đó khác. Bạn khao khát điều gì khi bạn đang yêu một người đàn bà hay đàn ông? - khao khát của bạn là về dục và yêu chỉ là trang điểm bề ngoài.

Nếu bạn tìm kiếm sâu vào bên trong mình, bạn sẽ thấy rằng yêu của bạn
chỉ là lời nói, ngọn lửa ham muốn dục đang bùng cháy bên trong nó. Nhưng bầy tỏ trực tiếp ngọn lửa đó cho ai đó là không thể chấp nhận được, bạn cần tới ngoại giao. Cho nên bạn nói với người đàn bà có tấm thân bạn đang muốn tận hưởng rằng bạn yêu tâm hồn cô ấy. Bạn thậm

chí chẳng biết đến tâm hồn của riêng mình, vậy làm sao bạn có thể biết tới tâm hồn người khác được? Nhưng người đầy những khát khao về thể xác nói về tâm hồn. Ham muốn của họ là để tận hưởng thân xác người khác nhưng họ nói về cái đẹp nội tâm.

Và thế thì khi bạn nghe những lời của Sahajo, Daya, Rabiya, rằng họ kinh nghiệm Thượng đế qua yêu, làm sao bạn có thể tin vào điều đó được? Bạn chỉ bị mắc bẫy tình yêu. Nhưng bản thân yêu không có trách nhiệm, chính bạn mới có trách nhiệm. Nếu một bác sĩ giỏi ông ta có thể tạo ra thuốc thậm chí từ chất độc. Nhưng nếu ông ta không biết, ngay cả nước cam lồ cũng có thể trở thành chất độc. Chất độc không chỉ là chất độc mà cam lồ cũng chẳng là cam lồ - điều đó tuỳ thuộc vào cách bạn dùng nó. Đôi khi chất độc có thể cứu người, đôi khi cam lồ có thể làm chết người.

Từ ‘yêu’ không có nghĩa nhiều. Yêu có thể trở thành nước cam lồ, nó có thể trở thành chất độc nữa - tất cả điều đó tuỳ thuộc vào bạn. Yêu sẽ trở thành chất độc nếu có ham muốn và gắn bó trong đó. Nếu bạn làm cho yêu trở thành phương tiện để thoả mãn ham muốn dục của bạn, và nếu trong yêu bạn chỉ tìm kiếm sự thoả mãn thấp kém về thể xác, thế thì bạn sẽ thấy rằng yêu đem tới xung đột và đau khổ. Nó chỉ đem tới đau đớn và phiền não. Nó đem tới xiềng xích. Bạn có nhiều mơ mộng nhưng những mơ mộng đó chẳng bao giờ được thoả mãn cả. Bạn có nhiều ảo vọng, nhiều ảo tưởng, bạn thấy cầu vồng thật lớn, nhưng bất kì khi nào bạn lại gần, mọi thứ biến mất. Tất cả các cầu vồng đều sụp đổ thành bùn, tất cả các mơ mộng đều biến thành dối trá. Lâu đài vàng xa xa sáng lên trong ánh mặt trời bao giờ cũng biến thành nhà tù khi bạn tới gần nó.

Đấy không phải là lỗi của yêu; nhân danh tình yêu bạn đã thử một cái gì đó khác. Đấy là đồng tiền giả.

Cho nên yêu phải được giải thoát khỏi gắn bó. Yêu phải không trở thành cảnh nô lệ, yêu phải là tự do. Giải phóng người bạn yêu đi. Nếu bạn giải phóng người bạn yêu, thế thì bản thân bạn cũng không thể bị nô lệ được; thế thì không ai có thể bắt bạn làm nô lệ được. Nhưng bạn muốn làm người bạn yêu thành nô lệ, bạn muốn tạo ra bức tường quanh họ. Bạn muốn đóng xiềng xích vào tay họ. Nhưng nếu bạn đeo xiềng xích vào tay họ thế thì họ cũng sẽ đeo xiềng xích vào tay bạn.

Đừng bao giờ quên chân lí này: bất kì cái gì bạn nhận được từ cuộc sống

cũng chính là cái bạn đã trao cho cuộc sống. Đây là lí thuyết toàn bộ về nghiệp, về hành động quá khứ: bất kì cái gì bạn cho đi thì bạn sẽ nhận lại. Nếu bạn đã nhận cảnh nô lệ từ yêu, đấy là bằng chứng cho sự kiện là bạn muốn làm ai đó thành nô lệ qua yêu. Nếu bạn giải phóng người khác qua tình yêu của mình, bạn cho tình yêu mà không trông đợi gì, bạn đem cho tình yêu và không đòi hỏi được đền đáp lại, bạn cho tình yêu vô điều kiện, không thương mại, bạn cho tình yêu và bạn biết ơn rằng ai đó đã chấp nhận tình yêu của bạn, thế thì không đủ hay sao? Tình yêu của bạn không thể nào bị bác bỏ. Thế thì dần dần bạn sẽ thấy rằng tình yêu của bạn đã bắt đầu dâng lên; ham muốn dục bị bỏ xa phía dưới. Thế thì khi thoát ra khỏi cái lồng ham muốn dục, con chim của tình yêu có thể bay vút lên cao. Thế thì bạn có thể trưởng thành trong một chiều hướng hoàn toàn mới. Thế thì tâm thức của bạn đi vào một thế giới mới.

Bạn hỏi, “Đam mê và gắn bó không phải là một phần của yêu sao?” Chúng có thể, nhưng chúng không nhất thiết là vậy. Thông thường, chúng là vậy. Chín mươi chín trong một trăm trường hợp, chúng là vậy, nhưng đâu có khác biệt gì: nếu nó không là vậy cho dù chỉ một trường hợp thôi thì đó cũng là một thí dụ đủ hiển nhiên rằng nếu bạn muốn, nó sẽ không là như vậy cho chín mươi chín lần khác. Nếu một hạt mầm có thể vỡ ra để trở thành cây, thế thì tất cả các hạt mầm cũng có thể vỡ ra để trở thành cây. Nếu chúng không thế, đó là vấn đề khác - chúng có thể không rơi vào đúng mảnh đất.

Jesus đã nói, “vung ra một nhúm hạt mầm... Hạt nào đó sẽ rơi xuống đường đi nơi mọi người thường qua. Mọi người sẽ đi qua đi và hạt mầm đó sẽ không thể nào nảy mầm được. Hạt mầm nào đó sẽ rơi xuống vệ đường. Nó có thể mọc lên ở đó, nó có thể lớn lên tí chút, nhưng con vật có thể ăn nó hay trẻ con có thể nhổ nó đi. Hạt mầm nào đó sẽ rơi lên đá, lên sỏi. Thế thì nó sẽ chẳng bao giờ mọc ra được. Hạt mầm nào đó sẽ rơi vào mảnh đất mầu mỡ. Hạt mầm này sẽ mọc cây ra, nó sẽ trưởng thành, nó sẽ trở thành cây; hoa sẽ nở trên nó, quả sẽ phát triển.”

Đôi khi hạt mầm nảy nở thành vị Phật, một Farid, một Sahajo. Họ đi tới độ nở hoa của mình. Nếu điều đó không xảy ra cho hạt mầm của bạn, thế thì chú ý một chút - bạn có thể đã rơi vào sai chỗ nơi chỉ có đá, hay nếu không có đá thì cũng là nơi mọi người thường qua lại. Hay có thể là nơi mà mọi người không qua lại, nhưng không có bảo vệ, không có hàng

rào. Tìm ra mảnh đất đúng đi - thế thì cùng điều đã sinh ra trong Phật, trong Krishna sẽ có thể sinh ra trong bạn.

Đó là tiềm năng của bạn. Nó là tiềm năng của mọi người. Sự tồn tại không trao ít tiềm năng này cho bất kì ai. Bản thân sự tồn tại tạo ra bạn, và nó không thể tạo ra bất kì cái gì khác hơn bản thân nó. Điều thiêng liêng đã tạo ra bạn, nó đang ẩn kín bên trong bạn như ngọn nguồn cuộc sống của bạn, như tiềm năng của bạn.

Yêu có thể trở thành giải thoát; đó là khả năng của mọi tình yêu, nó là khả năng của mọi trái tim. Nhưng bạn phải nhận biết - bạn phải vứt bỏ gắn bó. Thay vì vậy bạn cứ mở rộng mãi cái lưới gắn bó. Bạn đã quên mất yêu là gì, bạn đã bắt đầu gọi yêu là đam mê.

Hỏi - Câu hỏi thứ ba: Phật là gì?

Phật là nhận biết, nhận biết đơn giản. Nó là việc thức tỉnh, nó là việc thức dậy. Phật không liên quan gì tới Gautam Siddhartha; ông ấy chỉ là một trong các chư phật. Nhiều người nữa đã đi trước ông ấy, nhiều người nữa đã đi sau ông ấy. Và một ngày nào đó này khác bạn cũng sẽ trở thành vị phật. Bạn có thể trở thành ngay bây giờ, bởi vì bạn là nó.

Vấn đề chỉ là nhận ra thực tại của bạn, là việc nhớ lại thôi.

Bồ đề đạt ma nói:

Người nhận ra chân lí, và không giữ cái gì để mà được nhận ra.

Đây là một trong những phát biểu hay nhất đã từng được đưa ra. Câu trả lời tuyệt làm sao! Sáng suốt lớn làm sao! Không có gì để được đạt tới, bởi vì bạn đã là vị phật rồi. Việc đạt tới bao giờ cũng là cái gì đó mà bạn không là vậy. Bạn không thể đạt tới phật tính được, bạn chỉ có thể thức dậy và tìm ra rằng bạn là vị phật. Và thế thì tất nhiên bạn sẽ cười. Bạn sẽ cười vì bạn đã từng cố là cái gì đó mà bạn bao giờ cũng là vậy rồi.

Trong Thiền có một cây ngạn ngữ:

Khi bụng lớn vang rền tiếng cười rống, nghìn sen trắng mưa xuống khắp
thế gian.

Và khi điều đó xảy ra, khi bụng lớn vang rền tiếng cười rống... bất kì khi nào một người trở nên thức tỉnh, bất kì khi nào người đó thấy cái ngu xuẩn mà mình đã sống trong nhiều thế kỉ: thứ nhất, cố tìm ra những thứ mà người đó đã có bên trong bản thân mình; thứ hai, cố từ bỏ các thứ để có được cái gì đó mà chẳng liên quan gì tới các thứ đó. Thứ nhất, cố đạt tới tiền, quyền, danh.... Khi người ta đã là vị phật rồi, còn giầu có nào hơn, quyền lực nào hơn, vinh quang nào hơn mà bạn có thể có được nữa?

Đầu tiên, người ta đã cố đạt tới những thứ này. Thất bại trong việc đạt tới chúng hay thành công trong việc đạt tới chúng, người ta đi tới biết cái vô tích sự của mọi thứ đó. Thất bại đem tới thất vọng và thành công đem tới thất vọng. Không cái gì thất bại như thành công, nhớ điều đó.

Và thế rồi người ta bắt đầu từ bỏ những thứ này, cứ dường như từ bỏ những thứ này là điều kiện để đạt tới cái bạn đã là. Cái đó không phải là điều kiện chút nào. Không cần săn đuổi cái bóng và không cần trốn chạy khỏi cái bóng. Cái bóng là cái bóng; chỉ chừng ấy là phải được nhận ra. Đó là lí do tại sao tôi nói với các sannyasin của tôi: Đừng trốn khỏi thế giới. Thế giới chỉ là cái bóng. Để nó ở đó, nó không thể quấy rối bạn được. Chỉ trở nên nhận biết về bạn là ai, và điều đó là đủ.

Người nhận ra chân lí...

Bạn thấy điều ngược đời trong phát biểu này:

Người nhận ra chân lí, và không giữ cái gì để mà được nhận ra.

Chân lí tối thượng bao giờ cũng chỉ có thể được nói theo cách nghịch lí; nghịch lí là cách diễn đạt duy nhất cho nó: người nhận ra rằng chẳng có gì để nhận ra, người đó là vị phật.

Có lần Phật đã hỏi Subhuti, một trong những đại đệ tử của ông ấy, "Subhuti, vào thời cổ đại Như Lai đã ở cùng với vị phật khác, Phật Dipankara, ông ấy đã đạt tới cái gì không? Vậy thành tựu của ông ấy là gì?"

Subhuti thưa, "Dạ không ạ, thưa người được thế giới tôn kính, ông ấy đã không đạt tới cái gì cả. Không cái gì là thành tựu của ông ấy. Khi Như Lai ở cùng với vị phật khác, phật Dipankara, ông ấy đã không đạt được, không đạt tới, không nhận ra bất kì cái gì cả."

Phật cười và nói, "Subhuti, ông đã hiểu chân lí rất rõ - vì không có gì để đạt tới, không cái gì để đạt được."

Thế rồi Phật hỏi Subhuti, "Ông đã đạt tới cái gì khi sống cùng ta?"

Và Subhuti nói, "Thưa người được cả thế giới kính trọng, không cái gì cả. Tôi đã không đạt tới bất kì cái gì khi sống cùng thầy. Đó là lí do tại sao tôi cúi mình trước thầy, tôi chạm chân thầy, vì thầy đã làm cho tôi nhận biết rằng không cái gì để đạt tới, không có gì để đạt được. Mọi cái đều đã hiện hữu rồi. Nó là như nó đáng phải vậy."

Phật tính không thể được ham muốn; người ta không thể tham vọng về nó được. Nếu người ta tham vọng, đó là rào chắn. Người ta phải thảnh thơi, tĩnh lặng, và thấy rằng vũ trụ đã cung cấp cho bạn mọi thứ mà bạn cần. Ngay cả phật tính tối thượng này cũng đã là có sẵn.

Câu hỏi thứ hai: Như Lai (Tathagata) là gì?

Một trong các cái tên của Phật là Như Lai (Tathagata). Chúng ta có nhiều tên cho Phật, chỉ để biểu thị các phẩm chất khác nhau của phật tính. Một trong các tên được dùng nhiều nhất là Như Lai; bản thân Phật đã dùng nó. Ông ấy hiếm khi dùng từ tôi, ông ấy dùng Như Lai. Ông ấy sẽ nói, "Như Lai cư ngụ trong vườn nào đó, và thế rồi điều này xảy ra." "Như Lai đang trên đường, đi vào thành phố nào đó, thế rồi điều này xảy ra." Ông ấy sẽ dùng từ 'Như Lai' thường xuyên hơn là ông ấy dùng từ tôi.

Câu hỏi là: Như Lai (Tathagata) là gì?

Về từ ngữ nó có nghĩa là 'người tới như gió và đi như gió', 'thoắt tới, thoắt đi'. Đó là nghĩa từ nguyên của từ Như Lai: chỉ là làn gió thoảng chợt đến. Nó đã không có đó một khoảnh khắc trước và thế rồi nó có đó, và thế rồi khoảnh khắc tiếp nó mất rồi. Và nó không để lại dấu vết nào đằng sau. Bạn không thể thấy được làn gió, bạn chỉ có thể cảm nó. Bạn không thể thấy được phật, bạn chỉ có thể cảm thấy ông ấy. Do đó những người tới nhìn phật sẽ đi với tay trống rỗng, bởi vì bất kì cái gì họ sẽ thấy đều không là phật.

Thấy thân thể tôi không phải là thấy phật. Thân thể chỉ là ngôi nhà nơi phật cư ngụ. Thấy nhà không phải là thấy người đang ngụ bên trong nó. Bạn không thể thấy được người đang cư ngụ trong ngôi nhà, bạn chỉ có thể cảm thấy người đó. Do đó những người tới với tâm trí suy nghĩ đều

bỏ lỡ. Những người tới với trái tim cảm nhận lập tức cảm động, xúc động, được biến đổi.

Nó giống như gió: bạn không thể thấy được nó nhưng bạn có thể cảm được nó. Bạn có thể cảm cái chạm của nó, cái mát mẻ của nó. Nó làm tươi mát thế, nó làm sảng khoái thế, nó làm cho bạn sống động thế!

Ở trong phật trường là ở trong trường nơi gió này thổi thường xuyên. Nó có thể được thấy chỉ bởi các đệ tử. Với 'thấy' tôi ngụ ý nó có thể được cảm chỉ bởi đệ tử. Đó là cách nó phải được thấy. Và nó có thể được thở vào và thở ra bởi những người sùng kính. Đệ tử cảm thấy nó chạm vào thân thể mình, chơi với tóc mình, lay động quần áo mình. Người đó cảm thấy nó, người đó suy diễn rằng nó có đó. Nhưng người sùng kính thở trong nó; nó luân chuyển trong bản thể người đó, nó trở thành một phần của bản thể người đó.

Học trò tới để nhìn, đệ tử tới để cảm, người sùng kính tới để hiện hữu.

Bồ đề đạt ma nói:

Người biết rằng mình không tới từ đâu cả và không đi từ đâu.

Gió này tới từ đâu và nó đi đâu? Nó không có điểm đích... nó không có động cơ. Nó không đi bất kì đâu và không tới từ bất kì đâu; nó bao giờ cũng ở đây.

Swami Ramateertha thường kể một chuyện ngụ ngôn:

Có một người vô thần lớn. Trong phòng khách của mình ông ấy đã viết lên dòng chữ lớn: God is nowhere - Thượng đế không có ở đâu cả.

Một hôm đứa con nhỏ của ông ấy đang chơi đùa khi ông ấy đang đọc báo. Cậu bé đang học đọc, cho nên nó thử đọc câu viết trên tường: God is nowhere - Thượng đế không ở đâu cả. Nhưng 'nowhere' là từ lớn, cho nên nó chia từ này ra làm đôi. Nó đọc, "God is now here - Thượng đế là bây giờ ở đây."

Ông bố choáng - ông ấy chưa bao giờ đọc câu này theo cách đó. Toàn thể động thái đã đổi: "God is nowhere - Thượng đế không có ở đâu cả," và đứa con đã đọc là, "God is now here - Thượng đế là bây giờ ở đây." Có khác biệt lớn giữa 'không đâu cả' và 'bây giờ ở đây'! Lần đầu tiên ông ấy đọc câu đó với cái nhìn của đứa trẻ, với sự hồn nhiên của đứa trẻ.

Chuyện kể rằng kể từ ngày đó ông ấy không thể đọc được câu cũ theo
cách cũ nữa: "God is nowhere - Thượng đế không có ở đâu cả." Bất kì

khi nào ông ấy nhìn ông ấy đều phải đọc, "Thượng đế là bây giờ ở đây."

Nó trở thành cái gì đó cố định - tác động của đứa trẻ đến mức đó.

Vị phật bao giờ cũng ở đây. Bạn bao giờ cũng ở đây. Bạn không tới từ bất kì chỗ nào và bạn không đi chỗ nào đó khác. Toàn thể vũ trụ này chứa bạn; chúng ta là một phần của nó.

Bồ đề đạt ma nói:

Như Lai là người biết rằng mình không tới từ đâu cả và không đi từ đâu. Đọc 'nowhere-không đâu cả' là 'now here - ở đây bây giờ'. Như Lai là
người bây giờ ở đây và biết rằng ông ấy bao giờ cũng bây giờ ở đây.

Ông ấy đã không tới và ông ấy không đi.

Ramana Maharshi sắp chết, và một đệ tử hỏi, "Bhagwan, thầy sẽ đi đâu?"

Ông ấy mở mắt ra và cười. Đó là không phải là lúc cười chút nào. Ông ấy sắp chết, cái chết của ông ấy là tuyệt đối chắc chắn - ông ấy chết vì ung thư - đau đớn lắm. Dầu vậy ông ấy vẫn cười và ông ấy nói, "Ông ngu thì có! Cả đời mình ta đã từng nói với ông rằng không có đâu mà đi cả, chúng ta bao giờ cũng ở đây. Cho nên ta có thể đi đâu được? Ta sẽ ở đây thôi! Thân thể sẽ mất đi, cát bụi trở về với cát bụi, nhưng ta có thể đi đâu được? Ta sẽ là một phần của vũ trụ này như ta đang là một phần của nó bây giờ. Bây giờ thân thể cho ông ý tưởng rằng ta tách rời - đó là ý tưởng của ông, không phải của ta. Với ta, thân thể của ta không tách rời khỏi sự tồn tại mà bắc cầu với ta."

Bạn có thấy khác biệt giữa người dốt nát và người trí huệ không? Cùng thân thể đó với người dốt nát là bức tường phân tách bạn với sự tồn tại. Cùng thân thể đó với người trí huệ, với người chứng ngộ, là chiếc cầu; nó nối bạn với sự tồn tại.

Quan sát thân thể bạn và bạn sẽ nhận biết về nó. Thân thể bạn liên tục thở không khí vào và ra - không chỉ qua mũi mà còn qua mọi lỗ chân lông của thân thể bạn đang thở vào và ra. Các nhà khoa học nói rằng nếu mọi lỗ chân lông của thân thể bạn bị bít lại, nếu thân thể bạn bị sơn dầy và mọi lỗ chân lông bị bít lại và chất đầy với sơn nhưng mũi được để cho vẫn thở, bạn sẽ chết trong vòng ba giờ, vì chỉ mũi là không đủ. Mọi phần của thân thể bạn đều cần việc thở riêng của nó.

Bạn liên tục trong trao đổi với sự tồn tại. Nếu mặt trời không mọc ngày mai, tất cả chúng ta sẽ chết. Chúng ta sẽ không có khả năng sống chút nào, thậm chí không sống được vài phút, vì không có mặt trời toàn thể hơi ấm sẽ biến mất. Và không có hơi ấm, cuộc sống là không thể có được. Chúng ta sẽ trở nên lạnh, đông cứng tới mức cái chết nhất định xảy ra. Chúng ta liên tục trong trao đổi với sự tồn tại. Chúng ta không tách rời, chúng ta là một.

Và nếu điều này là như vậy với thân thể, với tâm thức bên trong thì sao? Tâm thức bên trong đó không bị phân chia chút nào. Sân trong của bạn được bao quanh bởi một bức tường, nhưng sân trong của bạn vẫn thuộc về bầu trời, là một phần của bầu trời.

Cũng giống điều đó, người biết rằng mình không tới từ đâu cả và không đi từ đâu, người đó là Như Lai. Người đó bao giờ cũng giống như làn gió mát thoảng qua. Những người có thể hiểu được điều này, họ sẽ được làm tươi lại bởi làn gió thoảng này. Họ sẽ nhảy múa trong gió thoảng của vị phật, trong ánh mặt trời của ông ấy. Họ sẽ cười cùng vị phật, họ sẽ nhảy múa cùng vị phật.

Hỏi: Tâm Phật là gì?

Điều đó đã từng được hỏi đi hỏi lại trong nhiều thế kỉ. Trong hai mươi nhăm thế kỉ tất cả những người đã trở nên quan tâm tới Phật Gautama đều đã hỏi câu hỏi này: Tâm Phật là gì?

Câu hỏi này là có ý nghĩa - nó có ý nghĩa vì chính câu hỏi này tạo ra điều ngược đời. Tâm phật là vô tâm trí. Nói cái gì về tâm phật cũng đều là nói về vô trí. Chúng ta sống trong tâm trí, phật đã đi ra ngoài nó. Ông ấy không còn là tâm trí nữa, ông ấy chỉ là một vô trí. Cho nên tâm phật không có nghĩa là một loại tâm trí nào đó, nó đơn giản nghĩa là việc siêu việt lên trên tâm trí. Câu hỏi này là có ý nghĩa, rất nền tảng; nó là bắt đầu của việc việc hỏi, việc hỏi thực.

Đệ tử này không hỏi, "Trời là gì?" Anh ta không hỏi, "Thiên đường là gì?" Anh ta không hỏi, "Tội lỗi là gì?" Anh ta hỏi một câu hỏi rất có tính tồn tại: Tâm Phật là gì? Bởi vì hiểu thực tại của tâm phật là hiểu chính

nền tảng của bản thân sự tồn tại.

Tâm phật là tâm thức thuần khiết. Nó giống như tấm gương: nó đơn giản phản xạ, nó không phóng chiếu. Nó không có ý tưởng, không có nội dung, không ý nghĩ, không ham muốn, không tưởng tượng, không kí ức. Nó đại diện cho cái bao giờ cũng hiện tại, nó sống trong hiện tại. Và khi bạn là toàn bộ trong hiện tại, tâm trí biến mất, nó mất mọi biên giới của nó. Trống rỗng lớn lao nảy sinh trong bạn. Tất nhiên trống rỗng đó không phải là trống rỗng theo nghĩa của từ này, nó cũng là một loại đầy tràn - trống rỗng khi có liên quan tới thế giới, nhưng đầy, tràn đầy, ngập lụt khi có liên quan tới chân lí. Trống rỗng bởi vì mọi khổ đã bị ném đi, tràn ngập vì phúc lạc đã giáng xuống.

Tâm Phật là gì? Phải là chỗ bắt đầu cho mọi người tìm kiếm. Hỏi về Trời, hỏi về địa ngục và cõi trời, chỉ là những thứ bình thường. Hỏi về tâm phật là đang hỏi về cái gì đó mà, nếu bạn có thể hiểu được nó, nhất định làm biến đổi bạn, sẽ cho bạn việc sinh thành mới.

Tâm trí rất tinh ranh. Nó có thể tạo ra những câu hỏi như thế mà chỉ là những sao lãng khỏi hiện hữu của bạn. Tâm trí tinh vi thế nó có thể lừa bạn. Nó có thể làm cho bạn cảm thấy rằng bạn là người tìm kiếm vĩ đại bởi vì bạn đang hỏi, "Trời là gì? Ai đã tạo ra thế giới này? Tại sao chúng ta ở đây? Mục đích của cuộc sống là gì?" Và tất cả những câu hỏi này đều ngu xuẩn! Toàn thể triết học bao gồm trong những câu hỏi ngu xuẩn như thế.

Phật nói đi nói lại, "Ta không là triết gia, ta là thầy chữa. Ta không muốn trí tuệ hoá, ta muốn ông thông minh. Ta không muốn cho ông câu trả lời để bám vào, ta muốn cho ông sáng suốt trong đó các câu hỏi tan chảy, bay hơi."

Người ta phải rất nhận biết về tâm trí, bởi vì tâm trí có thể cho bạn những câu hỏi tới mức sẽ đưa bạn vào chiều hướng sai của việc triết lí hoá. Và thế thì không có kết thúc; bạn có thể đi mãi mãi. Mười nghìn năm của triết lí hoá, và không một kết luận nào đã từng được đạt tới! Cảnh giác rằng tâm trí là kẻ lừa dối lớn. Và cũng như tâm trí bạn là kẻ lừa dối, tâm trí của người khác cũng vậy. Nếu bạn hỏi câu hỏi sai bạn sẽ nhận được câu trả lời sai. Có những người bao giờ cũng sẵn sàng cung cấp bất kì cái gì bạn đòi hỏi. Nó chỉ là luật thông thường của kinh tế: bất kì khi nào có cầu sẽ có cung. Cái gì bạn đòi hỏi không phải là vấn đề.

Bất kì cái gì bạn đòi hỏi - thế giới này là bãi chợ mà - ai đó sẽ tạo ra cung cấp. Bạn tinh ranh, người khác cũng tinh ranh. Có nhiều người tinh ranh hơn bạn. Người theo sau càng trở nên ít tinh ranh, người lãnh đạo càng trở nên tinh ranh hơn. Câu hỏi càng ít tinh ranh và việc trả lời cứ ngày càng tinh ranh hơn.

Phật nói, "Ta không quan tâm tới câu hỏi của ông chừng nào ông còn chưa hỏi cái gì đó có tính tồn tại, chừng nào ông còn chưa hỏi cái gì đó để được biến đổi - không chỉ được thông tin, không chỉ được làm cho thông thái hơn."

Bởi vì bạn hỏi câu hỏi sai nên có nhiều thầy thế trên thế giới, và họ đều sẵn sàng với nhiều nhiều câu trả lời, với đủ mọi loại câu trả lời. Và câu trả lời tới theo đủ mọi hình dạng và kích cỡ để khớp cho mọi người.

Nhưng nhớ lấy: có bạn và tâm trí tinh ranh của bạn và có người khác
người còn tinh ranh hơn.

Để giữ gìn vại bia của mình trong khi rời khỏi quầy bia một lúc, một người để lại lời thông báo, "Tôi đã khạc vào vại bia này."

Khi trở lại anh ta thấy một thông báo khác, "Tôi cũng khạc vào rồi."

Nhớ lấy, thế giới này đầy những người tinh ranh. Những người tinh ranh này trở thành chính khách, tu sĩ; họ thậm chí có thể giả vờ là nhà tiên tri. Bạn có thể tránh được họ chỉ bằng việc hỏi câu hỏi đúng. Họ không thể trả lời được câu hỏi đúng bởi vì để trả lời câu hỏi đúng họ sẽ phải kinh nghiệm cái gì đó. Điều đó không thể được thực hiện bằng tri thức vay mượn; nó có thể được thực hiện chỉ nếu họ đã kinh nghiệm chân lí một cách đích thực.

Đây là giáo huấn nền tảng của tôi: rằng không có phân chia giữa cái này và cái kia. Cái kia được chứa trong cái này, bờ bên kia được chứa trong bờ bên này. Bạn không cần đi đâu cả. Nếu bạn có thể vui vẻ, tuôn chảy, sống động, nhạy cảm, cực thích, chính bờ này ngay lập tức được biến đổi thành bờ kia... chính thế giới này là thiên đường, chính thân thể này là Phật.

Nhớ điều đó, bởi vì trong nhiều thời đại các tôn giáo đã từng dạy lưỡng

phân giữa cái này và cái kia. Tôn giáo đã từng được dạy một loại phân liệt, chia chẻ, giữa thân thể và linh hồn, giữa cái thấp hơn và cái cao hơn, giữa cái bên ngoài và cái bên trong, vân vân và vân vân.

Mọi phân chia đều giả, thực tại là một. Không có cái gì thấp hơn và không có gì cao hơn, và không có gì bên ngoài, không cái gì bên trong. Không có thân thể, không có linh hồn. Nó tất cả là một. Thân thể là linh hồn thấy được, và linh hồn là thân thể không thấy được. Không có người sáng tạo nào khác hơn chính việc sáng tạo này. Người sáng tạo và việc sáng tạo không tách rời, họ là một như người múa và điệu múa. Chúng không thể tồn tại tách rời, chúng chỉ có thể tồn tại như một. Bạn không thể lấy người múa ra khỏi điệu múa của người đó; nếu bạn lấy người đó ra, người đó không còn là người múa nữa. Bạn không thể lấy điệu múa ra khỏi người múa, không có khả năng nào. Họ hoàn toàn là một, các cách diễn đạt của cùng một năng lượng, cùng một hiện tượng.

Cho nên điều xảy ra cho bạn, Tanmaya này, đích xác là điều phải xảy ra. Đây là điều tôi đang ham muốn, khao khát, cầu nguyện cho bạn. Đây là cách bạn đang tới ngày càng gần hơn với tôi. Quên mọi điều về kinh nghiệm siêu việt đi. Tất cả những cái gọi là kinh nghiệm siêu việt không là gì ngoài chuyện nhảm nhí. Đây là những kinh nghiệm thực: sự nhạy cảm này mà đang tăng lên trong bạn, sự nhạy cảm này mà đang trở nên ngày càng sâu hơn mọi khoảnh khắc, niềm vui này của sự tồn tại, của cuộc sống, của hiện hữu, của tình yêu.

Đừng nghĩ về việc thấy linh ảnh tâm linh nào đó - Thượng đế đang ngồi trên ngai vàng. Đó toàn là tưởng tượng của tâm trí bị đói, của tâm trí tầm thường. Đừng nghĩ về cái gì đó phi thường, bởi vì cái phi thường được ham muốn chỉ bởi chính cái bình thường - đó là ham muốn của kẻ kém cỏi. Nếu bạn thông minh, nếu bạn tỉnh táo, cái bình thường trở thành phi thường. Và đó là phép màu tôi dạy bạn.

Tôi đang cho bạn giả kim thuật. Vâng, nấu ăn có thể trở thành lời nguyện. Chỉ thế thì bạn mới có tính tôn giáo. Nếu nấu ăn có thể trở thành lời nguyện, chỉ thế thôi. Nếu lau sàn có thể trở thành thiền, chỉ thế thôi.

Cuộc sống bình thường này là bình thường chỉ bởi vì bạn đờ đẫn, bởi bạn ngủ, bởi bạn đần độn. Nó bình thường chỉ bởi vì bạn không có cảm nhận để thấy chiều sâu của nó. Bạn không thể thấy được mầu sắc của

cuộc sống và các dạng đẹp của cuộc sống và phúc lành vĩnh hằng điều liên tục mưa rào từng khoảnh khắc của nó. Nó là sự liên tục. Bởi vì bạn không thể thấy được cái đẹp của mặt trời lên và bạn không thể thấy được cái đẹp của các vì sao trong đêm, và bởi vì bạn không thể thấy được cái đẹp của con mắt con người, do đó từ sự nghèo nàn này mới nảy sinh ham muốn về kinh nghiệm siêu việt nào đó - kinh nghiệm Thượng đế, cõi trời, thiên đường, kinh nghiệm việc vươn lên của quyền năng rắn trong xương sống của bạn. Kinh nghiệm những điều này hay ham muốn kinh nghiệm những điều này tất cả đều là trò chơi tâm trí. Tôn giáo thực bao giờ cũng là của ở đây và bây giờ.

Vâng, đó là điều tôi muốn bạn trở thành, tính để ý giác quan, bởi vì nếu bạn không có tính để ý giác quan bạn không bao giờ có thể có tính tâm linh. Nếu bạn không thể tận hưởng những điều nhỏ của cuộc sống, nếu bạn không thể nhấm nháp trà với mở hội, bạn không có tính tôn giáo chút nào. Bạn có thể đi tới Kaaba hay tới Jerusalem hay bạn có thể đi tới Kashi, bạn sẽ không bao giờ có tính tôn giáo ở đâu cả nếu bạn không thể nhấm nháp chén trà với lòng biết ơn hoàn toàn. Và hương trà, và mùi thơm đang dậy lên đó - nếu bạn không thể cảm được nó, nếu bạn không có đủ để ý giác quan để cảm nó, bạn sẽ không có khả năng cảm Thượng đế, bởi vì Thượng đế là trung tâm của mọi thứ.

Thượng đế không phải là nguyên nhân và Thượng đế không phải là mục đích tối thượng. Thượng đế là trung tâm của mọi hoàn cảnh mà bạn bắt gặp mọi khoảnh khắc của đời bạn: Thượng đế là trung tâm của người đàn bà mà bạn đã rơi vào tình yêu, Thượng đế là trung tâm của người đàn ông mà bạn đã trở thành thân thiết với. Thượng đế là trung tâm của mọi thứ mà bạn bắt gặp. Thượng đế nghĩa là trung tâm, và thế giới nghĩa là ngoại vi, chu vi. Và chúng không bao giờ tách rời. Và trung tâm được ẩn trong chu vi.

Có tính để ý giác quan nghĩa là trở nên nhận biết về chu vi, và có tính tâm linh nghĩa là trở nên nhận biết về trung tâm. Để ý giác quan là bắt đầu của tâm linh. Trở nên ngày một để ý giác quan nhiều hơn đi; đó là cách của việc là sống động.

Nhưng tôn giáo cũ của bạn đã từng dạy bạn chỉ cái đối lập: họ dạy bạn
một loại chết thân thể, họ dạy bạn làm thân thể bạn ngày một không

nhạy cảm hơn. Điều đó là thủ đoạn rẻ mạt: làm cho thân thể bạn ngày một lạnh hơn để cho bạn có thể giả vờ một loại tính tách rời, để cho bạn có thể nói, “Không cái gì ảnh hưởng tới tôi.” Bởi vì bạn đang mang một thân thể đờ đẫn và chết quanh bản thân bạn, một cách tự nhiên không cái gì ảnh hưởng tới bạn. Nhưng điều này không phải là trưởng thành.

Trưởng thành thực là: bạn cởi mở, mong manh, bạn bị ảnh hưởng bởi mọi thứ và vậy mà không cái gì ảnh hưởng tới bạn. Bạn ở giữa các tình huống và vậy mà không phải là một phần của chúng. Bạn ở trên chu vi của mọi thứ và vậy mà trung tâm không bao giờ bị quên lãng.

Tôn kính sự hoàn hảo của trí huệ cái đáng yêu, cái linh thiêng!

----

Avalokita, vị chúa tể linh thiêng và bồ tát, đang đi vào trong quá trình sâu xa của trí huệ đã vượt ra bên ngoài

Ông ấy nhìn xuống từ trên cao ông ấy chỉ thấy năm hợp phần,
và ông ấy thấy rằng trong sự hiện hữu riêng của chúng
chúng là trống rỗng.

----

Kinh sách phật giáo cổ đại nói về bẩy ngôi đền. Cũng giống như người Sufi nói về bẩy thung lũng, và người Hindu nói về bẩy luân xa, phật tử nói về bẩy ngôi đền.

Ngôi đền thứ nhất là thể chất, ngôi đền thứ hai là tâm thần, ngôi đền thứ ba là tâm lí, ngôi đền thứ tư là tâm lí-tâm linh, ngôi đền thứ năm là tâm linh, ngôi đền thứ sáu là tâm linh siêu việt, và ngôi đền thứ bẩy là và ngôi đền tối thượng - là siêu việt.

Lời kinh này thuộc vào ngôi đền thứ bẩy. Đây là lời công bố của người đã đi vào ngôi đền thứ bẩy, cái siêu việt, cái tuyệt đối. Đó là ý nghĩa của từ tiếng Phạn, pragyaparamita - trí huệ của cõi bên kia, từ cõi bên kia, trong cõi bên kia; trí huệ chỉ tới khi bạn đã siêu việt lên trên tất cả các loại đồng nhất - thấp hơn hay cao hơn, thế giới này hay thế giới kia; khi

bạn đã siêu việt lên trên tất cả các loại đồng nhất, khi bạn không còn bị đồng nhất với tất cả, khi chỉ có một ngọn lửa thuần khiết của nhận biết là còn lại mà không có khói quanh nó. Đó là lí do tại sao phật tử tôn thờ cuốn sách nhỏ này, cuốn sách rất, rất nhỏ này; và họ đã gọi nó là Tâm Kinh - chính tâm điểmcủa tôn giáo, chính cốt lõi.

Ngôi đền thứ nhất, thể chất, có thể tương ứng theo bản đồ của người Hindu với luân xa muladhar; ngôi đền thứ hai, tâm thần, tương ứng với luân xa svadisthan; ngôi đền thứ ba, tâm lí, với manipura; ngôi đền thứ tư, tâm lí-tâm linh, với anahatta; thứ năm, tâm linh, với vishudha; thứ sáu, tâm linh siêu việt, với agya; và thứ bẩy, cái siêu việt, với sahasrar. ‘Sahasrar’ có nghĩa là hoa sen một nghìn cánh. Đó là biểu tượng cho việc nở hoa tối thượng: không còn gì bị che dấu nữa, tất cả đã trở nên được lộ ra, biểu hiện. Hoa sen một nghìn cánh đã mở ra, toàn bộ bầu trời tràn ngập hương thơm của nó, cái đẹp của nó, phúc lành của nó.

Trong thế giới hiện đại một công trình lớn đã bắt đầu trong việc tìm kiếm cốt lõi bên trong nhất của con người. Cũng sẽ tốt để hiểu các nỗ lực hiện đại đưa chúng ta đi bao xa.

Pavlov, B. F. Skinner và các nhà hành vi học khác, cứ đi lòng vòng quanh thể chất, muladhar. Họ nghĩ con người chỉ là thân thể. Họ dính líu quá nhiều vào ngôi đền thứ nhất, họ dính líu quá nhiều với thể chất, họ quên mất mọi thứ khác. những người này đang cố gắng giải thích con người chỉ qua thể chất, vật chất. Thái độ này trở thành cản trở bởi vì họ không mở. Khi mà ngay từ đầu bạn đã từ chối rằng chẳng có gì khác hơn thân thể, thế thì bạn chối bỏ chính việc khám phá. Điều này trở thành định kiến. Người cộng sản, người Mác xít, người hành vi chủ nghĩa, người vô thần - những người tin rằng con người chỉ là thân thể - chính niềm tin của họ đóng chặt các cánh cửa đi tới những thực tại cao hơn.

Họ trở thành mù quáng. Và thể chất có đó, thể chất là rõ ràng nhất; nó không cần bằng chứng. Thân thể vật lí có đó, bạn không cần phải chứng minh về nó. Vì nó không cần phải chứng minh, nó trở thành thực tại duy nhất. Điều đó là vô nghĩa.

Thế thì con người mất đi mọi nhân phẩm. Nếu không có gì để trưởng thành vào trong và đi lên, thì không thể nào có bất kì nhân phẩm nào trong cuộc sống. Thế thì con người trở thành một vật. Thế thì bạn không

mở, thế thì chẳng còn gì hơn sắp xảy ra cho bạn - bạn là thân thể: bạn ăn, rồi bạn ỉa, rồi bạn lại ăn và bạn làm tình và sinh ra trẻ con, và điều này sẽ cứ tiếp diễn mãi, rồi một ngày bạn chết. Sự lặp lại máy móc của những điều trần tục, tầm thường - làm sao có thể có bất kì ý nghĩa nào, bất kì nghĩa nào, bất kì thơ ca nào? Làm sao có thể có bất kì điệu vũ nào?

Skinner đã viết một cuốn sách, Vượt ra ngoài tự do và nhân phẩm. Nó đáng phải gọi là ở dưới tự do và nhân phẩm, không phải là vượt ra ngoài. Nó là ở dưới, nó là quan điểm thấp nhất về con người, cái xấu nhất. Chẳng có gì sai về thân thể cả, nhớ lấy. Tôi không chống lại thân thể, nó là ngôi đền đẹp. Cái xấu xí đi vào khi bạn nghĩ đây là tất cả.

Con người có thể được quan niệm như chiếc thang có bẩy bậc, và bạn đồng nhất với bậc thứ nhất. Thế thì bạn chẳng định đi đâu cả. Và chiếc thang thì vẫn đó, chiếc thang vắt từ thế giới này sang thế giới khác;  chiếc cầu nối vật chất với Thượng đế. Bậc thứ nhất là hoàn toàn tốt nếu nó được dùng trong mối quan hệ với toàn bộ chiếc thang. Nếu nó vận hành như bước đầu tiên thì nó là đẹp cực kì: người ta nên biết ơn thân thể. Nhưng nếu bạn bắt đầu tôn thờ bậc thứ nhất và bạn quên mất sáu bậc còn lại, bạn quên mất rằng toàn bộ chiếc thang tồn tại và bạn trở thành khép kín, bị hạn chế vào bậc thứ nhất, thế thì nó không còn là bậc thang chút nào nữa... bởi vì bậc thang chỉ là bậc thang khi nó là một  phần của chiếc thang. Nếu nó không còn là bậc thang, bạn bị mắc kẹt  với nó. Do đó, những người duy vật bao giờ cũng bị mắc kẹt, họ bao giờ cũng cảm thấy điều gì đó đang bị lỡ, họ không cảm thấy họ đang đi đâu cả. Họ đi lòng vòng, theo vòng tròn, và họ cứ đi đi lại lại mãi một điểm. Họ trở nên mệt mỏi và chán chường. Họ bắt đầu suy nghĩ đến cách tự tử. Và toàn bộ nỗ lực của họ trong cuộc sống là để tìm ra những cảm giác nào đó, để cho cái gì đó mới có thể xảy ra.

Nhưng cái ‘mới’ nào có thể xảy ra được? Tất cả những cái mà chúng ta cứ bận tâm tới chẳng là gì ngoài đồ chơi để mà chơi thôi. Nghĩ đến những lời này của Frank Sheed: “Linh hồn con người đang kêu khóc về mục đích hay ý nghĩa. Còn nhà khoa học nói, ‘Điện thoại đây này.’ Hay, ‘Trông đây! Ti vi!’ - hệt như người ta đang cố dỗ đứa trẻ đang khóc đòi mẹ bằng việc đưa ra miếng kẹo và nhăn mặt nhăn mũi trước nó. Luồng

phát minh liên miên đã phục vụ cực kì tốt cho việc làm cho con người phải bận bịu, ngăn con người không cho nhớ tới cái gây rắc rối cho mình.”

Tất cả những cái mà thế giới hiện đại đã cung cấp cho bạn thì chẳng là gì ngoài kẹo đường, đồ chơi để chơi - còn bạn thì đang kêu khóc đòi mẹ, bạn đang kêu khóc đòi tình yêu, bạn đang kêu khóc đòi tâm thức, và bạn đang kêu khóc về ý nghĩa nào đó trong cuộc sống. Và họ nói, “Trông đây! Điện thoại này. Trông đây! Ti vi này. Trông đây! Chúng tôi đã mang bao nhiêu thứ đẹp tới cho
bạn.” Còn bạn chơi quanh quẩn một chút ít; rồi bạn phát ngán; bạn phát
chán, và họ lại cứ tìm kiếm đồ chơi mới cho bạn chơi.

Trạng thái vấn đề này thật buồn cười. Nó ngớ ngẩn đến mức dường như
không thể nào quan niệm nổi làm sao chúng ta cứ sống mãi trong nó. Chúng ta bị mắc tại bậc thang thứ nhất. Nhớ rằng bạn đang trong thân thể, nhưng bạn không phải là thân thể; để cho nhận thức đó liên tục ở trong bạn.

Bạn sống trong thân thể và thân thể là chỗ cư ngụ đẹp đẽ. Nhớ lấy, vào mọi khoảnh khắc, tôi không hướng dẫn rằng bạn nên trở thành kẻ chống đối thân thể, rằng bắt đầu chối bỏ thân thể như cái gọi là những người duy tâm đã làm trong nhiều thời đại. Người duy vật nghĩ rằng thân thể là tất cả những cái có đấy, và có những người còn đi sang cực đối lập, và họ bắt đầu nói rằng thân thể là ảo tưởng; thân thể là không có! “Phá huỷ thân thể để cho cái ảo tưởng đó bị phá huỷ, và bạn có thể trở thành cái thực một cách thực sự.”

Cực đoan khác này là phản động. Người duy vật tạo ra phản động của riêng mình với người duy tâm, nhưng họ là đối tác trong cùng một công việc; họ không phải là những người khác nhau nhiều lắm. Thân thể là đẹp đẽ, thân thể là thực, thân thể cần phải được sống, thân thể cần phải được yêu. Thân thể là món quà vĩ đại của Thượng đế. Bạn đừng chống lại nó dù chỉ một khoảnh khắc, và bạn cũng đừng nghĩ rằng bạn chỉ là nó dù chỉ một khoảnh khắc. Bạn còn lớn hơn nhiều lắm. Dùng thân thể như bàn nhảy đi.

Bậc thứ hai là: tâm thần, svadisthan. Phân tâm của Freud vận hành ở đây. Nó đi cao hơn một chút so với Skinner và Pavlov. Freud đi vào

trong những bí ẩn của tâm lí một chút ít nhiều hơn. Ông ấy không phải chỉ là nhà hành vi chủ nghĩa, nhưng ông ấy chưa bao giờ vượt ra ngoài các giấc mơ. Ông ấy cứ phân tích các giấc mơ. Giấc mơ tồn tại như ảo tưởng trong bạn. Nó là điều ngụ ý, nó là biểu tượng, nó mang thông điệp từ vô thức được để lộ cho ý thức. Nhưng chẳng ích gì mà bị mắc vào nó. Dùng giấc mơ, nhưng đừng trở thành giấc mơ. Bạn không phải là giấc mơ.

Và cũng chẳng cần làm nhặng sị lên về nó, như những người theo Freud vẫn cứ làm. Toàn bộ nỗ lực của họ dường như là di chuyển vào trong chiều hướng của thế giới mơ. Chú ý về nó, lấy quan điểm rất rất rõ ràng về nó, hiểu thông điệp của nó, và thực sự không cần phải đi đến bất kì ai khác để phân tích giấc mơ của bạn. Nếu bạn không thể phân tích được giấc mơ của mình, chẳng ai khác có thể làm được, bởi vì giấc mơ của bạn là giấc mơ của bạn. Và giấc mơ của bạn mang tính cá nhân đến mức chẳng ai khác có thể mơ theo cách bạn mơ. Không ai đã từng mơ được theo cách bạn mơ, không ai sẽ mơ được theo cách bạn mơ; không ai có thể giải thích nó cho bạn.

Việc diễn giải của người ấy sẽ là việc diễn giải của người ấy. Duy nhất bạn mới có thể nhìn vào trong nó. Và trong thực tế thì cũng chẳng cần phải phân tích giấc mơ: nhìn vào giấc mơ trong tính toàn bộ của nó, với sáng tỏ, với tỉnh táo, và bạn sẽ thấy thông điệp. Nó lớn làm sao!

Chẳng cần phải đi tới nhà phân tâm trong ba, bốn, năm, bẩy năm.

Một người, người vẫn mơ vào mọi đêm và ban ngày lại đến nhà phân tâm để được phân tích, dần dần sẽ trở thành bị bao quanh bởi chất liệu mơ. Giống như loại người thứ nhất trở thành quá bị ám ảnh với muladhara, thể chất, thì loại người thứ hai trở nên quá bị ám ảnh với dục... bởi vì loại người thứ hai - lĩnh vực của thực tại tâm lí - là dục.

Loại người thứ hai bắt đầu diễn giải mọi thứ dưới dạng dục. Bất kì cái gì bạn làm, cứ đến với người theo Freud và ông ta sẽ qui nó về dục. Không có gì cao hơn tồn tại với ông ta. Ông ta sống trong bùn, ông takhông tin vào hoa sen. Bạn đem hoa sen tới cho ông ta, ông ta sẽ nhìn vào nó và qui nó về bùn. Ông ta sẽ nói, “Cái này chẳng là gì cả, cái này chỉ là bùn bẩn thôi. Nó chẳng mọc ra từ bùn bẩn đó sao? Nếu nó mọc ra từ bùn bẩn thì nó phải là bùn bẩn vậy.” Đưa mọi thứ về nguyên nhân của nó, và đó

là cái thực. Thế thì mọi bài thơ cũng đều bị qui về dục, mọi thứ đẹp đẽ
cũng đều bị qui về dục và truỵ lạc và kìm nén.

Michelangelo mà là nghệ sĩ vĩ đại sao? - thế thì nghệ thuật của ông ấy phải bị qui về dâm dục nào đó. Và những người theo Freud đi tới cả chuỗi dài những điều ngớ ngẩn. Họ nói: Michelangelo hay Goethe hay Byron, tất cả các công trình nghệ thuật vĩ đại, cái đem lại niềm vui cho hàng triệu người, chẳng là gì khác ngoài dục bị kìm nén - có thể Goethe đã là thủ dâm và bị ngăn cản.

Hàng triệu người bị ngăn cản khỏi thủ dâm, nhưng họ không trở thành như Goethe. Đấy là điều ngớ ngẩn. Nhưng Freud là thầy của thế giới nhà vệ sinh. Ông ấy sống ở đó, đó là ngôi đền của ông ta. Nghệ thuật trở thành bệnh hoạn, thi ca trở thành bệnh hoạn, mọi thứ đều trở thành truỵ lạc. Nếu phân tích của người theo Freud mà thành công thì sẽ không có Kalidas, không có Shakespeare, không có Michelangelo, không có Mozart, không có Wagner, bởi vì mọi người sẽ bình thường. Những người này là bất thường. Những người này bị bệnh tâm thần, theo Freud. Cái vĩ đại nhất bị đưa về cái thấp kém nhất. Phật là ốm yếu, theo Freud, bởi vì bất kì điều gì ông ấy nói, chúng cũng chẳng là gì ngoài dục bị kìm nén.

Cách tiếp cận này đưa cái vĩ đại của con người về xấu xí. Nhận biết về điều đó đi. Phật không ốm yếu trong thực tế, Freud ốm yếu. Im lặng của Phật, vui vẻ Phật, mở hội của Phật - đấy không phải là ốm yếu, đấy việc nở hoa hoàn toàn của trạng thái hạnh phúc.

Nhưng với Freud người bình thường là người chưa bao giờ hát lên bài ca, người chưa từng nhảy múa, người chưa từng mở hội, chưa từng cầu nguyện, chưa từng thiền, chưa từng làm bất kì cái gì sáng tạo, bình thường là: đến cơ quan, về nhà, ăn, uống, ngủ và chết; không để lại đằng sau dấu vết gì của sáng tạo của mình; không để lại dù chỉ một dấu hiệu ở bất kì đâu. Người bình thường này dường như là rất tầm thường, đần độn và chết. Có hoài nghi về Freud bởi vì bản thân ông ta không thể sáng tạo - ông ta là một người không sáng tạo - ông ta lên án bản thân tính sáng tạo là bệnh hoạn. Có mọi khả năng ông ta là một người tầm thường. Chính cái tầm thường của ông ta làm cho tất cả những người vĩ đại trên thế giới cảm thấy chướng.

Tâm trí tầm thường cố gắng thu nhỏ tất cả những cái vĩ đại. Tâm trí tầm thường không thể nào chấp nhận được rằng có thể có bất kì người nào vĩ đại hơn mình. Điều đó làm tổn thương. Đấy là báo thù của điều tầm thường - toàn bộ việc phân tâm này và cách diễn giải của nó về cuộc sống con người. Nhận biết về nó đi. Nó có tốt hơn loại thứ nhất, đúng, tiến lên trước hơn loại thứ nhất một chút, nhưng người ta còn phải đi tiếp, tiếp nữa, vượt ra ngoài và ra ngoài.

Thầy nói thiền là 'không làm'. Nhưng để làm mất bản thân người trong hoạt động, chẳng phải nó yêu cầu phải hội tụ, chọn lựa, quyết chí đó sao?

Kavido, nếu bạn hội tụ, bạn sẽ còn lại; nếu bạn chọn lựa, người chọn sẽ có đó; nếu bạn quyết chí, bản ngã không thể biến mất được. Nếu bạn thực sự muốn mất đi trong bất kì hoạt động nào bạn phải là người không chọn lựa, bạn phải vứt bỏ ý chí của bạn.

Ý chí của bạn đơn giản nghĩa là bạn chưa tin cậy vào ý chí của Thượng đế. Ý chí của bạn sẽ đơn giản nghĩa là bạn vẫn còn tranh đấu, vật lộn với Thượng đế. Ý chí của bạn đơn giản nghĩa là bạn đang cố đẩy dòng sông, bạn không sẵn sàng đi cùng dòng sông. Ý chí của bạn đơn giản nghĩa là bạn đang cố chinh phục cái gì đó, bạn bạo hành, bạn hung hăng.

Để mất hút trong bất kì hoạt động nào - nó có thể là việc lau sàn hay nhảy múa hay vẽ hay yêu, nó có thể là bất kì cái gì - để mất hút trong nó, bạn phải vứt bỏ ý chí của bạn. Bạn phải đơn giản giống như chiếc lá khô bay theo gió, để cho gió thổi tới bất kì chỗ nào lá khô sẽ đi cùng gió: tới phương nam nó nói có, tới phương bắc nó nói có, nếu gió để nó trên đất nó nói có. Nó chỉ biết có, nó không biết không - nó là việc nói có - và đó là khoảnh khắc của phúc lành, của phúc lạc. Thế thì bạn sẽ không bao giờ bị thất vọng bởi vì không có ai để mà bị thất vọng. Thất vọng tới từ mong đợi. Thất bại của bạn là từ ý chí.

Và nhìn mặt mọi người mà xem: họ tất cả đều có vẻ bị thất bại, sớm hay muộn thôi. Ngoại trừ trẻ nhỏ, bạn sẽ thấy mọi người đều bị thất bại. Và trẻ nhỏ vẫn cười và mỉm cười vì chúng không biết cái gì sẽ xảy ra.

Chẳng bao lâu tiếng cười của chúng sẽ biến mất, chẳng bao lâu nụ cười của chúng sẽ mất đi, chẳng bao lâu chúng sẽ trở thành khô khan, như sa mạc, cũng như mọi người khác đã trở thành. Nhìn vào người già mà xem, họ đang sống ra sao: họ vỡ mộng. Họ đã có những giấc mơ lớn lao, và mọi giấc mơ đều đã thất bại, mọi Thượng đế đã thất bại - họ hoàn toàn bị thất vọng, tận gốc rễ và tất cả. Bây giờ họ chỉ có một bầu khí hậu bao quanh họ - bầu khí hậu của thất vọng.

Đó là lí do tại sao người già hay cáu kỉnh kinh niên thế - cuộc sống đã lừa họ. Với những mơ tưởng lớn làm sao họ đã bắt đầu cuộc hành trình, với những giấc mơ đẹp làm sao! - và dần dần, dần dần mọi giấc mơ đã biến thành cát bụi, và họ chỉ có một vị trong mồm - vị của cát bụi. Và không gì khác. Làm sao họ có thể tránh không cáu kỉnh được? Họ khó chịu - không hướng tới ai đó nói riêng đâu; họ đơn giản trong phát rồ!

Họ sống trong vô ích! Bẩy mươi năm, tám mươi năm đã qua rồi, và họ đã trải qua đủ mọi loại rối loạn, họ chịu đựng đủ mọi loại lo âu và ác mộng, và để làm gì? - “chuyện tào lao được kẻ ngốc kể lại, đầy những thịnh nộ và ồn ào, chả có ý nghĩa gì”?

Và khi một người đi tới thấy rằng toàn thể chuyện đời này đã từng là một loại ngốc nghếch, người đó thực sự cảm thấy thất vọng: “Cái loại trò đùa gì thế này?” Thượng đế chẳng có vẻ là hào phóng cả, dường như là một loại người tàn bạo, hành hạ mọi người: cho họ những ý tưởng lớn lao và thế rồi làm cho họ thất vọng liên tục. Khi bạn phát triển lên, bạn phát triển ngày càng sâu hơn vào trong thất vọng. Chẳng mấy chốc đời bạn không là gì ngoài thảm kịch.

Điều này xảy ra bởi vì mơ, mong đợi, tham vọng của bạn, ý chí của bạn. Bạn muốn làm cái gì đó trong thế giới và bạn không thể làm được, do đó mới có bất lực.

Giáo huấn của tôi là: xin bạn đừng cố làm cái gì trong thế giới này - cứ để mọi sự xảy ra đi - và bạn sẽ không bao giờ bị thất vọng, và cuộc sống của bạn sẽ vẫn còn tươi tắn, tươi như bao giờ, và bạn sẽ có khả năng mỉm cười ở chính khoảnh khắc cuối cùng. Bạn sẽ chết mà đang mỉm cười. Bạn sẽ là người chinh phục mà không có nỗ lực nào để chinh phục, bởi vì mọi nỗ lực để chinh phục đều dẫn tới thất bại. Người chinh phục thực là người chưa bao giờ cố chinh phục. Đây là nghịch lí cần được hiểu: người thu được thực là những người chưa bao giờ nghĩ tới việc thu

lấy cái gì, người đơn giản sống từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc, tận hưởng buổi sáng và buổi chiều và buổi tối.

Ba người bạn cũ một hôm gặp gỡ đi ăn trưa. Đã cao tuổi, họ đều kì gặp nhau để giữ hẹn hò với nhau. Người trẻ nhất trong ba người này kể tin tức của mình trước nhất. Vợ ông ta vừa mới cho ông ta một bé gái - và ông ta gần bẩy mươi chín tuổi!

Người thứ hai lên tiếng. Ông ấy tám mươi ba tuổi và vợ ông ấy vừa mới
có con trai. Hai người bố tự hào như công đực.

Thế rồi người thứ ba cung cấp thêm vài điều đáng suy nghĩ. “Các bạn của tôi ơi,” ông ta nói, “để tôi kể cho các bạn một câu chuyện. Tôi tám mươi tám rồi. Thường đi săn nhiều, nhưng tôi quá già cho điều vô nghĩa đó bây giờ. Nhưng tuần trước tôi đi tản bộ trong công viên và một con thỏ đuôi bông ló ra nhảy vọt vào bụi cây. Đúng theo bản năng cũ, tôi giơ gậy chống lên lên vị trí bắn, mồm kêu lên, ‘Đoàng! Đoàng!’ và con thỏ lăn ra chết!

“Vài phút sau tôi chú ý tới một con thỏ đuôi bông khác. Lần nữa tôi lại lấy cái gậy giả vờ làm súng và kêu lên ‘Đoàng!’ Lần nữa con thỏ lăn ra chết!

“Đây là loại hiện hồn gì thế này, thần chú gì lạ thế này? Tôi tự hỏi to. Thế rồi, thưa các vị, tôi thoáng nhìn ra sau - mười bước đằn sau là một thanh

Trống rỗng, ảo tưởng và trung tâm.

Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng các Thiền sư đã từng nói qua nhiều thời đại rằng Phật là kẻ dối trá lớn nhất. Nhưng từ bi của ông ấy là tới mức ông ấy nói dối. Ông ấy đã tạo ra các phương cách. Đây là một phương cách - ba điều cần được suy tư: trống rỗng, ảo tưởng và trung tâm.

Trống rỗng nghĩa là: toàn thể thế giới bên ngoài này, thế giới đối thể, là hoàn toàn trống rỗng. Nghĩ về nó như trống rỗng, suy tư về nó như trống rỗng và bạn sẽ ngạc nhiên: khoảnh khắc bạn bắt đầu đi vào trong ý tưởng này về sự trống rỗng của toàn thế giới, nhiều điều sẽ bắt đầu thay đổi theo cách riêng của chúng. Bạn sẽ không tham - ai có thể tham khi mọi thứ đều là trống rỗng? Bạn sẽ không tham vọng - làm sao bạn có thể tham vọng khi mọi thứ là trống rỗng? Nếu bạn biết rằng cái ghế tổng thống chỉ là trống rỗng, ai bận tâm? Bởi vì bạn cho nó quá nhiều bản chất - bạn làm cho nó thành quá thực - bạn trở nên tham vọng. Khi bạn biết rằng tiền là trống rỗng, ai bận tâm? Người ta có thể dùng nó, nhưng không có vấn đề lo nghĩ về nó.

Bắt đầu nghĩ rằng tất cả thế giới này, cái đang bao quanh bạn đều là trống rỗng... hình dạng và hình dạng, tựa giấc mơ.

Gurdjieff thường nói với đệ tử của ông ấy, “Bước đi trên phố, nhớ rằng ông đang trong mơ, và mọi người đang đi qua ông cũng chỉ là hiện tượng mơ. Cửa hàng là mơ.” Và suy ngẫm về điều này trong ba tháng nó bắt đầu xảy ra. Một sự bùng nổ lớn xảy ra: đột nhiên mọi thứ trở thành trống rỗng. Cửa hàng có đó, mọi người đang bước đi, mọi người đang mua sắm và những người đi qua bạn đang có đó. Không cái gì đã thay đổi trên bề mặt, nhưng đột nhiên bạn thấy chỉ các hình dạng trống rỗng. Bạn vào rạp chiếu phim và bạn biết hoàn toàn rõ rằng trên màn ảnh chẳng có gì ngoài hình dạng trống rỗng, nhưng bạn bị lừa bởi những hình dạng trống rỗng đó. Ngồi trong rạp chiếu phim bạn trải qua đủ mọi loại xúc động. Thảm kịch nào đó đang xảy ra và bạn bắt đầu khóc. Có thể đó là lí do tại sao rạp chiếu phim phải được giữ trong bóng tối, bằng không nó sẽ có vẻ ngu xuẩn và đần độn thế. Nếu ai đó - vợ bạn, bạn của bạn ngồi bên cạnh bạn - đi tới biết rằng bạn khóc, họ sẽ cười. Họ sẽ nói, “Anh đang làm gì vậy? Chỉ có màn ảnh trống rỗng, chẳng cái gì khác, và phim được chiếu lên, chỉ là trò chơi của trắng và đen” - hay có thể nó là phim mầu - “nhưng nó toàn là bóng hình thôi.” Nhưng người ta có thể trở nên bị thu hút vào hình bóng tới mức hình bóng bắt đầu có vẻ bản

chất.

Chính cách đi vòng khác là phương cách của Phật. Phật nói: Những người này, người đang có vẻ bản chất thế với ông, cứ nghĩ rằng họ là mơ, trống rỗng đi. Và một ngày nào đó ông sẽ ngạc nhiên: toàn thế giới đã trở thành màn ảnh trắng và chỉ các hình bóng đang trôi qua. Và khi chỉ các hình bóng đang trôi qua ông sẽ thấy sự tách rời lớn nảy sinh trong ông. Ông sẽ tách rời, xa cách. Thế thì chẳng cái gì thành vấn đề. Yếu tố thứ hai là ảo tưởng.

Khi bạn nhìn, khi bạn suy ngẫm, suy tư liên tục rằng toàn thế giới là trống rỗng, chỉ là mơ, hiện tượng thứ hai sẽ bắt đầu xảy ra. Chỉ bằng việc suy nghĩ rằng nó là mơ, nó sẽ không biến mất đâu, nhớ lấy. Đừng rơi vào trong ảo tưởng đó. Đừng nghĩ, “Nếu mình nghĩ mãi rằng thế giới là mơ, nó sẽ biến mất.” Nó sẽ không biến mất đâu. Bạn có thể liên tục biết hoàn toàn rõ rằng bộ phim trên màn ảnh chỉ là việc chiếu lên, những dẫu sao nó vẫn tiếp tục. Chỉ bởi việc suy nghĩ của bạn, nó sẽ không biến mất. Không thể có chuyện là với thiền nhân ngồi trong rạp chiếu phim mà bộ phim sẽ biến mất, mà những người khác sẽ có khả năng thấy còn người đó không thấy, mà người đó sẽ chỉ thấy mà ảnh trắng, không đâu. Người đó cũng sẽ thấy bộ phim nhưng với một khác biệt: biết rằng nó là mơ. Thế giới không biến mất, thế giới vẫn còn đó, nhưng ý nghĩa của nó mất rồi, bản chất của nó mất rồi.

Điều đó cũng giống như khi bạn chọc một cái que thẳng vào trong nước. Khoảng khắc nó đi vào trong nước nó có vẻ cong gập lại. Bạn rút nó ra, bạn biết nó không cong. Bạn lại cho nó vào, nhưng trong nước nó có vẻ bị bẻ cong gập. Bây giờ bạn biết hoàn toàn rõ rằng đây là ảo tưởng - nó chỉ dường như cong gập thôi, nó không bị cong. Nhưng chỉ bằng việc hiểu rằng điều đó là ảo tưởng, tính cong sẽ không biến mất.

Cho nên điều đầu tiên là suy ngẫm rằng thế giới là trống rỗng. Thế rồi điều thứ hai sẽ nảy sinh: thế giới vẫn còn đó nhưng bây giờ nó là ảo tưởng. Bây giờ nó không có bản chất trong nó. Nó là cùng chất liệu như mơ được tạo ra. Cảm nhận vô thức đầu tiên về thế giới có vẻ rất bản chất

- nó rất khách quan, nó có đó. Sau khi suy ngẫm về trống rỗng, nó vẫn có đó nhưng nó không còn là bản chất, nó chỉ là trò chơi tâm trí. Nó tựa giấc mơ.

Đó là điều người Hindu ngụ ý khi họ nói, “Thế giới là maya.” Điều đó

không có nghĩa là với thánh nhân đó nó biến mất. Điều đó đơn giản nghĩa là: bây giờ không có giá trị gì trong nó; nó đã trở thành vô giá trị, hoàn toàn vô giá trị.

Và điều thứ ba là trung tâm.

Khi thế giới không còn là bản chất - thế giới đối thể biến mất và trở thành ảo tưởng chủ thể - thế thì một kinh nghiệm mới nảy sinh trong bạn: lần đầu tiên bạn trở thành bản chất. Bình thường bạn phóng chiếu bản chất vào thế giới đối thể. Khi bạn lấy nó đi khỏi đó, bạn trở thành bản chất. Khi thế giới là thực, bạn là không thực. Khi thế giới trở thành không thực, bạn trở thành thực. Để tôi giải thích nó lần nữa qua bộ phim.

Nếu bạn trở nên nhận biết rằng chỉ có màn ảnh và hình bóng trôi qua, bạn sẽ đột nhiên trở nên nhận biết rằng bạn hiện hữu - những hình bóng đó là giả nhưng bạn là thực. Khi bạn trở nên hoàn toàn bị mất hút trong hình bóng, bạn trở thành không thực - bạn quên mất bản thân bạn hoàn toàn. Trong mơ, bạn quên bản thân bạn hoàn toàn; mơ trở thành thực.

Toàn thể thực tại của bạn được giấc mơ khai thác. Mơ lấy mọi thực tại và để bạn chỉ là hổng hoác. Khi bạn đã đem thực tại xa khỏi mơ, bạn trở thành thực - một trung tâm nảy sinh trong bạn, bạn trở nên được tích hợp. Đây là điều được gọi là cá nhân hoá, kết tinh hoá. Hoặc là thế giới có thể là thực hoặc bạn có thể là thực. Cả hai không thể cùng là thực được.

Nhớ điều đó: cả hai không thể cùng là thực được. Nó là việc đổi động thái. Khi bạn lấy thực tại ra khỏi thế giới, bạn bắt đầu trở thành thực - bạn đạt tới hiện hữu. Và chỉ có hai kiểu người: người quan tâm tới việc có và người quan tâm tới việc hiện hữu.

Người quan tâm tới việc có, tin rằng thế giới là thực - “Có nhiều tiền hơn, có nhiều quyền hơn, có nhiều tên tuổi, danh vọng hơn.” Họ là những người không thực: họ đã đánh mất trung tâm của họ hoàn toàn, họ không biết họ là ai - cái ta đã trở thành cái bóng. Và loại người kia, loại tôi gọi là người tôn giáo, là những người lấy thực tại ra khỏi thế giới và để nó trở lại nơi nó thuộc vào: họ bắt đầu thu được bản chất, họ bắt đầu thu được hiện hữu - họ có nhiều hiện hữu hơn. Và bất kì khi nào bạn bắt gặp một người có nhiều hiện hữu hơn, bạn sẽ cảm thấy lực từ. Nếu Phật đã hấp dẫn hàng nghìn người đó là vì sự hiện hữu bản chất của ông ấy.

Bạn có thể thấy được điều đó: nếu bạn nhìn vào người có quyền lực chính trị bạn sẽ thấy người đó chỉ là hổng hoác, được tọng vào bằng rơm và không gì khác. Người có nhiều tiền và nghĩ rằng người đó có cái gì đó, nhìn vào người đó và bạn sẽ thấy chỉ là một lỗ đen - một người đáng thương đang ẩn đằng sau, một kẻ ăn xin.

Khi một người có hiện hữu thế thì người đó có thể là hoàng đế hay  người đó có thể là kẻ ăn xin - người đó bao giờ cũng là hoàng đế. Người đó có thể là kẻ ăn xin như Phật hay người đó có thể là một hoàng đế như Janak, điều đó không tạo ra khác biệt gì: người đó bao giờ cũng là hoàng đế, dù người đó ở bất kì đâu. Vương quốc của người đó là của cái bên trong, người đó đã trở thành bản chất. Người đó hiện hữu! Bạn không hiện hữu. Bạn có mọi thứ, bạn không có hiện hữu - và bạn đang dùng mọi thứ như cái thay thế. Bạn càng có nhiều thứ, bạn càng có thể tin rằng bạn hiện hữu, do đó mới có đói, tham, tham vọng: càng có nhiều và nhiều và nhiều hơn, bởi vì đó là cách duy nhất bạn có thể tự lừa bản thân bạn rằng “Mình là ai đó.”

Nhưng người có hiện hữu là không quan tâm. Việc có không phải là trò chơi của người đó. Điều đó không có nghĩa là người đó bỏ thế giới và từ bỏ thế giới. Nếu ai đó từ bỏ thế giới điều đó đơn giản chỉ ra rằng người đó vẫn nghĩ thế giới là rất thực. Bằng không tại sao bạn phải từ bỏ? Bạn không đi gào to quanh hàng xóm vào buổi sáng sau khi bạn thức dậy,  nói “Tôi đã từ bỏ giấc mơ của tôi. Tôi đã là vua trong mơ, và tôi đã từ bỏ vương quốc.” Mọi người sẽ nghĩ bạn đã phát điên, họ sẽ báo cho cảnh sát. Họ sẽ bảo bạn đi tới nhà tâm thần, rằng bạn cần điều trị tâm lí nào đó: “Anh có điên không? Nếu nó là mơ, làm sao anh có thể từ bỏ nó được?”

Phật đã từ bỏ bởi vì ông ấy đã sống trong mơ, cứ tưởng nó rất bản chất. Ông ấy đã trở nên chứng ngộ trong rừng. Nhớ lấy, khi ông ấy từ bỏ ông ấy đã là kẻ dốt nát. Nếu mà ông ấy trở nên chứng ngộ trước khi từ bỏ thế giới, ông ấy chắc không bao giờ từ bỏ - chẳng ích gì! Janak đã trở nên chứng ngộ khi ông ấy còn là vua trong cung điện, do đó ông ấy không bao giờ từ bỏ nó - chẳng ích gì. Krishna chưa bao giờ từ bỏ, chẳng ích gì. Làm sao từ bỏ cái gì đó mà chỉ là cái bóng? Phật đã từ bỏ, Mahavira đã từ bỏ bởi vì họ còn chưa chứng ngộ.

Điều tôi đang cố nói là điều này: những người đã từ bỏ thế giới chỉ là

trong dốt nát. Ngay cả Phật, khi ông ấy còn dốt nát, đã từ bỏ thế giới. Khi ông ấy trở nên chứng ngộ ông ấy quay lại trong thế giới này. Ông ấy phải tới, bởi vì ông ấy biết rằng có nhiều người khác cũng ngủ say và tưởng rằng giấc mơ của họ là thực: ông ấy phải đánh thức họ dậy.

Trung tâm nảy sinh chỉ khi bạn đã lấy đi mọi thực tại từ thế giới bên ngoài.

Bạn đã đem thực tại của bạn vào các thứ, bạn đã rót thực tại của bạn vào mọi thứ. Bạn có thể quan sát điều đó - mọi người đang trong tình yêu sâu sắc với đồ vật, họ đã rót linh hồn họ vào trong đồ vật và họ đã hoàn toàn quên mất họ là ai - họ bị lạc trong các đồ vật của họ.

Quay về nhà đi, lấy lại thực tại của bạn đi. Mọi thứ chỉ là thực vì bạn làm chúng vậy: nó là phóng chiếu của bạn; bằng không chúng là trống rỗng, chỉ màn ảnh trắng, chẳng có ý nghĩa chút nào - không bị mê đắm không bị từ bỏ. Cả hai thành không liên quan.

Đây là chuyện ngụ ngôn hay, rằng một Thầy sắp chết và Thầy khác tới để nói lời tạm biệt ông ấy - nhưng nói lời tạm biệt theo cách lạ thường làm sao! Cơ hội của chết được dùng tới. Vâng, chỉ những người rất có ý thức mới có thể dùng cơ hội này mà cái chết làm thành sẵn có. Chết được nhìn một cách vô ý thức là kẻ thù, chết được nhìn một cách có ý thức là người bạn lớn lao nhất. Chết được nhìn một cách vô ý thức chỉ là việc tan tành mọi giấc mơ của bạn, mọi hình mẫu sống của bạn, của mọi cấu trúc mà bạn đã từng xây dựng, củ mọi điều bạn đã đầu tư vào - sự sụp đổ hoàn toàn. Nhưng chết được nhìn vào một cách có ý thức là việc bắt đầu của cuộc sống mới, cánh cửa tới điều thiêng liêng.

Ninakawa sắp chết và Ikkyu hỏi, “Tôi đưa ông đi nhé?”

Ông ấy đang nói rằng chết là sự bắt đầu, không phải là kết thúc. “Tôi  đưa ông đi nhé? Ông có cần sự giúp đỡ của tôi theo bất kì cách nào không? Ông sẽ học cách hiện hữu mới, cách nhìn mới đang sắp nảy sinh; ông đang đi vào trong chiều hướng mới, sự viên mãn mới - tôi đưa ông

đi được chứ? Giúp đỡ của tôi có được cần theo bất kì cách nào không?” Ninakawa đáp, “Tôi đến đây một mình và tôi đi một mình. Ông có thể giúp gì được cho tôi?”

Vâng, chúng ta tới một mình và chúng ta đi một mình. Và ở giữa hai tính một mình này chúng ta tạo ra mọi giấc mơ về sự cùng nhau, quan hệ, tình yêu, gia đình, bạn bè, câu lạc bộ, xã hội, quốc gia, nhà thờ, tổ chức. Chúng ta tới một mình, chúng ta đi một mình. Tính một mình là bản tính tối thượng của chúng ta. Nhưng ở giữa hai điều này, chúng ta mơ nhiều giấc mơ làm sao! Người ta trở thành chồng hay vợ, bố hay mẹ, người ta tích luỹ tiền, quyền, danh, kính trọng - và biết hoàn toàn rõ là bạn tới với tay trắng và bạn đi với tay trắng, bạn không thể lấy được cái gì từ đây. Dầu vậy người ta vẫn tích luỹ, dầu vậy người ta vẫn trở nên bị gắn bó, ngày càng bị gắn vào nhiều hơn, ngày càng bắt rễ hơn vào thế giới này nơi chúng ta phải bỏ lại.

Dùng thế giới này như nhà trọ đi, đừng làm nhà trong nó. Dùng nó, chắc chắn, nhưng đừng bị nó dùng. Không có ích gì mà đi sở hữu bất kì cái gì bởi vì khoảnh khắc bạn bắt đầu sở hữu cái gì đó bạn bị nó sở hữu đấy.

Bạn càng sở hữu nhiều bạn càng bị sở hữu hơn. Dùng thôi! - nhưng nhớ: có tính quan sát rằng cái chết đang tới, nó bao giờ cũng trên đường. Bất kì khoảnh khắc nào nó cũng có thể gõ vào cửa và bạn sẽ phải bỏ mọi thứ như nó vậy. Và bao giờ cũng là giữa chừng mà bạn phải ra đi. Người ta không thể hoàn thành được cái gì trong cuộc sống.

Ninakawa đáp lại hoàn toàn rõ: “Tôi tới đây một mình và tôi đi một mình. Ông có thể giúp gì được cho tôi? Làm sao ông có thể giúp được  tôi trong cái chết? Có thể trong cuộc sống chúng ta có thể có ảo tưởng về được giúp đỡ, về người giúp đỡ, nhưng làm sao làm được trong chết?” Ông ấy đang nói ra chân lí lớn, nhưng có những chân lí và chân lí và chân lí lớn hơn. Ikkyu đã thậm chí trả lời bằng chân lí cao hơn.

Nhớ điều này: xung đột không có giữa cái không thực và cái thực. Xung đột thực là giữa chân lí thấp hơn và chân lí cao hơn. Cái không thực là không thực: nó có thể làm được gì, nó có thể làm điều hại gì cho chân lí? Vấn đề này không bao giờ là vấn đề chọn lựa giữa cái không thực và cái thực. Vấn đề bao giờ cũng là giữa chân lí thấp hơn và chân lí cao hơn.

Điều Ninakawa nói là chân lí lớn - rằng chúng ta tới một mình và chúng

ta đi một mình. Nhưng vẫn có chân lí cao hơn.

Ikkyu trả lời, “Nếu ông nghĩ ông thực sự tới và đi, đó là ảo tưởng của
ông.”

Ai tới? Ai đi? Tất cả đều như nó vậy. Tới và đi cũng là mơ.

Chẳng hạn, trong đêm bạn rơi vào giấc ngủ, mơ nảy sinh. Buổi sáng mơ biến mất. Bạn có nghĩ bạn đã đi đâu đó và bạn đã quay về không? Bạn thấy bản thân bạn trong cùng phòng, trên cùng giường - và mọi điều đó là mơ sao? Bạn có thể đã du hành tới những chỗ xa xôi - bạn có thể đã tới thăm mặt trăng, hành tinh, các ngôi sao - nhưng đến sáng khi bạn thức dậy bạn không thức dậy trên ngôi sao. Bạn thức dậy ở cùng chỗ nơi bạn đã ngủ.

Cuộc sống là giấc mơ! Chúng ta đang ở chỗ chúng ta ở. Chúng ta là cái chúng ta đang là. Không một khoảnh khắc nào chúng ta đã di chuyển, và không một li nào chúng ta đã di chuyển khỏi bản tính thực của chúng ta! Đây là phát biểu tối thượng về chân lí.

Vâng, Ninakawa đã nói cái gì đó có ý nghĩa, rất có ý nghĩa - “Một mình chúng ta tới, một mình chúng ta đi” - nhưng Ikkyu đang phát biểu cái gì đó thậm chí còn sâu lắng hơn nhiều. Ông ấy nói, “Cái gì đi? Cái gì tới? Ông đang nói điều vô nghĩa! Ai tới? Ai đi?”

Sóng dậy trong đại dương và thế rồi biến mất vào trong đại dương. Khi sóng nảy sinh trong đại dương nó vẫn là đại dương, nhiều như nó đã là vậy trước khi nó nảy sinh, và thế rồi nó biến mất trở lại trong đại dương. Hình dạng này sinh và biến mất, thực tại còn lại như nó vậy. Mọi thay đổi chỉ là hình tướng. Sâu, ở tại cốt lõi sâu nhất, không cái gì đã bao giờ thay đổi. Ở đó nó tất cả là một. Thời gian là hiện tượng ngoại vi. Ở trung tâm không có thời gian, không thay đổi, không chuyển động. Tất cả đều vĩnh hằng ở đó.

Chỉ nhìn ra vấn đề - và đối thoại này xảy ra vào lúc Ninakawa sắp chết. Đây không phải là những điều được thảo luận vào lúc chết. Vào lúc chết mọi người cố giúp người này, an ủi người đó, “Anh không chết đâu. Ai nói anh chết? Anh vẫn tiếp tục sống.” Ngay cả khi họ biết - bác sĩ đã nói, “Bây giờ mọi thứ đều kết thúc và không cái gì có thể được làm thêm nữa” - thế nữa gia đình vẫn giả vờ rằng bạn sẽ không chết. Gia đình vẫn giúp cho giấc mơ này còn lại lâu thêm chút ít, và gia đình cứ hi vọng phép màu nào đó sẽ xảy ra và người này sẽ được cứu.

Đối thoại này là hay vô cùng: khi ai đó sắp chết, tốt hơn cả là làm cho người đó nhận biết rằng cái chết đã tới. Thực ra tốt hơn cả là làm cho mọi người đều nhận biết - dù cái chết đã tới hôm nay hay không, dù nó sẽ tới ngày mai hay ngày kia đều không thành vấn đề: nó sắp tới. Một điều là chắc chắn, rằng nó đang tới. Trong cuộc sống chỉ duy nhất một điều là chắc chắn, và đó là cái chết, cho nên tốt hơn cả là nói về nó từ chính lúc bắt đầu.

Trong các nền văn hoá cổ đại mọi đứa trẻ đều được làm cho nhận biết về chết. Chính nền tảng của bạn nên được làm ra dựa trên nhận biết đó về chết. Người nhận biết về chết sẽ chắc chắn trở nên nhận biết về sống, và người không nhận biết về chết sẽ vẫn còn không nhận biết về sống nữa - bởi vì sống và chết là hai mặt của cùng một đồng tiền.

Ikkyu nói, “Nếu ông nghĩ....” - nhưng nhớ lấy, ông ấy dùng từ ‘nếu’ bởi vì ông ấy biết, ông ấy biết người này, Ninakawa. Ông ấy có thể thấy xuyên thấu, người này là trong suốt: ông ấy biết rằng ông này đã đạt tới. Có thể ông này chỉ khích Ikkyu nói cái gì đó hay, nói cái gì đó về chân lí. Có thể việc khích lệ của ông ấy chỉ là thủ đoạn, ông ấy đang chơi trò chơi. Đó là lí do tại sao ông ấy nói, “Nếu ông nghĩ ông thực sự tới và đi, đó là ảo tưởng của ông. Để tôi chỉ cho ông con đường mà không có tới và không có đi.”

Cái gì là con đường mà không có tới và không có đi? Vâng, có chỗ bên trong bạn, đó là nhà vĩnh hằng của bạn, nơi không cái gì đã từng xảy ra, nơi không cái gì đã từng thay đổi - không sinh, không chết, không tới, không đi, không nảy sinh, không biến mất. Tất cả bao giờ cũng như nhau.

Với lời của ông ấy Ikkyu đã làm lộ ra con đường rõ ràng tới mức

Ninakawa mỉm cười, gật đầu và qua đời.

Nó không thể được nói theo cách tốt hơn - đó là lí do tại sao Ninakawa đã không thốt ra một lời nào nữa. Nhưng ông ấy đã mỉm cười... bởi vì điều mà không thể được nói ra có thể được mỉm cười, điều mà không thể được nói ra có thể được gật đầu, điều mà không thể được nói ra có thể được biểu lộ ra. Ông ấy đã biểu lộ nó bằng mặt mình: ông ấy đã nhận ra, ông ấy đã gật đầu, ông ấy đã nói với Ikkyu, “Đúng, tuyệt đối đúng. Vậy ông cũng đã tới nhà.”

Đối thoại giữa hai Thầy này là rất hiếm hoi, bởi vì khi hai Thầy gặp

nhau, bình thường họ vẫn còn im lặng - chẳng có gì mà nói. Nhưng bất kì khi nào, chuyện xảy ra là hai Thầy nói cái gì đó cho nhau, nó là trò chơi lớn. Có chơi đùa. Nó không phải là biện luận, nhớ lấy. Nó là đối thoại. Họ khích lẫn nhau để nói nó theo cách tốt hơn. Và Ikkyu đã nói điều đó, Ninakawa được thoả mãn, hoàn toàn thoả mãn.

Ikkyu đã nói gì? - rằng cuộc sống mà chúng ta nghĩ nó vậy, là không có, và chúng ta đã không nhìn vào cái đang có chút nào. Chúng ta đã trở nên quá bận tâm với ảo tưởng, và chúng ta cứ còn bận bịu với ảo tưởng cho tới tận cùng.

Mới vài ngày trước đây một người đã viết cho tôi một bức thư: “Cái gì đang xảy ra?” Anh ấy đã đổi vợ bốn lần. Bây giờ đây là lần thứ tư anh ấy lấy vợ, đây là người đàn bà thứ tư anh ấy sống cùng. Và bây giờ anh ấy nói, “Cái gì bao giờ cũng xảy ra? Lúc ban đầu mọi thứ dường như đẹp, và trong sáu tháng nó lại là như cũ với mọi lặp lại, bởi vì bạn vẫn như cũ. Và có những phức tạp.

Chẳng hạn, bạn chán với vợ bạn - tâm trí bao giờ cũng khao khát cái mới, cái gì đó mới, xúc động mạnh. Bạn đã thấy người đàn bà này, bạn làm quen với toàn thể địa hình của cô ấy. Bây giờ bạn biết địa lí của cô ấy, chẳng cái gì hơn còn lại để khám phá. Bạn trở nên quan tâm tới người đàn bà khác nào đó. Khi bạn trở nên quan tâm tới người đàn bà khác nào đó, người đàn bà của bạn bắt đầu tạo ra nhiều rắc rối hơn cho bạn. Thấy rằng bạn không quan tâm tới cô ấy mà quan tâm tới ai đó khác, ghen tuông sẽ nảy sinh. Cô ấy sẽ tạo ra nhiều rắc rối - cô ấy sẽ đay nghiến bạn, cô ấy sẽ trở nên cáu bẳn, và cô ấy càng đay nghiến bạn sẽ càng bị cô ấy đẩy ra.

Bây giờ nhìn cái vòng luẩn quẩn này: cô ấy muốn bạn ở cùng cô ấy, nhưng bất kì cái gì cô ấy làm cũng đều đẩy bạn ra. Cô ấy sẽ trở nên ngày

một sở hữu hơn và ngày một ghen tuông hơn, và cuộc sống trong nhà sẽ trở thành không thể sống được. Nó sẽ là địa ngục. Bạn sẽ né tránh cô ấy nhiều nhất có thể được. Bạn sẽ làm việc muộn ở văn phòng, thậm chí nếu chẳng có việc gì bạn sẽ cứ ngồi ở văn phòng, vì về nhà nghĩa là đối diện với người đàn bà của bạn, và lại cùng cái khổ đó. Và cô ấy thực tế muốn gì? Cô ấy muốn bạn ở cùng cô ấy. Nhưng bất kì cái gì cô ấy làm cũng chỉ là điều đối lập: cô ấy dồn bạn ra xa. Và cô ấy càng dồn bạn ra xa, người đàn bà khác sẽ càng có vẻ đẹp hơn, tuyệt vời hơn. Người đàn bà khác càng có vẻ tuyệt vời và đẹp hơn, bạn càng muốn ở cùng cô ta và cô ta muốn ở cùng với bạn. Và chẳng mấy chốc cô ta sẽ bắt đầu nói, “Để người đàn bà kia ra đi nếu anh muốn ở với em.”

Bây giờ cô ấy không biết rằng cái đẹp mà người đàn ông đang tìm trong cô ấy sẽ biến mất vào khoảnh khắc anh ta rời bỏ người đàn bà kia, bởi vì chín mươi phần trăm của cái đẹp mà anh ta đang thấy trong người đàn bà này phụ thuộc vào người đàn bà kia. Cô ấy tưởng người đàn bà kia là kẻ thù của mình, cô kia không phải vậy đâu. Thực ra chính bởi vì người đàn bà kia mà người đàn ông này đã rơi vào trong tình yêu với cô ấy.

Đây là những cách thức vô ý thức. Hạt mầm mà bạn không thấy và chúng liên tục làm việc. Và cô ấy sẽ cảm thấy rất hạnh phúc. Và cô ấy càng cảm thấy hạnh phúc và bạn càng muốn ở cùng cô ấy, người đàn bà của bạn sẽ càng trông xấu hơn trong so sánh. Chẳng mấy chốc bạn sẽ muốn sống với người đàn bà này mãi mãi. Bạn bỏ người đàn bà kia, bạn bắt đầu sống với người đàn bà này. Cái ngày bạn bỏ người đàn bà kia toàn thể hoàn cảnh đã thay đổi: bây giờ bạn sẽ ở cùng với người đàn bà mới này nhưng cô ấy sẽ không có vẻ đẹp thế, không quyến rũ thế. Thôi miên sẽ bắt đầu biến mất bởi vì không có ai khác để đẩy bạn ra.

Trong vòng sáu tháng thôi miên đã biến mất: người đàn bà này cũng như người kia thôi. Bây giờ địa lí được thám hiểm rồi, bạn được kết thúc. Và người đàn bà này không thể tin được vào điều đã xảy ra - “Người đàn ông này đã yêu nhiều thế cơ mà. Cái gì đã xảy ra?” Cô ấy đã tự mình

phá huỷ nó. Và người đàn ông này không thể tin được vào điều đã xảy ra

- “Người đàn bà này không thể nào tin được thế, và đã chứng tỏ là bình thường thế.” Lần nữa lại chuyển động, cùng chuyển động, cùng cái vòng luẩn quẩn với cùng hạt mầm sâu trong vô thức, anh ấy sẽ bắt đầu rơi vào trong yêu với ai đó khác. Mọi người rơi vào trong yêu và rơi ra khỏi yêu một cách vô ý thức. Họ liên tục thay đổi bạn tình nhưng họ không thay đổi bản thân họ. Họ liên tục thay đổi cái bên ngoài nhưng họ vẫn còn y nguyên.

Bạn có thể liên tục thay đổi - đó là điều bạn đã từng làm trong nhiều kiếp, cùng việc lặp lại. Nó là cái vòng luẩn quẩn liên tục chuyển động. Nó là cái bánh xe: cùng nan hoa đi lên và đi xuống, lại đi lên đỉnh và đi xuống. Nó là cái bánh xe liên tục chuyển động, và bạn bị mắc vào trong bánh xe này.

Trở nên nhận biết đi. Bạn không cần đổi chỗ, bạn không cần đổi thời gian, bạn không cần thay đổi cái gì ở bên ngoài. Bên ngoài là hoan hảo như nó có thể vậy. Chỉ có một điều bạn phải làm - bạn phải trở nên ý thức hơn, tỉnh táo hơn, nhận biết hơn, trống rỗng hơn, cho nên không có gì để phóng chiếu ra bên ngoài. Bạn phải thiêu cháy mọi hạt mầm bên trong, bạn phải thiêu cháy toàn thể bản kế hoạch tổng thể bên trong. Một khi bản kế hoạch tổng thể đó bị thiêu cháy, và bạn đã ném mọi thứ ở bên trong bạn đi và bạn chỉ là trống rỗng, cái gì đó từ cõi bên kia đi vào trong bạn - thiên đường xuyên thấu vào thế gian - và đó là khoảnh khắc của biến đổi.

Với thay đổi này, toàn thể sự tồn tại khác toàn bộ. Cùng người đàn bà đó, cùng trẻ con đó, cùng mọi người, cùng văn phòng, cùng bãi chợ, nhưng nó không còn như cũ nữa vì bạn không còn như cũ nữa. Đây là cách đúng của biến đổi: không bao giờ bắt đầu từ bên ngoài, bắt đầu từ bên trong.

Và, Punita, bạn cũng hỏi, “Mối quan hệ của thông minh của trái tim với
thông minh của tâm trí là gì?”

Chúng là đối lập theo đường kính. Thông minh của cái đầu không phải là thông minh chút nào. Nó là tính thông thái. Thông minh của trái tim là thông minh, thông minh duy nhất có đó. Cái đầu đơn giản là kẻ tích luỹ. Nó bao giờ cũng cũ, nó không bao giờ mới, nó không bao giờ nguyên gốc. Nó là tốt cho những chủ định nào đó: cho việc sắp xếp giấy tờ nó là hoàn toàn tốt và trong cuộc sống người ta cần điều này - nhiều thứ phải được ghi nhớ. Tâm trí, cái đầu, là máy tính sinh học. Bạn có thể liên tục tích luỹ tri thức trong nó và bất kì khi nào bạn cần bạn đều có thể lấy nó ra. Nó là tốt cho toán học, tốt cho tính toán, tốt cho cuộc sống hàng ngày, bãi chợ. Nhưng nếu bạn nghĩ đây là toàn thể cuộc sống của bạn  thế thì bạn sẽ vẫn còn ngu xuẩn. Bạn sẽ không bao giờ biết cái đẹp của xúc động và bạn sẽ không bao giờ biết phúc lành của trái tim. Và bạn sẽ không bao giờ biết được ân huệ giáng xuống chỉ qua trái tim, Thượng đế đi vào chỉ qua trái tim. Bạn sẽ không bao giờ biết lời nguyện, bạn sẽ không bao giờ biết thơ ca, bạn sẽ không bao giờ biết yêu.

Thông minh của trái tim tạo ra thơ ca trong cuộc sống của bạn, đem điệu vũ cho bước đi của bạn, làm cho cuộc sống của bạn thành niềm vui, mở hội, lễ hội, tiếng cười. Nó cho bạn cảm giác khôi hài. Nó làm cho bạn có năng lực yêu, chia sẻ. Đó là cuộc sống thực. Cuộc sống được sống từ cái đầu là cuộc sống máy móc. Bạn trở thành một robot, có thể rất hiệu quả - các robot đều rất hiệu quả, máy móc là hiệu quả hơn người. Bạn có thể thu được nhiều qua cái đầu, nhưng bạn sẽ không sống nhiều. Bạn có thể có chuẩn sống tốt hơn nhưng bạn sẽ không có cuộc sống nào. Cuộc sống là của trái tim.

Cuộc sống chỉ có thể trưởng thành qua trái tim. Chính mảnh đất của trái tim nơi tình yêu phát triển, cuộc sống phát triển, Thượng đế phát triển. Tất cả những điều là đẹp, tất cả những điều là thực sự có giá trị, tất cả những điều là có nghĩa, ý nghĩa, đều tới từ trái tim. Trái tim là chính trung tâm của bạn, cái đầu chỉ là ngoại vi của bạn. Sống trong cái đầu là

sống ở chu vi mà chẳng trở nên nhận biết về cái đẹp và kho báu của trung tâm. Sống ở ngoại vi là ngu xuẩn.

Bạn hỏi, “Ngu xuẩn là gì?” Sống trong cái đầu là ngu xuẩn. Sống trong trái tim và dùng cái đầu bất kì khi nào được cần là thông minh. Nhưng trung tâm, người chủ, là ở chính cốt lõi của bản thể bạn: người chủ là trái tim, và cái đầu chỉ là người hầu. Đây là thông minh. Khi cái đầu trở thành người chủ và quên tất cả về trái tim, đó là ngu xuẩn. Điều đó là tuỳ ở bạn chọn lựa.

Nhớ lấy, cái đầu như là kẻ hầu là kẻ hầu hay, có nhiều tiện dụng, nhưng là người chủ thì là người chủ nguy hiểm và sẽ phá huỷ toàn thể cuộc sống của bạn, sẽ đầu độc toàn thể cuộc sống của bạn. Nhìn quanh đi!

Cuộc sống của mọi người tuyệt đối bị đầu độc, bị đầu độc bởi cái đầu: họ không thể cảm được, họ không còn nhạy cảm nữa - không cái gì làm họ xúc động. Mặt trời mọc nhưng không cái gì mọc trong họ; họ nhìn lên mặt trời với đôi mắt trống rỗng. Bầu trời trở nên đầy sao - điều kì diệu, điều bí ẩn! - nhưng không cái gì khuấy động trong trái tim họ, không bài ca nào nảy sinh. Chim hót, con người đã quên mất việc hát.

Mây tới trên trời và công múa; và con người không biết cách múa - con người đã trở nên què quặt. Cây nở hoa; con người nghĩ, chưa bao giờ cảm, và không có cảm thì không việc nở hoa nào là có thể.

Hoa Vàng mà chúng ta đã từng nói tới cả tháng nay đang có đó trong bạn, chờ đợi - chờ đợi hàng thế kỉ, nhiều kiếp. Khi nào bạn mới trao cho nó sự chú ý để cho nó có thể nở hoa? Và chừng nào con người còn chưa trở thành một Hoa Vàng - điều người yogis đã gọi là ‘hoa sen một nghìn cánh’, sahasrar - chừng nào cuộc sống của bạn còn chưa trở thành lối mở, một nghìn cánh hoa mở ra và hương thơm thoát ra, bạn đã sống cuộc sống trong vô giá trị - “câu chuyện được kẻ ngốc kể lại, đầy những cuồng nộ và ồn ào, chẳng có nghĩa lí gì.”

Ngắm nhìn, nhìn kĩ lưỡng, quan sát, có cái nhìn khác về đời bạn đi. Không ai khác sẽ giúp bạn. Bạn đã phụ thuộc vào người khác lâu thế, đó là lí do tại sao bạn đã trở thành ngu xuẩn - bây giờ chăm nom đi. Nó là trách nhiệm riêng của bạn đấy. Bạn có nó cho bản thân bạn để có cái nhìn xuyên thấu vào điều bạn đang làm với cuộc sống của bạn. Có thơ  ca nào trong trái tim bạn không? Nếu nó không có đó, thế thì đừng phí thời gian: giúp trái tim bạn dệt và chăng thơ ca đi. Có lãng mạn nào

trong cuộc đời bạn hay không? Nếu không có, thế thì bạn chết, thế thì bạn đã trong nấm mồ rồi. Ra khỏi nó đi! Để cuộc sống có cái gì đó lãng mạn trong nó, cái gì đó như cuộc phiêu lưu. Thám hiểm đi!

Hàng triệu cái đẹp và huy hoàng đang chờ đợi bạn. Bạn cứ đi lòng vòng và lòng vòng, không bao giờ đi vào trong ngôi đền cuộc đời. Cánh cửa là trái tim.

Cho nên tôi nói: thông minh thực là của trái tim. Nó không phải là trí tuệ, nó là xúc động. Nó không giống suy nghĩ, nó giống cảm giác. Nó không là logic, nó là yêu.

Một hôm Hassan of Busra và Malik, con trai của Dinar, và Sakik của vùng Bulk, tới thăm Rabiya el-Adawiya khi bà ấy đang ốm.

Rabiya là một trong những nhà nữ huyền môn vĩ đại nhất của thế giới, và ba thánh nhân này tới thăm bà ấy vì bà ấy bị ốm.

Hassan nói, “Không ai là chân thành trong lời tuyên bố của mình về yêu Thượng đế chừng nào người đó còn chưa chịu đựng một cách kiên nhẫn các cú đánh của Thượng đế của người đó.”

Rabiya nói, “Điều này sặc mùi ý thức bản ngã.”

Sakik nói, “Không ai là chân thành trong tuyên bố của mình chừng nào người đó còn chưa cám ơn những cú đánh của Thượng đế của người đó.”

Rabiya nói, “Điều phải tốt hơn rồi. Dầu vậy cái gì đó của ý thức bản ngã vẫn có đó.”

Malik, con của Dinar, nói, “Không ai là chân thành trong tuyên bố của mình chừng nào người đó còn chưa vui mừng trong những cú đánh của Thượng đế của người đó.”

Rabiya nói, “Tốt, nhưng dầu vậy vẫn cần được cải tiến. Một bản ngã rất tinh vi vẫn ẩn nấp ở đó như cái bóng.”

Thế rồi tất cả họ đều nói, “Xin thầy nói cho. Bản thân thầy nói.”

Bà ấy nói, “Không ai là chân thành trong tuyên bố của mình chừng nào
người đó còn chưa quên mọi cú đánh khi thấy Thượng đế của mình.”

Hỏi:

Tại sao chân lí không thể diễn đạt được? Sao nó không thể được nói?

Chân lí là kinh nghiệm về vô ý nghĩ. Chân lí là kinh nghiệm về vô lời. Bạn đi tới kinh nghiệm chân lí chỉ trong im lặng hoàn toàn. Nó là im lặng hoàn toàn, do đó không thể nào thu nó lại thành âm thanh, thành lời, thành ý nghĩ. Bản chất cố hữu của nó là không có ý nghĩ. Diễn đạt chân lí trong lời sẽ giống như diễn đạt bầu trời qua mây. Bầu trời là không diễn đạt được qua mây. Bầu trời, bị bao phủ bởi mây, biến mất, bạn không thể thấy được nó. Mây càng nhiều bầu trời càng ít sẵn có, mây càng ít bầu trời càng sẵn có, không mây và toàn thể bầu trời là sẵn có. Bạn không thể diễn đạt bầu trời qua mây được. Chúng là chướng ngại. Ý nghĩ cũng vậy.

Chân lí là tâm thức của bạn, ý nghĩ là mây trên bầu trời tâm thức. Bạn không thể diễn đạt qua ý nghĩ được. Ý nghĩ của bạn nhiều nhất có thể chỉ ra - như ngón tay chỉ trăng. Nhưng nhớ lấy, ngón tay không phải là trăng và đừng bắt đầu tôn thờ ngón tay. Đó là điều đã xảy ra trên thế giới: ai đó đang tôn thờ ngón tay này, ai đó khác tôn thờ ngón tay khác - người Ki tô giáo, người Mô ha mét giáo, người Hindu, Phật tử. Phật tử đang làm gì? - tôn thờ Phật. Đây chỉ là ngón tay chỉ trăng. Trăng ở đâu? Họ đang mút ngón tay và đã hoàn toàn quên mất trăng.

Đó là lí do tại sao tôi nói với bạn: Đừng bắt đầu cắn ngón tay tôi! Đừng trở thành quá quan tâm tới điều được nói. Điều được nói chỉ là việc chỉ ngón tay tới cái không thể được nói. Mọi lời cũng là như vậy, nhiều nhất, là mũi tên thôi. Đó là lí do tại sao chúng có thể bị hiểu lầm, dễ dàng bị hiểu lầm: các ngón tay bạn quen rồi, trăng bạn chưa bao giờ thấy, và khi tôi chỉ trăng bằng ngón tay nhiều khả năng bạn trở nên quan tâm tới ngón tay hơn là nhìn xa khỏi ngón tay và thấy trăng. Để nhìn

trăng bạn sẽ phải nhìn xa khỏi ngón tay, bạn sẽ phải trở nên hoàn toàn quên lãng về ngón tay.

“Nói chân lí,” Oscar Wilde nói, “bạn phải đeo mặt nạ.”

Mọi lời đều là mặt nạ, mọi lí thuyết, giáo điều, triết học đều là mặt nạ, mọi tôn giáo, mọi thượng đế học đều là mặt nạ. Ông ấy đúng: nói chân lí, bạn phải đeo mặt nạ. Bạn không thể nói thẳng nó được, không có cách nào. Đem lời vào đơn giản nghĩa là: bây giờ bạn không thể thẳng băng được, trung gian phải bước vào. Bây giờ cách diễn đạt là qua trung gian, trung gian sẽ đem việc bóp méo riêng của nó vào trong điều đó. Nếu bạn có kính mầu đeo trước mắt, bạn sẽ thấy thế giới trong cùng một mầu.

Bây giờ lời sẽ trở thành giống như kính đeo trên mắt bạn: chúng sẽ tô mầu thế giới của bạn. Đó là lí do tại sao mọi người nhìn vào thế giới theo những cách khác nhau - bởi vì họ đã bị ước định khác nhau.

Người ta luôn một mình thôi. Tính một mình là điều tối thượng - nhưng tính một mình không phải là tính cô đơn. Bạn không cô đơn. Và toàn bộ hiểu lầm nằm ở chỗ đó và đó là điều làm bạn khiếp hãi thế. Cô đơn nghĩa là bạn đang thiếu người khác. Cô đơn là trạng thái phủ định. Cô đơn nghĩa là bạn cảm thấy trống rỗng, bạn đang tìm người khác: bạn tin vào người khác, bạn phụ thuộc vào người khác - và người khác không có đó. Và bởi vì người khác không có đó, có tính không lớn, nhưng tính không đó là một loại tính không mang nghĩa phủ định. Bạn dò dẫm tìm người khác, và bạn không thể tìm được người khác, và mọi thứ bắt đầu biến mất. Và khi mọi thứ bắt đầu biến mất, vấn đề thực là: bạn không thể còn lại là bản thân bạn.

Khi mọi thứ khác đã biến mất, bạn sẽ phải biến mất nữa, bởi vì bạn phụ thuộc vào người khác, bạn chỉ là sự phản xạ của người khác. Bạn đã thấy mặt bạn trong mắt của người khác; họ đã là những tấm gương. Bây giờ chúng không còn là tấm gương nào - bạn là ai? Mọi thứ đã biến mất, thế thì làm sao bạn có thể còn lại trong tính cô đơn này được? Bạn cũng

bắt đầu bay hơi và điều đó tạo ra nỗi sợ lớn - sợ chết.

Bản ngã bắt đầu chết và bản ngã bắt đầu tìm ở đâu đó một ai đó để bám vào. Và đó là lí do tại sao bạn bắt đầu tương tác với mọi người. Từ sợ chết bạn bắt đầu lâm vào bận bịu với người khác lần nữa. Và thế rồi lẫn lộn lớn nhất định có đó, bởi vì bản thể tự nhiên của bạn đang đi vào trong tính không sâu sắc. Nhưng bạn trở nên kinh hoàng và bạn kéo bản thân mình ra khỏi nó. Bạn tạo ra mâu thuẫn trong năng lượng này: năng đã đi vào và bạn nhảy ra, do đó có lẫn lộn.

Nhưng tính một mình là tối thượng. Và khi tôi nói tính một mình là tối thượng, tôi ngụ ý rằng chỉ có một, không có nhiều. Bạn không tách rời khỏi sự tồn tại. Không ai là tách rời khỏi bất kì ai khác, sự tồn tại hoàn toàn là một. Chính ý tưởng về tách rời là khổ của chúng ta, chính ý tưởng rằng “Mình là một hòn đảo” tạo ra địa ngục. Không ai là đảo cả, chúng ta thuộc vào lục địa; chúng ta là một phần của sự tồn tại đại dương này. Quá khứ, hiện tại, tương lai, trong mọi hướng và mọi chiều, nó tất cả là một. Thực ra, từ một mình - alone - nghĩa là all-oneness tất cả là một - đó là tính một mình. All-one tất cả là một tức là alone - một mình.

Sống là quá trình mâu thuẫn. Đó là lí do tại sao tôi không thể xác định được bản thân mình - bởi vì định nghĩa của hôm nay sẽ không áp dụng được cho ngày mai. Tôi không thể xác định được bản thân tôi vì nó giống như xác định mây hay đại dương hay cây đang lớn hay như đứa trẻ. Tôi thường xuyên thay đổi, bởi vì thay đổi là chính linh hồn của sống. Ngoại trừ thay đổi, chẳng cái gì là vĩnh hằng.

Tôi cam kết với thay đổi. Thay đổi là Thượng đế của tôi, bởi vì đó là hiện tượng không đổi duy nhất trong sống. Do đó tôi gọi nó là Thượng đế. Mọi thứ khác đều thay đổi: sống thay đổi, chết thay đổi - chỉ thay đổi còn lại. Tôi tôn thờ thay đổi. Tôi ở trong tình yêu với nó. Tôi không thể

xác định được bản thân tôi một lần cho mãi mãi. Tôi phải xác định bản thân tôi từng khoảnh khắc của đời tôi; và người ta chẳng bao giờ biết khoảnh khắc tiếp sẽ đem tới cái gì.

Ở cùng tôi là ở trong dòng chảy thường xuyên, trong chuyển động thường xuyên. Những người không đủ can đảm, sớm hay muộn phải bỏ dở cuộc hành trình mà tôi đang đem bạn đi. Những người không đủ dũng cảm và người không có bạo dạn để chấp nhận tương lai không biết và vẫn còn sẵn có cho điều không thể biết và điều huyền bí, và người đang vội vàng có giáo điều, hệ thống niềm tin, triết lí - để cho họ có thể dừng trưởng thành, để cho họ có thể níu bám lấy giáo điều, để cho họ có thể trở thành cuồng tín về giáo điều - những người thường xuyên tìm kiếm chính thống nào đó trong đó chẳng cái gì sẽ thay đổi, đây là những người chết, hèn nhát. Họ không thể trở thành người của tôi được.

Tôi đang mang bạn tới một loại tôn giáo khác toàn bộ. Nó chưa bao giờ xảy ra trước đây trong thế giới. Mọi tôn giáo trên thế giới đều là người tin vào thường hằng, tôi tin vào thay đổi. Mọi tôn giáo của thế giới đều theo giáo điều, tôi tuyệt đối phi giáo điều, phản giáo điều. Mọi tôn giáo của thế giới đều thu về các phát biểu triết lí. Khi tôi sẽ mất đi, tôi sẽ để cho bạn một đống lộn xộn thế, không ai sẽ bao giờ có khả năng thu gọn lại điều tôi đã nói, thực sự. Không ai sẽ có khả năng thu nó vào trong một giáo điều.

Bạn không thể xác định được tôi, bạn không thể cố định được tôi. Tôi không phải là một vật. Tôi là sông, là mây thường xuyên thay đổi hình dạng của nó. Ý tưởng của tôi về nhất quán được bắt rễ trong sự thay đổi liên tục này, điệu vũ năng động này được gọi là sống. Vâng, với tôi Thượng đế là một vũ công: chuyển động thường xuyên, đó là cái đẹp của Thượng đế. Thực ra tôi không thích gọi Thượng đế là vũ công mà là bản thân điệu vũ, bởi vì ngay cả từ 'vũ công' cũng sẽ là sai. Nó cho ý tưởng về một thực thể nào đó. Nhưng chỉ điệu vũ, chỉ mây....

Có một chuyên luận huyền môn của Ki tô giáo cổ đại, Mây không biết. Không cuốn sách nào khác có tiêu đề hay thế: ‘Mây không biết’. Đó là định nghĩa về Thượng đế: ‘mây’ và ‘không biết’.

Bạn không thể làm ra tri thức từ kinh nghiệm về Thượng đế. Thực ra, bạn càng kinh nghiệm Thượng đế, bạn sẽ càng biết ít hơn. Cái ngày Thượng đế đã xảy ra cho bạn một cách toàn bộ, bạn sẽ không được tìm

thấy ở đó: người biết đã mất rồi, biến mất rồi, giọt sương đã trượt vào đại dương, hay... đại dương đã trượt vào trong giọt sương.

Tôi không bị nặng gánh bởi hôm qua của tôi. Nó đã bị thay đổi bởi hôm nay. Tôi tin vào hiện tại bởi vì không có cách khác để sống. Mọi cách khác đều là cách của chết.

Cho nên xin bạn, đừng hỏi về nhất quán. Bạn phải học, bạn phải hiểu cái không nhất quán của tôi. Bạn phải hiểu mâu thuẫn của tôi. Điều cơ sở là ở chỗ các phát biểu của tôi không nói gì về chân lí cả. Phát biểu của tôi chỉ là lời khiêu khích. Tôi thôi thúc bạn khám phá, tôi không chuyển giao cho bạn chân lí! Chân lí không phải là thứ được trao cho bạn, nó không phải là món hàng. Nó là không thể truyền trao được. Tôi đơn giản tạo ra ham muốn và khao khát, một khao khát mãnh liệt trong bạn để tìm và kiếm và thám hiểm. Nếu tôi rất nhất quán, bạn sẽ dừng tìm kiếm.

Bạn sẽ nghĩ, “Cần gì? Osho biết rồi, mình có thể tin vào ông ấy.” Đó là điều Ki tô giáo đã từng làm, Phật giáo đã từng làm, Jaina giáo đã từng làm. “Phật biết rồi, vậy cần gì? Chúng ta có thể tin. Ông ấy không lừa dối, ông ấy không thể nói dối được. Ông ấy đã phát biểu chân lí. Chúng ta sẽ khám phá chân lí nào thêm nữa? Ông ấy đã nói ra chân lí; chúng ta có thể tin vào nó.” Bạn không cần lo nghĩ về thám hiểm riêng của bạn. Và đây là một trong những điều nền tảng nhất về chân lí: rằng chừng nào nó chưa là của bạn, nó không phải là chân lí. Chân lí của tôi không thể là chân lí của bạn. Không có cách nào. Chân lí của tôi không thể được truyền cho bạn.

Chân lí có tính cá nhân tuyệt đối. Mọi điều chư phật đã muốn trao nó cho bạn, tôi muốn nó được trao cho bạn, nhưng không có cách nào. Mọi điều có thể được làm là kích thích việc truy hỏi trong bạn, một ham muốn vô cùng để biết rằng bạn bỏ mọi hành lí, hành lí không cần thiết, và bạn bắt đầu đi vào trong cuộc hành trình, rằng bạn thu lấy dũng cảm để đi ra khỏi an ninh, thuận tiện, ý thức hệ, triết lí, chính thống của bạn; rằng bạn thu lấy dũng cảm để đi ra khỏi tâm trí bạn và đi vào trong cái không biết. Mây của sự tồn tại, người ta phải biến mất vào trong nó.

Cho nên tôi sẽ không ép buộc bạn bằng việc cho bạn giáo điều. Không. Tôi sẽ cứ mâu thuẫn với bản thân tôi từng ngày, mọi khoảnh khắc. Dần dần, dần dần bạn sẽ thấy chẳng ích gì mà bám lấy bất kì ý tưởng nào của

tôi. Và trong chính khoảnh khắc đó bạn sẽ trở nên nhận biết: không cần níu bám lấy bất kì ý tưởng bào về bất kì cái gì - của tôi, của Phật, của Jesus, của bất kì ai. Mọi ý tưởng đều phải bị vứt bỏ.

Và khi không có ý tưởng trong tâm trí bạn, bạn sẽ thấy Thượng đế ở đó. Khi mọi triết lí đã biến mất, thế thì tôn giáo phun lên trong bản thể bạn như dòng suối.

Alexander muốn đưa một sannyasin từ Ấn Độ về nước ông ấy vì thầy ông ấy, triết gia lớn, Aristotle, đã yêu cầu ông ấy, “Khi ngài quay về từ Ấn Độ, xin đem về một sannyasin” - vì đóng góp vĩ đại nhất của Ấn Độ cho thế giới là cách này, phong cách sống của sannyasin. Aristotle rất quan tâm. Ông ấy muốn thấy sannyasin là loại người nào, bởi vì điều đó đã xảy ra chỉ ở Ấn Độ. Đây là đóng góp đặc biệt của nó cho văn hoá thế giới và nhân loại, một cách sống hoàn toàn khác trong thế giới: sống trong thế giới vậy mà không là của thế giới, vẫn còn không gắn bó và tách rời; như hoa sen trong ao, sống trong nước và vậy mà không bị nước dính vào. Khi giọt sương tụ lại trên cánh sen chúng trông thật đẹp lung linh trong ánh mặt trời, như viên ngọc, nhưng vậy mà chúng không chạm tới hoa chút nào và hoa không chạm tới chúng. Gần thế vậy mà xa xăm thế....

“Sannyasin là loại người nào vậy?” - Aristotle đã quan tâm về mặt triết học. Ông ấy không phải là người trở thành sannyasin, nhưng ông ấy đã đề nghị Alexander đem về một người: “Ngài sẽ đem về nhiều thứ. Với ta, xin nhớ đem về một sannyasin.” Khi Alexander sắp rời khỏi Ấn Độ ông ấy chợt nhớ ra. Ông ấy đã cướp phá nhiều, thế rồi ông ấy đột nhiên nhớ ra, “Về sannyasin thì sao?” Ông ấy truy hỏi ở đồn binh cuối cùng ở Ấn Độ. Ông ấy đã truy hỏi về sannyasin và mọi người nói, “Vâng, chúng tôi có một sannyasin hay, nhưng gần như không thể nào đem

được ông ấy đi.”

Alexander nói, “Để việc đó cho ta. Đừng lo. Các ông không biết ta đấy thôi. Nếu ta ra lệnh cho Himalayas tới ta chúng sẽ phải tới ta, nói gì tới một sannyasin? Ông ta ở đâu? Các ông cho ta địa chỉ” - và địa chỉ được trao.

Sannyasin này là một người tu khổ hạnh trần trụi sống bên sông. Bốn lính lực lưỡng được phái đi với gươm tuốt trần để đem sannyasin này về cho Alexander. Sannyasin này, thấy bốn người mạnh khoẻ với gươm tuốt trần, bắt đầu cười.

Họ nói, “Ông không hiểu - đây là lệnh từ Alexander đại đế, rằng ông phải được mang về triều đình của ông ấy. Ông ấy đang chờ đợi ông.”

Và sannyasin này nói, “Ta đã dừng tới và đi từ lâu rồi. Nếu ông ấy muốn gặp ta, ta có thể gia ơn cho ông ấy; ông ấy có thể tới. Nhưng ta đã dừng tới và đi rồi. Việc tới và đi đó đã biến mất cùng với tâm trí ta rồi. Bây giờ không có ai tới và không có ai đi cả. Ta không tồn tại nữa!”

Tất nhiên, những người Hi Lạp đó không thể hiểu được. Người Hi Lạp là cực đối lập của người Hindu. Người Hindu về căn bản là phi logic, và người Hi Lạp về căn bản là logic. Người Hindu có tính thơ ca, trực giác; người Hi Lạp là những nhà trí thức.

Bốn lính đó nói với ông ấy, “Ông nói điều vô nghĩa gì vậy? Chúng ta có thể lôi ông đi!”

Sannyasin này nói, “Các ông có thể lôi thân thể ta nhưng không lôi được ta. Các ông có thể để thân thể ta vào tù, nhưng không phải là ta. Tự do của ta sẽ vẫn còn không bị đụng tới. Ta là hoa sen, nước không thể chạm vào ta được.”

Bây giờ điều này là hoàn toàn vô nghĩa với những người Hi Lạp đó. Họ nói, “Ông đợi đấy. Để chúng ta thông báo cho Alexander, liệu chúng ta có làm cái gì sai không.” Alexander được thông báo về những câu nói hay đó của sannyasin này, và báo cáo là “Ông ấy là người đẹp, ngồi trần trụi trong ánh mặt trời bên bờ sông. Ông ấy có vẻ như một hoàng đế lớn,

và không có gì quanh ông ấy. Ông ấy không sở hữu cái gì, thậm chí không có bát ăn xin. Nhưng vĩ đại, duyên dáng! Nhìn vào mắt ông ấy và dường như ông ấy là hoàng đế của toàn thế giới. Và ông ấy cười vào ngu xuẩn của chúng ta - rằng chúng ta đã tới với kiếm tuốt trần, và ông ấy không sợ chút nào. Và ông ấy nói, ‘Các ông có thể giết thân thể ta nhưng các ông không thể giết được ta.’ ”

Alexander trở nên say mê. Ông ta đi tới xem sannyasin trần trụi này. Ông ta bị ấn tượng, ấn tượng lớn, và ông ta nói, “Ông sẽ phải tới cùng ta. Đây là lệnh của ta!”

Nhưng sannyasin này nói, “Cái ngày ta trở thành một sannyasin ta đã dừng nhận bất kì mệnh lệnh nào từ bất kì người nào. Ta là người tự do, ta không phải là nô lệ. Không ai có thể ra lệnh cho ta được. Ông có thể giết ta, nhưng ông không thể ra lệnh cho ta được.”

Alexander giận lắm. Ông ta rút kiếm ra và ông ta nói, “Ta sẽ lập tức chặt
đầu ông!”

Và sannyasin bắt đầu cười nữa. Và ông ấy nói, “Ông có thể chặt nó, bởi vì thực ra đích thân ta đã chặt nó từ lâu rồi. Ta là người chết.”

Bây giờ đây là nghĩa của tính chất sannyas thực: người chết.

Và người này nói, “Làm sao ông có thể giết được người chết? Điều đó sẽ hoàn toàn vô nghĩa. Làm sao ông có thể giết được người chết? Người chết là chết rồi, người đó không thể chết thêm nữa được - mọi thứ đã kết thúc rồi. Ông đã tới muộn chút ít: ta không tồn tại nữa. Được, ông có thể chặt cái đầu này - ông sẽ thấy cái đầu lăn trên cát, ta cũng quan sát cái đầu lăn trên cát. Ta là người quan sát, nhân chứng.”

Đây là nghĩa của “cây khô trước vách đá.” Alexander là vách đá, và sannyasin này là cây khô. Vách đá có thể làm gì với cây khô? Cây khô đã chết rồi, qua rồi. Vách đá không thể phá huỷ được cây khô. Cây khô sẽ không sợ vách đá.

Trầm tư là gì? - một khoảnh khắc của vô ý nghĩ.

Từ tiếng Anh ‘contemplation-trầm tư’ không cho ý đúng của dhyana. Trong tiếng Anh không có từ nào có thể dịch được từ ‘dhyana-thiền’. Có ba từ sẵn có. Một là ‘concentration-tập trung’, điều rất xa vời, bởi vì tập trung nghĩa là nỗ lực, căng thẳng - một trạng thái bị ép buộc, không phải là trạng thái tự phát tuôn chảy - và dhyana-thiền là tự phát tuôn chảy. Không có căng thẳng trong nó, cho nên từ concentration-tập trung không thể là việc dịch của nó.

Thế rồi có từ khác là ‘contemplation-trầm tư’. Nhưng trong tiếng Anh, contemplation-trầm tư cho ý tưởng về suy nghĩ. Khi bạn nói ai đó đang trầm tư, bạn ngụ ý suy nghĩ về cái gì đó.

Hay từ thứ ba là ‘meditation-suy ngẫm’. Nhưng từ này nữa cũng ngụ ý suy nghĩ: suy ngẫm về cái gì đó. Cả ba từ này không từ nào mang nghĩa của dhyana-thiền. Dhyana nghĩa là trạng thái vô ý nghĩ, trạng thái của im lặng, trạng thái của việc có ý thức nhưng không có nội dung nào. Tấm gương có đó nhưng không phản xạ xái gì, không cái gì dù là bất kì cái  gì. Cũng giống như gương, tâm thức có đó, nhưng không cái gì làm bận bịu nó. Nhận biết vô bận bịu đó là dhyana-thiền.

Đạo nhân dùng từ ‘contemplation-trầm tư’ để dịch nó. Đó chỉ là vì một số từ phải được dùng. Cho nên nhớ lấy nghĩa này - nó không phải là nghĩa trong từ điển. Nếu bạn nhìn vào trong từ điển bạn sẽ có ý tưởng  sai lầm hoàn toàn về trầm tư. Thực ra đó là điều Bí mật của Hoa Vàng gọi là ‘trầm tư giả’. Trầm tư giả nghĩa là suy nghĩ về cái gì đó. Nó có thể là Thượng đế - đó là điều người Ki tô giáo ngụ ý bởi trầm tư: suy nghĩ  về Thượng đế, suy nghĩ về những điều thiêng liêng, những điều siêu việt. Nhưng sự vật là sự vật; dù chúng là linh thiêng hay không linh thiêng thì cũng chẳng tạo ra khác biệt gì. Và suy nghĩ là suy nghĩ; dù bạn nghĩ về dục hay samadhi cũng không tạo ra khác biệt gì.

Trạng thái vô ý nghĩ, kẽ hở... và nó bao giờ cũng xảy ra, nhưng bạn

không tỉnh táo về nó, bằng không chẳng có vấn đề gì trong nó cả. Ý nghĩ này tới, thế rồi ý nghĩ khác tới, và giữa hai ý nghĩ này bao giờ cũng có kẽ hở nhỏ. Và kẽ hở đó là cánh cửa tới điều thiêng liêng, kẽ hở đó là trầm tư. Nếu bạn nhìn vào trong kẽ hở đó một cách sâu sắc, nó bắt đầu trở thành ngày một lớn hơn.

Tâm trí giống như con đường đầy lưu thông: xe này qua, thế rồi xe khác qua, và bạn trở nên bận tâm với xe nhiều tới mức bạn không thấy kẽ hở bao giờ cũng có giữa hai xe. Bằng không thì chúng sẽ đụng nhau mất.

Chúng không đụng nhau; cái gì đó có đó giữa chúng giữ cho chúng tách rời. Ý nghĩ của bạn không đụng nhau, chúng không đè lên nhau, đâm vào nhau. Chúng thậm chí không chờm lấp nhau theo bất kì cách nào.

Từng ý nghĩ đều có biên giới riêng của nó, từng ý nghĩ đều là định nghĩa được. Nhưng việc diễu hành của các ý nghĩ là nhanh thế, có tốc độ tới mức bạn không thể thấy được kẽ hở chừng nào bạn còn chưa thực sự chờ đợi nó, tìm nó.

Trầm tư nghĩa là thay đổi động thái. Bình thường chúng ta nhìn vào ý nghĩ: ý nghĩ này, ý nghĩ khác, ý nghĩ khác nữa. Khi bạn đổi động thái bạn nhìn: kẽ hở này, kẽ hở khác, kẽ hở khác nữa. Nhấn mạnh của bạn không còn vào ý nghĩ mà vào kẽ hở.

Chẳng hạn, bạn ngồi đây. Tôi có thể nhìn vào bạn theo hai cách: hoặc như người này, người khác, người khác nữa - nhấn mạnh của tôi là vào người, tôi có thể đếm có bao nhiêu người ở đó - hay tôi có thể quên về người và tôi có thể đếm kẽ hở giữa hai người, bao nhiêu kẽ hở có đó.

Đây là thay đổi động thái. Nếu bạn đếm kẽ hở, bạn sẽ ngạc nhiên: người trở thành mơ hồ, bạn không nhìn rõ họ bởi vì bạn đang nhìn vào kẽ hở, bạn đang đếm các kẽ hở.

Một ngày nào đó, đứng bên cạnh đường, chỉ đếm bao nhiêu khe hở đi qua và bạn sẽ ngạc nhiên là bạn không thấy mầu sắc của xe, bạn không thấy hình dáng của xe, bạn không thấy người lái xe và hành khách trong xe, nhưng bạn có thấy các khe hở. Khe hở này qua, khe hở khác qua -

bạn liên tục đếm khe hở. Động thái của bạn là khác.

Trầm tư là thay đổi động thái: không nhảy từ ý nghĩ này sang ý nghĩ khác, mà nhảy từ kẽ hở này sang kẽ hở khác. Dần dần, dần dần bạn trở thành rất rất nhận biết về kẽ hở. Và đó là một trong những bí mật lớn lao nhất của cuộc sống, bởi vì chính qua những kẽ hở đó bạn sẽ rơi vào trong bản thể riêng của bạn, vào trong trung tâm riêng của bạn.

Bản ngã của con người không là gì ngoài hạt mầm. nó rất có tính bảo vệ. Mọi người hỏi tôi, “Nếu bản ngã là rào chắn thế hướng tới Thượng đế, thế thì tại sao ngay chỗ đầu tiên bản ngã lại tồn tại? Nếu tâm trí là rào chắn thế tới Thượng đế, thế thì tại sao tâm trí lại tồn tại?” Nó tồn tại để bảo vệ bạn, cũng như lớp vỏ cứng của hạt mầm tồn tại để bảo vệ tiềm năng. Tiềm năng là rất mềm yếu; nó sẽ bị phá huỷ nếu không có vỏ cứng bao quanh nó. Vỏ cứng không phải là kẻ thù. Vỏ cứng sẽ là kẻ thù chỉ nếu mùa xuân đã tới và đất đã được tìm ra, và hạt mầm bác bỏ cái chết.

Nếu vỏ cứng nói, “Bây giờ, tôi sẽ cứ bảo vệ bạn, cho dù chống lại mùa xuân. Tôi sẽ bảo vệ bạn chống lại đất này,” thế thì sẽ có rắc rối. Đó là chỗ vấn đề nảy sinh.

Bản ngã trong bản thân nó không phải là vấn đề. Đứa trẻ cần nó, bằng không đứa trẻ sẽ rất không được bảo vệ. Nó sẽ không biết cách sống sót trong thế giới vật lộn này. Nó sẽ không biết cách bảo vệ bản thân nó chống lại nhiều mối nguy. Nó mềm yếu thế, mong manh thế, nó sẽ chết trước khi nó trở thành vị Phật. Bản ngã giúp cho nó. Bản ngã là một loại áo giáp, và tâm trí cũng vậy - nó bảo vệ đứa trẻ.

Nó không phải là kẻ thù. Nó là kẻ thù chỉ khi khoảng khắc đã tới và bạn sẵn sàng đi vào trong thiền: bạn đã tìm thấy thầy, bạn đã tìm thấy

phương pháp và bạn sẵn sàng, nhưng tâm trí nói, “Không, tôi không thể chết được. Nghĩ về mọi ân huệ mà tôi đã trút lên bạn. Nghĩ về mọi ích lợi mà tôi đã trao cho bạn. Nghĩ về mọi điều mà tôi đã làm cho bạn và cảm thấy biết ơn đi! Và đừng cố phá huỷ tôi.” Thế thì vấn đề nảy sinh: thế thì người bảo vệ trở thành có tính huỷ diệt. Thế thì bạn phải tranh đấu chống lại tâm trí riêng của bạn, bạn phải tranh đấu chống lại áo giáo riêng của bạn, bởi vì áo giáp không còn được cần nữa. Bạn phải xả ra tiềm năng bên trong của bạn - xuân đã tới rồi. Cho nên khi xuân tới, chỉ thế thì nó mới là vấn đề; bằng không nó không phải là vấn đề, nó là sự giúp đỡ. Sự giúp đỡ có thể trở thành cản trở. Khi thời gian qua đi, nó phải ra đi.

Mơ ước điều không thể được đi: mơ ước về vượt qua bản thân bạn, mơ ước về niết bàn, mơ ước về moksha, mơ ước về vương quốc của Thượng đế. Chỉ thế thì bạn mới bắt đầu làm việc và đi hướng tới nó, và chỉ thế thì với mơ ước đó, chân bạn sẽ có phẩm chất của điệu vũ.

Không có mơ ước bạn sẽ trở thành đờ đẫn. Đó là lí do tại sao mọi người đang kéo lê. Làm sao họ có thể nhảy múa được? Để làm gì? Chỉ đi mọi ngày tới văn phòng và làm việc, và quay về nhà và cãi nhau với vợ và nghe mọi phàn nàn của con cái sao? Và ngày hôm sau cùng con đường mòn đó bắt đầu lại - hết năm nọ tới năm kia. Cái gì có đó để mà nhảy múa? Thực ra, chính phép màu là làm sao con người cứ sống mãi, tại sao con người không tự tử. Con người sống để làm gì?

Chẳng có gì đang chờ đợi anh ta, chẳng có gì mà anh ta có thể tôn kính. Không có sao trong đêm; trời tối mịt. Phép màu là làm sao con người vẫn cứ sống, làm sao con người xoay xở được. Những người tự tử dường như là logic hơn. Những người cứ sống dường như rất phi logic. Khổ, chán, kéo lê - nhưng họ vẫn cứ sống. Nhưng điều đó chỉ ra cái gì đó. Nó chỉ ra một điều, rằng bản thể bên trong nhất của bạn biết rằng khả năng có đó: bất kì ngày nào bạn cũng có thể trở nên tỉnh táo về tiềm

năng này, về khả năng này, bất kì ngày nào mơ ước này sẽ sở hữu bạn - và thế thì sẽ có nghĩa và sẽ có điệu vũ.

Một chuyện thần tiên cổ kể rằng khi Thượng đế tạo ra thế giới, bốn thiên thần hay hỏi tới gặp ngài để hỏi. “Ngài đang làm gì vậy?” thần thứ nhất hỏi. Thần thứ hai hỏi, “Tại sao?” Thần thứ ba nói, “Tôi có thể có nó khi ngài kết thúc không?” Thần thứ tư nói, “Tôi có thể giúp được không?”

Câu hỏi thứ nhất là câu hỏi của nhà khoa học, câu hỏi thứ hai, là của nhà triết học, câu hỏi thứ ba, của chính khách, và câu hỏi thứ tư là của người tôn giáo.

Truy tìm khoa học trong sự tồn tại là truy tìm của quan sát tách rời. Nhà khoa học phải khách quan. Để khách quan người đó phải vẫn còn không tham dự; người đó không thể tham gia được, bởi vì khoảnh khắc người đó trở thành người tham gia người đó trở thành bị tham dự vào. Do đó nhà khoa học chỉ có thể biết được chu vi bên ngoài của cuộc sống và sự tồn tại. Cốt lõi bên trong nhất sẽ vẫn còn không sẵn có cho khoa học; chính phương pháp luận của nó ngăn cấm nó.

Triết gia chỉ suy đoán, ông ấy không bao giờ thực nghiệm. Ông ấy cứ hỏi tới vô hạn, “Tại sao?” Và câu hỏi này dai dẳng là tới mức bất kì cái gì là câu trả lời, nó có thể bị hỏi lần nữa - “Tại sao?” Không có khả năng của kết luận nào qua triết học. Triết học vẫn còn trong trạng thái không kết luận. Nó là hoạt động vô tích sự, nó chẳng dẫn tới đâu cả.

Chính khách đơn giản muốn sở hữu thế giới, muốn có nó. Ông ấy là nguy hiểm nhất trong tất cả mọi người vì ông ấy là bạo hành nhất. Mối quan tâm của ông ấy vào cuộc sống không phải là vào bản thân cuộc sống mà là vào quyền lực riêng của ông ấy. Ông ấy là người đói quyền, điên vì quyền; ông ấy là người gàn dở, ông ấy có tính huỷ diệt. Khoảnh khắc bạn sở hữu cái gì đó sống bạn giết chết nó, bởi vì khoảnh khắc cái gì đó trở thành tài sản nó không còn sống nữa. Sở hữu cây và nó không còn sống nữa. Sở hữu đàn bà hay đàn ông và bạn đã giết họ. Sở hữu bất kì cái gì và cái chết là kết quả, bởi vì chỉ cái chết mới có thể bị sở hữu.

Cuộc sống là tự do. Về căn bản nó vẫn còn tự do. Bạn không thể sở hữu được nó, bạn không thể đưa nó vào ngân hàng, bạn không thể vẽ một đường quanh nó. Bạn không thể nói, ‘Cái này là của tôi’; nói như thế là bất kính, nói như thế là bản ngã, nói như thế là điên.

Cuộc sống sở hữu chúng ta. Làm sao chúng ta sở hữu được nó? Chúng ta phải bị cuộc sống sở hữu ngày càng nhiều hơn. Toàn thể động thái phải thay đổi: từ mang tính sở hữu người ta phải trở nên có khả năng bị sở hữu bởi cái toàn thể.

Chính khách chưa bao giờ đi tới biết chân lí của cuộc sống.

Người tôn giáo tham gia. Người đó nhảy múa cùng cuộc sống, người đó ca hát cùng sự tồn tại, người đó giúp cho cuộc sống, người đó được buông xuôi theo sự tồn tại và người đó không tách rời và xa cách. Người đó không thực sự hỏi câu hỏi nào, người đó không theo đuổi tri thức; toàn thể nỗ lực của người đó là làm sao được hài hoà với sự tồn tại, làm sao được là một toàn bộ với nó. Do đó mới có từ phương Đông dành cho kinh nghiệm tối thượng: samadhi.

Nó bắt nguồn từ hai từ. Sam - sam nghĩa là cùng với nhau. Cùng gốc ‘sam’ đã chuyển vào tiếng Anh nữa; nó là trong ‘sympathy-thông cảm’, nó là trong ‘symphony-giao hưởng’. Một chút ít thay đổi là trong ‘synthesis-tổng hợp’, ‘synchronicity-tính đồng bộ’. ‘Sam’ nghĩa là cùng với nhau. Adhi nghĩa là chúa tể, Thượng đế. Samadhi nghĩa là hợp nhất với Thượng đế, là một với Thượng đế. Và đó là đích xác nghĩa của từ tiếng Anh ‘religion-tôn giáo’. Nó có nghĩa là trở thành một với sự tồn tại; không bị phân chia, không vẫn còn tách rời mà trở thành một. Và chỉ trong cái một này người ta mới đi tới biết, thấy, kinh nghiệm và hiện hữu.

Tôn giáo cũng là thực nghiệm lớn - thực ra là lớn nhất - nhưng với một khác biệt. Khoa học thực nghiệm với đối thể, tôn giáo thực nghiệm với bản thân chủ thể. Toàn thể mối quan tâm của nó là: Tôi là ai?

Người ta phải bắt đầu từ đầu. Chừng nào tôi chưa biết tới bản thân tôi, tôi sẽ không biết cái gì khác. Nếu sâu bên dưới tôi vẫn còn dốt nát, thế thì toàn thể tri thức của tôi chỉ là rác rưởi. Nó dựa trên dốt nát, nó bắt rễ trong dốt nát. Đầu tiên ánh sáng phải xảy ra bên trong tôi và thế rồi nó có thể lan toả, thế rồi nó có thể đi tới chính biên giới của sự tồn tại - nếu có biên giới nào. Nhưng đầu tiên điều này phải xảy ra bên trong tôi.

Ngọn lửa thứ nhất phải tới từ tính chủ thể của tôi. Khi trung tâm của tôi đầy ánh sáng, chỉ thế thì bất kì cái gì được biết mới thực sự là được biết. Chừng nào bạn chưa biết tới bản thân bạn, chừng nào người biết còn chưa có đó, làm sao bạn có thể biết cái gì khác được? Nếu bản thân bạn đang ở trong bóng tối sâu sắc, mọi ánh sáng mà bạn đã tạo ra bên ngoài đều chỉ là lừa dối, ảo tưởng.

Cuộc truy tìm tôn giáo là cuộc truy tìm lớn nhất trong sự tồn tại. Vài điều phải được hiểu về cuộc truy tìm này.

Yêu làm bạn thành thực; bằng không bạn vẫn còn chỉ là hư tưởng, mơ, không thực chất gì trong nó. Yêu cho bạn thực chất, yêu cho bạn tính tích hợp, yêu làm cho bạn được định tâm. Nhưng nó chỉ là một nửa của cuộc hành trình; nửa kia phải được làm đầy đủ qua thiền, nhận biết.

Nhưng yêu chuẩn bị cho bạn về nửa kia. Yêu là nửa bắt đầu và nhận biết là nửa kết thúc. Giữa hai điều này bạn đạt tới Thượng đế. Giữa yêu và nhận biết, giữa đôi bờ này, dòng sông hiện hữu tuôn chảy.

Đừng né tránh yêu. Đi qua nó đi, với mọi nỗi đau của nó. Vâng, nó gây đau, nhưng nếu bạn đang trong yêu thì cũng chả thành vấn đề. Thực ra, tất cả những đau đó làm mạnh cho bạn. Thỉnh thoảng nó gây đau thực, đau lắm, đau khủng khiếp, nhưng tất cả những vết thương đó là cần để khơi dậy bạn, để thách thức bạn, để làm cho bạn bớt ngủ đi. Tất cả những tình huống nguy hiểm đó là cần để làm cho bạn tỉnh táo. Yêu chuẩn bị nền đất, và trong mảnh đất của tình yêu, hạt mầm của thiền có thể mọc lên - và chỉ trong mảnh đất của tình yêu thôi.

Cho nên những người trốn khỏi thế giới vì sợ sẽ không bao giờ đạt tới thiền được. Họ có thể ngồi trong hang động Himalaya trong nhiều kiếp cùng nhau, họ sẽ không đạt tới thiền. Nó là không thể được - họ đã không thu được nó. Đầu tiên nó phải được thu lấy trong thế giới; đầu

tiên họ phải chuẩn bị mảnh đất. Và chính duy nhất tình yêu chuẩn bị cho mảnh đất này.

Do đó nhấn mạnh của tôi với các sannyasins là không từ bỏ thế giới. Sống trong nó, nhận thách thức của nó, chấp nhận nguy hiểm của nó, cái đau, vết thương của nó. Đi qua nó, không né tránh nó. Đừng cố tìm đường tắt vì không có đường tắt. Nó là cuộc vật lộn, nó là gian truân, nó là nhiệm vụ khó khăn lên dốc, nhưng đó là cách người ta đạt tới đỉnh.

Và vui vẻ sẽ nhiều hơn, nhiều hơn nhiều, so với nếu bạn được thả xuống đỉnh từ máy bay trực thăng, vì bạn sẽ đạt tới đó mà không trưởng thành; bạn sẽ không có khả năng tận hưởng nó. Nghĩ về khác biệt này đi.... Bạn cố gắng vất vả để lên tới Everest - nó nguy hiểm thế, mọi khả năng của chết trên đường, mọi khả năng của không bao giờ đạt tới đỉnh - hiểm trở, nguy hiểm, cái chết chờ đợi bạn ở từng bước; nhiều cạm bẫy thế và nhiều khả năng thế của việc bị thất bại thay vì thành công - trong một trăm khả năng chỉ có một khả năng là bạn có thể đạt tới. Nhưng bạn càng tới gần đỉnh hơn, niềm vui càng dâng lên cao hơn trong bạn, tâm linh của bạn soải cánh bay cao hơn. Bạn kiếm được nó, nó không phải là cho không, và bạn càng trả giá cho nó nhiều, bạn sẽ càng tận hưởng nó nhiều. Thế rồi nghĩ mà xem: bạn có thể được thả từ máy bay trực thăng lên đỉnh. Bạn sẽ đứng trên đỉnh và bạn sẽ chỉ trông ngu si, ngu xuẩn - bạn làm gì ở đây? Trong năm phút bạn sẽ được kết thúc. Bạn sẽ nói, “Vậy mình đã thấy nó rồi! Chả có gì mấy ở đây!”

Cuộc hành trình này tạo ra mục đích. Mục đích không phải là đang ngồi đó ở cuối cuộc hành trình, cuộc hành trình tạo ra nó tại từng bước. Cuộc hành trình là mục đích. Cuộc hành trình và mục đích là không tách rời, chúng không phải là hai điều. Mục đích và phương tiện không phải là hai điều. Mục đích lan toả khắp con đường; mọi phương tiện đều chứa mục đích trong chúng.

Cho nên đừng bao giờ bỏ lỡ cơ hội sống, được sống động, có trách nhiệm, được cam kết, được tham gia. Đừng là kẻ hèn. Đối diện cuộc đời

đi, đương đầu với nó, và thế thì dần dần, dần dần cái gì đó bên trong bạn sẽ kết tinh lại.

Vâng, điều đó cần thời gian. Ngựa Da là phải: “Nói chung, đến lúc bạn là thực, hầu hết lông tóc đã rụng rồi, và mắt bạn lòi ra và bạn bị chùng khớp và run lẩy bẩy. Nhưng những điều này không thành vấn đề chút nào, vì một khi bạn là thực, bạn không thể xấu được, ngoại trừ những người không hiểu.... Một khi bạn là thực, bạn không thể trở thành không thực lần nữa. Nó kéo dài mãi mãi.”

Nó là mãi mãi, nhưng người ta phải kiếm được nó. Để tôi nhắc lại điều đó: trong cuộc sống bạn không thể có được cái gì cho không cả, và nếu bạn được nó, nó là vô dụng. Bạn phải trả giá cho nó, và bạn càng trả nhiều cho nó bạn sẽ càng được nhiều hơn từ nó. Nếu bạn có thể mạo hiểm cả đời bạn trong yêu, thành đạt của bạn sẽ là lớn: yêu sẽ đưa bạn quay trở lại với bản thân bạn, nó sẽ cho bạn vài thoáng nhìn về thiền.

Thoáng nhìn đầu tiên về thiền xảy ra trong yêu, và thế rồi ham muốn lớn nảy sinh trong bạn để đạt tới những thoáng nhìn đó - không chỉ như những thoáng nhìn mà như trạng thái để cho bạn có thể sống trong những trạng thái đó mãi mãi và mãi mãi. Yêu cho bạn hương vị của thiền.

Một kinh nghiệm đáng yêu, cực thích là kinh nghiệm đầu tiên về samadhi, về cực lạc. Nó sẽ làm cho bạn khao khát hơn. Bây giờ bạn sẽ biết cái gì là có thể và bây giờ bạn không thể được thoả mãn với điều trần tục. Điều thiêng liêng đã xuyên thấu vào bạn, điều thiêng liêng đã đạt tới tim bạn. Thượng đế đã chạm vào tim bạn, bạn đã cảm thấy cái chạm đó. Bây giờ bạn sẽ muốn sống trong khoảnh khắc đó mãi mãi, bạn sẽ muốn khoảnh khắc đó trở thành toàn thể cuộc sống của bạn. Nó trở thành đấy. Và chừng nào nó chưa trở thành, con người vẫn còn chưa được mãn nguyện.

Yêu một mặt sẽ cho bạn niềm vui lớn, và mặt khác sẽ cho bạn khao khát về niềm vui vĩnh hằng.

Con người không là hòn đảo; không cái gì như vậy cả. Mọi thứ đều có quan hệ tương hỗ, mọi thứ đều liên thuộc. Độc lập - chính từ này - là sai; phụ thuộc cũng vậy. Thực tại là liên thuộc.

Mọi thứ được kết nối sâu sắc với mọi thứ khác tới mức không cái gì có thể tồn tại tách rời. Nếu bạn có thể hiểu được một đoá hồng nhỏ trong tính toàn bộ của nó, từ rễ và mọi thứ, bạn sẽ hiểu toàn thể vũ trụ, vì toàn thể vũ trụ được tham gia vào trong đoá hồng nhỏ đó. Trong nhành cỏ nhỏ nhất mọi thứ được chứa đựng. Nhưng nhớ lấy, như Pháp Minh đã nói cho nữ hoàng: Mọi minh hoạ, mọi mô tả đều tĩnh, và sự tồn tại là luồng động. Nó là dòng sông. Từng thứ đều di chuyển vào trong thứ khác lẫn nhau. Không thể nào vẽ được đường ranh nơi thứ này chấm dứt và thứ khác bắt đầu; không có lằn ranh - không thể có được. Cho nên mọi phân biệt chỉ là theo chủ định thực hành, chúng không có giá trị tồn tại.

Đây là điều đầu tiên cần được hiểu. Đây là chính nền tảng của thuật giả kim Đạo giáo. Một khi điều này được hiểu, thế thì toàn thể thuật giả kim của Đạo giáo trở thành hiểu thấu được. Thế thì cái thấp hơn có thể được biến đổi thành cái cao hơn, bởi vì cái thấp hơn đã chứa cái cao hơn rồi.

Kim loại cơ sở hơn có thể được biến đổi thành vàng bởi vì không cái gì là tách rời - cái cơ sở hơn đã chứa vàng rồi: như cái ở trên, cái ở dưới cũng vậy; như cái ở dưới, cái ở trên cũng vậy.

Chính ý tưởng rằng mọi thứ đều được liên nối làm cho biến đổi trở thành có thể. Nếu mọi thứ không được liên nối thế thì không có khả năng nào của bất kì biến đổi nào. Nếu thế giới bao gồm các đơn tử của triết gia Liebnitz - không cửa sổ, tách rời, riêng biệt nguyên tử, không kết nối với nhau chút nào vì chúng không có cửa sổ - thế thì không có khả năng nào của bất kì biến đổi nào.

Biến đổi là quan niệm được chỉ bởi vì bạn là tôi, tôi là bạn; chúng ta xuyên vào lẫn nhau. Bạn có thể nghĩ về bản thân bạn như tách rời cho dù một khoảnh khắc được không? Bạn thậm chí không thể hình dung được bản thân bạn là tách rời. Hoa không thể bị tách rời khỏi cây; khoảnh  khắc nó bị tách ra nó chết. Cây không thể bị tách rời khỏi đất, đất không thể bị tách rời khỏi mặt trời, mặt trời không thể bị tách rời khỏi các vì sao khác, vân vân và vân vân. Bạn tách lá ra và lá chết. Bạn tách hoa ra, hoa chết. Bạn tách cây ra khỏi đất, cây chết. Bạn tách trái đất ra khỏi mặt trời và trái đất chết.

Chết nghĩa là tách rời; sống nghĩa là không tách rời. Do đó bản ngã nhất định chết đi bởi vì đó là ý tưởng của bạn về tách rời. Nghĩ về bản thân người ta dưới dạng bản ngã là nguyên nhân duy nhất của chết - bởi vì bản ngã đã chết rồi. Bạn có thể cứ phí công vô ích, nhưng được bao lâu? Nó sẽ chết thôi. Nó đã chết rồi, đó là lí do tại sao nó sắp chết. Cái mà sống trong bạn không thể chết được - sống là vĩnh hằng. Nhưng sống không phải là của bạn, bạn không thể sở hữu được nó. Sống thuộc vào tất cả. Sống có tính bao la, vô hạn. Chết là tí hon, chết có tính cá nhân; sống có tính vũ trụ. Cho nên khi bạn sống bạn là một phần của vũ trụ, và khi bạn chết bạn chết chỉ bởi vì bạn nghĩ bạn là tách rời. Bạn càng cảm thấy là một phần của cái toàn thể, bạn sẽ càng có nhiều sống hơn.

Hỏi:

Tôi thấy gần như không thể nào buông xuôi được theo bản ngã nam. Thay vì vậy tôi trở nên có tính cạnh tranh, là kẻ chống cự hay hoảng sợ. Thầy có thể nói cái gì đó về điều này không?

Đáp:

Sagarpriya, bản ngã không nam tính không nữ tính. Bản ngã đơn giản là

bản ngã. Người trở thành kẻ chống cự với bản ngã nam là bản ngã nữ. Bạn nhận biết về bản ngã nam; bạn không nhận biết về bản ngã riêng của bạn. Ai là kẻ chống cự với buông xuôi? Trở nên nhận biết nhiều hơn về bản ngã riêng của bạn đi và thế thì mọi sự sẽ dễ dàng hơn. Mọi người đều nhận biết về bản ngã của người khác, nhưng không cái gì có thể được làm về bản ngã của người khác. Mọi điều có thể được làm chỉ là với bản thân bạn.

Bạn nói, “Tôi thấy gần như không thể nào buông xuôi được theo bản ngã nam.” Đây là ai, người thấy điều đó là gần như không thể được? Tìm ra đi! Và thế thì bạn sẽ ngạc nhiên: bản ngã là bản ngã, nó không nam không nữ. Đừng phân chia nó. Bản ngã không có dục tính, giới tính; nó là cùng một bệnh. Nếu đàn bà bị ung thư, nó là ung thư; nếu đàn ông bị ung thư, nó là ung thư. Nó không nam không nữ. Bản ngã đích xác  giống điều đó: ung thư của tâm trí.

Và ai bảo bạn buông xuôi theo bản ngã nam? Buông xuôi không bao giờ theo người khác. Khi hai người rơi vào tình yêu, cả hai buông xuôi theo tình yêu, không ai buông xuôi theo người kia. Nếu có nỗ lực từ người kia rằng bạn phải buông xuôi theo người đó, tránh người đó ra - đây không phải là yêu. Yêu không bao giờ đòi hỏi buông xuôi. Buông xuôi xảy ra một cách tự nhiên trong yêu. Không có nhu cầu về điều đó.

Nếu người đàn ông đòi hỏi buông xuôi từ phía bạn, người đó không yêu bạn. Đừng bị dính mắc với chuyện không có tình yêu như vậy. Anh ta ghét bạn, bằng không tại sao anh ta phải đòi hỏi buông xuôi? Anh ta muốn sở hữu bạn, anh ta muốn thu bạn thành đồ vật. Anh ta muốn dùng bạn, khai thác bạn. Anh ta nghĩ về bạn chỉ như thân thể, như cái máy.

Anh ta không kính trọng bạn như con người, như sự hiện diện. Đây là việc làm nhục, đây không phải là yêu. Tránh điều đó ra.

Nhưng buông xuôi xảy ra khi có tình yêu. Và không ai đòi hỏi, và không ai buông xuôi theo người kia - không đàn ông theo đàn bà, không đàn bà theo đàn ông. Họ cả hau cùng buông xuôi theo Thượng đế của tình yêu. Họ cả hai cùng buông xuôi theo việc mở ra mới này trong bản thể của họ. Và khi cả hai buông xuôi theo tình yêu, có cái đẹp và có tự do. Bạn không bị thu lại là một nô lệ. Thực ra, chỉ trong yêu bạn mới đạt tới chân giá trị, chỉ trong yêu bạn mới đạt tới sự vĩ đại của bạn, chỉ trong yêu sự uy hoàng của bạn mới được toả ra. Đây là chỉ báo của tình yêu thực:

rằng bạn trở thành nhiều hơn bạn vậy trước đây, không ít hơn, và bạn được tự do hơn là bạn đã từng vậy.

Yêu cho tự do. Đó là chính hương vị của yêu. Nếu nó bị thiếu, nếu nó phản tự do, thế thì tránh nó ra như người ta tránh dịch. Đừng dính vào nó: nó là cái gì đó khác che mặt nạ như tình yêu. Nhưng khi yêu có đó bạn sẽ thấy buông xuôi đã xảy ra, nó là tự phát. Khoảnh khắc bạn cảm thấy yêu ai đó, việc buông xuôi đã xảy ra. Đó là điều yêu là gì: không buông xuôi - để tôi nhắc lại lần nữa - không buông xuôi với người kia, nhưng buông xuôi theo lực không biết mà đã chiếm quyền sở hữu cả hai bạn. Nhưng điều đó là khác toàn bộ với bạn và khác toàn bộ với người kia. Cả hai bạn đều đã cúi mình dưới năng lượng không biết. Các bạn trở thành hai cột trụ tách rời nhau, những vẫn đỡ chung cho cùng một mái: các bạn đỡ cho cái gì đó bên ngoài các bạn, trên các bạn, siêu việt trên các bạn, nhưng các bạn vẫn còn tách rời.

Yêu làm cho bạn nhiều tính cá nhân hơn. Nó không xoá đi tính cá nhân của bạn. Nó cho bạn tính cá nhân, nó cho bạn tính duy nhất. Yêu là rất kính trọng.

Sagarpriya, bạn nói, “Tôi thấy gần như không thể nào buông xuôi được theo bản ngã nam. Thay vì vậy tôi trở nên có tính cạnh tranh, là kẻ chống cự hay hoảng sợ.”

Đây là những cách thức của bản ngã. Người kia có thể có bản ngã, có thể không có bản ngã - tôi không biết về người kia, ai là người kia đó? - nhưng một điều là chắc chắn: bạn có bản ngã rất tinh vi. Bản ngã đó trở nên có tính cạnh tranh. Bản ngã có tính cạnh tranh, cạnh tranh cố hữu.

Bản ngã trở thành kẻ chống cự hay hoảng sợ, và trong sợ hãi, trong kháng cự, trong vật lộn, trong tính cạnh tranh, yêu bị phá huỷ.

Một điều là chắc chắn: bạn phải trở nên nhận biết về cách tiếp cận bản ngã tinh vi của bạn tới cuộc sống. Bỏ nó đi. Ít nhất từ phía bạn để cho nó biến mất. Và thế thì bạn sẽ ngạc nhiên: có thể người kia không đòi hòi buông xuôi nào; đó chỉ là bản ngã của bạn phóng chiếu điều đó lên người kia. Nếu nó là vậy, bây giờ bạn có thể buông xuôi theo yêu. Nếu nó không là vậy và người kia vẫn đòi hỏi.... Và bạn sẽ có khả năng biết đúng chỉ khi không có chống cự trong bạn, khi không có sợ trong bạn, không cạnh tranh trong bạn. Thế thì bạn sẽ có sáng tỏ, bạn sẽ có minh bạch, bạn sẽ có khả năng thấy xuyên thấu, và ngay lập tức bạn sẽ biết

liệu người kia đang đòi hỏi buông xuôi theo người kia không, hay đòi hỏi này đang tới từ cái gì đó ở bên ngoài cả hai bạn, buông xuôi. Nếu nó tới từ người kia, tránh nó ra - rằng người kia là điên. Người đó cần mọi từ bi, thương hại người đó, nhưng đừng rơi vào tình yêu, vì rơi vào tình yêu với kẻ điên bản ngã là nguy hiểm: người đó sẽ phá huỷ bạn.

Chừng nấy là nghĩa vụ của bạn với bản thân bạn.

Chúng ta được sinh ra một mình, chúng ta sống một mình, và chúng ta chết một mình. Tính một mình là chính bản tính của chúng ta, nhưng chúng ta không nhận biết về nó. Bởi vì chúng ta không nhận biết về nó, chúng ta vẫn còn là người lạ với bản thân mình, và thay vì nhìn vào tính một mình của chúng ta như cái đẹp và phúc lạc vô cùng, im lặng và an bình, thoải mái với sự tồn tại, chúng ta hiểu lầm nó là cô đơn.

Cô đơn là một mình bị hiểu lầm. Một khi bạn hiểu lầm tính một mình của bạn là cô đơn, toàn thể ngữ cảnh thay đổi. Tính một mình có cái đẹp và cái vĩ đại của nó, tính tích cực; cô đơn là nghèo nàn, tiêu cực, tối tăm, ảm đạm.

Mọi người đều chạy xa khỏi cô đơn. Nó như vết thương, nó gây đau. Trốn chạy khỏi nó, cách duy nhất là vào trong đám đông, trở thành một phần của xã hội, có bạn bè, tạo ra gia đình, có chồng và vợ, có con.

Trong đám đông này, nỗ lực cơ sở là ở chỗ bạn sẽ có khả năng quên đi cô đơn của bạn.

Nhưng không ai đã bao giờ thành công trong việc quên nó đi. Cái là bản tính của bạn, bạn có thể cố gắng lờ đi - nhưng bạn không thể quên được nó; nó sẽ khẳng định lặp đi lặp lại. Và vấn đề trở nên phức tạp hơn bởi vì bạn chưa bao giờ thấy nó như nó vậy; bạn đã coi như đương nhiên rằng bạn được sinh ra một cách cô đơn.

Gurdjieff nhớ bố ông ấy. Bố ông ấy chết khi Gurdjieff mới chín tuổi, và phải là người rất duy nhất. Ông ấy gọi Gurdjieff tới gần mình và nói với cậu bé, "Bố sắp chết, và bố không có gì làm đồ thừa kế cho con. Bố bỏ lại con trong nghèo nàn và côi cút. Chỉ một lời khuyên bố muốn cho con

- đó là lời khuyên mà bố của bố đã trao cho bố. Bố đã thấy rằng lời khuyên đó đã chứng tỏ cho bố là thứ giầu có nhất mà bất kì người bố nào có thể cho con trai của mình. Con còn trẻ thế; có lẽ con có thể không có khả năng hiểu được nó. Cứ nhớ nó đi; rồi chẳng mấy chốc con sẽ có khả năng hiểu nó nữa, và dù con có hiểu nó hay không, bắt đầu cư xử tương ứng. Nghe rất chăm chú và rồi nhắc lại cho bố điều bố nói."

Đó là lời khuyên đơn giản. Lời khuyên là "Nếu ai đó xúc phạm con, làm bẽ mặt con, làm tổn thương con, con không phản ứng lại ngay lập tức.

Con phải nói với người đó, "Ông sẽ phải đợi hai mươi bốn giờ, và thế rồi tôi sẽ tới trả lời ông. Đây là cái gì đó thiêng liêng với tôi; tôi đã hứa với người bố sắp chết của tôi." Cho nên đợi hai mươi bốn giờ và thế rồi mới đi tới người đó. Trong hai mươi bốn giờ đó con sẽ thấy rằng người đó là phải, hay con có thể thấy rằng người đó không phải, nhưng điều tuyệt đối ngu xuẩn là lâm vào cãi cọ. Hai mươi bốn giờ đó sẽ cho con cơ hội để mà tỉnh táo hơn. Mọi người phản ứng ngay lập tức - không có đủ thời gian để nhận biết. Họ phản ứng chỉ như máy. Cho nên nếu con thấy rằng người đó là đúng, đi và cám ơn người đó. Nếu con thấy người đó là sai, chẳng cần đi, hay nếu con muốn đi, con có thể đi và nói 'Ông dường như hiểu lầm.'"

Và Gurdjieff thường nói, về sau trong đời ông ấy, "Lời khuyên đơn giản đó của người bố sắp chết của tôi đã làm biến đổi toàn thể cuộc đời tôi vì nó đã cho tôi nhận biết nào đó, thức tỉnh nào đó. Tôi không thể làm được bất kì cái gì ngay lập tức, tức thời. Tôi phải đợi hai mươi bốn giờ. Và bạn không thể vẫn còn giận trong hai mươi bốn giờ được."

Bà Nora Bone nhận một cú điện thoại nửa đêm từ con mình, Billy, người vừa lấy vợ buổi chiều hôm đó và đang ở tại khách sạn Tuần trăng mật Xúc xích Phồng to.

“Mẹ ơi,” Billy nức nở, nước mắt chẩy cả ra điện thoại, “chúng con gặp vấn đề trong phòng tân hôn!”

“Loại vấn đề gì vậy, Billy?” Nora Bone hỏi, lo âu.

“Thế này, mẹ,” Billy than vãn, “Nellie đang nằm đó trên giường, trần truồng và thở vất vả... Và, thế này, cứ thế, mẹ - con không biết phải làm gì!”

“Rất là đơn giản, Billy,” Nora Bone ngắt lời, với giọng người mẹ nhất của mình, “con chỉ việc cởi quần ra và đưa phần cứng nhất của thân thể con vào chỗ mà Nellie, vợ con, con biết đấy... nơi cô ấy đi đái!”

“A, con hiểu điều đó rồi!” Billy kêu lên, “Cứ thế, cám ơn, mẹ!” - và anh
ta đặt điện thoại xuống.

Bà Nora Bone thở dài, lắc đầu rồi về giường. Nhưng mười lăm phút sau, chuông điện thoại lại reo vang. Lần này là Nellie Bone, nàng dâu mới. “Bây giờ có chuyện gì nào?” Bà Nora Bone ngắt lời.

“Đấy là con của mẹ đấy, anh Billy!” Nellie kêu lên. “Anh ấy đã nhét đầu mình kẹt cứng vào bệ xí rồi!”

ếu bạn lặp lại một mật chú nào đó trong một thời gian dài, điều đó nữa cũng tạo ra thay đổi hoá chất tinh tế trong con người bạn. Nó là tốt hơn ma tuý, nhưng dầu vậy, cái đó nữa lại là ma tuý tinh vi. Nếu bạn lặp lại, Aum, Aum, Aum, liên tục, chính việc lặp lại tạo ra sóng âm thanh bên trong bạn. Dường như là bạn liên tục ném đá vào hồ và sóng nổi lên và

cứ lan rộng, tạo ra nhiều hình mẫu. Cùng điều đó xảy ra khi bạn dùng mật chú, việc lặp liên tục của bất kì từ nào. Nó không liên quan gì tới Aum, Ram, Ave Maria hay Allah; nó chẳng liên quan gì tới chúng. Bạn có thể nói, “Blah, blah, blah"; điều đó sẽ có tác dụng. Nhưng bạn phải lặp lại cùng từ, cùng âm thanh với cùng giọng, cùng nhịp. Nó liên tục rơi vào cùng trung tâm lặp đi lặp lại, và tạo ra các gợn sóng, rung động, đập rộn ràng. Chúng đi vào bên trong bản thể bạn và lan rộng ra. Chúng tạo ra vòng tròn năng lượng. Nó là tốt hơn ma tuý, nhưng nó vẫn là cùng phẩm chất.

Đó là lí do tại sao Krishnamurti liên tục nói rằng mật chú là ma tuý. Nó là ma tuý, và ông ấy không nói gì mới; Patanjali nói cùng điều. Nó là tốt hơn ma tuý: bạn không cần tiêm chích gì, bạn không phụ thuộc vào bất kì đại lí bên ngoài nào. Bạn không phụ thuộc vào kẻ buôn ma tuý vì người đó có thể không cho bạn thứ đúng. Người đó có thể đưa cho bạn cái gì đó hư huyễn. Bạn cần không phụ thuộc vào bất kì ai. Nó độc lập nhiều hơn là ma tuý. Bạn có thể lặp lại câu mật chú của bạn ở bên trong, và nó còn hài hoà nhiều hơn với xã hội. Xã hội sẽ không phản đối rằng bạn lặp lại: Aum, Aum, Aum, nhưng nếu bạn dùng LSD xã hội sẽ phản đối. Tụng là tốt hơn, đáng kính hơn, nhưng dẫu sao vẫn là ma tuý. Chính là qua âm thành mà hệ thống hoá chất của thân thể bạn được thay đổi.

Bây giờ, nhiều thực nghiệm đang được tiến hành với âm thanh, âm nhạc, tụng. Nó chắc chắn làm thay đổi hệ thống hoá chất. Cây mọc nhanh hơn nếu nó được bao quanh bởi âm nhạc - bởi âm nhạc nào đó tất nhiên - cổ điển hay Ấn Độ; không bởi âm nhạc phương Tây. Bằng không, sự trưởng thành dừng lại, hay, cây phát rồ. Với rung động tinh tế, với nhịp điệu lớn lao và hài hoà, cây mọc nhanh hơn. Trưởng thành gần như gấp đôi và hoa tới to hơn, nhiều mầu sắc hơn; chúng sống lâu hơn và chúng có nhiều hương thơm hơn. Bây giờ đây là chân lí khoa học. Nếu cây bị ảnh hưởng nhiều thế bởi âm thanh, nhiều điều hơn sẽ xảy ra cho con người. Và nếu bạn có thể tạo ra âm thanh bên trong, rung động liên tục,

nó sẽ thay đổi sinh lí của bạn, hệ thống hoá chất của bạn - tâm trí bạn, thân thể bạn - nhưng nó vẫn là sự giúp đỡ bên ngoài. Nó vẫn là nỗ lực: bạn đang làm cái gì đó. Và bởi việc làm bạn đang tạo ra một trạng thái mà phải được duy trì. Nó là không tự phát một cách tự nhiên. Nếu bạn không duy trì nó trong vài ngày, nó sẽ biến mất. Cho nên, điều đó nữa cũng không là sự trưởng thành.

Nghĩa từ điển là như nhau; điều đó chỉ ra tâm trí của những người tạo ra từ điển. Họ không hiểu chút nào về khác biệt bao la giữa cô đơn và một mình. Cô đơn là lỗ hổng. Cái gì đó bị thiếu, cái gì đó được cần để lấp vào nó, và chẳng cái gì đã bao giờ có thể lấp vào nó được bởi vì đó là hiểu lầm ngay chỗ đầu tiên. Khi bạn trưởng thành già hơn, lỗ hổng này cũng trở nên lớn hơn. Mọi người sợ là bản thân mình tới mức họ làm bất kì cái gì ngu xuẩn. Tôi đã thấy mọi người chơi bài một mình; bên kia không có đó. Họ đã phát minh ra trò chơi trong đó cùng một người chơi bài cho cả hai bên.

Bằng cách nào đó người ta muốn vẫn còn được dính líu. Việc dính líu đó có thể là với người, có thể là với việc.... Có những người tham công tiếc việc; họ sợ khi ngày nghỉ cuối tuần tới gần - họ sẽ làm gì? Và nếu họ không làm gì cả, họ bị bỏ lại cho bản thân họ, và đó là kinh nghiệm đau đớn nhất.

Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng chính vào ngày nghỉ cuối tuần mà phần lớn tai nạn trên thế giới xảy ra. Mọi người đổ xô tới chỗ nghỉ trong xe hơi của họ, ra bãi biển, lên núi, nối đuôi nhau. Có thể phải mất tám tiếng, mười tiếng để tới nơi, và chẳng có gì cho họ làm bởi vì cả đám đông đã tới cùng họ. Bây giờ nhà họ, hàng xóm của họ, thành phố của họ còn an bình hơn là khu nghỉ dưỡng biển này. Mọi người đã tới.

Nhưng dính líu nào đó....

Mọi người đang chơi bài, chơi cờ; mọi người xem ti vi hàng giờ. Người Mĩ trung bình xem ti vi năm giờ một ngày; mọi người nghe radio... chỉ để né tránh bản thân họ. Với tất cả những hoạt động này, lí do duy nhất

là - không bị bỏ lại một mình; điều đó là rất đáng sợ. Và ý tưởng này được lấy từ những người khác. Ai đã bảo bạn rằng ở một mình là trạng thái đáng sợ?

Những người đã biết tính một mình đều nói cái gì đó tuyệt đối khác. Họ
nói không có gì đẹp hơn, an bình hơn, vui vẻ hơn là ở một mình. Nhưng bạn nghe theo đám đông. Những người sống trong hiểu lầm là sống trong đa số tới mức ai bận tâm về một Zarathustra, hay một Phật Gautam? Riêng những cá nhân này có thể sai, có thể ảo giác, có thể tự lừa bản thân họ hay lừa bạn, nhưng cả triệu người không thể sai được.

Và cả triệu người đều đồng ý rằng được bỏ lại với bản thân mình là kinh nghiệm tồi tệ nhất trong cuộc sống; nó là địa ngục.

Nhưng bất kì quan hệ nào cũng đều được tạo ra bởi sợ, bởi vì địa ngục bên trong của việc bị bỏ lại một mình, không thể là sự thoả mãn. Chính gốc rễ của nó bị đầu độc. Bạn không yêu người đàn bà của bạn, bạn đơn giản dùng cô ấy để không cô đơn; mà cô ấy cũng không yêu bạn. Cô ấy cũng ở trong cùng bệnh hoang tưởng; cô ấy đang dùng bạn để không bị bỏ lại một mình.

Một cách tự nhiên, nhân danh tình yêu bất kì cái gì cũng có thể xảy ra - ngoại trừ tình yêu. Đánh nhau có thể xảy ra, biện luận có thể xảy ra, nhưng dẫu sao chúng được ưa thích cũng là để tránh cô đơn: ít nhất ai đó có đó và bạn được dính líu, bạn có thể quên đi cô đơn của bạn. Nhưng yêu là không thể được, bởi vì không có nền tảng cơ sở cho yêu.

Yêu chưa bao giờ phát triển từ sợ.

Trích từ "Tương lai Vàng - Golden Future"

Kaivalya là mạnh khoẻ tối thượng, tính toàn thể, mọi vết thương đều được chữa lành. Khi mọi vết thương đều lành, làm sao bạn có thể tồn tại được? Cái ta không là gì ngoài những căng thẳng được tích luỹ. Cái ta không là gì ngoài đủ mọi loại bệnh tật, ốm yếu. Cái ta không là gì ngoài những ham muốn không được thoả mãn, những hi vọng bị thất vọng, những mong đợi, mơ ước - tất cả đều tan vỡ, rạn gãy. Nó không là gì

ngoài bệnh tật được tích luỹ, điều bạn gọi là 'cái ta'. Hay, nhìn nó từ phía bên kia: trong những khoảnh khắc của hài hoà bạn quên mất rằng bạn hiện hữu. Về sau, bạn có thể nhớ nó đẹp làm sao, nó dị thường làm sao, nó kì lạ làm sao. Nhưng trong những khoảnh khắc của tính kì lạ thực, bạn không có đó. Cái gì đó lớn hơn bạn đã áp đảo bạn, cái gì đó cao hơn bạn đã sở hữu bạn, cái gì đó sâu hơn bạn đã trồi lên. Bạn đã biến mất.

Trong những khoảnh khắc sâu của yêu, người yêu biến mất. Trong những khoảnh khắc sâu của im lặng, thiền nhân biến mất. Trong những khoảnh khắc sâu của hát, múa, mở hội, người mở hội biến mất. Và điều này sẽ là việc mở hội cuối cùng, điều tối thượng, đỉnh cao nhất - kaivalya.

Người chứng ngộ không sống qua tâm trí. Người đó không có khung bao quanh mình. Người đó là trống rỗng bao la. Không ai biết cách Thượng đế sẽ hành động qua người đó trong khoảnh khắc đó. Người đó sẽ không can thiệp - có vậy thôi - bởi vì không có ai để can thiệp. Tâm trí can thiệp, người đó không còn là tâm trí. Người đó sẽ không cố làm cái gì đó mà người đó nghĩ là tốt, và người đó sẽ không cố tránh cái gì đó mà người đó nghĩ là xấu. Người đó sẽ không cố gắng cái gì. Người đó sẽ đơn giản ở trong tay của điều thiêng liêng và để cho sự việc xảy ra.

Người đó sẽ không can thiệp về sau về điều bất kì cái gì đã xảy ra là tốt hay xấu. Không, người chứng ngộ không bao giờ nhìn lại sau, không bao giờ đánh giá, không bao giờ nhìn lên trước, không bao giờ lập kế hoạch. Dù bất kì cái gì vào khoảnh khắc đó... và người đó cho phép khoảnh khắc đó quyết định. Trong khoảnh khắc đó, mọi thứ hợp tụ. Toàn thể sự tồn tại tham gia, cho nên chẳng ai biết cả.

Nhiều người trốn thoát khỏi cuộc sống chỉ vì cuộc sống là quá nhiều, và họ không tìm thấy bản thân họ có khả năng đối phó với nó. Tôi sẽ không gợi ý điều đó, tôi không phải là kẻ đào tẩu. Tôi sẽ bảo bạn tranh đấu theo cách của bạn qua cuộc sống, bởi vì đó là cách duy nhất để trở nên nhận biết và tỉnh táo hơn, trở thành cân bằng tới mức không ai có thể làm bạn mất cân bằng; trở thành yên bình tới mức sự hiện diện của người khác không bao giờ trở thành việc sao lãng. Người khác có thể xúc phạm bạn nhưng bạn không cáu giận. Người khác có thể tạo ra tình huống mà trong đó, bình thường, bạn chắc đã phát điên, nhưng bạn không điên.

Bạn dùng tình huống này như bàn đạp tới tâm thức cao hơn.

Cuộc sống phải được dùng như tình huống, như cơ hội để trở thành ý thức nhiều hơn, được kết tinh nhiều hơn, được định tâm và bắt rễ nhiều hơn.

Khi tôi nói bạn tin cậy vào tôi, tôi đơn giản nói rằng một bầu khí hậu nào đó đã mở ra cho tôi: có thoáng nhìn về nó đi. Tới đi, để cho bầu khí hậu đó bao quanh bạn nữa. Để cho tôi rung động trong tim bạn, để tôi đập rộn ràng quanh bạn, để tôi đập rộn ràng trong cốt lõi sâu nhất của bản  thể bạn, để tôi ngân vang trong bạn. Tôi đang hát bài ca ở đây - để nó được vang vọng sao cho bạn có thể biết rằng, "Vâng, bài ca này là có thể." Phật đã qua rồi, Jesus không ở đây, điều đó là tự nhiên. Lắng nghe Jesus là không thể được cho bạn. Bạn có thể đọc Kinh Thánh, nó đơn giản mô tả cái gì đó đã xảy ra đâu đó trong thời gian, nhưng bạn không thể tin được nó. Nó có thể chỉ là huyền thoại, chuyện kể. Phật có thể chỉ là tưởng tượng thi vị; các nhà thơ có thể đã bịa ra ông ấy. Ai biết nào? - bởi vì trong cuộc sống bạn không bắt gặp những người như vậy. Chừng nào bạn chưa bắt gặp một người tôn giáo, tôn giáo sẽ vẫn còn ở đâu đó như giấc mơ. Nó sẽ không bao giờ trở thành thực tại. Nếu bạn bắt gặp một người đã nếm trải chân lí, người đã sống trong thế giới khác và

trong chiều hướng khác, với người đó Thượng đế đã xảy ra và với người đó Thượng đế không chỉ là lí thuyết, mà là sự kiện như việc thở, thế thì tin cậy người đó đi, đi vào trong người đó đi. Thế thì đừng ngần ngại, thế thì lấy dũng cảm. Thế thì có chút ít bạo dạn đi. Thế thì đừng là kẻ hèn và đừng cứ lượn lờ bên ngoài phòng, đi vào trong đền đi. Tất nhiên, ngôi đền này sẽ không trở thành chỗ trú ngụ cho bạn đâu. Bạn sẽ phải tạo ra ngôi đền riêng của bạn - bởi vì Thượng đế có thể được tôn thờ chỉ khi bạn đã tạo ra ngôi đền riêng của bạn. Trong ngôi đền mượn tạm, Thượng đế không thể được tôn thờ. Thượng đế là đấng sáng tạo và ngài kính trọng chỉ tính sáng tạo. Và tính sáng tạo cơ bản là tạo ra ngôi đền của riêng bạn. Không, ngôi đền mượn tạm sẽ không có tác dụng đâu.

Nhưng, làm sao tạo ra ngôi đền?

Tôn giáo bắt nguồn từ vô trí. Tôn giáo không phải là tài năng, nó là bản tính của bạn. Nếu bạn muốn là hoạ sĩ lớn, bạn phải có tài, nếu bạn muốn là nhà thơ lớn, bạn phải có tài, nếu bạn muốn là nhà khoa học, tất nhiên, bạn phải có tài; nhưng nếu bạn muốn có tính tôn giáo, không tài năng đặc biệt nào được cần. Bất kì ai, dù nhỏ hay lớn, người sẵn lòng vứt bỏ tâm trí của mình, đều đi vào trong chiều hướng của điều thiêng liêng. Và tất nhiên, người có tài lớn thấy rất khó bỏ tâm trí của họ, đầu tư của họ là lớn hơn. Với người thường, người không có tài, rất dễ bỏ tâm trí. Ngay cả thế điều đó cũng dường như khó thế. Người đó không có gì để mất, dầu vậy người đó vẫn cứ níu bám. Tất nhiên, khó khăn được nhân lên  khi bạn có tâm trí tài năng, khi bạn là thiên tài. Thế thì toàn thể bản ngã của bạn được đầu tư vào trong tâm trí bạn. Bạn không thể bỏ nó được.

Tôi đã nghe, chuyện xảy ra: Một thầy giáo nào đó, do nghèo khó, đã mặc mỗi bộ quần áo vải bông mỏng trong mùa đông. Một cơn bão đẩy một con gấu từ núi xuống theo dòng sông. Đầu nó ẩn trong nước. Lũ trẻ, thấy lưng nó, kêu lên, "Thầy ơi, nhìn kia! Một chiếc áo choàng lông đã rơi xuống nước, và thầy đang bị lạnh. Thầy ra lấy nó đi!" Thầy giáo, với nhu cầu cực kì cần, nhảy xuống sông để vớt chiếc áo choàng lông. Con gấu nhanh chóng tấn công thầy và bắt luôn thầy. "Thầy ơi," bọn trẻ kêu lên từ trên bờ, "hoặc là lấy chiếc áo, hoặc bỏ nó nó và lên đi!" "Thầy đang bỏ chiếc áo đấy," thầy giáo kêu lên, "nhưng chiếc áo không bỏ thầy!"

Đó là vấn đề với thói quen: đầu tiên bạn trau dồi chúng, thế rồi, dần dần, chúng trở thành gần như là bản tính thứ hai của bạn. Thế rồi bạn muốn bỏ chúng, nhưng không dễ mà bỏ được chúng. Phải làm gì? Bạn sẽ phải trở nên nhận biết nhiều hơn.

Người chứng ngộ không sống qua tâm trí. Người đó không có khung bao quanh mình. Người đó là trống rỗng bao la. Không ai biết cách Thượng đế sẽ hành động qua người đó trong khoảnh khắc đó. Người đó sẽ không can thiệp - có vậy thôi - bởi vì không có ai để can thiệp. Tâm trí can thiệp, người đó không còn là tâm trí. Người đó sẽ không cố làm cái gì đó mà người đó nghĩ là tốt, và người đó sẽ không cố tránh cái gì đó mà người đó nghĩ là xấu. Người đó sẽ không cố gắng cái gì. Người đó sẽ đơn giản ở trong tay của điều thiêng liêng và để cho sự việc xảy ra.

Người đó sẽ không can thiệp về sau về điều bất kì cái gì đã xảy ra là tốt hay xấu. Không, người chứng ngộ không bao giờ nhìn lại sau, không bao giờ đánh giá, không bao giờ nhìn lên trước, không bao giờ lập kế hoạch. Dù bất kì cái gì vào khoảnh khắc đó... và người đó cho phép khoảnh khắc đó quyết định. Trong khoảnh khắc đó, mọi thứ hợp tụ. Toàn thể sự tồn tại tham gia, cho nên chẳng ai biết cả.

Người ta không bao giờ biết cái gì sẽ là kết quả của chuyện tình. Nó bao giờ cũng ở trên đá. Nó chưa bao giờ thuận tiện, nó chưa bao giờ thoải mái. Nó có thể đem bạn tới những khoảnh khắc vui vẻ, nhưng nó đem tới cả địa ngục nữa. Nó là trưởng thành đau đớn, nhưng mọi trưởng thành đều đau đớn. Người ta không bao giờ trưởng thành mà không đau đớn. Đau đớn là một phần, phần bản chất. Nếu bạn né tránh đau đớn bạn cũng né tránh trưởng thành.

Nhìn đấy, bất kì khi nào ai đó chỉ ra lỗi nào đó về bạn, đừng bực mình. Điều đó sẽ không giúp cho bạn. Đừng phát điên. Điều đó sẽ không giúp gì cho bạn. Cố thấy ra vấn đề đi. Có thể người khác là đúng; và có nhiều khả năng cho người khác là đúng bởi vì người đó vô tư thế với bạn, người đó xa xôi với bạn thế. Người đó không được tham dự vào trong bạn. Bao giờ cũng nghe mọi người, điều họ nói về bạn. Chín mươi chín phần trăm họ sẽ đúng; chỉ có một phần trăm khả năng họ có thể sai.

Bằng không thì họ không sai. Làm sao họ có thể sai được, bởi vì họ có cái nhìn vô tư về bạn?

Đó là lí do tại sao thầy được cần: để chỉ ra cho bạn vết thương của bạn. Và điều đó là có thể chỉ nếu bạn ở trong kính trọng sâu sắc và tin cậy. Nếu bạn giận và bạn bắt đầu tranh đấu, thế thì không có tin cậy và không có kính trọng. Nếu bạn ở đây để bênh vực cho ốm yếu và bệnh tật của bạn, thế thì đó là dành cho bạn - đừng ở đây. Phỏng có ích gì mà phí thời gian của bạn ở đây?

Có những người chỉ có năng lực nhận. Họ sẽ vẫn còn khổ bởi vì bạn chưa bao giờ trở nên giầu bởi việc nhận. Bạn trở nên giầu bởi việc cho. Thực ra bạn sở hữu chỉ cái bạn có thể cho. Nếu bạn không thể cho được

nó, bạn đơn giản tin rằng bạn sở hữu. Bạn không sở hữu nó; bạn không là chủ. Nếu bạn không thể cho được tiền của bạn, thế thì bạn không là chủ của nó. Thế thì tiền là chủ. Nếu bạn có thể cho nó, thế thì chắc chắn bạn là chủ. Điều này sẽ có vẻ như ngược đời, nhưng để tôi nhắc lại nó: bạn là người sở hữu chỉ cái bạn có thể cho. Khoảnh khắc bạn cho, trong chính khoảnh khắc đó bạn đã trở thành người sở hữu, được giầu có. Việc cho làm giầu bạn.

Đây là kinh tế của sự tồn tại. Nếu bạn ham muốn, bạn vẫn còn bất lực; nếu bạn không ham muốn, bạn trở thành có hiệu lực vô hạn. Điều này  tôi gọi là luật ngân hàng: nếu bạn không có tiền, không ngân hàng nào sẽ cho bạn vay; nếu bạn có tiền, mọi ngân hàng đều sẵn sàng cho bạn vay.

Khi bạn không cần, mọi thứ là sẵn có, khi bạn cần, chẳng cái gì sẵn có.

Trưởng thành là trong hiện tại, trưởng thành là của cái tươi tắn, trẻ trung, trưởng thành là của cái mới. Cho nên mọi ngày, vứt bỏ bụi thường tụ lại trên tấm gương của tâm thức bạn đi. Giữ cho tấm gương của bạn được sạch sẽ để cho bất kì cái gì tới trước bạn đều được gương phản chiếu hoàn hảo. Và sống từ việc phản chiếu đó, sống từ sự phản xạ tươi tắn đó.

Người chỉ biết tới kinh nghiệm ngọt ngào và chưa bao giờ biết tới kinh nghiệm đắng cay không đủ là con người, vẫn nghèo không giầu. Người đã không biết tới tình yêu, cái đẹp của nó và cái khiếp sợ của nó, người đã không biết tới tình yêu, cực lạc của nó và đau đớn của nó, người đã không biết tới gặp gỡ và cả li dị, người đã không biết cái tới và cả cái ra

đi, đã không biết gì mấy. Người đó đã sống theo người tốt và sẽ trở nên
ốm yếu sớm hay muộn và sẽ ngán và chán.

Cái bóng linh thiêng

Ngày xưa có một vị thánh tốt tới mức các thiên thần phải từ trời xuống để xem người này có thể thánh thiện tới mức nào. Vị thánh này đang đi phát tâm trong cuộc sống thường ngày như các vì sao phát tán ánh sáng và hoa toả hương thơm, không nhận biết về việc đó. Ngày của ông ấy có thể được tóm tắt bởi hai từ - ông ấy cho, ông ấy tha thứ - vậy mà những từ này không bao giờ thoát ra khỏi môi ông ấy. Chúng được diễn đạt trong nụ cười luôn nở của ông ấy, lòng tốt của ông ấy, độ lượng, và từ thiện.

Các thiên thần nói với Thượng đế, "Thưa Trời, tặng ông ấy món quà về phép màu ạ." Thượng đế đáp, "Hỏi xem ông ấy ao ước cái gì."

Họ tới nói với vị thánh này, "Ông có muốn cái chạm tay của ông chữa được bệnh cho người ốm không?"

"Không," vị thánh trả lời. "Tôi thà để Thượng đế làm điều đó."

"Ông có muốn chuyển đổi linh hồn phạm tội và đem những trái tim lang
thang trở về đường đúng không?"

"Không, đó là sứ mệnh của các thiên thần. Chuyển đổi không dành cho tôi."

"Ông có muốn trở thành tấm gương về kiên nhẫn, hấp dẫn mọi người bằng vẻ rực rỡ của đức hạnh của ông, và do vậy ca ngợi Thượng đế?" "Không," vị thánh đáp. "Nếu mọi người phải được hấp dẫn tới tôi, họ sẽ trở thành người lạ với Thượng đế."

"Vậy ông ham muốn điều gì?" các thiên thần hỏi.

"Tôi có thể ước cái gì ư?" vị thánh vừa hỏi vừa mỉm cười. "Rằng Thượng đế cho tôi sự duyên dáng của ngài, với điều đó tôi chẳng có mọi thứ rồi sao?"

Các thiên thần nói, "Ông phải hỏi về phép màu chứ, nếu không một phép
màu sẽ được đặt lên ông."

"Rất tốt," vị thánh nói. "Vậy tôi có thể làm nhiều điều thiện mà không bao giờ biết về nó."

Các thiên thần đâm ra lúng túng. Họ xin tư vấn và thảo ra bản kế hoạch sau: mọi lúc cái bóng của vị thánh đều rơi xuống đất đằng sau hay bên cạnh ông ấy, để cho ông ấy không thể thấy được nó, nó sẽ có quyền năng chữa lành bệnh, làm dịu cơn đau, và làm khuây khoả nỗi buồn.

Khi vị thánh này bước đi, cái bóng của ông ấy, trải ra trên đất ở bên cạnh hay sau ông ấy, làm cho mọi con đường khô cằn thành xanh tươi, làm cho cây cỏ héo nở hoa, đem nước sạch tới cho những dòng suối khô cạn, mầu hồng hào cho trẻ con xanh xao, và niềm vui tới cho những đàn ông và đàn bà bất hạnh.

Vị thánh này đơn giản đi trong cuộc sống đời thường của mình, lan toả đức hạnh như các vì sao phát tán ánh sáng và hoa toả hương thơm, không nhận biết về điều đó. Mọi người, kính trọng sự khiêm tốn của ông ấy, theo ông ấy một cách im lặng, không bao giờ nói với ông ấy về phép màu của ông ấy. Chẳng mấy chốc họ thậm chí quên cả tên của ông ấy, và gọi ông ấy là "Cái bóng linh thiêng."

Giáo hoàng ốm nặng nằm trong Vatican, và một thông điệp được ban ra rằng một công bố đặc biệt sẽ được Hồng y giáo chủ đưa ra từ ban công nhà Thánh Peter.

Khi ngày đó tới, quảng trường nổi tiếng chật kín những người sùng đạo. Hồng y giáo chủ có tuổi nói bằng giọng run run, "Đức Giáo hoàng chỉ có thể được cứu bởi việc cấy tim, và tôi kêu gọi tất cả các bạn những người Cơ đốc giáo tốt đã tụ tập ở đây hôm nay làm việc cúng dường."

Ông ấy giơ lên một chiếc lông và tiếp tục, "Tôi sẽ thả chiếc lông này vào giữa các bạn, và nó rơi vào bất kì ai, người đó là người được Thượng đế linh thiêng chọn để cứu mạng Cha linh thiêng."

Với điều đó ông ấy thả chiếc lông xuống... và mọi điều có thể được nghe

thấy là hai mươi nghìn người Cơ đốc giáo sùng đạo đang thổi phù phù nhẹ nhàng.

Mulla Nasruddin là lãnh đạo của các lãnh đạo. Tôi đã đề nghị anh ta phụ trách cho một nhóm thiền. Anh ta nói, "Được, thầy có thể làm tôi thành lãnh đạo."

Tôi dành cho anh ta một cơ hội, dạy thiền cho một nhóm ba ngày; và tất cả những người ngu và tất cả những anh chàng khôn đều tụ tập để tham gia. Bởi vì Mulla Nasruddin có hấp dẫn cho cả hai loại. Những người ngu, họ nghĩ anh ta là kẻ ngu. Những người khôn, họ nghĩ anh ta là người khôn. Anh ta thì thủ đoạn, hay thủ đoạn của anh ta chỉ là ở đường biên - anh ta đứng trên cả hai phe. Anh ta có thể được diễn giải như người ngu; anh ta có thể được diễn giải như một trong những người khôn nhất đã từng có.

Anh ta đứng đó trước nhóm và anh ấy nói, "Các anh có biết tôi định dạy
cái gì cho các anh không?"

Tất nhiên mọi người đều nói, "Làm sao chúng tôi có thể biết được?

Chúng tôi không biết."

Anh ta nói, "Nếu các anh thậm chí không biết điều đó, đến chừng nấy,
tôi sẽ không dạy đâu, vì các anh không đáng cho điều đó."

Anh ta bỏ đi. Hôm sau tôi thuyết phục anh ta lần nữa. Anh ta lại tới đó và hỏi những người tham gia, "Các anh có biết tôi định dạy gì không?" Bây giờ họ đã học được một chút, cho nên họ nói, "Có, chúng tôi biết." Anh ta nói, "Thế thì phỏng có ích gì? Nếu các anh biết, các anh biết," và anh ta bỏ đi.

Tôi thuyết phục anh ta lần nữa ngày thứ ba. Anh ta đứng đó, anh ta hỏi,

"Các anh có biết tôi định dạy gì không?"

Bây giờ mọi người đã học được thêm chút ít, họ nói, "Có. Một nửa
chúng tôi biết và một nửa chúng tôi không biết."

Anh ta nói, "Hoàn toàn tốt. Khi một nửa các anh biết và một nửa không

biết, thế thì những người biết có thể nói cho những người không biết. Nhưng cần gì tôi ở đây? Sao phí thời gian của tôi?"

Anh ta quay lại tôi và anh ta nói, "Những người này không thể dạy được
bởi vì chỉ những người im lặng mới có thể được dạy."

Cohen có ba con gái và liều lĩnh tìm quanh kén rể. Một thanh nhiên như vậy sắp tới và Cohen vồ lấy anh ta. Ba cô con gái diễu hành trước anh ta sau bữa ăn thịnh soạn. Cô Rachel, cô cả, người rõ ràng là xấu - thực ra cô ấy xấu kinh khủng. Cô thứ hai, Esther, trông không thực tệ nhưng rõ ràng béo - thực ra cô ấy béo kinh khủng. Cô thứ ba Sonia, tuyệt đẹp, đẹp một cách đáng yêu theo bất kì chuẩn nào.

Cohen kéo chàng thanh niên sang bên và nói, "Này, cậu nghĩ gì về chúng? Ta đã có của hồi môn cho chúng - đừng lo. Năm trăm pounds cho Rachel, hai trăm năm mươi cho Esther, và ba nghìn pounds cho Sonia."

Anh chàng thanh niên điếng người: "Nhưng sao, sao ông có nhiều của hồi môn thế cho cô đẹp nhất?"

Cohen giải thích, "Thế này, chuyện là thế này. Nó mới hơi chút có thai
bé tí xíu, bé tí tẹo thôi."

Khí là gì?

Trung tâm của thế giới quan Đạo và thực hành là khí. Khí là lực sống - cái làm hoạt hoá hình dạng của thế giới. Nó là bản chất rung động của hiện tượng - luồng chảy và sư rung động xảy ra liên tục ở các mức phân tử, nguyên tử và hạ nguyên tử. Ở Nhật Bản nó được gọi là “ki,” và trong tiếng Ấn Độ là “prana” hay “shakti.” Người AiCập cổ nói tới nó là “ka,” và người Hi Lạp cổ nói tới nó là “pneuma.” Với người Mĩ bản xứ nó là “Linh hồn lớn” và với người Ki tô giáo, “Thánh thần linh thiêng.” Ở châu Phi nó được biết tới là “ashe” và ở Hawaii là “ha” hay “mana.”

Ở Trung Quốc, việc hiểu về khí là cố hữu trong chính ngôn ngữ. Chẳng hạn: chiết tự của kí tự Trung Quốc "mạnh khoẻ" là "khí nguyên gốc." Chiết tự của kí tự cho "sinh" là "khí phẩm chất cao." Chiết tự của kí tự cho "bạn bè" là "khí an bình."

Nhiều loại khí khác nhau

Những người thực hành Trung y và khí công đã nhận diện ra nhiều loại khí khác nhau. Bên trong thân thể người có khí mà chúng ta được sinh ra cùng, gọi là Tiên thiên khí, hay khí tổ tiên. Khí mà chúng ta hấp thu trong các kiếp sống từ thức ăn, nước, không khí và thực hành khí công được gọi là Hậu thiên khí. Khí chảy trên bề mặt thân thể, như màng bảo vệ, được gọi là Vệ khí hay khí bảo vệ. Từng nội quan cũng có khí/lực sống riêng của nó, như tì khí, phế khí, thận khí, can khí, tâm khí. Theo vũ trụ luận của Đạo, hai dạng nền tảng nhất của khí là Âm khí và Dương khí -- các năng lượng nữ tính và nam tính nguyên thuỷ. Nhiều thực hành khí công dùng Thiên khí và Địa khí cũng như khí đặc biệt phát ra từ cây cối, hoa, hồm và núi.

Khí chảy tự do & cân bằng = Mạnh khoẻ

Sáng suốt nền tảng của khí công và Trung y (châm cứu và thảo dược) là ở chỗ khí chảy tự do và cân bằng làm nảy sinh mạnh khoẻ; trong khi khí tù đọng hay mất cân bằng dẫn tới bệnh tật. Điều này là đúng không chỉ ở mức thân thể con người, mà còn dưới dạng cảnh quan tự nhiên -- núi non, sông ngòi, rừng rậm -- và các cấu trúc nhân tạo -- nhà, toà nhà văn phòng, và công viên. Theo cùng cách nhà châm cứu chẩn đoán mất cân bằng năng lượng, và làm việc để tái lập khí chảy tự do trong thân thể người, những người thực hành phong thuỷ cũng cảm nhận mất cân bằng trong tự nhiên hay cảnh quan nhân tạo, và thế rồi áp dụng các kĩ thuật đa dạng để sửa chữa những mất cân bằng đó. Trong cả hai trường hợp, mục đích là để thiết lập luồng năng lượng chảy mở hơn trong một môi trường đặc thù (bên trong và bên ngoài). Chúng ta có thể hiểu nghi lễ Đạo, cũng là một dạng của khí công hay phong thuỷ, vì những hành động và thu xếp đặc biệt các đối thể nghi lễ thường được dùng để cầu gọi luồng năng lượng thiêng liêng. Giống như trị liệu châm cứu có hiệu lực, nghi lễ thành công mở ra cánh cửa giữa cõi giới người và cõi giới linh hồn, thần tiên và bất tử.

Cảm thấy khí

Năng lực cảm nhận luồng khí trực tiếp - để thực tế thấy hay cảm nó - là cái gì đó có thể được trau dồi qua huấn luyện hay châm cứu. Giống như bất kì kĩ năng nào, một số người là giỏi hơn người khác: với một số người nó dường như tới "một cách tự nhiên," với những người khác nó nhiều thách thức hơn. Cho dù nó không được trau dồi hay nhận ra một cách có ý thức, phần lớn chúng ta đều có thể biết được sự khác biệt giữa ai đó có "năng lượng lớn" và ai đó mà chúng ta cảm thấy "rung động kém." Và phần lớn chúng ta đều có khả năng để ý, khi chúng ta vào một phòng, liệu bầu không khí dường như là thảnh thơi và nâng lên, hay căng thẳng và nặng nề. Tới mức độ nào đó chúng ta để ý tới những điều như vậy, chúng ta đang điều chỉnh vào mức độ của khí.

Chúng ta có thể có thói quen cảm nhận thế giới của mình theo hình dạng và dạng rắn chắc. Điều Đạo dạy là ở chỗ chúng ta có thể huấn luyện bản thân mình theo cách khác, và chỗ tốt để bắt đầu là với thân thể con người riêng của chúng ta. Mặc dầu chúng ta bây giờ có thể kinh nghiệm thân thể mình là khá rắn chắc, ở mức phân tử nó bao gồm chủ yếu là nước - bản chất rất linh động! Và ở mức nguyên tử nó 99.99% là không gian - trống rỗng bao la (và thông minh vô hạn).

Khi chúng ta thực hành khí công và Giả kim thuật bên trong, chúng ta trau dồi năng lực cảm nhận tất cả các mức độ khác nhau này - để cảm thấy bản thân chúng ta và thế giới của chúng ta là linh động, và là như không gian; cũng như được rót đầy với các hình dạng rõ ràng rắn chắc. Khi chúng ta trở nên ngày càng lão luyện theo cách này, chúng ta trở nên nhận biết, một cách trực tiếp, về bản chất rung động của mọi cái đang đó. Chúng ta không chỉ kinh nghiệm thân thể chúng ta là bao gồm các hình mẫu và luồng khí, mà còn đi tới hiểu ra rằng “xúc động” và “ý nghĩ” cũng là hình dạng của năng lượng. Những sáng suốt này làm nảy sinh tiềm năng cho hành động mạnh mẽ mới và có tính sáng tạo trong thế giới đang rung rung này.

Hai bạn trẻ đi vào xã hội và bạn trẻ Cohen có hi vọng lớn là cưới một cô có quyền thừa kế. Để cho mình được hỗ trợ tinh thần lớn hơn, anh ta đem anh bạn trẻ Levy đi cùng mình tới gặp bố mẹ cô gái. Bố mẹ mỉm cười với bạn trẻ Cohen và nói, "Bác biết cháu đang trong kinh doanh quần áo."

Cohen gật đầu một cách bồn chồn và nói, "Dạ vâng, kinh doanh nhỏ thôi."

Levy vỗ lưng cậu ta và nói, "Anh ấy khiêm tốn thế, khiêm tốn thế. Anh
ấy có hai mươi bẩy cửa hàng và đang thương lượng thêm." Bố mẹ nói, "Bác biết cháu có một căn hộ."

Cohen mỉm cười, "Vâng, có hai phòng khiêm tốn."

Cậu trẻ Levy bắt đầu cười, "Khiêm tốn, khiêm tốn! Anh ấy có một tầng mái ở Park Lane đấy."

Bố mẹ tiếp tục, "Và cháu có xe ô tô?"

"Dạ vâng," Cohen nói. "Một chiếc cực đẹp."

"Cực đẹp chưa là gì nhé!" Levy xen vào. "Anh ấy có ba xe Rolls-

Royces, và đó chỉ để dùng trong thị trấn."

Cohen hắt hơi. "Cháu bị cảm lạnh à?" bố mẹ lo lắng hỏi. "Dạ vâng, chỉ cảm xoàng thôi," Cohen đáp. "Xoàng à, chưa là gì nhé!" Levy la lên. "Bị hẳn lao cơ!"

Tâm lí học Freud là tâm lí học mặt trời; tâm lí học Jung nghiêng chút ít về mặt trăng. Và có một người, Roberto Assagioli, tâm lí học của ông ấy là sự tổng hợp giữa mặt trời và mặt trăng, mới là bắt đầu của nó. Ông ấy gọi tâm lí học của ông ấy là "tâm lí học tổng hợp." Freud gọi tâm lí học của ông ấy là "phân tâm học." Phân tích tới từ mặt trời; tổng hợp tới từ mặt trăng. Quan sát xem, bất kì khi nào có ánh sáng, mọi sự là tách rời. Thế thì cây này ở đây, cây kia ở kia, nhưng mọi sự là tách rời. Và thế rồi tới bóng tối của đêm và mọi thứ biến mất - việc tách rời. Mọi thứ trở

thành một. Đêm tối, và mọi phân chia biến mất.

Tâm lí học mặt trăng sẽ là tổng hợp; tâm lí học mặt trời là phân tích, cắt mảnh, tranh cãi, chứng minh. Nhưng có một khả năng của tâm lí học cao hơn. Tôi muốn cho bạn vài hướng dẫn, điều tôi gọi là "tâm lí học của chư phật." Freud là mặt trời, Jung là mặt trăng, Assagioli mặt trời cộng với mặt trăng. Vị phật là mặt trời cộng với mặt trăng cộng với cõi bên kia, và về sau tôi sẽ giải thích cho bạn điều tôi ngụ ý bởi "cõi bên kia." Và thế thì cõi bên kia đó cũng có thể được nhìn vào, qua nhiều cách.

Mặt trời cộng với cõi bên kia: bạn có Patanjali, bạn có Mahavira, yoga. Ngôn ngữ là của mặt trời; kinh nghiệm là của cõi bên kia. Thế rồi, mặt trời cộng với mặt trăng cộng với cõi bên kia: bạn có mật tông, Shiva.

Kinh nghiệm là của cõi bên kia, nhưng diễn đạt là cả mặt trời cộng với mặt trăng. Và thế rồi, bạn có mặt trăng cộng với cõi bên kia: Narad, Chaitanya, Meera, Jesus. Kinh nghiệm là của cõi bên kia, nhưng cách diễn đạt là của mặt trăng. Và thế rồi chỉ có cõi bên kia: Bồ đề đạt ma, Lão Tử, Trang Tử, Thiền. Họ không tin vào cách diễn đạt, cho nên họ không cần cách diễn đạt mặt trời hay mặt trăng; họ nói điều đó không thể được nói ra. Lão Tử nói, "Đạo có thể được nói ra không còn là Đạo. Chân lí có thể được thốt ra đã là dối trá; nó không thể được diễn đạt." Đây là tất cả các khả năng, nhưng chúng còn chưa được hiện thực hoá. Đây đó có người đã đạt tới, nhưng việc đạt tới và nhận ra đó phải được hệ thống hoá theo cách nào đó, điều đó trở thành một phần của tâm thức con người tập thể.

Bây giờ thêm một điều nữa về nó. Có những người nghĩ rằng tâm linh cũng là kinh nghiệm. Họ không biết. Có những người tới tôi và họ nói, "Chúng tôi muốn có kinh nghiệm tâm linh nào đó." Họ không biết điều họ nói. Kinh nghiệm như thế là của thế gian. Không có kinh nghiệm tâm

linh - không thể có được. Gọi một kinh nghiệm là "tâm linh" là làm sai lạc nó đi. Tâm linh chỉ là việc nhận ra nhận biết thuần khiết, purusha. Điều đó xảy ra như thế nào? Làm sao chúng ta bị đồng nhất? Theo thuật ngữ yoga chân lí, chân lí tối thượng, có ba thuộc tính của nó, sat chit anand - sat-chit-anand. sat nghĩa là "hiện hữu" - phẩm chất của vĩnh hằng, phẩm chất của thường hằng, hiện hữu. chit: chit nghĩa là "tâm thức," nhận biết - chit là năng lượng, chuyển động, quá trình. Và anand: anand là "phúc lạc." Ba điều này đã được gọi là ba thuộc tính của điều tối thượng. Đây là ba ngôi yoga; tất nhiên, khoa học hơn ba ngôi Ki tô giáo bởi vì nó không nói về ba người - Thượng đế, Thánh thần linh thiêng, Con trai. Nó nói về việc nhận ra. Khi người ta đạt tới đỉnh tối thượng của sự tồn tại, người ta nhận ra ba điều: rằng người ta hiện hữu và người ta sẽ vẫn còn, đó là sat; thứ hai, người ta hiện hữu và người ta là ý thức - người ta không giống như vật chất chết - người ta hiện hữu và người ta biết rằng người ta hiện hữu, đó là chit; và, người ta biết rằng người ta hiện hữu và người ta cực kì phúc lạc.

Bây giờ để tôi giải thích nó cho bạn. Gọi nó là "phúc lạc" cũng không đúng, bởi vì thế thì nó sẽ trở thành một kinh nghiệm. Cho nên cách tốt hơn sẽ là nói "người ta là phúc lạc" - không phải "phúc lạc." Người ta là sat, người ta là chit, người ta là anand; người ta là hiện hữu, người ta là tâm thức, người ta là phúc lạc.

Đây là việc nhận ra tối thượng về chân lí. Patanjali nói ba điều này, khi chúng hiện diện trên thế giới, tạo ra ba phẩm chất trong prakriti, trong tự nhiên. Chúng vận hành như tác nhân xúc tác; chúng không làm gì cả.

Chỉ sự hiện diện của chúng tạo ra hoạt động vô cùng trong prakriti. Hoạt
động đó được tươn ứng bởi ba gunas, phẩm chất: sattva, rajas, tamas. Sattva tương ứng với anand, phẩm chất của phúc lạc. Sattva nghĩa là thông minh thuần khiết. Bạn càng tới gần sattva, bạn càng cảm thấy phúc lạc hơn. Sattva là phản xạ của anand. Nếu bạn có thể quan niệm về tam giác, thế thì đáy là anand và hai cạnh kia là sat, chit. Nó được phản

xạ trong thế giới vật chất, prakriti. Tất nhiên trong phản xạ nó trở nên bị lộn ngược xuống: sattva và rajas, tamas - cùng một tam giác.

Nhưng chân lí tối thượng là không làm gì cả - đó là nhấn mạnh của Patanjali. Bởi vì một khi chân lí tối thượng làm cái gì đó, nó trở thành người làm và nó đã đi vào trong thế gian. Trong Patanjali Thượng đế không phải là đấng sáng tạo; ngài chỉ là tác nhân xúc tác. Điều này cực kì khoa học bởi vì nếu Thượng đế là đấng sáng tạo thế thì bạn sẽ phải tìm động cơ, tại sao ngài sáng tạo. Thế thì bạn sẽ phải tìm ham muốn nào đó trong ngài để sáng tạo. Thế thì ngài sẽ trở thành bình thường như mọi người. Không, trong Patanjali Thượng đế là sự hiện diện tuyệt đối, thuần khiết. Ngài không làm gì cả, nhưng bởi sự hiện diện của ngài mọi sự xảy ra - prakriti, tự nhiên, bắt đầu nhảy múa.

Yoga phân chia con người thành bẩy tầng, bẩy bước, bẩy trung tâm. Trung tâm thứ nhất là muladhar, trung tâm dục, trung tâm mặt trời; và trung tâm cuối cùng, trung tâm thứ bẩy, là sahasrar, trung tâm Thượng đế, điểm omega.

Trung tâm dục về bản chất là đi xuống. Nó là kết nối của bạn với vật chất, điều yoga gọi là prakriti - tự nhiên. Trung tâm dục là quan hệ của bạn với tự nhiên, thế giới mà bạn đã bỏ lại đằng sau, quá khứ. Nếu bạn cứ giới hạn bản thân bạn vào trung tâm dục, bạn không thể tiến hoá được. Bạn sẽ vẫn còn ở chỗ bạn đang ở. Bạn sẽ vẫn còn trong tiếp xúc với quá khứ của bạn, nhưng bạn sẽ không được kết nối với tương lai.

Bạn bị mắc kẹt ở đó; con người bị mắc kẹt ở trung tâm dục.

Mọi người nghĩ họ hiểu mọi thứ về dục. Chẳng có gì mấy được biết, ít nhất không được biết cho những người tưởng họ biết - các nhà tâm lí học. Họ tưởng họ biết, nhưng điều cơ sở bị thiếu: tri thức rằng dục có thể trở thành chuyển động đi lên, rằng không nhất thiết nó chỉ phải đi

xuống. Nó đi xuống bởi vì cơ chế chuyển xuống tồn tại trong con người

- đã tồn tại trong con người. Nó tồn tại trong con vật nữa; nó tồn tại trong cây cối nữa. Không có gì có ý nghĩa mấy về điều đó rằng nó tồn tại trong con người. Ý nghĩa của con người là ở chỗ cái gì đó nhiều hơn tồn tại trong con người mà chưa tồn tại trong cây cỏ, trong chim chóc, trong con vật. Chúng nhất định chuyển xuống; chúng không có cầu thang bên trong chúng.

Đó là điều chúng ta ngụ ý bởi bẩy trung tâm: cầu thang của tiến hoá. Nó tồn tại trong bạn. Bạn có thể rơi lên - nếu bạn chọn. Nếu bạn không chọn, bạn sẽ tiếp tục rơi xuống.

Cho nên bây giờ, với con người, tiến hoá sẽ là ý thức. Mãi cho tới giờ bạn đã được giúp đỡ. Tự nhiên đã mang bạn tới điểm này; từ giờ trở đi, bạn sẽ phải nhận trách nhiệm riêng của bạn. Bạn sẽ phải trở nên có trách nhiệm. Con người đã trưởng thành, con người đã tới tuổi; bây giờ tự nhiên không còn có thể chăm sóc bạn được. Cho nên nếu bạn không di chuyển một cách có ý thức, nếu bạn không làm nỗ lực có ý thức để tiến hoá, nếu bạn không chấp nhận trách nhiệm; bạn sẽ vẫn còn bị kẹt.

Cho nên nhiều người cảm thấy việc mắc kẹt, nhưng họ không biết nó mắc ở đâu. Hàng nghìn người tới tôi và họ bảo tôi họ đang cảm thấy bị mắc kẹt. Họ biết cái gì đó là có thể, nhưng họ không biết nó là gì. Họ biết rằng họ phải di chuyển, nhưng họ không biết cách di chuyển, chuyển đi đâu. Họ biết rằng họ đã ở tại chỗ mà họ đã ở đủ lâu rồi và họ muốn bùng nổ sang chiều hướng mới, nhưng họ bị kẹt.

Việc mắc kẹt này đang tới từ muladhar, từ trung tâm dục, trung tâm mặt trời.

Mãi cho tới giờ đã không có vấn đề cho bạn. Tự nhiên đã giúp; tự nhiên đã làm mẹ bạn mãi cho tới giờ. Nhưng bạn không còn là đứa trẻ, không còn là đứa bé, và tự nhiên không thể cứ nuôi bạn bằng bầu vú của nó.

Bây giờ người mẹ nói, "Bỏ vú ra; sống theo cách riêng của con đi." Người mẹ đã nói thế từ lâu trước đây rồi. Những người đã hiểu nó, họ đã

nhận trách nhiệm và đã trở thành những siddhas, chư phật, những người đã đạt tới.

Một nhóm những tu sĩ đang thảo luận về cách họ phân phối đồ cúng tế của giáo đoàn.

Người Biệt giáo tuyên bố, "Mọi thứ người của tôi đặt vào trong đĩa đều dành cho công việc của Thượng đế - tôi không giữ một xu nào cho bản thân tôi!"

Mục sư Anh giáo, trong khi hăng hái hoan nghênh, thú nhận, "Tôi giữ xu
đồng trong hòm công đức, và xu bạc thì dành cho Chúa."

Linh mục Cơ đốc giáo hiện diện và thú nhận rằng, "Tôi giữ xu bạc và xu đồng thì dành cho Chúa - các ông phải nhớ là có nhiều xu đồng trong giáo xứ nghèo."

Đến lúc đó giáo sĩ vẫn giữ im lặng, nhưng khi bị thúc ép đã nói, "Vâng, tôi để mọi tiền công đức trong chăn và tôi tung nó lên không trung. Cái gì Thượng đế muốn thì ngài giữ, và cái gì ngài không muốn thì tôi giữ."

Chuyện xảy ra, ba người cùng du hành, họ đang đi tìm chân lí. Một người là người Do Thái, người kia là người Ki tô giáo, và người thứ ba là người Hồi giáo. Họ đều là những người bạn lớn.

Một hôm họ nhặt được một đồng tiền và nhờ nó họ mua được một miếng bánh halvah. Người Hồi giáo và người Ki tô giáo đã ăn rồi, cho nên họ có chút ít lo nghĩ bởi vì người Do Thái sẽ ăn cả cái bánh halvah mất; mà họ thì no rồi, họ đã tọng vào người họ quá nhiều rồi. Cho nên họ gợi ý - họ mưu đồ chống lại người Do Thái - họ gợi ý, "Chúng ta đi ngủ bây giờ đi. Đến sáng chúng ta sẽ kể lại các giấc mơ của chúng ta. Bất kì ai có giấc mơ hay nhất sẽ được ăn bánh halvah." Và bởi vì hai

người đã ủng hộ điều đó, người Do Thái phải đồng ý thôi - chỉ để cho có tính dân chủ. Chẳng có gì khác để làm.

Người Do Thái, đang rất đói, không thể ngủ được mấy. Và rất khó ngủ khi bánh halvah có đó và bạn đang đói và hai người kia đã âm mưu chống lại bạn.

Nửa đêm anh ta dậy và chén sạch cái bánh halvah rồi leo lại lên giường. Đến sáng người Ki tô giáo là người đầu tiên kể lại giấc mơ của mình.

Ông ta nói, "Christ tới, và khi ngài giáng xuống từ cõi trời, ngài đem tôi đi cùng ngài. Đó là giấc mơ hiếm hoi nhất mà tôi đã từng thấy."

Người Hồi giáo nói, "Tôi mơ thấy Mohammed, ngài đưa tôi đi một tua quanh thiên đường... toàn gái đẹp nhảy múa, và những dòng suối rượu chảy, và cây vàng và hoa kim cương. Nó cực kì đẹp."

Bây giờ đến lượt người Do Thái. Ông ta nói, "Moses tới tôi và nói, 'Anh bạn ngốc già ơi, anh còn chờ đợi gì nữa? Christ đưa một trong các bạn anh lên cõi trời rồi, Mohammed đang giải trí với người kia trên thiên đường - ít nhất thức dậy và ăn cái bánh halvah đi!'"

Một linh mục nói cho lũ trẻ nhỏ và ông ấy đang bảo chúng cách cầu nguyện Thượng đế, cách sai lầm của bạn có thể được tha thứ. Thế rồi ông ấy hỏi các câu hỏi; ông ấy hỏi. "Để được tha thứ yêu cầu cơ bản là gì?" Một cậu nhỏ đứng lên và nói, "Phạm tội."

Có một câu chuyện nhỏ về Lão Tử. Ông ấy thường hay đi dạo buổi sáng. Một người hàng xóm hay đi theo ông ấy, biết rõ rằng Lão Tử không muốn nói nhiều, ông ấy bao giờ cũng giữ bản thân mình im lặng. Nhưng có lần một người bạn tới ở cùng người hàng xóm này và anh ta cũng muốn đi, và anh ta đi cùng. Lão Tử và người hàng xóm của Lão Tử vẫn còn hoàn toàn im lặng. Người bạn có chút ít bối rối, nhưng người đó cũng giữ mình im lặng vì người hàng xóm đã bảo anh ta đừng nói gì.

Thế rồi mặt trời mọc, và nó đẹp thế. Anh ta quên mất và anh ta nói,

"Sáng đẹp thế." Chỉ ngần ấy thôi. Không ai bình luận gì về nó - cả người bạn lẫn Lão Tử.

Trở về nhà Lão Tử bảo người hàng xóm, "Thôi đừng đưa anh chàng này đi nữa nhé. Anh ta nói nhiều quá." Nói nhiều quá sao?

Ngay cả người hàng xóm cũng nói, "Anh ấy có nó gì đâu; anh ấy đơn
giản nói, 'Sáng đẹp thế.' "

Lão Tử nói, "Tôi cũng có đó, cho nên phỏng có ích gì mà nói điều đó? Và nó là đẹp mà chẳng cần nói điều đó. Sao đem tâm trí vào? Không, người này nói quá nhiều; đừng mang anh ta đi nữa."

Anh ta đã phá huỷ toàn thể buổi sáng sao? Anh ta đã phân chia thế giới. Anh ta nói mặt trời mọc là đẹp. Bất kì khi nào bạn nói cái gì đó là đẹp, cái gì đó khác đã bị kết án, bởi vì đẹp không thể tồn tại được mà không có xấu. Khoảnh khắc bạn nói cái gì đó đẹp, bạn đã nói rằng cái gì đó khác là xấu. Khoảnh khắc bạn nói, "Anh yêu em," hay "Em yêu anh," bạn đã ngụ ý rằng bạn không yêu ai đó khác.

Nếu bạn sống mà không có phân chia.... Chỉ quan sát đoá hoa. Để nó đó, dù nó là bất kì cái gì, bất kì cái gì nó là. Để nó ở trong thực tại của nó, đừng thốt ra cái gì. Chỉ nhìn nó. Không chỉ có việc bạn không thốt ra, đừng nói bên trong nữa. Đừng hình thành bất kì ý tưởng nào về nó. Để nó ở đó, và bạn sẽ đi tới có việc nhận ra lớn lao.

Khi buồn tới với bạn, đừng gọi nó là nỗi buồn. Tôi đã trao việc thiền này cho nhiều người, và họ trở nên ngạc nhiên. Tôi bảo họ, "Lần sau khi bạn cảm thấy buồn, đừng gọi nó là 'buồn.' Chỉ quan sát nó." Việc bạn gọi nó là nỗi buồn làm cho nó thành buồn. Chỉ quan sát nó thôi, dù nó là bất kì cái gì. Đừng đem tâm trí vào, đừng phân tích, đừng dán nhãn nó. Tâm trí là kẻ phân chia lớn thế, và liên tục dán nhãn lên mọi thứ, phân loại ra.

Đừng phân loại. Để cho sự kiện tự khẳng định bản thân nó, để sự kiện ở đó, và bạn đơn giản là nhân chứng. Thế thì dần dần bạn sẽ nói, "Nhìn đấy, nỗi buồn không phải là nỗi buồn," và hạnh phúc không phải là hạnh phúc nhiều như bạn vẫn nghĩ.

Dần dần các biên giới hội nhập, gặp gỡ, và biến mất. Và thế thì bạn sẽ nói nó là một năng lượng - hạnh phúc, bất hạnh: cả hai là một. Diễn giải của bạn làm ra khác biệt; năng lượng là một. Cực lạc và đau khổ là một. Diễn giải của bạn làm cho chúng thành hai. Thế giới và Thượng đế là một. Diễn giải của bạn làm cho chúng thành hai.

Vứt bỏ diễn giải và nhìn vào cái thực. Cái không được diễn giải là cái thực; cái được diễn giải là ảo tưởng.

Một linh mục nói cho lũ trẻ nhỏ và ông ấy đang bảo chúng cách cầu nguyện Thượng đế, cách sai lầm của bạn có thể được tha thứ. Thế rồi ông ấy hỏi các câu hỏi; ông ấy hỏi. "Để được tha thứ yêu cầu cơ bản là gì?" Một cậu nhỏ đứng lên và nói, "Phạm tội."

Một hôm Patanjali, Phật và Lão Tử cùng đi tới một dòng suối. Patanjali liền cố gắng vận công đi qua suối trên mặt nước - ông ấy có thể đi được. Ông ấy là nhà khoa học lớn của thế giới bên trong của tâm thức. Ông ấy biết cách bất chấp lực hấp dẫn.

Phật nhìn dòng suối và nói, "Không có cách nào qua suối cả. Lại đây, ta sẽ chỉ cho các ông chỗ không cần làm công phu gian nan thế. Dễ dàng là cách thức - Suối này nông thôi: chúng ta chỉ phải bước xuôi thêm vài trăm mét và các ông có thể bước vào trong suối nông. Không cần học công phu lớn lao này. Điều này có thể được làm dễ dàng thế."

Còn Lão Tử thì sao? Ông ấy cười, và ông ấy nói với Phật và Patanjali, "Các ông làm gì vậy? Nếu các ông rời khỏi bờ này các ông sẽ đi lạc lối bởi vì bờ này là bờ kia. Ở đây, chính khoảnh khắc này, mọi thứ là như

nó phải vậy rồi. Không có đâu mà đi cả. Người tìm kiếm chân lí không theo con đường nào cả, bởi vì mọi con đường đều dẫn tới đâu đâu, còn chân lí là ở đây."

Lão Tử nói đơn giản thảnh thơi trong bản thân bạn. Nó không phải là cuộc hành trình; nó đơn giản là buông bỏ. Không chuẩn bị nào được cần bởi vì nó không phải là cuộc hành trình. Cứ như bạn, cứ như bạn vậy, thảnh thơi đi. Thảnh thơi trong bản tính của bạn. Vứt bỏ mọi cái vô nghĩa về những cái hộp bằng vàng - các nhà tù đạo đức, nhà tù quan niệm, các triết gia, tôn giáo. Vứt bỏ mọi cái là rác rưởi đi. Đừng sợ đất và đừng đòi trời. Rơi vào trong đất đi. Đừng sợ rằng tay bạn sẽ trở nên bẩn. Ngã vào trong tự nhiên đi bởi vì duy nhất ở đó, thực ra, là chỗ bạn thuộc vào, là tổng của mọi thứ.

MÂU THUẪN TRONG LỜI THẦY

Có nhiều người có thể thấy ra nhiều mâu thuẫn trong điều thầy nói. Có lần thầy đã giải thích tại sao điều này là vậy. Nhưng mãi tới khoảnh khắc này tôi vẫn không bắt gặp một mâu thuẫn nào. Ngay cả khi hiển nhiên phải có một mâu thuẫn, tôi vẫn không thể thấy được nó, ngay cả khi tôi cố thấy. Có gì sai với tôi không? Xin thầy giải thích.

--------------------------

Không, không cái gì sai với bạn. Cái sai là với người khác, người cứ nhìn ra mâu thuẫn, nhưng họ lại là đa số. Bạn sẽ một mình. Cho nên đừng bị áp đảo bởi đa số. Đừng bị chi phối bởi đa số. Vẫn còn một mình đi. Chân lí chưa bao giờ là của đám đông; nó bao giờ cũng của cá nhân. Chân lí chưa bao giờ của nhiều người; nó bao giờ cũng của ít người, của những người hiếm hoi. Nó không có tính nhiều; nó có tính duy nhất.

Khác biệt này phải được hiểu.

Chân lí khoa học là không duy nhất. Chân lí khoa học, thực ra, ngăn cản tính duy nhất. Nó chỉ lắng nghe cái lặp lại. Khoa học liên tục nói rằng chừng nào một thực nghiệm mà không thể được lặp lại, nó không thể tin

được. Khi một thực nghiệm có thể được lặp lại nghìn lẻ một lần và nó bao giờ cũng cho cùng kết quả, thế thì nó thu được bằng chứng về việc là đúng.

Chân lí tôn giáo là của cái duy nhất. Một Phật không thể được lặp lại, một Jesus không thể được lặp lại. Họ tới một lần và thế rồi họ biến mất. Họ dường như tới từ trời xanh và thế rồi họ biến mất lại trong cái trống rỗng - và không có cách nào để lặp lại họ. Đó là lí do tại sao khoa học cứ phủ nhận họ bởi vì khoa học chỉ tin vào cái gì đó mà có thể trở thành sự lặp lại máy móc. Nếu Phật có thể được sản xuất theo đơn đặt hàng - nếu Phật có thể được sản xuất như xe Ford, trên dây chuyền lắp ráp, thế thì khoa học có thể tin được. Nhưng điều đó là không thể được.

Tôn giáo là cõi giới của người duy nhất, của người hiếm hoi, của cái không thể được lặp lại, của cái không lặp lại được; và khoa học là cõi giới của cái lặp lại được. Đó là lí do tại sao khoa học vẫn còn là một phần của tâm trí và tôn giáo đi ra ngoài tâm trí, bởi vì mọi điều có thể được lặp lại, tâm trí có thể hiểu được.

Mọi người thấy mâu thuẫn trong tôi bởi vì tôi không lặp lại. Họ thấy mâu thuẫn trong tôi bởi vì tâm trí họ đã được huấn luyện theo logic Aristotle nào đó. Logic Aristotle nói rằng hoặc cái này là trắng hoặc là đen. Nếu nó là trắng thế thì nó không thể là đen; nếu nó là đen thế thì nó không thể là trắng. Logic Aristotle dạy bạn: hoặc cái này hoặc cái nọ.

Đó là cơ sở của mọi tâm trí khoa học. Tâm trí tôn giáo nói nó là cả hai; trắng cũng là đen, và đen cũng là trắng. Nó không thể khác được bởi vì tôn giáo nhìn sâu tới mức những cái đối lập trở thành một ở đó.

Sống phải là chết nữa, và chết phải là sống nữa, bởi vì ở đâu đó tâm trí tôn giáo, tâm thức tôn giáo đi tới hiểu rằng chúng đang gặp gỡ - chúng đã gặp gỡ trong bạn. Cái gì đó đang chết, cái gì đó đang được sinh ra. Từng khoảnh khắc tôi thấy bạn đang chết, từng khoảnh khắc tôi thấy bạn được tái sinh. Bạn không phải là sự liên tục. Từng khoảnh khắc cái gì đó tan biến, từng khoảnh khắc cái gì đó mới lại tới trong sự tồn tại. Nhưng bạn không nhận biết, cho nên bạn không thể thấy được lỗ hổng. Bởi vì bạn không thể thấy được lỗ hổng này, nó có vẻ như là sự liên tục.

Tôn giáo tin rằng không có mâu thuẫn - không thể có được - bởi vì sự tồn tại là một. Tôn giáo tin và thấy rằng không có các cực. Cho dù có cực, nó không phải là cực và cái đối lập, nó là phần bù, bởi vì sự tồn tại là bất nhị; nó là một. Sống không thể tách rời khỏi chết và đêm không thể tách rời khỏi ngày và mùa hè không thể tách rời khỏi mùa đông và tuổi già không thể tách rời khỏi tuổi thơ.

Tuổi thơ trưởng thành vào tuổi già, đêm đổi thành ngày, ngày đổi thành đêm. Không và có không phải là vấn đề hoặc cái nọ hoặc cái kia; chúng là cả hai cùng nhau. Hai điểm trên một đường thẳng - có thể trên các cực điểm, nhưng đường là một. Cho nên bất kì khi nào người tôn giáo tồn tại, người đó không thể nhất quán theo cùng một cách như nhà khoa học vậy. Người đó có nhất quán sâu sắc hơn. Nó không rõ ràng trên bề mặt; nó ở sâu trong bản thể người đó.

Tôi không phải là triết gia, và tôi không định chứng minh bất kì lí thuyết nào cho bạn, và tôi không ở đây để nói cho bạn để chứng minh giả thuyết nào đó. Không có gì để chứng minh cả. Chân lí có đó, đã được cho rồi. Tôn giáo không có gì để chứng minh; nó không có lí thuyết về điều đó. Nó đơn giản cho bạn cách nhìn cái đã có đó rồi. Tôi liên tục nói với bạn không phải là tôi có lí thuyết gì đâu. Nếu tôi có lí thuyết thế thì tôi sẽ nhất quán. Tôi bao giờ cũng sẽ nhìn xem liệu nó có khớp với lí thuyết của tôi hay không; nếu nó khớp, tốt; nếu nó không khớp, tôi vứt nó đi. Nhưng tôi không có lí thuyết nào.

Mọi thứ khớp với tôi. Nếu tôi có lí thuyết, thế thì tôi phải nhìn vào lí thuyết của tôi. Thế thì sự kiện trở thành phụ và lí thuyết trở thành chính. Nếu sự kiện khớp với lí thuyết thế thì nó là tốt; nếu nó không khớp thì tôi phải bỏ qua nó.

Tôi không có lí thuyết nào. Mọi sự kiện, chỉ bởi việc là sự kiện, khớp với tôi, khớp với tôi một cách hoàn hảo. Chỉ rất ít người sẽ trở nên nhận biết về điều đó. Cho nên đừng lo nghĩ. Nếu người khác thấy mâu thuẫn, họ có ước định Aristotle đấy.

Toàn thể nỗ lực của tôi là để giúp bạn tan chảy để cho cấu trúc của bạn tan biến và dần dần bạn có thể bắt đầu thấy các cái đối lập như phần bù. Nếu bạn yêu tôi - điều này sẽ xảy ra ngay lập tức bởi vì trái tim biết

không có mâu thuẫn. Cho dù có mâu thuẫn trên bề mặt, trái tim vẫn biết ở đâu đó sâu bên dưới phải có nhất quán, mâu thuẫn này phải gặp gỡ ở đâu đó. Nó phải được gắn lại cùng nhau bởi cái gì đó ở bên ngoài mâu thuẫn này.

Tôi là sự thống nhất. Nếu bạn quan sát tôi, nếu bạn yêu tôi, bạn sẽ có  khả năng thấy sự thống nhất này. Một khi bạn thấy sự thống nhất của tôi, thế thì bất kì cái gì tôi nói đều bắt nguồn từ sự thống nhất đó. Nó phải là nhất quán. Dù bạn có thể có lập trường hợp lí hay không, đó không phải là vấn đề. Trái tim có lí do riêng của nó, và những lí do đó là sâu hơn lí do của lập luận.

Khi mọi người nghe tôi, những người không trong bất kì cam kết nào với tôi, những người không có quan hệ sâu sắc theo bất kì cách nào với tôi, những người không đi cùng tôi vào cái không biết, thế thì bất kì điều gì tôi nói, họ đều hiểu nó theo cách riêng của họ - họ diễn giải nó. Thế thì nó không phải là điều tôi đã nói. Cái gì đó khác đã đi vào trong nó; diễn giải của họ. Và bởi vì diễn giải của họ mà toàn thể mầu sắc thay đổi, sự thuần khiết bị mất, và thế thì có vấn đề. Những vấn đề đó toàn là chuyện bịa riêng của họ.

Ngay trước ngày 21/3/1953, bảy ngày trước đó, tôi ngừng làm việc trên chính mình. Một khoảnh khắc đến, khi mà bạn thấy toàn bộ sự vô ích của nỗ lực. Bạn đã làm tất cả những gì mà bạn có thể làm, và không có gì xảy ra. Bạn đã làm tất cả những gì có thể được, trong giới hạn khả năng của con người. Rồi, bạn có thể làm cái gì khác? Trong bất lực hoàn toàn, người ta buông bỏ mọi tìm kiếm. Và cái ngày đó, sự tìm kiếm đã ngừng lại, vào ngày mà tôi không đang tìm kiếm cái gì cả, cái ngày tôi không đang mong đợi một cái gì xảy ra, thì nó bắt đầu xảy ra. Một năng lượng mới khởi lên – từ “không - nơi - nào”. Nó không đang đến từ một nguồn nào cả. Nó đang đến từ không nơi nào và mọi nơi. Nó ở trong cây cỏ, trong những tảng đá, bầu trời, mặt trời và không khí – nó ở mọi nơi. Tôi đã từng tìm kiếm quá căng thẳng, và nghĩ rằng nó ở rất xa xôi – nhưng, nó lại quá gần và quá kề sát! Đôi mắt đã trở nên chú mục vào cái xa xăm, chân trời, và chúng đã đánh mất khả năng thấy cái ở sát gần bên.

...

Cái ngày mà tôi ngừng tìm kiếm… và cũng không đúng khi nói rằng tôi ngừng tìm kiếm; sẽ đúng hơn, nếu nói rằng, cái ngày mà sự tìm kiếm ngừng lại. Hãy để cho tôi lặp lại điều đó. Cách nói tốt hơn, là nói rằng, cái ngày mà sự tìm kiếm ngừng lại. Bởi vì nếu “tôi” làm cho nó ngừng lại, thì “tôi” lại ở đó một lần nữa. Bây giờ, sự ngừng lại trở thành nỗ lực của tôi, bây giờ sự ngừng lại trở thành ước vọng của tôi, và cái ước vọng tiếp tục hiện hữu trong một thể cách tế nhị.

...

Trong 7 ngày đó, tôi đã sống trong một tình trạng không có hy vọng và sự trợ giúp, nhưng, đồng thời, một cái gì đó đang khởi lên. Khi tôi nói “không hy vọng”, tôi không muốn nói “vô vọng” theo nghĩa thông thường, có tính tiêu cực, bi quan. Tôi chỉ đơn giản muốn nói rằng, không có niềm hy vọng nào trong tôi. Hy vọng vắng mặt. Tôi không nói rằng, tôi vô vọng và buồn. Tôi hạnh phúc, thật vậy, tôi rất bình an, trầm tĩnh, và tập trung. “Vô vọng” nhưng trong một nghĩa hoàn toàn mới. Không có niềm hy vọng nào, cho nên, làm thế nào có sự “ vô vọng” được? Cả hai đều biến mất.

...

Trong bảy ngày đó, đã diễn ra một sự chuyển hoá to lớn, sự chuyển hoá toàn bộ. Và vào ngày cuối, thì sự hiện diện của một năng lượng hoàn toàn mới, một ánh sáng mới và niềm hoan lạc mới trở nên quá mãnh liệt, đến nỗi nó hầu như không thể chịu nổi – như thể tôi đang nổ tung ra, như thể tôi đang phát điên với phúc lạc.

...

Nhưng một cái gì đó đang xảy ra – một cái gì đó giống như cái chết, một cái gì đó mãnh liệt, một cái gì đó mà sẽ hoặc là một cái chết, hoặc là một sự tái sinh, một sự đóng đinh, hoặc một phục sinh – một cái gì đó có tầm quan trọng to lớn, nó đang gần kề. Thật không thể nào mở mắt, tôi bị đánh thuốc mê.

...

Tôi đi ngủ. Đó là một giấc ngủ kỳ lạ. Cơ thể thì ngủ, nhưng tôi thì tỉnh thức. Nó thật hết sức kỳ lạ – như thể nó bị xé rách thành hai hướng, hai chiều kích; như thể hai cực đã trở nên đồng qui một cách hoàn toàn, như thể tôi là cả hai cực cùng một lúc… cực dương và âm đang gặp nhau, giấc ngủ và ý thức đang gặp nhau, cái chết và sự sống đang gặp nhau.

Đó là khoảnh khắc khi mà bạn có thể nói rằng, kẻ sáng tạo và vật thụ tạo
gặp nhau.

...

Nó vô cùng thực, đến nỗi mọi thứ khác đã trở thành không thực. Những bức tường của căn phòng trở nên không thực, căn nhà trở nên không thực, cơ thể của chính tôi trở nên không thực. Mọi sự đều không thực bởi vì bây giờ, lần đầu tiên, có thực tại.

...

Tảng đá sẽ có thể ở đó, nhưng bông hoa thì có thể biến đi bất cứ khoảnh khắc nào. Nhưng, mặc dù vậy, bông hoa mạnh mẽ hơn tảng đá, bởi vì nó sinh động hơn. Hay, đó là sức mạnh của một giọt sương trên một lá cỏ, chỉ đơn giản chiếu sáng dưới mặt trời buổi sáng – quá đẹp, quá quý giá, và thế nhưng, nó có thể tan đi bất cứ khoảnh khắc nào. Quá vô song trong sự duyên dáng của nó, nhưng một ngọn gió nhẹ có thể đến và giọt sương có thể tan đi và chìm mất mãi mãi.

...

Đây là một thế giới đẹp đẽ. Nhưng tôi không đang nói về thế giới của bạn, tôi đang nói về thế giới của tôi. Thế giới của bạn thì rất xấu xa, thế giới của bạn là thế giới được tạo ra bởi “cái tôi”, thế giới của bạn là một thế giới được phóng chiếu. Bạn đang dùng cái thế giới thực như là một màn hình và đang phóng chiếu những ý tưởng của riêng bạn lên nó.

Khi tôi nói, thế giới là thực, thế giới đẹp tuyệt vời, thế giới chói ngời với sự vô hạn, thế giới là ánh sáng và niềm hoan lạc, nó là một lễ hội, tôi ngụ ý rằng, đó là thế giới của tôi – hoặc, thế giới của bạn, nếu bạn từ bỏ những giấc mơ của bạn.

Đêm đó, tôi trở nên trống rỗng và trở nên tràn đầy. Tôi trở nên phi hiện hữu và đồng thời, trở nên hiện hữu. Đêm đó, tôi chết đi và tái sinh.

Nhưng cái con người mà được tái sinh, thì không có dính dáng gì với con người đã chết, đó là một sự cắt đứt hoàn toàn. Trên bề mặt, nó trông có vẻ liên tục, nhưng mà nó không liên tục. Cái người đã chết, hắn chết hoàn toàn; không có gì của hắn còn lại.

(Trích "Cuộc đời luận sư Rajneesh Chandra")

Tôi là trung tâm của cơn lốc, nên bất cứ cái gì xảy ra xung quanh tôi không tạo ra sự khác biệt nào với tôi. Nó có thể là sự náo động (turmoil), hay nó có thể là âm thanh đẹp của nước đang chảy; tôi chỉ là một nhân chứng của cả hai, và sự chứng kiến ấy vẫn là một. Trong phạm vi liên quan đến cái bản thể sâu thẳm nhất của tôi, thì trong mọi tình huống tôi vẫn chỉ là tôi – không đổi. Đây là giáo huấn toàn bộ của tôi: những sự thể có thể thay đổi, nhưng ý thức của bạn nên giữ nguyên, tuyệt đối không thay đổi.

Những sự thể sẽ thay đổi – đó là bản chất của chúng. Một ngày bạn thành công, một ngày bạn thất bại; một ngày bạn ở trên đỉnh, một ngày khác, bạn ở dưới đáy. Nhưng cái gì đó trong bạn thì luôn y nguyên, và cái đó là thực tại của bạn. Tôi sống trong thực tại của tôi, không phải trong những giấc mơ và những ác mộng vây quanh thực tại.

(Trích "Cuộc Đời Của Luận Sư Ranjniesh Chandra")

TRỞ THÀNH THƯỢNG ĐẾ

Tôi cảm thấy tôi ở trong quên lãng: không trong thế giới này không trong thế giới kia, không là chó không là thượng đế. Làm sao bước ra khỏi nó?

----------

Nếu bạn bước ra khỏi nó bạn sẽ trở thành chó. Nếu bạn bị mất hút, mất hút hoàn toàn - không ai còn lại người có thể bước ra khỏi nó - bạn sẽ trở thành thượng đế. Cho nên đừng hỏi tôi cách bước ra khỏi nó. Đây là bản ngã đang hỏi cách bước ra khỏi nó. Bạn ở trong quên lãng sao? Hay đấy, tốt đấy. Mất hút thêm chút nữa đi - trở thành việc quên lãng đi.

Thêm mất hút chút nữa đi! Bạn mất hút một chút rồi: nửa con chó bị mất
rồi.

Ở Ấn Độ chúng ta có chuyện ngụ ngôn hay về toàn thể con đường của nhân loại. Một trong những câu chuyện có nghĩa và biểu tượng nhất là về hoá thân của Thượng đế được biết tới là Narsinha - nửa người / nửa sư tử. Một trong các hoá thân của thượng đế của người Hindu là

Narsinha - nửa người /nửa sư tử. Đây là trạng thái của quên lãng. Khi bạn bắt đầu cảm thấy rằng bạn là nửa chó/nửa thượng đế; khi bạn bắt đầu cảm thấy rằng bạn không là thượng đế không là chó, mọi thứ bị mất hút, các biên giới bị mờ đi; khi bạn cảm thấy bản thân bạn ở giữa cầu; đây là trạng thái của Narsinha: nửa người /nửa sư tử.

Nếu bạn cố gắng thoát ra khỏi nó, bạn sẽ là sư tử đầy đủ, bởi vì thế thì bạn sẽ bị cô đặc lại. Bạn sẽ rơi trở lại sau. Thoát ra khỏi nó nghĩa là rơi ra khỏi nó, rơi trở lại sau. Điều đó sẽ không phải là tiến bộ, trưởng thành. Không cần. Cứ ngày càng mất hút hơn đi. Tại sao bạn sợ quên lãng thế? Bởi vì bạn cảm thấy mất hút chút ít, danh tính không còn rõ ràng; bạn không thể thấy được hình ảnh riêng của bạn một cách hoàn hảo, các biên giới mờ đi; mặt bạn không còn cố định. Cuộc sống của bạn đã trở thành linh động hơn. Nó không còn giống như đá nữa. Nó giống nước nhiều hơn, không có hình dạng nào, vô dạng. Bạn sợ.

Người sợ bên trong bạn là chó, bởi vì nếu bạn đi thêm vài bước nữa thì chó sẽ mất hút hoàn toàn.

Đầu tiên, khi người ta bắt đầu vào cuộc hành trình, người ta giống như nước đông cứng, băng, lạnh, tựa đá. Khi người ta di chuyển, đông cứng tan ra, băng trở thành nước. Đây là trạng thái của quên lãng, trạng thái của Narsinha, nửa đường. Nếu bạn đi xa thêm lên trước bạn sẽ bay hơi. Không chỉ có việc bạn sẽ là nước lỏng, bạn sẽ trở nên bay hơi. Bạn sẽ không còn được thấy nữa; bạn sẽ đơn giản biến mất. Nếu bạn trở nên sợ việc biến mất, bạn sẽ rơi trở lại. Bạn sẽ cố gắng để được đông cứng lại để cho bạn có thể có hình, có dạng, có tên - namarupa: tên và dạng.

Người Hindus đã gọi thế giới này là thế giới của namarupa, tên và dạng. Thế thì bạn sẽ có căn cước; bạn sẽ biết bạn là ai.

Chỉ chó mới biết nó là ai - mọi thứ được lắng đọng, thảnh thơi. Nếu bạn đi trên đường, mọi thứ là rối tinh - núi không còn là núi, sông không còn là sông. Lẫn lộn lớn nảy sinh, hỗn độn; nhưng nhớ lấy, chỉ từ hỗn độn, các vì sao nhảy múa được sinh ra. Nhớ lấy, chỉ từ hỗn độn Thượng đế mới được tìm ra. Thế thì, trạng thái thứ ba là: bay hơi, biến mất hoàn toàn không để lại dấu vết đằng sau. Thậm chí không một dấu chân để lại. Bạn không ở đâu cả. Bạn đã trở thành không đâu cả - và đây là trạng thái tôi gọi là trạng thái của Thượng đế.

Đó là lí do tại sao bạn không thể thấy được Thượng đế. Bạn cứ đi tìm và kiếm: bạn sẽ bị mất hút một ngày nào đó, và đó sẽ là cách Thượng đế được tìm thấy. Thượng đế sẽ không được tìm thấy đâu. Bạn sẽ không bắt gặp Thượng đế đứng ở đâu đó, bởi vì ai sẽ bắt gặp? Nếu bạn vẫn có đó để bắt gặp, Thượng đế là không thể có được. Khi bạn không còn đó ai sẽ bắt gặp? Bạn sẽ không bắt gặp Thượng đế như một đối thể đâu. Bạn sẽ bắt gặp ngài như cốt lõi bên trong nhất của bạn. Nhưng điều đó là có thể chỉ khi bạn chảy ra, bạn trở thành linh động như nước, thế rồi bạn bay hơi - bạn trở thành mây bay trên trời, không địa chỉ, không tên, không dạng, đám mây ẩn kín, ở đâu chẳng biết.

Đó là nỗi sợ: bởi vì nó là cái chết lớn lao. Nó là việc chết đi của toàn thể quá khứ. Mọi điều bạn đang vậy đều phải bị bỏ lại, bị đóng đinh. Chết đi trước cái chết, đó là cách duy nhất để trở thành thượng đế. Đừng sợ trạng thái của quên lãng; bằng không bạn có thể rơi trở lại sau. Bạn sẽ kết tinh lại lần nữa như băng. Bạn sẽ có namarupa, tên-dạng, căn cước, nhưng bạn đã bỏ lỡ.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 6")

THẦY ĐÓNG KỊCH

- Thầy nói rằng thầy thỉnh thoảng phải giận với đệ tử và trong trường hợp đó thầy đóng kịch. Thầy có đóng kịch khi thầy cười hay mỉm cười với đệ tử không?

-----

Thầy bao giờ cũng đóng kịch; thầy là nghệ sĩ hoàn hảo. Thầy không coi cuộc sống là nghiêm chỉnh. Thầy không coi cuộc sống là lo nghĩ, lo âu. Nó là chơi đùa. Thầy giận... thầy đóng kịch thôi. Thầy cười... thầy cũng đóng kịch. Thầy chỉ có thể diễn kịch, bởi vì thầy không là người làm.

Bất kì cái gì thầy làm cũng nên được coi như diễn kịch; và nếu bạn níu bám quá nhiều vào việc diễn kịch bạn sẽ bỏ lỡ thầy.

Quên giận của thầy và quên cười của thầy đi. Nhìn ra đằng sau cơn giận và tiếng cười, và ở đó bạn sẽ thấy ông già này. Không cười không giận không khóc không nói - ở đó bạn sẽ thấy ông ấy im lặng toàn bộ. Ở đó bạn sẽ thấy vị Phật: trong tĩnh lặng sâu sắc, trong bình thản vô hạn, thậm chí không một lung linh ý nghĩ. Ngoài ra thầy bao giờ cũng trên sân khấu.

Nhưng đừng bị lừa bởi thầy. Cứ quan sát đi. Đừng nghe lời của thầy; bằng không bạn sẽ không bao giờ có khả năng thấy thầy. Nghe im lặng của thầy. Nghe khi có lỗ hổng giữa hai từ. Đọc thầy giữa hai dòng. Đừng chú ý nhiều tới điều thầy nói, điều thầy làm; chỉ chú ý tới điều thầy hiện hữu.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - tập 6")

THIỀN LÀ THANH THẢN

Thanh thản nên là tiêu chí của sức mạnh. Con người của sức mạnh tuyệt đối thanh thản, người đó không có bồn chồn bên trong mình. Bởi vì bồn chồn không là gì ngoài việc tiêu tán năng lượng. Khi bạn cảm thấy bồn chồn, bạn đang tiêu tán năng lượng đấy.

Do đó ở phương Đông, thiền nhân trở thành biểu tượng của sức mạnh. Khi một người thiền, người đó mất đi mọi bồn chồn. Việc suy nghĩ của người đó dừng lại, chuyển động thân thể người đó dừng lại; người đó trở nên giống như bức tượng đá cẩm thạch... hoàn toàn tĩnh lặng, bất động. Trong khoảnh khắc đó người đó là khối năng lượng. Người đó cực kì mạnh mẽ.

Nếu bạn thấy ai đó thiền, hãy ngồi xuống bên cạnh người đó, và bạn sẽ được lợi. Ngồi bên cạnh ai đó đang trong tâm trạng thiền, bạn cũng sẽ đi vào trong thiền. Năng lượng của người đó sẽ kéo bạn ra khỏi đống lộn xộn của bạn. Thiền không là gì ngoài việc thanh thản tuyệt đối.

Cách bạn đem sự thanh thản tuyệt đối đó là tuỳ vào nhiều điều. Có cả nghìn lẻ một phương pháp để tạo ra sự thanh thản đó. Phương pháp riêng của tôi là phương pháp trước hết tôi muốn bạn trở thành bồn chồn

nhiều nhất có thể được, để cho không còn gì treo bên trong bạn; bồn chồn phải bị tống ra ngoài - thế rồi hãy đi vào trong thanh thản. Và sẽ không có sự quấy rối, điều đó sẽ dễ dàng hơn.

Vào thời của Phật, phương pháp động như vậy đã không được cần tới. Mọi người đều đơn giản hơn, đích thực hơn. Họ sống cuộc sống thực hơn. Bây giờ mọi người đang sống cuộc sống rất kìm nén, cuộc sống rất không thực. Khi họ không muốn mỉm cười, họ lại cười. Khi họ muốn giận dữ, họ biểu lộ từ bi. Mọi người đều giả, toàn thể hình mẫu cuộc sống là giả. Toàn thể nền văn hoá cũng giống như sự dối trá vĩ đại. Mọi người chỉ đóng kịch, không sống. Cho nên, nhiều thứ đang treo lơ lửng, nhiều kinh nghiệm dang dở cứ được thu thập lại, chất đống lại, bên trong tâm trí họ.

Cho nên chỉ với việc ngồi im lặng sẽ không ích gì. Khoảnh khắc bạn ngồi im lặng, bạn sẽ thấy đủ mọi loại vấn đề di chuyển bên trong mình. Bạn sẽ cảm thấy gần như không thể nào im lặng được. Trước hết hãy vứt tất cả những điều đó ra để cho bạn đi tới trạng thái tự nhiên của việc thanh thản. Nhưng, thiền thực chỉ bắt đầu khi bạn đang trong thanh thản.

Tất cả mọi thiền động đều là việc chuẩn bị cho thiền thực. Chúng chỉ là các yêu cầu cơ sở cần được hoàn thành để cho việc thiền có thể xảy ra. Đừng coi chúng là thiền; chúng chỉ là phần nhập môn, chỉ là lời nói dạo đầu. Việc thiền thực chỉ bắt đầu khi tất cả các hoạt động đã dừng lại - hoạt động của thân thể và hoạt động của tâm trí.

(Trích từ "Kỉ luật của siêu việt - Tập 2")

TỰ PHÁT

Khi bạn hành động, bạn bao giờ cũng hành động qua quá khứ. Bạn hành động từ kinh nghiệm mà bạn đã tích luỹ, bạn hành động từ kết luận mà bạn đã đạt tới trong quá khứ - làm sao bạn có thể tự phát được?

Quá khứ chi phối, và bởi vì quá khứ bạn thậm chí không thể thấy được hiện tại. Mắt bạn đầy những quá khứ, làm sương khói của quá khứ lớn tới mức việc thấy là không thể được. Bạn không thể thấy được! Bạn gần

như hoàn toàn mù - mù bởi vì khói, mù bởi vì những kết luận quá khứ,
mù bởi vì tri thức.

Người thông thái là người mù nhất trên thế giới. Bởi vì người đó vận
hành từ tri thức của mình, người đó không thấy nguyên nhân là gì. Người đó đơn giản cứ vận hành một cách máy móc. Người đó đã học cái gì đó; nó đã trở thành cơ cấu làm sẵn bên trong người đó và người đó hành động từ nó.

Có câu chuyện nổi tiếng:

Có hai ngôi chùa ở Nhật Bản, cả hai đều là kẻ thù của nhau, như các đền chùa bao giờ cũng thế qua nhiều thời đại. Các tu sĩ đối kháng nhau tới mức họ thậm chí đã thôi không thèm nhìn nhau nữa. Nếu họ bắt gặp nhau trên đường, họ sẽ không nhìn nhau. Nếu họ bắt gặp nhau trên đường, họ thôi không nói; trong nhiều thế kỉ hai ngôi chùa này và các tu sĩ của họ đã không nói chuyện.

Nhưng mỗi tu sĩ đều có một chú tiểu, một cậu bé - để phục vụ ông ta, chỉ để sai vặt. Cả hai tu sĩ đều sợ rằng sau rốt trẻ con sẽ vẫn là trẻ con, và chúng có thể bắt đầu trở thành bạn bè với nhau.

Một tu sĩ nói với chú tiểu của mình, "Nhớ đấy, ngôi chùa kia là kẻ thù của chúng ta. Đừng bao giờ nói với đứa trẻ của ngôi chùa kia. Họ là những người nguy hiểm - tránh họ như tránh bệnh tật. Như người ta tránh dịch, tránh họ ra!"

Đứa trẻ đâm ra quan tâm... bởi vì nó phát mệt khi nghe các buổi giảng đạo lớn lao. Nó không thể hiểu được những buổi giảng này. Các kinh sách kì lạ đã được đọc, nó không thể hiểu nổi ngôn ngữ; những vấn đề vĩ đại, tối thượng đã được thảo luận. Chẳng có ai để chơi, thậm chí chẳng có ai để nói. Và khi nó được bảo, "Đừng nói chuyện với đứa trẻ ở chùa bên kia," một cám dỗ lớn nảy sinh trong nó. Đó là cách cám dỗ nảy sinh. Hôm đó nó không thể tránh được việc nói với đứa trẻ kia. Khi nó thấy đứa kia đang trên đường, nói hỏi đứa kia, "Đằng ấy đi đâu đấy?"

Đứa trẻ kia có chút ít tính triết lí; nghe những triết lí lớn lao nó đã trở nên mang tính triết lí. Nó nói, "Đi đâu á? Chẳng có ai tới và đi cả! Điều đó xảy ra - tới bất kì chỗ nào gió đưa tớ tới." Nó đã nghe thầy nói nhiều lần rằng đó là cách vị phật sống, giống như lá khô, tới bất kì chỗ nào gió

đưa nó tới, nó đi. Cho nên đứa trẻ này nói, "Tớ không có đâu! Không có người làm, cho nên làm sao tớ có thể đi được? Đằng ấy đang nói điều vô nghĩa gì vậy? Tớ là chiếc lá khô. Tới bất kì chỗ nào gió đưa tớ tới..."

Đứa trẻ kia bị câm tịt. Nó thậm chí không thể trả lời được. Nó không thể tìm thấy cái gì để nói. Nó thực sự lúng túng, xấu hổ, và cảm thấy, "Thầy mình là đúng khi không nói với những người này - đây là những người nguy hiểm. Đây là kiểu nói gì vậy? Mình hỏi mỗi một câu đơn giản: "Đằng ấy đi đâu đấy?" Thực tế mình đã biết nó đi đâu rồi, bởi vì cả hai chúng ta đều đi mua rau ở chợ. Một câu trả lời đơn giản đáng phải nói chứ."

Đứa trẻ này quay về, nói với thầy nó, "Con rất tiếc, con xin lỗi. Thầy đã cấm con, nhưng con đã không nghe lời thầy. Thực tế, bởi vì thầy cấm nên con đã bị cám dỗ. Đây là lần đầu tiên con đã nói với những người nguy hiểm đó. Con chỉ hỏi một câu hỏi đơn giản thôi, "Đằng ấy đi đâu thế?" và nó bắt đầu nói những điều kì lạ: "Không có đi, không có đến. Ai đến? Ai đi? Ta hoàn toàn trống rỗng,' nó nói, 'chỉ là lá khô theo gió. Và tới bất kì đâu gió đưa ta tới...'"

Thầy nói, "Ta đã bảo con rồi! Bây giờ, ngày mai lại đứng ở cùng chỗ đó, và khi nó tới, lại hỏi nó, 'Đằng ấy đi đâu thế?" Và khi nó nói những điều này, con đơn giản nói, 'Điều đó đúng. Vâng, đằng ấy là chiếc lá khô, tớ cũng vậy. Nhưng khi gió không thổi, đằng ấy đi đâu? Thế thì đằng ấy có thể đi đâu được?' Chỉ nói điều đó, và điều đó sẽ làm nó bối rối - và nó phải bị bối rối chứ, nó phải bị thua. Chúng ta đã thường xuyên cãi nhau, và những người đó đã không thể nào đánh bại được chúng ta trong bất kì tranh cãi nào. Cho nên ngày mai điều đó phải được thực hiện!"

Đứa trẻ dậy sớm, chuẩn bị câu trả lời của mình, lặp lại nó nhiều lần trước khi đi. Thế rồi nó đứng ở chỗ mà đứa trẻ kia sẽ vượt qua đường, cứ lẩm nhẩm mãi, tự chuẩn bị cho mình, và thế rồi nó thấy đứa trẻ kia tới. Nó nói, "Được rồi, bây giờ đây!"

Đứa trẻ kia tới. Đứa thứ nhất nói, "Đằng ấy đi đâu thế?" Và nó hi vọng rằng bây giờ cơ hội sẽ tới.

Nhưng đứa trẻ kia lại nói, "Tới bất kì chỗ nào chân đưa tớ tới." Chẳng
nhắc gì tới gió, chẳng nói gì tới cái không, không vấn đề gì về là người

không làm... Bây giờ làm gì đây? Toàn thể câu trả lời làm sẵn của nó có vẻ ngớ ngẩn. Bây giờ nói về gió sẽ chẳng liên quan gì cả. Lại tiu nghỉu, bây giờ thực sự xấu hổ rằng mình đơn giản ngu xuẩn, cứ nghĩ, "Đứa trẻ này chắc chắn biết điều kì lạ nào đó. Bây giờ nó nói, 'Bất kì chỗ nào chân đưa tớ tới.'"

Đứa trẻ này quay về với thầy. Thầy nói, "Ta đã bảo con đừng nói với những người đó mà! Họ là nguy hiểm, đây là kinh nghiệm dài hàng thế kỉ của chúng ta. Nhưng bây giờ cái gì đó phải được làm. Cho nên ngày mai con lại hỏi, 'Đằng ấy đi đâu thế?' và khi nó nói, "Tới bất kì chỗ nào chân đưa tớ tới,' bảo nó, 'Nếu đằng ấy không có chân, thì ...?' Nó phải im lặng theo cách này cách khác chứ."

Thế là ngày hôm sau đứa trẻ này lại hỏi, "Đằng ấy đi đâu thế?" và chờ đợi.

Và đứa trẻ kia nói, "Tớ đi ra chợ mua rau."

Con người thông thường vận hành từ quá khứ - còn cuộc sống cứ thay đổi. Cuộc sống không có nghĩa vụ nào phải khớp với những kết luận của bạn. Đó là lí do tại sao cuộc sống lại lẫn lộn - lẫn lộn cho người thông thái. Người đó có tất cả những câu trả lời làm sẵn, Bhagavad Gita, Koran linh thiêng, Kinh Thánh, Veda. Người đó có mọi thứ được nhồi nhét, người đó biết tất cả các câu trả lời. Nhưng cuộc sống không bao giờ nêu ra cùng câu hỏi lần nữa; do đó người thông thái bao giờ cũng không tới đích.

CAY ĐẮNG

Chúng ta cay đắng bởi vì chúng ta không phải là điều chúng ta đáng phải là. Mọi người đều cảm thấy cay đắng bởi vì mọi người đều cảm thấy đây không phải là điều cuộc sống đáng phải vậy; nếu điều này là tất cả thì cuộc sống chẳng là gì cả. Phải có cái gì đó hơn nó chứ, và chừng nào cái gì đó hơn còn chưa được tìm thấy, người ta không thể vứt bỏ được cay

đắng của mình. Từ sự cay đắng này mà giận dữ, ghen tị, bạo hành, hận thù kéo tới - đủ mọi loại tiêu cực. Người ta liên tục phàn nàn nhưng điều phàn nàn thực sự lại ở đâu đó khác sâu bên dưới. Đó chính là phàn nàn chống lại sự tồn tại: "Mình đang làm gì ở đây thế này? Sao mình lại ở đây? - chẳng có gì xảy ra cả. Sao mình lại bị buộc phải sống, bởi vì chẳng cái gì xảy ra cả." Thời gian cứ trôi qua và cuộc sống vẫn còn chẳng có phúc lạc nào. Điều đó tạo ra cay đắng.

Không phải ngẫu nhiên mà người già trở nên rất cay đắng. Rất khó sống với người già, cho dù họ là bố mẹ của riêng bạn. Điều đó là rất khó bởi một lẽ đơn giản là toàn bộ cuộc sống của họ đã bị kiệt quệ và họ cảm thấy cay đắng. Họ nhảy vào mọi thứ để ném ra những cái tiêu cực của mình; họ bắt đầu tẩy rửa và vung vít lên mọi thứ. Họ không thể tha thứ được cho trẻ con đang hạnh phúc, nhảy múa, ca hát, hò hét vui vẻ - họ không thể dung thứ được cho điều đó. Đó là nỗi phiền muộn cho họ bởi vì họ đã bỏ lỡ mất cuộc sống của mình. Và thực tế khi họ nói "Đừng làm cho chúng tôi phiền muội nữa" họ đơn giản nói, "Sao chúng mày lại dám vui vẻ thế!" Họ chống lại thanh niên, và bất kì cái gì mà thanh niên đang làm, người già bao giờ cũng nghĩ thanh niên sai.

Thực tế, họ đơn giản cảm thấy cay đắng về toàn thể mọi thứ được gọi là cuộc đời, và họ cứ tìm ra đủ mọi cớ. Rất hiếm khi tìm được một người già không cay đắng - điều đó nghĩa là người đó đã sống thực sự đẹp, người đó thực sựlà người trưởng thành. Thế thì người già có cái đẹp vô cùng, không thanh niên nào có thể có được. Họ có chín chắn nào đó, sự trưởng thành, họ dày dạn. Họ đã thấy nhiều và đã sống nhiều đến mức họ cực kì biết ơn Thượng đế.

Nhưng rất khó tìm thấy kiểu người già đó, bởi vì điều đó có nghĩa người đó là vị Phật, một Christ. Chỉ người đã thức tỉnh mới có thể không cay đắng trong thời già lão - bởi vì cái chết đang tới gần, cuộc sống sắp mất, cái gì có đó cho người ta hạnh phúc? Người ta đơn giản giận dữ.

Bạn đã nghe nói về thanh niên giận dữ, nhưng thực sự không thanh niên nào có thể giận dữ được như người già. Không ai nói về người già giận dữ nhưng kinh nghiệm riêng của tôi - tôi đã quan sát thanh niên, người già - là ở chỗ không ai có thể giận dữ như người già.|

Cay đắng là trạng thái của dốt nát. Bạn phải vượt ra ngoài nó, bạn phải học nhận biết, điều trở thành cây cầu đưa bạn vượt ra ngoài. Và chính việc vượt ra đó là cuộc cách mạng. Khoảnh khắc bạn đã thực sự vượt ra ngoài mọi phàn nàn, tất cả những cái không, thì cái có vô cùng phát sinh ra - chỉ có, có, có - có hương thơm lớn lao. Cùng năng lượng đã là cay đắng nay trở thành hương thơm.

(Trích “Trưởng thành – Trách nhiệm là chính mình”)

MỘC MẠC

Mộc mạc là giản dị: sống cuộc sống giản dị. Cuộc sống giản dị là gì? Nó giống như cuộc sống của đứa trẻ -bạn tận hưởng mọi thứ, nhưng bạn không níu bám.

Chuyện xảy ra: Một trong những thánh nhân vĩ đại nhất Ấn Độ là Kabir. Ông ấy có một con trai; tên anh ta là Kamal. Anh ta là người thậm chí còn vĩ đại hơn người bố, nhưng không ai biết về Kamal mấy vì anh ta thực sự là người rất, rất hiếm hoi. Nhiều đệ tử có đó, và nhiều ganh đua, như nó vẫn xảy ra với các đệ tử. Và nhiều người chống lại việc Kamal sống cùng Kabir bởi vì, họ nói, "Người này là đáng trách." Mọi người sẽ đem nhiều quà, đồ cúng dường, tiền bạc, kim cương tới chân Kabir - ông ấy sẽ không bao giờ nhận chúng. Và Kamal sẽ ngồi bên ngoài, và khi họ quay lại, nếu họ đã cúng dường, anh ta sẽ lấy chúng. Cho nên mọi người nói, "Con ông tham lam."

Kabir biết anh ta rõ lắm, rằng anh ta không tham chút nào; anh ta là người rất giản dị. Đó là lí do tại sao ông ấy hay gọi anh ta là Kamal. Kamal nghĩa là "phép màu." Anh ta là người thực sự là phép màu, và nó phải như vậy thôi: nhất định với Kabir anh ta phải là người phép màu.

Nhưng anh ta thực sự giản dị - hệt như đứa trẻ. Thỉnh thoảng anh ta thậm chí còn hỏi: quà của ai đó đã bị từ chối, Kabir đã từ chối nó - ai đó đã mang kim cương tới cho và Kabir đã từ chối chúng - và người này sẽ đem chúng đi và Kamal sẽ nói. "Đá đẹp thế. Ông đem chúng đi đâu?

Đem lại cho tôi đi. Nếu bố tôi không nhận, tôi có thể nhận."

Điều này là xấu. Cho nên, cuối cùng, các đệ tử khuyên Kabir, ngược với ước muốn của ông ấy, và Kabir nói, "Được, nếu các ông nghĩ... thế thì ta sẽ tống nó ra."

Kamal bị tống ra. Anh ta chẳng nói gì; anh ta đơn giản chấp nhận: con người của mãn nguyện. Anh ta thậm chí không tranh cãi rằng những người đang phàn nàn chống anh ta là sai. Không. Không có biện luận trong người như vậy. Anh ta đơn giản bỏ đi, anh ta làm một chiếc lều nhỏ ngay bên cạnh Kabir, và bắt đầu sống ở đó. Hàng nghìn người sẽ tới Kabir, và không ai tới Kamal, vì anh ta không nổi tiếng chút nào; và điều này khắp nơi đều biết, rằng Kabir đã tống anh ta ra, cho nên đây là đủ kết án.

Vua của vùng Kashi, một người sùng kính Kabir, một lần tới, và ông ấy hỏi, "Kamal đâu?" Kabir phải kể lại câu chuyện. Nhà vua nói, "Nhưng ta chưa bao giờ cảm thấy rằng cậu đó có tham lam gì cả. Cậu ta giản dị. Ta sẽ đi và xem vậy." Thế là ông ta đi tới lều của Kamal với một viên kim cương rất, rất giá trị, viên to nhất mà ông ấy có.

Kamal đói hôm đó, và không có thức ăn ở đó, cho nên anh ta nói, "Tôi sẽ làm gì với hòn đá này? Tôi có nên ăn nó không? Ông đáng ra nên mang chút thức ăn tới vì tôi đang đói."

Nhà vua nghĩ trong đầu, "Mình đúng rồi. Hừmm? viên kim cương giá trị thế mà anh ta đơn giản từ chối. Cho nên nhà vua lấy lại viên kim cương khi ông ấy quay về. Kamal nói, "Nếu ông đã hiểu rằng đây chỉ là hòn đá, sao mang trọng lượng đó đi lần nữa? Ông có thể bỏ nó lại. Ngay chỗ đầu tiên ông đã mang nó tới đây, điều đó là sai rồi. Bây giờ sao phạm cùng sai lầm đó lần nữa? Nó chỉ là hòn đá mà."

Bây giờ, nhà vua đâm ra phân vân, "Có thể đây chỉ là thủ đoạn. Có thể Kamal này quan tâm tới kim cương nhưng lại láu lỉnh với mình." Nhưng nhà vua nghĩ, "Thôi được, để ta xem sao." Thế là ông ta nói, "Ta nên để nó ở đâu?"

Kamal nói, "Lần nữa, ông phạm cùng sai lầm. Nếu nó là hòn đá, không ai hỏi về để nó ở đâu cả. Ông có thể bỏ nó ở bất kì chỗ nào; chiếc lều là đủ lớn."

Nhà vua muốn xem toàn thể sự việc tới tận cùng, cho nên ông ấy để nó lên mái lều và bỏ đi, vẫn biết rõ, "Khoảnh khắc mình đi xa một chút thể nào tay Kamal này cũng sẽ lấy viên kim cương đó đem vào lều."

Sau bẩy ngày ông ta quay lại để điều tra điều đã xảy ra. Ông ta chắc chắn rằng đến giờ viên kim cương phải đã bị bán đi rồi. Ông ta tới, ông ta nói về các thứ khác, và thế rồi ông ta nói, "Chuyện gì đã xảy ra cho viên kim cương?"

Kamal nói, "Lại kim cương? Và tôi đã bảo ông nó là hòn đá. Và sao tôi
phải lo nghĩ về điều đã xảy ra cho nó?"

Bây giờ nhà vua nghĩ, "Hắn thực là... thực là tinh ranh. Hắn đã bán nó hay giấu nó đi rồi; bây giờ hắn lại nói, 'Sao tôi phải lo nghĩ về nó?'"

Và thế rồi Kamal nói, "Nhưng ông có thể tìm bất kì chỗ nào ông đã bỏ nó lại. Nếu ai đó mà còn chưa lấy nó đi, nó có thể vẫn ở đó." Và nó vẫn ở đó thật.

Đây là giản dị. Đây là mộc mạc. Nhưng khó: một người có thể sống ở cung điện, và nếu cung điện không ở trong người đó, đó là mộc mạc. Bạn có thể sống trong lều, và nếu lều đã đi vào trong tâm trí bạn, nó không phải là mộc mạc. Bạn có thể ngồi trên ngai vàng như hoàng đế, và bạn có thể là sannyasin. Bạn có thể là sannyasin và bạn có thể đứng trần trên phố, và bạn không thể là một sannyasin. Mọi sự là không đơn giản như người ta nghĩ chúng vậy, và hình tướng không nên được tin nhiều - bạn nên nhìn sâu bên dưới.

Mộc mạc là có khả năng chỉ sau mãn nguyện, bởi vì sau mãn nguyện mộc mạc của bạn sẽ không là phương tiện cho mục đích nào đó; nó sẽ đơn giản là cách sống không phức tạp, cách sống đơn giản. Và tại sao đơn giản? Bởi vì nó hạnh phúc hơn. Việc sống của bạn càng phức tạp, bạn sẽ càng bất hạnh hơn, bởi vì bạn phải xoay xở với nhiều thứ thế.

Cuộc sống càng đơn giản, càng hạnh phúc hơn, bởi vì không có quản lí,
thực sự. Bạn có thể đơn giản sống như việc thở.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 5")

CÁI GÌ CÒN LẠI SAU CHỨNG NGỘ

Thầy đã nói chứng ngộ là có tính cá nhân, nhưng tính cá nhân có còn lại sau chứng ngộ không?

Không. Tính cá nhân không còn lại sau chứng ngộ, nhưng chứng ngộ có tính cá nhân. Bạn sẽ phải hiểu điều đó. Sông rơi vào đại dương. Khi nó đã rơi vào, sông đã biến mất - không có tính cá nhân của sông còn lại, nhưng chỉ riêng một sông rơi vào trong đại dương. Bạn rơi vào trong đại dương của chứng ngộ như một cá nhân: bạn không thể đem vợ bạn đi cùng bạn được hay bạn của bạn đi cùng bạn - không có cách nào. Bạn đi một mình. Không ai có thể đem được bất kì ai.

Làm sao bạn có thể đem được bất kì ai? Khi bạn thiền bạn thiền một mình. Khoảnh khắc bạn nhắm mắt lại và bạn trở nên im lặng, mọi người đã biến mất - vợ, bạn, con. Cái gần nhất cũng không còn gần; cái gần nhất bây giờ là xa nhất. Trong im lặng sâu của bạn, bình thản bên trong, bạn tồn tại một mình. Một mình này sẽ rơi vào trong đại dương.

Cho nên, chứng ngộ có tính cá nhân. Tất nhiên sau chứng ngộ tính cá nhân biến mất; không có tính cá nhân. Cho nên nhớ điều này: bạn không thể đi theo đám đông được; bạn không thể đi như một tổ chức được; bạn không thể đi như một giáo phái. Bạn không thể nói, "Mọi người Ki tô giáo lại đây," hay "Mọi người Hindus lại đây. Tôi sắp chứng ngộ và tôi sẽ đem mọi người Hindus cùng tôi." Không ai có thể đem được bất kì ai khác. Nó tuyệt đối là một mình. Và đó là cái đẹp của nó, thuần khiết của nó. Trong tính một mình tuyệt đối của bạn, bạn rơi vào trong niết bàn  đại dương. Mới khoảnh khắc trước, bạn còn là dòng sông; mới khoảnh khắc trước, bạn còn là một cá nhân - chính đỉnh của tính cá nhân, vị phật

- và chỉ một khoảnh khắc sau đó chẳng cái gì tồn tại. Bạn không còn là sông nữa; bạn đã trở thành đại dương. Bây giờ bạn thậm chí không thể nói, "tôi đây." Đại dương hiện hữu; sông đã biến mất.

Bạn có thể nói điều đó theo hai cách: rằng sông đã biến mất - một cách, cách của Phật tử; hay bạn có thể nói sông đã trở thành đại dương - cách kia, cách của Vedanta. Nhưng cả hai là một. "Sông đã trở thành đại dương," hay, "Sông đã biến mất; chỉ đại dương hiện hữu," chỉ là các cách nói cho cùng một điều.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 5")

HỔ VÀ DÊ

Chuyện là: Một con hổ cái chết khi cho sinh ra một hổ con, và hổ con được đàn dê nuôi lớn. Tất nhiên, con hổ này tin bản thân nó cũng là dê. Điều đó là đơn giản, tự nhiên; được dê nuôi lớn, sống cùng với dê, nó tin rằng nó là dê. Nó vẫn còn ăn chay, ăn và nhai cỏ. Nó không có quan niệm nào. Thậm chí ngay cả trong mơ nó cũng không thể mơ thấy nó là hổ, và nó chính là hổ.

Thế rồi một hôm chuyện xảy ra là một con hổ già bắt gặp bầy dê này và con hổ già đó không thể tin được vào mắt minh. Một con hổ con đang đi giữa bầy dê! Chẳng con dê nào sợ con hổ này mà chúng cũng không nhận biết rằng con hổ này đang đi trong lũ chúng; con hổ này cũng đi như lũ dê. Bằng cách nào đó con hổ già tóm bắt lấy con hổ con, bởi vì khó mà bắt được nó. Nó trốn - nó cố gắng, nó kêu khóc, nó la hoảng. Nó sợ, nó run lập cập vì sợ. Mọi con dê đều thoát và nó cũng cố thoát cùng chúng, nhưng con hổ già bắt giữ nó lại và kéo nó ra hồ. Nó không muốn đi. Nó chống lại cũng hệt như cách các bạn đang làm với tôi. Nó cố hết sức không đi. Nó sợ đến chết, kêu và khóc, nhưng con hổ già không cho phép nó. Con hổ già vẫn kéo nó đi và đưa nó tới hồ.

Hồ im lặng như tấm gương. Nó buộc con hổ con nhìn vào trong nước. Hổ con nhìn qua làn nước mắt dàn dụa - hình ảnh không rõ ràng nhưng hình ảnh có đó - rằng nó trông giống như con hổ già. Nước mắt biến mất và cảm giác mới về bản thể nảy sinh; dê bắt đầu biến mất khỏi tâm trí.

Nó không còn là dê nữa, nhưng nó không thể tin được vào chứng ngộ riêng của nó. Mặc dầu thân thể vẫn run một chút, nó vẫn còn sợ. Nó nghĩ, 'Có thể mình đang tưởng tượng. Làm sao dê đột nhiên biến thành hổ được? Điều đó là không thể được, điều đó chưa bao giờ xảy ra. Điều đó không bao giờ xảy ra theo cách đó.' Nó không thể tin được vào mắt riêng của nó, nhưng bây giờ tia lửa đầu, ánh sáng đầu tiên đã đi vào trong bản thể nó. Nó thực sự không còn như cũ nữa.

Con hổ già đem nó về hang. Bây giờ nó không chống lại thế, không ngần ngại thế, không sợ thế. Dần dần nó trở nên bạo dạn, thu lấy dũng cảm. Nó bắt đầu bước đi như hổ khi nó về tới hang. Con hổ già cho nó miếng thịt để ăn. Thật khó cho kẻ ăn chay, gần như không thể được, phát nôn, nhưng con hổ già không chịu. Nó bắt con hổ con ăn. Khi mũi hổ con lại gần miếng thịt, cái gì đó xảy ra: từ mùi thịt, cái gì đó sâu trong bản thế của nó điều đã từng bị ngủ say được thức tỉnh. Nó bị kéo lại, bị hấp dẫn tới miếng thịt, và nó bắt đầu ăn. Một khi nó đã nếm miếng thịt rồi, tiếng gầm bùng ra qua bản thể nó. Con dê biến mất trong tiếng gầm đó, và con hổ có đó trong cái lộng lẫy và huy hoàng của nó.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 4")

ÔNG HIỂU LỜI, HAY NGHĨA?

Tôi sẽ kể cho bạn một giai thoại tôi bao giờ cũng thích. Nó là về Siddha Naropa, đệ tử của Tilopa. Chuyện xảy ra trước khi Naropa tìm được thầy mình, Tilopa. Chuyện xảy ra trước khi bản thân ông ấy trở nên chứng ngộ. Và nó là điều phải có cho mọi người tìm kiếm; nó phải xảy ra cho mọi người. Cho nên dù nó xảy ra cho Naropa hay không thì cũng không phải là vấn đề - nó là điều phải có trên cuộc hành trình. Chừng nào nó còn chưa xảy ra, chứng ngộ là không thể được. Cho nên về mặt lịch sử tôi không biết liệu nó đã xảy ra hay không. Về mặt tâm lí tôi chắc chắn, tuyệt đối chắc chắn, nó đã xảy ra bởi vì không ai có thể đi xa thêm vào cõi bên kia mà không có nó.

Naropa là một học giả lớn, một bác học lớn. Có chuyện rằng ông ấy là phó hiệu trưởng vĩ đại của một đại học lớn - mười nghìn đệ tử của riêng ông ấy. Một hôm ông ấy đang ngồi với các đệ tử vây quanh. Khắp xung quanh ông ấy là hàng nghìn kinh sách - cổ đại, rất cổ đại, hiếm hoi. Đột nhiên ông ấy rơi vào giấc ngủ, chắc phải đã bị mệt mỏi, và ông ấy có linh ảnh. Tôi gọi nó là linh ảnh, không phải mơ, vì nó không phải là mơ thường. Nó có ý nghĩa thế, gọi nó là mơ sẽ không chính xác; nó là linh ảnh.

Ông ấy thấy một bà rất, rất già, xấu, kinh khủng - như phù thuỷ. Cái xấu của bà ấy nhiều tới mức ông ấy bắt đầu run rẩy trong giấc ngủ của mình. Nó buồn nôn thế ông ấy muốn trốn đi - nhưng trốn đi đâu, đi đâu đây?

Ông ấy bị bắt, cứ dường như bị thôi miên bởi bà phù thuỷ già. Thân thể bà gớm ghiếc buồn nôn, nhưng mắt bà ấy như nam châm. Bà ấy hỏi, "Naropa, ông đang làm gì?" Và ông ấy nói, "Tôi đang học." "Ông học gì?" bà già hỏi.

Ông ấy nói, "Triết học, tôn giáo, nhận thức học, ngôn ngữ, văn phạm,
logic."

Bà già lại hỏi, "Ông có hiểu chúng không?" Naropa nói, "Ô... có chứ, tôi
hiểu chúng."

Bà ấy lại hỏi, "Ông hiểu lời, hay nghĩa?"

Điều này được hỏi lần đầu tiên. Cả nghìn câu hỏi đã được mọi người hỏi Naropa trong đời ông ấy. Ông ấy là thầy giáo lớn - hàng nghìn học sinh bao giờ cũng hỏi, chất vấn - nhưng không ai đã hỏi điều này: ông hiểu lời, hay nghĩa. Và mắt bà này xuyên thấu tới mức không thể nói dối được - bà ấy sẽ tìm ra. Trước mắt bà ấy Naropa cảm thấy hoàn toàn trần trụi, khoả thân, trong suốt. Đôi mắt đó xuyên vào rất sâu trong bản thể ông ấy, và không thể nào nói dối được. Với bất kì ai khác ông ấy chắc đã nói, "Tất nhiên, tôi hiểu nghĩa chứ," nhưng với bà này, bà già trông kinh khủng này, ông ấy không thể nói dối được; ông ấy phải nói ra chân lí.

Ông ấy nói, "Vâng, tôi hiểu lời."

Bà già rất hạnh phúc. Bà ấy bắt đầu nhảy múa và cười.

Tưởng rằng bà ấy đã trở nên hạnh phúc thế.... Và bởi vì hạnh phúc của bà ấy mà cái xấu của bà ấy đã được biến đổi; bà ấy không còn xấu thế nữa; cái đẹp tinh tế thoát ra từ bản thể bà ấy. Tưởng là "Mình đã làm cho bà ấy hạnh phúc thế. Tại sao không làm cho bà ấy hạnh phúc thêm chút ít?" ông ấy nói, "Và vâng, tôi hiểu cả nghĩa nữa."

Bà già dừng cười. Bà ấy dừng múa. Bà ấy bắt đầu kêu khóc, và mọi cái
xấu xí quay lại - cả nghìn lần hơn.

Naropa nói, "Sao thế? Sao bà kêu khóc? Và sao bà đã cười và nhảy múa lúc trước?"

Bà già nói, "Ta đã múa và cười và đã hạnh phúc vì một học giả lớn như ông đã không nói dối. Nhưng bây giờ ta kêu khóc vì ông đã nói dối ta. Ta biết - và ông biết - rằng ông không hiểu nghĩa."

Linh ảnh này biến mất và Naropa được biến đổi. Ông ấy trốn khỏi đại học. Ông ấy không bao giờ chạm tới kinh sách trong đời mình nữa. Ông ấy trở thành dốt nát hoàn toàn: ông ấy đã hiểu rằng chỉ bằng việc hiểu lời, bạn đang lừa ai; và chỉ bằng việc hiểu lời bạn đã trở thành phù thuỷ già xấu xí.

Tri thức là xấu. Và nếu bạn lại gần học giả bạn sẽ thấy họ bốc mùi - mùi tri thức - chết.

Con người của trí huệ, con người của hiểu biết, có sự tươi tắn về người đó, cuộc sống ngát hương - khác toàn bộ với bác học, con người của tri thức. Người hiểu nghĩa trở thành đẹp; người chỉ hiểu lời trở thành xấu. Và người đàn bà này không phải là ai ở bên ngoài: nó chỉ là phóng chiếu của phần bên trong. Nó là bản thể riêng của Naropa, qua tri thức đã trở thành xấu. Chỉ hiểu biết ngần này rằng "Tôi không hiểu nghĩa," và cái xấu sẽ được biến đổi ngay lập tức thành hiện tượng đẹp.

Naropa đi trong tìm kiếm, vì bây giờ kinh sách không ích gì. Bây giờ thầy sống được cần tới. Thế rồi sau những cuộc hành trình dài ông ấy bắt gặp Tilopa. Tilopa cũng trong việc tìm kiếm người này, bởi vì khi bạn  có cái gì đó, bạn muốn chia sẻ; từ bi nảy sinh.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - tập 5")

"Osho ơi,

Tại sao tôi không thể hiểu được triết học của thầy?

Virama,

Bạn đang nói tới triết học nào vậy? Nó không phải là triết học chút nào, nó là chân lí sống! Tôi không dạy bạn học thuyết nào cả; tôi đơn giản chia sẻ niềm vui của tôi, sáng suốt của tôi, tình yêu của tôi, ánh sáng của

tôi với bạn. Triết học là cái gì đó của tâm trí và tôi đã vứt bỏ tâm trí từ lâu trước đây rồi. Nó là giao cảm đang xảy ra ở đây; nó là giao cảm của trái tim. Tôi đang dùng lời bởi vì bạn sẽ không hiểu im lặng, nhưng mọi lời của tôi đều là để giúp bạn hiểu im lặng của tôi một ngày nào đó. Lời chỉ là ngón tay chỉ trăng. Nhìn lên trăng đi; đừng bắt đầu gặm ngón tay tôi!

Nó không phải là triết học chút nào. Triết học là điều rất bình thường; nó là nghĩ về chân lí. Nó giống như người mù nghĩ về ánh sáng: người đó có thể cứ nghĩ, nhưng bạn có cho rằng người đó đã bao giờ đi tới kết luận nào về ánh sáng không? Người đó có kinh nghiệm nào về ánh sáng qua suy nghĩ lâu, thời gian lâu về ánh sáng không? Người đó có thể đi tới biết mọi điều về ánh sáng, nhưng biết về ánh sáng không phải là biết ánh sáng; biết ánh sáng là hiện tượng khác toàn bộ. Nó cần mắt, không phải là nghĩ.

Tôi không phải là triết gia, tôi là thầy chữa. Tôi muốn giúp bạn mở mắt ra. Bạn đã giữ chúng khép lại trong nhiều nhiều kiếp sống rồi và bạn đã trở nên nghiện mắt nhắm; bạn đã quên rằng bạn có thể mở chúng ra. Tôi ở đây chỉ để nhắc nhở bạn rằng không cái gì sai với mắt bạn - chỉ mở chúng ra thôi! Và bất kì cái gì bạn sẽ đi tới biết, đó là Thượng đế.

Thượng đế không phải là niềm tin mà là kinh nghiệm." ("Đạo - Cổng Vàng" tập 1)

KHỔ, NÍU BÁM, HY VỌNG, PHÚC LẠC, SIÊU VIỆT

"Cuộc sống dường như là dây chuyền vô tận khổ sở. Từ sinh tới tử người ta chịu khổ và khổ; dầu vậy người ta vẫn muốn sống. Người ta tiếp tục níu bám lấy cuộc sống.

Albert Camus đã nói ở đâu đó, và rất đúng, 'Vấn đề siêu hình duy nhất là tự tử.' Tại sao bạn không tự tử? Nếu cuộc sống là khổ thế, là chuyện vô vọng thế, sao bạn không tự tử? Sao vẫn cứ sống vậy? Sao không không hiện hữu đi? Sâu bên dưới, đây là vấn đề triết học thực. Nhưng không ai muốn chết. Ngay cả những người tự tử, tự tử trong hi vọng rằng bằng tự

tử họ sẽ thu được cuộc sống tốt hơn, nhưng níu bám lấy cuộc sống vẫn
còn lại. Ngay cả với cái chết, họ cũng đang hi vọng.

Tôi đã nghe nói về một triết gia Hi Lạp, người dạy cho các đệ tử của ông ấy không gì khác ngoài tự tử. Tất nhiên, không ai đã bao giờ theo ông ấy. Mọi người nghe; ông ấy là người rất giỏi nói. Ngay cả khi nghe ông ấy về tự tử - nó có vẻ hay, đáng nghe - không ai theo ông ấy. Bản thân ông ấy đã sống đến tuổi chín mươi rất chín chắn. Bản thân ông ấy đã không tự tử. Trong khi ông ấy trên giường chết, ai đó hỏi, 'Ông dạy liên tục về tự tử. Sao bản thân ông đã không tự tử?' Ông già này, triết gia sắp chết mở mắt ra phều phào nói, 'Ta phải ở đây để dạy cho mọi người chứ.'

Níu bám lấy sống là rất sâu. Patanjali gọi nó là abhinivesh, thèm khát sống. Tại sao nó có đó khi có nhiều khổ thế? Mọi người tới tôi, và với phiền não sâu sắc họ nói về khổ của họ, nhưng họ dường như không sẵn sàng rời bỏ cuộc sống. Ngay cả với mọi khổ của nó, cuộc sống dường như vẫn xứng đáng. Từ đâu mà hi vọng này tới? - nó là ngược đời và phải được hiểu.

Thực ra, bạn níu bám vào sống nếu bạn khổ. Bạn càng khổ, bạn càng níu bám. Người hạnh phúc không níu bám vào sống. Điều này sẽ có vẻ ngược đời ở bề mặt bên ngoài, nhưng nếu bạn xuyên thấu sâu sắc, bạn sẽ hiểu vấn đề là gì. Những người khổ bao giờ cũng hi vọng, lạc quan. Họ bao giờ cũng hi vọng rằng cái gì đó sắp xảy ra ngày mai. Những người đã sống trong khổ sâu sắc và địa ngục đều đã tạo ra cõi trời, ý tưởng, thiên đường. Nó bao giờ cũng là ngày mai; nó không bao giờ tới. Nó bao giờ cũng ở đó, treo như con mồi ngay trước bạn ở đâu đó trong tương lai.

Nó là thủ đoạn của tâm trí: cõi trời - thủ đoạn lớn nhất của tâm trí. Tâm trí đang nói, 'Đừng lo nghĩ về hôm nay, ngày mai là thiên đường. Chỉ bằng cách nào đó qua được hôm nay thôi. Nó không là gì khi so sánh với hạnh phúc đang chờ đợi mình ngày mai!' Và ngày mai dường như gần thế. Tất nhiên nó không bao giờ tới, nó không thể tới được. Ngày mai là thứ không tồn tại. Bất kì cái gì tới bao giờ cũng là hôm nay, và hôm nay là địa ngục. Nhưng tâm trí an ủi; nó phải an ủi, bằng không nó sẽ gần như không thể nào chịu đựng được - khổ là không thể chịu đựng được.

Người ta phải chịu đựng nó.

Làm sao bạn có thể chịu đựng được nó? Cách duy nhất là hi vọng, hi vọng ngược lại mọi hi vọng, mơ mộng. Mơ trở thành an ủi. Mơ làm nhạt nhoà khổ của bạn. Mơ có thể không tới, điều đó không phải là vấn đề, nhưng ít nhất hôm nay bạn có thể mơ và chịu đựng khổ đang có đó. Bạn có thể trì hoãn. Ham muốn của bạn có thể cứ treo đó trong tương lai, không được hoàn thành. Nhưng chính hi vọng rằng ngày mai sẽ tới và mọi thứ sẽ ổn thoả giúp cho bạn kéo dài, dai dẳng.

Người càng khổ, càng hi vọng nhiều; người càng hạnh phúc, càng vô hi vọng nhiều. Đó là lí do tại sao người ăn xin chưa bao giờ từ bỏ thế giới. Làm sao họ có thể từ bỏ được? Chỉ một Phật, một Mahavira - được sinh ra trong cung điện như các hoàng tử - mới từ bỏ thế giới. Họ là những người vô vọng; họ không có gì để hi vọng. Mọi thứ đều có đó và dầu  vậy vẫn có khổ. Người ăn xin có thể hi vọng bởi vì không cái gì là có cùng người đó: khi mọi thứ đều có đó, sẽ có cõi trời và thiên đường và mọi thứ sẽ là hạnh phúc. Người đó phải đợi và làm thu xếp cho ngày mai xảy ra. Không có gì còn lại cho vị Phật. Mọi thứ đều sẵn có; mọi thứ là có thể đều đã có đó rồi. Thế thì làm sao hi vọng được? Hi vọng về cái gì?

Đó là lí do tại sao tôi nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại rằng chỉ trong xã hội sung túc tôn giáo mới trở thành có thể. Xã hội nghèo không thể có tính tôn giáo. Xã hội nghèo nhất định trở thành cộng sản, bởi vì chủ nghĩa cộng sản là hi vọng của ngày mai, cõi trời: ‘Ngày mai mọi thứ sẽ được phân phối bình đẳng, ngày mai sẽ không có người giầu và không có người nghèo, ngày mai là cách mạng. Mặt trời sẽ mọc và mọi thứ sẽ đẹp. Bóng tối chỉ là hôm nay. Bạn chỉ cần chịu đựng nó và tranh đấu cho ngày mai.' Xã hội nghèo nhất định là cộng sản.

Chỉ xã hội giầu mới bắt đầu cảm thấy vô vọng. Và khi bạn bắt đầu cảm thấy vô vọng về cuộc sống, hi vọng thực mới trở thành có thể. Khi bạn cảm thấy rất thất vọng với cuộc sống tới mức bạn đang trên bờ của tự tử, bạn sẵn sàng bỏ toàn thể khổ sở này. Chỉ trong khoảnh khắc đó của khủng hoảng mà biến đổi mới là có thể.

Tự tử và sadhana là hai phương án. Khi bạn sẵn sàng tự tử, bạn sẵn sàng được biến đổi - không bao giờ trước đó. Khi bạn sẵn sàng rời bỏ toàn thể cuộc sống và mọi khổ của nó, chỉ thế thì mới có khả năng là bạn có thể

sẵn sàng để biến đổi bản thân bạn. Biến đổi là tự tử thật. Nếu bạn giết thân thể bạn, điều đó không phải là tự tử thực. Bạn sẽ lại có thân thể khác, bởi vì tâm trí vẫn còn là cái cũ. Giết tâm trí mới là tự tử thực, và đó là điều yoga tất cả là gì: giết tâm trí, đạt tới tự tử tối thượng. Từ đó, thế thì không có việc quay lại.

Nhưng con người níu bám vào sống bởi vì con người khổ. Bạn chắc đã nghĩ khác: rằng người khổ không nên níu bám vào sống. Cái gì có đó mà cuộc sống đã cho người đó? Tại sao người đó phải níu bám? Nhiều lần ý tưởng này phải đã tới với bạn, nhìn người ăn xin trên đường, trong cống rãnh, mù loà, bị hủi, không chân, không tay; ý tưởng này phải đã thoáng qua tâm trí bạn, 'Tại sao người này níu bám lấy cuộc sống? Bây giờ cái gì còn lại đó? Sao người đó không tự tử và được kết thúc đi?'

Tôi nhớ: trong thời thơ ấu của tôi một người ăn xin không chân thường tới. Ông ấy được bà vợ mang đi trong chiếc xe nhỏ. Ông ấy mù, toàn thân bốc mùi xác chết. Bạn không thể tới gần ông ấy được. Ông ấy phải chịu bệnh hủi không thể chữa được - gần chết, chín mươi chín phần trăm chết, chỉ một phần trăm sống bằng cách nào đó vẫn thở. Tôi thường cho ông ấy cái gì đó. Một hôm tôi hỏi ông ấy, chỉ từ tò mò, 'Sao bác vẫn  sống - để làm gì? Tại sao bác không thể tự tử và được kết thúc với cuộc sống khốn khổ này?' Tất nhiên, ông ấy trở nên cáu. Ông ấy nói, 'Mày nói cái gì?' Ông ấy cáu. Ông ấy muốn đánh tôi bằng chiếc gậy của ông ấy.

Với bạn dường như là người khổ phải tự tử, hay ít nhất nghĩ về việc kết thúc nó. Nhưng không bao giờ đâu - người khổ không bao giờ nghĩ về điều đó, người đó không thể nghĩ được. Khổ tạo ra đền bù của nó, khổ tạo ra thuốc giải độc của nó. Cõi trời là thuốc giải độc - 'Ngày mai, mọi thứ sẽ ổn thoả. Vấn đề chỉ là chút ít kiên nhẫn thêm.'

Người ăn xin bao giờ cũng sống trong tương lai. Và bạn là kẻ ăn xin nếu bạn sống trong tương lai. Đó là tiêu chuẩn để đánh giá liệu một người là hoàng đế hay kẻ ăn xin: nếu bạn sống trong tương lai, bạn là kẻ ăn xin; nếu bạn sống ngay ở đây, bây giờ, bạn là hoàng đế.

Người phúc lạc sống ở đây và bây giờ. Người đó không bận tâm về tương lai. Tương lai không có nghĩa gì; tương lai không có nghĩa với người đó. Tương lai thực ra là không tồn tại; khoảnh khắc này là sự tồn

tại duy nhất. Nhưng điều đó là có thể chỉ cho người phúc lạc. Với người khổ, làm sao khoảnh khắc này có thể là sự tồn tại duy nhất được? Thế thì nó sẽ là quá nhiều - không thể chịu nổi, không thể được. Người đó phải tạo ra tương lai. Người đó phải tạo ra mơ ở đâu đó, bằng cách nào đó, để bù cho khổ.

Khổ càng sâu sắc, hi vọng càng nhiều. Hi vọng là cái bù lại. Người khổ không bao giờ tự tử, và người khổ không bao giờ đi tới tôn giáo. Người khổ níu bám lấy cuộc sống. Bạn càng hạnh phúc, bạn sẽ càng sẵn sàng từ bỏ cuộc sống vào bất kì khoảnh khắc nào - bất kì khoảnh khắc nào, không níu bám. Bạn có thể bỏ cuộc sống của bạn hệt như bộ quần áo đã cũ rách; không thành vấn đề chút nào.

Không chỉ có thế; nếu bạn thực sự phúc lạc và cái chết gõ cửa bạn, bạn sẽ đón chào nó. Bạn sẽ ôm choàng cái chết, và ở đó bạn sẽ siêu việt lên trên cái chết. Để tôi nhắc lại: cái chết tới và gõ cửa bạn, và nếu bạn sợ và bạn trốn đâu đó trong góc nhà, trong tủ, và bạn khóc lóc và bạn muốn sống thêm chút nữa, bạn là nạn nhân. Bạn sẽ phải chết nhiều lần. Kẻ hèn chết cả nghìn lẻ một lần. Nhưng nếu bạn có thể mở cửa, đón chào cái chết như người bạn, ôm choàng cái chết, ở đó bạn đã siêu việt lên trên cái chết. Bây giờ bạn bất tử. Lần đầu tiên, bây giờ bạn đạt tới cuộc sống mà không khổ, cuộc sống của điều Jesus nói: sống trong dư thừa; cuộc sống của điều Phật nói: cuộc sống của cực lạc, của niết bàn; cuộc sống mà về nó Patanjali đang nói: vĩnh hằng, bên ngoài thời gian và không gian, bên ngoài cái chết.

Khổ tạo ra đền bù riêng của nó. Một khi bạn bị mắc vào bẫy, bạn càng níu bám lấy cuộc sống, và bạn sẽ càng trở nên khổ hơn. Đó là phần thứ hai: bạn càng níu bám lấy cuộc sống, bạn sẽ càng khổ hơn vì bản thân việc níu bám tạo ra khổ, níu bám tạo ra nhiều thất vọng hơn. Khi bạn không níu bám vào cái gì đó, nếu nó bị mất đi bạn không khổ. Khi bạn níu bám vào một thứ và nó bị mất, ban phát điên. Bạn càng níu bám vào cuộc sống, bạn sẽ càng thấy mọi ngày rằng bạn trở nên khổ. Phiền não được thêm vào cho bản thể bạn ngày càng nhiều. Một khoảnh khắc tới khi bạn không là gì ngoài phiền não, phiền não la hét. Và khi điều này xảy ra, bạn níu bám nhiều hơn. Đây là cái vòng luẩn quẩn.

Cứ quan sát toàn thể hiện tượng này. Tại sao bạn níu bám? Bạn níu bám bởi vì bạn chưa có khả năng sống. Chính việc níu bám lấy cuộc sống chỉ ra rằng bạn chưa sống, bạn đã sống cuộc sống chết, bạn chưa có khả năng tận hưởng phúc lành của cuộc sống, bạn đã không nhạy cảm, bạn đã sống cuộc sống khép kín. Bạn đã không có khả năng chạm vào hoa, trời, chim. Bạn đã không có khả năng tuôn chảy cùng dòng sông cuộc sống; bạn bị đông cứng. Bởi vì bạn bị đông cứng và bạn không thể sống được, bạn khổ. Bởi vì bạn khổ bạn sợ chết bởi vì nếu cái chết tới ngay bây giờ và bạn còn chưa sống cuộc sống, bạn bị chấm dứt."

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 4")

NHỊP ĐIỆU CUỘC SỐNG

Osho ơi,

Thỉnh thoảng tôi cảm thấy nhận biết và thỉnh thoảng không. Nhận biết dường như là dao động theo nhịp. Việc dao động theo nhịp này có dần biến đi không hay nó cứ diễn ra bất thần?

Trong cuộc sống mọi thứ đều là nhịp điệu. Bạn hạnh phúc và thế rồi tiếp đó là bất hạnh. Đêm và ngày, mùa hè và mùa đông; cuộc sống là nhịp điệu giữa hai cực đối lập. Khi bạn cố gắng trở nên nhận biết, cùng nhịp điệu sẽ có đó: lúc thì bạn nhận biết và lúc thì không.

Cho nên đừng tạo ra vấn đề, bởi vì bạn là chuyên gia thế trong việc tạo ra vấn đề từ trời xanh, bạn có thể tạo ra vấn đề, và một khi bạn đã tạo ra vấn đề thế thì bạn muốn giải quyết nó. Thế thì có những người sẽ cung cấp cho bạn câu trả lời. Vấn đề sai bao giờ cũng được trả lời bằng câu  trả lời sai. Thế thì nó có thể tiếp diễn tới vô hạn; thế thì câu trả lời sai lại tạo ra câu hỏi sai. Cho nên từ chính lúc ban đầu, người ta phải nhận biết không tạo ra vấn đề sai. Bằng không, toàn thể cuộc sống cứ diễn ra và theo hướng sai. Bao giờ cũng cố hiểu đừng tạo ra vấn đề. Mọi thứ đều dao động theo nhịp, và khi tôi nói mọi thứ, tôi ngụ ý mọi thứ. Yêu, và có ghét; nhận biết, và có vô nhận biết. Đừng tạo ra vấn đề nào: tận hưởng cả hai.

Trong khi nhận biết, tận hưởng việc nhận biết, và trong khi vô nhận biết, tận hưởng việc vô nhận biết - không cái gì là sai, bởi vì vô nhận biết giống như nghỉ ngơi. Bằng không, nhận biết sẽ trở thành căng thẳng.

Nếu bạn thức hai mươi bốn giờ, bạn nghĩ bạn có thể sống được bao nhiêu ngày? Không có thức ăn người ta có thể sống được ba tháng; không ngủ, trong vòng ba tuần người đó sẽ phát điên và người đó sẽ cố tự tử. Ban ngày bạn tỉnh táo; ban đêm bạn thảnh thơi, và thảnh thơi đó giúp bạn ban ngày lại được tỉnh táo hơn, tươi tắn. Các năng lượng đã được trải qua một thời kì nghỉ ngơi; chúng lại sống động hơn vào buổi sáng.

Cùng điều này sẽ xảy ra trong thiền: vài khoảnh khắc bạn hoàn toàn nhận biết, tại đỉnh núi; vài khoảnh khắc bạn ở trong thung lũng, nghỉ ngơi - nhận biết đã biến mất, bạn đã quên. Nhưng cái gì sai trong nó? Điều đó là đơn giản. Qua vô nhận biết, nhận biết sẽ nảy sinh trở lại, tươi tắn, trẻ trung; và điều này sẽ tiếp diễn. Nếu bạn có thể tận hưởng cả hai bạn trở thành cái thứ ba, và đó là điểm cần được hiểu. Nếu bạn có thể  tận hưởng cả hai điều đó nghĩa là bạn không là cả hai - không là nhận biết, không là không nhận biết - bạn là người tận hưởng cả hai. Cái gì đó của cõi bên kia đi vào. Thực ra, đây là nhân chứng thực. Hạnh phúc bạn tận hưởng - cái gì sai khi hạnh phúc đã qua và bạn đã trở nên buồn? Cái gì sai trong nỗi buồn? Tận hưởng nó đi. Một khi bạn trở nên có khả năng tận hưởng nỗi buồn, thế thì bạn không là cả hai.

Và điều này tôi bảo bạn: rằng nếu bạn tận hưởng, nỗi buồn có cái đẹp riêng của nó. Hạnh phúc có chút ít nông cạn; nỗi buồn là rất sâu, nó có chiều sâu trong nó. Người chưa bao giờ buồn sẽ nông cạn, chỉ ngay trên bề mặt. Buồn giống như đêm tối - rất sâu. Bóng tối có im lặng trong nó, buồn cũng có. Hạnh phúc lục bục, có âm thanh trong nó. Nó giống như dòng sông trong vùng núi non; âm thanh được tạo ra. Nhưng trong vùng núi sông không bao giờ có thể rất sâu; nó bao giờ cũng nông. Khi sông tới đồng bằng nó trở nên sâu, nhưng âm thanh dừng lại. Nó di chuyển dường như không di chuyển. Nỗi buồn có chiều sâu.

Tại sao tạo ra rắc rối? Trong khi hạnh phúc, cứ hạnh phúc đi, tận hưởng nó. Đừng bị đồng nhất với nó. Khi tôi nói hạnh phúc, tôi ngụ ý tận hưởng nó. Để cho nó là bầu khí hậu mà sẽ di chuyển và thay đổi. Sáng

đổi thành trưa, trưa đổi thành chiều tối, và thế rồi đêm tới. Để hạnh phúc là bầu khí hậu quanh bạn. Tận hưởng nó, và thế rồi buồn tới... tận hưởng điều đó nữa. Tôi dạy bạn tận hưởng, bất kì cái gì là hoàn cảnh. Ngồi im lặng và tận hưởng nỗi buồn, và đột nhiên nỗi buồn không còn là buồn nữa, nó đã trở thành khoảnh khắc an bình im lặng, đẹp trong bản thân nó, không gì sai trong nó.

Và thế rồi giả kim thuật tối thượng tới, điểm mà đột nhiên bạn nhận ra bạn không là cả hai - không hạnh phúc không buồn rầu. Bạn là người quan sát - bạn quan sát đỉnh núi, bạn quan sát thung lũng; bạn không là cả hai.

Một khi điểm này được đạt tới bạn có thể cứ mở hội mọi thứ. Bạn mở hội sống và bạn mở hội chết. Bạn mở hội hạnh phúc, bạn mở hội bất hạnh. Bạn mở hội mọi thứ. Thế thì bạn không bị đồng nhất với bất kì cực nào. Cả hai cực đã trở thành sẵn có cho bạn cùng nhau, và bạn có thể di chuyển từ cực nọ sang cực kia một cách dễ dàng. Bạn đã trở thành tựa chất lỏng, bạn tuôn chảy. Thế thì bạn có thể dùng cả hai, và cả hai có thể trở thành sự giúp đỡ trong trưởng thành của bạn.

Nhớ điều này: đừng tạo ra vấn đề. Cố hiểu tình huống này, cố hiểu tính cực của cuộc sống. Mùa hè trời nóng, mùa đông trời lạnh - vậy vấn đề là ở đâu? Mùa đông tận hưởng lạnh đi, mùa hè tận hưởng nóng đi. Mùa hè tận hưởng mặt trời. Ban đêm tận hưởng sao và bóng tối, ban ngày tận hưởng mặt trời và ánh sáng. Bạn làm việc tận hưởng thành sự liên tục của bạn, bất kì cái gì xảy ra. Mặc cho nó thế nào bạn cứ tận hưởng. Bạn thử nó, và đột nhiên mọi thứ được tôn lên và được biến đổi.

(Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 3")

"Thỉnh thoảng thử điều này. Tôi muốn bạn thử điều này: thỉnh thoảng đi lên núi trong ba tuần và chỉ hiện hữu. Không cố gắng hiểu cái gì - chỉ hiện hữu, phóng túng tự nhiên. Khi bạn cảm thấy thích ngủ, đi ngủ. Khi

bạn cảm thấy thích ăn, ăn. Nếu bạn không cảm thấy thích ăn, không ăn.

Không có sự khẩn thiết. Cứ để mọi thứ cho thân thể, cho cái toàn bộ. Tâm trí là kẻ tạo ra vấn đề. Thỉnh thoảng nó nói: Ăn nữa đi, thức ăn rất ngon! Và khi thân thể nói: Đủ rồi, đợi đã, đừng ép buộc cái gì thêm nữa

- bạn không nghe cái toàn bộ. Cái toàn bộ là trí huệ. Trong cái toàn bộ đó, tâm trí bạn, thân thể bạn, mọi thứ đều được tham dự." (Cỏ tự nó mọc)

Thời gian của Sardar Gurudayal Singh

Sardar Gurudayal Singh là một đệ tử lâu năm có tiếng cười nồng nhiệt và tiêm nhiễm đã làm nảy sinh việc mang tên anh ấy cho lúc kể chuyện cười. - giới thiệu.

Bây giờ là lúc cho Sardar Gurudayal Singh.

Sardar Gurudayal Singh phải đợi lâu thế và phải kìm mình. Tôi biết anh ấy trong ba mươi nhăm năm nay. Anh ấy sẽ trở nên chứng ngộ vào bất kì ngày nào, nhưng chỉ bởi vì những câu chuyện cười này… anh ấy là người nghiện chuyện cười. Anh ấy nghĩ, “Nếu mình trở thành chứng ngộ, thế thì chuyện cười ngày mai sẽ ra sao? Cho nên hãy hoãn lại đã; chứng ngộ không phải là cái gì bạn sẽ bị mất đi. Bất kì ngày nào bạn cũng có thể trở nên chứng ngộ, nhưng trong khi đó hãy cứ tận hưởng chuyện cười trước cái đã.”

“Lạy trời!” bác sĩ Snooze, nhà thôi miên nói với bệnh nhân mới tới của mình, Herman. “Anh trông khủng khiếp thế. Chuyện gì xảy ra với anh vậy?”

“Thế này, bác sĩ, “Herman giải thích, vừa nằm ườn ra trên ghế tràng kỉ. “Em vừa mới lấy vợ và vợ em Suzie đẹp lộng lẫy tới mức chúng em làm tình năm lần mọi đêm! Và em chưa bao giờ ngủ được cả.”

“Tôi biết rồi!” Snooze nói, “Nghe cho rõ đây, tôi sẽ chỉ cho anh cách
thôi miên mình để anh có thể đi ngủ ngay trong đêm.”

“Khi anh lên giường, anh hãy nằm dài ra và bảo từng bộ phận thân thể anh đi ngủ, lần lượt từng thứ một.”

“Cám ơn bác sĩ,” Herman nói, “Em sẽ thử điều đó.” Và anh ta loạng choạng về nhà.

Đêm đó, sau bữa ăn tối thịnh soạn, Herman vào phòng ngủ, bỏ Suzie làm chuyện rửa bát. Herman chui xuống dưới khăn trải giường và bắt đầu tự thôi miên mình.”

“Ngón chân!” Herman hạ lệnh, “đi ngủ!” “Bàn chân!” Herman ra lệnh, “đi ngủ!” “Cẳng chân!” Herman chỉ huy, “đi ngủ”

“Thân thể!” Herman vừa nói vừa ngáp, “đi ngủ!” “Đầu!” Herman thở dài, “đi ngủ!”

Vừa lúc đó của mở ra và Suzie lướt vào trong phòng ngủ mặc bộ đồ
ngủ mỏng tang thấy rõ bên trong.

Một mắt Herman mở ra, và dần dần bị cuốn hút theo người đàn bà đẹp
tuyệt trần đang trèo vào giường.

“Nhanh lên!” anh ta hô to. “Mọi người thức dậy!”

Katie kẻ lang thang ăn thịt người ra khỏi rừng rậm và vào thành phố.

Cô ta đi mua bán chút ít và rồi dừng lại tại của hàng thịt người.

“Hôm nay óc bao nhiêu?” Katie hỏi.

“Này,” Butch, ông làm thịt người, đáp lại vừa trỏ lên giá trưng bày của mình, “óc của nhà truyền giáo mười đô la nửa cân, óc ni cô hai mươi đô la, còn óc chính khách hai trăm đô la.”

“Hai trăm đô la?” Katie la lên. “Điều đó không thể được! Làm sao mà họ lại đắt thế?”

“Thế này,” Butch giải thích, có vẻ chạm tự ái, “Cô chẳng có ý tưởng nào về việc chúng tôi phải bắt được bao nhiêu chính khách mới tìm được ra một người có óc sao?”

Theo: "Joshu: tiếng gầm của sư tử"